ధనవంతుడు మరియు లాజరు

ధనవంతుడు మరియు లాజరు ధనవంతుడు మరియు లాజరు "వారు మోషేను ప్రవక్తలను వినని యెడల, మృతులలో నుండి ఒకడు లేచినను వారు నమ్మరు."

1. ఇది ఎంత వింతైన వైరుధ్యము! మనుష్యుల సాధారణ భావనకు ఇది ఎంత విరుద్ధము!

"మృతులలో నుండి ఒకడు నా యొద్దకు వచ్చిన యెడల, పశ్చాత్తాపపడుటకు నేను నిశ్చయముగా ఒప్పింపబడుదును" అని తలంపని అవిశ్వాసములో స్థిరపడినవాడు ఎవడు? అయితే ఈ లేఖన భాగము మనకు ఇంకా వింతైన మాటను అందించుచున్నది: (లూకా

16:13:) "మీరు దేవునికిని ధనమునకును దాసులుగా ఉండలేరు." "ఏమి! ఎందుకు కాదు? మనము రెండింటికిని ఎందుకు దాసులుగా ఉండలేము?" అని ధనమునకు నిజమైన దాసుడు అనును. అందువలన, తాము దేవునికి సేవ చేయుచున్నామని భావించుచూ,

హృదయపూర్వకముగా ధనమునకు సేవ చేయుచున్న పరిసయ్యులు ఆయనను హేళన చేసిరి: exemykterizon [వారు ముక్కు విరిచి ఎగతాళి చేసిరి]. ఇది అత్యంత తీవ్రమైన తిరస్కారమును వ్యక్తపరచు పదము. అయితే ఆయన, (లూకా 16:15,) "మీరు మనుష్యుల యెదుట మిమ్మును మీరే నీతిమంతులుగా కనబరచుకొనువారు; అయితే దేవుడు మీ హృదయములను ఎరుగును; మనుష్యులలో ఘనమైనదిగా ఎంచబడునది (అతి సామాన్యముగా) దేవుని దృష్టికి హేయమైనది" అని చెప్పెను. దీనికి భయంకరమైన రుజువును మన ప్రభువు ఆ అధ్యాయములోని మిగిలిన భాగములో జతచేయుచున్నాడు.

2. అయితే తరువాతి వృత్తాంతము కేవలం ఒక ఉపమానమా, లేక నిజమైన చరిత్రా? అందులోని ఒకటి రెండు పరిస్థితులను వివరించుట సులభము కాదు గనుక, అది కేవలం ఉపమానమేనని అనేకులు నమ్మియున్నారు, నిర్మొహమాటముగా నొక్కి చెప్పియున్నారు. ముఖ్యముగా, నరకములో ఉన్న వ్యక్తి పరదైసులో ఉన్నవానితో సంభాషించుట ఎలా సాధ్యమో ఊహించుట కష్టము. కానీ దీనిని మనము వివరించలేకపోయినను, అది మన ప్రభువు స్పష్టమైన ప్రకటనను మించి బరువు తూగునా? "ఒక ధనవంతుడు ఉండెను" అని మన ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు. — ఉండలేదా? అట్టి మనుష్యుడు ఎన్నడును లేడా? "లాజరు అను ఒక భిక్షకుడు ఉండెను." — ఉండెనా, ఉండలేదా? మన ధన్యుడైన ప్రభువు నిశ్చయముగా చెప్పినదానిని నిశ్చయముగా తిరస్కరించుట తగినంత సాహసము కాదా? కాబట్టి ఆ మొత్తం కథనము, దాని అన్ని వివరములతో సహా, సరిగ్గా సత్యమేనని మనము సహేతుకముగా సందేహించలేము. మరియు థియోఫిలాక్టు (లేఖనములపై ప్రాచీన వ్యాఖ్యాతలలో ఒకడు) ఆ వాక్యముపై, "యూదుల సంప్రదాయము ప్రకారము లాజరు యెరూషలేములో నివసించెను" అని పేర్కొనుచున్నాడు.

దేవుని సహాయముతో, మొదట ఈ చరిత్రను వివరించుటకును, రెండవది దీనిని అన్వయించుటకును, మూడవది దీనిని ముగించు ఆ బరువైన వాక్యము యొక్క సత్యమును, అనగా "వారు మోషేను ప్రవక్తలను వినని యెడల, మృతులలో నుండి ఒకడు లేచినను వారు నమ్మరు" అనుదానిని రుజువు చేయుటకును నేను ఉద్దేశించుచున్నాను.

I. 1. మొదట, దేవుని సహాయముతో ఈ చరిత్రను వివరించుటకు ప్రయత్నించెదను. "ఒక ధనవంతుడు ఉండెను;" నిస్సందేహముగా ఆ కారణముచేతనే, మనుష్యులలో ఎంతో గౌరవింపబడినవాడు,

— "అతడు ఊదారంగు వస్త్రములును సన్నని నారబట్టలును ధరించుకొనువాడు;" కనుక అతని సంపదకు తగినట్టుగా కనబడుటవలనను, వర్తకమును ప్రోత్సహించువాడగుటవలనను అతడు మరింత ఎక్కువగా గౌరవింపబడెను; — "మరియు ప్రతిదినము

4 [1872 ముద్రణ పాఠము] ధనవంతుడు మరియు లాజరు ఆడంబరముగా విందు చేయువాడు." అతడు ఎక్కువగా గౌరవింపబడుటకు ఇది మరొక కారణము, — అతని ఆతిథ్యమును ఉదారతయును, — అతని బల్ల వద్ద తరచుగా కూర్చున్నవారిచేతను, దానికి సరఫరా చేయు వర్తకులచేతను.

2. "మరియు ఒక భిక్షకుడు ఉండెను;" మానవ నీచత్వములో అత్యల్ప స్థాయిలో ఉన్నవాడు; గ్రీకు రూపము ప్రకారము "లాజరు అను పేరుగలవాడు;" హెబ్రీ భాషలో ఎలియాజరు. అతని పేరునుబట్టి, అతని కుటుంబములోని ఈ శాఖ ప్రస్తుతము ఇంతగా క్షీణించినను, అతడు సామాన్యమైన కుటుంబమునకు చెందినవాడు కాడని మనము ఊహించవచ్చును.

అతడు ఆ పట్టణములో బాగా ప్రసిద్ధుడై యుండవచ్చును; అతని పేరు చెప్పబడుటలో అతనికి అవమానమేమియు లేదు. — "అతని గుమ్మము వద్ద పడవేయబడియుండెను;" అది ఏ మాత్రమూ ఆహ్లాదకరమైన దృశ్యము కాకపోయినను; అతడు అక్కడ పడియుండుటకు ఎట్లు అనుమతింపబడెనా అని ఆశ్చర్యపడవచ్చును; — "కురుపులతో నిండినవాడు;" కారుచున్న పుండ్లతో; — "ధనవంతుని బల్ల నుండి రాలిన ముక్కలతో ఆకలి తీర్చుకొనగోరువాడు." ఇట్లు పేదరికము, బాధ, ఆహారము లేమి అను సంక్లిష్టమైన శ్రమ అతనిపై ఒకేసారి ఉండెను! అయినను ఆ తృణీకరింపబడిన దురదృష్టవంతుని ఏ ప్రాణియు కొంచెమైనను పట్టించుకొనినట్లు కనబడదు! "కుక్కలు వచ్చి అతని పుండ్లను నాకెను" — ఈ లోకము అతనికి ఇచ్చిన ఆదరణ అంతయు అదియే!

3. అయితే మార్పును చూడుడి! "ఆ భిక్షకుడు చనిపోయెను:" ఇక్కడ పేదరికమును బాధయును ముగిసెను: — "మరియు దేవదూతలచేత తీసికొనిపోబడెను;" ధనవంతునికి సేవ చేసిన ఎవరికంటెను ఉన్నతమైన సేవకులు; — "అబ్రాహాము రొమ్మునకు:" — మన ధన్యుడైన ప్రభువు పరదైసు అని పిలచు స్థలమును యూదులు సాధారణముగా ఇట్లు పిలిచెడివారు; ఆ స్థలము

"భక్తిహీనులు ఇక బాధ పెట్టరు, అలసినవారు విశ్రమించు" స్థలము; మరణము నుండి పునరుత్థానము వరకు పరిశుద్ధాత్మల విశ్రాంతి స్థానము. మంచివారి ఆత్మలు శరీరము నుండి విడుదలైన వెంటనే నేరుగా పరలోకమునకు వెళ్లునని విస్తృతముగా భావింపబడుచున్నది; కాని ఈ అభిప్రాయమునకు దేవుని వాక్యములలో ఏ మాత్రమూ ఆధారము లేదు: దీనికి విరుద్ధముగా, పునరుత్థానము తరువాత మన ప్రభువు మరియతో, "నన్ను ముట్టుకొనవద్దు; నేనింకను నా తండ్రి యొద్దకు ఎక్కిపోలేదు" అని చెప్పెను, అనగా పరలోకమందున్న తండ్రి యొద్దకు. అయితే పశ్చాత్తాపపడిన దొంగకు ఇచ్చిన వాగ్దానము ప్రకారము ఆయన పరదైసులో ఉండెను: "నేడు నీవు నాతోకూడ పరదైసులో ఉందువు." కాబట్టి పరదైసు పరలోకము కాదని స్పష్టము. అది (ఈ మాటను వాడుటకు అనుమతి ఉన్నయెడల) పరలోకపు ముంగిలి గది; సర్వసాధారణ తీర్పు తరువాత నీతిమంతుల ఆత్మలు మహిమలోనికి చేర్చుకొనబడు వరకు అక్కడ ఉండును.

4. అయితే దృశ్యము మరల మారుటను చూడుడి! "ధనవంతుడును చనిపోయెను." — ఏమి! ధనవంతులును చనిపోవలసినదేనా? వారును "ప్రజలలో ఒకని వలె" కూలిపోవలసినదేనా? సహాయమే లేదా? కొన్ని సంవత్సరముల క్రితం లండన్‌లో ఒక ధనవంతునికి తాను చనిపోవలసియున్నాడని వైద్యుడు చెప్పినప్పుడు, అతడు పండ్లు కొరికి, పిడికిలి బిగించి, "దేవా, దేవా, నేను చావను!" అని తీవ్రముగా అరచెను. కాని ఆ మాటలే నోటిలో ఉండగా అతడు చనిపోయెను. — "మరియు పాతిపెట్టబడెను;" నిస్సందేహముగా అతని హోదాకు తగినట్టు ఆడంబరముగా; అయితే మనము 'లైయింగ్ ఇన్ స్టేట్' అని పిలుచునది, అనగా కుళ్లిపోవుచున్న పేద శవమును ఎగతాళి చేయు ఆ అర్థరహితమైన క్రూరమైన మానవ మూర్ఖత్వపు విచిత్ర ఉదాహరణ, ఆ కాలమున లోకమంతటిలో ఉన్నట్లు మనకు కనబడదు!

5. మరియు "నరకములో అతడు తన కన్నులెత్తెను." — ఓ, ఎంత మార్పు! బలవంతుడు ఎట్లు కూలిపోయెను! అయితే ఇక్కడ నరకము అని అనువదింపబడిన పదమునకు ఎల్లప్పుడును శిక్షింపబడినవారి స్థలమని అర్థము కాదు. అక్షరార్థముగా అది అదృశ్య లోకము; అది మంచివారిదైనను చెడ్డవారిదైనను వేరుపడిన ఆత్మల విశ్రాంతి స్థానమును కలిగియున్న అతి విశాలమైన పరిధి గలది. అయితే "వేదనలో ఉండి" అను తరువాతి మాటలనుబట్టి, ఇక్కడ అది హేడెస్ యొక్క ఆ ప్రాంతమును సూచించుచున్నదని స్పష్టము, అక్కడ భక్తిహీనుల ఆత్మలు నివసించును; —

"శరీరములో ఉండగా చేసిన పాపములకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయుటకును, ఆత్మను దాని సహజసిద్ధమైన పాపమంతటి నుండి శుద్ధి చేయుటకును" అని కొందరు అందురు. సరిగ్గా అట్లే, దాదాపు రెండువేల సంవత్సరముల క్రితం ప్రఖ్యాత అన్యమత కవి చెప్పెను: — Necesse est Multa diu concreta modis inolescere miris, [చాలాకాలము గట్టిపడినవి వింత విధములుగా లోతుగా నాటుకొనిపోవుట అనివార్యము,]

Ergo exercentur poenis — — Aliae panduntur inanes Suspensae ad ventos: Aliis sub gurgite vasto Infectum eluitur scelus, aut exuritur igni. [కావున వారు శిక్షలచేత శుద్ధి చేయబడుదురు — కొందరు ఖాళీగా గాలులకు వ్రేలాడదీయబడి విప్పి ఉంచబడుదురు; మరికొందరికి విశాలమైన సుడిగుండము క్రింద అంటిన పాపము కడుగబడును, లేదా అగ్నిచేత కాల్చివేయబడును.]

[వర్జిల్ రాసిన ఈ ఉల్లేఖనము (ఏనీడ్ 6:737–742) పిట్ చేత ఇట్లు అనువదింపబడెను:

"ఆ శరీరములు మరణమునకు అప్పగింపబడినప్పుడును, కొన్ని పాత సహజ మచ్చలు వెనుక మిగిలియుండును; శరీర మాలిన్యముల మలినపరచు రంగు ఆత్మ సారములో లోతుగా నిలిచియుండును.

ఇట్లు దాని తేజస్సులు మసకబారి, అది ముందుగా ఎరిగియున్న ఆ చీకటి దుర్గుణములచేత పొరలు కట్టును.

దీనికొరకు ఆత్మలు వివిధ ప్రాయశ్చిత్తములను చెల్లించును, గత నేరముల మలినమును తొలగించుకొనుటకు.

కొన్ని వీచు గాలులలో శుద్ధి చేయబడును, గాలిలో తెల్లబడుటకు పైన వ్రేలాడదీయబడును:

కొన్ని పొంగి ప్రవహించు నీటిప్రవాహముల క్రింద తమ మచ్చలను కడుగుకొనును, మరికొన్ని పరిశీలించు అగ్నిజ్వాలల నుండి మహిమగలవై లేచును." — సంపాదకుడు.] ప్రాచీన పుణ్యలోకమునకును ఆధునిక పుణ్యలోకమునకును ఉన్న సన్నిహిత పోలికను చూడుడి! అయితే ప్రాచీనమైన అన్యమత పుణ్యలోకములో పాపమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయుటకును ఆత్మను శుద్ధి చేయుటకును అగ్ని, నీరు, గాలి అను మూడును ఉపయోగింపబడెను; అయితే మర్మమైన పుణ్యలోకములో శుద్ధి చేయుటకును ప్రాయశ్చిత్తము చేయుటకును అగ్ని ఒక్కటే చాలునని భావింపబడుచున్నది. వ్యర్థమైన ఆశ! క్రీస్తు యొక్క బాధ తప్ప మరి ఏ బాధకును పాపమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయు శక్తి లేదు; కాలములోనైనను నిత్యత్వములోనైనను ఆత్మను శుద్ధి చేయగలది ప్రేమ అను అగ్ని తప్ప మరి ఏ అగ్నియును కాదు.

6. "అతడు దూరమునుండి అబ్రాహామును చూచెను." — నిజముగా దూరమే! నరకము నుండి పరదైసుకు ఉన్నంత దూరము! బహుశా "ఈ భూమి పొడవునకు పదింతలు." అయితే ఇది ఎట్లు సాధ్యము? నేను చెప్పలేను: కాని ఇది ఏ విధముగానూ నమ్మశక్యము కానిది కాదు. ఏలయనగా "ఒక దేవదూత ఎంత దూరము చూడగలడో," లేదా మాంసరక్తములు లేని ఆత్మ ఎంత దూరము చూడగలదో ఎవడు ఎరుగును? — "మరియు అతని రొమ్మున లాజరు." ప్రాచీన యూదుల విందులలోను, రోమీయుల విందులలోను, అతిథులు ఇప్పుడు వలె బల్ల వద్ద కూర్చుండక, మంచములపై వాలియుండిరని, ప్రతి ఒక్కడు తన ఎడమ ప్రక్క ఒక తలగడను కలిగియుండి దానిపై తన మోచేతిని ఆనించుకొనెనని, అతని కుడి ప్రక్క కూర్చున్నవాడు అతని రొమ్మున వాలియున్నాడని చెప్పబడెనని బాగా తెలిసినదే. ఈ అర్థములోనే అపొస్తలుడైన యోహాను తన గురువు రొమ్మున వాలియుండెను. కాబట్టి ధనవంతుడు మరియు లాజరు లాజరు అబ్రాహాము రొమ్మున వాలియుండెననుట అతడు అత్యున్నతమైన గౌరవ, సంతోష స్థానములో ఉండెనని సూచించుచున్నది.

7. "అతడు కేకలువేసి, తండ్రీ అబ్రాహామా, నన్ను కరుణింపుము అనెను." — ఓ మూర్ఖుడా! అబ్రాహాము ఏమి చేయగలడు? అగాధము యొక్క అడ్డుగడలను పగలగొట్టుటకు ఏ ప్రాణియు, సమస్త సృష్టియు సైతము ఏమి చేయగలదు? యాతనా స్థలము నుండి తప్పించుకొనగోరువాడు కరుణాపూర్ణుడైన తండ్రియగు దేవునికి మొరపెట్టవలెను! కాని ఇక కాలము గతించెను! ఇప్పుడు న్యాయము అమలులోనికి వచ్చి, కనికరముపై అతిశయించుచున్నది!

— "లాజరును పంపుము, అతడు తన వేలికొనను నీటిలో ముంచి నా నాలుకను చల్లార్చునట్లు; ఏలయనగా నేను ఈ జ్వాలలో వేదనపడుచున్నాను!" ఇది ఎంత అత్యంత వినయమైన కోరిక! అతడు ఇట్లు చెప్పడు,

"అతడు నన్ను ఈ జ్వాల నుండి బయటకు తీయునట్లు." అతడు "అతడు నాకు ఒక గిన్నెడు నీటిని, లేదా అతని అరచేతిలో పట్టినంత నీటినైనను తెచ్చునట్లు" అని అడుగడు; కేవలము, "అతడు తన వేలికొనను మాత్రమైనను నీటిలో ముంచి నా నాలుకను చల్లార్చునట్లు" అనియే అడుగుచున్నాడు. కాని లేదు! అది సాధ్యము కాదు! నరకపు నీడలలోనికి ఏ కనికరమును ప్రవేశింపజాలదు!

8. "అయితే అబ్రాహాము, కుమారుడా, నీవు నీ జీవితకాలములో నీ మేలులను అనుభవించితివనియు, ఆ ప్రకారమే లాజరు కీడులను అనుభవించెననియు జ్ఞాపకము చేసికొనుము; ఇప్పుడైతే అతడు ఆదరింపబడుచున్నాడు, నీవు వేదనపడుచున్నావు" అనెను.

ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నకు ఈ మాటలు మనకు సమాధానము ఇవ్వవచ్చును: ఈ ధనవంతుడు నరకములోనికి ఎట్లు వచ్చెను? సాధారణ అర్థములో అతడు దుష్టుడని, త్రాగుబోతని, సాధారణ ప్రమాణములు చేయువాడని, విశ్రాంతిదినమును భంగపరచువాడని, లేదా తెలిసిన ఏ పాపములోనైనను జీవించువాడని కనబడదు. అతడు బహుశా పరిసయ్యుడై యుండును; అట్లైన మతము యొక్క బాహ్య భాగములన్నిటిలో నిందారహితుడు. అయితే అతడు "యాతనా స్థలము"లోనికి ఎట్లు వచ్చెను? చెప్పదగిన మరి ఏ కారణము లేకపోయినను, ఆ మాటలలో సూచింపబడిన ఒక చాలిన కారణము ఉన్నది, ("వినుటకు చెవులు గలవాడు వినునుగాక!") "నీవు నీ జీవితకాలములో నీ మేలులను అనుభవించితివి;" — నీ సంతోషము కొరకు నీవు ఎన్నుకొనిన వస్తువులను. నీవు నీ మనస్సును క్రింది వాటిపై ఉంచితివి: నీవు నీ ప్రతిఫలమును పొందితివి: నీవు ఎన్నుకొనిన భాగమును నీవు పొందితివి, పైనున్న ఏ భాగమును నీకు ఉండదు. "ఆ ప్రకారమే లాజరు కీడులను." అవి అతని స్వంత కీడులు కావు; ఏలయనగా అతడు వాటిని ఎన్నుకొనలేదు. కాని దేవుని జ్ఞానయుక్తమైన ప్రావిడెన్సు చేత అవి అతని కొరకు ఎన్నుకొనబడెను: మరియు "ఇప్పుడైతే నీవు వేదనపడుచుండగా అతడు ఆదరింపబడుచున్నాడు."

9. "అంతేగాక ఇదియంతయు కాక, ఒక గొప్ప అగాధము స్థాపింపబడియున్నది:" — ఒక గొప్ప చీలిక, విశాలమైన శూన్యము. ఇది ఏమిటో ఎవరైనను మనకు చెప్పగలరా? దాని స్వభావము ఏమిటి, దాని హద్దులు ఏవి? లేదు, మనుష్యకుమారులలో ఎవరును చెప్పజాలరు; అదృశ్య లోక నివాసి తప్ప మరెవరును చెప్పజాలరు. — "ఇక్కడ నుండి మీ యొద్దకు దాటగోరువారు దాటజాలరు; అక్కడ నుండి మా యొద్దకు రాగోరువారును దాటజాలరు."

నిస్సందేహముగా శరీరము లేని ఆత్మ ఏ స్థలము గుండానైనను దాటగలదు. అయితే ఎవరును ఆ అగాధమును దాటకూడదని నిర్ణయించు దేవుని చిత్తము ఏ ప్రాణియు దాటజాలని ఒక హద్దు.

10. అప్పుడు అతడు, "తండ్రీ, కాబట్టి అతనిని నా తండ్రి ఇంటికి పంపుమని నిన్ను వేడుకొనుచున్నాను; నాకు అయిదుగురు సహోదరులున్నారు; వారును ఈ యాతనా స్థలమునకు రాకుండునట్లు అతడు వారికి సాక్ష్యమిచ్చునట్లు" అనెను. (లూకా 16:27, 28.) ఈ అసాధారణ మనవికి రెండు పూర్తిగా వేర్వేరు ఉద్దేశములు ఆపాదింపబడెను. కొందరు దీనిని పూర్తిగా స్వప్రేమకు, అనగా తన సహోదరులు ధనవంతుడు మరియు లాజరు తన ఉదాహరణవలనను, బహుశా సలహావలనను తనవలె అదే యాతనా స్థలమునకు వచ్చినయెడల, వారు తనపై కుమ్మరించునని అతడు సులభముగా ఊహించగల చేదైన నిందలకు భయపడుటకు ఆపాదించుదురు. మరికొందరు దీనిని ఉన్నతమైన ఉద్దేశమునకు ఆపాదించుదురు. దుష్టుల దుస్థితి తీర్పుదినము వరకు సంపూర్ణము కానట్లే వారి దుష్టత్వమును సంపూర్ణము కాదని వారు భావించుదురు. కాబట్టి ఆ కాలము వరకు వారు సహజ ప్రేమ యొక్క కొన్ని నిప్పురవ్వలను నిలుపుకొనవచ్చునని వారు నమ్ముదురు; మరియు అతడు తన స్వంత యాతనలో వారు పాలుపంచుకొనకుండ నిరోధించగోరుట దీనివలన కలిగియుండవచ్చునని వారు అసంభవము కాకుండ ఊహించుదురు.

11. "అబ్రాహాము అతనితో, మోషేయు ప్రవక్తలును వారికి ఉన్నారు; వారిని వినవలెను అనెను."

(లూకా 16:29.) "అతడు, అట్లు కాదు, తండ్రీ అబ్రాహామా; మృతులలో నుండి ఎవడైనను వారి యొద్దకు వెళ్లినయెడల వారు పశ్చాత్తాపపడుదురు అనెను." ఇదే అభిప్రాయము ఎవరికి ఉండదు? మృతులలో నుండి వచ్చిన వాడు గంభీరముగా అందించిన సందేశమునకు ఎదిరింపశక్యము కాని బలము ఉండవలెనని ఎవరైనను సహేతుకముగా భావింపరా? "పశ్చాత్తాపమును బోధించు అట్టి బోధకుని నేను ఏ విధముగానూ ఎదిరింపలేను" అని ఎవరు తలంపరు?

II. ఈ మాటల అర్థము ఇదియని నేను భావించుచున్నాను. ఇప్పుడు దేవుని సహాయముతో వీటిని అన్వయించుటకు ప్రయత్నించెదను. సహోదరులారా, నేను ఇట్లు చేయుచుండగా, "ఈ హెచ్చరిక వాక్యమును ఓర్పుతో వినుడి" అని మిమ్మును వేడుకొనుచున్నాను. ఈ సంగతులు మీ ఆత్మలకు ఎంత దగ్గరగా అన్వయింపబడునో, అంత ఎక్కువగా మీరు వాటివలన ప్రయోజనము పొందెదరు.

1. "ఒక ధనవంతుడు ఉండెను:" — ధనవంతుడుగా ఉండుట పేదవాడుగా ఉండుటకంటె ఎక్కువ పాపము కాదు.

కాని అది వర్ణింపజాలనంత ప్రమాదకరము. కాబట్టి ఈ సంఖ్యలో ఉన్న మీ అందరికి, అనగా జీవితపు సౌకర్యములును, అంతకు మించిన కొంత ఉన్నవారికి, మీరు జారుడు నేలపై నడుచుచున్నారని నేను జ్ఞాపకము చేయుచున్నాను.

మీరు నిరంతరము ఉచ్చులపైను మరణములపైను నడుచుచున్నారు. ప్రతి క్షణము మీరు నరకపు అంచున ఉన్నారు! "ధనవంతుడు పరలోకరాజ్యములో ప్రవేశించుటకంటె ఒంటె సూది బెజ్జములో దూరుట సులభము." — "అతడు ఊదారంగు వస్త్రములును సన్నని నారబట్టలును ధరించుకొనువాడు." దీనికి కొందరికి సమర్థన ఉండవచ్చును. "రాజుల భవనములలో నివసించువారు" ఆడంబరమైన, అనగా వైభవమైన వస్త్రములు ధరించుదురని మన ప్రభువు పేర్కొనుచున్నాడు, దానికి వారిని నిందింపడు. అయితే రాజుల భవనములలో నివసింపని వారికి ఇది నిశ్చయముగా ఏ సమర్థనయును కాదు. కాబట్టి "నరకములో తన కన్నులెత్తుచున్న" అతని ఆదర్శమును అనుసరించుట విషయమై వారందరును జాగ్రత్తపడుదురుగాక! "సత్క్రియలతోను, సాత్వికమును ప్రశాంతమునైన ఆత్మ అను అలంకారముతోను అలంకరింపబడవలెను" అను అపొస్తలుని ఉపదేశమును మనము అనుసరించుదము.

2. "అతడు ప్రతిదినము ఆడంబరముగా విందు చేయువాడు." — దీనిని మతముతో సమన్వయపరచగలవాడు ఎవడు? ఆతిథ్యమును గూర్చి, మన స్నేహితులను ఆహ్వానించుటను గూర్చి, మతమునకు గౌరవము కలుగునట్లు చక్కని బల్లను ఉంచుటను గూర్చి, వర్తకమును ప్రోత్సహించుటను గూర్చి, ఇట్టి వాటిని గూర్చి మృదువైన మాటలు చెప్పు ప్రవక్తలు ఎంత నమ్మదగినట్లు మాట్లాడగలరో నాకు తెలియును. అయితే దేవుడు వేళాకోళము చేయబడువాడు కాడు: ఇట్టి సాకులతో ఆయన తృప్తిపడడు. ఈ ధనవంతుని పాపములో పాలుపంచుకొను నీవు ఎవడవైనను, అది "ప్రతిదినము ఆడంబరముగా విందు చేయుట" మాత్రమే అయినను, నీవు పశ్చాత్తాపపడని యెడల, నీ నాలుకను చల్లార్చుటకు ఒక చుక్క నీటి కొరకు నీవు ఇప్పటికే మొరపెట్టుచున్నట్లే, అతని శిక్షలో నీవు నిశ్చయముగా పాలుపంచుకొందువు!

3. "లాజరు అను ఒక భిక్షకుడు ఉండెను; అతడు కురుపులతో నిండినవాడై, అతని గుమ్మము వద్ద పడవేయబడియుండి, ధనవంతుని బల్ల నుండి రాలిన ముక్కలతో ఆకలి తీర్చుకొనగోరెను." (లూకా 16:20,

21.) అయితే ధనవంతుడును అతని అతిథులును సాధారణ భిక్షకులకు సహాయము చేయలేనంత భక్తిపరులైనట్లున్నారు! — భక్తిపరుడైన మిస్టర్ హెచ్. తన పాఠకులను ఎంతో శ్రద్ధగా హెచ్చరించు పాపమిదే; మరియు ఇదే రకమైన హెచ్చరికను నేను వించెస్టర్ అను మంచి నగరపు ద్వారముపై చదివితిని! దానిని అక్కడ ఉంచిన పెద్దమనుషులు

ధనవంతుడు మరియు లాజరు కొన్ని సంవత్సరముల క్రితం జరిగిన ఒక చిన్న సంఘటనను చూచియుండిన బాగుండునని నేను కోరుచున్నాను. నేను పుట్టిన ఊరైన లింకన్‌షైర్‌లోని ఎప్వర్త్‌లో, ఒక భిక్షకురాలు సంత కూడలిలోని ఒక ఇంటికి వచ్చి, తనకు చాలా ఆకలిగా ఉన్నదని చెప్పి ఒక ముద్ద రొట్టె అడిగెను. ఆ యింటి యజమాని ఆమెను సోమరి ముండ అని తిట్టి వెళ్లిపొమ్మనెను. ఆమె రెండవ ఇంటికి వెళ్లి, తనకు చాలా దాహముగా ఉన్నదని చెప్పి కొంచెము చిన్న బీరు అడిగెను. ఆమెకు దాదాపు అదే సమాధానము దొరికెను. మూడవ ఇంటి వద్ద తనకు చాలా నీరసముగా ఉన్నదని చెప్పి కొంచెము నీరు అడిగెను. అయితే ఈ మనుష్యుడును సాధారణ భిక్షకులను ప్రోత్సహింపకూడదని చాలా మనస్సాక్షి గలవాడై యుండెను.

చిరిగిన బట్టలతో ఉన్న ఆ ప్రాణిని ఇంటింటి నుండి వెళ్లగొట్టబడుట చూచిన బాలురు ఆమెపై మంచుగడ్డలు విసరసాగిరి. ఆమె పైకి చూచి, పడుకొని, చనిపోయెను! ఆ దీనురాలికి ఒక ముద్ద రొట్టెను, ఒక గిన్నె నీటిని నిరాకరించిన మనుష్యుడవుగా ఉండగోరుదువా? — "అంతేకాక కుక్కలు వచ్చి అతని పుండ్లను నాకెను:" తమ యజమానికంటె ఎక్కువ కనికరము గలవై. — "అంతట ఆ భిక్షకుడు చనిపోయి, దేవదూతలచేత అబ్రాహాము రొమ్మునకు కొనిపోబడెను." ఈ లోకములో పేదలైన మీరందరు దీనిని వినుడి. అనేక పర్యాయములు తినుటకు ఆహారము గాని, ధరించుటకు వస్త్రము గాని లేనివారలారా; చలిగా ఉన్న అటకయో, మురికి తేమగల నేలమాళిగయో తప్ప తల వాల్చుకొనుటకు స్థలము లేనివారలారా!

మీరు ఇప్పుడు "ధర్మము యొక్క చల్లని చేతిని అర్థించు" స్థితికి దిగజారియున్నారు. అయినను మీ భారమును ఎత్తుకొనుడి; ఇది ఎల్లప్పుడును ఇట్లే ఉండదు. "ఓర్పుచేత మీరు మీ ప్రాణములను దక్కించుకొనునప్పుడు" నేను మిమ్మును ప్రేమించుచున్నాను, మీ యెడల జాలిపడుచున్నాను, మిమ్మును మెచ్చుకొనుచున్నాను.

అయినను నేను మీకు సహాయము చేయలేను. అయితే చేయగలవాడొకడు ఉన్నాడు, — తండ్రిలేనివారికి తండ్రియు, విధవరాలికి భర్తయునైనవాడు. "ఈ దీనుడు మొరపెట్టగా యెహోవా ఆలకించి, అతని సమస్త శ్రమలలో నుండి అతనిని విడిపించెను." కొంచెము కాలములో, మీరు నిజముగా ఆయన వైపు తిరిగినయెడల, ఆయన దూతలు మిమ్మును అబ్రాహాము రొమ్మునకు కొనిపోవుదురు. అక్కడ మీరు "ఇక ఆకలిగొనరు, ఇక దప్పిగొనరు;" ఇక దుఃఖమును బాధను అనుభవింపరు; "గొఱ్ఱెపిల్ల మీ కన్నుల నుండి ప్రతి కన్నీటిబొట్టును తుడిచివేసి, జీవజలముల ఊటల యొద్దకు మిమ్మును నడిపించును."

4. అయితే చూడుడి, దృశ్యము మారెను! "ధనవంతుడును చనిపోయెను." ఏమి? తన ధనమున్నను?

బహుశా అతడు కోరినదానికంటె త్వరగా. ఏలయనగా "ఓ మరణమా, తన ఆస్తి మధ్య సుఖముగా ఉన్న మనుష్యునికి నీవు ఎంత చేదైనదానవు!" అను మాట ఎంత న్యాయమైనది! అయినను, అది ఆదరణ అయినయెడల,

"అతడు పాతిపెట్టబడెను." అయితే అతడు ఎత్తైన స్మారక శిలాస్తంభము క్రింద పాతిపెట్టబడెనా, లేక వంగిన విల్లో కొమ్మలతో బంధింపబడిన సమాధుల మధ్య, పేరులేని పగిలిన మట్టి దిబ్బ క్రింద పాతిపెట్టబడెనా అనుదాని వలన ఎంత కొంచెమే తేడా!

మరియు తరువాత ఏమి జరిగెను? "నరకములో అతడు తన కన్నులెత్తెను." ఇట్లు చేయవలసిన అవసరము మీకు లేదని నిశ్చయము. దేవుడు దీనిని మీ నుండి కోరడు: "ఎవడును నశింపవలెనని ఆయన కోరడు." మీ స్వంత ఉద్దేశపూర్వక ఎంపిక చేతనే తప్ప మీరు అలా చేయలేరు, — దేవుడు మీ కొరకు సిద్ధపరచక, "అపవాదికిని వాని దూతలకును" సిద్ధపరచిన ఆ వేదనా ప్రాంతములలోనికి చొరబడుచు.

5. దృశ్యము మరల మారుటను చూడుడి! "అతడు దూరమునుండి అబ్రాహామును, అతని రొమ్మున లాజరును చూచెను."

మరియు అతడు అతనిని గుర్తుపట్టెను; అయితే బహుశా లాజరు "అతని గుమ్మము వద్ద పడియుండగా" అతడు అతనిని ఒక చూపు మాత్రమే చూచియుండవచ్చును. మనము ఆ లోకములో ఒకరినొకరు గుర్తుపట్టుదుమా అని మీలో ఎవరికైనను సందేహము ఉన్నదా? ఇక్కడ మీ సందేహములకు సంపూర్ణ పరిష్కారము దొరకవచ్చును. నరకములో ఉన్న ఆత్మ అంత దూరములో ఉన్న పరదైసులోని లాజరును గుర్తుపట్టినయెడల, పరదైసులో కలిసి ఉన్నవారు ఒకరినొకరు పరిపూర్ణముగా గుర్తుపట్టుదురనుటలో సందేహము లేదు.

ధనవంతుడు మరియు లాజరు 6. "అతడు కేకలువేసి, తండ్రీ అబ్రాహామా, నన్ను కరుణింపుము అనెను!" — బైబిలు అంతటిలో ఇది తప్ప, ఒక పరిశుద్ధునికి చేయబడిన మరి ఏ ప్రార్థనయు నాకు జ్ఞాపకము లేదు. మరియు ఎవడు దీనిని చేసెనో, — నరకములో ఉన్న మనుష్యుడు, — ఏ ఫలితముతో చేసెనో మనము గమనించినయెడల, ఆ ఆదర్శమును అనుసరింప మనము ఇష్టపడము. ఓ కనికరము కొరకు దేవునికే మొరపెట్టుదము, మనుష్యునికి కాదు! కనికరపు దేశములో మనము ఉన్నప్పుడే ఇప్పుడే మొరపెట్టుట మన జ్ఞానము; లేనియెడల ఆలస్యమైపోవును! — "నేను ఈ జ్వాలలో వేదనపడుచున్నాను!" గమనించుడి, వేదనపడుచున్నాడు గాని, శుద్ధి చేయబడుట లేదు. అగ్ని ఆత్మను శుద్ధి చేయగలదను ఆశ వ్యర్థము. అగ్నిని ఆశించినట్లే నీటిని కూడా ఆత్మను శుభ్రపరచునని మీరు ఆశింపవచ్చును. మీరును నేనును ఆ పరీక్ష చేయకుండునట్లు దేవుడు కాపాడును గాక!

7. మరియు "అబ్రాహాము, కుమారుడా, జ్ఞాపకము చేసికొనుము అనెను:" — శపింపబడిన ఆత్మను అబ్రాహాము ఎట్లు సంబోధించుచున్నాడో గమనింపుడి: మరియు "వారు మన అభిప్రాయము గలవారు కారు" అని చెప్పి, దేవుని పిల్లలలో ఎవరి యెడలనైనను మనము అంతకంటె తక్కువ మృదుత్వముతో ప్రవర్తింతుమా? — "నీవు నీ జీవితకాలములో నీ మేలులను అనుభవించితివి." ఓ, అది మీ స్థితి కాకుండునట్లు జాగ్రత్తపడుడి! ఈ లోకపు వస్తువులు "నీ మేలులు" కావా? — నీ కోరికకును అన్వేషణకును ముఖ్య లక్ష్యములు కావా? అవి నీ ముఖ్య సంతోషము కావా? అట్లయిన, నీవు మిక్కిలి ప్రమాదకరమైన స్థితిలో ఉన్నావు; భూమిపై ధనవంతుడు ఉన్న అదే స్థితిలోనే ఉన్నావు! కాబట్టి నీవు "మనుష్యులలో ఎంతో గౌరవింపబడుచున్నావు" గనుక; నీవు ఏ హానియు చేయుట లేదు గనుక, లేదా అనేక మేలులు చేయుచున్నావు గనుక, లేదా దేవుని విధులన్నిటికి హాజరగుచున్నావు గనుక అంతా బాగున్నదని కలగనకుడి. నీ ఆత్మ మట్టికి అంటుకొనియున్నయెడల; నీ హృదయము లోకములో ఉన్నయెడల; సృష్టికర్తకంటె సృష్టిని ఎక్కువగా ప్రేమించుచున్నయెడల, ఇదంతయు ఏమి?

8. తరువాతి మాటలు ఎంత గొప్పగా ఉన్నవి! "ఇదియంతయు కాక, మాకును మీకును మధ్య ఒక గొప్ప అగాధము స్థాపింపబడియున్నది; అందువలన ఇక్కడ నుండి మీ యొద్దకు దాటగోరువారు దాటజాలరు; అక్కడ నుండి మా యొద్దకు రాగోరువారును దాటజాలరు." ఒక గౌరవనీయుడైన అవిశ్వాసి, జూదరి సమాధిపై శాసనము వ్రాయుటకు కారణమైన వాక్యము ఇదియే: — ఇక్కడ పాచికలాడువాడు పడియున్నాడు; మరణము ఆత్మను చంపగలదో లేదో అని చాలాకాలము సందేహించినవాడు:

ఇక్కడ అతని సందేహము ముగిసెను; చివరకు నిశ్చయమాయెను; — కాని అయ్యో! పాచిక వేయబడెను!

కాని దేవునికి స్తోత్రము, మీ పాచిక ఇంకా వేయబడలేదు. మీరు ఆ గొప్ప అగాధమును దాటలేదు, మీ ఆత్మ తన భూలోక నివాసమును విడచునప్పుడు దేవదూతలు తోడుగా ఉండవలెనా లేక దయ్యములు తోడుగా ఉండవలెనా అని ఎన్నుకొను శక్తి ఇంకను మీ చేతిలోనే ఉన్నది. ఇప్పుడు నిత్యజీవము వైపు లేక నిత్యమరణము వైపు మీ చేయి చాపుడి!

మరియు దేవుడు, "నీవు కోరినట్లే నీకు జరుగును గాక!" అనును.

9. దీనిలో తిరస్కరింపబడినందున అతడు మరొక మనవి చేయును: "నా తండ్రి ఇంటికి అతనిని పంపుమని నిన్ను వేడుకొనుచున్నాను; నాకు అయిదుగురు సహోదరులున్నారు; అతడు వారికి సాక్ష్యమిచ్చునట్లు." ఇతర దురదృష్టకరమైన ఆత్మలు తాము వెనుక విడిచిపెట్టిన బంధువులకు మేలు కోరుట అసంభవము కాదు. అయితే వారికొరకును మన కొరకును ఇదే అనుకూలమైన సమయము. కాబట్టి మనమే వారిని సంబోధింతము; మరియు మరొక లోకవాసుల సహాయము కొరకు వేచియుండక, మన జీవించియున్న స్నేహితులను మనకు సాధ్యమైన సహాయమంతయు ఇమ్మని వేడుకొందము. వారికి ఉన్న సహాయములను ఉపయోగించుకొనుడని, "మోషేను ప్రవక్తలను వినుడని" వారిని తీవ్రముగా ప్రోత్సహింతము. ఆ దురదృష్టకరమైన ఆత్మ వలె, "మృతులలో నుండి ఎవడైనను వారి యొద్దకు వెళ్లినయెడల వారు పశ్చాత్తాపపడుదురు" అని తలంచుటకు మనము నిజముగా మొగ్గు చూపుదుము. "అయితే అబ్రాహాము, వారు మోషేను ప్రవక్తలను వినని యెడల, మృతులలో నుండి ఒకడు లేచినను వారు నమ్మరు అనెను."

ధనవంతుడు మరియు లాజరు III. 1. మూడవదిగా, ఈ బరువైన వాక్యము యొక్క సత్యమును రుజువు చేయవలెను; దానిని మొదట సంక్షిప్తముగాను, తరువాత విపులముగాను చేయుదును.

మొదట, విషయమును సంక్షిప్తముగా చెప్పవలెనంటే: మనుష్య ఆత్మ శరీరములో ఉన్నంతవరకు, మరొకనిని పశ్చాత్తాపపడునట్లు ఒప్పింపజాలదనియు, అతనిలో హృదయములోను జీవితములోను సంపూర్ణ మార్పును, అనగా సర్వ దుష్టత్వము నుండి సర్వ పరిశుద్ధతకు మార్పును కలిగింపజాలదనియు నిశ్చయము. ఆ ఆత్మ శరీరము నుండి విడుదల అయినదనుకొనినను, అది ఇంతకు ముందు కంటె ఎక్కువగా దీనిని చేయజాలదు: మొదట దానిని సృష్టించిన శక్తికంటె తక్కువ శక్తి ఏ ఆత్మను కొత్తగా సృష్టింపజాలదు. ఏ దేవదూతయు, ఇంకా తక్కువగా శరీరములో ఉన్నదో శరీరమును వదలినదో ఏ మనుష్య ఆత్మయు, ఒక ఆత్మను "చీకటి నుండి వెలుగులోనికి, సాతాను అధికారము నుండి దేవుని వైపుకు" తీసికొని రాజాలదు. అది అతనిని భయపెట్టి చంపవచ్చును, లేదా ఏదైనా సిద్ధాంత సత్యమును నమ్మునట్లు చేయవచ్చును; కాని అతనిని భయపెట్టి ఆత్మీయ జీవములోనికి తేజాలదు. "అపరాధములలోను పాపములలోను చచ్చినవారిని" లేపగలవాడు దేవుడు ఒక్కడే.

2. మనుష్యులు "మోషేను ప్రవక్తలను వినని యెడల, మృతులలో నుండి ఒకడు లేచినను" వారు పశ్చాత్తాపపడునట్లు సమర్థవంతముగా "ఒప్పింపబడరు" అని మరింత విపులముగా రుజువు చేయుటకు, ఊహింపదగిన అన్ని అనుకూలతలతో ఇట్టి ఒక సందర్భమును ప్రతిపాదించెదను. ఉదాహరణకు, "మోషేను ప్రవక్తలను వినని" వాడొకడు, లేఖనము దేవునిదని నమ్మనివాడొకడు, తన పడక మీద గాఢనిద్రలో ఉండి, గడియారము ఒంటిగంట కొట్టుచుండగా హఠాత్తుగా మేల్కొనెనని అనుకొనుడి. ఆ గది మధ్యాహ్నమువలె వెలుగుతో నిండియుండుట చూచి అతడు ఆశ్చర్యపడును. అతడు పైకి చూడగా, తనకు బాగా తెలిసిన ఒకడు తన పడక ప్రక్కన నిలిచియుండుట చూచును. మొదట కొంచెము ఆశ్చర్యపడినను, అతడు వెంటనే తేరుకొని, "ఫలానా సమయమున చనిపోయిన నా స్నేహితుడవు నీవు కావా?" అని అడుగుటకు ధైర్యము తెచ్చుకొనును. అతడు, "అవును. నేను దేవుని యొద్ద నుండి నీకు ఒక సందేశముతో వచ్చితిని. మృతులలో నుండి లేచిన ఒకనిని చూడగోరితినని నీవు తరచుగా అనుకొంటివి; అప్పుడు నీవు పశ్చాత్తాపపడుదునని చెప్పితివి.

నీ కోరిక తీరెను; నీ జీవిత తప్పిదములో నీవు మరణమును వెదకుచున్నావని నీకు తెలియజేయుమని నాకు ఆజ్ఞాపింపబడెను. నీవు ఇప్పుడు ఉన్న స్థితిలోనే చనిపోయినయెడల, నిత్యము చనిపోవుదువు. లేఖనములు దేవుని నిజమైన వాక్యమని; నీవు చనిపోయిన క్షణము నుండి నీవు విశేషముగా సంతోషముగా లేక వర్ణింపజాలనంత దుఃఖముగా ఉందువని; ఇక్కడ పరిశుద్ధుడవు కానంతవరకు నీవు ఇకమీదట సంతోషముగా ఉండజాలవని; నీవు మరల జన్మించనంతవరకు అది సాధ్యము కాదని ఆయన నామములో నేను నిన్ను హెచ్చరించుచున్నాను. దేవుని యొద్ద నుండి వచ్చిన ఈ పిలుపును స్వీకరింపుము!

నిత్యత్వము సమీపమైయున్నది. పశ్చాత్తాపపడి సువార్తను నమ్ముము!" ఈ మాటలు పలికి అతడు అదృశ్యమైపోవును; గది ముందున్నట్లే చీకటిగా అగును.

3. ప్రస్తుతమునకు అతడు ఒప్పింపబడకుండుట అసాధ్యమని ఎవరైనను సులభముగా నమ్మవచ్చును. ఆ రాత్రి అతడు ఇక నిద్రపోడు; వీలైనంత త్వరగా తాను చూచినదానిని, విన్నదానిని తన కుటుంబమునకు చెప్పును. దీనితో తృప్తిపడక, తన పూర్వపు సహచరులకు దానిని చెప్పుటకు తొందరపడును. మరియు బహుశా అతడు మాట్లాడిన తీవ్రతను గమనించి, వారు అప్పుడు అతనిని ఖండింపరు. వారు ఒకరితో ఒకరు, "అతనికి చల్లారుటకు సమయము ఇమ్ము; అప్పుడు అతడు మరల వివేకవంతుడగును" అని చెప్పుకొందురు.

4. ఇప్పుడు, జ్ఞాపకశక్తిపై పడిన ముద్రలు క్రమముగా క్షీణించునని, కాలము గడచినకొద్దీ అవి బలహీనమగుచు, వాటి జాడలు మసకబారునని నిరంతరము కనబడుచున్నది. ఈ సందర్భములో కూడా అట్లే జరుగవలెను; ఇది గమనించిన అతని సహచరులు ఆ అవకాశమును ఉపయోగించుకొనుటలో తప్పక వెనుకాడరు. వారు ఈ భావముతో మాట్లాడుదురు: "కొంతకాలము క్రితం నీవు మాకు ఇచ్చిన వృత్తాంతము వింతైనది;

ధనవంతుడు మరియు లాజరు మరింత వింతైనది, ఏలయనగా నీవు వివేకము గలవాడవనియు, ఉద్రేకవాదమునకు మొగ్గు చూపనివాడవనియు మాకు తెలియును. అయితే కొన్ని సందర్భములలో మన కలలను మన మేలుకొనియున్న ఆలోచనల నుండి వేరుపరచుట ఎంత కష్టమో నీవు పూర్తిగా ఆలోచించియుండకపోవచ్చును. వాటి మధ్య తప్పుచేయని ఒక కొలమానమును ఇప్పటివరకు ఎవరైనను కనుగొనగలిగిరా? అట్లయినయెడల ఈ సజీవమైన ముద్ర నీ మనస్సుపై పడినప్పుడు నీవు నిద్రలో ఉండియుండవచ్చునని సాధ్యము కాదా?" అది ఒక కల అయియుండవచ్చునని అతడు ఆలోచించునట్లు నడిపింపబడినప్పుడు, అది బహుశా అట్లే అని వారు అతనిని త్వరలో ఒప్పింతురు; ఆ తరువాత కొంతకాలమునకే, అది నిశ్చయముగా కలయే అని నమ్మునట్లు చేయుదురు. మృతులలో నుండి ఒకడు వచ్చినను అది ఇంత తక్కువ ప్రయోజనము చేయును!

5. ఇది మరొక విధముగా ఉండునని ఆశింపజాలము. ఏలయనగా అతనిపై కలిగిన ప్రభావమేమి? (1.) అతడు మిక్కిలి భయపడెను: (2.) ఈ భయము అప్పుడు ప్రకటింపబడిన సత్యమును గూర్చి లోతైన ఒప్పుదలకు దారితీసెను: కాని (3.) అతని హృదయము మార్పు చెందలేదు. సర్వశక్తిమంతుడు తప్ప మరెవరును దీనిని చేయజాలరు. కాబట్టి (4.) అతని ఆత్మ యొక్క మొగ్గు ఇంకను తప్పు దిశలోనే ఉండెను; అతడు ఇంకను లోకమును ప్రేమించెను, కనుక లేఖనము సత్యము కాకుండిన బాగుండునని కోరెను. కాబట్టి భయము తగ్గిపోవుచుండగా, తాను కోరినదానిని అతడు ఎంత సులభముగా మరల నమ్ముదును! కాబట్టి ముగింపు స్పష్టమును ఖండింపజాలనిదియునై యున్నది. మనుష్యులు "మోషేను ప్రవక్తలను వినని యెడల, మృతులలో నుండి ఒకడు లేచినను" పశ్చాత్తాపపడి సువార్తను నమ్ముటకు "వారు ఒప్పింపబడరు."

6. మరొక పరిగణనను మనము చేర్చవచ్చును, అది విషయమును సంపూర్ణ నిర్ణయమునకు తెచ్చును. లాజరు అబ్రాహాము రొమ్మునకు కొనిపోబడుటకు ముందు, లేదా దాదాపు అదే సమయమున, మార్త మరియల సహోదరుడైన మరొక లాజరు నిజముగా మృతులలో నుండి లేపబడెను. అయితే ఆ సంగతిని నమ్మినవారైనను పశ్చాత్తాపపడుటకు ఒప్పింపబడిరా? అది అటుంచి, "వారు ఆలోచన చేసి చంపవలెనని

లాజరును" అతని గురువును వలెనే! కాబట్టి "మోషేను ప్రవక్తలను వినని వారు, మృతులలో నుండి ఒకడు వచ్చినను ఒప్పింపబడుదురు" అను మూర్ఖపు ఊహను విడిచిపెట్టుడి!

7. ఈ మొత్తము నుండి మనము ఈ సాధారణ ముగింపును తీయవచ్చును: స్థిరమైన బయలుపాటు హేతుబద్ధమైన ఒప్పుదలకు అత్యుత్తమ సాధనము; అది మరింత ఫలప్రదమని కొందరు ఊహించు ఆ అసాధారణ సాధనములన్నిటికంటె ఎంతో శ్రేష్ఠమైనది. కాబట్టి దీనిని ఉపయోగించుకొనుట, దీనిని సంపూర్ణముగా వినియోగించుకొనుట మన జ్ఞానము; అప్పుడది మన పాదములకు దీపమును, మన అన్ని త్రోవలలో వెలుగునై యుండును. మన హృదయమును జీవితమంతయు దానికి అనుగుణముగా ఉండునట్లు జాగ్రత్తపడుదము; అది మన అన్ని స్వభావములకును, మాటలకును, క్రియలకును నిరంతర నియమమై యుండును గాక. అప్పుడు మనము అన్ని విషయములలో దేవుని యెదుట మంచి మనస్సాక్షి యొక్క సాక్ష్యమును కాపాడుకొందుము; మన పరుగు ముగిసినప్పుడు మనమును "దేవదూతలచేత అబ్రాహాము రొమ్మునకు కొనిపోబడుదుము." బర్మింగ్‌హామ్, మార్చి 25, 1788.