విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుట. దాని నామమును సారమును నిర్వచించుట (భాగము 2 / 2)

13. అయితే మానవజాతిలో అధిక భాగము విశ్వాసము క్రియలు కలిసి ఏర్పడిన నీతిని ఊహించుకొనుచున్నందున, విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుటకును క్రియలవలన తీర్చబడుటకును మధ్య ఎంత విశాలమైన భేదమున్నదనగా, ఒకదానిని స్థాపించుట అనివార్యముగా రెండవదానిని కూలద్రోయునని ఇచ్చట చూపుదము. అపొస్తలుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “నిశ్చయముగా నా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునుగూర్చిన జ్ఞానము యొక్క శ్రేష్ఠత నిమిత్తము సమస్తమును నష్టముగా ఎంచుచున్నాను; ఆయన నిమిత్తము నేను సమస్తమును పోగొట్టుకొని, క్రీస్తును సంపాదించుకొనునట్లును, ధర్మశాస్త్రమువలన కలుగు నా స్వనీతిని కాక, క్రీస్తునందలి విశ్వాసమువలన కలుగు నీతిని, అనగా విశ్వాసమూలమైనదై దేవునివలన కలుగు నీతిని కలిగినవాడనై ఆయనయందు కనబడునట్లును వాటిని పెంటగా ఎంచుచున్నాను” (ఫిలిప్పీయులకు 3:8, 9). ఇచ్చట విరుద్ధములైన వాటి పోలికను, క్రీస్తు నీతిని పొందగోరు ప్రతివాడును తన స్వనీతిని విడనాడవలెనను సూచనను మీరు చూచుచున్నారు. అందువలన యూదులు తిరస్కరింపబడుటకు కారణమేమనగా “వారు దేవుని నీతిని ఎరుగక తమ స్వనీతిని స్థాపింప యత్నించుచు దేవుని నీతికి లోబడలేదు” అని ఆయన మరియొకచోట ప్రకటించుచున్నాడు (రోమీయులకు 10:3). మన స్వనీతిని స్థాపించుటచేత దేవుని నీతిని మనము నాశనము చేయుచున్నయెడల, ఆయన నీతిని పొందుటకు మన స్వనీతిని సంపూర్ణముగా విడిచిపెట్టవలెను. అతిశయము ధర్మశాస్త్రముచేత కాక విశ్వాసముచేతనే నిరాకరింపబడుచున్నదని ఆయన చెప్పినప్పుడు దీనినే చూపుచున్నాడు (రోమీయులకు 3:27). కాబట్టి మన స్వనీతిలో కొద్ది భాగము మిగిలియున్నంతవరకు మనకు ఇంకను కొంత అతిశయించుటకు ఆధారము ఉన్నదని తేలుచున్నది. ఇప్పుడు విశ్వాసము అతిశయమును పూర్తిగా నిరాకరించునెడల, క్రియల నీతి ఏ విధముగాను విశ్వాసపు నీతితో కలుపబడజాలదు. ఈ భావము రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రిక నాలుగవ అధ్యాయములో ఎంత స్పష్టముగా చెప్పబడినదనగా, తర్కవితర్కములకును తప్పించుకొనుటకును ఏ అవకాశమును లేదు. “అబ్రాహాము క్రియలమూలముగా నీతిమంతుడని తీర్చబడిన యెడల అతనికి అతిశయకారణము కలదు” అని చెప్పి, “అయితే దేవునియెదుట కాదు” అని చేర్చబడినది (రోమీయులకు 4:2). కాబట్టి అతడు క్రియలవలన నీతిమంతుడని తీర్చబడలేదనునదే సారాంశము. అటుపిమ్మట ఆయన విరుద్ధములైన వాటినుండి మరియొక వాదమును చూపుచున్నాడు—అనగా క్రియలకు జీతము ఇయ్యబడునప్పుడు అది బాకీగా ఇయ్యబడునేగాని కృపచేత కాదు; విశ్వాసపు నీతియైతే కృపవలన కలుగునది; కాబట్టి అది క్రియల యోగ్యతవలన కలుగునది కాదు. కాబట్టి విశ్వాసముతోను క్రియలతోను కలిసి ఏర్పడిన నీతిని కల్పించువారి స్వప్నమును విడిచిపెట్టుడి (కాల్విన్ రచన Ad Concilium Tridentinum చూడుము).

14. లేఖనముతో ఆటలాడుటయందును వ్యర్థమైన తర్కవితర్కములయందును ఆనందించు సోఫిస్టులు, క్రియలు అనగా క్రీస్తు కృప లేకుండ, స్వేచ్ఛాచిత్తము యొక్క ఫలితముగా, పునర్జన్మ పొందని మనుష్యులు అక్షరార్థముగా చేయు క్రియలని వ్యాఖ్యానించి, వీటికి ఆత్మసంబంధమైన క్రియలతో ఏ సంబంధమును లేదని చెప్పి, తాము సూక్ష్మమైన తప్పించుకొను మార్గమును కనుగొంటిమని తలంచుచున్నారు.⁴¹⁶ ఆ విధముగా వారి మతము ప్రకారము, ఆ క్రియలు మనుష్యుని స్వంత క్రియలు కాక క్రీస్తు యొక్క వరములును పునర్జన్మ ఫలములునై యుండినయెడల, మనుష్యుడు క్రియలవలన నీతిమంతుడగునట్లే విశ్వాసమువలనను నీతిమంతుడగును; యూదులు తమ స్వబలమునందు నమ్మిక యుంచి తమకు నీతిని మూర్ఖముగా ఆపాదించుకొనుచున్నారనియు, అది క్రీస్తు ఆత్మవలననే మనకు అనుగ్రహింపబడుచున్నదిగాని మన స్వభావము యొక్క ప్రయత్నములవలన కాదనియు వారిని ఒప్పించుటయే పౌలు ఆ మాటలు చెప్పుటలో ఉద్దేశమని వారి వాదము. అయితే పౌలు మరియొకచోట ప్రవేశపెట్టు ధర్మశాస్త్ర నీతికిని సువార్త నీతికిని మధ్యగల వ్యత్యాసములో, ఏ పేరుతో అలంకరింపబడినను సమస్త విధములైన క్రియలును తొలగింపబడుచున్నవని వారు గమనింపరు (గలతీయులకు 3:11, 12). ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము కోరినదానిని చేయుటవలన రక్షణ పొందుటయే ధర్మశాస్త్ర నీతి అనియు, క్రీస్తు మృతిపొంది తిరిగి లేచెనని నమ్ముటయే విశ్వాసపు నీతి అనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు (రోమీయులకు 10:5-9). అంతేకాక, క్రీస్తువలన మనకు కలుగు పరిశుద్ధీకరణ ఆశీర్వాదములును నీతిమంతులుగా తీర్చబడు ఆశీర్వాదములును వేరువేరని తగిన స్థలమున మనము తరువాత చూచెదము. కాబట్టి నీతిమంతులుగా తీర్చు శక్తి విశ్వాసమునకు ఆపాదింపబడునప్పుడు ఆత్మసంబంధమైన క్రియలు సహితము లెక్కలోనికి రావని తేలుచున్నది. నిజమే, అబ్రాహాము క్రియలవలన నీతిమంతుడని తీర్చబడలేదు గనుక దేవునియెదుట అతిశయించుటకు అతనికి ఆధారము లేదని పౌలు ప్రకటించు పైన ఉదహరించిన వాక్యభాగమును అక్షరార్థమైన బాహ్య సద్గుణ రూపమునకో స్వేచ్ఛాచిత్త ప్రయత్నమునకో పరిమితము చేయకూడదు. భావమేమనగా, ఆ పితరుని జీవితము ఆత్మసంబంధమైనదిగాను దాదాపు దేవదూతల జీవితము వంటిదిగాను ఉండినను, క్రియల యోగ్యతవలన దేవునియెదుట అతడు నీతీకరణమును సంపాదించుకొనజాలడు.

15. స్కూల్‌మెన్ ఈ విషయమును తమ సన్నాహములను కలిపి కొంచెము స్థూలముగా వివరించుచున్నారు; అయినను వేరొకరు, ఆత్మ పేరిటను కృప పేరిటను, వణకుచున్న ఆత్మకు సమాధానమిచ్చునట్టి దైవ కనికరమును మరుగుపరచుచు, సరళులకును జాగ్రత్తలేనివారికిని అంతకంటే తక్కువ కాని హానికరమైన సిద్ధాంతమును నూరిపోయుచున్నారు. మేమైతే పౌలుతో కూడ ధర్మశాస్త్రమును నెరవేర్చువారు దేవునిచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదురని అంగీకరించుచున్నాము; కానీ మనమందరమును ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించుటకు ఎంతో దూరముగా ఉన్నాము గనుక, నీతీకరణమునకు మిక్కిలి ప్రభావము చూపవలసిన క్రియలు మనకు లేకపోవుటచేత అవి మనకు ఏ ప్రయోజనమునకును రావని మేము నిర్ణయించుచున్నాము. సామాన్య పోపు మతస్థులును స్కూల్‌మెన్‌ను ఇచ్చట రెండు విధములుగా తప్పిదము చేయుచున్నారు: యోగ్యతలకు ప్రతిఫలము దేవునియొద్ద నుండి పొందుటకు ఎదురుచూచుచు విశ్వాసమును మనస్సాక్షి యొక్క నిశ్చయతయని పిలుచుటలోను, దైవకృపను ఉచితమైన నీతి ఆపాదింపబడుటగా కాక పరిశుద్ధత కొరకు చేయు ప్రయత్నములో ఆత్మ సహాయముగా వ్యాఖ్యానించుటలోను. వారు ఒక అపొస్తలుని మాటను ఉదహరింతురు: “దేవునియొద్దకు వచ్చువాడు ఆయన ఉన్నాడనియు, తన్ను వెదకువారికి ఆయన ప్రతిఫలమిచ్చువాడనియు నమ్మవలెను” (హెబ్రీయులకు 11:6). కాని వెదకు విధానమేమో వారు గమనింపరు. అంతేకాక కృప అను పదమును గూర్చి వారు భ్రమలో ఉన్నారని వారి వ్రాతలనుండి స్పష్టమగుచున్నది. ఏలయనగా క్రీస్తు మనకు నీతీకరణమును రెండు విధములుగా అనుగ్రహించునని లాంబార్డు అభిప్రాయపడుచున్నాడు. అతడిట్లు చెప్పుచున్నాడు (లాంబార్డు, Sent. Lib. 3, Dist. 16, c. 11): “మొదటిది, క్రీస్తు మరణమువలన మన హృదయములలో మనలను నీతిమంతులనుగా చేయు ప్రేమ రేకెత్తింపబడునప్పుడు ఆ మరణము మనలను నీతిమంతులనుగా తీర్చుచున్నది; రెండవది, అపవాది మనలను చెరగా పట్టియుంచిన, ఇప్పుడైతే మనకు శిక్ష విధింపజేయలేని పాపము దాని వలన నశింపజేయబడునప్పుడు.”

416 ఫ్రెంచి ప్రతిలో: “Ainsi ils disent que cela n’appartient de rien aux bonnes œuvres des fideles qui se font par la vertu du Sainct Esprit;”—ఆ విధముగా వారు, పరిశుద్ధాత్మ శక్తిచేత చేయబడు విశ్వాసుల సత్క్రియలకు దీనితో ఏ సంబంధమును లేదని చెప్పుదురు.

నీతీకరణములో దైవకృప యొక్క ప్రధాన కార్యము పరిశుద్ధాత్ముని కార్యసాధకత్వముచేత మనలను సత్క్రియలకు నడిపించుటయేనని అతడు ఎంచుచున్నాడని మీరిచ్చట చూచుచున్నారు. అతడు నిస్సందేహముగా అగస్టీను అభిప్రాయమును అనుసరింపగోరెను, కాని దూరముగా అనుసరించుచు, నిజమైన అనుకరణనుండి చాల తప్పిపోయినవాడాయెను; అగస్టీను స్పష్టముగా చెప్పినదానిని మసకబారజేసెను, ఆయనయందు కొంత తక్కువ నిర్మలముగా ఉన్నదానిని మరింత భ్రష్టము చేసెను. స్కూళ్లు ఎల్లప్పుడును చెడ్డదానినుండి మరింత చెడ్డదానికి పోవుచు, చివరకు తమ అధోగమనములో ఒక విధమైన పెలాజియనిజముగా దిగజారిపోయెను. అగస్టీను అభిప్రాయము సహితము, లేక కనీసము దానిని ఆయన వ్యక్తపరచిన విధానము, పూర్తిగా అంగీకరింపదగినది కాదు. ఏలయనగా మనుష్యుని నుండి నీతి యొక్క సమస్త యోగ్యతను తొలగించి దాని సమస్త స్తుతిని దేవునికి చెల్లించుటలో ఆయన ప్రశంసనీయుడైనను, నూతన జీవమునకు మనలను పునర్జన్మింపజేయు కృపను ఆయన పరిశుద్ధీకరణ శీర్షికక్రింద చేర్చుచున్నాడు.

16. నీతీకరణమును గూర్చి చెప్పునప్పుడు లేఖనము మనలను చాల భిన్నమైన దిశకు నడిపించుచున్నది. మన స్వక్రియలనుండి మన దృష్టిని మరల్చి, దేవుని కనికరమును క్రీస్తు పరిపూర్ణతను మాత్రమే చూడుమని అది ఆజ్ఞాపించుచున్నది. అది మన ఎదుట ఉంచు నీతీకరణ క్రమమిది: మొదట దేవుడు తన కేవల ఉచితమైన మంచితనముచేత పాపిని ఆదరింప సంతోషించును; ఆ పాపిలో కనికరమునకు కదిలించగల దేనిని ఆయన చూడడు, దుర్దశ తప్ప; ఏలయనగా అతడు సత్క్రియలు లేక పూర్తిగా వస్త్రహీనుడుగాను దరిద్రుడుగాను ఉండుటను ఆయన చూచుచున్నాడు. అందువలన ఆయన దయకు కారణమును తనయందే వెదకును; ఆ విధముగా తన మంచితనమును గూర్చిన భావముచేత పాపిని కదిలించి, తన స్వక్రియలయందు అపనమ్మకము కలిగి రక్షణ కొరకు పూర్తిగా తన కనికరముపై తన్ను తాను పడవేసికొనునట్లు అతనిని నడిపించును. పాపి రక్షణను స్వాధీనపరచుకొను విశ్వాసము యొక్క భావమిదియే: అనగా సువార్త బోధ ప్రకారము దేవునిచేత తాను సమాధానపరచబడినట్లు అతడు గ్రహించునప్పుడు; క్రీస్తు విజ్ఞాపనము ద్వారా తన పాపముల క్షమాపణను పొంది నీతిమంతునిగా తీర్చబడునప్పుడు; దేవుని ఆత్మచేత నూతనపరచబడినను, తన స్వక్రియలపై ఆనుకొనుటకు బదులుగా క్రీస్తునందు తన కొరకు నిల్వచేయబడిన నీతిని మాత్రమే చూడవలెనని తలంచునప్పుడు. ఈ సంగతులు వేరువేరుగా తూచబడినప్పుడు అవి మన అభిప్రాయమును స్పష్టముగా వివరించును; అయినను అవి ఇచ్చట చూపబడిన క్రమముకంటె మంచి క్రమములో అమర్చబడవచ్చును. కాని అవి మొత్తము విషయము యొక్క సంపూర్ణ వివరణను స్థిరమైన నిర్ధారణను మనకు ఇచ్చునంతగా పరస్పరము అనుసంధానింపబడినయెడల అది అంత ప్రధానము కాదు.

17. ఇచ్చట విశ్వాసమునకును సువార్తకును మధ్య మనము ముందు స్థాపించిన సంబంధమును జ్ఞాపకము చేసికొనుట తగినది; విశ్వాసము నీతిమంతులనుగా తీర్చునని చెప్పబడుటకు కారణము, అది సువార్తలో అర్పింపబడు నీతిని స్వీకరించి హత్తుకొనుటయే. అది సువార్తవలన అర్పింపబడినదని చెప్పబడుటయే క్రియల యొక్క ప్రతి పరిగణనను తొలగించుచున్నది. పౌలు దీనిని మాటిమాటికి ప్రకటించుచున్నాడు; రెండు వాక్యభాగములలో విశేషముగా మిక్కిలి స్పష్టముగా చూపించుచున్నాడు. రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో ధర్మశాస్త్రమును సువార్తను పోల్చుచు ఆయనిట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ధర్మశాస్త్రమూలమైన నీతినిగూర్చి మోషే వ్రాయునదేమనగా—ఈ క్రియలను చేయు మనుష్యుడు వాటివలన బ్రదుకును. అయితే విశ్వాసమూలమైన నీతినిగూర్చి చెప్పునదేమనగా—ప్రభువైన యేసును నీ నోటితో ఒప్పుకొని, దేవుడు ఆయనను మృతులలోనుండి లేపెనని నీ హృదయమందు విశ్వసించినయెడల నీవు రక్షింపబడుదువు” (రోమీయులకు 10:5, 6:9). ధర్మశాస్త్రమునకును సువార్తకును మధ్య భేదమేమనగా, మొదటిది నీతీకరణమును క్రియలకు ఇచ్చును, రెండవది క్రియల ఏ సహాయమును లేకుండ దానిని ఉచితముగా అనుగ్రహించునని ఆయన ఏర్పరచుచున్నాడని మీరు చూచుచున్నారా? ఇది విశేషమైన వాక్యభాగము; సువార్తవలన మనకు ఇయ్యబడు నీతీకరణము ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఏ షరతులనుండియు విముక్తమైనదని మనము గ్రహించిన యెడల ఇది అనేక కష్టములనుండి మనలను విడిపింపగలదు. ఈ కారణముచేతనే ఆయన వాగ్దానమును ధర్మశాస్త్రమునకు పూర్తిగా వ్యతిరేకముగా ఒకటికంటె ఎక్కువసారి ఉంచుచున్నాడు: “ఆ స్వాస్థ్యము ధర్మశాస్త్రమూలమైనదైతే అది ఇకమీదట వాగ్దానమూలమైనది కాదు” (గలతీయులకు 3:18). ఇట్టి భావముగల మాటలు అదే అధ్యాయములో ఉన్నవి. నిస్సందేహముగా ధర్మశాస్త్రమునకును వాగ్దానములు ఉన్నవి; కాబట్టి వాటికిని సువార్త వాగ్దానములకును మధ్య ఏదో వ్యత్యాసమును భేదమును ఉండవలెను; లేనియెడల ఆ పోలిక అసంగతమని మనము ఎంచవలసి వచ్చును. సువార్త వాగ్దానములు ఉచితమైనవై కేవల దైవ కనికరముపై స్థాపింపబడియున్నవి, ధర్మశాస్త్ర వాగ్దానములు క్రియలనెడి షరతుపై ఆధారపడియున్నవి అనుదానిలో తప్ప ఆ భేదము దేనిలో ఉండగలదు? అయితే ఇచ్చట ఎవడును తగాదాకోరుగా, మనుష్యులు తమ స్వబలముచేతను స్వేచ్ఛాచిత్తముచేతను దేవునిపై రుద్దగోరు నీతియే తిరస్కరింపబడుచున్నదని వాదింపవద్దు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము తన ఆజ్ఞలచేత ఏమియు సాధింపలేదని పౌలు ఎట్టి మినహాయింపును లేకుండ ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా అవి మానవజాతిలో సామాన్యముగా ఎవరును, ఆఖరుకు మిక్కిలి పరిపూర్ణులలో సహితము ఎవరును, నెరవేర్చజాలనివి. ప్రేమ నిశ్చయముగా ధర్మశాస్త్రములో ప్రధానమైన ఆజ్ఞ; దేవుని ఆత్మ మనలను ప్రేమించుటకు శిక్షణ ఇచ్చునది గనుక అది మనయందు నీతికి ఒక కారణము కాక తప్పదు; అయినను పరిశుద్ధులలో సహితము ఆ నీతి లోపభూయిష్టమైనదే గనుక యోగ్యతకు ఆధారముగా దానికి విలువ లేదు.

18. రెండవ వాక్యభాగమిది: “ధర్మశాస్త్రమువలన ఎవడును దేవునియెదుట నీతిమంతుడని తీర్చబడడని స్పష్టమే; ఏలయనగా నీతిమంతుడు విశ్వాసమూలముగా బ్రదుకును. ధర్మశాస్త్రమైతే విశ్వాస మూలమైనది కాదు; గాని వాటిని చేయువాడు వాటివలననే బ్రదుకును” (గలతీయులకు 3:11, 12; హబక్కూకు 2:4). క్రియలు లెక్కలోనికి తీసికొనబడక పూర్తిగా వేరుచేయబడవలెననునది సత్యము కానియెడల ఈ వాదము ఎట్లు నిలుచును? ధర్మశాస్త్రము విశ్వాసముకంటె భిన్నమైనదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏల? ఏలయనగా దాని ద్వారా నీతీకరణమును పొందుటకు క్రియలు కోరబడును; కాబట్టి సువార్త ద్వారా నీతీకరణమును పొందుటకు అవి కోరబడవని తేలుచున్నది. ఈ ప్రకటననుండి, విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడినవారు క్రియల యోగ్యతతో నిమిత్తము లేకుండ, ఇంకను చెప్పవలెనన్న అది లేకుండనే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదురని కనబడుచున్నది; ఏలయనగా సువార్త అనుగ్రహించు నీతిని విశ్వాసము స్వీకరించును. అయితే సువార్త ధర్మశాస్త్రమునకు భిన్నమైనది ఎందులోననగా, అది నీతీకరణమును క్రియలకు పరిమితము చేయక దానిని పూర్తిగా దేవుని కనికరములోనే ఉంచును. అదే విధముగా, అబ్రాహాముకు విశ్వాసము నీతిగా ఎంచబడెను గనుక అతనికి అతిశయకారణము లేదని పౌలు రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో వాదించుచున్నాడు (రోమీయులకు 4:2); విశ్వాసమువలన నీతీకరణమునకు సరియైన స్థానము ప్రతిఫలము చెల్లవలసిన క్రియలు లేనిచోటేనని ఆయన దృఢపరచుచు చేర్చుచున్నాడు: “పనిచేయువానికి జీతము కృపచొప్పున కాక బాకీచొప్పున ఎంచబడును.” విశ్వాసమునకు ఇయ్యబడునది ఉచితమైనది; ఆయన అక్కడ వాడు మాటల భావము యొక్క బలమిదియే. కొంచెము తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: “కాబట్టి కృపచొప్పుననుండునట్లు అది విశ్వాస మూలమైనది” (రోమీయులకు 4:16); దీనినుండి స్వాస్థ్యము విశ్వాసముచేత సంపాదింపబడునది గనుక అది ఉచితమైనదని ఆయన నిర్ధారించుచున్నాడు. ఎందువలన? క్రియల సహాయము లేకుండ విశ్వాసము పూర్తిగా దేవుని కనికరముపై ఆనుకొనుచున్నందువలననే కదా? ఇదే భావములో, దేవుని నీతి ధర్మశాస్త్రము లేకుండ ప్రత్యక్షపరచబడి ధర్మశాస్త్రమువలనను ప్రవక్తలవలనను సాక్ష్యము పొందెనని ఆయన మరియొకచోట బోధించుచున్నాడు (రోమీయులకు 3:21); ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రమును వెలుపల ఉంచి, అది క్రియలచేత సహాయము పొందదనియు, మనము పనిచేయుటవలన దానిని పొందమనియు, దానిని స్వీకరింప సమీపించునప్పుడు మనము వట్టిచేతులవారమనియు ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. 19. ఇప్పుడు విశ్వాసమువలన మాత్రమే మనుష్యుడు నీతిమంతుడని తీర్చబడునని మనము చెప్పునప్పుడు (రోమీయులకు 4:2), ప్రస్తుత కాలపు సోఫిస్టులు మన సిద్ధాంతమును ఎంత న్యాయవిరుద్ధముగా తప్పుపట్టుచున్నారో పాఠకుడు ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాడు. లేఖనము అంత తరచుగా ప్రకటించుచుండగా అతడు విశ్వాసమువలన నీతిమంతుడని తీర్చబడును అని వారు ఒప్పుకొనకుండ ఉండజాలరు; అయితే మాత్రమే అను మాట ఎక్కడను స్పష్టముగా వాడబడలేదు గనుక అది చేర్చబడుటను వారు సహింపరు.⁴¹⁷ అట్లా? అయితే నీతి ఉచితమైనదైతే తప్ప అది విశ్వాసమూలమైనది కాదని పౌలు వాదించునప్పుడు ఆయన మాటలకు వారేమి ప్రత్యుత్తరమిచ్చెదరు? అది ఉచితమైనదై క్రియలవలన కలుగునదెట్లు అగును? అంతేకాక సువార్తలో దేవుని నీతి ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నదని ఆయన మరియొక స్థలములో చేసిన ప్రకటనను (రోమీయులకు 1:17) వారు ఏ తర్కములతో తప్పించుకొనెదరు? నీతి సువార్తలో ప్రత్యక్షపరచబడుచున్నయెడల అది నిశ్చయముగా అసంపూర్ణమైనదిగాని వికలాంగమైనదిగాని కాదు, పూర్ణమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునై యున్నది. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రమునకు దానిలో ఏ భాగమును లేదు; కావున మాత్రమే అను వర్జక పదమునకు వారి అభ్యంతరము నిరాధారమైనది మాత్రమే కాక స్పష్టముగా అసంబద్ధమైనది. ఆయన విశ్వాసమును క్రియలనుండి వేరుచేయునప్పుడు సమస్తమును విశ్వాసమునకే ఆపాదించుచున్నాడని చాలినంత స్పష్టముగా కనబడుటలేదా? “ధర్మశాస్త్రము లేకుండ దేవుని నీతి ప్రత్యక్షపరచబడెను;” “ఆయన కృపచేత ఉచితముగా నీతిమంతులని తీర్చబడుచున్నారు;” “ధర్మశాస్త్రక్రియలు లేకుండ విశ్వాసమువలన నీతిమంతులని తీర్చబడుదురు” (రోమీయులకు 3:21, 24, 28) అను మాటల భావమేమి అని నేను అడుగుచున్నాను. ఇచ్చట వారికి ఒక చతురమైన తప్పించుకొనుమార్గము ఉన్నది; అది వారి స్వంత కల్పన కాక ఆరిజెనునుండియు కొందరు ప్రాచీన గ్రంథకర్తలనుండియు తీసికొనబడినది, అయినను మిక్కిలి బాలచేష్టవంటిది. తొలగింపబడిన క్రియలు ఆచార సంబంధమైనవి గాని నైతిక క్రియలు కావని వారు నటించుచున్నారు. తమ నిరంతర వాదప్రతివాదములవలన వారు పొందు లాభమిదియే: తర్కశాస్త్రము యొక్క ప్రథమ మూలసూత్రములు సహితము వారికి లేవు. తన సిద్ధాంతమునకు రుజువుగా ఈ వాక్యభాగములను చూపినప్పుడు అపొస్తలుడు వ్యర్థప్రలాపము చేయుచుండెనని వారు తలంచుచున్నారా? “వాటిని చేయు మనుష్యుడు వాటివలన బ్రదుకును” (గలతీయులకు 3:12). “ధర్మశాస్త్రగ్రంథమందు వ్రాయబడిన వాటినన్నిటిని చేయుటకు వాటియందు నిలిచియుండని ప్రతివాడును శాపగ్రస్తుడు” (గలతీయులకు 3:10). వారే వ్యర్థప్రలాపము చేయుచుండని యెడల, ఆచారములను పాటించువారికి జీవము వాగ్దానము చేయబడెననియు, శాపము వాటిని మీరువారిపైనే ప్రకటింపబడెననియు వారు చెప్పరు. ఈ వాక్యములు నైతిక ధర్మశాస్త్రమును గూర్చినవని గ్రహింపబడవలసినయెడల, నైతిక క్రియలు సహితము నీతిమంతులనుగా తీర్చు శక్తినుండి తొలగింపబడినవను విషయములో సందేహము లేదు. ఆయన ఉపయోగించు వాదములును ఇదే భావమునే కలిగియున్నవి. “ధర్మశాస్త్ర క్రియలవలన ఏ శరీరియు ఆయన దృష్టిలో నీతిమంతుడని తీర్చబడడు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రమువలన పాపమును గూర్చిన తెలివి కలుగును” (రోమీయులకు 3:20). “ధర్మశాస్త్రము ఉగ్రతను పుట్టించును” (రోమీయులకు 4:15), కాబట్టి నీతిని కాదు. “ధర్మశాస్త్రము మనస్సాక్షిని సమాధానపరచజాలదు,” కాబట్టి నీతిని అనుగ్రహింపజాలదు. “విశ్వాసము నీతిగా ఎంచబడును,” కాబట్టి నీతి క్రియల ప్రతిఫలము కాదు, బాకీ లేకుండ ఇయ్యబడునది. “మనము విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదుము” గనుక అతిశయము నిరాకరింపబడినది. “జీవింపజేయగల ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడియుండినయెడల నిజముగా నీతి ధర్మశాస్త్రమువలననే కలిగియుండును. అయితే యేసుక్రీస్తునందలి విశ్వాసమూలమైన వాగ్దానము విశ్వాసించువారికి ఇయ్యబడునట్లు, లేఖనము అందరినీ పాపమునకు లోబరచెను” (గలతీయులకు 3:21, 22). ఇవి ఆచారములకు వర్తించునేగాని నైతికములకు కాదని వారు దమ్ముంటే వాదింపనిమ్ము; వారి నిస్సిగ్గును చూచి పిల్లలే నవ్వుదురు. కాబట్టి నిజమైన నిర్ధారణమేమనగా, నీతిమంతులనుగా తీర్చు శక్తి ధర్మశాస్త్రమునకు లేదని చెప్పబడునప్పుడు సమస్త ధర్మశాస్త్రమును గూర్చియే చెప్పబడుచున్నది.

417 ఫ్రెంచి ప్రతిలో: “Mais pource que ce mot Seule, n’y est point exprimé, ils nous reprochent qu’il est adjousté du notre;”—కాని ఈ మాత్రమే అను మాట అందు స్పష్టముగా చెప్పబడలేదు గనుక, అది మా స్వంతముగా చేర్చబడినదని వారు మమ్ములను నిందించుచున్నారు.

20. అపొస్తలుడు క్రియలను పేర్కొనుటతో తృప్తిపడక ఈ చేర్పును ఎందుకు ఉపయోగించెనని ఎవరైనను ఆశ్చర్యపడినయెడల, వివరణ సులభము. క్రియలు ఎంత గొప్పవిగా ఎంచబడినను, వాటి విలువ అంతయు వాటి స్వంత గౌరవముకంటె దేవుని ఆమోదమువలననే కలుగును. ఏలయనగా దేవుడు వాటిని ఆమోదించినంత మేరకు తప్ప, క్రియల నీతినిబట్టి దేవునియెదుట తన్ను తాను పొగడుకొనుటకు ఎవడు తెగించును? ఆయన వాగ్దానము చేసినంత మేరకు తప్ప ఆయననుండి ప్రతిఫలమును కోరుటకు ఎవడు తెగించును? క్రియలు నీతి యొక్క గౌరవమునకును ప్రతిఫలమునకును యోగ్యములుగా ఎంచబడుట పూర్తిగా దేవుని మంచితనమువలననే; కాబట్టి వాటి విలువ అంతయు వాటిద్వారా మనము దేవునికి విధేయతను కనుపరచుటకు ప్రయత్నించుటలోనే ఉన్నది. అందువలన మరియొక వాక్యభాగములో అపొస్తలుడు అబ్రాహాము క్రియలవలన నీతిమంతుడని తీర్చబడజాలడని రుజువు చేయుటకు ఇట్లు ప్రకటించుచున్నాడు: “క్రీస్తునందు దేవునిచేత ముందుగా స్థిరపరచబడిన నిబంధనను నాలుగువందల ముప్పది సంవత్సరములైన తరువాత వచ్చిన ధర్మశాస్త్రము కొట్టివేసి, వాగ్దానమును నిరర్థకము చేయదు” (గలతీయులకు 3:17). ధర్మశాస్త్రము ప్రకటింపబడక పూర్వము నీతి క్రియలు ఉండవచ్చునను వాదమును అనుభవములేనివారు ఎగతాళి చేయుదురు; కాని క్రియలు ఈ విలువను దేవుడు వాటికి ఇచ్చిన సాక్ష్యమునుండియు గౌరవమునుండియు మాత్రమే పొందగలవని ఎరిగిన అపొస్తలుడు, ధర్మశాస్త్రమునకు ముందు వాటికి నీతిమంతులనుగా తీర్చు శక్తి లేకుండెనని స్వీకృతముగా తీసికొనుచున్నాడు. వాటికి నీతిమంతులనుగా తీర్చు శక్తిని ఆయన నిరాకరించగోరునప్పుడు వాటిని ధర్మశాస్త్ర క్రియలని ఎందుకు స్పష్టముగా పేర్కొనుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము—అనగా అట్టి క్రియలను గూర్చి మాత్రమే ప్రశ్న లేవనెత్తబడగలదు గనుక; అయినను ఆయన కొన్నిసార్లు ఏ చేర్పు లేకుండ సమస్త విధములైన క్రియలను మినహాయించుచున్నాడు; ఉదాహరణకు, దావీదు సాక్ష్యమును ఆధారము చేసికొని ప్రభువు క్రియలు లేకుండ నీతిని ఆపాదించు మనుష్యుని గూర్చి ఆయన మాటలాడునప్పుడు (రోమీయులకు 4:5, 6). కాబట్టి క్రియల తొలగింపు సర్వసామాన్యమైనది కాదని రుజువు చేయుటకు వారికి ఏ తర్కములును సహాయపడజాలవు. మనలను నీతిమంతులనుగా తీర్చు విశ్వాసము మాత్రమే “ప్రేమద్వారా కార్యసాధకమగునది” అనియు, కాబట్టి ప్రేమయే నీతీకరణమునకు పునాది అనియు చెప్పు వ్యర్థమైన సూక్ష్మతర్కమును వారు పట్టుకొనుట వ్యర్థము. నీతిమంతులనుగా తీర్చు విశ్వాసము ప్రేమద్వారా కార్యసాధకమగు విశ్వాసము మాత్రమేనని మేము పౌలుతోకూడ నిశ్చయముగా అంగీకరించుచున్నాము (గలతీయులకు 3:6); కాని ప్రేమ దానికి నీతిమంతులనుగా తీర్చు శక్తిని ఇయ్యదు. కాదు, అది నీతిమంతులనుగా తీర్చు ఏకైక మార్గము, క్రీస్తు నీతితో మనలను సంబంధములోనికి తెచ్చుటయే. లేనియెడల అపొస్తలుడు అంత ఆసక్తితో నొక్కిచెప్పు సమస్త వాదము కూలిపోవును. “పనిచేయువానికి జీతము కృపచొప్పున కాక బాకీచొప్పున ఎంచబడును. పనిచేయక భక్తిహీనులను నీతిమంతులనుగా తీర్చువానియందు విశ్వాసముంచువానికి అతని విశ్వాసము నీతిగా ఎంచబడును.” ప్రతిఫలము చెల్లవలసిన క్రియలు లేనిచోటనే విశ్వాసమునందు నీతీకరణము కలదనియు, యోగ్యత లేకుండ నీతి ఉచితముగా అనుగ్రహింపబడినప్పుడు మాత్రమే విశ్వాసము నీతిగా ఎంచబడుననియు ఈ మాటకంటె స్పష్టముగా ఆయన చెప్పగలడా?

21. నిర్వచనములో చెప్పబడినదాని సత్యమును ఇప్పుడు పరిశీలింతము—అనగా విశ్వాసమువలన నీతీకరణము దేవునితో సమాధానపడుటయనియు, అది పాపక్షమాపణలో మాత్రమే ఉన్నదనియు. మనుష్యులు పాపులుగా ఉన్నంతకాలము దేవుని ఉగ్రత వారందరిపై ఉన్నదను మూలసూత్రమునకు మనము ఎల్లప్పుడును తిరిగి రావలెను. యెషయా దీనిని ఈ మాటలలో చక్కగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు: “ఆలకించుడి, రక్షింపలేనంతగా యెహోవా చెయ్యి కురచకాలేదు; వినలేనంతగా ఆయన చెవి మందముకాలేదు; అయితే మీ దోషములు మీకును మీ దేవునికిని మధ్య ఆటంకములై యున్నవి, మీ పాపములు ఆయన ముఖమును మీకు మరుగుచేసెను గనుక ఆయన వినడు” (యెషయా 59:1, 2). పాపము దేవునికిని మనుష్యునికిని మధ్య వేర్పాటని; ఆయన ముఖము పాపినుండి త్రిప్పబడియున్నదని; పాపముతో ఏ సంపర్కమైనను ఆయన నీతికి విరుద్ధము గనుక అది వేరుగా ఉండజాలదని ఇచ్చట మనకు చెప్పబడుచున్నది. అందువలన క్రీస్తుద్వారా కృపలోనికి పునరుద్ధరింపబడువరకు మనుష్యుడు దేవునికి విరోధియని అపొస్తలుడు చూపుచున్నాడు (రోమీయులకు 5:8-10). కాబట్టి ప్రభువు అతనిని తనతో ఐక్యములోనికి చేర్చుకొనునప్పుడు, అతని స్థితిని పాపి స్థితినుండి నీతిమంతుని స్థితిగా మార్చకుండ ఆయన అతనిని దయలోనికి చేర్చుకొనజాలడు, తనతో ఐక్యపరచుకొనజాలడు గనుక, ఆయన అతనిని నీతిమంతునిగా తీర్చుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది. ఇది పాపక్షమాపణవలన జరుగునని మనము చేర్చుచున్నాము. ఏలయనగా ప్రభువు తనతో సమాధానపరచుకొనిన వారిని క్రియలనుబట్టి విలువ కట్టినయెడల, వారు పవిత్రులును పాపరహితులునై యుండవలసినవారైనను వాస్తవమున ఇంకను పాపులుగానే కనబడుదురు. కాబట్టి దేవుడు ఆదరించువారు నీతిమంతులుగా చేయబడు ఏకైక మార్గము, పాపక్షమాపణవలన వారి అపవిత్రతలు తుడిచివేయబడుటయే అని స్పష్టము; ఆ విధముగా ఈ నీతీకరణమును ఒక్క మాటలో పాపక్షమాపణ అని చెప్పవచ్చును.

22. ఈ రెండును పౌలు మాటలనుండి సంపూర్ణముగా స్పష్టమగుచున్నవి: “దేవుడు క్రీస్తునందు లోకమును తనతో సమాధానపరచుకొనుచు, వారి అపరాధములను వారిపై మోపక, ఆ సమాధాన వర్తమానమును మాకు అప్పగించెను.” అటుపిమ్మట తన రాయబారము యొక్క సారాంశమును ఆయన చేర్చుచున్నాడు: “పాపమెరుగని ఆయనను మనము ఆయనయందు దేవుని నీతియగునట్లు ఆయనను మన కొరకు పాపముగా చేసెను” (2 కొరింథీయులకు 5:19-21). ఇచ్చట ఆయన నీతిని సమాధానమును ఒకదానికి బదులుగా మరియొకటి ఉపయోగించుచున్నాడు; ఒకటి మరియొకదానిని కలిగియుండునని మనకు అర్థము చేయించుటకే. ఈ నీతిని పొందు విధము మన పాపములు మనపై మోపబడకపోవుటయే అని ఆయన వివరించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు మన తప్పిదములను మోపక మనలను తనతో సమాధానపరచుచున్నాడని మీరు వినునప్పుడు, ఆయన మనలను ఎట్లు నీతిమంతులనుగా తీర్చుచున్నాడో ఇకమీదట మీరు సందేహింపజాలరు. అదే విధముగా రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో, క్రియలు లేకుండ నీతి ఆపాదింపబడునని దావీదు సాక్ష్యముచేత ఆయన రుజువు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా “ఎవని అతిక్రమములు క్షమింపబడెనో, ఎవని పాపములు కప్పబడెనో” వాడును, “ప్రభువు ఎవనికి దోషమును ఆరోపింపడో” వాడును ధన్యుడని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు (రోమీయులకు 4:6; కీర్తనలు 32:1, 2). అక్కడ ఆయన నిస్సందేహముగా నీతికి బదులుగా ధన్యతను ఉపయోగించుచున్నాడు; అది పాపక్షమాపణలో ఉన్నదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు గనుక దానిని మరొక విధముగా నిర్వచించుటకు కారణము లేదు. అందువలన బాప్తిస్మమిచ్చు యోహాను తండ్రియైన జెకర్యా, రక్షణ జ్ఞానము పాపక్షమాపణలో ఉన్నదని గానము చేసెను (లూకా 1:77). అంతియొకయ ప్రజలతో మాటలాడునప్పుడు రక్షణ సారాంశమును వారికి చెప్పినప్పుడు పౌలు అనుసరించిన మార్గమిదియే. ఆయన ఇట్లు ముగించెనని లూకా చెప్పుచున్నాడు: “ఈయన ద్వారానే పాపక్షమాపణ మీకు ప్రకటింపబడుచున్నది; మోషే ధర్మశాస్త్రమువలన మీరు నీతిమంతులని తీర్చబడజాలని సమస్తమునుండి విశ్వసించు ప్రతివాడును ఈయనవలన నీతిమంతుడని తీర్చబడును” (అపొస్తలుల కార్యములు 13:38, 39). ఈ విధముగా అపొస్తలుడు పాపక్షమాపణను నీతీకరణముతో అవి రెండును పూర్తిగా ఒకటేనని చూపు రీతిలో జతపరచుచున్నాడు; కాబట్టి దేవుని దయవలన మనకు కలుగు నీతీకరణము ఉచితమైనదని ఆయన సముచితముగా వాదించుచున్నాడు. విశ్వాసులు దేవునియెదుట క్రియలవలన కాక ఉచితమైన అంగీకారమువలననే నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదురని చెప్పుట అసాధారణమైన వ్యక్తీకరణ విధానముగా తోచకూడదు; ఏలయనగా లేఖనములో అది తరచుగా వాడబడినది, ప్రాచీన గ్రంథకర్తలలో కొన్నిసార్లును వాడబడినది. అగస్టీను ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఈ లోకములో పరిశుద్ధుల నీతి సద్గుణ పరిపూర్ణతలో కంటె పాపక్షమాపణలోనే ఎక్కువగా ఉన్నది” (August. de Civitate Dei, lib. 19, cap. 27). దీనికి అనుగుణమైనది బెర్నార్డు యొక్క ప్రసిద్ధ వాక్యము: “పాపము చేయకుండుటయే దేవుని నీతి, అయితే మనుష్యుని నీతి దేవుని దయయే” (Bernard, Serm. 22, 23 in Cant). క్రీస్తు విమోచనములో మన నీతియనియు, కాబట్టి కనికరమువలన క్షమాపణ పొందినవారు మాత్రమే నీతిమంతులనియు ఆయన ముందుగా చెప్పుచున్నాడు.

23. అందువలన క్రీస్తు నీతి యొక్క మధ్యవర్తిత్వము ద్వారానే సంపూర్ణముగా మనము దేవునియెదుట నీతీకరణము పొందుదుమని కూడ రుజువగుచున్నది. ఇది ఏమి చెప్పుచున్నదనగా, మనుష్యుడు స్వయముగా నీతిమంతుడు కాడు, అతడు శిక్షకు పూర్తిగా అర్హుడైయుండగా క్రీస్తు నీతి ఆపాదింపబడుటవలన అతనికి అనుగ్రహింపబడుచున్నది. ఆ విధముగా మనుష్యుడు విశ్వాసమువలన నీతిమంతుడగునను అసంబద్ధ సిద్ధాంతము, అనగా విశ్వాసము అతనిని దేవుని ఆత్మ ప్రభావము క్రిందికి తెచ్చును, ఆ ఆత్మవలన అతడు నీతిమంతునిగా చేయబడును అనునది, మాయమగుచున్నది. ఇది పైన చెప్పిన సిద్ధాంతమునకు ఎంత విరుద్ధమైనదనగా దానితో అది ఎన్నటికిని సమన్వయపడజాలదు. తనకు వెలుపల నీతిని వెదకుటకు బోధింపబడినవాడు ముందుగా దానిని తనయందు కలిగియుండలేదనుటలో సందేహము లేదు.⁴¹⁸ పాపమెరుగని ఆయన మనము ఆయనయందు దేవుని నీతియగునట్లు పాపము కొరకు ప్రాయశ్చిత్త బలిగా చేయబడెనని అపొస్తలుడు చెప్పునప్పుడు ఇది మిక్కిలి స్పష్టముగా ప్రకటింపబడుచున్నది (2 కొరింథీయులకు 5:21). మన నీతి మనయందు లేదు, క్రీస్తునందే ఉన్నదని; క్రీస్తుతో పాలివారమగుటవలన మాత్రమే మనము దానిని స్వాధీనపరచుకొనుదుమని, ఏలయనగా ఆయనతో కూడ మనము సమస్త ఐశ్వర్యములను కలిగియున్నామని మీరు చూచుచున్నారు. ఆయన మరియొకచోట చెప్పినదానిలో దీనికి విరుద్ధమైనదేదియు లేదు: “దేవుడు తన సొంత కుమారుని పాపశరీరమును పోలిన రూపముతో పంపి, పాపము విషయమై శరీరమందు పాపమునకు శిక్ష విధించెను; ఇందువలన ధర్మశాస్త్రముయొక్క నీతియుక్తమైన కోరిక మనయందు నెరవేరును” (రోమీయులకు 8:3, 4). ఇచ్చట ఆయన సూచించు ఏకైక నెరవేర్పు ఆపాదింపబడుటవలన మనము పొందునదే. మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు తన నీతిని మనతో పంచుకొనుచున్నాడు; ఆ విధముగా దేవుని న్యాయమునకు సంబంధించినంత వరకు ఏదో అద్భుత విధములలో దాని శక్తిని మనలోనికి ప్రవహింపజేయుచున్నాడు. ఇది అపొస్తలుని దృష్టియని ఆయన కొంచెము ముందు వ్యక్తపరచిన మరియొక వాక్యమువలన సమృద్ధిగా స్పష్టమగుచున్నది: “ఒక మనుష్యుని అవిధేయతవలన అనేకులు పాపులుగా చేయబడినట్లు, ఒకని విధేయతవలన అనేకులు నీతిమంతులుగా చేయబడుదురు” (రోమీయులకు 5:19). క్రీస్తు విధేయత మన స్వంతమైనట్లు మనకు ఆపాదింపబడుట వలన మాత్రమే మనము నీతిమంతులముగా ఎంచబడుదుమని ప్రకటించుట, మన నీతిని క్రీస్తు విధేయతలో ఉంచుటయే. కాబట్టి ఈ నీతికి ఉదాహరణగా యాకోబు ఆశీర్వాదమును అంబ్రోసు అతి చక్కగా ప్రస్తావించెనని నాకు తోచుచున్నది: తనయందు జ్యేష్ఠత్వమునకు అర్హత లేనివాడు తన సహోదరుని పాత్రను ధరించి, అతని వస్త్రములను ధరించెను, అవి మిక్కిలి ఆహ్లాదకరమైన సువాసనను వెదజల్లెను, ఆ విధముగా అతడు వేరొకని రూపములో నున్నను తన స్వప్రయోజనమునకై ఆశీర్వాదము పొందుటకు తన తండ్రియొద్దకు ప్రవేశించెను; అట్లే మనము మన జ్యేష్ఠ సహోదరుడైన క్రీస్తు యొక్క అమూల్యమైన పవిత్రతక్రింద⁴¹⁹ మనలను దాచుకొందుము, తద్వారా దేవుని సన్నిధినుండి నీతి యొక్క ధ్రువీకరణను పొందుదుమని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అంబ్రోసు మాటలిట్లున్నవి: “ఇస్సాకు వారి వస్త్రముల సువాసనను ఆఘ్రాణించుటకు భావము బహుశా మనము క్రియలవలన కాక విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడుదుమని; ఏలయనగా శారీరక బలహీనత క్రియలకు ఆటంకము, అయితే ప్రవర్తనలోని తప్పిదములు విశ్వాసపు తేజస్సుచేత కప్పబడును, అది దోషముల క్షమాపణకు అర్హమైనది” (Ambrose de Jacobo et Vita Beata, Lib. 2, c. 2). నిజముగా అట్లే; ఏలయనగా రక్షణ నిమిత్తము దేవుని సన్నిధిలో కనబడుటకు, మన దోషములు ఆయన పరిపూర్ణతచేత కప్పబడి పాతిపెట్టబడియుండి, మనము ఆ సువాసనను వెదజల్లవలెను.

418 ఫ్రెంచి ప్రతిలో: “Ceci est fort contraire a la doctrine ci dessus mise: car il n’y a nulle doute que celui qui doit cercher justice hors de soy-mesme, ne soit desnué de la sienne propre;”—ఇది పైన నిర్దేశించిన సిద్ధాంతమునకు మిక్కిలి విరుద్ధము; ఏలయనగా తనకు వెలుపల నీతిని వెదకవలసినవాడు తనయందు నీతి లేనివాడని సందేహము లేదు.