శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట

శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట "కాబట్టి ఇకమీదట మేము ఎవరిని శరీరరీతిగా ఎరుగము; క్రీస్తును శరీరరీతిగా ఎరిగియున్నను ఇకమీదట ఆయనను ఆ విధముగా ఎరుగము."

1. ఈ మాటలను గూర్చి స్పష్టముగా, అర్థమగునట్లుగా వ్రాయబడిన దేనినైనా చూడవలెనని నేను చాలాకాలముగా కోరుచున్నాను.

ఇది నిస్సందేహముగా చిన్న ప్రాముఖ్యత గల విషయము కాదు; ఇది మత స్వభావములోనికి లోతుగా చొచ్చుకొనిపోవును; అయినను ఆంగ్ల భాషలో దీనిని గూర్చి వ్రాయబడిన గ్రంథమేది మనకున్నది? బహుశా అట్టిది ఉండవచ్చును; కాని వాటిలో ఏదియు నా దృష్టికి రాలేదు, ఒక్క ప్రసంగమైనను రాలేదు.'

2. ఇక్కడ అపొస్తలుడు దీనిని అతి గంభీరమైన రీతిలో ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. ఈ మాటలను అక్షరార్థముగా అనువదించినయెడల ఇవి ఇట్లుండును: 'ఆయన అందరి కొరకు మరణించెను, బ్రతికియున్నవారు', అనగా భూమిమీద బ్రతికియున్న వారందరు, 'ఇకమీదట, అనగా ఆయనను ఎరిగిన క్షణము నుండి, 'తమ కొరకే జీవింపకుండునట్లు', అనగా తమ సొంత ఘనతను గాని లాభమును గాని సుఖమును గాని వెదకకుండునట్లు, "ఆయన కొరకే", నీతియందును నిజమైన పరిశుద్ధతయందును జీవించునట్లు. (2 కొరింథీ

5:15) "కాబట్టి ఇప్పటినుండి మేము," అనగా విశ్వాసముచేత ఆయనను ఎరిగిన మేము, "ఎవరినీ ఎరుగము," అనగా తక్కిన అపొస్తలులనైనను, మిమ్మునైనను, మరి ఏ ఇతర వ్యక్తినైనను, "శరీరరీతిగా" ఎరుగము. ఈ సిద్ధాంతమంతయు ఆధారపడియున్న ఈ అసాధారణమైన మాటకు అర్థము, మేము ఏ మనుష్యుని అతని పూర్వ స్థితిని బట్టి, అనగా అతని దేశమును, ధనమును, అధికారమును, జ్ఞానమును బట్టి పరిగణింపము అనియే తోచుచున్నది. మేము మనుష్యులందరినీ వారి ఆత్మీయ స్థితినిబట్టియే, మరియు మెరుగైన లోకముతో వారికున్న సంబంధమునుబట్టియే పరిగణించెదము. 'అవును, మేము క్రీస్తును సహా శరీరరీతిగా ఎరిగియున్నయెడల, (వారు నిస్సందేహముగా అట్లు ఎరిగియుండిరి; ఆయనను మనుష్యునిగా చూచుచు, సహజమైన అనురాగముతో ప్రేమించుచుండిరి,) అయినను ఇప్పుడు మేము ఆయనను అట్లు ఎరుగము. మేము ఆయనను ఇక ఒక మనుష్యునిగా, అనగా ఆయన ముఖమును, ఆకారమును, స్వరమును, సంభాషణ తీరును బట్టి ఎరుగము. మేము ఆయనను ఇక మనుష్యునిగా తలంపము, ఆ రూపములో ప్రేమింపము.

3. అయితే, ఈ గట్టి అలంకారిక వ్యక్తీకరణ యొక్క అర్థము ఇదియే తప్ప మరొకటి కాదని తోచుచున్నది: మనము క్రీస్తుయేసునందు నూతనముగా సృజింపబడిన సమయము నుండి, మన ధన్యుడైన ప్రభువును గూర్చి కేవలము ఒక మనుష్యునిగా తలంచుటయు, మాటలాడుటయు, ప్రవర్తించుటయు చేయము. ఆయన మనుష్యుడైనందున మాత్రమే కాక, "అందరిపైనున్న దేవుడును నిరంతరము స్తుతింపబడదగినవాడునై" యున్నందున కూడ ఆయనకు అన్వయింపదగని ఏ మాటనైనను క్రీస్తును గూర్చి మనము ఇప్పుడు వాడము.

4. దీనిని మరింత స్పష్టమైన వెలుగులో ఉంచుటకును, అదే సమయములో ప్రమాదకరమైన తప్పిదముల నుండి కాపాడుకొనుటకును, ఎంతయు స్పష్టముగాను ప్రత్యక్షముగాను "క్రీస్తును శరీరరీతిగా ఎరుగు" వారిలో కొందరిని ఉదాహరణగా చూపుట మంచిది. వారిలో మొదటివారిగా సోసీనియన్లను లెక్కింపవచ్చును; వారు "తమను కొనిన ప్రభువును" సూటిగా "ఎరుగమని చెప్పువారు"; ఆయన సర్వోన్నతుడైన దేవుడని ఒప్పుకొనకపోవుటయే కాక, ఆయన అసలు దేవుడే కాడని తిరస్కరించువారు. ఇంగ్లండులో, కనీసము ఈ శతాబ్దములో, కనబడిన వీరిలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు గొప్ప

11 [1872 ముద్రణ నుండి పాఠము] శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట పాండిత్యమును అసాధారణ సామర్థ్యములను గల మనుష్యుడని నా నమ్మకము; ఆయన డాక్టర్ జాన్ టేలర్, అనేక సంవత్సరములు నార్విచ్‌లో కాపరిగాను, తరువాత వారింగ్టన్ విద్యాలయములో అధ్యక్షునిగాను ఉండెను. అయినను ఆయన మన

ప్రభువు పట్ల ఎంతో మర్యాదగా ప్రవర్తించునని ఎవరును కాదనలేరు; ఆయనను గూర్చి మంచి మాటలే పలుకును; ఆయనను 'అత్యంత యోగ్యుడైన వ్యక్తి' అనియు, అవును, "సంపూర్ణ సద్గుణవంతుడైన మనుష్యుడు" అనియు పిలుచును.

5. వీరి తరువాత ఏరియన్లు ఉన్నారు. అయితే వీరిని సోసీనియన్లతో ఒకే స్థాయిలో ఉంచుచున్నానని ఎవరును తలంపకూడదు. వీరికిని వారికిని మధ్య గొప్ప భేదమున్నది. ఏలయనగా మొదటివారు క్రీస్తు అసలు దేవుడే కాడని తిరస్కరింతురు; రెండవవారు అట్లు చేయరు; ఆయన గొప్ప

దేవుడు కాడని మాత్రమే తిరస్కరింతురు. ఆయన ఒక చిన్న దేవుడని వారు సంతోషముగా అంగీకరింతురు, అంతేకాదు వాదింతురు కూడ. కాని దీనివలన ఒక విచిత్రమైన అసౌకర్యము కలుగును. ఇది దైవత్వపు ఏకత్వమును పూర్తిగా నాశనము చేయును. ఏలయనగా, ఒక గొప్ప

దేవుడును ఒక చిన్న దేవుడును ఉన్నయెడల, ఇద్దరు దేవుళ్ళు ఉండవలసి వచ్చును. కాని దీనిని పక్కనపెట్టి, మన ఎదుటనున్న విషయమునకే కట్టుబడి చూచినయెడల: క్రీస్తును తండ్రికంటె తక్కువవానిగా, ఎంత కొంచెమైనను, మాటలాడు వారందరును నిస్సందేహముగా "ఆయనను శరీరరీతిగా ఎరుగుచున్నారు"; ఆయనను "తండ్రి మహిమ యొక్క తేజస్సుగాను, ఆయన తత్త్వము యొక్క ముద్రగాను; తన శక్తిగల వాక్కుచేత సమస్తమును" పరలోకమందును భూమియందును "ధరించువానిగాను", అనగా భరించువానిగాను ఎరుగుట లేదు — పూర్వకాలమున వాటన్నిటిని ఉనికిలోనికి పిలిచిన అదే శక్తిగల వాక్కుచేత.

6. వీరిలో కొందరు ఆ గొప్ప సత్పురుషుడైన డాక్టర్

వాట్స్‌ను తమ అభిప్రాయమువాడని చెప్పుకొనుటకు సాహసించిరి; ఆయనను అట్లు నిరూపించుటకు ఆయన మరణానంతర రచనలలో ప్రచురింపబడిన ఆ చక్కని స్వగతమును ఉటంకించిరి. అయినను పక్షపాతము లేనివారు ఇప్పటివరకు కనబడిన దానికంటె బలమైన రుజువు లేకుండా వారి వాదనను అంగీకరింపరు. అయితే ఆయన ఈ నేరారోపణ నుండి నిర్దోషియైనను, వేరొక భావములో "క్రీస్తును శరీరరీతిగా ఎరుగుట" నుండి అంతే నిర్దోషి కాడు. నేను దీనిని గ్రహింపక, ఆయన రచనలన్నిటినీ దాదాపు సమానమైన మెచ్చుకోలుతో చదువుచుంటిని; అప్పుడు గాఢమైన భక్తియును వివేచనయును గల ఒక వ్యక్తి, ఆయన Horae

Lyricae లో ముద్రింపబడిన, దివ్య ప్రేమకు అంకితమిచ్చిన కొన్ని కీర్తనలు (ఆయన పలికినట్లు) "అతి శృంగారభరితములు; ఒక పాపి సర్వోన్నతుడైన దేవునిని సంబోధించుటకంటె, ఒక ప్రియుడు తన తోటి మర్త్యుని సంబోధించుటకే అవి ఎక్కువ తగియున్నవి" అని ఒకసారి వ్యాఖ్యానించెను. క్రీస్తు దైవత్వమును నమ్మువారైనను అదే అజాగ్రత్త రీతిలో మాటలాడు ఇతర రచయితలు కొందరు లేరా అని నేను సందేహించుచున్నాను.

7. ఇటీవల గతించిన ఒక గొప్ప మనుష్యుడు (ఆయన జ్ఞాపకమును నేను ప్రేమించుచు గౌరవించుచున్నాను) ప్రచురించిన కీర్తనలు ఈ లోపము లేనివని మనము చెప్పగలమా? "క్రీస్తును శరీరరీతిగా ఎరుగుట" యొక్క వాసన బలముగా కొట్టు మాటలతో అవి నిండియుండలేదా? అవును, ఆంగ్ల భాషలో ఇంతకుముందు ప్రచురింపబడిన దేనికంటెను ఎక్కువ స్థూలమైన రీతిలో. నిజముగా ఆత్మీయమైన అనేక కీర్తనలలో ఆ ముతక మాటలు కనబడుట ఎంత విచారకరము! ఉత్తమమైన పద్యముల మధ్య, ముందు వెనుకల ఉన్న వాటికి అవమానము తెచ్చు పంక్తులు ఎన్నిసార్లు చేర్చబడినవి! ఆ గ్రంథములోని కృతులన్నియు, వాటిలో చాలా వాటిని అంగీకరించినట్లుగా, కవితాత్మకమైనవిగా మాత్రమే గాక, హేతుబద్ధమైనవిగాను లేఖనానుసారమైనవిగాను ఎందుకు ఉండకూడదు?

8. అది యేబది అరువది సంవత్సరముల క్రితము; దేవుని కృపగల ప్రావిడెన్స్ చేత నేనును నా సహోదరుడును అమెరికాకు ప్రయాణించుచుండగా (అని పిలువబడు) మొరేవియన్

సహోదరులతో పరిచయమైతిమి. వారిలో ఇరువది ఆరుగురు మాతోపాటు అదే ఓడలో ఉండినందున, వారు ఎట్టి ఆత్మ గలవారో మేము త్వరలోనే గ్రహించితిమి. మేము వారియందు గొప్ప గౌరవమునే గాక బలమైన అనురాగమును కూడ పెంచుకొంటిమి. శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట ప్రతిదినము వారితో సంభాషించుచు, ప్రతి సందర్భములోను వారి సలహా తీసుకొనుచుంటిమి. మా స్వంత సమాజముల వాడుక కొరకు వారి కీర్తనలను అనేకము అనువదించితిని. నిజమునకు, నేను ఏ మనుష్యులనైనను గుడ్డిగా అనుసరించుటకు సాహసింపనందున, నా ఎదుట ఉన్నవాటినన్నిటినీ తీసుకొనలేదు; లేఖనానుసారమైనవిగాను, నిజమైన అనుభవమునకు అతి తగినవిగాను నేను భావించిన వాటినే ఎంచుకొంటిని. అయినను ప్రతి అనుచితమైన పదమును లేక వ్యక్తీకరణను, అనగా భూమి మీది పురుగైన వాడు పరలోకపు దేవుని సంబోధించునపుడు అంతగా శోభింపని చనువునకు సమీపించునట్లు తోచు ప్రతి దానిని తొలగించుటకు తగినంత జాగ్రత్త తీసుకొంటినని నాకు ఖచ్చితముగా తెలియదు. మన ధన్యుడైన ప్రభువును సంబోధించు కీర్తనలన్నిటిలోను, ముద్దుమాటల వంటి ప్రతి వ్యక్తీకరణను విసర్జించుటకును, "తండ్రితో మహిమలో సమానుడును, ఘనతలో సహనిత్యుడునైన" సర్వోన్నతుడైన దేవునితో మాటలాడునట్లు మాటలాడుటకును నేను ప్రత్యేకముగా ప్రయత్నించితిని.

9. నేను స్వయముగా పద్యమునందైనను గద్యమునందైనను, ప్రార్థించునపుడైనను ప్రసంగించునపుడైనను ఎన్నడును వాడని, అయినను రోమన్ సంఘములకును సంస్కరణ సంఘములకును చెందిన ఆధునిక వేదాంతులు తరచుగా వాడు ఒక్క పదము విషయమై నేను మితిమీరి సూక్ష్మబుద్ధితో వ్యవహరించితినని కొందరు బహుశా తలంచవచ్చును.

అది dear (ప్రియమైన) అను పదము. వీరిలో అనేకులు ప్రసంగించునపుడును, ప్రార్థించునపుడును, కృతజ్ఞతలు చెప్పునపుడును తరచుగా "ప్రియమైన ప్రభువా," లేక "ప్రియమైన రక్షకా" అని అందురు; నా సహోదరుడు కూడ తన జీవితకాలమంతయు తన కీర్తనలనేకములలో దీనినే వాడెను. అయితే, ఇది పరలోకభూములకు గొప్ప ప్రభువైనవానితో మితిమీరిన చనువు చూపుట కాదా అని నేను అడుగవచ్చునా? ఈ విధముగా మాటలాడుటను సమర్థించు ఏ లేఖన భాగమైనను, పాత లేక క్రొత్త

నిబంధనలో ఎక్కడైనను ఉన్నదా? దేవునిచే ప్రేరేపింపబడిన గ్రంథకర్తలలో ఎవరైనను, కవితా లేఖనములలో కూడ, దీనిని వాడిరా? బహుశా కొందరు ఇట్లు జవాబిచ్చెదరు: "అవును, అపొస్తలుడైన

పౌలు వాడెను. ఆయన 'దేవుని ప్రియ కుమారుడు' అని అనెను." నేను జవాబిచ్చునది: మొదటిది, ఇది విషయమునకు సరిపోదు, ఏలయనగా మనము dear (ప్రియమైన) అని అనువదించిన పదము ఇక్కడ క్రీస్తును సంబోధించుచు వాడబడలేదు, ఆయనను గూర్చి మాత్రమే పలుకబడినది.

కాబట్టి దానిని ఆయనను సంబోధించుటకు వాడుటకు ఇది ఉదాహరణ గాని సమర్థన గాని కాదు. రెండవది, అది అదే పదము కాదు. అక్షరార్థముగా అనువదించినయెడల ఆ వాక్యము "ఆయన ప్రియమైన కుమారుడు" అని కాదు గాని, "ఆయన ప్రేమ యొక్క కుమారుడు", లేక "ఆయన ప్రియకుమారుడు" అని ఉండును. కాబట్టి ప్రేరేపింపబడిన గ్రంథకర్తలలో ఎవరైనను ఈ పదమును తండ్రిని గాని కుమారుని గాని సంబోధించుటకు వాడిరా అని నేను ఇంకను సందేహించుచున్నాను. అందువలన, బైబిలును ప్రేమించు వారందరికి నేను ఇచ్చు సలహా ఏమనగా, వారు ఈ వ్యక్తీకరణను అసలు వాడినయెడల, చాలా అరుదుగా వాడవలెను; ఏలయనగా లేఖనము దీనికి ఆజ్ఞనైనను ఉదాహరణనైనను ఇచ్చుటలేదు. మరియు నిశ్చయముగా, ప్రసంగములోనైనను ప్రార్థనలోనైనను "ఎవడైనను మాటలాడిన యెడల," అతడు "దేవుని వాక్యములను పలుకువానివలె పలుకవలెను."

10. మన ధన్యుడైన ప్రభువును గూర్చి వ్యక్తిగత సంభాషణలోను కూడ మనము ఈ లేఖనవిరుద్ధమైన వ్యక్తీకరణను తరచుగా వాడుచుండలేదా? అప్పుడు ప్రత్యేకముగా ఆయనను కేవలము ఒక మనుష్యునిగా పేర్కొనుటకు మనము మొగ్గు చూపుదుము కాదా? ముఖ్యముగా ఆయన శ్రమలను వర్ణించునపుడు, ఇందులోనికి మనము ఎంత సులభముగా జారిపోవుదుము! ఈ విషయములో జాగ్రత్తగా ఉండుట మనకు మంచిది. ఇక్కడ ఉష్ణమైన ఊహకు చోటు లేదు. నా సహోదరుని ఉత్తమ కీర్తనమధ్యలో కూడ పాడుటకు నేను కొన్నిసార్లు దాదాపు సంశయించితిని,

"ఆ ప్రియమైన, వికృతమైన ముఖము," లేక ఆ ఉద్రేకపూరిత వ్యక్తీకరణ, "నీ వెచ్చని రక్తమును నా హృదయముపై చిందింపుము," అని; ఎందుకనగా "సైన్యములకధిపతియగు ప్రభువు, నా సాటివాడని పేర్కొనిన ఆ మనుష్యుని" గూర్చి నేను మాటలాడుచున్నానను సంగతి మరచిపోవుటను అది సూచించునేమో అని

అనిపించెను. ఆయన "తన్నుతాను తగ్గించుకొని దాసుని రూపమును ధరించి, మనుష్యుని పోలికగా కనబడినను;" అవును, "మరణము వరకు, అనగా సిలువ మరణము వరకు విధేయుడాయెనను;" అయినను ఆయన "దేవునితో సమానముగా ఉండుట దోపుడుసొమ్ముగా ఎంచలేదు" అను సంగతి శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనబడవలెను. మన హృదయములు ఇంకను ఇట్లు కేకలు వేయునుగాక: "నీవు అత్యంత మహిమాన్వితుడవు; నీవు ఘనతయు ప్రభావమును ధరించియున్నావు."

11. ఈ ఉష్ణ వ్యక్తీకరణలను విడిచిపెట్టుట, లేక వాటిని సున్నితముగా నిరోధించుట కూడ, మన భక్తి యొక్క తీవ్రతను నిరోధించునేమో అని కొందరు భయపడవచ్చును. భక్తిగా పరిగణింపబడుచు వచ్చిన కొన్ని రకముల ఉద్రేకమును అది నిరోధింపవచ్చును, లేక నివారింపవచ్చును కూడ. బహుశా అది బిగ్గరగా అరచుటను, భయంకరమైన అసహజమైన కేకలు వేయుటను, అవే మాటలను ఇరువది ముప్పది సార్లు పునరుచ్చరించుటను, రెండు మూడు అడుగుల ఎత్తు గెంతుటను, పురుషులును స్త్రీలును చేతులను కాళ్ళను విసరుటను — మతమునకే గాక సామాన్య మర్యాదకు కూడ ఆశ్చర్యము కలిగించు రీతిలో — నివారింపవచ్చును. కాని నిజమైన లేఖనానుసారమైన భక్తిని అది ఎన్నటికీ నిరోధింపదు, నివారింపదు అంతకంటె తక్కువ. అది పూర్ణ మనుష్యుడైనను పూర్ణ దేవుడైనవానికి, అనగా మనుష్యుని విమోచించుటకు స్త్రీ నుండి పుట్టినను "ఆదినుండి యుగయుగములు దేవుడైనవానికి" సరిగా సంబోధింపబడు ప్రార్థనను మరింత ఉత్తేజపరచును.

12. మరియు క్రీస్తును శరీరరీతిగా ఎరుగుట, ఆయనను కేవలము మనుష్యునిగా భావించుట, తత్ఫలితముగా ఆయనను గూర్చిన ఆ భావనలకు తగిన భాషను బహిరంగముగాను వ్యక్తిగతముగాను వాడుట అనునది పూర్తిగా ఉదాసీనమైన విషయమనియో, లేక ఏమైనను అంత ప్రాముఖ్యత లేనిదనియో తలంపకూడదు. దీనికి భిన్నముగా, మన సృష్టికర్త, మన విమోచకుడు, మన పాలకుడైన దేవునితో ఈ అనుచితమైన చనువును వాడుట సహజముగానే అతి చెడు ఫలములను ఉత్పత్తి చేయును. అది మాటలాడువారి విషయములోనే కాదు, వినువారి విషయములో కూడ. వారి పాలకుడైన ప్రభువునకు చెల్లింపవలసిన సుకుమారమైన భయభక్తులను తగ్గించుటకు అది ప్రత్యక్ష ధోరణి కలిగియున్నది. అది తెలియకుండానే

ఆ మాటలేని భయభక్తులను అణచివేయును.

కదలుటకైనను సాహసింపని ఆ మౌనమైన భయభక్తులను, ప్రేమ యొక్క ఆ నిశ్శబ్ద పరలోకమంతటిని: ఆ గంభీరమైన పంక్తులలో అంత బలముగా చిత్రింపబడిన దానిని గూర్చి సజీవమైన భావన మన మనస్సులలో ఉన్నంతకాలము, మన సృష్టికర్తతో ఈ అసహ్యకరమైన అనుచితమైన చనువునకు మనము అలవాటుపడుట అసాధ్యము: — ఆయన అంచులు మితిమీరిన తేజస్సుచేత చీకటిగా కనబడును,

అయినను పరలోకమును మిరుమిట్లు గొలుపును; అత్యంత ప్రకాశవంతులైన సెరాఫులు సమీపింపరు, తమ రెక్కలు రెండింటితో తమ కన్నులను కప్పుకొనుదురు.

13. ఇప్పుడు, ప్రతి ఆలోచనాపరుడైన క్రైస్తవుడు తన విమోచకుని యెడల (ఆయన మనుష్యుడును దేవుడునై యున్నందున) దూతల భయముతో కలిసిన అట్టి ప్రేమను నిరంతరము అనుభవించవలెనని యథార్థముగా కోరడా? మంచి డాక్టర్ వాట్స్ ఈ పంక్తులలో అంత చక్కగా వ్యక్తపరచిన స్వభావము ఇదియే కాదా:

యథార్థ హృదయులైన మనుష్యుల నుండి నీ కనికరము ఎన్నడును తొలగిపోదు; వినయపూర్వకమైన ప్రేమ పరిశుద్ధ భయముతో కలిసినవారి ఆత్మలను నీవు రక్షింతువు?

శరీరరీతిగా క్రీస్తును ఎరుగుట 14. ప్రేమయు కోరికయు, నిరీక్షణయు భయమును పూర్తిగా మినహాయింపబడిన చల్లని, నిర్జీవమైన, లాంఛనప్రాయమైన ప్రార్థనను నేను సిఫారసు చేయుచున్నానని కాదు. కొన్ని సంవత్సరములు మతలోకములో అంత తీవ్రమైన వివాదమునకు కారణమైన, గతించిన బిషప్ హోడ్లీ అంత బలముగా సిఫారసు చేసిన "ప్రశాంతమైన, కలత లేని ప్రార్థనా పద్ధతి" అటువంటిదే అయియుండునని తోచుచున్నది. ఆ మంచి ఉద్దేశముగల బిషప్ మిస్టిక్కులను లేక క్వయటిస్టులను (మేడమ్ గుయాన్ లేక కాంబ్రే ఆర్చిబిషప్ [ఫెనెలాన్] వంటివారిని) కలిసియుండెననియు, ఈ విషయములలో అనుభవము లేనందున ఆయన తన సొంత సిద్ధాంతమును వారి సిద్ధాంతమునకు సాధ్యమైనంత సమీపముగా ఉండునట్లు అతికించెననియు భావించుట సంభావ్యము కాదా? కాని నిజమైన, లేఖనానుసారమైన భక్తికంటె ఉదాసీనతకు దూరమైనది మరొకటి లేదని నిశ్చయము. అది మన ఉదాత్తమైన భావోద్రేకములన్నిటినీ రేకెత్తించును, వ్యాయామము చేయించును, వాటికి సంపూర్ణ అవకాశమిచ్చును; అడవివియు, అహేతుకమైనవియు, మనుష్య గౌరవమునకు తక్కువైనవియు అగు వాటిని మాత్రమే తొలగించును.

15. అయితే నిజముగా ఉన్నత భావోద్రేకములు గల అనేక పరిశుద్ధ పురుషులు, భక్తుడైన కెంపిస్ కూడ మినహాయింపు కాకుండ, ఈ విధముగా మాటలాడుటను, ఈ ముద్దుమాటల వంటి వ్యక్తీకరణలను అంత తరచుగా వాడిరని మనము ఎట్లు వివరింపగలము? వారు నిజముగా భక్తిగల మనుష్యులని సందేహింపలేము గనుక, వారు అట్టివారేనని అంగీకరింపబడుచున్నది; కాని వారి విమర్శనా శక్తి వారి భక్తికి సమానమని మేము అంగీకరింపము. అందువలననే వారి నిజముగా మంచి భావోద్రేకములు హేతువు యొక్క పరిధులను కొంచెము మించి, దేవుని వాక్యములచేత అనుమతింపబడని మాటలాడు రీతిలోనికి వారిని నడిపించెను. నిశ్చయముగా ఇవియే మన భావోద్రేకములకును మన భాషకును నిజమైన ప్రమాణము. అయితే పాత నిబంధనలోనైనను క్రొత్త నిబంధనలోనైనను పూర్వకాలపు పరిశుద్ధ పురుషులలో ఎవరైనను ఇట్లు మాటలాడిరా? "అధికముగా ప్రేమింపబడిన మనుష్యుడైన" దానియేలు ఎప్పుడైనను దేవునితో తన్ను ఇట్లు వ్యక్తపరచుకొనెనా? లేక "యేసు ప్రేమించిన శిష్యుడు," తన గురువును నిస్సందేహముగా అత్యంత బలమైన అనురాగముతో ప్రేమించినవాడు,

మహిమ అంచున ఉన్నపుడు కూడ ఆయనను ఇట్లు సంబోధించు ఉదాహరణను మనకు విడిచెనా? అప్పుడు కూడ ఆయన ముగింపు మాటలు ముద్దుమాటలు కావు, గంభీరమైనవి: "ప్రభువైన యేసూ, రమ్ము!"

16. సారాంశమేమనగా: మనము "తండ్రిని ఘనపరచునట్లే కుమారుని కూడ ఘనపరచవలెను." తండ్రికి చెల్లించు ఆరాధననే ఆయనకును చెల్లింపవలెను. మన పూర్ణ హృదయముతోను పూర్ణ ఆత్మతోను ఆయనను ప్రేమింపవలెను; మనకున్నదంతయు, మనమైనదంతయు, మనము తలంచునదంతయు, మాటలాడునదంతయు, చేయునదంతయు త్రిత్వ దేవునికి, తండ్రికి, కుమారునికి, ఆత్మకు, యుగయుగములకు ప్రతిష్ఠింపవలెను!

ప్లైమౌత్-డాక్, ఆగస్టు 15, 1789.