"విశ్వాసమనునది అదృశ్యమైనవాటిని గూర్చిన రుజువై యున్నది."

విశ్వాసమును గూర్చి "విశ్వాసమనునది అదృశ్యమైనవాటిని గూర్చిన రుజువై యున్నది."

1. ఈ మాటలను గూర్చి నేను ఎన్నోసార్లు ఆలోచించితిని, ఎన్నోసార్లు మాట్లాడితిని, ఎన్నోసార్లు వ్రాసితిని; అయినను వీటిలో నేను ఏ విధముగానైనను అంచనా వేయలేని ఒక లోతు కనబడుచున్నది. విశ్వాసము అనగా, ఒక అర్థములో, దేవుని గూర్చియు దేవుని సంగతులను గూర్చియు కలిగిన దైవికమైన నిశ్చయ మనస్సాక్షి; మరొక అర్థములో (దీనికి దగ్గరి సంబంధము ఉన్నను, పూర్తిగా ఇదే కాదు), అది అదృశ్యమైన నిత్యలోకమును గూర్చిన దైవికమైన నిశ్చయ మనస్సాక్షి. ఈ అర్థములో ఇప్పుడు నేను పరిశీలించెదను —

2. నేను ఇప్పుడు అమర్త్యమైన ఆత్మను, భూమిలోని ఒక చిన్న భాగముతో విచిత్రముగా జోడింపబడియున్నాను; అయితే ఇది కొంతకాలమే: అతి త్వరలో నేను ఈ మట్టి గుడారమును విడిచి, మరొక స్థితిలోనికి వెళ్లవలసియున్నాను, దానిని జీవించియున్నవారు ఎరుగరు, మృతులు చెప్పజాలరు, లేదా చెప్పకూడదు!

నా ఆత్మ శరీరమును విడిచి బయలుదేరినప్పుడు నేను ఎట్టి అస్తిత్వములో ప్రవేశించెదను? నన్ను నేను ఎట్లు అనుభవించెదను, నా స్వంత ఉనికిని ఎట్లు గ్రహించెదను? నా చుట్టునున్న భౌతికమైన వస్తువులను గానీ ఆత్మసంబంధమైన వస్తువులను గానీ ఎట్లు గుర్తించెదను? నా కన్నులు ఇక కాంతికిరణములను ప్రసరింపజేయనప్పుడు, వస్త్రహీనమైన ఆత్మ ఎట్లు చూచును? వినికిడి అవయవములు మట్టిలో కలిసిపోయినప్పుడు, నేను ఏ విధముగా వినెదను? మెదడు ఇక ఉపయోగములేనప్పుడు, ఆలోచించుటకు నాకు ఏ సాధనము ఉండును? నా శరీరమంతయు స్పర్శలేని మట్టిగా మారిపోయినప్పుడు, జ్ఞానము సంపాదించుటకు నాకు ఏ సాధనము ఉండును?

3. అప్పుడు భౌతిక లోకమును గూర్చియు జ్ఞానము పొందుటకు ఉపయోగపడు సాధనములు ఎంత విచిత్రమైనవి, ఎంత గ్రహింపశక్యము కానివి! వస్తువులు అప్పుడు ఇప్పుడు కనబడునట్లే — అదే పరిమాణము, ఆకారము, రంగులతో — కనబడునా? లేక ఈ విషయములలో దేనిలోనైనను, లేక అన్నిటిలోనైనను అవి మారిపోవునా? సూర్యచంద్రనక్షత్రములు ఎట్లు కనబడును? చంద్రుని క్రిందనున్న ఆకాశములు? గ్రహముల ఆకాశములు? స్థిర నక్షత్రముల ప్రదేశము? వాటికి అవతల లక్షల మైళ్ల దూరమున ఉన్నట్లు మనము ఊహించగల ఈథర్ క్షేత్రములు ఎట్లు కనబడును? ఇవన్నియు మనకు ఇంకను ఏమియు తెలియదు. నిజముగా, మనము ఏమియు తెలిసికొనవలసిన అవసరమును లేదు.

4. ఇక అదృశ్యలోకమునకు నిజముగా చెందిన లెక్కలేని వస్తువులను గూర్చి మనము ఏమి తెలిసికొనగలము? వాటిని "నరుని కన్ను చూడలేదు, చెవి వినలేదు, మనస్సునకు తోచనైనను లేదు." పాతాళలోకపు (హేడెస్) ప్రదేశములు ఆచ్ఛాదనలేకుండ బయలుపరచబడినప్పుడు ఎట్టి దృశ్యము తెరవబడును! దీనికి సరియైన పదమును కనుగొనుటలో మన ఆంగ్ల అనువాదకులు చాల ఇబ్బంది పడినట్లు కనబడుచున్నది. నిజానికి, రెండు వందల సంవత్సరముల క్రితము, దానిని

15 [1872 ముద్రణ నుండి పాఠము] విశ్వాసమును గూర్చి నరకము అను పదముతో చాలవరకు సరిగా వ్యక్తపరచిరి; అప్పట్లో ఆ పదము హేడెస్ అను పదముతో దాదాపు ఒకే అర్థమును ఇచ్చెను, అనగా అదృశ్యలోకము.

అందువలన, క్రీస్తు నరకములోనికి దిగెను అని వారు చెప్పినప్పుడు, ఆయన శరీరము సమాధిలో ఉండెననియు, ఆయన ఆత్మ మరణము నుండి పునరుత్థానము వరకు హేడెస్‌లో (అది వేరుపడిన ఆత్మల నివాసస్థలము) ఉండెననియు వారి భావము. ఇక్కడ నీతిమంతుల ఆత్మలు వర్ణింపజాలనంత సంతోషములో ఉన్నవని మనము సందేహింపజాలము.

పౌలు చెప్పినట్లు వారు "ప్రభువుతో కూడ" ఉన్నారు; ఈ లోకములో ఉన్నప్పుడు అపొస్తలులలో ప్రముఖుడు అనుభవించిన దానికంటె "మిక్కిలి శ్రేష్ఠమైన" అంతటి సన్నిహిత సహవాసముతో ఆయనచే ఆదరింపబడుచున్నారు. మరొక వైపు, మన ప్రభువు స్వయముగా చెప్పిన ధనవంతుని మరియు లాజరు వృత్తాంతము నుండి, ఆ ధనవంతుడు లోకమును విడిచిన క్షణము నుండియే వేదనగల స్థితిలో ప్రవేశించెనని మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. మరియు హేడెస్‌లో పరిశుద్ధుల స్థలమునకును అపవిత్రుల స్థలమునకును మధ్య "గొప్ప అగాధము ఏర్పరచబడియున్నది"; దానిని ఇరువురిలో ఎవరును దాటుట అసాధ్యము. అయినను, గొప్ప పాండిత్యముగల పెద్దమనిషియైన గౌరవనీయ శ్రీ [అలెగ్జాండర్] కాంప్‌బెల్, కొన్ని సంవత్సరముల క్రితమే ప్రచురించిన మధ్యస్థితిని గూర్చిన తన వృత్తాంతములో, దుష్టాత్మలు హేడెస్‌లో సరిదిద్దుకొని, తరువాత ఒక సంతోషకరమైన నివాసమునకు మారవచ్చునని ఊహించినట్లు కనబడుచున్నది. మన ప్రభువు చెప్పిన "ధనవంతుడు" ప్రత్యేకముగా, ఆ శిక్షాగ్నిచే శుద్ధి చేయబడి, కాలక్రమేణ ఒక మెరుగైన నివాసమునకు తగినవాడు కావచ్చునని ఆయనకు గొప్ప ఆశ ఉన్నది. అయితే "గొప్ప అగాధమును" ఎవరును దాటజాలరని అబ్రాహాము చెప్పిన మాటతో దీనిని ఎవరు సమన్వయపరచగలరు?

5. కాబట్టి, హేడెస్ యొక్క దుఃఖకరమైన భాగములో ధనవంతునితో కూడ ఉన్నవారందరును, "అపవాదికిని వాని దూతలకును సిద్ధపరచబడిన నిత్యాగ్నిలో" పడద్రోయబడువరకు, ఏడ్చుచు, దూషించుచు, దేవుని శపించుచు, పైకి చూచుచు అచ్చటనే ఉందురని నేను తలంపక ఉండలేను.

మరియు మరొక వైపు, ఇప్పుడు పరదైసులో, అబ్రాహాము ఒడిలో ఉన్నవారు — లోకారంభము నుండి నేటివరకు శరీరమునుండి విడుదలపొందిన ఆ పరిశుద్ధాత్మలందరును — పరలోకమునకై నిరంతరము పరిపక్వమగుచు; "లోకము పునాది వేయబడినప్పటినుండి వారికొరకు సిద్ధపరచబడిన రాజ్యములోనికి" చేర్చబడువరకు ఎడతెగక మరింత పరిశుద్ధులును మరింత సంతోషులును అగుచుందురని మనము సహేతుకముగా సందేహింపగలమా?

6. అయితే సంతోషముగల ఆత్మలకును సంతోషములేని ఆత్మలకును, తమ శరీరములతో తిరిగి కలుపబడువరకు నివాసమైన ఈ హేడెస్ విశ్వములో ఏ భాగమున ఉన్నదో మనకు ఎవరు తెలుపగలరు? దాని గూర్చి ఏదైనను

పరిశుద్ధ లేఖనములో బయలుపరచుట దేవునికి ఇష్టము కాలేదు; కాబట్టి దాని గూర్చి మనము ఏ తీర్పునైనను ఏర్పరచుకొనుట, లేక ఊహించుట కూడ సాధ్యము కాదు. వారు అక్కడ నివసించు కాలమున వీరును వారును ఏ పనులలో నియోగింపబడుదురో కూడ మనకు తెలుపబడలేదు. అయినను లోకపాలకుడు కొన్నిసార్లు దుష్టాత్మలను

"అగాధములో తన చీకటి పనులను చేయుటకు" అనుమతించవచ్చునని, లేక బహుశా దుష్టదూతలతో కలిసి దుష్టమనుష్యులపై ప్రతీకారము తీర్చుటకు అనుమతించవచ్చునని మనము ఊహింపవచ్చును గదా? లేక వారిలో అనేకులు గొప్ప దినపు మహా తీర్పు వరకు అంధకార బంధకములలో బంధింపబడి ఉందురా? ఈ మధ్యకాలములో, నీతిమంతుల ఆత్మలు సాధారణముగా పరదైసులో ఉంచబడినను, కొన్నిసార్లు పరిశుద్ధ దూతలతో కలిసి రక్షణను స్వతంత్రించుకొనబోవువారికి పరిచర్య చేయవచ్చునని మనము ఊహింపవచ్చును గదా? వారు కొన్నిసార్లు ప్రేమ పనులపై క్రింది లోకమందున్న తమ సహోదరులను మరల దర్శింపకూడదా?

విశ్వాసమును గూర్చి ఈ మానవాత్మలలో కొన్ని, దూతలతో కూడ గానీ, దూతలకు బదులుగా గానీ మనకు తోడుగా ఉండుచున్నవి, అవి మనము శరీరములో ఉన్నప్పుడు మనకు ప్రియమైనవారిలో చేరినవి అనుట ఒక ఆనందకరమైన తలంపు.

కాబట్టి ఈ ప్రశ్నలో ఏ అసంబద్ధతయు లేదు:

సాధారణ విమోచన క్రయధనముచే కొనబడిన మీ స్వంత శరీరమును మీరు మరచితిరా?

మరణపు అడ్డు ప్రవాహము క్రీస్తులో ఏకమైన ఆత్మలను విభజింపగలదా?

అయితే అది ఎట్లైనను, మానవాత్మలు జ్ఞానములోను పరిశుద్ధతలోను సంతోషములోను వేగముగా వృద్ధి చెందునని నిశ్చయము; అవి లోకారంభము నుండి అన్ని యుగములలోను అన్ని జనములలోను జీవించిన జ్ఞానులును పరిశుద్ధులునైన ఆత్మలతోను, మనుష్యకుమారులు శిశువులకంటె ఎక్కువ కాని దేవదూతలతోను ప్రధాన దూతలతోను, అన్నిటికంటె ముఖ్యముగా, "జ్ఞానవిజ్ఞానముల సర్వ నిధులు దాచబడియున్న" దేవుని నిత్యకుమారునితోను సంభాషించును. ముఖ్యముగా ఇది కూడ గమనింపవలెను: అవి ఏమి నేర్చుకొనునో దానిని ఎప్పటికిని జ్ఞాపకముంచుకొనును. అవి ఏదియు మరచిపోవు. మరచుట అనునది కేవలము రక్తమాంసములు ధరించిన ఆత్మలకు మాత్రమే కలుగునది.

7. అయితే శరీరరహితమైన ఆత్మకు ఈ భౌతిక విశ్వము ఎట్లు కనబడును? మనచుట్టునున్న ఈ వస్తువులలో ఏవైనను ఇప్పుడు కనబడునట్లే కనబడునో లేదో ఎవరు చెప్పగలరు? వీటిని గూర్చియే మనకు ఇంత తక్కువ తెలిసినప్పుడు, పూర్తిగా భిన్నమైన స్వభావముగల వస్తువులను గూర్చి, ఆత్మలోకమును గూర్చి, ఇప్పుడు మనము ఏమి తెలిసికొనగలము? మన ఆత్మలలో ఇంకను తెరవబడని భిన్న స్వభావముగల ఇంద్రియములు మనకు అనుగ్రహింపబడువరకు వాటిని ఏమాత్రమును గుర్తించుట మనకు సాధ్యము కాదని తోచుచున్నది. ఇవి, మనము ఇప్పుడు పైభాగమును మాత్రమే చూచుచున్న వస్తువుల అంతరంగ సారమును చొచ్చుకొని చూచుటకును, ఉనికినే మనము ఇప్పుడు ఏమాత్రమును గ్రహింపని లెక్కలేని వాటిని గుర్తించుటకును మనకు సామర్థ్యమిచ్చును. అప్పుడు మన కొత్తగా తెరచుకొను ఇంద్రియములకు ఎట్టి ఆశ్చర్యకరమైన దృశ్యములు ప్రత్యక్షమగును! బహుశా పదింతలు మాత్రమే కాదు, పదివేలింతలు "ఈ భూమి పొడవు" గల ఈథర్ క్షేత్రములు! మరియు సజీవమైనవియు నిర్జీవమైనవియు ఎన్ని రకముల సామగ్రితో! రక్తమాంసముల అవయవములకు కనబడని ఎన్ని తరగతుల జీవులు! బహుశా సింహాసనములు, ప్రభుత్వములు, రాజ్యాధికారములు, శక్తులు, అధికారములు! — తమ మొదటి నివాసములను ఆది బలమును నిలుపుకొనినవారైనను, లేక తమ సృష్టికర్తకు విరోధముగా తిరుగబడి పరలోకము నుండి త్రోసివేయబడినవారైనను! అప్పుడు దేవదూత దృష్టి చూడగలిగినంత మేరకు సృష్టి యొక్క సరిహద్దులను మనము పరిశీలింపము గదా? సర్వశక్తిమంతుడు ఎచ్చట

తన వేగముగల చక్రములను నిలిపి, "ఓ లోకమా, ఇదే నీ సరియైన పరిధి" అని పలికెనో ఆ ప్రతి స్థలమును చూడము గదా?

అంతేకాదు, సృష్టింపబడని రాత్రి యొక్క విశాల ప్రదేశములలో ఆలోచనవలె వేగముగా సంచరింపగలవారము కామా? అన్నిటికంటె, మనము నిత్యత్వములోనికి అడుగు పెట్టిన క్షణమే, ఈ స్థలములోను ప్రతి స్థలములోను ఉన్నవానిచేత — ఆకాశమును భూమిని నింపువానిచేత — మనము మ్రింగివేయబడినట్లు అనుభవింపము గదా? మహా సృష్టికర్త అనంతమైన విశ్వమంతటిని నింపకుండ ఉండజాలడని మనము గ్రహింపకుండ ఇప్పుడు అడ్డుపడునది కేవలము రక్తమాంసముల తెర మాత్రమే. ఆయన ప్రతి క్షణము మనకు పైన, క్రింద, ప్రతి వైపున ఉన్నాడు. నిజమే, ఈ చీకటి నివాసములో, ఈ నీడల దేశములో, పాపమరణముల ఈ ప్రదేశములో, మధ్యనున్న దట్టమైన మేఘము ఆయనను మన దృష్టి నుండి మరుగుపరచుచున్నది. కాని ఆ తెర అదృశ్యమగును; ఆయన మబ్బులేని మహిమతో ప్రత్యక్షమగును; "సర్వాధికారియైన దేవుడు, ఎల్లప్పుడును స్తుతింపబడువాడు!"

8. ఈ లోకములో మనుష్యకుమారులు ఎంత విభిన్నముగా వ్యాపృతులై యున్నారు! "ఆరు వేల సంవత్సరముల క్రితము తాము నడచిన త్రోవలలో" నడచుటలో! అయితే మనము ఆ కనబడని లోకములో ప్రవేశించిన తరువాత ఎట్లు వ్యాపృతులమగుదుమో ఎవరు ఎరుగుదురు? దేవుడే తన వాక్యములో బయలుపరచినదానికిని, తన పిల్లల హృదయములలో ఆయన జరిగించుదానికిని మనము కట్టుబడి ఉన్నంతవరకు, దానిలో కొంత మనము ఏ సందేహమును లేకుండ గ్రహింపగలము. మొదట, మరణము నుండి పునరుత్థానము వరకు అపరిశుద్ధాత్మల వ్యాపారము ఏదై యుండునో పరిశీలింతము. అవి శరీరమును విడిచిన క్షణమే తమ స్వజాతి ఆత్మలచే, బహుశా మానవులును అపవాది సంబంధులునగు వారిచే, చుట్టబడియుండునని మనము సందేహింపజాలము. వీటికి వారిపై ఎట్టి అధికారము చూపుటకు దేవుడు అనుమతించునో మనకు స్పష్టముగా తెలియదు. అయితే సాతాను తన స్వంత దూతలను వాడునట్లు, దేవుని ఎరుగని మనుష్యులపై మరణమును లేక వివిధ రకముల కీడులను కలుగజేయుటకు వీటిని వాడుటకు ఆయన అనుమతించునను అభిప్రాయము అసంభవము కాదు: ఇందుకై అవి సముద్రముపైనను భూమిపైనను తుఫానులు రేపవచ్చును; ఆకాశములో ఉల్కలను వేయవచ్చును; భూకంపములను కలుగజేయవచ్చును; లెక్కలేని విధములుగా, నాశనము చేయుటకు అనుమతింపబడని వారిని బాధింపవచ్చును. ప్రాణము తీయుటకు అనుమతి లేనిచోట, అవి వివిధ రోగములను కలుగజేయవచ్చును; సహజమైనవని మనము తలంచు వీటిలో అనేకము నిస్సందేహముగా అపవాది సంబంధమైనవి. పిచ్చివారి విషయములో ఇది తరచుగా జరుగునని నేను నమ్ముచున్నాను. లేఖనములో పేర్కొనబడినవారిలో అనేకులను ఒక సువార్తికుడు పిచ్చివారని పిలువగా మరొకడు దయ్యములు పట్టినవారని పిలుచుట గమనింపదగినది.

నేను ఎరిగిన అత్యంత ప్రఖ్యాతి గాంచిన వైద్యులలో ఒకరైన, ముఖ్యముగా మతిభ్రమణ సందర్భములలో, కీర్తిశేషులైన డాక్టర్ [థామస్] డీకన్ గారు, పిచ్చివారిలో అనేకులకు, లేక చాలమందికి, ఇదే కారణమని స్పష్టముగా అభిప్రాయపడిరి. ఈ రోగములు తరచుగా సహజ సాధనములచే నయమగుచున్నవను విషయము దీనికి సరియైన అభ్యంతరము కాదు; ఏలయనగా దుష్టాత్మ కలుగజేసిన గాయము, ఆ ఆత్మ మరల దెబ్బ కొట్టుటకు అనుమతింపబడిననే తప్ప, ఏ ఇతర గాయమువలె నయము కావచ్చును.

9. ఈ దుష్టాత్మలలో కొన్ని కూడ దుష్టదూతలతో కలిసి, దుష్టమనుష్యులను పాపమునకు శోధించుటలోను, వారికి అవకాశములు కల్పించుటలోను వ్యాపృతమై యుండవచ్చును గదా? అంతేకాదు, లోకములోని చెడిపోవుటనుండి తప్పించుకొనిన తరువాత కూడ మంచి మనుష్యులను పాపమునకు శోధించుటలోను? ఇందులో అవి నిస్సందేహముగా తమ శక్తి అంతటిని ప్రయోగించును; జయించినయెడల మిక్కిలి గొప్పలు చెప్పుకొనును. ఒక ప్రాచీన గ్రంథకర్త వ్రాసిన ఒక భాగము దీనిని చక్కగా వివరింపవచ్చును: (అయితే ఆయన దానిని అక్షరార్థముగా తీసికొనవలెనని ఉద్దేశింపలేదని నేను భావించుచున్నాను:) "సాతాను తన శక్తులను పిలిపించి, వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఏ కీడు చేసెనో పరిశీలించెను. ఒకటి, 'నేను ఒక ఇంటికి నిప్పంటించి దాని నివాసులందరిని నాశనము చేసితిని' అనెను.

మరొకటి, 'నేను సముద్రములో తుఫాను లేపి ఒక ఓడను ముంచితిని; అందులోని వారందరును నీళ్లలో నశించిరి' అనెను. సాతాను, 'బహుశా కాల్చబడినవారు లేక మునిగినవారు రక్షింపబడియుందురు' అని బదులిచ్చెను. మూడవది, 'నేను నలువది సంవత్సరములు ఒక పరిశుద్ధుని వ్యభిచారమునకు శోధించితిని; అతనిని తన పాపములో నిద్రించుచుండగా విడిచి వచ్చితిని' అనెను. ఇది విని సాతాను దానిని గౌరవించుటకు లేచెను; నరకమంతయు దాని స్తుతితో ప్రతిధ్వనించెను." కృప నుండి తప్పిపోలేమని తలంచు మీరందరు దీనిని వినుడి!

విశ్వాసమును గూర్చి 10. కాబట్టి ఈ సూక్ష్మబుద్ధిగల శత్రువులకు విరోధముగా మనము నిరంతరము జాగ్రత్తగా ఉండవలసినది కాదా?

మనము వారిని చూడకపోయినను, — వారు నిరంతరము కావలి కాయుదురు; రాత్రింబగళ్లు మనపై కన్నువేయుదురు; తమ ఎరను కోల్పోకుండ, ఎన్నడును కునుకరు, ఎన్నడును నిద్రించరు.

ఇందులో అవి "ఈ లోకపు అంధకార అధిపతులతో" — అనగా దానిలో వ్యాపించియున్న అజ్ఞానము, దుష్టత్వము, దుఃఖములతో — కలిసి, ప్రతి మేలును అడ్డగించుటకును ప్రతి చెడును ప్రోత్సహించుటకును ప్రయత్నించును! ఇందుకై అవి నిరంతరము "అవిధేయులైన పిల్లలలో శక్తితో కార్యము చేయుచున్నవి." అంతేకాదు, కొన్నిసార్లు దేవుని పిల్లలను కూడ దాదాపు మోసగింపగల ఆ అబద్ధపు అద్భుతములను వారిద్వారా జరిగించును.

11. అయితే ఈలోగా, హేడెస్ యొక్క మరొక భాగములో నివసించువారు, అనగా నీతిమంతుల ఆత్మలు, ఏ పనులలో నియోగింపబడియుందురని మనము ఊహింపగలము? ఆత్మలకు స్థలము ఉండదని కొందరు తత్త్వజ్ఞానులు నిశ్చయముగా చెప్పిరి. కానీ అట్లైనయెడల అవి సర్వవ్యాపకములై యుండవలెనని వారు గమనింపరు — సర్వశక్తిమంతుడగు ఆత్మకు తప్ప మరెవరికిని అనుమతింపజాలని లక్షణము అది. ఈ ధన్యాత్మల నివాసమును ప్రాచీన యూదులు పరదైసు అని పిలుచుట అలవాటు — మన ప్రభువు పశ్చాత్తాపపడిన దొంగతో, "నేడు నీవు నాతో కూడ పరదైసులో ఉందువు" అని చెప్పినప్పుడు దానికి ఇచ్చిన పేరే అది.

అయితే దీనిని గూర్చి ఏదైనను బయలుపరచుట దేవునికి ఇష్టము కాలేదు గనుక, ఇది విశ్వములో ఏ భాగమున ఉన్నదో ఎవరు చెప్పగలరు, లేక ఊహింపగలరు? అయితే వారు ఈ స్థలములో గానీ, నిజానికి మరి ఏ స్థలములో గానీ బంధింపబడియున్నారని తలంచుటకు మనకు కారణము లేదు. పరిశుద్ధ దూతలవలె వారును "ఆయన సేవకులై" "ఆయన చిత్తమును జరిగించుచున్నారు" అని చెప్పుట మరింత సముచితము కాదా — భూనివాసులమధ్యనైనను, ఆయన రాజ్యములోని మరి ఏ భాగములోనైనను? వారు వెలుగుకంటె వేగముగలవారనియు, ఆలోచనవలె వేగముగలవారనియు మనము సులభముగా నమ్ముదుము గనుక, దైవాజ్ఞలను నెరవేర్చుటకైనను, దేవుని కార్యములను ధ్యానించుటకైనను, కనురెప్పపాటులో విశ్వమంతయు సంచరించుటకు వారు చాలిన సామర్థ్యము గలవారు. ఎంత విశాలమైన క్షేత్రము వారి యెదుట తెరవబడియున్నది! వారు ఆయన సృష్టి కార్యములను, లేక ఆయన ప్రావిడెన్సు కార్యములను, లేక సంఘములో ఆయన బహువిధమైన జ్ఞానమును పరిశీలించునప్పుడు జ్ఞానములో ఎంత అపరిమితముగా వృద్ధి చెందగలరు! "అనేక కుమారులను మహిమలోనికి తెచ్చు" ఆయన పద్ధతులలో వారు ఎంత లోతైన జ్ఞానమును, శక్తిని, మంచితనమును కనుగొందురు! ముఖ్యముగా, ప్రాచీన దినముల ప్రసిద్ధ మృతులతో ఈ విషయములలో దేనినైనను గూర్చి సంభాషించునప్పుడు! మానవులలో మొదటివాడైన ఆదాముతో; ఆదిలోకమును నాశనమైన లోకమును ఇరువురిని చూచిన నోవహుతో; దేవుని స్నేహితుడైన అబ్రాహాముతో; దేవునితో ముఖాముఖిగా మాట్లాడు భాగ్యము పొందిన మోషేతో; శ్రమలచే పరిపూర్ణుడైన యోబుతో; సమూయేలు, దావీదు, సొలొమోను, యెషయా, దానియేలు మరియు ప్రవక్తలందరితో; అపొస్తలులతో, హతసాక్షుల మహా సైన్యముతో, నేటివరకు జీవించి మరణించిన పరిశుద్ధులందరితో; మన పెద్ద సహోదరులైన పరిశుద్ధ దూతలు, కెరూబులు, సెరాపులు, పరలోక సమూహములన్నిటితో; సృష్టి అను నామము అంగీకరించు అన్నిటికంటె పైగా, క్రొత్త నిబంధనకు మధ్యవర్తియైన యేసుతో!

ఈలోగా, వారు పరిశుద్ధతలో, తాము సృష్టింపబడిన దేవుని సంపూర్ణ స్వరూపములో, దేవునియందును మనుష్యులయందును ప్రేమలో, తమ సృష్టికర్త యెడల కృతజ్ఞతలో, తమ తోటి సృష్టిజీవులందరి యెడల దయాభావములో ఎంతగా అభివృద్ధి చెందుదురు

విశ్వాసమును గూర్చి! అయినను, (కొందరు పట్టుబట్టి వాదించునట్లు) ఈ సర్వసాధారణ దయాభావము, మన బంధువులయెడలను స్నేహితులయెడలను ఉపకారులయెడలను దేవుడే మనలో నాటిన ప్రత్యేక అనురాగమునకు ఏమాత్రమును అడ్డుపడునని అనుసరింపదు. అయ్యో లేదు! చనిపోవుచున్న ఆ పరిశుద్ధుడు, "నాకు తండ్రియు తల్లియు పరలోకమునకు వెళ్లిరి;" (సంతోషాత్మల నివాసమైన పరదైసునకు;) "నా పదిమంది సహోదరసహోదరీలు పరలోకమునకు వెళ్లిరి; ఇప్పుడు పదకొండవవాడనైన నేను వారి యొద్దకు వెళ్లుచున్నాను! నేను పుట్టినందుకు దేవునికి స్తోత్రము!" అని కేకలు వేయుచున్నప్పుడు మీరు అతని మంచము ప్రక్కన నిలిచియుండిన యెడల, మీరు ఇట్లు బదులు చెప్పుదురా,

"నీవు వారి యొద్దకు వెళ్లినయెడల ఏమి? వారు నీకు ఇతరులందరివలె మాత్రమే ఉందురు; ఏలయనగా నీవు వారిని ఎరుగవు" అని? వారిని ఎరుగవా! కాదు, ఆ తలంపునకు నీలోనున్నదంతయు వెనుకకు తగ్గదా? నిజమే, సందేహవాదులు, "శరీరరహితమైన ఆత్మలు ఒకదానినొకటి ఎట్లు ఎరుగును?" అని అడుగవచ్చును. నేను సూటిగా జవాబిచ్చెదను, నేను చెప్పజాలను: కాని అవి ఎరుగునని నేను నిశ్చయముగా ఎరుగుదును. ఇది వేయి లేఖన భాగములనుండి రుజువగునంత స్పష్టముగా ఒక్క లేఖన భాగమునుండియే రుజువగుచున్నది. అబ్రాహామును లాజరును హేడెస్‌లో, దూరమునుండియైనను, ఒకరినొకరు ఎరుగలేదా? "గొప్ప అగాధము" యొక్క వేర్వేరు వైపులందు వారు స్థిరపరచబడియున్నను?

అయితే పరదైసులో కలిసియున్న ఆత్మలు ఒకరినొకరు ఎరుగుదురా అని మనము సందేహింపగలమా?

కాబట్టి ఈ ప్రశ్నను లేఖనము స్పష్టముగా నిర్ణయించుచున్నది. ఆ విషయము యొక్క హేతువును అట్లే నిర్ణయించుచున్నది; ఏలయనగా పరదైసులోనికి మనతో తీసికొని వెళ్లు ప్రతి పరిశుద్ధ స్వభావమును మనలో ఎప్పటికిని నిలిచియుండునని మనకు తెలియును. అయితే ఉపకారులయెడల కృతజ్ఞత అట్టిదే. కాబట్టి ఇది ఎప్పటికిని నిలిచియుండును.

మరియు దీనివలన మన ఉపకారులను గూర్చిన జ్ఞానము నిలిచియుండునని సూచించబడుచున్నది; అది లేకుండ కృతజ్ఞత ఉండజాలదు.

12. మరియు ఇప్పటికే శరీరమునుండి విడుదలపొందిన ఆత్మలు తాము విడిచిపెట్టినవారికి పరిచర్య చేయుటకు అనుమతింపబడుట వారి సంతోషమును ఎంతగా హెచ్చించును! దీనికి తిరుగులేని రుజువు మనకు ప్రకటన గ్రంథము ఇరువది రెండవ అధ్యాయములో ఉన్నది.

అపొస్తలుడు క్రీస్తు అని పొరబడినట్లు కనబడు ఆ మహిమగల ఆత్మను ఆరాధించుటకు సాగిలపడినప్పుడు, అతడు స్పష్టముగా, "నేను నీతోడి దాసుడను, ప్రవక్తలలో ఒకడను" అని చెప్పెను; [ప్రకటన 22] దేవుడు కాదు, దేవదూత కాదు, మానవాత్మ. మరియు వారు ఎన్ని విధములుగా "రక్షణను స్వతంత్రించుకొనబోవువారికి పరిచర్య చేయవచ్చును!" కొన్నిసార్లు మనము చూడలేము గనుక ఎదిరింపలేని దుష్టాత్మలను ఎదిరించుటద్వారా; కొన్నిసార్లు మనుష్యులచేత, మృగములచేత, లేక నిర్జీవ సృష్టిచేత మనకు హాని కలుగకుండ నిరోధించుటద్వారా. భక్తుడైన బిషప్ కెన్ చేసిన ప్రార్థనకు దేవుడు ఎన్నిసార్లు జవాబిచ్చుట ఆయనకు ఇష్టమగునో!

— ఓ, నేను నిద్రించునప్పుడు నీ దూతలు నా మంచము చుట్టు కావలి కాయుదురు గాక; తమ దేవదూతీయ ప్రేమను నాలో నింపుదురు గాక; కీడు యొక్క సమస్త మార్గములను [పర్యవసానములను] అడ్డగింతురు గాక!

వారు పరలోక ఆనందములను వల్లించుదురు గాక, ఆలోచనకు ఆలోచనగా నాతో సంభాషింతురు గాక; లేక నా స్థానమున, రాత్రి అంతయు, నా దేవునికి కృతజ్ఞతా గీతము పాడుదురు గాక!

విశ్వాసమును గూర్చి మరియు ఆత్మలకు తండ్రియైనవాడు ఈ పనిని దేవదూతలకును, పరిపూర్ణులు కాగోరి వేచియున్న మానవాత్మలకును కలిపి నియమింపకూడదా?

13. తన పిల్లలను వారు మేల్కొనియున్నప్పుడును నిద్రించుచున్నప్పుడును కాపాడుటకు దేవునికి దేవదూతల యొక్కగాని మానవాత్మల యొక్కగాని అధీన కార్యసాధకులెవరి అవసరమును లేదని నిజముగా అభ్యంతరము చెప్పబడవచ్చును; ఏలయనగా

"ఇశ్రాయేలును కాపాడువాడు కునుకడు నిద్రపోడు." నిశ్చయముగా, ఆయన తన ప్రత్యక్ష శక్తిచేతనే వారిని కాపాడగలడు; అంతేకాదు, ఏ సాధనములును లేకుండ తన ప్రత్యక్ష శక్తిచేతనే పరలోకమందును భూమియందును తన సృష్టిజీవులందరి అవసరములను తీర్చగలడు. అయితే లోకారంభమునుండి ఆయన చిత్తము, తన ప్రత్యక్ష శక్తిచేత మాత్రమే కాక, ముఖ్యముగా అధీన సాధనములద్వారా కార్యము చేయుటయే; ఎల్లప్పుడును అట్లే ఉండెను. వీటన్నిటిని ఒకదానితో ఒకటి సరిచేయుటలో ఆయన జ్ఞానము ఎంత అద్భుతముగా ప్రదర్శింపబడుచున్నది! కాబట్టి, "యెహోవా, నీ కార్యములు ఎన్ని విధములు! జ్ఞానముచేత వాటినన్నిటిని నీవు సృజించితివి" అని మనము చక్కగా కీర్తింపవచ్చును.

14. కనబడు లోకము యొక్క మొత్తము నిర్మాణమును ఏర్పాటును గూర్చి మనము ఎరిగిన సంగతి ఇది.

అయితే అదృశ్యలోకమును గూర్చి మనకిప్పుడు తెలిసినది ఎంత అత్యల్పము! రెండు లోకములకు కర్తయైనవాడు సహజ వెలుగుకంటె ఎక్కువగా, "తన వాక్యమును మన పాదములకు దీపముగాను మన త్రోవలన్నిటికి వెలుగుగాను" ఉండునట్లు మనకు అనుగ్రహించుట ఆయనకు ఇష్టము కాకుండినయెడల, మనకు దానిని గూర్చి ఇంకను తక్కువే తెలియును.

మరియు ప్రాచీన పరిశుద్ధులు ఆయన ఆత్మ సహాయముతో అనేక విశేషములను కనుగొనిరి; లేనియెడల వాటిని గూర్చి మనకు ఏ తలంపును ఉండకపోవును.

15. మరియు ప్రత్యక్షత లేకుండ, జ్ఞానులలో జ్ఞానులు అదృశ్య సంగతులను గూర్చి ఎంత అల్ప నిశ్చయతను పొందిరి! వారికి కలిగిన స్వల్ప వెలుగు కేవలము ఊహాగానమే. అత్యుత్తమ స్థితిలో అది అనిశ్చితమైన సంప్రదాయమునుండి వచ్చిన మసకైన సంధ్యా కాంతి మాత్రమే; అన్యుల కల్పనకథలచే ఎంతగా మరుగుపరచబడెనంటే, అది సంపూర్ణ అంధకారముకంటె కేవలము ఒక స్థాయి మాత్రమే మెరుగైనది.

16. ఈ ఊహాగానములలో ఉత్తమమైనది ఎంత అనిశ్చితమైనదో వారి స్వంత వృత్తాంతములనుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. ఈ వృత్తాంతములన్నిటిలో అత్యంత సంపూర్ణమైనది గొప్ప రోమా కవిది.

అక్కడ ఆయన ఎంత జాగ్రత్తగా క్షమాపణ పూర్వకమైన ఈ ముందుమాటతో ఆరంభించునో గమనింపుడు, — Sit mihi fas audita loqui? [నేను విన్నదానిని చెప్పుటకు నాకు అనుమతి కలదా?] — "నేను విన్నదానిని చెప్పుటకు నాకు అనుమతి కలదా?" మరియు ముగింపులో, ఈ వృత్తాంతములలో ఏదైనను ఆయన నమ్మెనని ఎవరైనను తలంపకుండునట్లు, వాటిని చెప్పినవానిని హేడెస్ నుండి దంతపు ద్వారముగుండ బయటికి పంపును; స్వప్నములును నీడలును మాత్రమే దాని గుండా వెళ్లునని ఆయన ఇప్పుడే మనకు తెలిపియుండెను, — అనగా ఇంతవరకు చెప్పినదంతయు స్వప్నముగా పరిగణింపవలెనని ఇది చాల స్పష్టమైన సూచన!

17. అదృశ్యలోకమును గూర్చిన ఈ ఊహాగానములన్నిటి యెడల వారికెంత తక్కువ గౌరవముండెనో, అతని తోటి కవి మాటలనుండి స్పష్టమగుచున్నది; అతడు ఏ సంకోచమును లేకుండ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, —

Esse aliquos manes, et subterranea regna Nec pueri credunt. [కొన్ని ఆత్మలు ఉన్నవనియు, భూగర్భ రాజ్యములు ఉన్నవనియు బాలురు కూడ నమ్మరు.]

"ప్రేతాత్మలు గానీ, క్రింది లోకములు గానీ ఉన్నవని వారిలో ఒక బాలుడు [మనుష్యుడు] కూడ ఇప్పుడు నమ్మడు."

అదృశ్యమైన నిత్యలోకమును గూర్చి అత్యంత వికసించిన బుద్ధి కూడ ఇంత అల్పమునే కనుగొనగలిగెను! కాబట్టి రక్తమాంసముల కన్నులకు కనబడని సంగతులను గ్రహించుటకు మన బుద్ధి నేత్రములను తెరచిన వెలుగుల తండ్రిని స్తుతించుటకు మనకు మరింత గొప్ప కారణము కలదు; పూర్వకాలమున చీకటిలోనుండి వెలుగు ప్రకాశింపజేసినవాడు, యేసుక్రీస్తు ముఖమందు దేవుని మహిమను గూర్చిన వెలుగును మన హృదయములలో ప్రకాశింపజేసి మనలను ప్రకాశింపజేసెను; ఆయన "మన విశ్వాసమునకు కర్తయు దానిని సంపూర్ణము చేయువాడునై" యున్నాడు; "ఆయన ద్వారా దేవుడు లోకములను సృజించెను;" ఆయన ద్వారా ఆయన తాను సృజించిన సమస్తమును ఇప్పుడు నిలబెట్టుచున్నాడు; ఏలయనగా, విశ్వాసమును గూర్చి ప్రకృతి తన న్యాయాధిపతిని దర్శించువరకు, రాజైన మెస్సీయా పరిపాలించును.

కనబడునవియు కనబడనివియునైన సమస్తమునకు సృష్టికర్తయైన దేవుని సాక్ష్యమును బట్టి మనము ఈ సంగతులను నమ్మితిమి; ఈ సాక్ష్యముచేత ఇప్పుడు ఉనికిలో ఉన్నవి, ఇంకను కనబడనివైనను, అలాగే ఈ కనబడు లోకము గతించి మనుష్యకుమారుడు తన మహిమతో వచ్చువరకు తమ కాలములో ఉనికిలోనికి వచ్చునవియు మనకు ఇప్పటికే తెలియును.

18. మొత్తము మీద, భూమిపై నివసించు పేదవారికి, లేనియెడల వీటిని గూర్చి సంపూర్ణ అంధకారములో ఉండవలసినవారికి, "అదృశ్యమైనవాటిని గూర్చిన ఈ రుజువును" అనుగ్రహించుటకు దయచూపిన దేవునికి మనము ఎంత కృతజ్ఞత చెల్లింపవలెను! అంధకారములో పడియున్న మనుష్యకుమారులకు ఈ అసంపూర్ణమైన వెలుగు కూడ ఎంత అమూల్యమైన వరము! మన ఇంద్రియముల లోపములకును, తత్ఫలితముగా మన బుద్ధి యొక్క లోపములకును ఇది ఎంత ఉపశమనము; ఇంద్రియములు మొదట అందించినదానిని తప్ప మరి దేనిని గూర్చియు మన బుద్ధి మనకు ఏ సమాచారమును ఇవ్వజాలదు! కాని దీనిద్వారా మన ఆత్మలలో (ఇట్లు చెప్పవచ్చును) క్రొత్త ఇంద్రియముల సమూహము తెరవబడును; ఈ విధముగా, బలహీనమైన ఇంద్రియమునకు తెలియనివి, బుద్ధి యొక్క మసక కిరణముచే కనబడనివి, బలమైన, ఆజ్ఞాపించు నిదర్శనముతో తమ పరలోక మూలమును ప్రదర్శించును.

విశ్వాసము తన వాస్తవికరణ కాంతిని ప్రసాదించును:

మేఘములు చెదరిపోవును, నీడలు పారిపోవును; అదృశ్యుడు దృష్టికి కనబడును, మరియు మర్త్యుని కన్నుచే దేవుడు చూడబడును!

లండన్, జనవరి 17, 1791 [బహుశా వెస్లీ చివరి ప్రసంగము]