రోమా పోపు పీఠము యొక్క ఆరంభమును వృద్ధియును—అది సంఘ స్వేచ్ఛను నాశనము చేసి సమస్త నిజమైన పరిపాలనను కూలద్రోసిన ఔన్నత్యమునకు చేరునంతవరకు (భాగము 2 / 2)

18. ఆ కాలమునుండి, అన్నిచోట్ల పరిస్థితులు దినదినము చెడిపోవుచుండగా, రోమా అధ్యక్షుని నిరంకుశత్వము స్థాపింపబడి మాటిమాటికి పెరుగుచుండెను; ఇది కొంతవరకు అధ్యక్షుల అజ్ఞానమువలనను, కొంతవరకు వారి నిర్లక్ష్యమువలనను జరిగెను. ఏలయనగా అతడు సమస్తమును తనకే ఆపాదించుకొనుచు, చట్టమునకును న్యాయమునకును విరుద్ధముగా తనను తాను అపరిమితముగా హెచ్చించుకొనుచు ముందుకు సాగుచుండగా, అతని ఆశలను అదుపు చేయుటలో అధ్యక్షులు తగినంత ఆసక్తితో ప్రయత్నింపలేదు. వారికి ధైర్యము లోపించియుండకపోయినను, వారు నిజమైన బోధయు అనుభవమును లేనివారు; కావున అంత ముఖ్యమైన ప్రయత్నమునకు వారు ఏమాత్రమును తగినవారు కారు. కావున బెర్నార్డు కాలములో రోమాలో సమస్త పరిశుద్ధ విషయములకు ఎంత గొప్పదియు భయంకరమైనదియునైన అపవిత్రత కలిగెనో, సంఘ క్రమమంతయు ఎట్లు చెదరిపోయెనో మనము చూచుచున్నాము. ఆయన ఇట్లు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు (Lib. 1 de Consider. ad Eugen.): ఆశాపరులును, లోభులును, దయ్యములు పట్టినవారును, దేవాలయ ద్రోహులును, వ్యభిచారులును, అక్రమ సంబంధీకులును, ఇట్టి ఇతర దుర్మార్గులును లోకమునలుమూలలనుండి రోమాకు తరలివచ్చుచుండిరి; అపొస్తలుల అధికారముచేత సంఘ ఘనతలను సంపాదించుకొనుటకును నిలుపుకొనుటకును వారు ఇట్లు చేసిరి; మోసమును, కపటమును, బలాత్కారమును ప్రబలియుండెను. అప్పుడు వాడుకలోనున్న వ్యాజ్యములను విచారించు విధానమును, సంఘమునకు మాత్రమే కాక న్యాయస్థానమునకు కూడ అవమానకరమైనదిగాను, హేయమైనదిగాను ఆయన వర్ణించుచున్నాడు. సంఘము ఆశాపరులతో నిండియున్నదనియు, ప్రయాణికుని దోపిడి సొత్తును పంచుకొను దొంగలు తమ గుహలో నేరములు చేయుటకు భయపడునంతకంటె ఎక్కువగా వీరిలో ఒక్కడును భయపడడనియు ఆయన అరచుచున్నాడు. “శాసనకర్త నోటివైపు చూచువారు కొద్దిమంది (అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు), గాని అందరును అతని చేతులవైపే చూతురు. అయితే కారణము లేకపోలేదు: ఏలయనగా పోపు యొక్క పనియంతయు వారి చేతులే చేయుచున్నవి. సంఘ దోపిడిసొత్తుచేత కొనబడినవారు ‘బాగు బాగు’ అని నీతో చెప్పుట ఎట్టి సంగతి? దరిద్రుని జీవితము ధనవంతుల రాజమార్గములలో విత్తబడుచున్నది: బురదలో వెండి మెరయుచున్నది: వారు నలుదిశలనుండి పరుగెత్తుకొని వచ్చుచున్నారు: దానిని తీసికొనునది పేదవాడు కాదు, బలవంతుడే, లేక బహుశా మిక్కిలి వేగముగా పరుగెత్తువాడే. అయితే ఆ ఆచారము, లేక మరణము అనుట మేలు, నీ నుండి రాలేదు: అది నీతోనే అంతమగునట్లు నేను కోరుచున్నాను. ఇవి జరుగుచుండగా నీవు కాపరివై విలువైన దుస్తులు అనేకము ధరించి వెలుపలికి వచ్చుచున్నావు. చెప్పుటకు సాహసింపవచ్చునేమో, ఇది గొఱ్ఱెలమేతకంటె దయ్యములమేతయే ఎక్కువ. నిజముగా పేతురు ఇట్లు చేసెనా? పౌలు ఇట్లు వినోదించెనా? నీ కోర్టు మంచివారిని సృష్టించుటకంటె మంచివారిని స్వీకరించుటకే ఎక్కువ అలవాటుపడియున్నది. చెడ్డవారికి అక్కడ ఎక్కువ లాభము కలుగదు, అయితే మంచివారు భ్రష్టులగుదురు.” తరువాత అపీళ్ల దుర్వినియోగములను ఆయన వర్ణించునప్పుడు, వాటిని చదివి భయపడని భక్తుడు ఎవడును లేడు. చివరకు, అధికార పరిధిని ఆక్రమించుకొనుటలో రోమా పీఠము యొక్క అదుపులేని లోభమును గూర్చి మాట్లాడుచు ఆయన ఇట్లు ముగించుచున్నాడు (Lib. 3 de Concil.), “నేను సంఘముల సణుగుడును సామాన్య ఫిర్యాదును పలుకుచున్నాను. తాము అంగచ్ఛేదము చేయబడి ముక్కలు చేయబడుచున్నామని వాటి ఆక్రందన. ఆ తెగులును గూర్చి విలపింపనివారు లేక భయపడనివారు ఎవరును లేరు, లేక చాలా కొద్దిమందియే. ఏ తెగులు అని అడుగుదువా? మఠాధిపతులపై అధ్యక్షులును, అధ్యక్షులపై ఆర్చిబిషప్పులును అతిక్రమించుచున్నారు, మొదలగునవి. దీనిని సమర్థింపగలిగినయెడల అది ఆశ్చర్యమే. ఇట్లు చేయుటవలన నీకు అధికార సంపూర్ణత ఉన్నదని నిరూపించుచున్నావు, గాని నీతి సంపూర్ణత కాదు. నీవు చేయగలవు గనుక చేయుచున్నావు; అయితే నీవు చేయవచ్చునా అనునదే ప్రశ్న. ప్రతివాని ఘనతను హోదాను కాపాడుటకే నీవు నియమింపబడితివి, వారిపై అసూయపడుటకు కాదు.” ఎన్నో వాక్యములలోనుండి ఈ కొన్నిటిని ఉదాహరించుట తగినదని నేను తలంచితిని—కొంతవరకు అప్పుడు సంఘము ఎంత దారుణముగా పతనమైయుండెనో నా పాఠకులు చూచుటకును, కొంతవరకు భక్తులందరు ఈ విపత్తును ఎంత దుఃఖముతోను విలాపముతోను చూచిరో వారు చూచుటకును.

19. అయితే మధ్య యుగములలో, లియో గ్రెగొరీల కాలమున ఆ పీఠమునకు ఉండిన ఔన్నత్యమును అధికార విస్తృతిని ప్రస్తుత రోమా పోపునకు మనము అంగీకరించినను, ఇప్పటి పోపు పీఠమునకు ఇది ఏమి? నేను ఇప్పుడు లౌకిక ఆధిపత్యమును గూర్చియు, పౌర అధికారమును గూర్చియు చెప్పుట లేదు; అవి తరువాత వాటి తగిన స్థలములో వివరింపబడును (11వ అధ్యాయము, 8–14 అనుభాగములు); అయితే వారు గొప్పలు చెప్పుకొను ఆత్మసంబంధమైన పరిపాలనకును ఆ కాలముల స్థితికిని పోలిక ఏమున్నది? పోపును గూర్చి వారు ఇచ్చు ఏకైక నిర్వచనము ఏమనగా, అతడు భూమిపై సంఘమునకు సర్వోన్నత శిరస్సు, మరియు సర్వలోకమునకు సర్వలోక అధ్యక్షుడు. పోపులు స్వయముగా తమ అధికారమును గూర్చి మాట్లాడునప్పుడు, ఆజ్ఞాపించు అధికారము తమకు చెందునని,—విధేయత చూపవలసిన అవసరము ఇతరులపై నిలుచుచున్నదని,—తమ శాసనములన్నియు పేతురు యొక్క దైవిక స్వరముచేత ధృవీకరింపబడినవిగా ఎంచబడవలెనని,—పోపు హాజరు కాని ప్రాంతీయ సభలకు అధికారము లోపించునని,—వారు ఏ సంఘపు మతగురువులనైనను అభిషేకింపగలరని,—మరియు వేరొకచోట అభిషేకింపబడినవారిని తమ పీఠమునకు పిలిపింపగలరని గొప్ప అహంకారముతో ప్రకటించుచున్నారు. ఇట్టి లెక్కలేనన్ని విషయములు గ్రేషియను యొక్క కుప్పలో ఉన్నవి; నా పాఠకులకు విసుగు కలుగకుండునట్లు నేను వాటిని పేర్కొనను. ఈ మొత్తము ఇదే: సిద్ధాంతములను నిర్ణయించి నిర్వచించుటలోగాని, శాసనములను చేయుటలోగాని, క్రమశిక్షణను నియమించుటలోగాని, తీర్పులు ఇచ్చుటలోగాని, సంఘ సంబంధమైన అన్ని వివాదముల సర్వోన్నత విచారణ రోమా పోపునకే చెందును. వారు రిజర్వేషన్లు అని పిలుచుకొనువాటిలో వారు తమకు ఆపాదించుకొను విశేషాధికారములను సమీక్షించుట కూడ విసుగును అనవసరమునై యుండును. అయితే అన్నిటికంటె భరింపరానిది ఏమనగా, వారు తమ అపారమైన అధికారమును విచ్చలవిడిగా దుర్వినియోగపరచునప్పుడు వారిని అదుపు చేయుటకు లోకమున ఏ న్యాయాధికారమును వారు మిగులనీయకుండుట. “రోమా సంఘము యొక్క ప్రాధాన్యమును బట్టి ఈ పీఠము యొక్క తీర్పును మార్చుటకు ఏ మనుష్యునికిని హక్కు లేదు (అని వారు⁵⁷⁰ చెప్పుదురు).” మరల, “న్యాయాధిపతి చక్రవర్తిచేతగాని, రాజులచేతగాని, మతగురువులచేతగాని, ప్రజలచేతగాని తీర్పు తీర్చబడరాదు.” ఒక్క మనుష్యుడు తనను తాను అందరికి న్యాయాధిపతిగా నియమించుకొనుచు, ఎవరి తీర్పునకును లోబడకుండుట నిశ్చయముగా చాలా నిరంకుశత్వమే. అయితే అతడు దేవుని ప్రజలపై నిరంకుశముగా పాలించినయెడల? క్రీస్తు రాజ్యమును చెదరగొట్టి పాడుచేసినయెడల? సంఘమంతటిని కలవరపరచినయెడల? కాపరి పదవిని దోపిడిగా మార్చినయెడల? అంతేకాదు, అతడు అందరికంటె నీచుడైనను, అతనిని ఎవడును లెక్క అడుగలేడని అతడు పట్టుబట్టును. పోపుల భాష ఇది: “ఇతర మనుష్యుల వ్యాజ్యములను మనుష్యులచేత ముగించుట దేవునికి ఇష్టమాయెను, అయితే ఈ పీఠపు అధ్యక్షుని మాత్రము ప్రశ్నింపబడకుండ తన సొంత తీర్పునకై ఆయన కేటాయించుకొనెను.” మరల, “ప్రజల క్రియలు మనచేత తీర్పు తీర్చబడును; మన క్రియలు దేవునిచేత మాత్రమే.”

20. మరియు ఇట్టి శాసనములకు ఎక్కువ బరువు కలుగునట్లు, ఆరంభమునుండి విషయములు ఇట్లే ఏర్పాటు చేయబడినట్లు, వారు ప్రాచీన పోపుల పేర్లను అబద్ధముగా చొప్పించిరి; అయితే ప్రాచీన సభలు పోపునకు ఇచ్చినవని మేము చెప్పినదానికంటె ఎక్కువ పోపునకు ఆపాదించు ప్రతిదియు క్రొత్తదియు ఇటీవల కల్పింపబడినదియునని ఖచ్చితముగా నిశ్చయము. అంతేకాదు, కాన్‌స్టంటినోపులు పాట్రియార్కు అనస్తాసియసు పేరుతో ఒక రిస్క్రిప్టును ప్రచురించునంతగా వారి నిర్లజ్జ ముందుకు పోయెను; అందులో అతడు, అతిదూర ప్రాంతములలో కూడ రోమా పీఠమునకు ముందుగా నివేదింపకుండ ఏదియు చేయరాదని ప్రాచీన నియమములలో నిర్ణయింపబడెనని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. దాని అతిమూర్ఖత్వమును విడిచి, రోమా పీఠమును గూర్చిన ఇట్టి ప్రశంస దాని ఘనతకును గౌరవమునకును విరోధియు ప్రత్యర్థియునైనవానినుండి వచ్చెనని ఎవడు నమ్మదగినదిగా ఎంచును? అయితే ఆ క్రీస్తు విరోధులు, తమ కన్నులను తెరచు సుబుద్ధిగల మనుష్యులందరికి తమ దుష్టత్వము స్పష్టమగునట్లు, అట్టి పిచ్చి గ్రుడ్డితనము స్థాయికి వెళ్లుట అవసరమై యుండెననుటలో సందేహము లేదు. తొమ్మిదవ గ్రెగొరీచేత సేకరింపబడిన డిక్రీటల్ లేఖలు, క్లెమెంటైన్లును మార్టిను యొక్క ఎక్స్‌ట్రావగాంట్లును కూడ, ఈ అపరిమితమైన క్రూరత్వమును, ఆటవిక రాజుల నిరంకుశత్వమువలె, ఇంకను స్పష్టముగాను ఆడంబరమైన మాటలతోను చాటుచున్నవి. అయితే రోమా మతస్థులు తమ పోపు పీఠమును ఏ వాక్యములనుండి తీర్పు తీర్చబడవలెనని కోరుదురో అవి ఇవియే. ఇప్పటికి పోపు పీఠమంతటను ప్రవచనముల బలమును కలిగియున్న ఆ ప్రసిద్ధ సూత్రములు ఇక్కడినుండియే పుట్టినవి—అనగా పోపు తప్పు చేయలేడు; పోపు సభలకంటె ఉన్నతుడు; పోపు అన్ని సంఘములకు సర్వలోక అధ్యక్షుడును, భూమిపై సంఘమునకు ప్రధాన శిరస్సును. తమ పాఠశాలలలో మూర్ఖులైన కానన్ న్యాయశాస్త్రవేత్తలు వాగుచున్న ఇంకను గొప్ప అసంబద్ధములను గూర్చి నేనేమియు చెప్పను; అయినను రోమా వేదాంతులు వాటికి అంగీకరించుట మాత్రమే కాక, తమ విగ్రహమునకు ముఖస్తుతిగా వాటిని చప్పట్లతో మెచ్చుకొనుచున్నారు.

570 నికొలస్ అభిప్రాయము Decretis 17, Quæst. 3, cap. Nemini లో ఇయ్యబడినది; ఇన్నొసెంటు IX. Quæst. 3, cap. Nemo. Symmachi 9. Quæst. 3, cap. Aliorum. Antherius, ibidem, cap. Facta.

21. నేను వారితో అతి కఠినమైన షరతులపై వాదింపను. వారి గొప్ప అహంకారమునకు విరోధముగా కొందరు, సిప్రియను తాను అధ్యక్షత వహించిన సభలోని అధ్యక్షులతో చెప్పిన మాటలను ఉదాహరింపవచ్చును: “మనలో ఎవడును తనను అధ్యక్షులకు అధ్యక్షుడని చెప్పుకొనడు, భయపెట్టు నిరంకుశత్వముచేత తన సహచరులను విధేయతకు బలవంతపెట్టడు.” కొందరు, చాలాకాలము తరువాత కార్తేజిలో శాసింపబడినదానిని ఎదురొడ్డవచ్చును, “ఎవడును యాజకులకు రాజని గాని, మొదటి అధ్యక్షుడని గాని పిలువబడరాదు;” మరియు చరిత్ర నుండి అనేక రుజువులను, సభల నుండి నియమములను, ప్రాచీన రచయితల నుండి అనేక వాక్యములను సేకరింపవచ్చును; అవి రోమా పోపును తగిన క్రమములోనికి తెచ్చును. అయితే వారిపై మరీ గట్టిగా ఒత్తిడి చేయుచున్నట్లు కనబడకుండునట్లు వీటిని నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను. అయినను, రోమా పీఠము యొక్క ఈ యోగ్య సమర్థకులు, గ్రెగొరీచేత అనేకమారులు శపింపబడిన సర్వలోక అధ్యక్షుడను బిరుదును ఏ ముఖముతో సమర్థింపగలరో నాకు చెప్పవలెను. ఆయన సాక్ష్యమునకు ప్రభావము ఇయ్యవలెనంటే, తమ పోపును సర్వలోకమునకు చేయుటవలన వారు అతనిని క్రీస్తు విరోధిగా ప్రకటించుచున్నారు. శిరస్సు అను పేరు కూడ మరి ఎక్కువ ఆమోదింపబడలేదు. ఏలయనగా గ్రెగొరీ ఇట్లు మాట్లాడుచున్నాడు: “పేతురు శరీరములో ముఖ్యమైన అవయవము, యోహాను, అంద్రెయ, యాకోబు ప్రత్యేక సమాజములకు శిరస్సులు. అయినను అందరును ఒక్క శిరస్సు క్రింద సంఘ అవయవములే: అంతేకాదు, ధర్మశాస్త్రమునకు ముందు పరిశుద్ధులు, ధర్మశాస్త్రము క్రింద పరిశుద్ధులు, కృప క్రింద పరిశుద్ధులు, అందరును ప్రభువు శరీరమును సంపూర్ణము చేయుచు అవయవములుగా నియమింపబడిరి: వారిలో ఎవడును ఎన్నడును సర్వలోకమునకు అని పిలువబడగోరలేదు” (Gregor. Lib. 4 Ep. 83). పోపు ఆజ్ఞాపించు అధికారమును తనకు ఆపాదించుకొనునప్పుడు, గ్రెగొరీ మరియొకచోట చెప్పినదానితో అతడు ఎంతమాత్రమును ఏకీభవింపడు. ఏలయనగా అలెగ్జాండ్రియా అధ్యక్షుడైన యూలోగియసు తనవలన ఆజ్ఞను పొందితినని చెప్పినప్పుడు, ఆయన ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాడు: “ఈ ఆజ్ఞ అను మాటను నా వినికిడినుండి తొలగింపుమని నిన్ను వేడుకొనుచున్నాను, ఏలయనగా నేనెవడనో, నీవెవడవో నాకు తెలియును: స్థానమున మీరు నా సహోదరులు, స్వభావమున నా తండ్రులు. కావున నేను ఆజ్ఞాపింపలేదు, ఉపయోగకరమని తోచినదానిని సూచించుటకే శ్రద్ధ వహించితిని” (Gregor. Lib. 7 Ep. 80). పోపు తన అధికార పరిధిని పరిమితి లేకుండ విస్తరించునప్పుడు, ఇతర అధ్యక్షులకు మాత్రమే కాక ప్రతి ఒక్క సంఘమునకును గొప్పదియు ఘోరమైనదియునైన అన్యాయమును చేయుచున్నాడు; తన పీఠమును వాటి శిథిలములపై నిర్మించుటకు వాటిని చీల్చి ముక్కలు చేయుచున్నాడు. అతడు తనను తాను అన్ని న్యాయస్థానములనుండి మినహాయించుకొని, తన ఇష్టమే తనకు ఏకైక చట్టమని ఎంచుచు నిరంకుశునివలె పాలింపగోరునప్పుడు, అది ఏ విధముగాను లోబడరాని అంత అవమానకరమైనదియు సంఘ పరిపాలనకు అంత పరాయిదియు. అది భక్తి భావమునకు మాత్రమే కాక సామాన్య బుద్ధికి కూడ పూర్తిగా అసహ్యమైనది.

22. అయితే ప్రతి అంశమును ఒక్కొక్కటిగా చర్చించి అనుసరించుటకు నేను బలవంతపడకుండునట్లు, ఇప్పటి దినములలో రోమా పీఠము యొక్క అత్యుత్తమ నమ్మకమైన సమర్థకులుగా ఎంచబడగోరువారికి నేను మరల విజ్ఞప్తి చేయుచున్నాను: పోపు పీఠము యొక్క ప్రస్తుత స్థితి గ్రెగొరీ బెర్నార్డుల దినములకంటె స్పష్టముగా నూరురెట్లు భ్రష్టమైనది; ఆ దినములలో కూడ ఈ పరిశుద్ధులు దానివలన ఎంతో అసంతృప్తి చెందిరి; అట్టి దానిని సమర్థించుటకు వారు సిగ్గుపడరా? గ్రెగొరీ ప్రతిచోట ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు (Lib. 1 Ep. 5; item, Ep. 7, 25, &c.): పరాయి వ్యవహారములచేత తాను పరిమితి లేకుండ కలతపడుచున్నాడని; అధ్యక్ష పదవి నెపముతో తాను లోకమునకు తిరిగి తీసికొనిపోబడెనని, తాను లౌకికునిగా ఉన్నప్పుడెప్పుడును కలిగియుండినట్లు జ్ఞాపకమున్నదానికంటె ఎక్కువ లౌకిక చింతలకు లోనైతినని; లౌకిక వ్యవహారముల కలతచేత తన మనస్సును పైవాటివైపు ఎత్తలేనంతగా అణగద్రొక్కబడితినని; అనేక వ్యాజ్యములనే కెరటములచేత కుదుపబడి, గందరగోళ జీవితపు తుఫానులచేత పీడింపబడినందున “నేను సముద్రపు లోతులలోనికి వచ్చితిని” అని చెప్పుట తనకు తగుననియు. ఈ లౌకిక వ్యాపారముల మధ్యనే ఆయన ప్రసంగములలో ప్రజలకు బోధింపగలిగెననియు, వ్యక్తిగతముగా హెచ్చరింపగలిగెననియు, అవసరమైనవారిని సరిదిద్దగలిగెననియు, సంఘమును క్రమపరచగలిగెననియు, తన సహచరులకు సలహా ఇచ్చి వారి కర్తవ్యమునకు వారిని ప్రబోధింపగలిగెననియు నిశ్చయము. అంతేకాక, వ్రాయుటకు కొంత సమయము మిగిలియుండెను; అయినను తాను అత్యంత లోతైన సముద్రములో మునిగియుంటినని ఆయన దానిని తన విపత్తుగా విలపించుచున్నాడు. ఆ కాలపు పరిపాలన ఒక సముద్రమైనయెడల, ప్రస్తుత పోపు పీఠమును గూర్చి ఏమి చెప్పవలెను? ఆ కాలములకును దీనికిని పోలిక ఏమున్నది? ఇప్పుడు ప్రసంగములు లేవు, క్రమశిక్షణ పట్ల శ్రద్ధ లేదు, సంఘముల పట్ల ఆసక్తి లేదు, ఆత్మసంబంధమైన పరిచర్య లేదు; సంక్షిప్తముగా లోకము తప్ప మరేమియు లేదు. అయినను దీనికంటె మంచిగా క్రమపరచబడినది ఏదియు లేనట్లు ఈ చిక్కుదారిని పొగడుచున్నారు. బెర్నార్డు తన కాలపు దోషములను చూచినప్పుడు ఎట్టి ఫిర్యాదులు కుమ్మరించుచున్నాడు, ఎట్టి మూలుగులు విడుచుచున్నాడు! అయితే మన ఈ ఇనుప యుగమును, లేక సాధ్యమైనయెడల ఇనుముకంటె నీచమైన యుగమును చూచినయెడల ఆయన ఏమి చేసియుండును? కావున పరిశుద్ధులందరును ఎల్లప్పుడును ఒక్క నోటితో ఖండించినదానిని పరిశుద్ధమైనదిగాను దైవికమైనదిగాను మొండిగా సమర్థించుట మాత్రమే కాక, వారికి పూర్తిగా తెలియనిదని స్పష్టమైన పోపు పీఠమునకు అనుకూలముగా వారి సాక్ష్యమును దుర్వినియోగపరచుట ఎంత నీతిరహితము? బెర్నార్డు కాలమునుబట్టి చూడగా, సమస్తము మన కాలమునకు భిన్నము కానంతగా భ్రష్టమైయుండెనని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను. అయితే ఆ మధ్య కాలమునుండి—అనగా లియో, గ్రెగొరీ మొదలగువారి కాలమునుండి—ఏదైన సాకు వెదకుట సిగ్గు యొక్క భావమంతయు లోపించినదానిని చాటుచున్నది; ఏలయనగా అది సీజర్ల రాచరికమును సమర్థించుటకు రోమా సామ్రాజ్యపు ప్రాచీన స్థితిని పొగడినట్లే; మరియొక విధముగా చెప్పినయెడల, నిరంకుశత్వమును ప్రశంసించుటకు స్వేచ్ఛ యొక్క ప్రశంసలను అరువు తెచ్చుకొనుటయే.

23. చివరకు, ఈ సంగతులన్నియు అంగీకరింపబడినను, ఇట్టి విశేషాధికారములు నిలువగల సంఘము రోమాలో ఉన్నదని మేము నిరాకరించినప్పుడు; ఈ విశేషాధికారముల ఘనతను నిలుపగల అధ్యక్షుడు ఉన్నాడని మేము నిరాకరించినప్పుడు, పూర్తిగా క్రొత్త ప్రశ్న పుట్టును. కావున ఈ సంగతులన్నియు సత్యములేనని అనుకొనుడి (వీటికి విరుద్ధమైనదానిని మేము ఇదివరకే వారినుండి రాబట్టినను): క్రీస్తు మాటలద్వారా పేతురు సర్వలోక సంఘమునకు శిరస్సుగా నియమింపబడెననియు, ఆ విధముగా తనకు ఇయ్యబడిన ఘనతను అతడు రోమా పీఠములో ఉంచెననియు, ఇది ప్రాచీన సంఘ అధికారముచేత ఆమోదింపబడి దీర్ఘకాల వాడుకచేత స్థిరపరచబడెననియు; సర్వోన్నత అధికారము ఎల్లప్పుడును అందరి ఏకాభిప్రాయముచేత రోమా పోపునకు అప్పగింపబడెననియు, అతడు అన్ని వ్యాజ్యములకును అన్ని మనుష్యులకును న్యాయాధిపతియై యుండగా ఎవరి తీర్పునకును లోబడలేదనియు. ఇష్టమైనయెడల వారికి ఇంకను ఎక్కువ అంగీకరింపబడుగాక; నేను ఒక్క మాటలో జవాబిచ్చుచున్నాను, రోమాలో సంఘమును అధ్యక్షుడును లేనియెడల ఈ సంగతులలో ఏదియు పనికిరాదు. తానే సంఘము కానిది సంఘములకు తల్లి కాదనియు, తానే అధ్యక్షుడు కానివాడు అధ్యక్షులకు ప్రధానుడు కాజాలడనియు వారు నాకు అవశ్యముగా ఒప్పుకొనవలెను. అపొస్తలుల పీఠము రోమాలో ఉండవలెనని వారు కోరుచున్నారా? అయితే నాకు నిజమైన న్యాయమైన అపొస్తలత్వమును ఇయ్యవలెను. సర్వోన్నత పోపు కావలెనా, అయితే నాకు ఒక అధ్యక్షుని ఇయ్యవలెను. కాని ఎట్లు? సంఘమునకు పోలిన దేనినైన వారు నాకు ఎక్కడ చూపెదరు? నిస్సందేహముగా వారు ఒకదానిని గూర్చి మాట్లాడుదురు, అది ఎల్లప్పుడును వారి నోటిలో ఉన్నది. అయితే నిశ్చయముగా సంఘము నిర్దిష్టమైన గుర్తులచేత గుర్తింపబడును, అధ్యక్షత్వము అనునది ఒక పదవి యొక్క పేరు. నేను ఇప్పుడు ప్రజలను గూర్చి కాక పరిపాలనను గూర్చి మాట్లాడుచున్నాను; అది సంఘములో ఎల్లప్పుడును స్పష్టముగా కనబడవలెను. అయితే క్రీస్తు ఏర్పాటు కోరునట్లు పరిచర్య ఎక్కడ ఉన్నది? పెద్దల యొక్కయు అధ్యక్షుల యొక్కయు కర్తవ్యమును గూర్చి పూర్వము చెప్పబడినదానిని జ్ఞాపకము చేసికొందము. కార్డినళ్ల పదవిని ఆ పరీక్షకు తెచ్చినయెడల, వారు పెద్దలకంటె ఏమాత్రమును తక్కువవారు కారని మనము ఒప్పుకొందుము. అయితే పోపునకే అధ్యక్షుని లక్షణము ఒక్కటైనను ఉన్నదో నేను తెలిసికొనగోరుచున్నాను. అధ్యక్షుని పదవిలో మొదటి అంశము దేవుని వాక్యములో ప్రజలకు బోధించుట; రెండవది, దానికి తరువాతది, సంస్కారములను నిర్వహించుట; మూడవది, హెచ్చరించి ప్రబోధించుట, తప్పులో ఉన్నవారిని సరిదిద్దుట, పరిశుద్ధ క్రమశిక్షణచేత ప్రజలను అదుపులో ఉంచుట. వీటిలో ఏది ఆయన చేయుచున్నాడు? అంతేకాదు, వీటిలో ఏది చేయుచున్నట్లు ఆయన నటించుచున్నాడు? కాబట్టి, తన చిటికెన వేలితోనైనను ఈ కర్తవ్యములలో ఏ భాగమును ముట్టని, పైకి కూడ ముట్టినట్లు కనబడని వానిని ఏ కారణముచేత అధ్యక్షునిగా ఎంచవలెనని వారు కోరుచున్నారో వారు చెప్పవలెను.

24. అధ్యక్షుని విషయము రాజు విషయమువంటిది కాదు; రాజు తన నిజమైన రాజ కర్తవ్యమును నెరవేర్చకపోయినను బిరుదును ఘనతను నిలుపుకొనును; అయితే అధ్యక్షుని నిర్ణయించుటలో క్రీస్తు ఆజ్ఞను లక్ష్యపెట్టవలెను; ఆ ఆజ్ఞకు సంఘములో ఎల్లప్పుడును ప్రభావము ఇయ్యవలెను. కావున రోమా మతస్థులు ఈ ముడిని విప్పుదురుగాక. వారి పోపు అధ్యక్షుడే కాడు గనుక అతడు అధ్యక్షులకు రాజని నేను నిరాకరించుచున్నాను. తమ వాదమును సఫలము చేయగోరినయెడల నా ఈ వాదము అబద్ధమని వారు రుజువు చేయవలెను. అయితే నేను ఏమి నొక్కి చెప్పుచున్నాను? ఆయనకు అధ్యక్షునికి తగినది ఏదియు లేదనియు, సమస్త విషయములలోను అధ్యక్షునికి విరుద్ధుడనియు. అయితే ఇక్కడ దేనితో ఆరంభింపవలెను? సిద్ధాంతముతోనా, నడవడితోనా? నేను ఏమి చెప్పవలెను, దేనిని మౌనముగా విడిచిపెట్టవలెను, ఎక్కడ ముగింపవలెను? నేను ఇది నొక్కి చెప్పుచున్నాను: ప్రస్తుత దినములలో లోకము వక్రమైన భక్తిహీన సిద్ధాంతములతో ముంచబడి, సమస్త విధములైన మూఢనమ్మకములతో నిండి, దోషముచేత గ్రుడ్డిదై, విగ్రహారాధనలో మునిగియున్నది; వాటిలో పోపు పీఠమునుండి పుట్టనిది, లేక కనీసము దానిచేత ధృవీకరింపబడనిది ఒక్కటియు లేదు. పునరుజ్జీవించుచున్న సువార్త సిద్ధాంతముపై పోపులు ఇంత కోపముతో ఉండుటకును, దానిని అణచుటకు సర్వశక్తులను ఉపయోగించుటకును, రాజులందరిని రాకుమారులందరిని క్రూరత్వమునకు ప్రేరేపించుటకును మరి వేరే కారణము లేదు—క్రీస్తు సువార్త ప్రబలిన క్షణమే తమ ఆధిపత్యమంతయు తూలి ముక్కలుగా కూలిపోవునని వారు చూచుటయే. లియో క్రూరుడు, క్లెమెంటు రక్తపిపాసి, పౌలు ఉగ్రుడు. అయితే సత్యముపై దాడి చేయుటలో వారిని ప్రేరేపించునది సహజ స్వభావము అంతగా కాదు, తమ అధికారమును నిలుపుకొనుటకు తమకు మరి వేరే పద్ధతి లేదను నమ్మకమే. కావున క్రీస్తును పారద్రోలకుండ తాము సురక్షితముగా ఉండలేమని చూచి, తమ బలిపీఠముల కొరకును ఇండ్ల కొరకును, తమ ప్రాణముల కొరకును తమ అనుచరుల ప్రాణముల కొరకును పోరాడువారివలె వారు ఈ కార్యములో శ్రమపడుచున్నారు. అయితే ఏమి? భయంకరమైన భ్రష్టత్వము తప్ప మరేమియు మనకు కనబడనిచోట అపొస్తలుల పీఠమును మనము గుర్తింపవలెనా? సువార్తను హింసించుటలో తన ఉగ్రమైన ప్రయత్నములచేత తనను తాను క్రీస్తు విరోధిగా స్పష్టముగా ప్రకటించుకొనువాడు క్రీస్తు ప్రతినిధి కావలెనా? పేతురు నిర్మించినదంతయు అగ్నితోను ఖడ్గముతోను కూల్చివేయుచు తిరుగువాడు పేతురు వారసుడు కావలెనా? సంఘమును ఆమెకు ఏకైక నిజమైన శిరస్సైన క్రీస్తునుండి వేరుపరచిన తరువాత ఆమె అవయవములను చీల్చి చింపువాడు సంఘమునకు శిరస్సు కావలెనా? రోమా నిజముగా ఒకప్పుడు అన్ని సంఘములకు తల్లియైయుండెను, అయితే అది క్రీస్తు విరోధి యొక్క పీఠముగా ఉండ నారంభించినప్పటినుండి అది తానుండినదిగా ఉండుట మానెను.

25. రోమా పోపును క్రీస్తు విరోధి అని మేము పిలుచునప్పుడు మేము అపనిందాకారులమును ఆవేశపరులమునని కొందరికి కనబడుచున్నది. అయితే అట్లు తలంచువారు, తాము మాకు ముందు మాట్లాడిన పౌలుపై—అంతేకాదు ఆయన మాటలతోనే మేము మాట్లాడుచున్న పౌలుపై—అతిక్రమ ఆరోపణ చేయుచున్నారని గ్రహింపరు. అయితే పౌలు మాటలకు వేరే అర్థము ఉన్నదనియు, రోమా పోపునకు విరోధముగా మేము వాటిని వక్రీకరించుచున్నామనియు ఎవడైనను అభ్యంతరపెట్టకుండునట్లు, అవి పోపు పీఠమును గూర్చి మాత్రమే అర్థము చేసికొనబడగలవని నేను సంక్షిప్తముగా చూపెదను. క్రీస్తు విరోధి దేవుని ఆలయములో కూర్చుండునని పౌలు చెప్పుచున్నాడు (2 థెస్సలొనీకయులకు 2:4). మరియొక చోట, ఆత్మ అతనిని ఆంటియోకసు వ్యక్తిలో చిత్రించుచు, అతని పరిపాలన వ్యర్థమైన గొప్ప ఆడంబరపు మాటలతో ఉండునని చెప్పుచున్నాడు (దానియేలు 7:25). కావున అతని నిరంకుశత్వము శరీరములపై కంటె ఆత్మలపై ఎక్కువని, అది క్రీస్తు ఆత్మసంబంధమైన రాజ్యమునకు విరోధముగా స్థాపింపబడిన నిరంకుశత్వమని మనము ఊహించుచున్నాము. తరువాత అతని స్వభావము ఎట్టిదనగా, అతడు క్రీస్తు పేరును గాని సంఘము పేరును గాని రద్దు చేయడు, గాని క్రీస్తు పేరును ఒక నెపముగా వాడుకొనుచు, సంఘము అను పేరు క్రింద ముసుగు క్రింద వలె పొంచియుండును. అయితే ఆరంభమునుండి ఉనికిలోనున్న అన్ని అపసిద్ధాంతములును చీలికలును క్రీస్తు విరోధి రాజ్యమునకు చెందినవైనను, భ్రష్టత్వము వచ్చునని పౌలు ముందుగా చెప్పునప్పుడు, ఆ వర్ణనద్వారా ఆయన సూచించునదేమనగా, సంఘముపై ఒక విధమైన సర్వసాధారణ భ్రష్టత్వము వచ్చునప్పుడు ఆ హేయమైన పీఠము నిలుపబడును, అయినను సంఘ అవయవములలో చెదరియున్న అనేకులు నిజమైన విశ్వాస ఐక్యతలో నిలిచియుండవచ్చును. అయితే తన కాలములోనే, తరువాత బహిరంగముగా బయలుపడవలసిన అధర్మ మర్మము రహస్యముగా పనిచేయ నారంభించెనని ఆయన చేర్చునప్పుడు, ఈ విపత్తు ఒక్క మనుష్యునిచేత ప్రవేశపెట్టబడునదియు కాదనియు, ఒక్క మనుష్యునితో అంతమగునదియు కాదనియు మనము దీనినుండి గ్రహించుచున్నాము (చూడుము Calv. in 2 థెస్సలొనీకయులకు 2:3; దానియేలు 7:9). అంతేకాక, క్రీస్తు విరోధిని ఆయన గుర్తించు గుర్తు ఏమనగా, అతడు దేవుని ఘనతను దోచుకొని దానిని తనకు తీసికొనును; ఇది ఆయన ఇచ్చు ప్రధాన లక్షణము; క్రీస్తు విరోధిని వెదకుటలో మనము దీనినే అనుసరింపవలెను; ముఖ్యముగా ఇట్టి గర్వము సంఘము యొక్క బహిరంగ పాడుచేతకు వెళ్లునప్పుడు. కావున రోమా పోపు దేవుని యొక్కయు క్రీస్తు యొక్కయు అత్యంత విశిష్టమైన లక్షణములను సిగ్గులేకుండ తనకు బదిలీ చేసికొనెనని నిశ్చయమైనందున, అతడు భక్తిహీనమైనదియు హేయమైనదియునైన రాజ్యమునకు నాయకుడును ధ్వజవాహకుడునని సందేహింపవలసినది ఏమియు లేదు.

26. రోమా మతస్థులు ఇప్పుడు వెళ్లి ప్రాచీనతతో మమ్ములను ఎదిరింతురు గాక; అన్ని విషయములలో ఇట్టి పూర్తి మార్పు కలిగినప్పుడు, ఏ పీఠము లేనిచోట ఆ పీఠము యొక్క ఘనత నిలువగలదన్నట్లు. తన ప్రతీకారమునకు చోటిచ్చుటకు దేవుడు యెరూషలేములోని సంఘమును పెల్లాకు బదిలీ చేసెనని యూసేబియస్ చెప్పుచున్నాడు (Euseb. Lib. 3 cap. 5). ఒకప్పుడు చేయబడెనని మనకు చెప్పబడినది అనేకమారులు చేయబడియుండవచ్చును. కావున ప్రాధాన్యపు ఘనతను ఒక నిర్దిష్ట స్థలమునకు అంటగట్టుట అసంబద్ధమును హాస్యాస్పదమునై యున్నది; అట్లు చేసినయెడల వాస్తవమున క్రీస్తునకు అత్యంత ముదురు శత్రువును, సువార్తకు ప్రధాన విరోధియు, సంఘమును మిక్కిలి పాడుచేసి నాశనము చేయువాడును, పరిశుద్ధులను అత్యంత క్రూరముగా చంపి హత్య చేయువాడునైనవాడు, ఒకప్పుడు అన్ని పీఠములలో మొదటిదైనదానిని ఆక్రమించియున్నాడనే కారణమువలన మాత్రమే క్రీస్తు ప్రతినిధిగాను, పేతురు వారసునిగాను, సంఘము యొక్క ప్రథమ యాజకునిగాను ఎంచబడును. పోపు కార్యాలయమునకును సంఘములో చక్కగా క్రమపరచబడిన క్రమమునకును ఎంత భేదము ఉన్నదో నేను చెప్పను; ఈ ఒక్క వాస్తవమే ప్రశ్నను పరిష్కరింప చాలును. ఏలయనగా సుబుద్ధిగల ఏ మనుష్యుడును అధ్యక్ష పదవిని సీసమును బుల్లాలను కలిపి చేర్చడు, పోపు యొక్క ఆత్మసంబంధమైన పరిపాలన ఉన్నదని ఎంచబడు ఆ కపట వ్రాతల చుట్టుకొనుటల పరిపాలనలో అంతకంటె తక్కువగా చేర్చును. కావున ఆ గొప్పలు చెప్పుకొను రోమా సంఘము చాలాకాలము క్రిందటనే లౌకిక న్యాయస్థానముగా మార్చబడెనని, ఇప్పుడు రోమాలో కనబడునది అదే అని చక్కగా చెప్పబడినది. నేను ఇక్కడ వ్యక్తుల దోషములను గూర్చి మాట్లాడుట లేదు, పోపు పీఠమే సంఘ వ్యవస్థకు పూర్తి విరుద్ధమని నిరూపించుచున్నాను.

27. అయితే వ్యక్తులయొద్దకు వచ్చినయెడల, ఎట్టి క్రీస్తు ప్రతినిధులను మనము కనుగొందుమో అందరికి తెలిసినదే. నిస్సందేహముగా యూలియసు, లియో, క్లెమెంటు, పౌలు క్రైస్తవ విశ్వాసమునకు స్తంభములును మతమునకు ప్రథమ వ్యాఖ్యాతలునై యుందురు—క్రీస్తును గూర్చి వారు లూసియను పాఠశాలలో నేర్చుకొనినదానికంటె ఎక్కువ ఏమియు ఎరుగకపోయినను. అయితే మూడు నాలుగు పోపుల పేర్లు ఇయ్యనేల? ఇప్పటి పోపులు తమ కార్డినళ్ల సమాజముతోను పండితులతోను ఎట్టి మతమును అవలంబించుచున్నారో సందేహమున్నట్లు! వారిలో వాడుకలోనున్న రహస్య వేదాంతము యొక్క మొదటి శీర్షిక, దేవుడు లేడు అనునది. మరియొకటి, క్రీస్తును గూర్చి వ్రాయబడినదియు బోధింపబడుచున్నదియునైనదంతయు అబద్ధములును మోసమునునని.⁵⁷¹ మూడవది, రాబోవు జీవమును గూర్చియు అంత్య పునరుత్థానమును గూర్చియు సిద్ధాంతము కేవలము కథయని. అందరును ఇట్లు తలంచరు, కొద్దిమంది మాత్రమే ఇట్లు చెప్పుదురు; నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను. అయినను ఇది పోపుల సాధారణ మతముగా ఉండ నారంభించి చాలాకాలమైనది; రోమాను ఎరిగిన వారందరికి ఈ సంగతి ప్రసిద్ధమైనను, “నీ విశ్వాసము తప్పిపోకుండునట్లు నేను నీ కొరకు ప్రార్థించితిని” (లూకా 22:32) అని పేతురుతో చెప్పబడినందున, మన రక్షకుడు విశేషాధికారముచేత పోపు తప్పు చేయకుండునట్లు ఏర్పాటు చేసెనని రోమా వేదాంతులు గొప్పలు చెప్పుట మానరు. వారి నిర్లజ్జవలన వారు పొందునది, తాము దుష్టత్వము యొక్క అంతిమ సరిహద్దునకు చేరితిమనియు, దేవునికి భయపడరనియు మనుష్యుని లక్ష్యపెట్టరనియు లోకమంతయు గ్రహించుట తప్ప మరేమి?

571 ఎరాస్మస్ స్టూకస్‌కు వ్రాసిన ఒక లేఖలో ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “జర్మనీలో దేవునికి విరోధముగా దైవదూషణ చేయుట మానని వారు ఉండవచ్చును, అయితే వారికి అత్యంత కఠినమైన శిక్ష విధింపబడును. అయితే రోమాలో, క్రీస్తునకును ఆయన అపొస్తలులకును విరోధముగా భయంకరమైన దైవదూషణలను నా చెవులతో నేనే వినియుంటిని; నేను మాత్రమే కాక అనేకులు ఉన్నప్పుడు వాటిని పలుకుచు, శిక్ష లేకుండ చేయుచుండిరి!”

28. అయితే నేను చెప్పిన ఈ పోపుల దుష్టత్వము తెలియదనుకొనుడి; ఏలయనగా వారు దానిని ప్రసంగములలోగాని వ్రాతలలోగాని ప్రచురింపలేదు, భోజనపు బల్ల వద్ద, లేక తమ గదిలో, లేక కనీసము తమ కోర్టు గోడల లోపల మాత్రమే దానిని బయలుపరచిరి. అయితే తాము క్లెయిమ్ చేయు విశేషాధికారము ధృవీకరింపబడవలెనని వారు కోరినయెడల, ఆత్మ మర్త్యమైనదనియు, పునరుత్థాన దినమువరకు శరీరముతో నశించుననియు బహిరంగముగా వాదించిన ఇరువది రెండవ యోహానును⁵⁷² తమ పోపుల పట్టికనుండి వారు తొలగింపవలెను. ఆ పీఠమంతయు దాని ముఖ్య స్తంభములతో అప్పుడు పూర్తిగా పడిపోయెనని మీకు చూపుటకు, కార్డినళ్లలో ఎవడును అతని పిచ్చితనమును ఎదిరింపలేదు, పారిస్ విద్యాసంఘము మాత్రమే అతడు తన మాటను వెనుకకు తీసికొనవలెనని పట్టుబట్టుటకు రాజును ప్రేరేపించెను. అతడు వెంటనే వెనుకకు తీసికొననియెడల తన ప్రజలు అతనితో సహవాసము చేయకూడదని రాజు నిషేధించి, ఆ నిషేధమును సామాన్య పద్ధతిలో ఒక దూతచేత ప్రకటించెను. ఇట్లు బలవంతపెట్టబడి అతడు తన దోషమును త్యజించెను. “నేను నీ కొరకు ప్రార్థించితిని, నీ విశ్వాసము తప్పిపోకుండును గాక” అని పేతురుతో చెప్పబడినందున రోమా పీఠమును దాని పోపులును విశ్వాసమునందు తప్పు చేయలేరని నా ప్రత్యర్థులు చెప్పునప్పుడు, వారితో ఇంకను వాదించవలసిన అవసరమునుండి ఈ ఉదాహరణ నన్ను విడిపించుచున్నది. నిశ్చయముగా ఈ అవమానకరమైన పతనముచేత అతడు విశ్వాసమునుండి తొలగిపోయి, అధ్యక్ష పదవిలో పేతురు తరువాత వచ్చువారందరును పేతురులు కారని భావి తరములకు ప్రసిద్ధమైన నిదర్శనమాయెను; అయినను విషయము తనలోనే సమాధానము అవసరము లేనంత బాలిశమైనది: ఏలయనగా పేతురుతో చెప్పబడినదంతయు పేతురు వారసులకు వర్తింపజేయవలెనని వారు పట్టుబట్టినయెడల, “సాతానా, నా వెనుకకు పొమ్ము; నీవు నాకు అడ్డంకివై యున్నావు” అని మన ప్రభువు ఒకసారి పేతురుతో చెప్పినందున వారందరును సాతానులేనని అనుసరించును. మొదటి మాటను వారు ఎత్తిచూపుట ఎంత సులభమో, రెండవ మాటను తిరిగి వారిపై వేయుట మాకు అంతే సులభము.

29. అయితే ఈ అసంబద్ధమైన వాదన పద్ధతి నాకు ఇష్టము లేదు, కావున నేను పక్కదారి పట్టిన స్థలమునకు తిరిగి వచ్చుచున్నాను. క్రీస్తును పరిశుద్ధాత్మను సంఘమును ఒక నిర్దిష్ట స్థలమునకు కట్టివేయుట, ఆ స్థలము పూర్వము పేతురు పీఠమైనందున, దానిలో అధ్యక్షత వహించు ప్రతివాడును అపవాదియైనను క్రీస్తు ప్రతినిధిగాను సంఘ శిరస్సుగాను ఎంచబడవలెనని చెప్పుట, భక్తిహీనమును క్రీస్తునకు అవమానకరమును మాత్రమే కాక, అసంబద్ధమును సామాన్య బుద్ధికి విరుద్ధమునై యున్నది. చాలాకాలముగా రోమా పోపులు మతము లేనివారుగా ఉండిరి, లేక దానికి మహా శత్రువులుగా ఉండిరి. కావున వారు ఆక్రమించిన పీఠము వారిని క్రీస్తు ప్రతినిధులుగా చేయుట, విగ్రహము దేవుని ఆలయములో ఉంచబడినప్పుడు దానిని దేవునిగా చేయుటకంటె ఎక్కువ కాదు (2 థెస్సలొనీకయులకు 2:4). తరువాత నడవడిని గూర్చి విచారించినయెడల, వారిలో తమను అధ్యక్షులుగా గుర్తింపజేయునది ఏమున్నదో పోపులే తమ తరఫున జవాబు చెప్పవలెను. మొదట, రోమాలోని జీవన విధానము—వారు దానిని ఊరకే చూచుచు మౌనముగా ఉండుట మాత్రమే కాక, మౌనముగా ఆమోదించుచున్నందున—క్రమశిక్షణ యొక్క కఠినత్వముచేత ప్రజల విచ్చలవిడితనమును అదుపు చేయుట కర్తవ్యముగా గల అధ్యక్షులకు పూర్తిగా అనర్హమైనది. అయితే ఇతరుల తప్పులను వారిపై మోపునంత కఠినముగా నేను వారితో ఉండను. కాని వారు తమ గృహమువారితో, దాదాపు కార్డినళ్ల సమాజమంతటితో, తమ మతగురువుల సమూహమంతటితో దుష్టత్వమునకు, అశ్లీలతకు, అపవిత్రతకు, అధర్మమునకు, సమస్త విధములైన నేరములకు ఎంతగా అంకితమైనందున వారు మనుష్యులకంటె రాక్షసులనే ఎక్కువగా పోలియున్నారో, ఇందులో వారు తాము అధ్యక్షులేమాత్రమును కారని వెల్లడించుకొనుచున్నారు. వారి నీచత్వమును నేను ఇంకను బయలుపరచెదనని వారు భయపడనక్కరలేదు. ఏలయనగా అట్టి మురికి బురదలో నడుచుట బాధాకరము, మరియు నేను మర్యాదగల చెవులను విడిచిపెట్టవలెను. అయితే నేను ప్రతిపాదించినదానిని—అనగా రోమా పూర్వము సంఘములలో మొదటిదైనను, ఇప్పటి దినములలో ఆమె సంఘ అతి సూక్ష్మ అవయవములలో ఒకటిగానైనను ఎంచబడుటకు యోగ్యమైనది కాదని—నేను పూర్తిగా నిరూపించితినని తలంచుచున్నాను.

572 ఆ కాలములో జీవించిన జాన్ గెర్సన్, ఇరువది రెండవ యోహాను ఆత్మ యొక్క అమరత్వమును బహిరంగముగా నిరాకరించెనని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

30. కార్డినళ్లు అని వారు పిలుచువారిని గూర్చి, వారు అంత ఎత్తునకు ఇంత హఠాత్తుగా ఎట్లు ఎదిగిరో నాకు తెలియదు. గ్రెగొరీ కాలములో ఈ పేరు అధ్యక్షులకు మాత్రమే వాడబడెను (Gregor. Lib. 2 Ep. 15, 77, 79; Ep. 6, 25). ఏలయనగా ఆయన కార్డినళ్లను గూర్చి ప్రస్తావించునప్పుడెల్ల, వారిని రోమా సంఘమునకు మాత్రమే కాక ప్రతి ఇతర సంఘమునకును కేటాయించుచున్నాడు; కావున సంక్షిప్తముగా కార్డినల్ పెద్ద అనగా అధ్యక్షుడే తప్ప మరేమియు కాదు. పూర్వ యుగపు రచయితలలో ఈ పేరును నేను కనుగొనలేదు. అయినను వారు అధ్యక్షులకంటె తక్కువవారని నేను చూచుచున్నాను; వారు ఇప్పుడు అధ్యక్షులను ఎంతో మించిపోయిరి. అగస్టీనులో ఒక ప్రసిద్ధ వాక్యము ఉన్నది: “సంఘములో ఆచారముచేత నిర్ణయింపబడిన ఘనత సూచక పదముల విషయమున అధ్యక్ష పదవి పెద్ద పదవికంటె గొప్పదైనను, అనేక విషయములలో అగస్టీను జెరోముకంటె తక్కువవాడు” (August. ad Hieron. Ep. 19). ఇక్కడ నిశ్చయముగా ఆయన రోమా సంఘపు పెద్దను ఇతర పెద్దలనుండి వేరుపరచుటలేదు, వారందరిని సమానముగా అధ్యక్షులకు తరువాత ఉంచుచున్నాడు. ఇది ఎంత కఠినముగా పాటింపబడెననగా, కార్తేజి సభలో రోమా పీఠము యొక్క ఇద్దరు ప్రతినిధులు హాజరైనప్పుడు, ఒకడు అధ్యక్షుడు, మరియొకడు పెద్ద, రెండవవాడు అత్యల్ప స్థానమున ఉంచబడెను. అయితే ప్రాచీన కాలములపై మరీ ఎక్కువగా నిలువకుండ, గ్రెగొరీ క్రింద రోమాలో జరిగిన ఒక సభ యొక్క వృత్తాంతము మనకున్నది; అందులో పెద్దలు అత్యల్ప స్థానమున కూర్చుందురు, వేరుగా సంతకము చేయుదురు, డీకనులు అసలు సంతకము చేయరు. మరియు వాస్తవముగా ఆ కాలమున అధ్యక్షుని క్రింద హాజరగుటయు, వాక్య సంస్కారముల నిర్వహణలో అతనికి సహాయపడుటయు తప్ప వారికి ఏ పదవియు లేదు. వారి స్థితి ఇప్పుడు ఎంత మారిపోయెననగా, వారు రాజులకును సీజర్లకును సహచరులైరి. మరియు వారు తమ శిరస్సుతోపాటు క్రమక్రమముగా ఎదిగి తమ ప్రస్తుత ఘనత శిఖరమునకు చేరిరనుటలో సందేహము లేదు. ప్రస్తుతమున్న రోమా పీఠము, తన్ను తాను కప్పుకొని సమర్థించుకొనుటకు ప్రయత్నించు ప్రాచీన పీఠమునకు ఎంత విశాలముగా భిన్నమైనదో నా పాఠకులు గ్రహించునట్లు, ఈ మాత్రము ప్రస్తావించుట తగినదని తోచెను. అయితే వారు పూర్వము ఏమైయుండినను, సంఘములో వారికి నిజమైన న్యాయమైన పదవి లేనందున, వారు ఒక రంగును వట్టి ముసుగును మాత్రమే నిలుపుకొనుచున్నారు; అంతేకాదు, వారు అన్ని విషయములలో నిజమైన పరిచారకులకు విరుద్ధులైనందున, గ్రెగొరీ ఇంత తరచుగా వ్రాయునది వారికి అవశ్యముగా సంభవించవలెను. ఆయన మాటలివి: “ఏడ్చుచు చెప్పుచున్నాను, మూలుగుచు ప్రకటించుచున్నాను; యాజక క్రమము లోపల పడిపోయినప్పుడు, అది వెలుపల ఎక్కువకాలము నిలువజాలదు” (Gregor. Lib. 4 Ep. 55, 56; Lib. 5 Ep. 7). అంతేకాదు, అట్టివారిని గూర్చి మలాకీ చెప్పినది వారిలో నెరవేరవలసినది: “మీరు మార్గమును విడిచితిరి; అనేకులను ధర్మశాస్త్రమునందు తడబడజేసితిరి; లేవీ నిబంధనను చెడగొట్టితిరి అని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి నేను కూడ మిమ్మును ప్రజలందరి యెదుట తృణీకరింపబడినవారినిగాను నీచులనుగాను చేసితిని” (మలాకీ 2:8, 9). రోమా అధికార క్రమము యొక్క అత్యున్నత శిఖరము ఎట్టిదై యుండవలెనో ఇప్పుడు నేను భక్తులందరి తీర్పునకు విడిచిపెట్టుచున్నాను; భూమిపైను పరలోకమునను పూజ్యమైనదియు పరిశుద్ధమైనదియునై యుండవలసిన దేవుని వాక్యమునే మనుష్యులకును దేవదూతలకును లోబడజేయుటకు పోపు మతస్థులు దుష్టమైన నిర్లజ్జతో వెనుదీయరు.