కీర్తన 144

కీర్తన 144

కీర్తన 144

ఈ కీర్తనయందు స్తుతియు ప్రార్థనయు కలిసియున్నవి; ఏలయనగా దేవుడు తనకు అనుగ్రహించిన గొప్ప కృపలను దావీదు మిక్కిలి ఉన్నతమైన మాటలతో ఘనపరచుచుండగానే, మానవ జీవితము యొక్క సమస్త గమనమందు ఎదురగు అనేక శోధనలను తలంచుటచేతనైనను, దుష్టులతో తనకు ఇంకను కలిగియున్న సంబంధమును బట్టియైనను, దేవుడు ఈ కటాక్షమును అంతమువరకు చూపుచుండవలెనని ప్రార్థించుటకు నడిపింపబడుచున్నాడు. దీనికిని 18వ కీర్తనకును ఈ భేదము కలదు: రాజ్యము సంపూర్ణముగా లోపరచబడి, వ్యవహారములు వర్ధిల్లుచుండినందున ఆ కీర్తన ఆద్యంతము విజయగీతముగా నున్నది; అయితే ప్రస్తుత కీర్తనయందు, అతనికి భయము కలిగించుటకు ఇంకను కొందరు శత్రువులు మిగిలియుండినందున, భయమును ఆందోళనను సూచించు ఒకటి రెండు సంగతులను అతడు కలిపి చెప్పుచున్నాడు.

దావీదు కీర్తన.

కీర్తన 144:1-4

ఈ కీర్తనలోని గణనీయమైన భాగము యొక్క భావములును పదప్రయోగములును పదునెనిమిదవ కీర్తననుండి తీసికొనబడినట్లు కనబడుచున్నవి.

ఈ కీర్తన ఏ సందర్భమున వ్రాయబడెనో ఊహింపగలమే గాని నిశ్చయముగా చెప్పలేము. సెప్టువజింట్, వల్గేట్, ఇతియోపీయ అనువాదము, అరబీ అనువాదము దీనికి "గొల్యాతునకు విరోధముగా దావీదు కీర్తన" అని శీర్షిక ఇచ్చుచున్నవి; కల్దీయ అనువాదకుడు కూడ దీనినే ఈ కీర్తన యొక్క విషయముగా ఎంచెనని, 10వ వచనములో అతడు "గొల్యాతు ఖడ్గము" అని చదువుటనుబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. అయితే అంతర్గత ఆధారములనుబట్టి విమర్శించినయెడల, ఇక్కడ సూచింపబడిన శత్రువులు దావీదు సింహాసనము ఎక్కిన తరువాత అతనికిని అతని రాజ్యమునకును విరోధులైనవారని కనబడుచున్నది. కొందరు ఈ కీర్తనను 2 సమూయేలు 10లో వ్రాయబడిన, అమ్మోనీయులతోను సిరియనులతోను దావీదు చేసిన యుద్ధమునకు అన్వయించుచున్నారు; ఈ విరోధ శక్తులను ఎదుర్కొనబోవుచుండగా అతడు దీనిని రచించియుండవచ్చును.

1. నా బలమైన యెహోవా స్తుతింపబడును గాక; ఆయన యుద్ధమునకు నా చేతులకును, పోరాటమునకు నా వ్రేళ్లకును నేర్పువాడు. 2. ఆయన నా మంచితనము, నా కోట, నా దుర్గము, నా విమోచకుడు, నా కేడెము; ఆయనయందు నేను నిరీక్షించియున్నాను; ఆయన నా ప్రజలను నాకు లోపరచువాడు. 3. యెహోవా, నీవు మనుష్యుని గుర్తించుటకు వాడేపాటివాడు? నీవు నరపుత్రుని తలంచుటకు వాడేపాటివాడు? 4. నరుడు వ్యర్థమును పోలియున్నాడు; వాని క్రియలు గతించిపోవు నీడవలె నున్నవి.

1. నా బలమైన యెహోవా స్తుతింపబడును గాక. దేవుని కటాక్షమును దావీదు ఇంత ఉన్నతమైన మాటలతో కొనియాడుచున్నాడు గనుక, అతడు రాజ్యమును పొందుట మాత్రమే గాక, ప్రసిద్ధమైన విజయములను కూడ సాధించెనని మిక్కిలి స్పష్టమగుచున్నది. అతడు దేవుని తన బలము అని పిలుచునప్పుడు, తనకు కలిగియున్న ధైర్యమేదైనను పైనుండి తనకు అనుగ్రహింపబడెనని ఒప్పుకొనుచున్నాడు; పల్లెటూరి గొఱ్ఱెల కాపరిగా నుండిన తాను పరాక్రమముగల యోధునిగా చేయబడెను గనుక మాత్రమే గాక, తాను కనుపరచిన స్థిరత్వమును పట్టుదలయు విశేషముగా దేవుని వరమైయుండెను గనుక అట్లు ఒప్పుకొనుచున్నాడు. దీనిని బండ అని అనువదించుటకంటె ఈ పదము మరింత సరిపోవుచున్నది; ఏలయనగా వివరణగా, దేవుని బోధక్రింద తాను యుద్ధమునకు సిద్ధపరచబడితినని అతడు వెంటనే చేర్చుచున్నాడు. యుద్ధప్రియమైన ఆత్మగలవాడైనను, తాను యుద్ధకార్యముల నిమిత్తము పుట్టినవాడు కాడనియు, ఒక మార్పునకు లోనుకావలసియుండెననియు ఒప్పుకొనుటను ఈ మాటలు నిశ్చయముగా సూచించుచున్నవి. ఉదాహరణకు, గొల్యాతు విషయములో అతడు ఎట్టి ఆరంభమును కనుపరచెను? కేవలము మానవ సహాయముమీద ఆధారపడనవసరము లేనంతగా రహస్యమైన దైవాధారముచేత అతడు నిలువబెట్టబడెనని తలంచితేనే తప్ప, మరి ఏ విధముగా తలంచినను ఆ ప్రయత్నము అసంబద్ధమైనదైయుండును. (1 సమూయేలు 17:40.) 2. నా మంచితనము మొదలైనవి. హెబ్రీలోవలె ఈ పదమును కర్మణి భావములో వాడుట లాటిను భాషలో కఠినముగా వినబడుచున్నది; అట్లే మరియొక చోట (కీర్తనలు 18:50) అతడు తన్నుతాను "దేవుని రాజు" అని పిలుచుకొనుచున్నాడు; దేవునిమీద అతనికి అధికారము కలదను అర్థములో కాదు, ఆయనచేత రాజుగా చేయబడి నియమింపబడెనను అర్థములో. అనేక విధములుగా దేవుని దయను అనుభవించినవాడై, అతడు ఆయనను "తన మంచితనము" అని పిలుచుచున్నాడు; తనకు కలిగియున్న మేలంతయు ఆయనయొద్దనుండియే ప్రవహించెనని దాని భావము. తరువాత ఒకదానిమీద ఒకటిగా పేర్చబడిన పదముల సమూహము అనవసరమైనదిగా కనబడవచ్చును; అయినను అది విశ్వాసమును గొప్పగా బలపరచుటకు తోడ్పడుచున్నది. మనుష్యుల మనస్సులు ఎంత చంచలమైనవో, విశేషముగా సాధారణమునకు మించిన కాఠిన్యముగల ఏదైన శోధన వారిని ముట్టడించినప్పుడు వారి విశ్వాసము ఎంత శీఘ్రముగా తడబడునో మనకు తెలియును. అట్టి బలహీనతలో దేవుడు మనలను నిలువబెట్టవలెనంటే, వేర్వేరు లేక ఒంటరి మాటలలో తన సహాయమును మనకు వాగ్దానము చేయుట చాలదు; మరియు ఆయన మనకు ఎన్ని సహాయములను అందించినను, మనము మిక్కిలి గొప్ప తడబాటులకు లోనగుచున్నాము; ఆయన కనికరమును గూర్చిన ఒక మరపు మనలోనికి ప్రవేశించి మన మనస్సులను దాదాపు ముంచివేయుచున్నది. దేవుని మంచితనమును ప్రకటించుటలో దావీదు ఇన్ని పదములను పోగుచేయుట కేవలము తన కృతజ్ఞతకు గురుతుగా మాత్రమే కాదనియు, లోకముయొక్కయు దుష్టుని యొక్కయు సమస్త దాడులకు విరోధముగా దేవుని ప్రజలను బలపరచుటకేననియు మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. దేవుడు తన పరిపాలన క్రిందనున్న ప్రజలను అదుపులో ఉంచెను అను సంగతిని దేవుని కృపలలో అత్యంత ముఖ్యమైనవాటిలో ఒకటిగా ఎంచుటకు అతనికి కారణము కలదు. עמי ami, నా ప్రజలు అను దానికి బదులు కొందరు עמים amim, జనములు అని చదువుచున్నారు; దావీదు కేవలము, రాజ్యము యొక్క స్థిరమైన స్థితి తన స్వంత ఆలోచనవలనగాని, పరాక్రమమువలనగాని, అధికారమువలనగాని కలిగినది కాదు, దేవుని రహస్యమైన కటాక్షమువలననే కలిగెనని భావించుచుండగా, వారు అంతటి బలవంతపు అనువాదమును ఇష్టపడుట ఆశ్చర్యకరము. ("Ou, mon rocher." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేదా, నా బండ.") רדד radad అను క్రియాపదము సముచితముగా వాడబడినది; దానికి పరచుట అని అర్థము. పరచబడిన ప్రజలు అనగా వర్ధిల్లుచున్న సంతోషకరమైన స్థితిలో నెమ్మదిగా నివసింపజేయబడిన ప్రజలు అని కొందరు తలంచు భావము దూరాన్వయమైనది. అతడు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడునట్లు సాష్టాంగపడవేయబడిన ప్రజలను సూచించుచున్నాడను ఇతరుల భావమునకు కూడ నేను అంతే అభ్యంతరము చెప్పుచున్నాను; ఏలయనగా ఏర్పరచబడిన ప్రజలమీదను ప్రభువు యొక్క పరిశుద్ధ స్వాస్థ్యముమీదను అట్టి బలాత్కారమైన ఏలుబడి కోరదగినది కాదు. ప్రజలందరును సమాధానముగా తమ తమ స్థానములకు లోబడియుండి, హృదయపూర్వకమైన ఇష్టపూర్వకమైన విధేయతను చట్టములకు చూపినప్పుడు, అది దైవాశీర్వాదమును విశేషముగా రుజువుపరచుచున్నది. అల్లరియు గందరగోళమును లేని అట్టి స్థిర వ్యవస్థయందు, మేము పైన చెప్పినదాని ప్రకారము, ప్రజలు పరచబడినవారుగా సముచితముగా వర్ణింపబడుచున్నారు. కావున దావీదు విదేశీ శత్రువులమీద తాను సాధించిన విజయములను దేవునికి ఆపాదించి, అదే సమయమున రాజ్యము యొక్క స్థిరమైన స్థితి నిమిత్తము ఆయనకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుచున్నాడు. నిజముగా అతడు అప్రసిద్ధమైన స్థితినుండి లేపబడి, అపనిందలతో కూడిన నేరారోపణలవలన ద్వేషమునకు గురియైయుండెను గనుక, అతడు ఎన్నటికైనను సమాధానకరమైన పరిపాలనను పొందునని నమ్ముట దాదాపు అసాధ్యమైయుండెను. ప్రజలు హఠాత్తుగాను నిరీక్షణకు మించియు అతనికి లోబడిరి; అంతటి ఆశ్చర్యకరమైన మార్పు విశేషముగా దేవుని కార్యమైయుండెను.

3. యెహోవా, మనుష్యుడు వాడేపాటివాడు మొదలైనవి. ఒక పోలిక చేయుటద్వారా అతడు దేవుడు చూపిన మంచితనమును విస్తరింపజేయుచున్నాడు. తనయెడల ఎంత విశేషముగా వ్యవహరింపబడెనో ప్రకటించిన పిమ్మట, అతడు తన కన్నులను లోపలికి త్రిప్పుకొని, "దేవుడు నాయెడల ఇంత కనికరము చూపుటకు నేను ఎవడను?" అని అడుగుచున్నాడు. అతడు సామాన్యముగా మనుష్యుని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అతడు మనుష్యుని దీనమైన హీనమైన స్థితిని తలంచుటద్వారా దేవుని కనికరమును ప్రశంసించుచున్నాడను సంగతి మాత్రమే గమనింపదగినది. ఇతర స్థలములలో అతడు మరింత వ్యక్తిగతమైన లేక స్వంతమైన దీనత్వ కారణములను ప్రస్తావించుచున్నాడు; ఇక్కడ మన సామాన్య స్వభావమునకు సంబంధించినదానికే తన్నుతాను పరిమితము చేసికొనుచున్నాడు; మరియు మనుష్యుని స్వభావమును చర్చించుటయందు సహితము, అతడు దేవుని లక్ష్యమునకును ప్రేమకును ఎందుకు అయోగ్యుడో తెలుపుటకు అతడు పేర్కొనగల ఇతర కారణములు ఉన్నను, మనుష్యుడు పొగవంటివాడనియు నీడవంటివాడనియు అతడు సంక్షేపముగా సూచించుచున్నాడు. దీనినుండి, దైవ మంచితనము యొక్క ఐశ్వర్యము తమంతట తాము పూర్తిగా అయోగ్యులైనవారిమీదికి విస్తరింపజేయబడుచున్నదని మనము గ్రహించవలసియున్నది. మనము ఏమియు కామైయుండియు ఏదో అయియున్నామని తలంచుచు, మనలను మనమే మరచిపోవుటకు ఎప్పుడైనను సిద్ధముగా నున్నప్పుడు, మన జీవితము యొక్క అల్పకాలము అను కేవల సత్యమే సమస్త అహంకారమును గర్వమును అణచివేయవలెనని మనము హెచ్చరింపబడుచున్నాము. లేఖనములు మనుష్యుని బలహీనతను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, దానితో అవశ్యముగా సంబంధించియున్న సమస్తమును అందులో చేర్చుచున్నవి. నిజముగా, మన జీవితము ఒక్క క్షణములో మాయమైపోయినయెడల, మనయందు స్థిరమైనది ఏమి కలదు? మన స్థితిని బట్టి మనము ఏమైయున్నామో పరిగణింపకుండ దైవ మంచితనమును సరిగా అంచనా వేయలేమను సత్యమును కూడ మేము బోధించితిమి; ఏలయనగా ఆయన మంచితనము అయోగ్యులైన సృష్టులకు అనుగ్రహింపబడుచున్నదని ఒప్పుకొనుటద్వారా మాత్రమే దేవునికి చెందవలసినదానిని ఆయనకు ఆపాదించగలము. ఈ విషయమును గూర్చి మరింత సమాచారమును చదువరి ఎనిమిదవ కీర్తనలో వెదకవచ్చును; అక్కడ దాదాపు ఇదే సత్యము నొక్కి చెప్పబడినది.

עמים amim సరియైన పాఠమని ఊహించువారు కీర్తనలు 18:47లోని సమాంతర వాక్యభాగమును సూచించుచున్నారు; అక్కడ ఆ పదము బహువచనములో నున్నది. కెన్నికాట్ మరియు డి రోస్సీ పరిశీలించిన అనేక వ్రాతప్రతులలో ఈ పాఠము వాస్తవముగా కనబడుచున్నదని కూడ వారు తమ అభిప్రాయమునకు మద్దతుగా గమనించుచున్నారు; మరియు עמי ami మొదట עמים amim అను దానికి సంక్షిప్త రూపముగా వ్రాయబడెనని తలంచుటద్వారా అది పాఠములోనికి ఎట్లు వచ్చెనో వారు వివరించుచున్నారు. రోసెన్‌మ్యూలర్, తక్కువ సంభావ్యతతోనైనను, మూల పదము עם అనియు, י yod అను అక్షరము ఉచ్చారణ సౌలభ్యము కొరకు చేర్చబడిన అధికాక్షరమనియు, עם am సమూహార్థములో తీసికొనబడెననియు తలంచుచున్నాడు. మన ఆంగ్ల బైబిలు అనువాదకులు ఇక్కడను, 2 సమూయేలు 22:44లోను, విలాపవాక్యములు 3:14లోను స్వామ్య ప్రత్యయముతో కూడిన עם అని ఎంచి, తత్ఫలితముగా నా ప్రజలు అని అనువదించిన עם అను రూపము ఆ నామవాచకము యొక్క బహువచనముగా తీసికొనబడవలెనని మసోరెటులు గమనించిరి.

"Et mesmes combion qu'en espluchant la nature des hommes il eust peu toucher d'autres choses, pour lesquelles ils sont indignes. — neantmoins," etc. — ఫ్రెంచి. ("మరియు మనుష్యుల స్వభావమును సూక్ష్మముగా పరిశీలించుటలో, వారు అయోగ్యులగుటకు కారణమైన ఇతర సంగతులను అతడు స్పృశించియుండగలిగినను, — అయినను," మొదలైనవి.)

కీర్తన 144:5-8

5. యెహోవా, నీ ఆకాశములను వంచి దిగిరమ్ము; పర్వతములను ముట్టుము, అప్పుడు అవి పొగరాజును. 6. ఉరుములు ఉరిమించి వారిని చెదరగొట్టుము; నీ బాణములను వేసి వారిని నశింపజేయుము. 7. పైనుండి నీ చేయి చాపుము; మహా జలములలోనుండియు అన్యుల కుమారుల చేతిలోనుండియు నన్ను తప్పించి విడిపింపుము. 8. వారి నోరు అబద్ధము పలికెను; వారి కుడిచేయి మోసముతో కూడిన కుడిచేయి.

5. యెహోవా, నీ ఆకాశములను వంచుము. దేవుని గొప్ప మంచితనమును తగినట్లుగా ఘనపరచిన పిమ్మట, ప్రస్తుత ఆపత్కాలమందు అవసరమైనంత సహాయమును రాజ్యము యొక్క సంరక్షణ నిమిత్తము అనుగ్రహింపవలెనని అతడు ఆయనను వేడుకొనుచున్నాడు. పూర్వము అతడు వీరోచితమైన ధైర్యముతో దేవునియందు అతిశయించెనని మనము చూచినట్లే, ఇక్కడ తన ప్రార్థనలలో అవే ఉన్నతమైన మాటలను వాడుచున్నాడు: ఆయన ఆకాశములను వంచవలెననియు, పర్వతములను పొగరాజునట్లు చేయవలెననియు, ఉరుములచేత వాయుమండలమును కలవరపరచవలెననియు, బాణములను వేయవలెననియు వేడుకొనుచున్నాడు; ఈ మాటలచేత, నిస్సందేహముగా, దేవుని సర్వశక్తిని విశ్వాసముతో గ్రహించుటకు మనకును దానికిని మధ్య అడ్డుగా నిలుచు సమస్త ఆటంకములను అతడు తననుండి తొలగించుకొనగోరుచున్నాడు; వాటినుండి బయటపడుట మనకు ఎంతో కష్టమని మనము కనుగొనుచున్నాము. పదునెనిమిదవ కీర్తనలో అతడు దాదాపు అదే పదప్రయోగమును వాడుచున్నాడు; అయితే అక్కడ అది ఇదివరకే అనుగ్రహింపబడిన సహాయము నిమిత్తము దేవుని స్తుతించుటయందును, తాను ఆశ్చర్యకరమైన అసాధారణమైన రీతిలో పైనుండి కాపాడబడితినని సూచించుటయందును వాడబడినది. ఏలయనగా దేవుడు అతని పక్షమున జోక్యము కలిగించుకొనినప్పుడెల్ల అతడు ప్రస్తావించు అట్టి సూచనలు ఎల్లప్పుడును సంభవింపకపోయినను, తనకు అనూహ్యమైన రీతిలో సంభవించినదానిని అసాధారణమైన ప్రకృతి దృశ్యములను సూచించుటద్వారా కొనియాడుటకు అతనికి తగిన కారణము కలదు. మన ముందున్న వాక్యభాగములో అతని ఉద్దేశము భిన్నమైనది. తన మనస్సును నిరాశలో ముంచివేయగల నానావిధములైన నాశనముచేత బెదిరింపబడినవాడై, అతడు దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిని గ్రహించగోరుచున్నాడు; దాని ఎదుట లౌకికమైన సమస్త ఆటంకములు అవశ్యముగా తొలగిపోవలసినవే. విమోచనను మానవ ఉపాయములకు పరిమితము చేయకుండునట్లు అతడు తగిన కారణముచేతనే ఈ అలంకారిక పదప్రయోగమును వాడెనని కనీసము మనము నిశ్చయముగా తెలిసికొనవచ్చును; ఏలయనగా అట్టి సమయమందు దైవశక్తిని సాధారణ నియమములచేత కొలుచుటకంటె అసంబద్ధమైనది మరేదియు ఉండజాలదు.

"నీ ఆకాశములను వంచుము. ఈ మాట తుపాను సమయమందు మేఘములు కనబడు తీరునుండి తీసికొనబడినది: అవి కొండలను పర్వతములను కప్పివేయునంత తక్కువగా వ్రేలాడుచు, ఆకాశమును భూమిని కలిపివేయుచున్నట్లు కనబడును. తన ప్రజల శత్రువులమీద ప్రతిదండన చేయుటకు దేవుడు వచ్చుటను వర్ణించుటకు అట్టి దృశ్యము అలంకారికముగా వాడబడుచున్నది. కీర్తనలు 18:10 మరియు ఇతర ఉదాహరణలు చూడుము." — వాల్ఫోర్డ్. ఈ వచనములోను తరువాతి రెండు వచనములలోను క్రియాపదములు ఆజ్ఞార్థకములో నున్నవి; పదునెనిమిదవ కీర్తనలోని సంబంధిత వాక్యభాగములలోనైతే అవి భూతకాలములో నున్నవి. ఈ వచనములు దావీదు తన రాజ్యమునకును ప్రజలకును శత్రువులవలన అపాయము పొంచియున్న సమయమందు పలికిన ప్రార్థనా వాక్యములనియు, పదునెనిమిదవ కీర్తనలోని వాక్యములైతే ఏదో ప్రసిద్ధమైన విమోచనయో విమోచనలో అనుగ్రహింపబడిన పిమ్మట పలుకబడినవనియు కాల్విన్‌తోకూడ తలంచుటద్వారా ఈ భేదము ఉత్తమముగా వివరింపబడుచున్నది. "వారిని చెదరగొట్టుము. 'వారిని' అను పదము రెండవ వచనములోని 'జనములు' అను దానిని సూచించుచున్నది." — వాల్ఫోర్డ్.

7. పైనుండి నీ చేయి చాపుము మొదలైనవి. పూర్వము వాడబడిన అలంకారముల భావమేమో ఇప్పుడు ఒక్క మాటలో మనకు చూపబడుచున్నది: భూసంబంధమైన సహాయమంతయు లేనప్పుడు, ఆపద యొక్క తీవ్రత అసాధారణమైన సహాయమును అవసరము చేయుచుండగా, దేవుడు పైనుండి తన చేయి చాపవలెనని దాని భావము. కావున అతడు తన శత్రువులను గొప్పవియు లోతైనవియునైన జలములతో పోల్చుచున్నాడు. జాతిమూలమును బట్టి కాక, శీలమును స్వభావమును బట్టి అతడు వారిని అన్యులు అని పిలుచుచున్నాడు. ఈ పదమును సున్నతిలేనివారికి అన్వయించుట పొరపాటు; ఏలయనగా దావీదు శరీరమునుబట్టి అతిశయించిన భ్రష్టులైన యూదులనే విమర్శించుచున్నాడు; మరియు కొంచెము తరువాత, బలాత్కారముతోను ఆయుధములతోను బహిరంగముగా తనమీద దాడిచేయు విదేశీ శత్రువుతో కాక, అంతర్గత విరోధులతోనే తనకు వ్యవహారము కలదని అతడు సూచించుచున్నాడు. అబద్ధపు కుడిచేయి అనుదానిచేత కొందరు దుస్సాహసపు ప్రయత్నములను గ్రహించుచున్నారు; అవి విఫలమగునని దావీదు నిరీక్షించెను. మరికొందరు ఈ పదప్రయోగమును ప్రమాణము చేయు గంభీరమైన ఆచారమునకే పరిమితము చేయుచున్నారు; వారు అబద్ధప్రమాణము చేసినవారని అతడు చెప్పుచున్నట్లు వారు తలంచుచున్నారు; ఇంకను కొందరు, వారు నాలుకతో అబద్ధమాడుటయే గాక చేతితో దుష్టమైన కుతంత్రములను నెరవేర్చిరని దాని భావమని వివరించుచున్నారు. అయితే సొలొమోను చెప్పుచున్నట్లు (సామెతలు 11:21; సామెతలు 16:5) వాగ్దానములు చేయునప్పుడు చేతులు కలుపుట ఆచారమైయుండెను గనుక, ఇక్కడ దావీదు అబద్ధికులను, విశ్వాసఘాతకులను, ద్రోహులను సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. అబద్ధమాడు నాలుకయు మోసకరమైన చేతియు అను రెండు సంగతులు ఈ వచనములో సహజముగా కలిసివచ్చుచున్నవి; వారు మోసపుచ్చుటకే నోటితో ఇచ్చకములాడి చేయి ఇచ్చిరి గనుక, వారి వాగ్దానములలో దేనినుండియు ఏమియు ఆశింపదగదని వాస్తవముగా దాని భావము.

కీర్తన 144:9-11

"ప్రమాణము చేయుటలో కుడిచేయి పైకెత్తబడెను. దావీదు శత్రువులు తాము చేసికొనిన నిబంధనలను ఉల్లంఘించుటద్వారాను, తమ గంభీరమైన ఒప్పందములను భంగపరచుటద్వారాను తమ ప్రమాణములను అపవిత్రపరచిరి." — వాల్ఫోర్డ్. "దాని భావమేమనగా, వారు తమ సమాధాన సంధులను స్నేహ ఒడంబడికలను దృఢపరచు చేతులే వెంటనే తమ మిత్రుల ప్రాణములకును స్వాతంత్ర్యములకును విరోధముగా ఎత్తబడుచున్నవి." — వార్నర్.

9. దేవా, నిన్ను గూర్చి నేను క్రొత్త గీతము పాడెదను; నబ్లుముతోను స్వరమండలముతోను నిన్ను కీర్తించెదను. 10. రాజులకు రక్షణ దయచేయువాడవు, హానికరమైన ఖడ్గమునుండి తన సేవకుడైన దావీదును తప్పించువాడవు నీవే. 11. నన్ను తప్పించుము, అన్యుల కుమారుల చేతిలోనుండి నన్ను విడిపింపుము; వారి నోరు అబద్ధము పలికెను, వారి కుడిచేయి మోసముతో కూడిన కుడిచేయి.

9. దేవా, నిన్ను గూర్చి నేను క్రొత్త గీతము పాడెదను. దేవుడు ఒకసారి తనకు అనుగ్రహించిన కృపలను ఆయన కొనసాగించునని సందేహింపక, అతడు నెమ్మదిగల మనస్సుతో మరల దేవుని స్తుతించు అభ్యాసమునకు పూనుకొనుచున్నాడు. క్రొత్త గీతము అనగా విశేషమైన లేక అసాధారణమైన గీతమని మరియొక చోట నేను గమనించితిని; దీనినుండి దావీదు నిరీక్షణలు మానవ విమర్శ యొక్క నిర్ణయములకు మించి విస్తరించెనని మనము గ్రహించవలసియున్నది; ఏలయనగా అనుగ్రహింపబడబోవు సహాయము యొక్క గొప్పతనమును దృష్టియందుంచుకొని, అతడు స్వభావమందు అపూర్వమైనదియు, ఇక్కడ దానికి ఇయ్యబడిన పేరుచేత సాధారణ కృతజ్ఞతాస్తుతులనుండి వేరుపరచబడినదియునైన స్తుతిగీతమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. నబ్లుము స్వరమండలము విషయమై, సంఘము తన బాల్యదశలో లోబడియుండిన ధర్మశాస్త్రము క్రింది శిక్షణా విధానములో అవి భాగమైయుండెనని నేను మరియొక చోట గమనించితిని. అయితే ముఖ్యముగా గమనింపవలసినది అతని గీతముల విషయము: రాజులను కాపాడువాడైన దేవుడు, తన అధికారపూర్వకమైన శాసనముచేత రాజుగా చేసి అభిషేకించిన దావీదును కాపాడెను, ఖడ్గమునుండి తప్పించెను సహితము. రాజులు అను పదములో సామాన్య ప్రజలకు భిన్నమైన భావము ఇమిడియున్నదనియు, సామాన్య వర్గపు ప్రజలు మాత్రమే గాక, మరింత ప్రాబల్యముగలవారును, తమకు తామే చాలినంత సమృద్ధియైన బలముగలవారుగా కనబడువారును దైవ సంరక్షణకు ఋణపడియున్నారని దావీదు భావించుచున్నాడనియు చెప్పబడు అభిప్రాయము సరియైన ఆధారముగలదో లేదో నేను సందేహించుచున్నాను. అతని భావము దీనికి భిన్నముగా నున్నదని నాకు తోచుచున్నది: దేవుడు మినహాయింపు లేకుండ మనుష్యులందరిని కాపాడుచుండగా, ఆయన శ్రద్ధ ప్రత్యేకముగా అందరి సామాన్య క్షేమమునకు పునాదియైన రాజకీయ వ్యవస్థను నిలుపుటకు విస్తరింపజేయబడుచున్నది. (ఫ్రెంచి అనువాదములో ఇది — "స్వరమండలముతోను పదితంతుల వాద్యముతోను" అని యున్నది. ఇక్కడ రెండు వాద్యములు ప్రస్తావింపబడెనని కాల్విన్ తలంచెనని స్పష్టము. అయితే ఇది సందేహింపబడినది. హెబ్రీ పాఠములోని పదము —,עשור בנבלbenebel asor, "ఒక నెబెల్‌తో (లేక మన ఆంగ్ల బైబిలులో ఈ పదము అనువదింపబడినట్లు స్వరమండలముతో) పది (తంతులు)." ఈ విధముగా ఒక్క సంగీత వాద్యము మాత్రమే — "పదితంతుల స్వరమండలము" — సూచింపబడియుండవచ్చును. కీర్తనలు 33:2లో అదే విధముగా,,עשור בנבלbenebel asor, "పది (తంతుల) స్వరమండలముతో" అని చదువుచున్నాము. అయితే కీర్తనలు 92:3లో నెబెల్ మరియు అసోర్ రెండు వేర్వేరు సంగీత వాద్యములుగా చూపబడినవి. అక్కడ మనము,עליא-ועלי עשור-,נבלale-asor veale-nabel, "అసోర్ లేక పది (తంతుల వాద్యము)మీదను, నెబెల్ లేక స్వరమండలముమీదను" అని చదువుచున్నాము. అయితే ఆ వచనములో అసోర్ స్వతంత్రముగా చూపబడుటనుండి ఏ అనుమానము తీసికొనబడినను, మన ముందున్న వాక్యభాగములోను కీర్తనలు 33:2లోను, వాక్యనిర్మాణమునుబట్టి విమర్శింపగలిగినయెడల, అది ఒక ప్రత్యేక సంగీత వాద్యము అనుటకంటె సామాన్యమైన నెబెల్ లేక స్వరమండలము యొక్క తంతుల సంఖ్యను, లేక ఆ వాద్యము యొక్క ఒక ప్రత్యేక రకమును సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. గ్రీకుల ναβλος; ను లాటినుల nablum ను వచ్చిన హెబ్రీ నెబెల్ విషయమై మన సమాచారము మిక్కిలి పరిమితమైనదియు అస్పష్టమైనదియునై యున్నది. అది వీణ లేక సితార జాతికి చెందిన తంతి వాద్యమని తలంచబడుచున్నది; అది త్రికోణాకారము కలదైయుండినట్లు కనబడుచున్నది. దావీదు దినములకు ముందు లేఖనములో అది ప్రస్తావింపబడలేదు గనుక, అది కొన్ని ఇతర సంగీత వాద్యములంత ప్రాచీనమైనదిగా ఎంచబడుట లేదు. 1 రాజులు 10:12నుండి మనము తెలిసికొనుచున్నట్లు అది విలువైన కఱ్ఱతో చేయబడెను; తరువాత, జోసీఫస్ ప్రకారము, ఎలెక్ట్రమ్ అనబడు విలువైన మిశ్రమ లోహముతో చేయబడెను. పరిశుద్ధ లేఖనములలో పరిశుద్ధస్థలపు ఆరాధనకు సంబంధించియే తప్ప అది ఎన్నడును ప్రస్తావింపబడలేదు గనుక, అది స్వంతముగా వాడబడలేదనియు, బహుశా అదే జాతికి చెందిన ఇతర వాద్యములకంటె పెద్దదియు ఎక్కువ వెలగలదియునై యుండెననియు ఊహింపబడినది. అది వ్రేళ్లతో వాయింపబడెననియు, దానికి పండ్రెండు తంతులు ఉండెననియు జోసీఫస్ చెప్పుచున్నాడు. అయితే పరిస్థితులను బట్టి తంతుల సంఖ్య మారియుండవచ్చును.) వాస్తవముగా అతడు ఆయనను రాజ్యముల సంరక్షకుడును కాపాడువాడును అని పిలుచుచున్నట్లే యున్నది; ఏలయనగా పరిపాలన అను పేరే ద్వేషింపదగినదిగా నున్నది, ఎవడును ఇష్టపూర్వకముగా మరియొకనికి లోబడడు, దాస్యముకంటె స్వాభావిక ప్రవృత్తికి విరుద్ధమైనది మరేదియు లేదు గనుక, రాజుల సింహాసనములు రహస్యమైన దైవ పర్యవేక్షణచేత చుట్టు కంచెవేయబడియుండనియెడల, మనుష్యులు కాడిని విసర్జించి వాటిని కూలద్రోయుటకు ప్రయత్నించుదురు. అయితే మరియొక చోట అతడు "భూరాజులలో జ్యేష్ఠుడు" (కీర్తనలు 89:27) అని పిలువబడినట్లే, దావీదు తన్నుతాను ఇతర రాజులనుండి వేరుపరచుకొనుచున్నాడు; కనీసము, తనమీద మరింత విశేషముగా అనుగ్రహింపబడిన పరిశుద్ధ అభిషేకము నిమిత్తము తాను అత్యున్నత స్థానమును కలిగియున్నట్లు తన్నుతాను చూపుకొనుచు, దేవుని మంచితనము తనయెడల విశేషముగా కనుపరచబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఒక ప్రత్యేకతను సూచించు బిరుదుగా, అతడు దేవుని సేవకుడు అను ప్రత్యేకమైన పేరును తనకొరకు కోరుచున్నాడు; ఏలయనగా రాజులందరును దేవుని సేవకులే, మరియు యెషయా కోరెషునకు ఆ పేరును ప్రత్యేకముగా అన్వయించుచున్నాడు (యెషయా 45:1); అయినను అన్యుడైన ఏ రాజును తాను దేవునిచేత పిలువబడితినని ఎన్నడును గుర్తింపలేదు గనుకను, లోకమందలి వారందరిలో దావీదు ఒక్కడే న్యాయబద్ధమైన అధికారముతో అలంకరింపబడి, విశ్వాసము నిశ్చయముగా ఆధారపడదగిన పరిపాలనాధికార పత్రమును కలిగియుండెను గనుకను, ఈ ప్రత్యేకతా గురుతు అతనికి అన్వయింపబడుట నిష్కారణము కాదు. హానికరమైన ఖడ్గము అనుదానిచేత, నిస్సందేహముగా, అనేక సంవత్సరములపాటు అతడు దాటివచ్చిన అపాయములన్నియు సూచింపబడుచున్నవి; అవి ఎట్టివనగా, అతడు అనేకమారు మరణముల గుండా సింహాసనమునకు వచ్చెననియు, వాటి మధ్యనే సింహాసనముమీద స్థిరపరచబడెననియు యథార్థముగా చెప్పవచ్చును.

కీర్తన 144:12-15

12. మా కుమారులు తమ యౌవనమందు ఏపుగా పెరిగిన మొక్కలవలెను, మా కుమార్తెలు నగరు పోలికచొప్పున నునుపుగా చెక్కబడిన మూలలవలెను ఉన్నారు గనుక.

13. మా అంతర్భాగములు [లేక మూలలు] నిండియున్నవి, జాతినుండి జాతికి వెలువరించుచున్నవి; మా గొఱ్ఱెలు మా వీధులలో వేలకొలదిగాను పదివేలకొలదిగాను ఈనుచున్నవి. 14. మా ఎద్దులు బరువు మోయుటకు అలవాటుపడియున్నవి; మా వీధులలో ఏ గండియు లేదు, ఏ వెడలిపోవుటయు లేదు, ఏ కేకయు లేదు. 15. ఈలాగున నుండు జనులు ధన్యులు! యెహోవా తమకు దేవుడుగాగల జనులు ధన్యులు!

"బిషప్ ప్యాట్రిక్ చేసిన పరివర్తనము నిస్సందేహముగా నిజమైన భావమును తెలుపుచున్నది: 'ఒక నగరునకు అలంకారములైన నునుపుచేయబడిన స్తంభములవలె పొడవుగాను అందముగాను.'" — Illustrated Commentary upon the Bible. "ఆలయముయొక్క నునుపుచేయబడిన మూలలు — సరిగా చెప్పవలెనంటే, చెక్కడపు పనిగల మూలలు, నగరుయొక్క అలంకారము. ప్రాచీనులు తమ వైభవమైన కట్టడముల మూలలమీద గొప్ప శ్రద్ధను, విస్తారమైన అలంకారమును వినియోగించిరి. గ్రీకులు తమ కట్టడముల పైభాగపు దూలములను మోయుటకు కారియాటిడీస్ అనబడు అర్ధస్తంభములను (పొడవైన వస్త్రములు ధరించిన స్త్రీ రూపమువలె చెక్కబడినవాటిని) వాడుట గమనింపదగినది." — క్రెస్‌వెల్. "Ou, produisans, fournissans." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, ఉత్పత్తిచేయుచు, సమకూర్చుచు."

తూర్పు దేశములలో గొఱ్ఱెలు మిక్కిలి విస్తారముగా ఈనును; బొకార్ట్ చూపుచున్నట్లు, అవి ఒక్కసారి రెండు పిల్లలను మాత్రమే కాక, (పరమగీతము 4:2,) కొన్నిసారులు మూడు నాలుగు పిల్లలను ఈనును, అదియు సంవత్సరమునకు రెండుసార్లు. సిరియా, కనాను దేశముల విశాలమైన పచ్చికబయళ్లను తెల్లగా కనబడజేసిన అసంఖ్యాకమైన గొఱ్ఱెల సంఖ్యకు ఇదే కారణము. 2 రాజులు 3:4; 1 దినవృత్తాంతములు 5:21; 2 దినవృత్తాంతములు 35:7; కీర్తన 65:14 [మూలములో ఉన్నట్లే] చూడుము.

12. మా కుమారులు మొదలైనవి. ఈ ముగింపు మూడు వచనములను కొందరు ఒక కోరికగా లేక ఒక ప్రార్థనగా ఎంచుచున్నారు. మరికొందరు, దైవాశీర్వాదమువలన ప్రతివిధమైన కృపయు తమమీద సమృద్ధిగా కుమ్మరింపబడినందుకు దావీదు తన్నుతానును ప్రజలందరిని అభినందించుకొనుచున్నాడని తలంచుచున్నారు. దేవుడు తన ప్రజలయెడల చూపిన ఔదార్యమును దావీదు కృతజ్ఞతాస్తుతి రూపముగా జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు. అయితే, ఆ కాలమందు ప్రబలియున్న కలతలలోను గందరగోళములలోను దేవుడు జోక్యము చేసికొననియెడల దుష్టులచేతను స్వదేశీయులైన శత్రువులచేతను దాదాపు పూర్తిగా తెగిపోవలసియుండిన ఆ దైవ ఉపకారములు కొనసాగవలెననియు కాపాడబడవలెననియు అతడు అదే సమయమందు ప్రార్థించుచున్నాడని తలంచుట దీనితో చక్కగా పొసగును. కావున అతని ఉద్దేశము ఏమనగా, దేవుడు తన ప్రజలమీద నింపిన ఆ విశిష్టమైన ఆశీర్వాదములు తప్పిపోకుండను తొలగిపోకుండను ఆయన కాపాడవలెను. అతడు పిల్లలను గూర్చి ప్రస్తావించుటతో ఆరంభించి, వారి శ్రేష్ఠతను మెచ్చుకొనుటకై, వారిలో మగపిల్లలను తమ యౌవనమందు ఏపుగా పెరిగిన మొక్కలతో పోల్చుచున్నాడు; ఏలయనగా చెట్లు లేతగా నున్నప్పుడే ప్రారంభములోనే పెద్దవిగా ఎదుగనియెడల అవి అరుదుగా గొప్ప ఎత్తునకు చేరును. ఆడపిల్లలను, కట్టడమును అందముగా చేయుటకై నైపుణ్యముతోను చాతుర్యముతోను చెక్కబడిన మూలలవంటివారిగా అతడు వర్ణించుచున్నాడు; అనగా వారు తమ సౌందర్యముచేతను సొగసుచేతను ఇంటిని అలంకరించుచున్నారని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. ఉత్తమమైనదియు చక్కగా పెంచబడినదియునైన సంతానమును దేవుని భూసంబంధమైన ఆశీర్వాదములలో అన్నిటికంటె మొదటిదిగా అతడు ఎంచుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఈ విషయమును గూర్చి నేను మరియొక చోట మరి విస్తారముగా చెప్పియున్నాను. దావీదు ప్రజలందరి పేరట మాటలాడుచు, తన స్వంత స్థితిని సమాజముయొక్క స్థితితో కలిపి చెప్పుచున్నాడు గనుక, అతడు కేవలము తన స్వంత వ్యక్తిగత ప్రయోజనములయందే నిమగ్నుడై యుండలేదని దీనినిబట్టి మనము గ్రహింపవచ్చును.

13. మా అంతర్భాగములు నిండియున్నవి మొదలైనవి. కొందరు కొట్లు అని చదువుచున్నారు, ఈ అర్థమును నేను త్రోసివేయను. అయితే ఈ మాట ముందటి వచనములో మూల అని అనువదింపబడిన זוה zavah అను మాటయొక్క ధాతువునుండియే వచ్చుచున్నది గనుక, నేను చేసినట్లు — "అంతర్భాగములు లేక మూలలు నిండియుండెను" అని — ఈ మాటలను అనువదించుట వ్యుత్పత్తికి మరి ఎక్కువ అనుగుణముగా నున్నట్లు తోచుచున్నది. מפיקים mephikim అను కృదంతమును కొందరు సకర్మకముగా తీసికొని ఉత్పత్తిచేయుచు అని చదువుచున్నారు; అయితే భావము ఒక్కటే, అనగా ప్రతి ఆశీర్వాదముయొక్క సమృద్ధి మూలలన్నిటినుండి ప్రవహించెను. אל מזן-זן mizan el-zan అను వాక్ప్రయోగము, కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తలంచునట్లు, వేర్వేరు జాతులు కలిసిపోయి, అదుపుచేయలేని సమృద్ధివలన ఒక గందరగోళపు రాశిగా ఏర్పడునంత విస్తారమైన పంటను సూచించుటకంటె, ఆశీర్వాదముల వైవిధ్యమును వాటి నానావిధ స్వభావమును సూచించుచున్నదని నాకు తోచుచున్నది. ఈ బలవంతపు అతిశయోక్తిని ఆశ్రయింపవలసిన అవసరము మనకు లేదు; మరియు ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా ఈ మాటలు ఆ భావమునకు స్పష్టముగా అనుకూలించుట లేదు, ఏలయనగా ఒక గందరగోళపు రాశి ఉద్దేశింపబడియుండినయెడల, కేవలము זן זן zan అని యుండెడిది. సంక్షేపముగా భావమేమనగా, ప్రజలమధ్య గోధుమలు మాత్రమే కాక సకలవిధములైన పంటలును ఎంత సమృద్ధిగా ప్రబలియుండెనంటే, ప్రతి మూలయు ప్రతి రకముతో తృప్తికరముగా నింపబడియుండెను.

"మా కుమారులు మొక్కలవలె నుందురు గాక," మొదలైనవి. ఇంగ్లీషు బైబిలు అనువాదకులు స్వీకరించిన అభిప్రాయము ఇదే. "మా వీధులలో. వీధులు గొఱ్ఱెలకు తగిన స్థలములు కావు. חוצות chutzoth అను మాట తరువాతి వచనములో సరిగా 'వీధులు' అని అనువదింపబడిన మాటకు భిన్నమైనది, మరియు యోబు 5:10 లో 'పొలములు' అని అనువదింపబడిన మాట ఇదే. ఈ మాటకు అక్షరార్థము 'వెలుపలి స్థలములు,' కావున ఇది వివిధ ప్రయోగములకు అవకాశమిచ్చును; ప్రస్తుత పాఠములో ఇది బహుశా ఉమ్మడి భూములలోను అరణ్యములలోను ఉన్న వెలుపలి పచ్చికబయళ్లను సూచించుచున్నది." — Illustrated Commentary upon the Bible. "Ou, gras." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, క్రొవ్వినవి." "מזוינו మా కొట్లు. ఈ మాట లేఖనములో ఒక్కసారి మాత్రమే కనబడును, అయితే దీనికిని זוית కును ఒకే ధాతువు ఉండుట మిక్కిలి సంభావ్యము; మరియు ఇది మొదట మా మూలలు అనియు, తరువాత మా కొట్లు అనియు సూచింపవచ్చును; ఏలయనగా కొట్లు లేక గిడ్డంగులు సాధారణముగా కట్టడముల చివరలయందు లేక మూలలయందు ఉండెడివి." — ఫిలిప్స్.

14. మా ఎద్దులు మొదలైనవి. סבל sabal అను హెబ్రీ మాటకు సరియైన అర్థము మోయుట. కావున కొందరు מסובלים mesubbalim అనగా బలిష్ఠమైనవి అని గ్రహించుచున్నారు; ఏలయనగా బలమైన ఎద్దులు కానియెడల అవి మోయుటకు, అనగా బరువులు వహించుటకు, తగియుండవు. మరికొందరు అవి క్రొవ్వుతో నిండినవిగా చెప్పబడుచున్నవని తలంచుచున్నారు. ఈ విషయమును నొక్కి చెప్పవలసిన అవసరము లేదు, ఏలయనగా ఇది ఈ వాక్యభాగముయొక్క ముఖ్య ఉద్దేశమును ప్రభావితము చేయదు. తన ప్రజలయెడల దేవుడు చూపు తండ్రివంటి శ్రద్ధ, వారి మేలునకు సంబంధించిన అతి స్వల్పమైన ప్రతి విషయమును సహితము ఆయన దయతో పట్టించుకొనుచున్నాడను కారణముచేత ఇక్కడ కొనియాడబడుచున్నదని గమనించుట మరి ముఖ్యమైయుండవచ్చును. ముందటి వచనములో పశువుల మందలయొక్కయు గొఱ్ఱెల మందలయొక్కయు ఫలవృద్ధిని అతడు దేవుని మంచితనమునకు ఆపాదించినట్లే, ఇప్పుడు వారి ఎద్దులు బలియుటను ఆయనకు ఆపాదించుచున్నాడు; ఇహలోకమందు మనకు సంబంధించిన దేనిని ఆయన విస్మరింపడని చూపుటకే అట్లు చేయుచున్నాడు. మనము అనుభవింపలేనియెడల సమస్తమును సమృద్ధిగా కలిగియుండుట స్వల్ప ప్రయోజనమే గనుక, ప్రజలు సమాధానముతోను నెమ్మదితోను ఉండుటను ప్రభువు దయయొక్క మరియొక భాగముగా అతడు గమనించుచున్నాడు. గండి అను మాటచేత అతడు శత్రువుల దండయాత్రలను సూచించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు; అనగా పడగొట్టబడిన గుమ్మములగుండనైనను ప్రాకారములగుండనైనను వారిమీదికి చొచ్చుకొనివచ్చు శత్రువెవడును లేడు. వెడలిపోవుటలు అను మాటచేత కొందరు చెరను, అనగా ప్రజలు తమ జన్మదేశపు సరిహద్దులనుండి లాగివేయబడలేదని, గ్రహించుట ఆశ్చర్యము. నా అభిప్రాయములో అతని భావమంతయు కేవలము ఇదే: శత్రువును తరిమివేయుటకై బయలువెడలవలసిన అవసరము ఏమియు లేకుండెను, ఎవడును బలాత్కారము చేయలేదు, బాధింపలేదు. వీధులలో అకస్మాత్తుగా కలుగు అల్లరివలన పుట్టు ఏ కేకయు లేదను వాక్ప్రయోగమునకును ఇదే భావము. కావున భావమేమనగా, దేవుడు శత్రువులను దూరముగా ఉంచెను గనుక పట్టణములలో ఏ కలవరమును లేకుండెను.

అక్షరార్థముగా, "జాతినుండి జాతికి."

అనగా, పాగ్నినస్ ప్రకారము మాంసముతో; అతడు onusti carne అని వ్రాయుచున్నాడు. ధాతువు סכל, రూపము పుయల్ కృదంతము, ఇది ఈ స్థలమందు మాత్రమే కనబడును. కాంపెన్సిస్ దీనిని ఇట్లు పరివర్తనము చేసెను: santi et ferendis oneribus apti. బహుశా బరువులు మోయు ఎద్దులు అను పదబంధము, బలమైనవియు బరువులు మోయుటకు తగినవియునైన మన భారవాహక పశువులు అను మాటకు సమానమైనదై యుండవచ్చును; మరియు ఇక్కడ కీర్తనకారుని ప్రార్థన ఏమనగా, అవి ఈ సేవకు మిక్కిలి తగినవై యుండవలెను." — ఫిలిప్స్.

15. ఈలాగున నుండు జనులు ధన్యులు మొదలైనవి. దైవానుగ్రహము తన ప్రజలకు తగినంతగా చూపబడి ప్రత్యక్షపరచబడెనని అతడు ఈ విధముగా ముగించుచున్నాడు. అశాశ్వతమైన ఉపకారములనుబట్టి మనుష్యుని ధన్యతను అంచనావేయుట పూర్తిగా స్థూలమైన లౌకిక స్వభావమును కనుపరచుచున్నదని ఎవడైనను ఆక్షేపించినయెడల, నేను ఇచ్చు ప్రత్యుత్తరమేమనగా, ఈ రెండు విషయములను మనము కలిపి చదువవలెను: తాము అనుభవించు సమృద్ధిలో దేవుని కటాక్షమును గుర్తించువారును, ఈ అశాశ్వతమైన ఆశీర్వాదములనుండి ఆయన తండ్రి ప్రేమను గూర్చిన నిశ్చయముచేత నిజమైన స్వాస్థ్యమును ఆశించునంతగా దానిని గ్రహించువారును ధన్యులు. ఇహలోకమందు దేవుడు ఆశీర్వదించువారిని ధన్యులని పిలుచుటలో అనుచితమేమియు లేదు; అయితే వారు తమ కృపావరములను వినియోగించుకొనుటలోను వాడుకొనుటలోను గ్రుడ్డివారుగా కనబడకూడదు, లేక వాటి కర్తను బుద్ధిహీనముగాను నిర్లక్ష్యముగాను విస్మరింపకూడదు. జీవనమునకు అవసరమైన సాధనములలో దేనికిని మనకు కొదువ కలుగనియ్యని దేవుని దయగల సంరక్షణ నిశ్చయముగా ఆయన అద్భుతమైన ప్రేమకు స్పష్టమైన నిదర్శనము. దేవుని శ్రద్ధకు పాత్రులమగుటకంటె, విశేషముగా ఆయన మనలను పోషించు ఔదార్యమునుబట్టి ఆయన మనకు తండ్రియని నిర్ధారించుకొనుటకు తగిన వివేకము మనకుండినయెడల, మరి ఏది వాంఛనీయమైనది? ఏలయనగా ప్రతిదానిని ఈ విషయముతో సంబంధపరచియే చూడవలెను. కేవలము పశుప్రాయమైన తృప్తిని పొంది, దేవుడు తన ప్రజలుగా ఏర్పరచుకొనినవారే, వారు మాత్రమే, ధన్యులు అను అన్నిటికంటె ముఖ్యమైన విషయమును మరచిపోవుటకంటె, లేమిచేత ఒక్కసారిగా నశించుటయే మేలు. మనము గమనింపవలసినదేమనగా, దేవుడు మనకు అన్నపానములను ఇచ్చుటలో ఒక విధమైన ధన్యతను అనుభవించుటకు మనలను చేర్చుకొనుచున్నను, లేమిలోను దారిద్ర్యములోను పోరాడుచు జీవితమును గడుపు విశ్వాసులు దౌర్భాగ్యులని దానినుండి సిద్ధింపదు; ఏలయనగా ఆ లేమి ఏదైనను, దేవుడు శ్రేష్ఠమైన ఆదరణలచేత దానిని సరిదిద్దగలడు.