ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము "అప్పుడు ఫేస్తు--పౌలూ, నీకు పిచ్చి పట్టినది అని గొప్ప స్వరముతో చెప్పెను."

1. లోకమంతయు, అనగా దేవుని ఎరుగని మనుష్యులు, పౌలు మతమును అనుసరించు వారందరినీ గూర్చి, అనగా క్రీస్తును అతడు ఎలా అనుసరించెనో అలాగే ఆయనను అనుసరించు ప్రతి ఒక్కరినీ గూర్చి ఇలాగే అందురు. నిజమే, అటువంటి నిందకు గురికాకుండా ఆచరింపదగిన ఒక విధమైన మతము ఉన్నది, అది క్రైస్తవమనియు పిలువబడుచున్నది; అది సాధారణ బుద్ధికి విరుద్ధము కాదని సాధారణముగా అంగీకరింపబడును — అనగా కేవలము ఆచారరూపమైన మతము, బాహ్య కర్తవ్యముల చక్రము, వాటిని మర్యాదగా, క్రమము తప్పకుండా నెరవేర్చుట. దానికి సనాతన విశ్వాసమును, అనగా సరియైన అభిప్రాయముల వ్యవస్థను, అంతేకాదు కొంత అన్యమత నీతిని కూడా చేర్చవచ్చును; అయినను "అధిక మతము నిన్ను వెఱ్ఱివానిగా చేసినది" అని అనువారు ఎక్కువమంది ఉండరు. కానీ మీరు హృదయ సంబంధమైన మతమును లక్ష్యముగా పెట్టుకొని, "నీతియు, సమాధానమును, సంతోషమును

పరిశుద్ధాత్మయందు" అని మాట్లాడినయెడల, "నీకు పిచ్చి పట్టినది" అని మీపై తీర్పు చెప్పబడుటకు ఎక్కువకాలము పట్టదు.

2. ఇక్కడ లోకస్థులు మీకు చెప్పునది ఏ మెప్పుకోలు మాటయు కాదు. వారు ఈసారి తాము చెప్పునదే నిజముగా భావించుచున్నారు. "తనకు అనుగ్రహింపబడిన పరిశుద్ధాత్మ ద్వారా దేవుని ప్రేమ తన హృదయములో కుమ్మరింపబడియున్నది" అని చెప్పు ప్రతి మనుష్యుడును, దేవుడు తనను క్రీస్తునందు "వర్ణింపశక్యము కాని మహిమగల ఆనందముతో" ఆనందింప శక్తిమంతునిగా చేసెనని చెప్పువాడును వెఱ్ఱివాడేనని వారు ఊరకే అనరు, హృదయపూర్వకముగా నమ్ముదురు. ఒక మనుష్యుడు నిజముగా దేవుని పట్ల సజీవుడై, ఇక్కడి క్రింది సమస్తము పట్ల మృతుడై ఉన్నయెడల, అదృశ్యుడైనవానిని నిత్యము చూచుచు, తదనుగుణముగా దృష్టిని బట్టి కాక విశ్వాసమును బట్టి నడుచుకొనుచున్నయెడల, అది స్పష్టమైన సంగతియని, ఏ సందేహమునకు తావులేదని, "అధిక మతము వానిని వెఱ్ఱివానిగా చేసినది" అని వారు భావింతురు.

3. లోకము పిచ్చి అని భావించు నిర్దిష్టమైన సంగతి ఇదియే అని గమనించుట సులభము: అనగా అశాశ్వతమైన సమస్తమును పూర్తిగా తృణీకరించి, నిత్యమైనవాటిని స్థిరముగా వెంబడించుట; కనబడని వాటి విషయమై దైవిక నిశ్చయత; దేవుని కటాక్షమందు ఆనందించుట, దేవుని పట్ల సంతోషకరమైన, పరిశుద్ధమైన ప్రేమ; మరియు మనము దేవుని పిల్లలమని ఆయన ఆత్మ మన ఆత్మతో కూడ సాక్ష్యమిచ్చుట — ఇవియే, నిజానికి, యేసుక్రీస్తు మతము యొక్క సంపూర్ణ ఆత్మయు, జీవమును, శక్తియునై ఉన్నవి.

4. అయినను, ఇతర విషయములలో ఆ మనుష్యుడు స్పృహగల వానివలె ప్రవర్తించుననియు, మాట్లాడుననియు వారు ఒప్పుకొందురు. ఇతర సంగతులలో అతడు వివేచనగల మనుష్యుడే; ఈ సందర్భములలో మాత్రమే అతని తలకు దెబ్బ తగిలినది.

కాబట్టి అతడు బాధపడుచున్న పిచ్చి ఒక ప్రత్యేక రకమైనదని అంగీకరింపబడుచున్నది; అందువలన వారు దానిని ఒక ప్రత్యేక పేరుతో, అనగా "ఉద్రేకవాదము" అని గుర్తించుట అలవాటు చేసికొనిరి.

5. ఇది అతి తరచుగా వాడబడు పదము, కొందరి నోటినుండి దాదాపు ఎప్పుడును తొలగని పదము; అయినను దీనిని ఎక్కువగా వాడువారికి కూడా ఇది అర్థమగుట అతి అరుదు. కాబట్టి, గంభీరమైన మనుష్యులకు, తాము మాట్లాడునదానిని లేదా వినునదానిని అర్థము చేసికొనగోరు వారందరికి, నేను ఈ పదము యొక్క అర్థమును వివరించుటకు — ఉద్రేకవాదమనగా ఏమిటో చూపుటకు — ప్రయత్నించినయెడల అది అంగీకారయోగ్యము కాకపోదు.54 (1872 ముద్రణ నుండి పాఠము)

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఇది ఆ నింద అన్యాయముగా మోపబడినవారికి ప్రోత్సాహకరముగా ఉండవచ్చును; న్యాయముగా దానికి గురియైన కొందరికి బహుశా ఉపయోగపడవచ్చును; కనీసము, హెచ్చరిక లేనియెడల దానికి గురికాగలిగిన ఇతరులకైనను ఉపయోగపడవచ్చును.

6. ఆ పదమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, అది గ్రీకు మూలమునుండి వచ్చినదని సాధారణముగా అంగీకరింపబడుచున్నది. కానీ enthousiasmos అను ఆ గ్రీకు పదము ఎక్కడినుండి ఉద్భవించినదో ఇంతవరకు ఎవరును చూపలేకపోయిరి. కొందరు దానిని en theoi, అనగా దేవునియందు అను పదములనుండి ఉద్భవింపజేయ ప్రయత్నించిరి; ఎందుకంటే సమస్త ఉద్రేకవాదమునకు ఆయనతో సంబంధము ఉన్నది. కానీ ఇది పూర్తిగా బలవంతముగా లాగినది; ఉద్భవించిన పదమునకును, వారు దేనినుండి ఉద్భవింపజేయ యత్నించుచున్నారో దానికిని పోలిక చాలా తక్కువ. మరికొందరు దానిని en thysiai, అనగా బలిలో అను పదములనుండి ఉద్భవింపజేయుదురు; ఎందుకంటే ప్రాచీన కాలపు ఉద్రేకవాదులలో అనేకులు బలి అర్పణ సమయమున అత్యంత హింసాత్మకముగా ప్రభావితులగుచుండిరి.

బహుశా అది ఈ విధముగా ప్రభావితులైన వారిలో కొందరు చేసిన శబ్దమునుండి కల్పింపబడిన కృత్రిమ పదమై ఉండవచ్చును.

7. ఈ వింత పదము అనేక భాషలలో నిలిచియుండుటకు ఒక కారణము, దాని ఉద్భవమును గూర్చి కంటే దాని అర్థమును గూర్చి మనుష్యులు ఎక్కువగా ఏకీభవించకపోవుటే అయి ఉండవచ్చుననుట అసంభవము కాదు. కాబట్టి వారు ఆ గ్రీకు పదమునే స్వీకరించిరి, ఎందుకంటే వారికి అది అర్థము కాలేదు; దానిని తమ స్వంత భాషలలోనికి అనువదింపలేదు, ఎందుకంటే ఎలా అనువదించవలెనో వారికి తెలియదు; అది ఎల్లప్పుడును అస్పష్టమైన, అనిశ్చితమైన అర్థముగల పదమే, దానికి ఏ నిర్దిష్ట అర్థమును ఎన్నడును జతచేయబడలేదు.

8. కాబట్టి ఈ దినమున అది వివిధ విధములుగా గ్రహింపబడుట ఏ మాత్రమును ఆశ్చర్యము కాదు; వేర్వేరు వ్యక్తులు దానిని ఒకదానికొకటి పూర్తిగా పొసగని వేర్వేరు అర్థములలో అర్థము చేసికొనుచున్నారు. కొందరు దానిని మంచి అర్థములో తీసికొందురు, అనగా సమస్త సహజ సామర్థ్యములకు మించిన దైవిక ప్రేరణ లేదా ముద్రగా, అది ఆ సమయమునకు విచక్షణను, బాహ్య ఇంద్రియములను కూడా పూర్తిగాగాని కొంతవరకుగాని నిలిపివేయును. ఈ అర్థములో, ప్రాచీన ప్రవక్తలును అపొస్తలులును నిజమైన ఉద్రేకవాదులే; ఎందుకంటే వారు వేర్వేరు సమయములలో ఆత్మతో ఎంతగా నింపబడిరి, తమ హృదయములలో నివసించినవాని చేత ఎంతగా ప్రభావితులైరి అనగా, వారి స్వంత విచక్షణయు, ఇంద్రియములును, సమస్త సహజ సామర్థ్యములును నిలిచిపోయి, వారు పూర్తిగా దేవుని శక్తిచేత నడిపింపబడి, "పరిశుద్ధాత్మచేత ప్రేరేపింపబడినవారై" మాత్రమే "మాట్లాడిరి."

9. మరికొందరు ఆ పదమును తటస్థ అర్థములో తీసికొందురు, అనగా నైతికముగా మంచిదికాని చెడ్డదికాని కానిదిగా: ఇలా వారు కవుల ఉద్రేకవాదమును గూర్చి, ప్రత్యేకించి హోమర్ మరియు వర్జిల్ గూర్చి మాట్లాడుదురు. ఇటీవలి ఒక ప్రముఖ రచయిత దీనిని ఎంతవరకు విస్తరింపజేసెననగా, తన వృత్తి ఏదైనను, దానిలో ప్రావీణ్యము పొందిన ఏ మనుష్యుడును తన స్వభావములో బలమైన ఉద్రేకవాద ఛాయ లేనివాడు ఉండడని అతడు నొక్కి చెప్పెను. ఉద్రేకవాదమను పదముతో వీరు సాధారణ మనుష్యులలో కనబడని అసాధారణమైన ఆలోచనాబలము, విశేషమైన ఆత్మ తీవ్రత, చురుకుదనము, శక్తి అనువాటిని అర్థము చేసికొనుచున్నట్టు కనబడుచున్నది; అవి చల్లని విచక్షణ చేరగలిగిన దానికంటే గొప్పవాటి వైపు, ఉన్నతమైనవాటి వైపు ఆత్మను ఎత్తును.

10. కానీ "ఉద్రేకవాదము" అను పదము సాధారణముగా అర్థము చేసికొనబడు భావము వీటిలో ఏదియు కాదు. సామాన్య మనుష్యులు, మరి దేనిలోను ఏకీభవింపకపోయినను, కనీసము ఇంతవరకు దీనిని గూర్చి ఏకీభవింతురు, అది ఏదో చెడ్డది అని: హృదయ సంబంధమైన మతమును "ఉద్రేకవాదము" అని పిలుచు వారందరి అభిప్రాయమును స్పష్టముగా ఇదియే. కాబట్టి, రాబోవు పుటలలో నేను దానిని చెడుగా, అనగా దోషము కాకపోయినను దురదృష్టముగా తీసికొందును.

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము 11. ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, అది నిస్సందేహముగా మనస్సు యొక్క రుగ్మత; విచక్షణ ఉపయోగమునకు గొప్ప ఆటంకమైన రుగ్మత. అంతేకాదు, కొన్నిసార్లు అది దానిని పూర్తిగా పక్కకు తోసివేయును: అది గ్రహణశక్తి కన్నులను మసకబార్చుట మాత్రమే కాదు, మూసివేయును. కాబట్టి దీనిని ఒక విధమైన పిచ్చిగా భావించుట సముచితమే; మూర్ఖత్వము కంటే పిచ్చిగా, ఎందుకంటే మూర్ఖుడు సరియైన ఆధారములనుండి తప్పు నిర్ణయములు తీసికొనువాడు; పిచ్చివాడైతే తప్పు ఆధారములనుండి సరియైన నిర్ణయములు తీసికొనును. అలాగే ఉద్రేకవాది తన ఆధారములు సత్యమని భావించును, అతని నిర్ణయములు తప్పనిసరిగా వాటినుండి వచ్చును. కానీ అతని పొరపాటు ఇక్కడే ఉన్నది: అతని ఆధారములు అసత్యము. తాను కానిదానిని తాననుకొనును; కాబట్టి తప్పుగా బయలుదేరుటచేత, ఎంత ఎక్కువ దూరము పోవునో అంత ఎక్కువగా దారి తప్పిపోవును.

12. అప్పుడు ప్రతి ఉద్రేకవాదియు నిజానికి ఒక పిచ్చివాడే. అయినను అతనిది సాధారణమైన పిచ్చి కాదు, మత సంబంధమైన పిచ్చి. "మత సంబంధమైన" అని నేను చెప్పునప్పుడు, అది మతములో ఒక భాగమని నా ఉద్దేశ్యము కాదు: దానికి పూర్తిగా విరుద్ధము.

మతము స్వస్థబుద్ధి గల మనస్సు యొక్క ఆత్మ; కాబట్టి అది సమస్త విధములైన పిచ్చికి ప్రత్యక్ష వ్యతిరేకముగా నిలుచును. కానీ నా ఉద్దేశ్యము, దాని విషయము మతమే; అది మతమును గూర్చినది.

కాబట్టి ఉద్రేకవాది సాధారణముగా మతమును గూర్చి, దేవుని గూర్చి, లేదా దేవుని సంగతులను గూర్చి మాట్లాడుచుండును, అయితే ప్రతి వివేకవంతుడైన క్రైస్తవుడు అతని మనస్సు యొక్క రుగ్మతను గుర్తింపగలుగునట్లుగా మాట్లాడును. అప్పుడు సాధారణముగా ఉద్రేకవాదమును ఈ విధముగా వర్ణింపవచ్చును: దేవుని యొక్క ఏదో తప్పుగా ఊహింపబడిన ప్రభావమునుండి లేదా ప్రేరణనుండి పుట్టిన మత సంబంధమైన పిచ్చి; కనీసము దేవునికి ఆపాదింపకూడనిదానిని ఆయనకు ఆపాదించుట వలన, లేదా ఆయననుండి ఆశింపకూడనిదానిని ఆయననుండి ఆశించుట వలన కలుగునది.

13. అసంఖ్యాకములైన ఉద్రేకవాద రకములు ఉన్నవి. వాటిలో అత్యంత సాధారణమైనవి, అందువలననే అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి, సులభముగా అర్థము చేసికొని తప్పించుకొనుటకు వీలుగా వాటిని కొన్ని సాధారణ శీర్షికల క్రిందికి తెచ్చుటకు నేను ప్రయత్నింతును.

నేను పేర్కొను మొదటి రకమైన ఉద్రేకవాదము, తమకు లేని కృప తమకు ఉన్నదని ఊహించుకొనువారిది. ఇలా కొందరు, అది నిజము కానప్పుడు, క్రీస్తు ద్వారా విమోచనము, అనగా "పాపక్షమాపణ" తమకు ఉన్నదని ఊహించుకొందురు. వీరు సాధారణముగా "తమలో వేరు లేనివారు"; లోతైన పశ్చాత్తాపము గాని సంపూర్ణ నేరస్థాపనగాని లేనివారు. "కాబట్టి వారు వాక్యమును సంతోషముతో అంగీకరింతురు." మరియు "వారికి భూమి లోతు లేనందున," అనగా వారి హృదయములో లోతైన కార్యము జరగనందున, విత్తనము "వెంటనే మొలుచును." వెంటనే పైపై మార్పు కలుగును; అది, వారి విరిగిపోని హృదయ గర్వముతోను, వారి అపరిమితమైన స్వప్రేమతోను కలిసిపోయిన ఆ తేలికపాటి ఆనందముతో కలిసి, తాము ఇప్పటికే "దేవుని దయగల వాక్యమును, రాబోవు లోక శక్తులను రుచిచూచితిమి" అని వారిని సులభముగా ఒప్పించును.

14. ఇది నిజానికి మొదటి రకమైన ఉద్రేకవాదమునకు ఒక ఉదాహరణ: నిజానికి తమకు లేని కృప తమకు ఉన్నదను ఊహ నుండి పుట్టిన ఒక విధమైన పిచ్చి; ఆ విధముగా వారు తమ స్వంత ఆత్మలనే మోసగించుకొందురు. దీనిని పిచ్చి అనుట న్యాయమే: ఎందుకంటే ఈ దౌర్భాగ్యుల తర్కములు, వారి ఆధారములు మంచివైనయెడల సరియైనవే; కానీ ఆ ఆధారములు వారి స్వంత ఊహ యొక్క సృష్టి మాత్రమే కాబట్టి, వాటిపై కట్టబడినదంతయు నేలకూలును. వారి సమస్త భ్రమల పునాది ఇదియే: తమకు క్రీస్తునందు విశ్వాసము ఉన్నదని వారు ఊహించుకొందురు. అది వారికి ఉన్నయెడల, వారు "దేవునికి రాజులును యాజకులునై," "కదల్చబడని రాజ్యము" కలవారై యుందురు:

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము కానీ వారికి అది లేదు; కాబట్టి వారి తరువాతి ప్రవర్తనంతయు, తాను భూలోక రాజునని భ్రమపడి ఆ పాత్రలో మాట్లాడుచు, వ్యవహరించు సాధారణ పిచ్చివాని ప్రవర్తన వలె సత్యమునకును స్వస్థబుద్ధికిని చాలా దూరముగా ఉన్నది.

15. ఈ రకమైన ఉద్రేకవాదులు ఇంకా అనేకులు ఉన్నారు. ఉదాహరణకు, మతము కొరకు ఆవేశపూరిత ఉత్సాహము చూపువాడు; లేదా మరింత సరిగా చెప్పవలెనంటే, దానికి ఆ పేరు పెట్టి గౌరవించుకొను అభిప్రాయముల కొరకును, ఆరాధనా విధానముల కొరకును ఉత్సాహము చూపువాడు. ఈ మనుష్యుడు కూడా తాను యేసును నమ్మినవాడనని దృఢముగా ఊహించుకొనును; అంతేకాదు, పరిశుద్ధులకు ఒక్కసారి అప్పగింపబడిన విశ్వాసము కొరకు తాను పోరాడు వీరుడనని కూడా. తదనుగుణముగా అతని ప్రవర్తనంతయు ఆ వ్యర్థమైన ఊహపై రూపొందినది. అతని ఊహ న్యాయమైనదని అంగీకరించినయెడల, అతని ప్రవర్తనకు కొంత సహించదగిన సమర్థన ఉండును; కానీ ఇప్పుడైతే అది స్పష్టముగా చెడిపోయిన మెదడు యొక్క, చెడిపోయిన హృదయము యొక్క కూడా ఫలితమే.

16. కానీ ఈ రకమైన ఉద్రేకవాదులందరిలో అత్యంత సాధారణమైనవారు, తాము క్రైస్తవులమని ఊహించుకొనుచు, కానివారే. వీరు మన దేశములోని సర్వ ప్రాంతములలోనే కాదు, నివాసయోగ్యమైన భూమిలోని చాలా ప్రాంతములలో విస్తారముగా ఉన్నారు. దేవుని వాక్కులను మనము నమ్మినయెడల, వారు క్రైస్తవులు కారనుట స్పష్టము, కాదనలేనిది. ఎందుకంటే క్రైస్తవులు పరిశుద్ధులు; వీరు అపరిశుద్ధులు: క్రైస్తవులు

దేవుని ప్రేమింతురు; వీరు లోకమును ప్రేమింతురు: క్రైస్తవులు దీనులు; వీరు గర్విష్ఠులు: క్రైస్తవులు సాత్వికులు; వీరు కోపిష్ఠులు; క్రైస్తవులకు క్రీస్తునందున్న మనస్సు ఉన్నది; వీరు దానికి అత్యంత దూరముగా ఉన్నారు. కాబట్టి, వీరు ప్రధాన దూతలు ఎంత కారో అంతే క్రైస్తవులు కారు. అయినను వారు తమను అట్లు ఊహించుకొందురు; దానికి వారు అనేక కారణములు చెప్పగలరు: ఎందుకంటే తమకు జ్ఞాపకమున్నప్పటి నుండి వారు అలాగే పిలువబడుచున్నారు; అనేక సంవత్సరముల క్రిందట వారికి బాప్తిస్మము (నామకరణము) జరిగినది; సామాన్య భాషలో క్రైస్తవ లేదా సార్వత్రిక విశ్వాసము అని పిలువబడు క్రైస్తవ అభిప్రాయములను వారు అంగీకరింతురు; తమ తండ్రులు చేసినట్లే వారు క్రైస్తవ ఆరాధనా విధానములను ఉపయోగింతురు; తమ పొరుగువారందరివలె "మంచి క్రైస్తవ జీవితము" అనబడునదానిని జీవింతురు. క్రీస్తునందు నిజ విశ్వాసము యొక్క ఒక్క రేణువైనను లేకుండా, నిజమైన అంతరంగ పరిశుద్ధత లేకుండా, దేవుని ప్రేమను ఎన్నడును రుచిచూడకుండా, "పరిశుద్ధాత్మలో పాలివారిగా చేయబడకయే" ఉన్న వీరు క్రైస్తవులు కారని ఎవడు తలంచుటకు లేదా చెప్పుటకు తెగించును?

17. అయ్యో, స్వయంగా మోసపోవు దౌర్భాగ్యులారా! మీరు క్రైస్తవులు కారు. కానీ మీరు ఉన్నత స్థాయి ఉద్రేకవాదులు.

వైద్యులారా, మిమ్మును మీరే స్వస్థపరచుకొనుడి! కానీ మొదట మీ వ్యాధిని తెలిసికొనుడి: మీ జీవితమంతయు ఉద్రేకవాదమే; ఎందుకంటే అదంతయు, మీకు లేని దేవుని కృపను మీరు పొందితిరను ఊహకు అనుగుణముగా ఉన్నది. ఈ మహా పొరపాటు ఫలితముగా మీరు దినదినము తడబడుచు, ఏ విధముగాను మీకు చెందని ఒక పాత్రలో మాట్లాడుచు, వ్యవహరించుచున్నారు. అందువలననే మీ ప్రవర్తనంతటిలో ప్రవహించు ఆ స్పష్టమైన, మిరుమిట్లు గొలుపు అసంగతి కలుగుచున్నది; అది నిజమైన అన్యమతమును, ఊహాత్మక క్రైస్తవమును కలిసిన అసహజమైన మిశ్రమము. అయినను, మీ పక్షమున అంత విపరీతమైన అధిక సంఖ్య ఉన్నందున, కేవలము సంఖ్యా బలముచేత, "మీరే స్వస్థబుద్ధి గలవారు, మీవంటివారు కాని వారందరు పిచ్చివారు" అని మీరు ఎల్లప్పుడును నెగ్గుదురు. కానీ ఇది సంగతుల స్వభావమును మార్చదు. దేవుని దృష్టిలోను, ఆయన పరిశుద్ధ దూతల దృష్టిలోను, అంతేకాదు, భూమిపై ఉన్న దేవుని పిల్లలందరి దృష్టిలోను, మీరందరు కేవలము పిచ్చివారు, కేవలము ఉద్రేకవాదులే! కాదా? మీరు "వ్యర్థమైన నీడలో, మత నీడలో, సంతోష నీడలో నడుచుచున్నారు" కారా? మీ సంతోషమువలె లేదా మతమువలె ఊహాత్మకమైన దురదృష్టములతో మీరు ఇంకను "వ్యర్థముగా మిమ్మును కలవరపరచుకొనుచున్నారు" కారా? మిమ్మును మీరు గొప్పవారిగా లేదా మంచివారిగా — మిక్కిలి తెలివిగలవారిగా, మిక్కిలి జ్ఞానులుగా భావించుకొనుట లేదా?

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఎంతకాలము? బహుశా మరణము మిమ్మును స్పృహలోనికి తెచ్చి, మీ మూర్ఖత్వమునకు నిత్యము నిత్యము దుఃఖించునట్లు చేయు వరకే!

18. రెండవ రకమైన ఉద్రేకవాదము, తమకు లేని వరములు దేవునినుండి తమకు ఉన్నవని ఊహించుకొనువారిది. ఇలా కొందరు తాము అద్భుతములు చేయు శక్తి కలవారమని, ఒక మాటతోనో స్పర్శతోనో రోగులను స్వస్థపరచగలమని, గ్రుడ్డివారికి చూపు ఇవ్వగలమని, అంతేకాదు, చచ్చినవారిని సైతము లేపగలమని ఊహించుకొనిరి — దీనికి ఒక అపకీర్తికరమైన ఉదాహరణ మన స్వంత చరిత్రలోనే ఇంకను తాజాగా ఉన్నది.

మరికొందరు ప్రవచించుటకు, అనగా రాబోవు సంగతులను అత్యంత నిశ్చయముగాను, ఖచ్చితముగాను ముందే చెప్పుటకు పూనుకొనిరి. కానీ కొంత కాలములోనే ఈ ఉద్రేకవాదులకు సాధారణముగా నమ్మకము కలుగును. స్పష్టమైన వాస్తవములు వారి జోస్యములకు వ్యతిరేకముగా వచ్చినప్పుడు, విచక్షణ చేయలేనిదానిని అనుభవము చేసి, వారిని స్పృహలోనికి దింపును.

19. బోధించునప్పుడు లేదా ప్రార్థించునప్పుడు, వాస్తవములో కాకపోయినను, తాము దేవుని ఆత్మచేత ప్రభావితులమని ఊహించుకొనువారు కూడా అదే తరగతికి చెందినవారు. ఆయన లేకుండా మనము ఏమియు చేయలేమని, ప్రత్యేకించి మన బహిరంగ పరిచర్యలో, ఆయన శక్తి తోడుకానియెడల మన బోధంతయు పూర్తిగా వ్యర్థమని, మన ప్రార్థనయంతయు, ఆయన ఆత్మ దానిలో మన బలహీనతలలో

సహాయము చేయని యెడల వ్యర్థమని నేను గ్రహించుచున్నాను. మనము ఆత్మ ద్వారా బోధించకపోయినను ప్రార్థించకపోయినను అదంతయు వ్యర్థ శ్రమయేనని నాకు తెలియును; ఎందుకంటే భూమిపై జరుగు సహాయమును సమస్తమును సమస్తములో జరిగించు ఆయనే స్వయంగా చేయును. కానీ ఇది ప్రస్తుత విషయమును ప్రభావితము చేయదు. దేవుని ఆత్మ యొక్క నిజమైన ప్రభావము ఉన్నను, ఒక ఊహాత్మక ప్రభావము కూడా ఉన్నది; అనేకులు ఒకదానిని మరొకదానిగా పొరపడుదురు. అనేకులు ఆ ప్రభావము తమ మీద లేనప్పుడు, అది తమకు దూరముగా ఉన్నప్పుడు, తాము దాని క్రింద ఉన్నామని భావింతురు. మరియు అనేకులు తాము వాస్తవముగా ఉన్నదానికంటే ఎక్కువగా ఆ ప్రభావము క్రింద ఉన్నామని భావింతురు. దేవుడు తాము మాట్లాడు మాటలనే చెప్పించునని, కాబట్టి విషయము విషయమున గాని విధానమున గాని తాము ఏదైనను తప్పుగా మాట్లాడుట అసాధ్యమని ఊహించుకొను వారందరు ఈ సంఖ్యలోనివారని నేను భయపడుచున్నాను. ఈ శతాబ్దమున ఈ రకమైన ఉద్రేకవాదులు ఎంతమంది కనబడిరో బాగా తెలిసినదే; వారిలో కొందరు పరిశుద్ధుడైన పౌలు కంటే గాని అపొస్తలులలో ఎవరికంటే గాని చాలా ఎక్కువ అధికారయుతముగా మాట్లాడుదురు.

20. అదే రకమైన ఉద్రేకవాదము, తక్కువ స్థాయిలో అయినను, వ్యక్తిగత స్థాయిగల మనుష్యులలో తరచుగా కనబడును. వారును ఆత్మచేత ప్రభావితులమని లేదా నడిపింపబడుచున్నామని, వాస్తవముగా కాకపోయినను, ఊహించుకొనవచ్చును. "ఎవడైనను క్రీస్తు ఆత్మ లేనివాడైతే వాడు ఆయనవాడు కాడు" అని నేను ఒప్పుకొందును; మరియు మనము ఎప్పుడైనను సరిగా ఆలోచించినను, మాట్లాడినను, ప్రవర్తించినను అది ఆ ధన్యమైన ఆత్మ సహాయము వలననే. కానీ ఎంతమంది ఏ హేతుబద్ధమైన లేదా లేఖనపరమైన ఆధారము లేకుండా, సంగతులను ఆయనకు ఆపాదించుదురు, లేదా ఆయననుండి ఆశింతురు! అట్టివారు, ప్రాముఖ్యమైన విషయములలోనే కాక, ప్రాముఖ్యత లేని సంగతులలో, జీవితములోని అత్యంత స్వల్పమైన పరిస్థితులలో కూడా, దేవునినుండి ప్రత్యేక నిర్దేశములు తాము పొందుచున్నామని లేదా పొందెదమని ఊహించుకొందురు. అయితే ఈ సందర్భములలో దేవుడు మనకు మన స్వంత విచక్షణను మార్గదర్శిగా ఇచ్చియున్నాడు; తన ఆత్మ యొక్క రహస్య సహాయమును ఎన్నడును మినహాయింపకయే.

21. ఆధ్యాత్మిక విషయములలోనైనను, సామాన్య జీవితములోనైనను, న్యాయముగా అసాధారణమైన విధానమని పిలువబడు విధమున, అనగా దర్శనముల ద్వారా లేదా కలల ద్వారా, మనస్సుపై బలమైన ముద్రల ద్వారా లేదా ఆకస్మిక ప్రేరణల ద్వారా దేవునిచే నిర్దేశింపబడుదుమని ఆశించువారు ఈ రకమైన ఉద్రేకవాదమునకు ప్రత్యేకముగా గురియగుదురు. పూర్వకాలమున దేవుడు తన చిత్తమును ఈ విధముగా తెలియజేసెనని నేను కాదనను; లేదా ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఆయన ఇప్పుడును అలా చేయగలడని కాదనను: అంతేకాదు, అతి అరుదైన కొన్ని సందర్భములలో ఆయన చేయునని నేను నమ్ముచున్నాను. కానీ ఈ విషయమున మనుష్యులు ఎంత తరచుగా పొరపడుదురు! గర్వముచేతను, వేడెక్కిన ఊహచేతను దారి తప్పి, ఆయనకు పూర్తిగా అనర్హమైన అటువంటి ప్రేరణలను లేదా ముద్రలను, కలలను లేదా దర్శనములను దేవునికి ఆపాదించుటకు వారు ఎంతగా నడిపింపబడుదురు!

ఇదంతయు కేవలము ఉద్రేకవాదమే; సత్యమునకును స్వస్థబుద్ధికిని ఎంత దూరమో మతమునకును అంతే దూరము.

22. బహుశా కొందరు ఇలా అడుగవచ్చును: "అయితే అన్ని విషయములలో దేవుని చిత్తమేమిటో మనము విచారింపవలెను కదా? మరియు ఆయన చిత్తము మన ఆచరణకు ప్రమాణముగా ఉండవలెను కదా?" నిస్సందేహముగా ఉండవలెను. కానీ ఒక వివేకవంతుడైన క్రైస్తవుడు ఈ విచారణ ఎలా చేయవలెను? దేవుని చిత్తమేమిటో ఎలా తెలిసికొనవలెను? అతీంద్రియ కలల కొరకు వేచియుండుట ద్వారా కాదు; దర్శనములలో దేవుడు దానిని బయలుపరచునని ఆశించుట ద్వారా కాదు; తన మనస్సుపై ఏవైనా ప్రత్యేక ముద్రల కొరకు లేదా ఆకస్మిక ప్రేరణల కొరకు ఎదురుచూచుట ద్వారా కాదు: కాదు; దేవుని వాక్కులను పరిశీలించుట ద్వారానే. "ధర్మశాస్త్రమునకును సాక్ష్యమునకును వెళ్లుడి!" "దేవుని పరిశుద్ధమును, యోగ్యమునైన చిత్తము" ఏమిటో తెలిసికొనుటకు ఇదియే సాధారణ పద్ధతి.

23. "కానీ ఇంత ఇంత ప్రత్యేక సందర్భములో దేవుని చిత్తమేమిటో నాకు ఎలా తెలియును?

ప్రతిపాదింపబడిన సంగతి స్వతహాగా తటస్థ స్వభావము గలది, కాబట్టి లేఖనములో నిర్ణయింపబడకుండా విడువబడినది." దానికి నేను జవాబిచ్చునది: అన్ని ప్రత్యేక సందర్భములకు వర్తించు ఒక సాధారణ నియమమును లేఖనమే మీకు ఇచ్చుచున్నది:

"దేవుని చిత్తము మీ పరిశుద్ధతయే." మనము అంతరంగమునను బాహ్యమునను పరిశుద్ధులమై యుండవలెననియు, మనకు సాధ్యమైన ప్రతి రకములోను, అత్యున్నత స్థాయిలోను మంచివారమై యుండి మంచి చేయవలెననియు ఆయన చిత్తము. ఇంతవరకు మనము స్థిరమైన నేలపై నడుచుచున్నాము. ఇది సూర్యుడు ప్రకాశించుట అంత స్పష్టము. కాబట్టి ఒక ప్రత్యేక సందర్భములో దేవుని చిత్తమేమిటో తెలిసికొనుటకు, మనము ఈ సాధారణ నియమమును వర్తింపజేసికొనవలసినదే.

24. ఉదాహరణకు, ఒక వివేకవంతుడైన మనుష్యునికి వివాహము చేసికొనుటకు లేదా కొత్త వ్యాపారములో ప్రవేశించుటకు ప్రతిపాదన వచ్చినదనుకొనుడి: ఇది దేవుని చిత్తమో కాదో తెలిసికొనుటకు, "నేను సాధ్యమైనంత పరిశుద్ధుడనై యుండి, సాధ్యమైనంత మేలు చేయవలెననుట నా విషయమై దేవుని చిత్తము" అని నిశ్చయముగా ఎరిగి, అతడు కేవలము "ఈ స్థితులలో దేనిలో నేను అత్యంత పరిశుద్ధుడనై యుండగలను, అత్యధికముగా మేలు చేయగలను?" అని విచారించవలసినదే.

మరియు ఇది కొంతవరకు విచక్షణ ద్వారాను, కొంతవరకు అనుభవము ద్వారాను నిర్ణయింపబడవలెను. మంచివాడై యుండుటకైనను మంచి చేయుటకైనను అతని ప్రస్తుత స్థితిలో అతనికి ఉన్న ప్రయోజనములేమిటో అనుభవము అతనికి చెప్పును; ప్రతిపాదింపబడిన స్థితిలో అతనికి నిశ్చయముగా లేదా సంభావ్యముగా ఉండబోవునదేమిటో విచక్షణ చూపును. వీటిని పోల్చి చూచుట ద్వారా, ఆ రెండింటిలో ఏది అతడు మంచివాడై యుండుటకును మంచి చేయుటకును అధికముగా తోడ్పడునో అతడు నిర్ణయించవలెను; మరియు దీనిని అతడు ఎంతవరకు ఎరుగునో అంతవరకు దేవుని చిత్తమేమిటో అతడు నిశ్చయముగా ఎరుగును.

25. ఈ సమయమంతటిలో, విచారణ ప్రక్రియ అంతటిలో ఆయన ఆత్మ సహాయము ఉన్నదని భావింపబడుచున్నది. ఆ సహాయము ఎన్ని విధములుగా అందించబడునో చెప్పుట సులభము కాదు. ఆయన మనకు అనేక పరిస్థితులను జ్ఞాపకమునకు తేవచ్చును; మరికొన్నింటిని మరింత బలమైన, స్పష్టమైన వెలుగులో ఉంచవచ్చును; మన మనస్సును గ్రహింపకుండానే నేరస్థాపనను అంగీకరించునట్లు తెరచి, ఆ నేరస్థాపనను మన హృదయముపై నిలుపవచ్చును. తన దృష్టికి అనుకూలమైనదానికి అనుకూలముగా ఇటువంటి అనేక పరిస్థితులు కలిసివచ్చుటకు తోడు, ఆయన వర్ణింపశక్యము కాని మనశ్శాంతిని, తన ప్రేమ యొక్క అసాధారణమైన పరిమాణమును అదనంగా అనుగ్రహించవచ్చును; అది, ఇదియే, ఇదియే మన విషయమై ఆయన చిత్తమని సందేహించుటకు మనకు ఏ అవకాశమును విడువదు.

26. ఒక ప్రత్యేక సందర్భములో దేవుని చిత్తమేమిటో తెలిసికొనుటకు ఇదియే స్పష్టమైన, లేఖనానుసారమైన, హేతుబద్ధమైన మార్గము. కానీ ఈ మార్గము ఎంత అరుదుగా తీసికొనబడుచున్నదో, మరియు లేఖనవిరుద్ధమైన, అహేతుకమైన మార్గములలో దేవుని చిత్తమును తెలిసికొనుటకు ప్రయత్నించువారిపై

ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఎంత పెద్ద ఉద్రేకవాద ప్రవాహము తప్పక విరుచుకుపడునో ఆలోచించినయెడల, ఆ వాక్యమునే చాలా తక్కువగా వాడవలెనని కోరదగినది. కొందరు చేయునట్లు అత్యంత అల్పమైన సందర్భములలో దానిని వాడుట మూడవ ఆజ్ఞను స్పష్టముగా భంగపరచుటయే. అది దేవుని నామమును వ్యర్థముగా ఎత్తుకొనుటకు స్థూలమైన విధానము, మరియు ఆయన పట్ల గొప్ప అగౌరవమును

బయలుపరచును. కాబట్టి అటువంటి అభ్యంతరములకు గురికాని ఇతర వ్యక్తీకరణలను వాడుట మరింత ఉత్తమము కాదా? ఉదాహరణకు: ఏదైనా ప్రత్యేక సందర్భములో "దేవుని చిత్తమేమిటో నేను తెలిసికొనగోరుచున్నాను" అని చెప్పుటకు బదులుగా, "నా అభివృద్ధికి ఏది ఎక్కువ తోడ్పడునో, నన్ను ఎక్కువ ఉపయోగకరునిగా ఏది చేయునో నేను తెలిసికొనగోరుచున్నాను" అని చెప్పుట ఉత్తమము కాదా? ఈ విధమైన మాట స్పష్టమైనది, అభ్యంతరము లేనిది: ఇది విషయమును స్పష్టమైన, లేఖనానుసారమైన ప్రశ్నపై ఉంచుటయే, అదియును ఉద్రేకవాదమునకు ఏ ప్రమాదమూ లేకుండా.

27. మూడవ రకమైన, చాలా సాధారణమైన ఉద్రేకవాదము (అది ఇంతకుముందు చెప్పినదానితో ఏకీభవించనిచో), సాధనములను వాడకుండా దేవుని ప్రత్యక్ష శక్తిచేత గమ్యమును చేరగలమని తలంచువారిది. నిజానికి, ఆ సాధనములు దేవుని ప్రావిడెన్స్ చేత నిలిపివేయబడినయెడల, వారు ఈ నింద క్రిందికి రారు. ఇటువంటి సందర్భములలో దేవుడు తన ప్రత్యక్ష శక్తిని ప్రయోగింపగలడు, కొన్నిసార్లు ప్రయోగించును. కానీ ఆ సాధనములు తమకు ఉండగా, వాటిని వాడనొల్లక దీనిని ఆశించువారు నిజమైన ఉద్రేకవాదులే. పరిశుద్ధ లేఖనములను చదువకుండా, వాటిపై ధ్యానింపకుండా, అంతేకాదు, ఆ గమ్యమునకు తోడ్పడుటకు అవకాశమున్న, తమ శక్తిలో ఉన్న ఇతర సహాయములన్నిటిని వాడకుండా వాటిని అర్థము చేసికొనగలమని ఆశించువారు అట్టివారే. ఏ ముందస్తు ఆలోచనయు లేకుండా ఉద్దేశపూర్వకముగా బహిరంగ సభలో మాట్లాడువారు అట్టివారే. "ఉద్దేశపూర్వకముగా" అని నేను చెప్పుచున్నాను; ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు అది తప్పనిసరి అయ్యే పరిస్థితులు ఉండవచ్చును. కానీ లాభకరముగా మాట్లాడుటకు ఆ గొప్ప సాధనమును తృణీకరించువాడు ఎవడైనను, ఆ మేరకు ఉద్రేకవాదియే.

28. కొందరు నాలుగవ రకమైన ఉద్రేకవాదమని భావించినదానిని, అనగా దేవుని ప్రావిడెన్స్ వలన కానివాటిని దాని వలననే అని ఊహించుకొనుటను నేను పేర్కొనవలెనని ఆశింపబడవచ్చును. కానీ నేను సందేహించుచున్నాను: దేవుని ప్రావిడెన్స్ వలన కానివి ఏవో నాకు తెలియదు; వాటిని క్రమపరచుటలో, లేదా కనీసము పాలించుటలో, ఇది ప్రత్యక్షముగానో పరోక్షముగానో సంబంధించనిది ఏదియు లేదు. నేను పాపమును తప్ప మరి దేనిని మినహాయింపను; ఇతరుల పాపములలో కూడా,

నాకు విషయమై దేవుని ప్రావిడెన్స్ను నేను చూచుచున్నాను. నేను ఆయన సాధారణ ప్రావిడెన్స్ అని అనను; ఎందుకంటే ఇది ఏమియు అర్థము కాని, ధ్వని మాత్రమే గల పదమని నేను భావించుచున్నాను. మరియు ప్రత్యేక ప్రావిడెన్స్ ఉన్నయెడల, అది సర్వ వ్యక్తులకును సర్వ సంగతులకును వ్యాపించవలెను. మన ప్రభువు దానిని ఆ విధముగానే అర్థము చేసికొనెను, లేనియెడల ఆయన ఎన్నడును ఇలా చెప్పి యుండడు:

"మీ తలవెండ్రుకలన్నియు లెక్కింపబడియున్నవి;" మరియు "పరలోకమందున్న మీ తండ్రి" చిత్తము లేకుండా "ఒక పిచ్చుకైనను నేలమీద పడదు." కానీ అది ఆ విధముగానే ఉన్నయెడల, దేవుడు universis tanquam singulis, et singulis tanquam universis [సమస్తము మీదను ప్రతి ఒక్కరి మీదవలె, ప్రతి ఒక్కరి మీదను సమస్తము మీదవలె]; అనగా "మొత్తం విశ్వము మీద ప్రతి ఒక్క వ్యక్తి మీదవలె, ప్రతి ఒక్క వ్యక్తి మీద మొత్తం విశ్వము మీదవలె" అధిపతిగా ఉన్నయెడల; (మన స్వంత పాపములు తప్ప) దేవుని ప్రావిడెన్స్కు మనము ఆపాదింపకూడనిది ఏది? కాబట్టి ఇక్కడ ఉద్రేకవాద ఆరోపణకు తావున్నదని నేను గ్రహింపలేకున్నాను.

29. "ఈ ఆరోపణ ఇక్కడ ఉన్నది: మీరు దీనిని ప్రావిడెన్స్కు ఆపాదించునప్పుడు, మిమ్మును మీరు పరలోకమునకు ప్రత్యేక ప్రియులనుగా ఊహించుకొనుచున్నారు" అని చెప్పబడినయెడల, నేను జవాబిచ్చునది: నేను చెప్పిన చివరి మాటలలో కొన్నిటిని మీరు మరచిపోయియున్నారు:

Praesidet universis tanquam singulis [ఆయన సమస్తము మీద ప్రతి ఒక్కరి మీదవలె అధిపతిగా ఉన్నాడు]: "ఆయన ప్రావిడెన్స్ విశ్వములోని సర్వ మనుష్యుల మీదను, ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము ఏ ఒక్క వ్యక్తి మీద ఉన్నంతగానే ఉన్నది." దీనిని నమ్ముచు, తనకు సంభవించు దేనినైనను ప్రావిడెన్స్కు ఆపాదించువాడు, పరలోకము క్రింద ఉన్న ప్రతి మనుష్యుడును పరలోక ప్రియుడని తాను భావించు దానికంటే తనను ఎక్కువగా పరలోక ప్రియునిగా చేసికొనుట లేదని మీరు చూడరా? కాబట్టి ఈ ఆధారముపై అతనిని ఉద్రేకవాదియని ఆరోపించుటకు మీకు ఏ సాకునూ లేదు.

30. ఈ ప్రతి రకమునకు వ్యతిరేకముగా మనము అత్యంత శ్రద్ధతో కాపాడుకొనుట మన బాధ్యత; అది ఎంత తరచుగా భయంకర ఫలితములను కలుగజేసెనో, మరియు నిజానికి అవి దాని నుండి సహజముగా ఎలా కలుగునో ఆలోచించుడి. దాని తక్షణ సంతానము గర్వము; అది ఎక్కడి నుండి ప్రవహించుచున్నదో ఆ ఊటను నిరంతరము పెంచుచుండును; ఆ విధముగా అది దేవుని కటాక్షమునుండియు, ఆయన జీవమునుండియు మనలను మరింత మరింత దూరము చేయును. అది విశ్వాసము, ప్రేమ, నీతి, నిజమైన పరిశుద్ధత అనువాటి ఊటలనే ఎండగొట్టును; ఎందుకంటే ఇవన్నియు కృపనుండి ప్రవహించును: కానీ "దేవుడు గర్విష్ఠులను ఎదిరించును, దీనులకు మాత్రమే కృప అనుగ్రహించును."

31. గర్వముతో పాటు, సలహా వినని, ఒప్పింపజాలని స్వభావము సహజముగా పుట్టును. కాబట్టి ఉద్రేకవాది ఏ పొరపాటులో లేదా తప్పులో పడినను, అతడు కోలుకొనుటకు ఆశ చాలా తక్కువ. ఎందుకంటే తాను ఉన్నతమైన మార్గదర్శిచే, అనగా దేవుని ప్రత్యక్ష జ్ఞానముచే నడిపింపబడుచున్నానని ఊహించువానిపై (తరచుగాను, న్యాయముగాను గమనింపబడినట్లు) విచక్షణకు స్వల్ప ప్రభావమే ఉండును. అతడు గర్వములో ఎదిగిన కొలదీ, సలహా వినకపోవుటలోను, మొండితనములోను కూడా ఎదుగును. అతడు ఒప్పింపబడుటకు తక్కువ తక్కువ సమర్థుడగును, ఒప్పింపునకు తక్కువ లోనగును; తన స్వంత తీర్పునకును తన స్వంత చిత్తమునకును మరింత మరింత అంటిపెట్టుకొనును, చివరకు అతడు పూర్తిగా స్థిరపడి కదలనివాడగును.

32. ఈ విధముగా దేవుని కృపకు వ్యతిరేకముగాను, మనుష్యుల సలహా సహాయమునకు వ్యతిరేకముగాను కూడా బలపరచబడి, అతడు పూర్తిగా తన స్వంత హృదయ నడిపింపునకును, గర్వపుత్రుల రాజు నడిపింపునకును విడువబడును. అందువలన అతడు దినదినము సమస్త మానవజాతి పట్ల తిరస్కారములోను, ఉగ్ర కోపములోను, ప్రతి కఠిన స్వభావములోను, ప్రతి భూసంబంధమైన, పిశాచ సంబంధమైన గుణములోను మరింత వేరూనుకొని స్థిరపడుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు.

అన్ని యుగములలో ఇటువంటి స్వభావముల నుండి ప్రవహించిన భయంకరమైన బాహ్య ఫలితములను గూర్చి కూడా మనము ఆశ్చర్యపడలేము; అనగా అన్యజనులలో సైతము కొంచెమైనను పేర్కొనబడని సంగతులను ఆత్రముతో చేసికొనుచు, తమను క్రైస్తవులని పిలుచుకొనువారు చేసిన సమస్త విధములైన దుష్టత్వము, చీకటి క్రియలన్నియు.

అనేక తలల రాక్షసియైన ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావమును, భయంకర ఫలితములును ఇట్టివి!

దీనిని గూర్చిన ఆలోచన నుండి, మన స్వంత ఆచరణకు సంబంధించిన కొన్ని స్పష్టమైన అనుమానములను ఇప్పుడు మనము తీసికొనవచ్చును.

33. మొదటిది, ఉద్రేకవాదము అనునది, ఇంత తరచుగా వాడబడు పదమైనను, ఇంత అరుదుగా అర్థము చేసికొనబడు పదమైనయెడల, మీకు తెలియనిదానిని గూర్చి మాట్లాడకుండా జాగ్రత్తపడుడి; ఆ పదమును అర్థము చేసికొనకముందు వాడకుడి. ఇతర అన్ని విషయములలోవలె ఈ విషయములో కూడా, మాట్లాడకముందు ఆలోచించుట నేర్చుకొనుడి. మొదట ఈ కఠినమైన పదము యొక్క అర్థము తెలిసికొనుడి; ఆ తరువాత అవసరమైనప్పుడు దానిని వాడుడి.

34. కానీ విద్యావంతులలోను పండితులలోను కూడా ఇంత కొద్దిమందే ఈ చీకటి, ద్వంద్వార్థపు పదమును అర్థము చేసికొనినయెడల, లేదా దాని అర్థమును గూర్చి స్థిరమైన భావన కలిగియున్నయెడల, సామాన్య జనులలో మరింత తక్కువ మంది; అప్పుడు రెండవది, సాధారణ వదంతిని బట్టి ఎవరినైనను ఉద్రేకవాదియని తీర్పు తీర్చకుడి లేదా పిలువకుడి. ఎవరికైనను నిందాసూచక పేరు పెట్టుటకు ఇది ఏ విధముగాను చాలిన ఆధారము కాదు; ఇంత నల్లని నిందాపదము విషయమున ఇది అసలే చాలిన ఆధారము కాదు. ఉద్రేకవాదము యొక్క స్వభావము అది ఎంత ఎక్కువ చెడును కలిగియున్నదో, దానిని ఎవరికైనను వర్తింపజేయుటలో మీరు అంత ఎక్కువ జాగ్రత్త వహించవలెను; సంపూర్ణ రుజువు లేకుండా అంత భారమైన నేరారోపణ చేయుట న్యాయమునకైనను కనికరమునకైనను సరిపడదు.

35. కానీ ఉద్రేకవాదము అంత గొప్ప చెడుగా ఉన్నయెడల, మీరే దానిలో చిక్కుకొనకుండా జాగ్రత్తపడుడి.

మీరు శోధనలో పడకుండునట్లు మెలకువగా ఉండి ప్రార్థించుడి. అది దేవునికి భయపడువారిని, ప్రేమించువారిని సులభముగా చుట్టుముట్టును. ఓ, మీరు తలంచవలసిన దానికంటే ఎక్కువగా మిమ్మును గూర్చి తలంచుకొనకుండా జాగ్రత్తపడుడి. మీరు పొందని దేవుని కృపను పొందితిమని ఊహించుకొనకుడి. మీకు ఎంతో ఆనందము ఉండవచ్చును; కొంత పరిమాణము ప్రేమ ఉండవచ్చును; అయినను సజీవ విశ్వాసము లేకపోవచ్చును. గ్రుడ్డివారైన మిమ్మును దారి తప్పిపోనివ్వకుండునట్లు దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుడి; క్రీస్తు మీలో బయలుపరచబడు వరకును, మీరు దేవుని బిడ్డలని ఆయన ఆత్మ మీ ఆత్మతో సాక్ష్యమిచ్చు వరకును మీరు ఎన్నడును మిమ్మును క్రీస్తును నమ్మినవారిగా ఊహించుకొనకుండునట్లు.

36. మీరు ఆవేశపూరితుడైన, హింసించు ఉద్రేకవాదులు కాకుండా జాగ్రత్తపడుడి. మీరు ఎవరిని మీ యజమానిగా పిలుచుదురో ఆయన ఆత్మకు పూర్తిగా విరుద్ధముగా, మనుష్యుల ప్రాణములను రక్షించుటకు కాక నశింపజేయుటకు దేవుడు మిమ్మును పిలిచెనని ఊహించుకొనకుడి. మనుష్యులను బలవంతముగా దేవుని మార్గములలోనికి నెట్టవచ్చునని ఎన్నడును కలగనకుడి. మీరు మీ అభిప్రాయములో ఉండుడి, ఇతరులను వారి అభిప్రాయములో ఉండనీయుడి. మత విషయములలో ఏ బలవంతమును వాడకుడి. అందరికంటే దారి తప్పినవారు సైతము, విచక్షణ, సత్యము, ప్రేమ తప్ప మరి ఏ విధముగాను రమ్మని బలవంతపెట్టరు.

37. మీరు క్రైస్తవులు కానప్పుడు క్రైస్తవులమని ఊహించుకొనుచు, సామాన్య ఉద్రేకవాదుల గుంపుతో పరుగెత్తకుండా జాగ్రత్తపడుడి. క్రీస్తునందున్న మనస్సు మీకు ఉంటేనే, ఆయన నడిచినట్లు మీరును నడుచుకొనుచున్నట్లయితేనే, ఆ గౌరవనీయమైన పేరును స్పష్టమైన లేఖనానుసారమైన హక్కుతో తప్ప ధరించుటకు సాహసింపకుడి.

38. రెండవ రకమైన ఉద్రేకవాదములో, అనగా మీకు లేని వరములు దేవునినుండి మీకు ఉన్నవని ఊహించుకొనుటలో పడకుండా జాగ్రత్తపడుడి. దర్శనములలో గాని కలలలో గాని, ఆకస్మిక ముద్రలలో గాని ఏ విధమైన బలమైన ప్రేరణలలో గాని నమ్మికయుంచకుడి. ఏదైనా ప్రత్యేక సందర్భములో దేవుని చిత్తమేమిటో మీరు తెలిసికొనునది వీటి ద్వారా కాదు, అనుభవము, విచక్షణ, దేవుని ఆత్మ యొక్క సాధారణ సహాయము తోడుగా స్పష్టమైన లేఖన నియమమును వర్తింపజేయుట ద్వారానే అని జ్ఞాపకముంచుకొనుడి. దేవుని నామమును తేలికగా నోటిలోకి తీసికొనకుడి; ప్రతి అల్ప సందర్భములోను దేవుని చిత్తమును గూర్చి మాట్లాడకుడి: మీ మాటలును, క్రియలును అన్నియు భయభక్తులతోను దైవభీతితోను నియమింపబడియుండనీయుడి.

39. చివరిగా, గమ్యమునకు తోడ్పడు సాధనములను వాడకుండా దానిని పొందెదమని ఊహించుకొనకుండా జాగ్రత్తపడుడి. దేవుడు ఏ సాధనములు లేకుండా గమ్యమును అనుగ్రహింపగలడు; కానీ ఆయన అలా చేయునని తలంచుటకు మీకు కారణమేమియు లేదు.

కాబట్టి ఆయన తన కృపకు సాధారణ మార్గములుగా నియమించిన ఆ సాధనములన్నిటిని నిరంతరము, జాగ్రత్తగా వాడుడి. క్రీస్తునందు దేవుని ఉచిత ప్రేమ ద్వారా, దేవుని వరములలో దేనినైనను పొందుటకు గాని వృద్ధి చేసికొనుటకు గాని తోడ్పడునవిగా విచక్షణ లేదా లేఖనము సిఫారసు చేయు ప్రతి సాధనమును వాడుడి. ఈ విధముగా, లోకము ఎల్లప్పుడును "ఉద్రేకవాదము" అని పిలిచినది, ఇకమీదట కూడా పిలుచునది, అయినను నిజమైన ఉద్రేకవాదమునుండి, కేవలము పేరుకు మాత్రమైన క్రైస్తవమునుండి రక్షింపబడిన వారందరికి "దేవుని జ్ఞానమును, దేవుని శక్తియునై" యున్నది, మహోన్నతుని మహిమగల స్వరూపము, "నీతియు సమాధానమును", "నిత్యజీవమునకు ఉబుకుచున్న జీవజల ఊట" అయిన ఆ పవిత్రమును పరిశుద్ధమునైన మతములో దినదినము వృద్ధిని ఆశించుడి!