దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి

దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి "లోకములో దేవుడు లేనివారై."

1. బహుశా ఈ మాటలను "లోకములో నాస్తికులై" అని అనువదించుట మరింత సరైనది కావచ్చును. ఇది "లోకములో దేవుడు లేనివారై" అనుదాని కంటె కొంచెం బలమైన వ్యక్తీకరణగా కనబడుచున్నది; ఆ మాట దాదాపు నిషేధాత్మకముగా ధ్వనించును, దేవునితో సహవాసము గాని సంబంధము గాని లేకుండుట అను అర్థమునే తప్పనిసరిగా సూచించును. దీనికి విరుద్ధముగా, నాస్తికుడు అను పదము సాధారణముగా ఒక సానుకూల భావమును సూచించునదిగా అర్థము చేసికొనబడుచున్నది — అనగా ఆయనతో ఏ సంబంధమును లేదని చెప్పుట మాత్రమే కాక, ఆయన ఉనికినే నిరాకరించుట.

2. ఈ దురదృష్టవంతుల స్థితిని ఇటీవల జరిగిన ఒక సంఘటన ద్వారా చాలా చక్కగా వివరింపవచ్చును; అనేకమంది ప్రత్యక్ష సాక్షులున్నందున దాని సత్యమును గూర్చి సహేతుకముగా సందేహపడ నవసరము లేదు.

ఒక పురాతనమైన ఓక్ చెట్టును నరికి నడిమికి చీల్చగా, ఆ చెట్టు గుండెలోనుండియే ఒక పెద్ద కప్ప ప్రాకి వచ్చి, తనకు చేతనైనంత వేగముగా నడిచిపోయెను. ఇప్పుడు, ఈ జీవి అక్కడ ఎంతకాలము ఉండి యుండునని మనము ఊహింపవచ్చును? అది తన గూటిలో నూరు సంవత్సరములకు పైగా ఉండి యుండుట అసంభవము కాదు. ఆ చెట్టును నాటిన సమయములోనే ఏదో విధముగా దానిలో ఇమిడిపోయినందున అది ఆ ఓక్ చెట్టుతో పూర్తిగా కాకపోయినను దాదాపు సమవయస్కమై యుండుట అసంభావ్యము కాదు. కాబట్టి అది కనీసము ఒక శతాబ్దము ఆ విచిత్రమైన జీవితము జీవించెనని భావించుట అసమంజసము కాదు. అది జీవించెనని చెప్పుచున్నాము; కాని అది ఎట్టి జీవితము! ఎంత కోరదగినది! ఎంత అసూయపడదగినది!

ఓ జీవితమా, అత్యంత విలువైనదీ అత్యంత ప్రియమైనదీ!

ఓ జీవితమా, భోగవిలాసపరులు పంచుకొనగోరునది!

ఇంత అసాధారణమైన సంగతిని గూర్చి కొన్ని ఆలోచనలు చేసి, దాని వలన కొంత ప్రయోజనము పొందుదము.

3. ఈ దీన జంతువుకు ఇంద్రియములు ఉండెను; అయినను దానికి ఏ అనుభూతియు లేకుండెను. దానికి కన్నులుండెను, అయినను దాని నల్లని నివాసములోనికి ఒక్క కాంతికిరణమైనను ప్రవేశింపలేదు. అక్కడ అది ఉనికిలోనికి వచ్చిన మొదటి క్షణము నుండియే చొచ్చుకొనజాలని చీకటిలో బంధింపబడి యుండెను. సూర్యచంద్రనక్షత్రములనుండి, ప్రకృతి యొక్క సుందర రూపమునుండి, నిజానికి కనబడు ప్రపంచమంతటినుండి అది లేనిదానివలెనే ఎంతగానో వేరుచేయబడి యుండెను.

4. దాని నల్లని గుహలోనికి గాలి ప్రవేశింపజాలనందున, దానికి వినికిడి కూడా లేకుండెను.

దానికి ఏ అవయవములు ఇయ్యబడియున్నను అవి ఏ ఉపయోగమునకును రాకుండెను; ఎందుకనగా, దానిని చుట్టియున్న గోడలగుండా కంపించు గాలి మార్గము కనుగొనజాలదు. మరియు 18 [1872 ముద్రణ నుండి పాఠము]

దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి వాసన చూచుట లేక రుచి చూచుటకు సమానమైన ఏ ఇంద్రియమైనను దానికి ఉండెనని నమ్ముటకు కారణము లేదు. ఆహారము అవసరము లేని జీవికి ఇవి ఏ మాత్రమును ఉపయోగపడవు. వాసనకు రుచికి సంబంధించిన వస్తువులు దాని దగ్గరకు చేరుటకు ఏ మార్గమును లేకుండెను. సాధారణ ఇంద్రియమైన స్పర్శనైనను అది ఎంతమాత్రమైనను తెలిసికొనియుండెనో లేదో చాలా సందేహము; అది తన చుట్టునున్న భాగముల మధ్య ఎల్లప్పుడును ఒకే స్థితిలో ఉండెను, అవన్నియు కదలక స్థిరముగా ఉండినందున దానిపై క్రొత్త ముద్ర వేయలేకపోయెను. కాబట్టి దాని జీవితకాలమంతయు, గంట గంటకును, రోజు రోజుకును దానికి ఒకే అనుభూతి ఉండెను.

5. ఈ దీన జంతువుకు అనుభూతి లేనట్లే ఆలోచన కూడా లేకుండెను. దాని తల (అది ఎట్టిదైనను) పని చేయుటకు ఏ సామగ్రియు లేక, ఏ విధమైన అనుభూతి భావములును లేనందున ఏ మాత్రము ఆలోచనను పుట్టింపజాలదు. కాబట్టి దానికి జ్ఞాపకశక్తి గాని కల్పనాశక్తి గాని ఉండుట అరుదు. అది అన్ని వైపులనుండి అంత బిగుతుగా బంధింపబడియుండగా, దానికి స్థానము మార్చు శక్తియు ఉండదు. దానిలో కదలికకు కొన్ని యంత్రాంగములు ఉండినను, దాని గుహ ఇరుకుగా ఉండుటచేత స్థానము మార్చుకొనుటకు అవకాశము లేనందున ఆ శక్తిని ఉపయోగించుట అసాధ్యమాయెను.

6. ఈ జీవికిని (దీనిని జంతువనుటయే కష్టము) "లోకములో దేవుడు లేనివాడైన" మనుష్యునికిని ఎంత ఖచ్చితమైన సామ్యము చూపవచ్చును! క్రైస్తవులని పిలువబడువారిలో అత్యధికులు అట్టివారే! వారు సాధారణ అర్థములో నాస్తికులని నా భావము కాదు. అట్టివారు అనేకులు ఊహించినంత ఎక్కువమంది ఉన్నారని నేను నమ్ముట లేదు. యాభై సంవత్సరములకు పైగా నేను చేయగలిగినంత విచారణ, పరిశీలన చేసినను, దేవుని ఉనికిని గంభీరముగా నమ్మనివారు ఇరువురిని కూడా నేను కనుగొనలేదు; నిజానికి, నా నిర్ణయము ప్రకారము బ్రిటిష్ దీవులలో అట్టివారు ఇద్దరిని మాత్రమే కనుగొంటిని: వారిద్దరును అప్పుడు లండన్‌లో నివసించుచు అనేక సంవత్సరములుగా ఆ అభిప్రాయముతో ఉండిరి. అయితే వారు దేవుని యెదుట హాజరుకావలసిన పిలుపు వచ్చుటకు అనేక సంవత్సరముల ముందే, ఇద్దరూ

జాన్ ఎస్—- మరియు జాన్ బి—- దేవుడు ఉన్నాడని పూర్తిగా ఒప్పింపబడిరి; మరింత గమనార్హమైన సంగతి ఏమనగా, ఆయన భయంకరమైన దేవుడని మొదట, ఆ తరువాత కనికరముగల దేవుడని వారు ఒప్పింపబడిరి. నిజమైన అక్షరార్థ నాస్తికులు లోకములో ఉన్నారని మాత్రమే కాక, అట్టివారు కూడా తగ్గింపుతో అడుగుదురేని "సమయోచితమైన సహాయముకొరకు కృప" పొందగలరని చూపుటకు ఈ రెండు వృత్తాంతములను నేను పేర్కొనుచున్నాను.

7. అయితే నేను నాస్తికులని లేక "లోకములో దేవుడు లేనివారని" చెప్పునప్పుడు ఇట్టివారిని గూర్చి కాదు; ఆచరణాత్మక నాస్తికులను గూర్చి, అనగా తమ ఆలోచనలన్నిటిలో దేవుడు లేనివారు; ఆయనతో పరిచయము చేసికొనని, ఆయనతో ఏ సహవాసమును లేనివారు; ఈ జంతువునకు కనబడు ప్రపంచముతో ఎంత సంబంధము ఉండెనో అంతకంటె ఎక్కువ సంబంధము దేవునితోను అదృశ్య లోకముతోను లేనివారిని గూర్చి చెప్పుచున్నాను. ఈ రెంటి మధ్య సామ్యమును చూపుటకు ప్రయత్నించెదను. దేవుడే దీనిని వారి హృదయములకు అన్వయింపజేయును గాక!

8. వీరిలో ప్రతివాడును అదృశ్య లోకము విషయమై, ఆ కప్ప కనబడు లోకము విషయమై ఎట్టి స్థితిలో ఉండెనో ఖచ్చితముగా అట్టి స్థితిలోనే ఉన్నాడు. ఆ జీవికి నిస్సందేహముగా ఒక విధమైన జీవితము ఉండెను, అది ఎట్టిదైనను. జంతు జీవితమునకు అవసరమైన అంతర్గత బాహ్య అవయవములన్నియు దానికి నిశ్చయముగా ఉండెను; మరియు నిస్సందేహముగా తగిన రసములు ఉండి, ఒక విధమైన ప్రసరణను కొనసాగించెను. ఇది నిజముగా ఒక జీవితమే! అట్టిదే నాస్తికుని, "లోకములో దేవుడు లేనివాని" జీవితము.

దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి అతనికిని అదృశ్య లోకమునకును మధ్య ఎంత దట్టమైన తెర ఉన్నది! అతనికి సంబంధించినంతవరకు అది లేనిదానివలెనే ఉన్నది! దాని గూర్చి అతనికి ఏ మాత్రమైనను గ్రహింపు లేదు; ఎంత దూరపు ఆలోచనయైనను లేదు. జ్ఞాన సూర్యుడైన దేవుని ఏ మాత్రమును అతడు చూడడు; ఆయన వైపు ఏ ఆకర్షణయైనను లేదు, ఆయన మార్గములను గూర్చి ఏ జ్ఞానమును కోరుకొనుటయు లేదు. ఆయన వెలుగు సమస్త దేశములకు వెళ్లినను, ఆయన శబ్దము భూదిగంతముల వరకు చేరినను, కల్పితమైన గ్రహగోళముల సంగీతమును గూర్చి వినునంతకంటె అధికముగా దానిని గూర్చి అతడు వినడు. దేవుని మంచితనమునుగాని రాబోవు లోకపు శక్తులనుగాని అతడు ఏ మాత్రమును రుచి చూడడు. మన సంఘము చెప్పునట్లు, పరిశుద్ధాత్మ తన హృదయములో కార్యము చేయుటను అతడు అనుభవింపడు.

ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనన్న, ఆ దీన జీవి తన చీకటి గుహలో బంధింపబడియుండగా సహజ లోకమును గూర్చి ఎంత తెలిసికొనెనో, అంతకంటె ఎక్కువగా ఇతనికి ఆత్మీయ లోకమును గూర్చిన జ్ఞానముతో సంబంధము లేదు.

9. అయితే అంతవరకు లోకములో దేవుడు లేనివాడైయున్న వాని హృదయమును సర్వశక్తిమంతుని ఆత్మ తాకిన క్షణమున, అది అతని హృదయ కఠినత్వమును బద్దలుచేసి, సమస్తమును నూతనపరచును.

నీతి సూర్యుడు ప్రత్యక్షమై అతని ఆత్మపై ప్రకాశించి, యేసుక్రీస్తు ముఖమందు దేవుని మహిమ యొక్క వెలుగును అతనికి చూపును. అతడు ఒక నూతన లోకములో ఉన్నాడు. అతని చుట్టునున్న సమస్తమును నూతనమాయెను; అవి అతని హృదయములో ఎప్పుడును ఊహింపబడనివి. అతడు, క్రొత్తగా తెరవబడిన తన కన్నులు ఆ దృశ్యమును ఓర్చుకొనగలంతవరకు చూచును: తెరచుకొనిన ఆకాశములు అతని చుట్టు ప్రకాశించును, పవిత్రానందపు కిరణములతో.

తనకు "తండ్రియొద్ద ఒక ఉత్తరవాది, నీతిమంతుడైన యేసుక్రీస్తు" ఉన్నాడనియు, తనకు "ఆయన రక్తమువలన విమోచనము, అనగా పాపక్షమాపణ" కలదనియు అతడు చూచును. "యేసు రక్తమువలన అతిపరిశుద్ధ స్థలములో ప్రవేశించుటకు ఒక నూతన మార్గము తెరవబడెను" అని అతడు చూచును; మరియు అతని "వెలుగు పరిపూర్ణ దినము వరకు అంతకంతకు ప్రకాశించుచున్నది."

10. అదే కృపగల తాకిడివలన, మునుపు చెవులుండియు వినని వాడు ఇప్పుడు వినగలవాడగును. అతడు మృతులను లేపు స్వరమును, "పునరుత్థానమును జీవమునునైన" ఆయన స్వరమును వినును. ఆయన ఆహ్వానములకు లేక ఆజ్ఞలకు, ఆయన వాగ్దానములకు లేక హెచ్చరికలకు అతడు ఇక చెవిటివాడు కాడు; ఆయన నోటనుండి వచ్చు ప్రతి మాటను సంతోషముతో వినును, దాని ప్రకారము తన ఆలోచనలను, మాటలను, క్రియలన్నిటిని నడిపించుకొనును.

11. అదే సమయములో అతడు ఆత్మీయమైన మంచిచెడులను గుర్తింపగల ఇతర ఆత్మీయ ఇంద్రియములను పొందును. ప్రభువు ఎంత దయాళుడో చూచుటయే కాక రుచి చూచుటకును అతడు శక్తిమంతుడగును. అతడు యేసు రక్తమువలన అతిపరిశుద్ధ స్థలములో ప్రవేశించి, రాబోవు లోకపు శక్తులను రుచి చూచును. అతడు కనుగొనును

యేసు ప్రేమ ద్రాక్షారసముకంటె ఎంతో శ్రేష్ఠమైనదనియు; అవును, తేనెకంటె, తేనెపట్టుకంటె మధురమైనదనియు. "నీ వస్త్రములన్నియు బోళము, అగరు, లవంగ పట్టల సువాసన కలిగియున్నవి" అను మాట అర్థమేమో అతడు ఎరుగును. తనకు ఇయ్యబడిన పరిశుద్ధాత్మ ద్వారా దేవుని ప్రేమ తన హృదయములో కుమ్మరింపబడుటను అతడు అనుభవించును; లేక మన సంఘము చెప్పునట్లు, "తన హృదయములో దేవుని ఆత్మ కార్యములను అనుభవించును." ఇంతలో, ఈ ఉపమాన వ్యక్తీకరణలన్నిటి సారాంశము విశ్వాసము అను ఒకే పదములో, దాని విశాలమైన అర్థములో, ఇమిడియున్నదని సులభముగా గమనింపవచ్చును; అది దేవుని కుమారుని నామమందు విశ్వసించు ప్రతివాడును కొద్దిగానో ఎక్కువగానో అనుభవించుచున్నాడు. ఆత్మీయ మరణమునుండి ఆత్మీయ జీవమునకు కలుగు ఈ మార్పే నిజమైన నూతన జన్మ; దానిలోని అన్ని వివరములను డాక్టర్ వాట్స్ ఒకే చరణములో అద్భుతముగా వ్యక్తపరచెను:

దేవుడు లేకుండా జీవించుట గురించి నా కన్నులను నూతనపరచుము, నా చెవులను తెరువుము, నా ఆత్మను క్రొత్తగా రూపింపుము; నాకు నూతనమైన ఆశలను, ఆనందములను, భయములను దయచేయుము, రాతిని మాంసముగా మార్చుము!

12. అయితే ఈ సమగ్ర మార్పునకు ముందు, సహజ మనుష్యునిలో అనేక పాక్షిక మార్పులు కలుగవచ్చును; వాటిని తరచుగా దానిగా పొరబడుదురు; దానివలన అనేకులు శాంతి లేనప్పుడు తమ ఆత్మలతో "శాంతి, శాంతి" అని చెప్పుకొందురు. బహిరంగ పాపమునుండి, సులభముగా చిక్కించుకొను పాపమునుండి కూడా దూరముగా ఉండునంతగా జీవితములో గణనీయమైన మార్పు మాత్రమే కాక; స్వభావములలో గణనీయమైన మార్పు, పాపమును గూర్చిన ఒప్పుదల, బలమైన కోరికలు, మంచి తీర్మానములు కూడా ఉండవచ్చును. ఇక్కడ మనము ఒక వైపు చిన్న విషయముల దినమును తృణీకరింపకుండునట్లును, మరొక వైపు ఈ పాక్షిక మార్పులలో దేనినైనను ఆ సంపూర్ణ, సామాన్య మార్పుగా, అనగా నూతన జన్మగా — భూసంబంధియైన ఆదాము స్వరూపమునుండి పరలోకసంబంధియైన ఆదాము స్వరూపములోనికి, భూసంబంధమైన, శరీరసంబంధమైన, దయ్యపు మనస్సునుండి క్రీస్తునందున్న మనస్సులోనికి కలుగు సంపూర్ణ మార్పుగా పొరబడకుండునట్లును మిక్కిలి జాగ్రత్త వహింపవలసియున్నది.

13. కాబట్టి మీరు అనేక ఇతర విషయములలో ఎంత మార్పు చెందినను, క్రీస్తుయేసునందు, అనగా క్రైస్తవ విధానము ప్రకారము, క్రీస్తు నడచినట్లు నడుచుటకు మిమ్మును సమర్థులను చేయు క్రీస్తునందున్న మనస్సంతయు లేనిచో ఏదియు ప్రయోజనకరము కాదని మీ హృదయములలో స్థిరపరచుకొనుడి. దీనికంటె నిశ్చయమైనది లేదు: "ఎవడైనను క్రీస్తునందున్న యెడల," అనగా ఆయనయందు నిజమైన విశ్వాసియైన యెడల, "వాడు నూతన సృష్టియై యున్నాడు;

పాతవి" అతనిలో "గతించిపోయెను; సమస్తమును నూతనములాయెను."

14. దీనిని బట్టి క్రైస్తవ్యమునకును నైతికతకును మధ్య ఉన్న విస్తారమైన భేదమును మనము స్పష్టముగా గ్రహింపగలము. నిజమైన క్రైస్తవ్యము న్యాయము, కనికరము, సత్యము అనువాటి అంతరంగ అనుభవము లేకుండను బాహ్య ఆచరణ లేకుండను ఉనికిలో ఉండజాలదనుటకంటె నిశ్చయమైనది వేరొకటి లేదు; మరియు నైతికతలో ఇవి మాత్రమే ఇయ్యబడినవి. అయితే క్రైస్తవ్యము లేకుండా ఉనికిలో ఉండగల నైతికత, న్యాయము, కనికరము, సత్యము అన్నియు క్రైస్తవ విధానము క్రింద ఉన్నవారికి ఏ మాత్రమును ప్రయోజనకరము కావనియు, దేవుని దృష్టిలో వాటికి విలువ లేదనియు అంతే నిశ్చయము. నేను ఉద్దేశపూర్వకముగా "క్రైస్తవ విధానము క్రింద ఉన్నవారికి" అని చేర్చితినని గమనింపుడి; ఏలయనగా "బయటివారికి తీర్పు తీర్చుటకు" దేవుని వాక్యమునుండి నాకు అధికారము లేదు. అన్యజనులందరినీ, మహమ్మదీయ లోకమునంతటినీ నరకశిక్షకు గురిచేయునట్లు తీర్పు చెప్పుటకు జీవించియున్న ఏ మనుష్యునికైనను హక్కు ఉన్నదని నేను భావింపను. వారిని వారిని సృష్టించినవానికి విడిచిపెట్టుటయే ఎంతో మేలు; ఆయన "సర్వశరీరుల ఆత్మలకు తండ్రి;" ఆయన క్రైస్తవులకువలెనే అన్యజనులకును దేవుడు, తాను చేసిన దేనినీ ఆయన ద్వేషింపడు. అయితే ఇంతలో ఇది క్రీస్తు నామమును ధరించినవారికి వర్తింపదు: — వారందరును ధర్మశాస్త్రము క్రింద, అనగా క్రైస్తవ ధర్మశాస్త్రము క్రింద ఉన్నందున, నిస్సందేహముగా దాని ప్రకారమే తీర్పు తీర్చబడుదురు; కాబట్టి పైన చెప్పబడిన జంతువువలె వారు మార్పు చెందని యెడల, వారికి నూతన ఇంద్రియములు, భావములు, ఆశలు, స్వభావములు లేని యెడల, వారు క్రైస్తవులు కారు. వారు ఎంత న్యాయవంతులైనను, సత్యవంతులైనను, కనికరముగలవారైనను, ఇంకను నాస్తికులే!

15. బహుశా కొందరు మంచి ఉద్దేశముగల వ్యక్తులు దీనిని ఇంకను ముందుకు తీసికొని పోవవచ్చును; మనుష్యులలో హృదయములోనైనను జీవితములోనైనను ఏ మార్పు కలిగినను, మనుష్యుని పతనము, విశ్వాసముచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట, క్రీస్తు మరణమువలన కలిగిన ప్రాయశ్చిత్తము, ఆయన నీతి వారికి ఆరోపింపబడుట అను ఈ ప్రధాన సిద్ధాంతములను గూర్చి వారికి స్పష్టమైన దృష్టి లేనియెడల, ఆయన మరణమువలన వారికి ఏ ప్రయోజనమును కలుగదని వాదింతురు. దీనిని నేను ఏ విధముగాను ధృవీకరింప సాహసింపను. నిజానికి నేను దీనిని నమ్ముట లేదు. కనికరముగల దేవుడు మనుష్యుల భావములకంటె వారి జీవితములను స్వభావములను అధికముగా లక్ష్యపెట్టునని నమ్ముచున్నాను. ఆయన బుద్ధి స్పష్టతకంటె హృదయ మంచితనమునే గౌరవించునని, మరియు ఒక మనుష్యుని హృదయము దేవుని కృపచేతను ఆయన ఆత్మ శక్తిచేతను దేవునిపట్ల మనుష్యులపట్ల దీనమైన, సాత్వికమైన, ఓర్పుగల ప్రేమతో నింపబడిన యెడల, అతని భావములు స్పష్టముగా లేవని లేక అతని అభిప్రాయములు గందరగోళముగా ఉన్నవని సాతానునకును అతని దూతలకును సిద్ధపరచబడిన నిత్యాగ్నిలో దేవుడు అతనిని పడవేయడని నమ్ముచున్నాను. పరిశుద్ధత లేకుండా "ఎవడును ప్రభువును చూడడు" అని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; కాని "లేక స్పష్టమైన భావములు" అని చేర్చుటకు నేను సాహసింపను.

16. అయితే వాక్యభాగమునకు తిరిగి వచ్చెదము. ఇంకను "లోకములో దేవుడు లేనివారై" ఉన్న మీ అందరిని, మీ మానవత్వము, దయాగుణము, సద్గుణము అన్నిటితో కూడా, మీరు ఇంకను lnclusi tenebris, et carcere caeco [లాటిన్: చీకటిలోను గుడ్డి చెరసాలలోను బంధింపబడినవారు] అని ఆలోచింపవలసినదిగా నేను వేడుకొనుచున్నాను:

చీకటిలోను నరక ఛాయలోను బంధింపబడినవారు.

నా ప్రియ స్నేహితులారా! మీరు దేవుని చూడరు. మీరు నీతి సూర్యుని చూడరు. తండ్రితోనైనను ఆయన కుమారుడైన యేసుక్రీస్తుతోనైనను మీకు సహవాసము లేదు. మృతులను లేపు స్వరమును మీరెన్నడును వినలేదు. మీ కాపరి స్వరమును మీరు ఎరుగరు. మీరు పరిశుద్ధాత్మను పొందలేదు. మీకు ఆత్మీయ ఇంద్రియములు లేవు. మీకు మీ పాత సహజ భావములు, ఆశలు, ఆనందములు, భయములు ఉన్నవి; మీరు నూతన సృష్టులు కారు. ఓ, మీ హృదయములపై ఇంకను ఉన్న తెరను ఆయన చింపివేయునట్లు దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుడి; అదే మీరు ఫిర్యాదు చేయుటకు కారణమగుచున్నది, —

ఓ చీకటి, చీకటి, చీకటి, నేనింకను చెప్పవలసినదే, సువార్త దినపు ప్రకాశములో కూడా!

ఈ దినమే "లెమ్ము, ప్రకాశింపుము, నీ వెలుగు వచ్చియున్నది, ప్రభువు మహిమ నీ మీద ఉదయించియున్నది!" అని ఏ మనుష్యుడును పలుకనట్లు పలుకువాని స్వరమును మీరు వినుదురు గాక! "నా వైపు చూడుము, రక్షణ పొందుదువు" అని బిగ్గరగా పిలుచునది ఆయన స్వరము కాదా? ఆయన "ఇదిగో, నేను వచ్చుచున్నాను!" అని చెప్పుచున్నాడు. అవును, ప్రభువా

రాథర్హామ్, జూలై 6, 1790