కీర్తన 105

కీర్తన 105

కీర్తన 105

లోకములోని సమస్త జనములలోనుండి ఒక ప్రజను ఏర్పరచుకొని దానిని ఉచితముగా దత్తత చేసికొనుటయందు కనుపరచబడిన దేవుని అసాధారణమైన కృపను కీర్తనకారుడు ఘనపరచుచున్నాడు. తాను అబ్రాహాముతోను అతని సంతానముతోను నిబంధన చేసినది కేవలము మాటతో మాత్రమే కాదని చూపుటకై, దేవుడు వారిని ఐగుప్తునుండి విడిపించిన తరువాత వారిమీద లెక్కలేని ఉపకారములను కుమ్మరించుట మానలేదు; మరియు ఇందులో ఆయన ఉద్దేశము ఏదనగా, విడిపింపబడినవారు తమవంతుగా ఆయన నిబంధనను నమ్మకముగా గైకొని, నిష్కపటముగా ఆయన సేవకు తమ్మును తాము సమర్పించుకొనవలెనని. (ఈ కీర్తనకు హెబ్రీలోను కల్దీయ అనువాదములోను శీర్షిక లేదు; కాని వల్గేట్, సెప్టువజింట్, ఇతియోపీయ, అరబీ అనువాదములలో అంతకుముందటి కీర్తనను ముగించు హల్లెలూయా దీనికి శీర్షికగా ముందు ఉంచబడినది. మొదటి పదునైదు వచనములు, మందసము ఓబేదెదోమునొద్దనుండి సీయోనుకు తేబడిన తరువాత పాడబడుటకై దావీదు రచించిన కృతజ్ఞతాగీతము యొక్క మొదటి భాగముతో సరిపోలుచున్నవి. — 1 దినవృత్తాంతములు 15:8-22 చూడుము. అందుచేత దావీదే దీని ప్రేరేపిత రచయిత అనియు, అబ్రాహాము దినములనుండి కనాను దేశములో వారు తుదకు స్థిరపడువరకు ఇశ్రాయేలీయులయెడల దేవుడు కనుపరచిన ప్రశస్తమైన, అసాధారణమైన మంచితనమును మరి సంపూర్ణముగా జ్ఞాపకము చేయునట్లు, అతడు తన చరిత్రలో తరువాతి యొక కాలమందు దీనిని విస్తరించియుండవచ్చుననియు కొందరు నిర్ణయించుచున్నారు; మరికొందరు, యూదులు బబులోను చెరనుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు హెబ్రీ కవులలో ఎవడో ఒకడు దీనిని విస్తరించెనని నిర్ణయించుచున్నారు. ఈ కీర్తన విషయమునందును శైలియందును 78వ కీర్తనను బలముగా పోలియున్నది; ఇక్కడి పదప్రయోగము కొంత ఎక్కువ సరళమైనదై యుండుట తప్ప. — సం.)

కీర్తన 105:1-5

1. యెహోవాను స్తుతించుడి; ఆయన నామమునుబట్టి ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టుడి; జనములలో ఆయన కార్యములను ప్రకటించుడి. 2. ఆయనకు పాడుడి; ఆయనను కీర్తించుడి; ఆయన అద్భుతకార్యములన్నిటినిగూర్చి మాటలాడుడి. 3. ఆయన పరిశుద్ధ నామమునుబట్టి సంతోషించుడి; యెహోవాను వెదకువారి హృదయము సంతోషించును గాక. 4. యెహోవాను ఆయన బలమును వెదకుడి; ఆయన ముఖమును నిత్యము వెదకుడి. 5. ఆయన చేసిన ఆశ్చర్యకార్యములను, ఆయన అద్భుతములను, ఆయన నోటి తీర్పులను జ్ఞాపకము చేసికొనుడి.

1. యెహోవాను స్తుతించుడి, మొదలైనవి. ఈ ప్రారంభ వాక్యముల ఉద్దేశము కేవలము ఇదే: అబ్రాహాము సంతానము తమ ధన్యత యావత్తును దేవుని ఉచితమైన దత్తతయందే ఉంచుకొనవలెను. వారు మనుష్యులుగా సృజింపబడుటయు, దేవుని తండ్రివంటి పరామర్శచేత లోకములో పోషింపబడుటయు, ఆయన హస్తమునుండి ఆహారమును పొందుటయు నిశ్చయముగా తృణీకరింపదగని ఆశీర్వాదమే; అయినను ఆయన స్వకీయ ప్రజగా ఏర్పరచబడుట అంతకంటె ఎంతో శ్రేష్ఠమైన ఆధిక్యము. సమస్త మానవజాతి ఆదామునందు శిక్షావిధికి లోనైయుండగా, ఇశ్రాయేలీయుల స్థితి ఇతర జనములన్నిటి స్థితికి ఎంత భిన్నముగా నుండెననగా, తాము దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడినవారమని అతిశయించుటకు వారికి ఆధారము కలిగెను. ఈ కృపను ఘనపరచుటకై ప్రవక్త ఇన్ని మాటలను ఒకదానిమీద ఒకటి కూర్చుటకు కారణము ఇదే. అంతకుముందటి కీర్తనలో చేసినట్లు అతడు సర్వలోకము యొక్క పరిపాలనను గూర్చి ఇక్కడ చర్చించుట లేదు; దేవుడు ఇశ్రాయేలు సంతతియెడల కనుపరచిన తండ్రివంటి కటాక్షమునే అతడు కీర్తించుచున్నాడు. అతడు సాధారణముగా ఆయన కార్యములను ఆయన అద్భుతములను పేర్కొనుచున్నాడు నిజమే; అయినను భూమిమీద పరలోక జీవితము జీవించు ఒక సంఘమును దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ఆ ఆత్మీయ నిబంధనకే అతడు ఆ రెండిటిని పరిమితము చేయుచున్నాడు. సూర్యచంద్రనక్షత్రములు లోకమునకు వెలుగిచ్చుటకై ప్రతిదినము ఉదయించుటయు, భూమి తన కాలములలో తన ఫలమును ఇచ్చుటయు, ప్రతి ప్రాణికి దాని ఆహారమునకై సమస్తమైన మంచి వస్తువులు సమృద్ధిగా అందింపబడుటయు, మానవ కుటుంబమునకు ఇన్ని సౌకర్యములు ధారాళముగా సమకూర్చబడుటయు ఈ అద్భుతములలో చేర్చవలెనని అతని ఉద్దేశము కాదు; తాను తండ్రిగా కనుపరచుకొనుటకై నశించిన ఆదాము సంతతిలోనుండి కొద్ది భాగమును తనకొరకు ఏర్పరచుకొనిన దేవుని సర్వాధికారమైన కృపనే అతడు కీర్తించుచున్నాడు. కావున దేవుని నామమునుబట్టి సంతోషించవలెననియు ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టవలెననియు అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఇది సంఘము మాత్రమే ప్రత్యేకింపబడిన ఆధిక్యము. దీనినుండి తేలునదేమనగా, ఈ మాటలు నిజమైన విశ్వాసులను తప్ప మరి ఎవరిని ఉద్దేశించి పలుకబడలేదు; దేవుడు వారిని తన ప్రత్యేక సంరక్షణ క్రిందికి తీసికొనెను గనుక వారు తన నామమునుబట్టి అతిశయింపవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు.

4. యెహోవాను ఆయన బలమును వెదకుడి. (... బలము అను మాట విషయమై, సెప్టువజింట్ అనువాదకులు עזו బలపరచబడుడి అని చదివినట్లు కనబడుచున్నది; అందుచేత వారు దానిని κραταιωθὢτε అని అనువదించిరి; లాటిను 'confirmamini', 'స్థిరపరచబడుడి' అని అనువదించుచున్నది; సిరియా అనువాదము కూడ 'బలపరచబడుడి' అని అట్లే అనువదించుచున్నది. 'ప్రభువును వెదకుడి, స్థిరపరచబడుడి;' మీ బలమంతయు ఆయననుండియే వెదకబడును గాక అను భావమును ఈ మాట చక్కగా భరించగలదు. యూదు అరబీ అనువాదము కూడ ఇట్లే: 'ప్రభువును వెదకుడి, ఆయన మిమ్మును బలపరచవలెనని, లేక ఆయననుండి బలమును, వెదకుడి, లేక మీరు ప్రార్థనచేత జాగ్రత్తగా ఆయనను వెదకినయెడల నిశ్చయముగా బలపరచబడుదురు.'" — హమ్మండ్. హార్స్లీ కూడ "ప్రభువును వెదకుడి, బలముగా నుండుడి" అని చదువుచున్నాడు. — సం.) అంతకుముందటి వచనములో అతడు విశ్వాసులను దేవుని వెదకువారు అను ఘనమైన బిరుదుతో వర్ణించినను, ఆయనను వెదకుటయందు ఆసక్తిగా నుండవలెనని అతడు మరల వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు; ఈ హెచ్చరిక అనవసరమైనది కాదు. దేవుని వెదకుట, నిజమైన పరిశుద్ధులందరు లోకమనుష్యులనుండి ప్రత్యేకముగా గుర్తింపబడు గురుతు అనుట నిజమే; అయినను తగిన ఆసక్తితో ఆయనను వెదకుటయందు వారు బహుగా వెనుకబడియున్నారు; కావున వారు తమంతట తామే పరుగెత్తుచున్నను, ఈ అభ్యాసమునందు వారిని ముందుకు త్రోయుటకు వారికి ఎల్లప్పుడును ప్రేరేపణలు అవసరమై యున్నవి. (మూడవ వచనము విషయమై: ఫ్రెంచి అనువాదములో "ఆయన పరిశుద్ధ నామమును స్తుతించుడి" అని యున్నది. దీనికి అనుగుణముగా హమ్మండ్, ב బేత్, లో, అనునది అధికపదమని తలంచి, "ఆయన పరిశుద్ధత యొక్క నామమును స్తుతించుడి" అని చదువగోరుచున్నాడు. — సం.) దేవుని వెదకవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ రేపుచున్నవారు చంచలులైనవారు కారు, బొత్తిగా సోమరులై భూమి యొక్క అపవిత్రతలకు అంటుకొనియుండువారును కారు; సిద్ధమైన, సంసిద్ధమైన మనస్సుతో ఇదివరకే దీనిని చేయ గురిపెట్టుచున్నవారే; వారు తమ మార్గములో తగినంత వేగముగా ముందుకు సాగకుండ అనేక ఆటంకములచేత అడ్డగింపబడుచున్నారని అతడు గ్రహించుచున్నాడు గనుక ఈ విధముగా వారిని ప్రేరేపించుచున్నాడు. కావున మనము ఎంత సమ్మతిగలవారమైనను, మన మాంద్యమును సరిదిద్దుటకు అట్టి ప్రేరేపణ మనకు అవసరమే. దేవుని బలమును ముఖమును అనునవి, కాలముల మొరటుతనమునకు తన్ను తాను అనుగుణపరచుకొని, దేవుడు ఆ కాలమందు నిజమైన విశ్వాసులను తనయొద్దకు ఆకర్షించిన ఆ విధమైన ప్రత్యక్షతనే నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నవి. నిబంధన మందసము అనేక ఇతర స్థలములలో దేవుని బలమనియు దేవుని ముఖమనియు పిలువబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆ గురుతుచేత ఆయన తమకు సమీపముగా నున్నాడని ప్రజలు జ్ఞాపకము చేయబడిరి, మరియు వాస్తవముగా ఆయన శక్తిని అనుభవించిరి. (దీనితో లౌత్ వ్యాఖ్యానము ఏకీభవించుచున్నది: "పరిశుద్ధ మందసమును, దానిమీద నిలిచియుండిన షెకీనాయును, అనగా దైవసన్నిధి యొక్క గురుతు, దేవుని ముఖము అని పిలువబడుచున్నది; మరియు దేవుని ముఖమును వెదకుట అనగా మందసము ఎదుట కనబడుట, దేవుని పరిశుద్ధస్థలమునందు ఆరాధించుట; ఇది ఇశ్రాయేలీయులు సంవత్సరమునకు మూడుసార్లు చేయవలెనని విధింపబడియుండెను. — 2 సమూయేలు 21:1; 2 దినవృత్తాంతములు 7:14; కీర్తనలు 27:8; నిర్గమకాండము 23:17 చూడుము." — హెబ్రీయుల పరిశుద్ధ కవిత్వముపై ఉపన్యాసములు, సంపుటి 2, పుట 241. — సం.) కావున దేవుడు ఎంత సన్నిహితముగా వారికి తన్ను కనుపరచుకొనెనో, అంత ఎక్కువ సంసిద్ధతతోను ఉత్సాహముతోను వారు ఆయనను వెదకుటయందు తమ హృదయములను నిలుపవలెనని ప్రవక్త కోరుచున్నాడు; మరియు దేవుడు మన బలహీనతను ఆదుకొను సహాయము మన ఆసక్తికి మరి అధికమైన ప్రేరేపణగా నుండవలెను. వినయము కూడ మనకు సిఫారసు చేయబడుచున్నది; అనగా దేవుని వెదకుటయందు మన మాంద్యమును జ్ఞాపకము చేసికొని, ఆయన మనకు నియమించిన మార్గమును మనము గైకొనవలెను, మరియు ఆయన మనలను కొంచెము కొంచెముగా తనయొద్దకు నడిపించు ప్రాథమిక సాధనములను తృణీకరింపకూడదు. ఎవడును ఈ అభ్యాసమునందు అలసిపోకుండునట్లును, లేక సంపూర్ణతను చేరితినను బుద్ధిహీనమైన అభిప్రాయముచేత ఉబ్బిపోయి భక్తి యొక్క బాహ్య సహాయములను నిర్లక్ష్యము చేయకుండునట్లును నిత్యము అను మాట చేర్చబడినది; అనేకులు అట్లు చేయుచున్నారు; వారు దేవుని జ్ఞానములో కొన్ని మెట్లు ముందుకు సాగిన తరువాత, తాము దేవదూతలకంటె పైగా హెచ్చింపబడినట్లు, ఇతరుల సామాన్య శ్రేణినుండి తమ్మును తాము మినహాయించుకొనుచున్నారు. మరియు, దేవుడు తన ప్రజలను ఐగుప్తునుండి విడిపించినప్పుడు, క్రొత్తవియు అసాధారణమైనవియునైన విధములలో తన శక్తిని ప్రదర్శించి చేసిన ఆశ్చర్యకార్యములను జ్ఞాపకము చేసికొనవలెనని ఆజ్ఞ ఇయ్యబడుచున్నది. ఆయన నోటి తీర్పులు అను మాటచేత కొందరు ధర్మశాస్త్రమును గ్రహించుచున్నారు. అయితే ఆయన ఆశ్చర్యకార్యములు, ఆయన అద్భుతములు, ఆయన నోటి తీర్పులు అను మూడు మాటలను నేను ఒకే వరుస సంఘటనలను సూచించునవిగా చదువుచున్నాను గనుక, దేవుడు ఫరో గర్వమును అణచిన అద్భుతములను గూర్చియే దీనిని వివరించుటకు నేను ఇష్టపడుచున్నాను. అయినను ఈ విధమైన మాటతీరుకు కారణమేమి అను విషయమై కొంత సందేహము కలదు. దేవుడు మోషేద్వారా ఈ అద్భుతములను ముందుగా తెలియజేసెను గనుక అవి దేవుని నోటి తీర్పులు అని పిలువబడుచున్నవని కొందరి అభిప్రాయము; ఇది మిక్కిలి సంభావ్యమే. అదే సమయమందు, ఈ మాటను మరి సరళముగా, ఈ అద్భుతములయందు దేవుని శక్తి అసాధారణమైన రీతిగా ప్రత్యక్షపరచబడెనని సూచించునదిగా తీసికొనవచ్చును; దీనినుండి అవి ఆయనచేత చేయబడెనని గ్రహించుట సులభము. ఐగుప్తీయులకు ప్రవక్తగా నుండుటకు దేవుడు లేపిన మోషే పరిచర్యను నేను మినహాయింప నుద్దేశించుట లేదు; జరుగబోవుదానిని అతడు ప్రకటించుటచేత ఏదియు యాదృచ్ఛికముగా జరుగలేదని అతడు చూపవలెనని దేవుడు అతనిని లేపెను. అయినను ఈ అద్భుతముల ప్రత్యక్షమైన స్వభావమును ఇది సూచించుచున్నదని నేను తలంచుచున్నాను; దేవుడు ఒక్క మాటయైనను పలుకకపోయినను, ఆయనే తన ప్రజల విమోచకుడని సంగతులే స్పష్టముగా చూపెనని చెప్పబడినట్లున్నది.

కీర్తన 105:6-11

6. ఆయన సేవకుడైన అబ్రాహాము సంతానమా, ఆయన ఏర్పరచుకొనిన యాకోబు కుమారులారా. 7. ఆయనే మన దేవుడైన యెహోవా; ఆయన తీర్పులు భూమియందంతట నున్నవి. 8. ఆయన తన నిబంధనను, వెయ్యి తరములవరకు తాను ఆజ్ఞాపించిన మాటను నిత్యము జ్ఞాపకము చేసికొనెను; 9. అబ్రాహాముతో తాను చేసిన నిబంధనను, ఇస్సాకుతో తాను చేసిన ప్రమాణమును; 10. దానిని యాకోబునకు కట్టడగాను, ఇశ్రాయేలునకు నిత్య నిబంధనగాను స్థిరపరచెను; 11. నేను కనాను దేశమును, మీ స్వాస్థ్యపు కొలనూలును [లేక కొలత త్రాడును] నీకిచ్చెదనని సెలవిచ్చెను.

6. ఆయన సేవకుడైన అబ్రాహాము సంతానమా. ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, దేవుడు ప్రత్యేకమైన దత్తతచేత తనకు బంధించుకొనిన తన స్వదేశస్థులను కీర్తనకారుడు పేరుపెట్టి సంబోధించుచున్నాడు. కేవలము దేవుని దయాసంకల్పముచేతనే వారు ఇతర జనములన్నిటికంటె శ్రేష్ఠులుగా ఎంచబడుట మరి ఎక్కువ పరిశుద్ధమైన ఐక్యబంధమై యుండెను. వారిని అబ్రాహాము సంతానమనియు యాకోబు కుమారులనియు పిలుచుటచేత, వారు తమ స్వంత శక్తిచేత అంత గొప్ప ఘనతను పొందలేదనియు, పరిశుద్ధ పితరులనుండి వారు జన్మించిరి గనుకనే దానిని పొందిరనియు అతడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. (పదకొండవ వచనము విషయమై: మన ఆంగ్ల అనువాదములో అది భాగము అని యున్నది. కాని మూలపదము త్రాడు లేక నూలు అని అర్థమిచ్చుచున్నది. కనాను దేశము పండ్రెండు గోత్రములకు పంచిపెట్టబడిన వేర్వేరు చీట్లను లేక భాగములను ఇది సూచించుచున్నది; అవి నూలులచేత కొలువబడెను. సంపుటి 1, పుట 225, గమనిక 4 చూడుము. కనానీయులకంటె ముందే హెబెరు సంతతివారు కనాను దేశమును స్వాధీనపరచుకొనిరనియు, కనానీయులు అన్యాయముగా వారిని వెళ్లగొట్టిరనియు కొందరు పండితులు తలంచుచున్నారు గనుక (సంపుటి 3, పుట 264, గమనిక 3 చూడుము), "మీ స్వాస్థ్యపు భాగము" అను మాట ఈ పూర్వపు, న్యాయమైన స్వాధీనమును సూచించుచున్నదని డిమక్ ఊహించుచున్నాడు. కాని 12వ వచనములో వారికి ఇయ్యబడిన బిరుదు, అనగా దానిలో పరదేశులు అనునది, అట్టి అభిప్రాయమునకు విరుద్ధముగా కనబడుచున్నది. దేవుని సమర్థించుటకు అట్టి ఊహను ఆశ్రయింపవలసిన అవసరమును లేదు. ఆయన సర్వభూమికి సర్వోన్నతమైన యజమానుడు గనుక, తనకిష్టమైనవారికి దానిని ఇచ్చుటకు ఆయనకు హక్కు కలదు; మరియు కనానీయుల దుష్టత్వము వారి బహిష్కారమును తగినంతగా సమర్థించెను. — సం.) అయితే వారి పితరుల పరిశుద్ధత వారి స్వంత స్వభావమునుండి కాక, కేవలము దేవుని ఏర్పాటునుండియే ప్రవహించెనని అదే సమయమందు అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు. ఈ రెండు సత్యములను అతడు స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు: మొదటిది, వారు పరిశుద్ధ పితరులనుండి తమ పుట్టుకను పొందిరి గనుక, అబ్రాహాము పిల్లలుగా జన్మింపకముందే వారు నిబంధనకు వారసులై యుండిరి; రెండవది, పితరులే తమ స్వంత యోగ్యతచేతనైనను విలువచేతనైనను ఈ ఆధిక్యమును సంపాదించుకొనలేదు, ఉచితముగా ఏర్పరచబడిరి; యాకోబు దేవుడు ఏర్పరచుకొనినవాడు అని పిలువబడుటకు కారణము ఇదే. అబ్రాహాము దేవుని పవిత్రముగాను నిష్కపటముగాను ఆరాధించెను గనుక అతడును ఇక్కడ దేవుని సేవకుడు అని పిలువబడుచున్నాడు (ఆదికాండము 26:24); అయినను ఈ ప్రత్యేకత యొక్క ఆరంభము మనుష్యులకు కాక, ఇశ్రాయేలీయులను తన స్వకీయ స్వాస్థ్యముగా ఏర్పరచుకొను ఘనతను వారికి అనుగ్రహించిన దేవునికి మాత్రమే ఆపాదింపవలెనని రెండవ వాక్యభాగములో సాక్ష్యమియ్యబడుచున్నది.

ఆదికాండము 15:17, 18; 17:2; 22:16; 26:3; 35:11 చూడుము.

ఆదికాండము 26:3 చూడుము.

అబ్రాహాముతో తాను చేసి ఇస్సాకుకు స్థిరపరచిన నిబంధన యొక్క కృపగల అభయములన్నిటిని ఆయన బెయేర్షెబాయందు యాకోబునకు కూడ నూతనపరచెను (ఆదికాండము 28:10-15); మరియు పద్దనరామునందు అతని పేరును యాకోబునుండి ఇశ్రాయేలుగా మార్చినప్పుడు వాటిని మరల నూతనపరచెను (ఆదికాండము 35:9-15; 13:1-5).

ఈ నిబంధననుబట్టి కీర్తనకారుడు నిర్ణయించునదేమనగా, దేవుని పరిపాలన సర్వలోకమందంతట వ్యాపించియున్నను, ఆయన అన్ని స్థలములయందు తన తీర్పును జరిగించుచున్నను, ఆయన విశేషముగా ఆ ఒక్క ప్రజకే దేవుడై యుండెను (7వ వచనము); మోషే గీతములోని ఈ మాట ప్రకారమే: "మహోన్నతుడు జనములకు వారి స్వాస్థ్యములను పంచిపెట్టినప్పుడు, ఆదాము కుమారులను వేరుపరచినప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయుల లెక్కచొప్పున ఆయన జనముల సరిహద్దులను నియమించెను. యెహోవా భాగము ఆయన ప్రజలే; యాకోబు ఆయన స్వాస్థ్యపు వంతు." ద్వితీయోపదేశకాండము 32:8, 9.

ఇశ్రాయేలు సంతతి ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠులగుటకు కారణము వారు ఇతరులకంటె మంచివారగుట కాదు, దేవుని దయాసంకల్పము అట్టిదగుటయే అని ప్రవక్త మరల చూపగోరెను. దైవ తీర్పులు భూగోళము యొక్క సమస్త ప్రదేశములయందును వ్యాపించియున్నయెడల, ఈ విషయమందు సమస్త జనముల స్థితి సమానమే. దీనినుండి తేలునదేమనగా, ఇక్కడ సూచింపబడిన వ్యత్యాసము దేవుని ప్రేమనుండియే కలిగెను, — ఇతర జనములకంటె ఇశ్రాయేలీయుల ఆధిక్యమునకు మూలము ఆయన ఉచితమైన కటాక్షమే. కావున ఆయన సర్వభూమికి న్యాయమైన యజమానుడై యున్నను, తాను ఏలుటకై ఒక ప్రజను ఆయన ఏర్పరచుకొనెనని ప్రకటింపబడుచున్నది. ఈ బోధ నేటి దినమున మనకును అన్వయించుచున్నది. మన పిలుపును మనము సరిగా ధ్యానించినయెడల, ఇతరులకంటె మనలను శ్రేష్ఠులుగా ఎంచుటకు దేవుడు తనకు వెలుపలనున్న దేనిచేతను ప్రేరేపింపబడలేదనియు, కేవలము తన స్వంత ఉచితమైన కృపచేతనే అట్లు చేయుటకు ఆయనకు ఇష్టమాయెననియు మనము నిస్సందేహముగా కనుగొందుము.

8. ఆయన తన నిబంధనను నిత్యము జ్ఞాపకము చేసికొనెను. కీర్తనకారుడు ఇప్పుడు నిబంధన యొక్క ఫలమును వాస్తవమైన నెరవేర్పును కీర్తించుచు, ఇశ్రాయేలీయులకొరకు చేయబడిన విమోచననుబట్టి తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని రుజువు చేయుచున్నాడు; అదేదనగా, దేవుడు సమస్త జనములమీద సమానముగా ఏలుచుండగా, అబ్రాహాము సంతానమునకు మాత్రమే తన ప్రత్యేకమైన కటాక్షమును విస్తరింపజేసెను. గతకాలమందు తన సేవకులకు తాను చేసిన వాగ్దానమును నమ్మకముగా నెరవేర్చవలెనని కాకపోయినయెడల, దేవుడు తన ప్రజలను విడిపించుటయందు ఇన్ని అద్భుతములచేత తన బాహుబలమును ప్రదర్శించుట ఎట్లు సంభవించెను? కావున ఏర్పరచబడిన గోత్రములకు అనుగ్రహింపబడిన విమోచనకు ఆ ప్రాచీన నిబంధనయే కారణమని స్పష్టము; ఏలయనగా దేవుడు తన వాగ్దానములను నమ్మకముగా గైకొనుటకై, ఆయన మొదట కనికరము చూపవలసియుండెను. వాగ్దానమునకును నెరవేర్పునకును మధ్య దీర్ఘకాలము గడచిపోయెను గనుక, ప్రవక్త జ్ఞాపకము చేసికొను అను మాటను వాడుచున్నాడు; దైవ వాగ్దానములు కాలము యొక్క దీర్ఘతచేత పాతబడిపోవనియు, అవి ఆరిపోయి పూర్తిగా మరువబడెనని లోకము ఊహించునప్పుడు సహితము, వాటిని తగిన కాలమందు నెరవేర్చుటకై దేవుడు ఎప్పటివలెనే స్పష్టముగా వాటిని జ్ఞాపకమందు ఉంచుకొనుచున్నాడనియు అతడు సూచించుచున్నాడు. నిబంధన యొక్క రూపమునకు లేక సారాంశమునకును దాని నెరవేర్పునకును మధ్యగల పొందిక కీర్తింపబడు తరువాతి వాక్యభాగములో ఇది మరి బలముగా స్థిరపరచబడుచున్నది. దేవుడు అబ్రాహాముతో నిబంధన చేసినది ఒక దినముకొరకో కొన్ని దినములకొరకో కాదు, తన నిబంధన కొనసాగుటను మనుష్యుని జీవితకాలమునకు ఆయన పరిమితము చేయలేదు, వెయ్యి తరములవరకు సహితము అతని సంతానమునకు దేవుడై యుందునని ఆయన వాగ్దానము చేసెను అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. కావున నెరవేర్పు దీర్ఘకాలము నిలిపివేయబడినను, తన వాగ్దానము కాలము యొక్క దీర్ఘతచేత విఫలము కాలేదని దేవుడు ఫలముచేత చూపెను.

అబ్రాహాము విగ్రహారాధికులతో కలిసియుండగా మొదట పిలువబడినవాడు అతడే గనుక ప్రవక్త అతనితో ఆరంభించుచున్నాడు. అయితే ఆ నిబంధన అతని కుమారుని చేతిలోను అతని కుమారుని కుమారుని చేతిలోను కూడ స్థిరపరచబడెనని అతడు తరువాత ప్రకటించుచున్నాడు. కావున దేవుడు తన నిబంధనను అబ్రాహామునొద్ద ఉంచి, అతని సంతానమునకు దేవుడై యుందునని గంభీరమైన ప్రమాణముచేత తన్ను తాను బద్ధుని చేసికొనెను. అయితే తన వాగ్దానము యొక్క సత్యమును గూర్చి మరి ఎక్కువ నిశ్చయతను ఇచ్చుటకై, దానిని ఇస్సాకుకును యాకోబునకును నూతనపరచుటకు ఆయన కృపతో ఇష్టపడెను. దానిని ఈ విధముగా విస్తరింపజేయుట యొక్క ఫలమేమనగా, ఆయన విశ్వాస్యత మనుష్యుల హృదయములలో మరి లోతుగా పట్టుకొనుచున్నది; మరియు ఆయన కృప ఈ విధముగా తరచుగా మరల మరల వచ్చు సందర్భములయందు సాక్ష్యమియ్యబడినప్పుడు, అది మనుష్యుల మధ్య మరి బాగుగా తెలియబడి మరి ప్రకాశమానమగుచున్నది. కావున ఈ నిబంధన ఎంత స్థిరమైనదో, ఎంత అచంచలమైనదో ఇక్కడ క్రమక్రమముగా ప్రకటింపబడుచున్నది; ఏలయనగా పితరులలో ప్రతివానిని గూర్చి చెప్పబడినది వారందరికి సమానముగా చెందును. దేవుడు ఇస్సాకుతో ప్రమాణము చేసెనని చెప్పబడుచున్నది. అయితే ఆయన అంతకుముందు అబ్రాహాముతో ప్రమాణము చేయలేదా? నిస్సందేహముగా చేసెను. మరియు అది యాకోబునకు కట్టడగాను నిత్య నిబంధనగాను స్థిరపరచబడెనని కూడ చెప్పబడుచున్నది. ఆ నిబంధన అంతకుముందు కేవలము తాత్కాలికమైనదియు గతించిపోవునదియునై యుండి, అప్పుడు తన స్వభావమును మార్చుకొనెనని దీని భావమా? అట్టి తలంపు పరిశుద్ధ రచయిత భావమునకు బొత్తిగా విరుద్ధమైనది. ఈ వేర్వేరు మాటతీరులచేత ఆ నిబంధన పూర్తిగాను సంపూర్ణముగాను స్థిరపరచబడెనని అతడు దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు; అనగా ఒకవేళ ఒక మనుష్యునియందు పిలుపు అస్పష్టముగా నుండినను, దేవుడు దాని సాక్ష్యమును సంతతికి అందించుటచేత అది మరి స్పష్టమగునట్లు; ఏలయనగా ఈ విధముగా దాని సత్యము మరి బాగుగా ప్రత్యక్షపరచబడెను. తాను ఒకసారి మనకు వాగ్దానము చేసినదానిని తన ప్రమాణముచేతను తన వాక్యమును తరచుగా మరల పలుకుటచేతను ఆయన స్థిరపరచునప్పుడు, దేవుడు గొప్ప దయతో మన బలహీనతను లక్ష్యపెట్టుచున్నాడని ఇక్కడ మనము మరల జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను. కావున ఆయన మాటలాడుట మాత్రమే గాక ప్రమాణము కూడ చేయుచుండగా ఆయనను నమ్మకపోవుటయందు మన కృతఘ్నత మరి హేయమైనదిగా కనబడుచున్నది.

11. నేను కనాను దేశమును నీకిచ్చెదనని సెలవిచ్చెను. ఇది పితరులకు అర్పింపబడిన ఆశీర్వాదములలో ఒక చిన్న భాగము మాత్రమే గనుక, నిత్య స్వాస్థ్యము యొక్క నిరీక్షణవరకు వ్యాపించియుండిన దేవుని నిబంధనను ప్రవక్త మొదటి చూపునకు మరీ ఎక్కువగా పరిమితము చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు. అయితే దేవుడు పితరులకు వాగ్దానము చేసినదానిలో ఒక భాగము సంపూర్ణముగా నెరవేర్చబడెనని సినెక్డకీ అను అలంకారముచేత (అంశముచేత సమస్తమును సూచించుట) చూపుట చాలునని అతడు తలంచెను. కనాను దేశమును వారు స్వాధీనపరచుకొనినది, దేవుడు అబ్రాహాముతో చేసిన నిబంధన ప్రకారము అది అతని న్యాయమైన స్వాస్థ్యమగుటచేతనే గాని మరి ఏ హక్కుచేతను కాదని సూచించుటయే అతని ఉద్దేశము. ఒక మనుష్యుడు ఒప్పందమునకు వాగ్దానము చేసిన సంచకరువును చూపించినయెడల, అతడు ఆ ఒప్పందమును భంగపరచుట లేదు. కావున దేవుడు తన సేవకులతో వ్యర్థముగా నిబంధన చేయలేదనియు, ఆయన వారి నిరీక్షణను భంగపరచలేదనియు ప్రవక్త ఒక దృశ్యమైన గురుతుచేత రుజువు చేయునప్పుడు, దానిలో చేర్చబడిన ఇతర ఆశీర్వాదములను అతడు తీసివేయుటయైనను రద్దుచేయుటయైనను లేదు. అంతేకాదు, తాము దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలు గనుక కనాను దేశమును స్వాస్థ్యపు హక్కుచేత స్వాధీనపరచుకొనిరని ఇశ్రాయేలీయులు వినినప్పుడు, వారు దీనికి అవతల చూచి, ఆయన తమ్మును ప్రత్యేకపరచుటకు అనుగ్రహించిన సమస్త ఆధిక్యములను విశాలదృష్టితో చూచుట వారికి తగియుండెను. కావున గమనింపవలసినదేమనగా, ఆయన తన వాగ్దానములను మనయెడల కొంతవరకు నెరవేర్చినప్పుడు, ఈ అనుభవము మన విశ్వాసమును స్థిరపరచుటకు తోడ్పడనియెడల మనము నీచులమును కృతఘ్నులమునై యున్నాము. ఆయన మనయెడల తండ్రిగా తన్ను కనుపరచుకొనునప్పుడెల్ల, నిస్సందేహముగా ఆయన తన వాక్యము యొక్క శక్తిని ప్రభావమును వాస్తవముగా మన హృదయములమీద ముద్రించుచున్నాడు. దేవుడు తమతో చేసిన నిబంధననుబట్టి తాము కనాను దేశములోనికి తేబడితిమని ఇశ్రాయేలు సంతతి ఎరిగియుండిరి గనుక, ఆ దేశము వారిని తమ ధ్యానములలో పరలోకమువరకు నడిపించియుండవలసినయెడల, "దేవుని వాగ్దానములన్నియు ఎవనియందు అవునన్నట్టుగాను ఆమేన్ అన్నట్టుగాను ఉన్నవో" (2 కొరింథీయులకు 1:20) ఆ తన క్రీస్తును ఆయన మనకు అనుగ్రహించెను అను తలంపు మనయెడల ఇంకను ఎంతో ఎక్కువ బరువు కలిగియుండవలెను. నేను మీ స్వాస్థ్యపు కొలనూలును నీకిచ్చెదను అని చెప్పబడినప్పుడు, వచనము యొక్క మార్పు, దేవుడు కొద్దిమంది వ్యక్తులతో మాత్రమే ఆ మాటలు పలికినను, సాధారణముగా ప్రజలందరితో నిబంధన చేసెనని సూచించుచున్నది; అది ఒక శాసనము లేక నిత్యమైన కట్టడ అని కొంచెము ముందు మనము చూచియున్నట్లే. ఆ వాగ్దానము అప్పగింపబడిన మొదటివారును ముఖ్యులును పరిశుద్ధ పితరులే; అయినను తమకు అర్పింపబడిన కృపను వారు తమకు మాత్రమే చెందినదిగా కాక, తమతో కలిసి తమ సంతతియు పాలుపొందవలసినదిగా హత్తుకొనిరి.

కీర్తన 105:12-15

12. వారు లెక్కకు బహు కొద్దిమందియై, దానిలో పరదేశులై యుండగా, 13. జనమునుండి జనమునకును, ఒక రాజ్యమునుండి మరియొక ప్రజయొద్దకును సంచరించుచుండగా, 14. ఆయన మనుష్యులను వారికి హానిచేయనియ్యలేదు; వారి నిమిత్తము రాజులను గద్దించెను; 15. నేను అభిషేకించినవారిని ముట్టవద్దు, నా ప్రవక్తలకు కీడుచేయవద్దని ఆయన సెలవిచ్చెను.

12. వారు లెక్కకు బహు కొద్దిమందియై యుండగా. ఐగుప్తునుండి విమోచనకు బహుకాలము ముందే ఆ నిబంధన నిష్ఫలమైనది కాదని కనుపరచుటకై, దేవుడు ఆరంభమునుండి పరిశుద్ధ పితరులకు అనుగ్రహించిన ఉపకారములను ప్రవక్త ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు. ఈ వివరణయందు గురిపెట్టబడిన గొప్ప ఉద్దేశమేదనగా, దేవుడు అబ్రాహామును తన సంరక్షణ క్రిందికి తీసికొనినది మొదలుకొని ఆయన అతనిని ఆశ్చర్యకరమైన రీతిగా పోషించెనని చూపుట; మరియు మిగిలిన ఇద్దరు పితరులను కాపాడుటయందును సంరక్షించుటయందును ఆయన తండ్రివంటి ప్రేమయు పరామర్శయు కనుపరచబడెనని చూపుట. వారు లెక్కకు బహు కొద్దిమందియై యుండిరని చెప్పబడినప్పుడు, ఈ సంగతిచేత దేవుని శక్తి ఘనపరచబడుట మాత్రమే గాక, ఆయన వారియెడల అంత ఉపకారిగా నుండుటకు కారణము కూడ చూపబడుచున్నది. కావున మొదట మనము గమనింపవలసినదేమనగా, యూదులు తమకు తామే ఏదైనను ఆపాదించుకొనకుండునట్లు, వారి పితరులు బలహీనులును తృణీకరింపబడినవారునై, స్థలమునుండి స్థలమునకు సంచరించుచు, శరీరప్రకారము అన్నివిధముల దరిద్రులును దుర్దశగలవారునై యుండినప్పుడు సహితము దైవ కటాక్షమును అనుభవించిరని ప్రవక్త స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు. మోషే కూడ ఈ విధముగా వారిని గద్దించుచున్నాడు: "మీరు సమస్త జనములకంటె విస్తారమైనవారని యెహోవా మిమ్మును ప్రేమించుట లేదు, మిమ్మును ఏర్పరచుకొనుట లేదు; మీరు సమస్త జనములకంటె తక్కువవారై యుంటిరి; అయితే యెహోవా మిమ్మును ప్రేమించెను గనుకనే." ద్వితీయోపదేశకాండము 7:7, 8. సంక్షేపముగా, ఈ ప్రజను ఏర్పరచుకొనుటయందు సంఖ్యనైనను మరి ఏ శ్రేష్ఠతనైనను ఏమాత్రము లక్ష్యపెట్టలేదు. అబ్రాహాము ఇల్లు ఒక్కటే యుండెను, అదియు గొడ్రాలై యుండెను. ఇస్సాకు తన ఇద్దరు కుమారులలో ఒకనిని తనయొద్దనుండి దూరముగా పంపివేయవలసివచ్చెను, మరియొకడు తన కుటుంబమునుండి తెగిపోవుటను అతడు చూచెను. యాకోబు ఇల్లు నిజముగా మరి ఎక్కువ ఫలవంతమైనదే, అయినను అది అల్పస్థితిలోనే యుండెను. అంతేకాక, పరదేశములో నివసించునప్పుడు వారు అప్రసిద్ధులును తృణీకరింపబడినవారునై యుండుట మాత్రమే గాక, కరవును ఇతర వస్తువుల కొరతయు ఒక స్థలమునుండి మరియొక స్థలమునకు పోవలెనని తరచుగా వారిని బలవంతపెట్టెను. ఈ సంగతులన్నిటిని లక్ష్యమునకు తెచ్చుకొనినయెడల, మానవ యోగ్యతను గూర్చిన తలంపు నేలపడిపోవుచున్నది; దేవుడు వారిమీద కుమ్మరించిన ఆశీర్వాదములన్నియు ఆయన స్వంత ఉచితమైన ప్రేమ అను ఊటనుండి తప్ప మరి దేనినుండియు ప్రవహింపలేదని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. మరియు ఈ ప్రేమకు కారణము ఆయనకు వెలుపల వెదకవలసినది కాదు. ఈ భూసంబంధమైన ఆశీర్వాదములలో దేవుని కృపను ఘనపరచుటయందు పరిశుద్ధాత్మ ఇంత జాగ్రత్తగా నున్నయెడల, తాను మాటలాడు విషయము పరలోక స్వాస్థ్యమైనప్పుడు ఆయన ఈ నియమమును ఇంకను ఎంత ఎక్కువగా పాటించవలెను! వారు జనమునుండి జనమునకు సంచరించిరని చెప్పబడినప్పుడు, వారిని కాపాడుటయందు దైవ సంరక్షణ ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా ప్రదర్శింపబడెనో ఇది మరి స్పష్టముగా సూచించుచున్నది. విశ్రమించుటకు వారికి నెమ్మదిగల గూడేదైనను దొరికియుండినయెడల, అట్టి ఆదరణ దైవ మంచితనమునకు ప్రశస్తమైన గురుతుగా నుండియుండును; కాని వారు వేర్వేరు దేశములలో ప్రవాసులవలె నుండి, గాలికి పొట్టు కొట్టుకొనిపోవునట్లు కటువైన తిరస్కారముతో ఒక స్థలమునుండి మరియొక స్థలమునకు తోలివేయబడినప్పుడు, దేవుడు వారిమీద జరిగించిన సంరక్షణ మరి ఎంతో ప్రత్యక్షముగా ప్రకాశించెను. వారి ప్రాణము ఎక్కడను ఒక్క దారముమీదనే వ్రేలాడుచుండెను గనుకను, వారు నివసించు స్థలమును మార్చుకొనుట అప్పుడప్పుడు వారిని క్రొత్త హానులకు గురిచేసెను గనుకను, దైవ శక్తి మాత్రమే వారిని సురక్షితముగా కాపాడెనని స్పష్టము. (డా. మోరిసన్ 13, 14, 15 వచనములను ఈ విధముగా వివరించుచున్నాడు: — "వారు కనానులో ఒక భాగమునుండి మరియొక భాగమునకు వెళ్లినప్పుడు, అది ఏడు గొప్ప జనములచేత స్వాధీనపరచుకొనబడియుండుట వారు కనుగొనిరి (ఆదికాండము 7:1); వారు ఒక రాజ్యమునుండి మరియొక ప్రజయొద్దకు తోలివేయబడినప్పుడు, — కొన్నిసార్లు ఐగుప్తులో (ఆదికాండము 12:10), కొన్నిసార్లు గెరారులో (ఆదికాండము 20:1; 26), కొన్నిసార్లు వారు వచ్చిన తూర్పు దేశములో (ఆదికాండము 29:1), — ఆయన ఎవనినైనను వారికి హానిచేయనియ్యలేదు; దానికి భిన్నముగా ఆయన వారికి స్నేహితులను లేపెను (ఆదికాండము 31:24, 42), వారి నిమిత్తము ఐగుప్తు రాజులను (ఆదికాండము 12:16, 17) గెరారు రాజును (ఆదికాండము 20:3) గద్దించెను, మరియు తాను అభిషేకించిన సేవకుల దేహములను ముట్టకుండవలెననియు హానిచేయకుండవలెననియు మిక్కిలి గంభీరమైన మాటలతో వారికి ఆలోచన చెప్పెను (ఆదికాండము 26:11, 29); వారిద్వారా, అనగా అబ్రాహాము ఇస్సాకు యాకోబులద్వారా, మహోన్నతుడు తన సంఘమునకు తన చిత్తమును తెలియజేసెను; వారిమీద తన ఆత్మను కుమ్మరించి, వారు చెందిన ప్రశస్తమైన కుటుంబములలో వారిని రాజులనుగాను యాజకులనుగాను చేసెను." — సం.)

14. ఆయన మనుష్యులను వారికి హానిచేయనియ్యలేదు. అబ్రాహామునకును అతని పిల్లలకును ఇద్దరు ముగ్గురు శత్రువులు మాత్రమే లేరు; సమస్త జనములచేత వారు బాధింపబడిరి. కావున అనేకులు ఒకరి తరువాత ఒకరు గుంపులుగుంపులుగా వారిమీదికి లేచిరి గనుక, మనుష్యులు వారికి హానిచేయకుండ అడ్డగింపబడిరని కీర్తనకారుడు అనిర్దిష్టముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇక్కడ వాడబడిన పదము אדם ఆదాం; మనుష్యుని సూచించుటకు సర్వసాధారణముగా వాడబడు పదము అదే. తరువాత, తన సేవకుల నిమిత్తము రాజులకు విరోధముగా తన్ను తాను నిలుపుకొనుటయందు వారియెడల దేవుని ప్రేమను అతడు విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు ఐగుప్తు రాజులనైనను గెరారు రాజులనైనను విడిచిపెట్టనప్పుడు, అబ్రాహాము మరియు అతని సంతానము యొక్క క్షేమము ఆయన దృష్టికి ఎంత ప్రశస్తమైనదో స్పష్టము. పరిశుద్ధ పితరులు లోకము యొక్క దృష్టిలో ఏ విలువయు లేనివారని కొంచెము ముందు మనము చెప్పితిమి. కావున వారిని రాజులకంటె శ్రేష్ఠులుగా ఎంచుటయందు దేవుడు తన మంచితనమును అంత ఎక్కువ ప్రశస్తముగా ప్రదర్శించెను. తమ స్వంత యోగ్యతచేత దేవుని దృష్టిలో తాము కటాక్షము పొందితిమని యూదులు ఊహింపకుండునట్లు, వారు తమ పితరుల వ్యక్తియందు తగ్గింపబడిరని ఇప్పుడు ఇక్కడ మనము చూచుచున్నాము.

15. నేను అభిషేకించినవారిని ముట్టవద్దని ఆయన సెలవిచ్చెను. కీర్తనకారుడు ఇంకను ముందుకు సాగి, దేవుడు తన సేవకుల నిమిత్తము రాజులతో యుద్ధము చేసినప్పుడు, దుర్దశగలవారికిని అన్యాయముగా బాధింపబడువారికిని సహాయము చేయుట ఆయనకు అలవాటైనట్లు మాత్రమే గాక, ఆయన వారిని తన ప్రత్యేక సంరక్షణ క్రిందికి తీసికొనెను గనుక వారు ఆయనచేత కాపాడబడిరని దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు తన ప్రజలను కేవలము సాధారణమైన ఆధారముమీద మాత్రమే గాక, తన ఉచితమైన దత్తతనుబట్టి వారిని కాపాడెదనని ఆయన ప్రకటించెను గనుక కాపాడుచున్నాడు. ఈ పరిశుద్ధ పితరులు ఇక్కడ ఆయన ప్రవక్తలు, ఆయన అభిషిక్తులు అను రెండు బిరుదులతో ఘనపరచబడుటకు కారణము ఇదే. ఇతర మనుష్యులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, ఎవనికిని అన్యాయము చేయని ఈ మనుష్యులను ముట్టవద్దు, మీ చేతులనుండి అట్టి వ్యవహారమునకు పాత్రులు కాని ఈ దీనులైన దుర్దశగలవారికి హాని చేయవద్దు అని దేవుడు చెప్పియుండును. కాని అబ్రాహాము మరియు అతని పిల్లల వ్యక్తియందు, వారిని కాపాడుటకు మరియొక కారణము కలదని ఆయన చూపుచున్నాడు. వారిని తన స్వకీయ ప్రజగా ఆయన ప్రత్యేకపరచెను గనుక వారిని అభిషిక్తులు అని పిలుచుచున్నాడు. అదే భావముతో ఆయన వారిని ప్రవక్తలు అని పేర్కొనుచున్నాడు (ఈ బిరుదుతో అబ్రాహాము కూడ ఘనపరచబడెను, ఆదికాండము 20:7); దేవుడు వారికి తన్ను మరి సన్నిహితముగా ప్రత్యక్షపరచుకొనెను గనుక మాత్రమే గాక, దైవ సత్యము యొక్క జ్ఞాపకము తమ తరువాత నిలిచి తమ మరణానంతరము వర్ధిల్లునట్లు వారు దానిని తమ చుట్టునున్నవారి మధ్య నమ్మకముగా వ్యాపింపజేసిరి గనుకను. అభిషేకము తరువాత ధర్మశాస్త్రము క్రింద వాడుకలోనికి వచ్చినట్లు అప్పటికి ఇంకను వాడుకలో లేదనుట నిజమే; అయినను దేవుడు తరువాతి కాలమందు ధర్మశాస్త్ర ఆచారములలో ప్రదర్శించినది అబ్రాహామునందు వాస్తవముగాను యథార్థముగాను ఉండెనని ప్రవక్త బోధించుచున్నాడు; దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనినవారందరిమీద పరిశుద్ధీకరణ గురుతును చెక్కుచున్నట్లే. ఆయన ధర్మశాస్త్ర ఛాయలను ఇంకను నియమింపకుండగను అందింపకుండగను ఉన్న కాలమందు సహితము దేవుని అంతరంగ అభిషేకము ఇంత బలమైన ప్రభావము కలిగియుండినయెడల, అభిషేకము యొక్క సంపూర్ణతను తన అద్వితీయ కుమారునియందు మనకు ప్రదర్శించిన తరువాత, ఇప్పుడు ఆయన తన సేవకులను ఇంకను ఎంత ఎక్కువ జాగ్రత్తతో కాపాడును!

కీర్తన 105:16-19

16. మరియు ఆయన దేశముమీదికి కరవును పిలిచెను; రొట్టె అను ఆధారదండమునంతటిని విరుగగొట్టెను. 17. వారికంటె ముందుగా ఆయన ఒక మనుష్యుని పంపెను; యోసేపు దాసుడుగా అమ్మబడెను. 18. వారు బొండలో అతని కాళ్లను బాధపరచిరి; ఇనుము అతని ప్రాణములోనికి చొచ్చెను. 19. అతని మాట వచ్చిన కాలమువరకు; యెహోవా వాక్యము అతనిని పరిశోధించెను.

16. మరియు ఆయన దేశముమీదికి కరవును పిలిచెను. నిబంధన నిరర్థకమై రద్దయిపోయినట్లు కనబడగల కాలమందు, ఏర్పరచబడిన ప్రజలయెడల దైవసంరక్షణ కనుపరచబడిన మిక్కిలి ప్రసిద్ధమైన ఒక నిదర్శనమును ఇక్కడ ప్రేరేపితుడైన రచయిత వివరించుచున్నాడు. కనాను దేశ స్వాస్థ్యము (పైన చెప్పబడినట్లు) స్థిరపరచుట నిమిత్తము ఒక సంచకరువుగా, అనగా ఒక తాకట్టుగా, చేర్చబడెను. యాకోబు ఐగుప్తునకు దిగిపోవుట అతని ఇంటివారికి ఆ దేశదర్శనమును లేకుండ చేసినను, అది నిబంధనను నశింపజేయజాలదు. ఇందులో దేవుని స్థిరత్వము మరి అధికముగా ప్రకాశించెను; అవును, అబ్రాహాము సంతానమును కాపాడుటయందు తాను ఎంత దూరదృష్టిగల తండ్రియో ఈ శోధనచేత ఆయన మరి స్పష్టముగా కనుపరచెను. అయితే ఈ వచనములోని ప్రతి అంశమును విడివిడిగా పరిశీలించుట మేలు. మొదటిగా, యాకోబును ఐగుప్తునకు తరిమిన కరవు యాదృచ్ఛికముగా సంభవింపలేదని బోధింపబడుచున్నది. ఇక్కడ ఒక ప్రత్యేకమైన కరవును గూర్చి మాత్రమే చెప్పబడుచున్నను, దేవుడు తన హస్తమును వెనుకకు తీసికొనుటచేత జీవనాధారములను తొలగించుటయే తప్ప, ఆహారమునకు కలుగు ఏ కొరతకును వేరొక కారణము లేదనునది ఒక సాధారణ సూత్రముగా గ్రహింపవలెను. కరవు పిలువబడెను అని చెప్పబడినప్పుడు, అది ఆయన ఉగ్రతకు పరిచారకునివలె ఆయన ఆజ్ఞకు సిద్ధముగా ఉన్నట్టు, దేవుని శాపము మరి బలముగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది. కరవు, తెగులు, దేవుని ఇతర కొరడాలు యాదృచ్ఛికముగా మనుష్యులను దర్శింపవనియు, ఆయనకు ఇష్టమైన చోటికి ఆయన హస్తముచేత నడిపింపబడి ఆయన చిత్తమునకు లోబడియుండుననియు దీనిచేత మనము ఉపదేశింపబడుచున్నాము. ("కరవు ఇక్కడ దేవుని 'పిలుపు'నకును ఆజ్ఞకును వచ్చుటకును పోవుటకును సిద్ధముగా నున్న ఒక సేవకునిగా చక్కగా వర్ణింపబడుచున్నది; ఏలయనగా విపత్తులు బహిరంగమైనవైనను వ్యక్తిగతమైనవైనను దైవన్యాయము యొక్క దూతలు." — హోర్న్.) కరవు ఏ విధముగా పిలువబడెనో అది తరువాత చెప్పబడుచున్నది, అనగా ఆయన రొట్టె అను ఆధారదండమును విరుగగొట్టినప్పుడు. దండము అను రూపకము మిక్కిలి తగినది; ఏలయనగా మనలను పోషించుటకు దానిని యోగ్యముగా చేయు ఒక మర్మమైన శక్తిచేత, మనుష్యుని బలపరచు సామర్థ్యమును గుణమును దేవుడు రొట్టెయందు ఉంచియున్నాడు. అట్టి సాధనములచేత మనలను పోషించుట ఆయనకు ఇష్టమైయున్నంత కాలము, దానిలో ఒక దండము దాగియున్నట్టే యుండును. ఈ దండము రెండు విధములుగా విరుగగొట్టబడును: మొదటిది, మన పోషణకు అవసరమైన ధాన్యపు సరఫరాను ఆయన తీసివేయునప్పుడు; యెహెజ్కేలులో ఇది ఈ అర్థముతోనే వాడబడినట్లు కనబడుచున్నది: "మరియు ఆయన నాతో ఈలాగు సెలవిచ్చెను: నరపుత్రుడా, యెరూషలేములో రొట్టె అను ఆధారదండమును నేను విరుగగొట్టెదను; వారు తూనికె ప్రకారము చింతతో రొట్టె తిందురు, కొలప్రకారము విస్మయముతో నీళ్లు త్రాగుదురు" (యెహెజ్కేలు 4:16); లేక రెండవది, ఆయన కోపముతో రొట్టెమీదనే ఊదునప్పుడు, దానిని మ్రింగుటచేత తృప్తిపొందగోరువారు దానివలన తమ ఆకలి తీరుటకు బదులుగా ఇంకను ఆకలిగొనియే యుందురు. నిశ్చయముగా భూమి యొక్క నిస్సారతకు ఈ రెండవది సాధారణముగా చేర్చబడును, అనగా రొట్టెయందున్న పోషించు శక్తిని ఆయన తీసివేయును; ఏలయనగా ద్వితీయోపదేశకాండము 8:3లో ప్రకటింపబడినట్లు, రొట్టె తనంతట తానే జీవమియ్యదు, అది తన మర్మమైన శక్తిని దేవుని నోటినుండి పొందుచున్నది.

17. వారికంటె ముందుగా ఆయన ఒక మనుష్యుని పంపెను. ఆ ప్రజలకు ఏమి సంభవించినను అది దేవుని హస్తముచేతను ఆలోచనచేతను జరిగెనని ఈ భాగమంతయు సజీవముగా మనకు బోధించుచున్నది. యోసేపు తన సహోదరులచేత అమ్మబడి ఐగుప్తునకు కొనిపోబడిన తరువాత దేశముమీదికి కరవు వచ్చెనని చెప్పుట సామాన్యమైన వృత్తాంత కథనమై యుండెడిది. అయితే ప్రవక్త నొక్కి పలుకుచు, తన తండ్రి ఇంటివారిని పోషించుటకు యోసేపు దైవాలోచనచేత ఐగుప్తునకు ముందుగా పంపబడెననియు, ఆ తరువాత కరవు పిలువబడెననియు, అప్పుడు దేవుని సంరక్షణచేత నిరీక్షణకు మించి ఒక ఉపాయము కనుపరచబడెననియు ప్రకటించుచున్నాడు. ఇది మానవ వ్యవహారములన్నిటియందును సాధారణముగా సత్యమే; అయితే దేవుడు తన సంఘమును పరిపాలించుటయందును పోషించుటయందును వహించిన ఒక ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధ ఇక్కడ జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది. మరియు కాలక్రమములో మొదటిదైన దానిని ప్రవక్త స్థానమునందు రెండవదిగా పేర్కొనుచున్నాడు. కాబట్టి పంపెను అను మాట విషయములో, పూర్ణభూతకాలము, అనగా పంపియుండెను అనునది, అర్థమును మరి బాగుగా వ్యక్తపరచును; దేవుడు కనాను దేశమును కరవుచేత బాధింపకముందే, తన సేవకుడైన యాకోబునకును అతని ఇంటివారికిని ఆహారము సమకూర్చుటకు ఒక గృహనిర్వాహకునిగా యోసేపును ముందుగా పంపియుండుటచేత, వారికొరకు ఒక ఉపాయమును సిద్ధపరచియుండెనని దాని భావము. అన్నిటియందును దేవుని పర్యవేక్షణను మరి స్పష్టముగా కనుపరచుటకై ఇక్కడ పరస్పర విరుద్ధములైన రెండు సంగతులు చెప్పబడుచున్నవి. యోసేపు దేవునిచేత ఏలాగు పంపబడెను? అది ఈ విధముగా జరిగెను: అతడు మరణమునకు గురియైనప్పుడు, అతనిని సమాధిలో విడిచిపెట్టుటకంటె అమ్మివేయుటయే మేలని అతని సహోదరులు తలంచిరి. ఈ అమ్మకము, కేవలము దానికదే పరిగణింపబడినయెడల, మధ్య అడ్డుగా వచ్చిన మేఘమువలె, దైవసంరక్షణను మరుగుపరచి కప్పివేసెను. యోసేపును చంపవలెనని ఆలోచన చేయబడినప్పుడు, అతడు తన తండ్రి ఇంటివారిని పోషించువాడగునని ఎవడు ఎదురుచూచియుండును? తరువాత అంత క్రూరము కాని ఒక విధమైన మరణము అతనికొరకు యోచింపబడెను; అయితే అప్పుడు అతడు ఒక బావిలో, అనగా గుంటలో, పడవేయబడెను; ఆ స్థితిలో అతడు ఇతరులను ఏలాగు ఆదుకొనగలడు? తుదకు అమ్మబడి అతడు గుంటలోనుండి బయటికి వచ్చెను అనునదే చివరి నిరీక్షణ. అయితే మరల, అతడు తన జీవితకాలమంతయు చెరసాలలో కుళ్లిపోవుటకు దాదాపు సిద్ధమైయుండెను.

అంత చిక్కైనవియు వంకరటింకరైనవియునైన క్రియలు దైవసంరక్షణచేత నడిపింపబడుచుండెనని ఎవడు తలంచగలడు? కాబట్టి మనుష్యుల విషయములో అతడు నిజముగా అమ్మబడెను గాని, అయినను దైవసంకల్పముచేత అతడు ముందుగానే పంపబడియుండెనని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఈ కష్టమును ఎదుర్కొనుచున్నాడు. మన భ్రష్టస్వభావము యొక్క వక్రమైన మూఢత్వమునకు విరోధముగా దేవుని సంరక్షణను అద్భుతముగా సమర్థించుచున్నది గనుక, ఈ భాగము గమనింపదగినది. కంటికి కనబడు ద్వితీయ కారణములమీద ఆధారపడియో, లోకములో జరుగు దేనినైనను మనుష్యుని నడిపింపునకు ఆపాదించియో, లేక సమస్తమును యాదృచ్ఛికముగా జరుగునని తలంచియో, మిక్కిలి కొద్దిమంది మాత్రమే వాటిని దేవుని నియామకమునకు అన్వయించుచున్నారు. అయినను యోసేపు అమ్మబడుట ఇక్కడ దైవసంరక్షణను మరుగుపరచు ఒక తెరగా మధ్యకు తేబడలేదు; మనుష్యులు దేనిని తలపెట్టినను దాని ఫలితములు దేవుని హస్తములో ఉన్నవనియు, లేక ఇంకను స్పష్టముగా చెప్పవలెనంటే, జరుగవలెనని తాను నిర్ణయించినదానిని, మనుష్యులు ఇష్టపడినను ఇష్టపడకపోయినను, వారి సాధనముచేత నెరవేర్చుటకై ఆయన ఒక మర్మమైన ప్రభావముచేత మనుష్యుల హృదయములను తనకిష్టమైన దిక్కునకు త్రిప్పుననియు మనకు బోధించుటకు, అది దాని యొక్క విశిష్టమైన ఉదాహరణముగా కనుపరచబడుచున్నది. దీనికి అనుగుణముగా యోసేపు తన సహోదరులతో ఇట్లనెను: "అయినను నేనిక్కడికి వచ్చునట్లు మీరు నన్ను అమ్మినందుకు దుఃఖపడకుడి, మీమీద మీరు కోపపడకుడి; ప్రాణరక్షణ కొరకు దేవుడు మీకంటె ముందుగా నన్ను పంపించెను" (ఆదికాండము 45:5). మరియు దేవుడు తన మర్మమైన నియంత్రణ ప్రభావముచేత మానవ వ్యవహారములను పరిపాలించుచు, మనుష్యుల దుష్టాలోచనలను సరియైన అంతమునకు త్రిప్పునప్పుడు, ఆయన తీర్పులు మనుష్యుల భ్రష్టత్వముచేత ఏమాత్రమును కలుషితము కావు. యోసేపు సహోదరులు దుర్మార్గముగా అతని మరణమునకు కుట్ర చేయుదురు; అన్యాయముగా అతనిని అమ్మివేయుదురు కూడ: దోషము వారియందే యున్నది. ఇప్పుడు దేవుడు సమస్తమును ఏలాగు నడిపించి నియంత్రించుచున్నాడో ధ్యానించుడి. ఈ సహోదరుల హస్తముచేతనే ఆయన వారి మేలునకును వారి తండ్రియైన యాకోబు మేలునకును, అవును సంఘమంతటి మేలునకును ఏర్పాటు చేయుచున్నాడు. సంపూర్ణముగా విరుద్ధమైన అంతమును గురిగా పెట్టుకొనినవారి దుర్బుద్ధినుండి ఈ పరిశుద్ధ సంకల్పము ఏ అపవిత్రతనైనను మచ్చనైనను పొందదు; యోసేపు తరువాత సాక్ష్యమిచ్చినట్లే: "మీరు నాకు కీడుచేయ నుద్దేశించితిరి గాని నేడు జరుగుచున్నట్లు, అనగా బహు ప్రజలను బ్రదికించునట్లుగా దేవుడు దానిని మేలుకే ఉద్దేశించెను" (ఆదికాండము 50:20).

18. వారు సంకెళ్లలో అతని కాళ్లను బాధపరచిరి. మనుష్యులు దేవుని ఆలోచనవైపు తమ గమనమును త్రిప్పకుండునంతగా వారి మనస్సులను కలవరపరచగల యాకోబు ఆరంభ చరిత్ర యొక్క వంకర మార్గమును కీర్తనకారుడు నిర్నిమిత్తముగా వివరించుటలేదు. అంత ప్రత్యక్షముగా విరుద్ధమైనదియు చుట్టుతిరుగుడైనదియునైన మార్గముచేత దేవుడు తాను సంకల్పించినదానిని నెరవేర్చ నుద్దేశించెనని నమ్ముటకంటె అసంభవమైనదిగా ఏది కనబడెను? అయితే ఆయన ఆ సంగతినంతయు ఒక చిన్నదైన సులభమైన మార్గమున ముగించియుండినయెడల కంటె, అనేక ఆటంకములను అధిగమించుటచేత ఆయన సంరక్షణ మరి ప్రస్ఫుటముగా బయలుపరచబడుచున్నది. యోసేపు ఐగుప్తునకు చేరగానే రాజునెదుట నిలువబెట్టబడి దానికి అధిపతిగా చేయబడియుండినయెడల, తరువాత జరిగినదానికి మార్గము సులభమైయుండెడిది. అయితే అతడు చెరసాలకు కొనిపోబడి, అక్కడ మనుష్యుల సహవాసమునుండి వేరుపరచబడి, సగము చచ్చినవానివలె జీవించుచు పడియుండినప్పుడును, అతడు రాజునకు తెలియబడుట దీనికి చాలకాలము తరువాత, సమస్త నిరీక్షణకు మించి జరిగినప్పుడును, అట్టి ఆకస్మికమైన మార్పు ఆ అద్భుతమును మరి స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త వివరించు ఈ చుట్టుతిరుగుడు మార్గము ప్రస్తుత విషయమును విశదపరచుటకు కొద్దిగా కాదు, ఎంతో ఉపకరించుచున్నది. యోసేపు అమ్మబడకముందే అనేక పర్యాయములు మృతుడైయుండెను. కాబట్టి సంఘమునకు తండ్రి అని పిలువదగినవానిని విడిపించుటచేత దేవుడు అన్ని పర్యాయములు తన సంఘమునెడల తన శ్రద్ధను కనుపరచెనని ఇందుచేత తేలుచున్నది. యోసేపు ఐగుప్తునకు కొనిపోబడిన తరువాత, మరియొక సమాధిలోనికి దిగువరకు చేతినుండి చేతికి అప్పగింపబడినప్పుడు, దేవుడు పరలోకమందు నిద్రించుచున్నట్టు కనబడుచుండగా, ఆయన తన సేవకులమీద ఎల్లప్పుడును మిక్కిలి కట్టుదిట్టమైన కావలి కాయుచున్నాడనియు, ఆయన తిన్నగా ముందుకు సాగియుండినయెడల కంటె, అవును వేగముగా పరుగెత్తియుండినయెడల కంటె, ఈ వివిధమైన వంకరమార్గములచేత తన సంకల్పమును మరి ప్రభావవంతముగా కొనసాగించుచున్నాడనియు ఇందుచేత మరి స్పష్టముగా విశదము కాలేదా? ఈ హేతువుచేతనే అతని కాళ్లు సంకెళ్లలో బాధపరచబడెనని ప్రవక్త దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు; ఈ సంగతి మోషే వృత్తాంతములో చెప్పబడకపోయినను, ఇది అందరికి తెలిసిన సంగతిగా అతడు దానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. మరియు లేఖనములలో ప్రస్తావింపబడని అనేక సంగతులు యూదులకు పారంపర్యముగా అందింపబడెననుటలో సందేహము లేదు. మొదట అతడు, తరువాత జరిగినట్లు, మృదువైన నిర్బంధములో ఉంచబడుటకు బదులుగా, కఠినముగా బంధింపబడెననుట కూడ చాలమట్టుకు సంభవమే. అతని ప్రాణము ఇనుములోనికి చొచ్చెను అని చదివినను, లేక ఇనుము అతని ప్రాణములోనికి చొచ్చెను అని చదివినను, రెండు విధములుగాను సరిగా ఒక్కటేయైన అర్థము ఇదే: ఆ పరిశుద్ధుడు సంకెళ్లచేత ఎంతగా నొప్పింపబడెననగా, అతని ప్రాణము ఖడ్గమునకు అప్పగింపబడినట్టు కనబడెను. కాబట్టి మృతదేహమునకు తిరిగి జీవము కలుగుట ఎంత నిరాశాజనకమో, అతని ప్రాణరక్షణయు అంతే నిరాశాజనకమై యుండెనని ఇందుచేత తేలుచున్నది.

19. అతని మాట వచ్చిన కాలమువరకు. శరీర సంబంధమైన తీర్పు ప్రకారము దేవుడు తన అడుగులలో మిక్కిలి ఆలస్యము చేయుచున్నట్టు కనబడినను, తాను నిర్ణయించినదానిని తుదకు తగిన కాలమందు నెరవేర్చుటకై ఆయన సమస్తముమీద సర్వోన్నతమైన అధికారము కలిగియున్నాడని ఇక్కడ ప్రవక్త బోధించుచున్నాడు. మాట అను పదము విషయమైతే, అది ఇక్కడ సిద్ధాంతము లేక ఉపదేశము అను అర్థములో కాక, పరలోక సంబంధమైన నిర్ణయము అను అర్థములో గ్రహింపవలెననుటలో సందేహము లేదు. అతని అను సంబంధ సర్వనామము దేవునికిని యోసేపుకును అన్వయింపవచ్చును; అయితే దానిని యోసేపుకు అన్వయించుటయే మేలని నాకు తోచుచున్నది; దైవసంకల్పములో మరుగైయుండిన అతని శ్రమ యొక్క ఫలితము ప్రత్యక్షమగువరకు యోసేపు చెరసాలలో నిలిచియుండెనని దాని భావము. అదృష్టము మానవ వ్యవహారములమీద గ్రుడ్డిదియు చపలమైనదియునైన అధికారము చెలాయించుచున్నదని వర్ణించు భక్తిహీనమైన కల్పననుండి ప్రవక్త మనుష్యుల మనస్సులను వెనుకకు పిలుచుచున్నాడని ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. యోసేపు శిక్ష విధింపబడినవానిగా ఎంచబడుచుండగా, సంఘ క్షేమముకంటె అనిశ్చయతలో ఎక్కువగా చిక్కుకొనినది మరేదియు లేదు గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ మన మనస్సులను పైకెత్తి, మరుగైయున్న మాటను, అనగా ఆ నిర్ణయమును, చూడుమని మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; దాని ప్రత్యక్షతకు తగిన అవకాశమును కాలమును అప్పటికింకను రాలేదు. యెహోవా వాక్యము అతనిని పరిశోధించెను అని తరువాత వచ్చుదానిని కూడ నేను అదే విధముగా వివరించుచున్నాను. అనేకులు చేయునట్లు దానిని యోసేపు ప్రవచించుటను గూర్చినదిగా వ్యాఖ్యానించుట మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదిగా కనబడుచున్నది. దేవుడు చాలకాలము మరుగుపరచి సందిగ్ధములో ఉంచిన శుభమైన ఫలితము ప్రత్యక్షమగువరకు, యోసేపు ఓర్పు తీవ్రముగా పరిశోధింపబడెను. దేవుని మానవ వ్యవహారముల పరిపాలకునిగా అంగీకరింపని లౌకికులు దేనిని విధి అని పిలుచుదురో, దానిని ప్రవక్త మరి తగిన పేరుతో, మాట అనియు, ప్రతి మనుష్యుని మాట అనియు పిలుచుచు వేరుపరచుచున్నాడు. destinée అను ఫ్రెంచి పదమును వాడుటలో కూడ నాకు ఏ అనుచితమును కనబడుటలేదు. స్తోయికులు విధిని గూర్చి వాదించునప్పుడు, లేక ఇంకను సరిగా చెప్పవలెనంటే వదరునప్పుడు, వారు తమ్మును తాము మాత్రమే గాక తాము చర్చించు విషయమును కూడ చిక్కైన చిక్కుదారులలో ఇరికించుటయే గాక, అదే సమయమున నిస్సందేహమైన ఒక సత్యమును కూడ గందరగోళములో పడవేయుదురు; ఏలయనగా కారణముల యొక్క ఒక గొలుసును ఊహించుటచేత వారు లోకపరిపాలనను దేవునినుండి తొలగించుదురు. ఒకదానితో ఒకటి పెనవేయబడిన కారణములను, దేవుడే వాటికి కట్టుబడియుండునంతగా ఒకదానికొకటి ముడివేయుట భక్తిహీనమైన కల్పన. కాబట్టి మన విశ్వాసము ఆయన మర్మమైన ఆలోచనవరకు పైకెక్కవలెను; దానిచేత ఆయన ఎవరిచేతను నియంత్రింపబడక సమస్తమును వాటి అంతమునకు నడిపించుచున్నాడు. భక్తుల శ్రమలు వారు వాటిచేత పూర్తిగా పరిశోధింపబడువరకు మాత్రమే దేవుడు వాటిని కొనసాగించునని కూడ ఈ భాగము మనకు బోధించుచున్నది.

కాబట్టి ఈ సంగతి యొక్క జ్ఞాపకము పారంపర్యముగా భద్రపరచబడియుండవచ్చును; లేక యోసేపు చెరసాలలో వేయబడుటనుండియు, అతనిమీద మోపబడిన నేరమునుండియు తీయబడిన ఒక నిర్ణయము మాత్రమే కావచ్చును. బందీలు సాధారణముగా సంకెళ్లచేత భద్రపరచబడుచుండిరని ఆలోచించినప్పుడును, అతనిమీద మోపబడిన నేరము యొక్క గొప్పతనము, అనగా తన యజమానురాలి పాతివ్రత్యమునకు భంగము కలిగింప ప్రయత్నించెనను నేరము, అదనముగా లెక్కలోనికి తీసికొనబడినప్పుడును, అతడు చెరసాలలో వేయబడినప్పుడు సంకెళ్లలో బంధింపబడెనని తీర్మానించుట మిక్కిలి సంభావ్యమైన అనుమానము. "ఈ పాఠాంతరములలో మొదటిది ఎక్కువ సంభావ్యమైనది. హెబ్రీ పాఠము ఇది: "נפשו באה ברזל." ఇక్కడ క్రియ స్త్రీలింగములో ఉండుట కర్త נפשו అనియు, ברזל కర్మ విభక్తిలో ఉన్నదనియు చూపుచున్నది. ఈ విధముగానే సెప్టువజింట్ ఈ వాక్యమును అనువదించుచున్నది: Σίδηρον διὢλθεν ἡψυχὴ αὐτοῦ, 'అతని ప్రాణము ఇనుమును దాటిపోయెను;' సిరియా అనువాదము కూడ అట్లే, 'అతని ప్రాణము ఇనుములోనికి పోయెను;' అయితే కల్దీయ అనువాదము లింగమును లక్ష్యపెట్టక దానిని రెండవ విధముగా తీసికొనినది, 'ఇనుప గొలుసు అతని ప్రాణములోనికి పోయెను.'" — (ఫిలిప్స్ రచించిన హెబ్రీ భాషలో కీర్తనలు, విమర్శనాత్మక, వ్యాఖ్యానాత్మక, భాషాశాస్త్రీయ వ్యాఖ్యానముతో.)

కీర్తన 105:20-24

20. రాజు వర్తమానము పంపి అతని విడిపించెను; జనముల అధిపతి అతనిని విడుదల చేసెను. 21. అతనిని తన యింటికి యజమానునిగాను తన యావదాస్తిమీద అధికారిగాను నియమించెను: 22. తన ఇష్టప్రకారము తన అధిపతులను బంధించుటకును, తన పెద్దలకు జ్ఞానము బోధించుటకును. 23. మరియు ఇశ్రాయేలు ఐగుప్తులోనికి వచ్చెను; యాకోబు హాము దేశములో పరదేశిగా నివసించెను. 24. మరియు ఆయన తన ప్రజలను బహుగా అభివృద్ధిచేసెను, వారి బాధకులకంటె వారిని విస్తరింపజేసెను.

ఇది డా. కెన్నికాట్ చేత ఈ విధముగా గ్రహింపబడినది. ఆ వచనము యొక్క మొదటి భాగమును అతడు ప్రధాన గిన్నెవాహకుని యొక్కయు భక్ష్యకారుని యొక్కయు స్వప్నములకు యోసేపు చెప్పిన భావము నెరవేరుటకు అన్వయించుచున్నాడు; ఈ అభిప్రాయము అంగీకరింపబడజాలదు, ఏలయనగా యోసేపు ఆ సమయమున విడిపింపబడలేదు, దానికి రెండు సంవత్సరముల తరువాతనే విడిపింపబడెను, ఆదికాండము 41:1. రెండవ భాగమును అతడు ఫరో స్వప్నముల భావమునకు అన్వయించుచున్నాడు; అది యెహోవాచేత ఫరోయొద్దకు పంపబడెను గనుక యెహోవా వాక్యము లేక దైవోక్తి అని పిలువబడెను. ఈ అర్థములోనే హమ్మండ్ కూడ దీనిని వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు. "ప్రభువు వాక్యము," అని అతడు అనుచున్నాడు, "దేవుడు ఆ స్వప్నముల భావమును అతనికి చూపుట, (ఆదికాండము 41:39) దేవుడు వాటి భావమును అతనికి తెలుపుట, లేక బయలుపరచుట." ఈ అభిప్రాయమును అంగీకరించువారిలో కొందరు పరిశోధించెను అను క్రియను యోసేపు ఓర్పు యొక్క పరిశోధనకు అన్వయించుచు కాక, అతని నిర్దోషత్వము యొక్క రుజువునకు అన్వయించుచు వివరించుచున్నారు. "צרפ," అని స్ట్రీట్ అనుచున్నాడు, "దాని ప్రాథమిక అర్థములో లోహములను శుద్ధిచేయుట, లేక అగ్నిచేత వాటి స్వచ్ఛతను పరీక్షించుట అని అర్థమిచ్చును: రూపకముగా అది మానవ హృదయమునకు అన్వయింపబడి, శుద్ధిచేయుట, పరిశోధించుట, పరీక్షించుట అని అర్థమిచ్చును; అయితే ఇదివరకే మష్టులేని లోహము శుద్ధిచేయబడక, పరీక్షింపబడినప్పుడు తన స్వచ్ఛతను మాత్రమే కనుపరచునట్లు, ఇక్కడ ఆ వాక్యము అతనిని నిర్దోషిగా కనుపరచెను అని అర్థమిచ్చుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. యోసేపు ఫరో గిన్నెవాహకుని యెదుట తన నిర్దోషత్వమును ప్రకటించుచు ఇట్లనుచున్నాడు, (ఆదికాండము 40:10) 'మరియు ఇక్కడను వారు నన్ను చెరసాలలో వేయుటకు నేనేమియు చేయలేదు;' మరియు ఫరో అతనిని చెరసాలనుండి తీసి ఐగుప్తు దేశముమీద నియమించుటకు తన హేతువుగా దీనిని చెప్పుచున్నాడు, (ఆదికాండము 41:38) 'ఇతనివలె దేవుని ఆత్మగల మనుష్యుని మనము కనుగొనగలమా?' దేవుని ప్రేరేపణచేత అతడు వారి స్వప్నముల భావము చెప్పుట, అతడు ఇకమీదట నేరస్థునిగా ఎంచబడకుండ వెంటనే అతనిని విముక్తుని చేసి, అత్యున్నతమైన ఘనతలకు హెచ్చించెను." "ఈ వాక్యము," అని ఫిలిప్స్ అనుచున్నాడు, "యోసేపును పరిశోధించెను, లేక ఆ క్రియ అక్షరార్థముగా సూచించునట్లు అతనిని శుద్ధిచేసెను; ఏలయనగా అది ప్రజల దృష్టికి అతనిని పవిత్రునిగా లేక నిర్దోషిగా కనుపరచెను; దేవుడు అతనితో ఉన్నాడనియు, కాబట్టి అతడు భక్తిగలవాడై యుండవలెను గాని, ఏ నేరమునిమిత్తము చెరసాలలో పడవేయబడెనో ఆ నేరమునకు దోషి కాడనియు వారు ఈ విధముగా నిశ్చయము పొందిరి." "తన అధిపతులను బంధించుటకు అనుదాని భావము, రాజ్యములోని గొప్పవారిమీద అధికారము చెలాయించుట; ఈ అధికారము ఫరోచేత యోసేపునకు ఇయ్యబడెను: ఆదికాండము 41:40 చూడుడి; 43, 44 వచనములు కూడ చూడుడి. బంధింపగల సామర్థ్యము అధికారమునకు ఒక నిదర్శనముగా, అనగా విధేయతను బలవంతముగా పొందగల, లేక అది లేనియెడల శిక్ష విధింపగల శక్తిగా, ఎంచబడవలెను." — ఫిలిప్స్.

20. రాజు వర్తమానము పంపి అతని విడిపించెను. కీర్తనకారుడు యోసేపు విడుదలను ఉన్నతమైన మాటలతో కొనియాడుచున్నాడు; ఏలయనగా అంత నమ్మశక్యముకాని విషయమందు దేవుని అసాధారణమైన శక్తి ప్రస్ఫుటముగా కనుపరచబడెను. మిక్కిలి బలవంతుడైన ఒక రాజు ఒక పరదేశిని చెరసాలనుండి బయటికి తెచ్చి, తన రాజ్యమంతటిమీద అధిపతిగా నియమించి, తనకు మాత్రమే తక్కువైన ఘనతాస్థానమునకు అతనిని హెచ్చించుటకంటె అరుదుగా జరుగునది ఏది? 22వ వచనములోని తన అధిపతులను బంధించుటకు అను మాట, యోసేపు ప్రభుత్వ నిర్వహణలో ప్రధానమైన సర్వాధికారముతో అలంకరింపబడెననియు, తద్వారా రాజ్యములోని శ్రేష్ఠులను సహితము తన ఇష్టప్రకారము చెరసాలలో వేయగలిగెననియు సూచించునదిగా సాధారణముగా వివరింపబడుచున్నది. మరికొందరు ఈ వ్యాఖ్యానము కొంత కఠినమైనదని తలంచి, మోషే వాడుచున్న לאסור lesor అను క్రియను బంధించుట అని అర్థమిచ్చు אסר asar నుండి కాక, י yod అను అక్షరమును א aleph గా మార్చుటచేత, ఉపదేశించుట అని అర్థమిచ్చు יסר yasar నుండి వ్యుత్పన్నము చేయుచున్నారు. అయితే ఈ మాటలోనున్న రూపకమును వారిలో ఎవరును గ్రహింపకపోవుట నాకు ఆశ్చర్యము కలిగించుచున్నది; అదేమనగా, యోసేపు ఐగుప్తు ప్రభువులను తన ఇష్టప్రకారము తనకు బద్ధులనుగా, లేక తన అధికారమునకు లోబడినవారినిగా ఉంచెను. ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నది సంకెళ్లను గూర్చి కాదు, విధేయత యొక్క బంధమును లేక బాధ్యతను గూర్చియే; అధిపతులును ఇతరులందరును అతని చిత్తముమీద ఆధారపడియుండిరి. కొంచెము తరువాత చేర్చబడిన తన పెద్దలకు జ్ఞానము బోధించుటకు అను మాట, యోసేపు ఒక నిరంకుశునివలె అధికారము చెలాయింపలేదని ఋజువుచేయుచున్నది; సర్వాధికారముతో అలంకరింపబడిన మనుష్యులు తమ స్వంత ఇచ్ఛకు కళ్లెము విడువకుండుట ఎంత కష్టమును అరుదునైన సంగతియైనను, అతడు రాజ్య వ్యవహారములను నిర్వహించుటయందు కనుపరచిన ఉన్నతమైన వివేకముచేత వారిలో ప్రధానులకు సహితము ఒక నియమముగాను మాదిరిగాను ఉండెను.

23. మరియు ఇశ్రాయేలు ఐగుప్తులోనికి వచ్చెను. ప్రవక్త చరిత్రనంతయు మరల వివరించుటలేదు, అది అవసరమును కాదు. మోషే వృత్తాంతమును చదువుటలో మిక్కిలి కొద్దిమంది మాత్రమే ఆలోచించు, దానియందు దైవసంరక్షణ ఎట్లు పనిచేసెనో అనుదానిని మాత్రమే అతడు మన కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నాడు. కాబట్టి తన తండ్రిని కుటుంబమంతటిని పోషించుటకు సాధనముగా ఉండునట్లు యోసేపు ఐగుప్తునకు ముందుగా పంపబడిన తరువాత, యాకోబు అప్పుడు ఐగుప్తులోనికి వచ్చెనని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు; అనగా, ఇతరులందరు ఆహారము లేక నశించుచుండగా, సర్వలోకములోను మిక్కిలి గర్విష్ఠులైన ఒక జనము మధ్య అతడు సమృద్ధిగా ఆహారము కనుగొనునట్లు, సమస్తము అద్భుతముగా సిద్ధపరచబడినప్పుడు అతడు వచ్చెను. దేవుని యందు ఆలస్యముగా ఎంచబడునది తన కార్యమును సాధ్యమైనంత శ్రేష్ఠమైన సమయమున నెరవేర్చుటకే తప్ప మరి దేనికిని ఉద్దేశింపబడలేదని దీనినుండి విశదమగుచున్నది.

"ఈ వచనము యొక్క రెండు భాగములు సారాంశములో ఒక్కటే సంగతిని వ్యక్తపరచుచున్నవి గనుక, హాము దేశము ఐగుప్తే అని మనము తీర్మానించుచున్నాము. నోవహు కుమారుడైన హాము మిస్రాయిమునకు తండ్రి; ఐగుప్తీయులకు మూలపురుషుడు అతడేనని తలంచబడుచున్నది; అందుచేతనే ఆ దేశమునకు ఈ రెండు పేర్లు కలిగెను. ఆదికాండము 10:6 పై తన వ్యాఖ్యలో జెరోము, తన దినములలో ఐగుప్తు ఐగుప్తీయుల భాషలో హాము అను పేరుతో పిలువబడుచుండెనని గమనించుచున్నాడు." — అదే గ్రంథము. "Ou, fortifia." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, బలపరచెను."

సెప్టువజింట్, వల్గేట్, జెరోము నిశ్చయముగా 'ליסר, బోధించుటకు' అని చదివిరి; లేక హోషేయ 10:10లో తీసికొనినట్లే, వారు אסר ను יסר అను అర్థములో తీసికొనిరి." — హార్స్లీ.

24. మరియు ఆయన తన ప్రజలను బహుగా అభివృద్ధిచేసెను. ఏర్పరచబడిన ప్రజలు స్వల్పకాలములోనే సాధారణ ప్రమాణమునకు మించి అభివృద్ధిపొందిరను అదనపు సంగతిచేత, తన సంఘమునెడల దేవుని అసాధారణమైన కటాక్షము ఇప్పుడు ఘనపరచబడుచున్నది. ఈ విషయమందు దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన ఆశీర్వాదము ప్రస్ఫుటముగా కనుపరచబడెను. కాబట్టి ప్రజలు విస్తరించుటను గూర్చి మోషే ఇచ్చిన వృత్తాంతము సాధారణముగా జరుగు విషయముల క్రమమునకు ఎంతో మించియున్నదని దానిని అహంకారముతో ఎగతాళి చేయు కొన్ని కుక్కల మొరుగుట అంత ఎక్కువగా అసహ్యకరమైనది. ప్రజలు సాధారణమైన ప్రమాణములోనే అభివృద్ధిపొందియుండినయెడల, అందులో దేవుని కార్యమేదియు కనబడదని ఈ మనుష్యులు వెంటనే అభ్యంతరము చెప్పియుండెడివారు. కాబట్టి వారు తమ కుతర్కములచేత సాధింపగోరు గురి, దేవుని ఆశీర్వాదమునకు ఈ విషయముతో ఏ సంబంధమును లేదని నమ్మునట్లు చేయుటయే తప్ప మరేదియు కాదు. అయితే దేవుని శక్తిని మన స్వంత బుద్ధుల ప్రకారముగాని, ప్రకృతి సామాన్య నియమముచేత జరుగుదాని ప్రకారముగాని కొలుచుట మనకు అన్యాయమని నిశ్చయముగా నమ్ముచున్న మనము, ఆయన హస్తము చేసిన ఈ అసాధారణమైన కార్యమును భక్తితో ఆశ్చర్యపడుచున్నాము. తరువాతి భాగము కొంచెము అస్పష్టముగా నున్నది, విశేషముగా ప్రజలు బలపరచబడిరి అని మనము చదివినయెడల; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు సుఖముగాను వర్ధిల్లుచును జీవించిన కాలమును గూర్చి కాక, వారు దాసులుగా తిరస్కారముతోను క్రూరముగాను చూడబడిన కాలమును గూర్చి ప్రవక్త చెప్పుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. అయినను ఈ మాటలు ముందుగా జరుగబోవుదానిని సూచించుచు, పూర్వానుమానముగా చెప్పబడినవని మనము గ్రహింపవచ్చును. తరువాతి వచనములో, ఐగుప్తీయులు తమ మనస్సు మార్చుకొని ప్రజలను క్రూరముగా బాధింప మొదలుపెట్టిరని దృఢముగా చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి ప్రజలు సంఖ్యయందును బలమందును అభివృద్ధిపొందుచుండగా ఐగుప్తీయులు అప్పటికింకను బహిరంగముగా వారిమీద తమ క్రూరత్వమును చూపకపోయినను, ప్రవక్త వారిని హింసకులని పిలుచుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు దాసులుగా అణచివేయబడినప్పుడు సహితము తమ శత్రువులకు భయకారణముగా ఉండిరనుట నిశ్చయము; మరియు వారు నిరంకుశత్వము క్రిందను అన్యాయమైన బాధ క్రిందను ఉన్నప్పుడును దేవుని ఆశీర్వాదము వారిమీద నిలిచియుండెనని సమృద్ధిగా విశదమాయెనని మోషే స్పష్టముగా దృఢపరచుచున్నాడు (నిర్గమకాండము 1:12).

కీర్తన 105:25-30

25. ఆయన వారి హృదయమును త్రిప్పెను, గనుక వారు ఆయన ప్రజలను ద్వేషించిరి, ఆయన సేవకులయెడల కపటముగా ప్రవర్తించిరి. 26. ఆయన తన సేవకుడైన మోషేను, తాను ఏర్పరచుకొనిన అహరోనును పంపెను. ("En un peuple le plus superbe de tout le monde." — ఫ్రెంచి. ("సర్వలోకములోను మిక్కిలి గర్విష్ఠులైన ఒక జనము మధ్య.") "עצם అను ధాతువు," అని ఫిలిప్స్ అనుచున్నాడు, "భౌతిక బలమును గూర్చి మాత్రమే గాక సంఖ్యను గూర్చి కూడ బలముగా ఉండుట అని అర్థమిచ్చును: కీర్తన 38:20; 40:6; 69:5 మొదలైనవి; జర్మను భాషలో ఒక గొప్ప సంఖ్య eine starke Anzahl, అనగా బలమైన సంఖ్య, అని పిలువబడును. ఈ భాగములో సంఖ్యయే సూచింపబడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది.") 27. వారు ఆయన సూచకక్రియల మాటలను ఆయన మహత్కార్యములను హాము దేశములో వారిమధ్య ఉంచిరి. 28. ఆయన అంధకారమును పంపి చీకటి కమ్మజేసెను; వారు ఆయన మాటలమీద తిరుగబడలేదు. 29. ఆయన వారి జలములను రక్తముగా మార్చెను, వారి చేపలను చంపెను. 30. వారి దేశము కప్పలను పుట్టించెను, వారి రాజుల గదులలో సహితము అవి ప్రవేశించెను.

25. ఆయన వారి హృదయమును త్రిప్పెను, గనుక వారు ఆయన ప్రజలను ద్వేషించిరి. ఐగుప్తీయులు మొదట ఇశ్రాయేలీయులకు దయగల మర్యాదగల ఆతిథ్యమిచ్చువారైనను, తరువాత క్రూరమైన శత్రువులైరి; ఇది కూడ దేవుని ఆలోచనకే ప్రవక్త ఆపాదించుచున్నాడు. వక్రమైనదియు దుర్బుద్ధిగలదియునైన ఆత్మచేతను, గర్వముచేతను, లోభముచేతను వారు దీనికి ప్రేరేపింపబడిరనుటలో సందేహము లేదు; అయినను అట్టి సంగతి దేవుని సంరక్షణ లేకుండ జరుగలేదు; ఆయన గ్రహింపశక్యముకాని విధముగా భ్రష్టులలో తన కార్యమును నెరవేర్చుచు, చీకటిలోనుండి సహితము వెలుగును పుట్టించును. ఈ వాక్యరూపము కొందరికి కొంచెము మిక్కిలి కఠినముగా కనబడుచున్నది గనుక, వారు ఆ క్రియను కర్మణి ప్రయోగములో అనువదించి, వారి (అనగా ఐగుప్తీయుల) హృదయములు త్రిప్పబడెను అని చెప్పుచున్నారు. అయితే ఇది బలహీనమైనది, సందర్భమునకు సరిపడదు; ఏలయనగా ఆయన చిత్తప్రకారము తప్ప ఏదియు జరుగకుండునట్లు, సంఘ పరిపాలనయంతటిని దేవుని క్రింద ఉంచుటయే ప్రేరేపితుడైన రచయిత యొక్క స్పష్టమైన ఉద్దేశమని మనము చూచుచున్నాము. కొందరి సున్నితమైన చెవులకు అట్టి సిద్ధాంతము అభ్యంతరకరమైనయెడల, మనుష్యులు దేవునికిష్టమైనట్లు తప్ప దేనినైనను కోరజాలకుండునట్లును చేయజాలకుండునట్లును, వారి మనస్సులు ఒక మర్మమైన ప్రేరణచేత అటు ఇటు నడిపింపబడుచున్నవని (సామెతలు 21:1) పరిశుద్ధాత్మ ఇక్కడ మాత్రమే గాక ఇతర స్థలములలోను సందేహము లేకుండ దృఢముగా చెప్పుచున్నాడని గమనింపవలెను. మానవ బుద్ధికి సమ్మతమైనదానిని తప్ప మరిదేనిని అంగీకరింపకుండుట ఎంత వెఱ్ఱితనము? మనము అంగీకరింప ఇష్టపడునంతవరకు మాత్రమే దేవుని వాక్యము అంగీకరింపబడినయెడల, దానికి ఏ అధికారముండును? కాబట్టి ఈ సిద్ధాంతము మానవ బుద్ధికి అంతగా రుచింపదని దానిని త్రోసివేయువారు వక్రమైన అహంకారముతో ఉబ్బియున్నారు. మరికొందరు అజ్ఞానముచేతగాని పొరపాటుచేతగాని కాక, సంఘములో కలవరము పుట్టించుటకో, అజ్ఞానుల మధ్య మనలను ద్వేషపాత్రులనుగా చేయుటకో మాత్రమే దుర్బుద్ధితో దానిని వక్రీకరించుచున్నారు. మిక్కిలి భయస్థులైన మరికొందరు సమాధానము నిమిత్తము ఈ సిద్ధాంతము పాతిపెట్టబడవలెనని కోరుదురు. నిశ్చయముగా వారు భేదములను సమాధానపరచుటకు తగినవారు కారు. పూర్వకాలములో సంఘ బోధకులు తమ రచనలలో సువార్త యొక్క శుద్ధమైన యథార్థమైన సత్యములనుండి తొలగి, అన్యుల తత్త్వశాస్త్రమువైపు మళ్లుటకు ఇదే కారణము. స్వేచ్ఛాచిత్తమను సిద్ధాంతము ఎక్కడనుండి పుట్టెను? క్రియల నీతిని గూర్చిన సిద్ధాంతము ఎక్కడనుండి పుట్టెను? ఈ మంచి పితరులు పరిశుద్ధ లేఖనములలో ఉన్నదానిని స్వేచ్ఛగా ఒప్పుకొనినయెడల చెడ్డనాలుకలుగలవారికిని దుర్బుద్ధిగలవారికిని అవకాశమిచ్చెదమని భయపడుటచేతనే కదా? మరియు దేవుడు బలమైన హస్తముచేతనో యన్నట్లు అగస్టీనును అడ్డగించియుండనియెడల, అతడు ఈ విషయములో మిగిలినవారివలెనే సరిగా ఉండియుండును. అయితే దేవుడు, ఆ విధముగా చెప్పవలెనంటే, సుత్తెతో అతనిని సాపుచేయుచు, పరిశుద్ధాత్మకు విరోధముగా తన శిఖను పైకెత్తు ఆ వెఱ్ఱి జ్ఞానమును సరిదిద్దెను. ఐగుప్తీయులు ఎంత దుష్టులనగా, దేవుడు తన ప్రజలను ద్వేషించునట్లు వారి హృదయములను త్రిప్పెనని పరిశుద్ధాత్మ దృఢముగా చెప్పుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. మధ్యేమార్గపు మనుష్యులు ఆయన వారి హృదయములను త్రిప్పుట ఆయన దానిని అనుమతించుటను సూచించుననియు, లేక ఐగుప్తీయులు ఇశ్రాయేలీయులను ద్వేషించుటకు తమ హృదయములను నిలుపుకొనినప్పుడు, ఆయన వారి దుర్బుద్ధిని, ఆ విధముగా చెప్పవలెనంటే, యాదృచ్ఛికముగా తన మార్గమున ఎదురైనదానివలె వాడుకొనెననియు చెప్పుటచేత ఈ వాక్యమును తప్పించుకొని సడలింప జూచుచున్నారు; ("ఆయన త్రిప్పెను అనునది త్రిప్పుటకు ఆయన అనుమతించెను అనుదానితో సమానమని క్రిసోస్టము చెప్పుచున్నాడు. ఆ వచనముపై అతని వ్యాఖ్యను చూడుడి." — ఫిలిప్స్.) పరిశుద్ధాత్మ భాషాశక్తిలో లోపముగలవాడై, ఒకటి ఉద్దేశించి మరియొకటి పలికెనన్నట్లు. ఈ వచనము యొక్క సిద్ధాంతము మొదటి చూపునకు మనకు వింతగా కనబడినయెడల, దేవుని తీర్పులు ఇతర స్థలములలో "అగోచరములు" (రోమీయులకు 11:33) అనియు, "మహాగాధము" (కీర్తన 36:6) అనియు న్యాయముగానే పిలువబడుచున్నవని జ్ఞాపకము చేసికొందము. వాటి ఉన్నతిని అందుకొనుటలో మన సామర్థ్యము విఫలము కాకుండినయెడల, వాటిని గుర్తించు ఆ చిక్కును మర్మమును వాటికి ఉండవు. అయినను దుర్బుద్ధి యొక్క వేరు ఐగుప్తీయులయందే యుండెను గనుక, దోషము దేవునిమీద మోపబడజాలదని గమనింపవలెను. వారు స్వచ్ఛందముగాను స్వభావసిద్ధముగాను దుష్టులైరి గాని, మరియొకని ప్రేరేపణచేత బలవంతము చేయబడలేదని నేను చెప్పుచున్నాను. దేవుని విషయములో, హేతువు మనకు తెలియకపోయినను, ఆయన చిత్తము అట్టిదని తెలిసికొనుట మనకు చాలును. అయితే ఆయన నీతిని ప్రతి అభ్యంతరమునుండి సమర్థించు హేతువు కూడ విశదముగానే యున్నది. బయలుపరచబడిన దేవుని చిత్తమునకు భక్తితో సమ్మతింపవలెను అను ఈ చిన్న హితవాక్యమును మాత్రమే మనము నేర్చుకొని జ్ఞాపకముంచుకొనినయెడల, గర్విష్ఠులకుగాని, తమ దృష్టిలో అట్టి మర్మములు చిక్కుకొనియున్నట్లు కనబడు కష్టములను తొలగించుటకు అతి జాగ్రత్తపడువారికిగాని అభ్యంతరకరమైన ఆ మర్మములను మనము వాదము లేకుండ అంగీకరించెదము. ఐగుప్తీయులు దేవుని ప్రజలకు విరోధముగా ఏ విధముగా కీడుచేసిరో ప్రవక్త తరువాత వ్యక్తపరచుచున్నాడు: వారిని చంపుటకై బహిరంగముగా వారిమీద దాడిచేయలేదు గాని, కపటముచేతను కుయుక్తిచేతను కొద్దికొద్దిగా వారిని అణచివేయ ప్రయత్నించిరి. అతని మాట మోషేనుండియే గ్రహింపబడినది. మరియు భక్తిహీనుల హృదయములు మన నాశనమును సాధించుటకు అడ్డులేకుండ అనుమతింపబడుచున్నవని మనము తలంచకుండునట్లు అది ఉద్దేశపూర్వకముగా వాడబడినది. సాతానును దుష్టులును మనకు విరోధముగా ఏ కుట్ర చేసినను, దేవుడు వారి ప్రయత్నములను అణచివేయుచున్నాడను ఆలోచన నిశ్చయముగా మన మనస్సులకు తృప్తి కలిగింపవలెను. అయితే వారి చేతులు మాత్రమే గాక, దేవునికిష్టమైనదానిని తప్ప మరిదేనిని వారు సంకల్పింపజాలకుండునట్లు వారి హృదయములును తలంపులును కూడ బంధింపబడియున్నవని వినునప్పుడు, అది మన విశ్వాసమునకు రెండింతల స్థిరీకరణ.

26. ఆయన తన సేవకుడైన మోషేను పంపెను. ప్రజల విడుదలను గూర్చి ప్రత్యేకముగా గమనింపదగిన సంగతులను ఇక్కడ ప్రవక్త సంక్షేపముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఐగుప్తీయులు తమంతట తామే ప్రజలను వెళ్లనిచ్చియుండినయెడల, మోషే సేవగాని అద్భుతములుగాని అవసరమైయుండెడివి కావు. కాబట్టి ఆ విడుదలకు కర్త ఆయనే అని నిరాకరించుట అసాధ్యమగునట్టి విధముగా అది జరుగవలెనని దేవుడు నియమించెను. మోషే తనంతట తానే ఆ పదవికి ఎన్నుకొనబడలేదనియు, తన స్వంత అధికారముచేత ఏదియు ప్రయత్నింపలేదనియు, దేవుని పరిచారకుడై తనకు అప్పగింపబడిన పదవిని నిర్వర్తించెననియు మనకు బోధించుటకు అతడు ప్రభువు సేవకుడని పిలువబడుచున్నాడు. అహరోను ఏర్పరచబడెనని చెప్పబడినప్పుడు, అదే సంగతి అతని విషయములో మరి స్పష్టముగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది. ఈ మహాపురుషులలో ఒక్కొక్కరికి ప్రత్యేకముగా ఆపాదింపబడినది ఇద్దరికిని సమానముగా వర్తించును; కావున ఈ వాక్యమును ఈలాగు వివరింపవలెను: దేవుడు తన సేవకులైన మోషే అహరోనులను పంపెను; వారికి స్వతస్సిద్ధముగా ఉన్న యోగ్యతనుబట్టి గాని, వారు తమంతట తామే ఆయనకు తమ సేవను సమర్పించుకొనినందున గాని కాదు, ఆయన వారిని ఏర్పరచుకొనినందుననే. సంఘమునకు చురుకైనదియు ప్రయోజనకరమైనదియునైన సేవ చేయువారు కేవలము తమ స్వంత ప్రయాసలచేత సిద్ధపరచబడుటయైనను, తమ స్వంత ప్రతిభలచేత దానికి తీర్చిదిద్దబడుటయైనను లేదు గాని, దేవునిచేతనే దానికి ప్రేరేపింపబడుచున్నారని ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది. మోషే వీరోచితమైన సద్గుణముగల మనుష్యుడు; అయినను కేవలము తనలో తాను ఎంచబడినయెడల అతడు ఏమియు కాడు. కావున మోషేయందును అహరోనునందును జ్ఞాపకముంచుకొనదగినదిగా ఎంచబడు సమస్తమును దేవునికే ఆపాదింపవలెనని ప్రవక్త కోరుచున్నాడు. కాబట్టి మనుష్యులు సంఘక్షేమము నిమిత్తము ఏమి చేసినను, దానిని చేయు శక్తికై వారు దేవునికే ఋణపడియున్నారని స్పష్టమగుచున్నది; ఆయన తన ఉచితమైన మంచితనముచేత వారిని ఈలాగు ఘనపరచుటకు ఇష్టపడెను.

"Ou ceux qui veulent estre trop prudens pour remedier aux inconvenions, ce leur semble." — ఫ్రెంచి. ("లేక, తమకు తోచినట్లు, అసౌకర్యములను నివారించుటకు అతి జ్ఞానులుగా నుండగోరువారు.")

27. వారు వారి మధ్య ఆయన సూచకక్రియల మాటలను ఉంచిరి. మోషే విస్తారముగా వివరించిన సంగతులను ప్రవక్త మొదట సంక్షేపముగా స్పృశించుచున్నాడు. చరిత్రలో గైకొనబడిన సంఘటనల క్రమమునైనను అతడు అనుసరింపడు; ఏలయనగా ఏర్పరచబడిన ప్రజల విమోచన దేవుని కార్యమని చూపుటతోనే అతడు తృప్తిపడుచున్నాడు. అతడు మరల దేవుని శక్తిని మోషే అహరోనుల పరిచర్యనుండి వేరుపరచుచున్నాడు. ఈ మనుష్యులు అద్భుతములు చేసిరని అతడు నిశ్చయముగా చెప్పుచున్నాడు; అయినను ఈ అద్భుతములు దేవునినుండియే కలిగెను, కాబట్టి వారి సాధనముద్వారా పరలోకశక్తి అస్పష్టముగా కాక ప్రత్యక్షముగా కనుపరచబడెను.

28వ వచనములో అతడు ఈ అద్భుతములలో ఒకదానిని ప్రత్యేకముగా పేర్కొనుచున్నాడు; అది క్రమములో మొదటిది కాకపోయినను, ఇశ్రాయేలు విమోచనకు దేవుడే కర్త అని దానినుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును, మరియు దానియందు ప్రకృతి గమనము పూర్తిగా మార్చబడెను; ఏలయనగా వెలుగు చీకటిగా మారుటను చూచుటకంటె ఆశ్చర్యకరమైనది మరేదియు లేదు. రెండవ భాగములో, దేవుడు తమకు ఆజ్ఞాపించిన దేనినైనను ధైర్యముగా నెరవేర్చుటయందు మోషే అహరోనుల విశ్వాస్యతను అతడు ప్రశంసించుచున్నాడు: మరియు వారు ఆయన మాటలకు ఎదురు తిరుగలేదు. దేవుని ఆజ్ఞకును ఆయన సేవకులిద్దరి విధేయతకును మధ్య సంపూర్ణమైన ఏకీభావము ఉండెనని చెప్పినట్లున్నది.

29. ఆయన వారి జలములను రక్తముగా మార్చెను. జీవమును పోషించు రెండు గొప్ప సాధనములలో నీరను మూలకము ఒకటియని తలంచుటచేత, ఈ తెగులు ఐగుప్తీయులకు ఎంత బాధాకరమైనదో ఊహింపవచ్చును. ఐగుప్తు దేశము చక్కగా నీరు పారుదల గలదైనను, ఐగుప్తీయులు నీటి సమృద్ధి మధ్యనే దప్పిచేత ఎండిపోయిరను సంగతిచేత దేవుని శక్తి మరి ప్రకాశముగా వెలుగుచున్నది. (గమనిక: "ఆయన సూచకక్రియల మాటలు, — అనగా ప్రకటనలు; అవి తరువాత అద్భుతములచేత స్థిరపరచబడెను." — క్రెస్‌వెల్. హమ్మండ్ ఈలాగు చెప్పుచున్నాడు: "ఆయన సూచకక్రియల లేక మహత్కార్యముల మాటలు అను ఈ పదప్రయోగములో, דברי, మాటలు, అనునది కేవలము పునరుక్తికంటె కొంత ఎక్కువైనదిగా కనబడుచున్నది. మొదట ప్రజలను, తరువాత ఫరోను, తమ పంపబడుటను గూర్చి ఒప్పించుటకై వారు ఏ సూచకక్రియలను ఉపయోగింపవలెనో దేవుడు వారికి చెప్పియుండెను; ఆలాగే ప్రతి తీర్పునందును దేవుడు ఆజ్ఞాపించును, వారు ఆ సూచకక్రియను కనుపరచుదురు; మరియు దేవుడు ఈలాగు వారితో చెప్పుటయు మాటలాడుటయు సరిగా דברי, మాటలు, అనబడును; మరియు ఈ మాటల విషయము אתותיו, ఆయన సూచకక్రియలు లేక మహత్కార్యములు, అను దానిచేత వ్యక్తపరచబడినది, — అనగా ఆయన నిర్దేశించినట్లే, వారి మధ్య చేయుటకు ఆయన వారిని శక్తిమంతులనుగా కూడ చేయునవి.") తరువాత కప్పలు పుట్టింపబడెననియు, అవి రాజుల గదులలోనికి సహితము ప్రవేశించెననియు చెప్పబడుచున్నది; దీనిచేత దేవుడు తానే ఆ అద్భుతమునకు కర్తనని ప్రత్యక్షముగా కనుపరచెను; ఏలయనగా ఐగుప్తు అంతయు కప్పలతో నిండియున్నను, రాజుల ఆవరణములు ఈ ఉపద్రవమునుండి తప్పింపబడియుండవలసినవి. రాజులు అను పదముచేత రాజ్యములోని ప్రధానులైనను, రాజ్యాధికారమును ఎదురుచూచుచు పెంచబడిన రాజకుమారులైనను సూచింపబడుచున్నారు; ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు, ఆ కాలమందు ఐగుప్తు అంతటిమీద ఒక్క రాజే పరిపాలించెను. శరీరమునందు అతిశయించువారిని దేవుడు ఎంత సులభముగాను, ఒక విధమైన పరిహాసముచేతనో అన్నట్లును తగ్గించునో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. ఐగుప్తీయులతో యుద్ధము చేయుటకు ఆయన సైన్యమును కూర్చలేదు, వెంటనే తన దూతలను ఆయుధధారులనుగా చేయలేదు, ఆకాశమునుండి ఉరుమలేదు; గాని మిగిలిన లోకమంతటిని తృణీకరించిన ఆ గర్విష్ఠమైన జనము యొక్క అహంకారమును తిరస్కారముతో త్రొక్కివేసిన కప్పలను ఆయన పుట్టించెను. బలవంతులైన శత్రువులచేత జయింపబడుట వారికి అవమానము కాకపోయియుండును; కాని కప్పలచేత ఓడింపబడుట ఎంత అవమానకరము! దుష్టులను నాశనము చేయుటకు తనకు బలమైన సైన్యముల అవసరము లేదని దేవుడు ఈలాగు చూపగోరెను; ఏలయనగా తనకిష్టమైనప్పుడెల్లను ఆయన ఆటవలెనే దీనిని చేయగలడు.

కీర్తన 105:31-38

31. ఆయన సెలవియ్యగా వారి సరిహద్దులన్నిటిలో ఈగల గుంపులును పేలును వచ్చెను. 32. ఆయన వారికి వర్షమునకు ప్రతిగా వడగండ్లను, వారి దేశముమీద మండుచున్న అగ్నిని ఇచ్చెను. 33. మరియు ఆయన వారి ద్రాక్షచెట్లను అంజూరపుచెట్లను కొట్టెను, వారి సరిహద్దులయందంతట వృక్షములను నాశనము చేసెను. 34. ఆయన సెలవియ్యగా మిడతలును లెక్కలేని గొంగళిపురుగులును వచ్చెను, 35. అవి వారి దేశములోని కూరలన్నిటిని తినివేసెను, వారి భూమి ఫలమును మ్రింగివేసెను. 36. మరియు ఆయన వారి దేశములోని జ్యేష్ఠులనందరిని, అనగా వారి సమస్త బలము యొక్క ఆరంభమును హతముచేసెను. 37. మరియు ఆయన వెండి బంగారములతో వారిని బయటికి రప్పించెను; ఆయన గోత్రములలో బలహీనుడు ఒక్కడైనను లేకపోయెను. 38. వారు బయలుదేరినందుకు ఐగుప్తు సంతోషించెను; ఏలయనగా వారిని గూర్చిన భయము వారిమీద పడియుండెను.

ఐగుప్తీయులమీదికి రప్పింపబడిన తెగుళ్ల విషయములో వారు దేవుని ఆజ్ఞను నెరవేర్చిరి; ఈలాగు చేయుటచేత తాము ఫరో యొక్క తీవ్రమైన అసంతోషమునకు గురియై, తమ ప్రాణములను గొప్ప అపాయమునకు లోనుచేసికొందుమని వారెరిగియుండినను అట్లు చేసిరి. హమ్మండ్ ఈలాగు చెప్పుచున్నాడు: "לא מרו, వారు ఎదురు తిరుగలేదు, అను దాని భావము నిర్గమకాండము 10:21, 22లోని కథయందు చెప్పబడినదానికంటె ఎక్కువ కానట్లు కనబడుచున్నది: 'యెహోవా మోషేతో నీ చెయ్యి చాపుమని సెలవిచ్చెను. — మోషే తన చెయ్యి చాపెను,' — అనగా వెంటనే లోబడి, దేవుడు నిర్దేశించినదానిని చేసెను; అదియు ఫరో అతనిమీదను అహరోనుమీదను కోపపడి తీవ్రముగా నొచ్చుకొనునట్లున్న సమయమందే. ఈ సంగతినిబట్టి అక్కడి కథ మనకు ఈ అదనపు ఆధారమును ఇచ్చుచున్నది: 10వ వచనములో అతడు అంతకుముందు కొంత కోపమును బెదరింపులను వెలిబుచ్చెను, — 'జాగ్రత్త, మీయెదుట కీడు ఉన్నది,' మరియు 11వ వచనములో 'వారు అతని సన్నిధినుండి తోలివేయబడిరి'; అట్లే ఇప్పుడు, చీకటి అను ఈ తెగులు తరువాత అతని హృదయము కఠినపరచబడినప్పుడు, అతడు మోషేతో, 'నాయొద్దనుండి పొమ్ము, జాగ్రత్తగా ఉండుము, ఇకమీదట నా ముఖము చూడవద్దు; నీవు నా ముఖము చూచు దినమున నిశ్చయముగా చనిపోవుదువు' అని చెప్పెను, 28వ వచనము. ఫరో యొక్క ఈ రౌద్రమును మోషే సహేతుకముగా ముందుగానే ఎరిగియుండవచ్చును, అయినను అతడు దానికి భయపడలేదు; దేవుడు నిర్దేశించినట్లే ధైర్యముగా చేసెను; 'వారు దేవుని మాటకు ఎదురు తిరుగలేదు' అనుదాని భావము అదే." పుట్టించెను అను దానికి హెబ్రీ క్రియాపదము שרף sharats; దాని అర్థము అత్యధికముగా వృద్ధిపొందుట; మరియు "ప్రాకు జీవులు అత్యధిక సమృద్ధిగా సంతానోత్పత్తి చేయును గనుక ఈ నామవాచకము వాటికి వాడబడుచున్నది. కాబట్టి హమ్మండ్ గమనించినట్లు, గుంపులుగా కూడుట అను దానికంటె మరి తగినట్లుగా దీనిని అనువదింపలేము." — ఫిలిప్స్. ఈగల గుంపు అను దానికి మూలపదము ערב arob. ఇక్కడ సూచింపబడిన హానికరమైన పురుగులను గూర్చిన కొంత వివరణకై సంపుటి 3, పుట 258, అధోజ్ఞాపిక 2 చూడుడు.

పేలు అను దానికి హెబ్రీ పదము כנים kannim. సెప్టువజింట్ పాఠము σκνιφες, వల్గేట్ పాఠము sciniphes; దాని అర్థము ఐగుప్తులోని చిత్తడి ప్రదేశములో బాధాకరముగా కుట్టు ఒక జాతి చిన్న దోమలు; లిన్నేయస్ యొక్క culex reptans, లేక ఫోర్స్కాల్ యొక్క culex molestus. ఈ అర్థవివరణ యొక్క ఖచ్చితత్వమునకు సమర్థనగా, సెప్టువజింట్ అనువాదకులు ఐగుప్తులో నివసించిరి గనుక హెబ్రీ పేరుచేత ఉద్దేశింపబడినది వారికి తెలియదని తలంచుట కష్టమని చెప్పబడినది. అలెక్సంద్రియ యూదుడైన ఫిలోయు, అలెక్సంద్రియలోనే నివసించిన క్రైస్తవ సంఘపితరుడైన ఓరిగెనును ఈ అర్థవివరణను స్థిరపరచువారిగా కూడ చూపబడిరి. ఫిలోయు ఓరిగెనును ఈ పురుగులు మిక్కిలి చిన్నవైనను మిక్కిలి బాధకరమైనవిగా వర్ణించుచున్నారు. రెండవవాడు వాటిని రెక్కలుగల పురుగులుగా, అయినను అతి తీక్షణమైన దృష్టికి తప్ప మరి దేనికిని కనబడనంత చిన్నవిగా వర్ణించుచున్నాడు; మరియు అవి దేహముమీద వ్రాలినప్పుడు అతి వాడియైనదియు బాధాకరమైనదియునైన ముల్లుతో దానిని గాయపరచునని చెప్పుచున్నాడు. జెరోమును ఈ అభిప్రాయమును సమర్థించుచున్నాడు; గెసేనియస్, బూత్రాయిడ్ మరియు ఇతరులు దానితో ఏకీభవించుచున్నారు. అయినను యూదా వ్యాఖ్యాతలును జోసీఫసును మూలపదము పేలును సూచించుచున్నదని గ్రహించుచున్నారు; దీనినే మన ఆంగ్ల బైబిలు అనువాదకులు స్వీకరించిరి, మరియు ఆధునిక వ్యాఖ్యాతలలో అనేకులతో కలిసి బొకార్ట్ కూడ దీనినే అనుసరించుచున్నాడు. దోమలు ఉద్దేశింపబడియుండవని బొకార్ట్ వాదించుచున్నాడు: — 1. ఏలయనగా ఇక్కడ పేర్కొనబడిన జీవులు నీళ్లనుండి కాక భూమి ధూళినుండి పుట్టెను. 2. ఏలయనగా అవి మనుష్యులమీదను పశువులమీదను ఉండెను; ఇది దోమలను గూర్చి చెప్పజాలము. 3. ఏలయనగా వాటి పేరు స్థిరపరచుట, నాటుట, నెలకొల్పుట అను అర్థముగల మూలధాతువునుండి వచ్చుచున్నది; దోమలు, ఈగలు మొదలైనవి దాదాపు ఎల్లప్పుడును ఎగురుచునే యుండును గనుక అది వాటికి వర్తింపదు. 4. ఏలయనగా כנה kinah అనునది తల్మూదు పండితులు పేనునకు ఇచ్చిన పదము. కాల్విను ఇచ్చిన అనువాదమును, మన ఆంగ్ల బైబిలులోని అనువాదమును మిక్కిలి సరియైనదిగా కనబడుచున్నది; కాని మనము ఏ అనువాదమును స్వీకరించినను, (చరిత్ర స్పష్టముగా చెప్పుచున్నట్లు) ఆ జీవులు ఐగుప్తునకు సహితము అసాధారణమైన గుంపులుగా రప్పింపబడెననియు, ఈలాగు ఒక అద్భుతమైన దైవిక జోక్యము ప్రత్యక్షపరచబడెననియు నిర్ణయించుట అవసరము. ఐగుప్తీయులు ప్రదర్శించిన గొప్ప బాహ్య పవిత్రతనుబట్టియు, వారు తమ దేహముల విషయములోను వస్త్రముల విషయములోను మిక్కిలి సూక్ష్మముగా నుండి ఎడతెగక స్నానములు చేయుచు ప్రక్షాళనములు చేయుచుండుటనుబట్టియు, ఈ తీర్పు వారికి మరి అసహ్యకరమైనదియు అవమానకరమైనదియునాయెను. తాము ప్రవేశించు దేవాలయమునకు, ఈ విధమైన సూక్ష్మజీవులు ఏవైనను తమ వస్త్రములలో దాగియున్నయెడల, అది గొప్ప అపవిత్రత యగునని తలంచి, ఏ క్రిమికీటకములను తమయొద్ద ఉండనియ్యకుండ వారు విశేష జాగ్రత్తపడుచుండిరి.

గొంగళిపురుగు అని అనువదింపబడిన హెబ్రీ పదము ילק yelek. ఈ పదము మన ఆంగ్ల బైబిలులో ఇక్కడను యిర్మీయా 51:27లోను గొంగళిపురుగు అని అనువదింపబడినది; కాని యోవేలు 1:4, 2:25లోను నహూము 3:15లోను అది పచ్చపురుగు అని అనువదింపబడినది. నహూములోని వాక్యభాగమునందు ఆ జీవి రెక్కలు గలదిగాను ముళ్లవంటి రోమములు గలదిగాను చెప్పబడినది; అందుచేత ఒక జాతి మిడత ఉద్దేశింపబడినదని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు. "మొక్కలను నాశనము చేయుటయందు ప్రసిద్ధికెక్కిన ఏదో ఒక పురుగును అది నిశ్చయముగా సూచించుచున్నది; బహుశః 'చేఫర్' లేక 'మేబగ్' అను పెంకుపురుగు, βρουχος, ఏలయనగా అది కనబడు ఎనిమిది వాక్యభాగములలో ఐదింటియందు LXX. దానిని ఆలాగే అనువదించుచున్నది. వల్గేట్ అంతటను దానిని bruchus, 'చేఫర్' అని అనువదించుచున్నది. అది 'చేఫర్'ను, విశేషముగా దాని పురుగుదశయందు, సూచించుచున్నదని మైకేలిస్ తలంచుచున్నాడు; ఆ దశయందు అది రెక్కలు ధరించిన తరువాతకంటె మొక్కల వేళ్లను కొరుకుటచేతను తినుటచేతను కుళ్లబెట్టుటచేతను వాటికి మరి ఎక్కువ నాశనకరమైనదిగా నుండును." — పార్క్‌హర్స్ట్ నిఘంటువు, ילק అను పదముపై, לק 2 క్రింద.

వారి సమస్త బలము యొక్క ఆరంభము, లేక ప్రథమఫలము అనునది తల్లియొక్క జ్యేష్ఠుని సూచించునని లౌత్ గ్రహించుచున్నాడు. మెరిక్ యొక్క వ్యాఖ్యానములలో ఈ వచనముపై అతని వ్యాఖ్య ఈలాగున్నది: — "Απαρχὴν πόνου, Primitias laboris vel partus LXX. Vulg. Hieron. ఆదికాండము 35:18తో పోల్చుడి. ఇదే సరియైన అనువాదమని నేను తలంచుచున్నాను. ఈ సందర్భమందు హతులైన జ్యేష్ఠులు గర్భమును తెరచినవారు; చరిత్రలోని పరిస్థితులనుబట్టి స్పష్టమగుచున్నట్లు, తండ్రియొక్క జ్యేష్ఠులు కాదు, తల్లియొక్క జ్యేష్ఠులు." పశువుల తొలిచూలులు కూడ ఉద్దేశింపబడినవనుటలో సందేహము లేదు. — ఆదికాండము 49:3; మరియు కీర్తన 78:51 చూడుడు.

31. ఆయన సెలవియ్యగా ఈగల గుంపులు వచ్చెను. ఈగలును పేలును యాదృచ్ఛికముగా బయలువెడలలేదని సెలవిచ్చెను అను పదముచేత కీర్తనకారుడు సూచించుచున్నాడు. ఆ ఆజ్ఞ మోషే నోటిద్వారా పలుకబడెనని మనకు తెలియును; ఏలయనగా దేవుడు తానే ఆజ్ఞ ఇయ్యగలిగియుండినను, ఆయన మోషేను తన దూతగా మధ్య నియమించెను. అయినను దేవుడు తన మాటను ఒక మనుష్యునిచేత పలికింపజేసినప్పుడు, తానే ఆకాశమునుండి ఉరిమినయెడల దానికి ఎంత ప్రభావము ఇచ్చునో అంతకు తక్కువ కాని ప్రభావమును దానికిచ్చెను. పరిచారకుడు దేవుడు తన నోట ఉంచినదానిని మాత్రమే పలుకుచు తన నియామకమును నమ్మకముగా నెరవేర్చునప్పుడు, పరిశుద్ధాత్మ యొక్క అంతరంగ శక్తి అతని బాహ్య స్వరముతో జతపరచబడును. దేవుడు మరి ఎక్కువ అవమానముతో వారి తిరుగుబాటును మూర్ఖత్వమును అణచివేయుటకై ఐగుప్తీయులు ఈగల పేల తెగులుచేత బాధింపబడిరని ఇక్కడ మరల గమనింపవలెను. ఆయన వారికి వర్షమునకు ప్రతిగా వడగండ్లను ఇచ్చెనని చెప్పబడినప్పుడు, అది ప్రకృతి కారణములకు ఆపాదింపజాలనంత భయంకరమైన తీవ్రతగల వడగండ్లను సూచించుచున్నది. ఇతర దేశములవలె ఐగుప్తు ఈ ఉపద్రవమునకు లోనగునది కాదనుట సంభావ్యము; అది నైలునదిచేత తడుపబడుచున్నందున వర్షముచేత సహితము అది మిక్కిలి అరుదుగా దర్శింపబడును. ఇది తమ దేశము వడగండ్లచేత కొట్టబడుట ఐగుప్తీయులకు మరి ఆశ్చర్యకరముగా కనబడునట్లు చేసెను. ఈ విపత్తును మరి భయంకరమైనదిగా చేయుటకు దేవుడు దానితో అగ్నిని కూడ కలిపెను. కాబట్టి ఇతర అద్భుతములకు విరోధముగా తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిన ఐగుప్తీయులు భయముచేత నిండినవారై, తాము దేవునితో వ్యవహరింపవలసియున్నదని తెలిసికొనునట్లు, ఆ వడగండ్లు తుపానువంటి సుడిగాలితో కూడియుండెను.

34. ఆయన సెలవియ్యగా మిడతలు వచ్చెను. పొలములమీదికి రప్పింపబడిన ఈ విపత్తు అదృష్టమునకు ఆపాదింపబడజాలదు; ఏలయనగా మిడతలు అకస్మాత్తుగాను లెక్కలేని సమూహములుగాను కనబడి ఐగుప్తు దేశమంతటిని కప్పివేసెను. దానిని ప్రవేశపెట్టిన పలుకబడిన మాటచేత ఆ అద్భుతము మిక్కిలి స్పష్టమాయెను. అది జరుగబోవునని ముందుగా ప్రకటింపబడుట, అది సర్వోన్నతుని కార్యమనుటను గూర్చిన సందేహమునంతటిని తొలగించెను. కావున బూరధ్వని విని సైనికులు యుద్ధమునకు పరుగెత్తినట్లుగా, దేవుని ఆజ్ఞచొప్పున మిడతలును గొంగళిపురుగులును చొరబడెనని స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది. ఈ పురుగులు మనలను బాధించి భూమి ఫలములను నాశనము చేయునప్పుడెల్ల అవి నిశ్చయముగా దేవుని కొరడాలే; కాని ఇక్కడ ఆయన హస్తము యొక్క అసాధారణ కార్యమును సూచించుట ఉద్దేశము. తుదకు, ప్రజలు బయలుదేరుటకు ముందటి రాత్రి ఐగుప్తు అంతటను జ్యేష్ఠులనందరిని దూత హతముచేసినప్పుడు అతనిచేత జరిగించబడిన చివరి అద్భుతమును ప్రవక్త వివరించుచున్నాడు. ఇంతకుముందటి ఇతర సంగతులను నేను ఏలాగు స్పృశించితినో ఆలాగే ఈ చరిత్రను కూడ త్వరితముగాను పైపైనను మాత్రమే స్పృశించుచున్నాను; ఏలయనగా అవి ఇతర స్థలములలో మరి విస్తారముగా చర్చింపబడినవి, మరియు ఈ సమయమందు పరిశుద్ధ రచయిత యొక్క ఉద్దేశమును మనము తెలిసికొనుట చాలును. అయినను జ్యేష్ఠులును వారి బలము యొక్క పుష్పమును నాశనము చేయబడిరని ప్రకటించుచు, పునరుక్తిచేత అతడు దైవశక్తి యొక్క ఈ ప్రదర్శనను విస్తరించుచున్నాడు. కొందరు దురదృష్టవశాత్తు, వారి దుఃఖము యొక్క ఆరంభము అని అనువదించుచున్నారు. మనుష్యుని బలము సంతానోత్పత్తియందు కనుపరచబడును గనుక, మనము ఆదికాండము 49:3పై వివరించినట్లు, హెబ్రీయులు జ్యేష్ఠుని బలము యొక్క ఆరంభము అని పిలుచుచున్నారు, — "రూబేనూ, నీవు నా జ్యేష్ఠకుమారుడవు, నా శక్తియు నా బలము యొక్క ఆరంభమును."

37. మరియు ఆయన వెండి బంగారములతో వారిని బయటికి రప్పించెను. ప్రవక్త, మరియొక ప్రక్క, ఏర్పరచబడిన ప్రజలను ఈ తెగుళ్లన్నిటినుండి తాకబడకుండను క్షేమముగాను కాపాడిన దేవుని కృపను కొనియాడుచున్నాడు. ఇరుపక్షములవారును భేదము లేకుండ వాటిచేత బాధింపబడియుండినయెడల, దేవుని హస్తము అంత విశేషముగా ప్రత్యక్షపరచబడియుండదు. కాని ఇప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు అంత విస్తారమైన విపత్తుల మధ్య హానినుండి సంపూర్ణ విముక్తిని అనుభవించినప్పుడు, ఈ భేదము తన స్వంత ప్రజలయెడల దేవునికున్న తండ్రివంటి శ్రద్ధను ఒక చిత్రపటములోవలె మనకు కనుపరచుచున్నది. ఈ హేతువుచేత, బలహీనుడు, లేక తొట్రిల్లువాడు ఒక్కడైనను లేకపోయెను అని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా כשל kashal అను క్రియాపదమునకు ఈ రెండు అర్థములును కలవు. అయినను ఐగుప్తు నాశనమునకు త్వరపడుచుండగా దేవుని ప్రజలు బలముగలవారై ప్రతి వ్యాధినుండి విముక్తులై యుండిరి అను ఈ భావములోనే దానిని సరళముగా గ్రహించుటకు నేను ఇష్టపడుచున్నాను. ఆయన వారిని బయటికి రప్పించెను అని చెప్పబడి, తరువాత ఆయన గోత్రములలో అని చేర్చబడినప్పుడు, వచనము మార్పు జరిగినది; ఇది హెబ్రీ భాషలో సర్వసాధారణము. ఆయన అను పదమును కొందరు దేవునికి అన్వయించుచున్నారు; కాని ఇది మిక్కిలి బలవంతపు అర్థమని నేను భయపడుచున్నాను.

38. వారు బయలుదేరినందుకు ఐగుప్తు సంతోషించెను. ఏర్పరచబడిన ప్రజలు వెళ్లిపోవుటకు ఐగుప్తీయులు ఇష్టపూర్వకముగా అనుమతించిరను అదనపు సంగతిచేత కీర్తనకారుడు దేవుని శక్తిని ప్రకటించుచున్నాడు; అయినను అది వారి ఉద్దేశమునకు మిక్కిలి దూరమైనదై యుండెను. వారు నాశనమగుట వారు నూరుసార్లు కోరుకొనినను, మనము చెప్పునట్లు, తాము తోడేలును చెవులు పట్టుకొనియున్నామని వారు తలంచిరి; కాబట్టి ప్రతీకారభయము ఆ ప్రజల జ్ఞాపకమును తుడిచివేయుటకు వారిని మరి దృఢనిశ్చయులనుగా చేసెను. దీనినుండి, వారందరును ఒక్కసారిగా తమ పూర్వ ఉద్దేశమును విడిచిపెట్టినప్పుడు, అది దైవసంరక్షణ యొక్క రహస్య కార్యమని స్పష్టమగుచున్నది. వారు బంగారముతోను వెండితోను బయటికి రప్పింపబడిరని ముందటి వచనములోని వాక్యము కూడ ఇదే భావము గలది. తాము ఇష్టముగా ప్రాణము తీయగోరినవారిని ధనవంతులనుగా చేయుటకై తమ్మును తాము స్వచ్ఛందముగా దోచుకొనుటకు ఐగుప్తీయులకు ఎన్నడును మనస్సు కలిగియుండదు.

ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తునుండి బయలుదేరునప్పుడు ఐగుప్తీయులయొద్ద అడిగి తీసికొనిన వెండి నగలను బంగారు నగలను తమతో కొనిపోవుటను ఇది సూచించుచున్నది, నిర్గమకాండము 12:36.

"మరియు ఆయన గోత్రములలో తొట్రిల్లువాడు ఒక్కడైనను లేకపోయెను. LXX. כושל అను దానిని ἀσθενης బలహీనుడు అని అనువదించినది; కాబట్టి జనసమూహమును వెంబడించుటకు అశక్తుడైనవాడు ఒక్కడును లేడని, — వ్యాధిచేతనైనను బలహీనతచేతనైనను ప్రయాణమును ముగించుటకు ఒక్కడును ఆటంకపరచబడలేదని కీర్తనకారుడు చెప్పుచున్నట్లు వారు గ్రహించిరి." — ఫిలిప్స్. వారి స్థితికిని వారిని బాధించినవారి స్థితికిని ఎంత విస్పష్టమైన వ్యత్యాసము! ఐగుప్తీయుల ప్రతి నివాసమునందును మరణము తన బలిని విడిచిపెట్టియుండగా, ఇశ్రాయేలు సంతతివారందరిలో ఒక్కడైనను ఆ దాస్యదేశమునుండి పరలోకముచేత నడిపింపబడిన తన పలాయనమును కొనసాగింపలేనివాడుగా నుండలేదు.

ఈ సామెత యొక్క అర్థము, అపాయములో నుండుట, లేక అన్ని ప్రక్కలను ఇరుకులో చిక్కియుండుట; ఏలయనగా నీవు తోడేలును పట్టుకొనియుంటే అది నీ వ్రేళ్లను కరచును; దానిని విడిచిపెట్టితే అది నిన్ను నాశనము చేయవచ్చును.

కాబట్టి ఇది దేవుని ఔదార్యము; లోకములోని సమస్త ఐశ్వర్యములు ఆయన హస్తమందును ఆయన అధీనమందును ఉన్నవి. తాను ఐగుప్తీయులకు ఇచ్చినదానిని ఆయన బలవంతముగా వారియొద్దనుండి తీసికొనియుండవచ్చును; కాని వారు తమంతట తామే తమ్మును తాము దోచుకొనునట్లు ఆయన వారి హృదయములను వంచెను. ఏలయనగా వారిని గూర్చిన భయము వారిమీద పడియుండెను అను మాట కర్మణి అర్థములో గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తీయులకు భయపడలేదు, దానికి భిన్నముగా వారే వీరికి భయంకరులైరి. ప్రవక్త సామాన్యమైన భయమును గూర్చియు మాటలాడుట లేదు. కొంచెముకాలము క్రిందట భయము వారిని క్రూరత్వమునకును నిరంకుశత్వమునకును ప్రేరేపించెను; కాని ఆ దినమువరకును వారు అణచజాలని తెగింపుతో భయమునంతటిని త్రోసివేయుటకు ప్రయత్నించిరి గనుక, వారిమీద పడిన అసాధారణమైన భీతిచేత దేవుడు అకస్మాత్తుగా వారిని నేలకూల్చెను. కాబట్టి ఐగుప్తీయులు తాము కఠినముగా బాధించి దాస్యపు పనులలో క్షీణింపజేయవలెనని నిశ్చయించుకొనినవారిని స్వతంత్రులనుగా వెళ్లనిచ్చునట్లు, అంతకుముందు వారు కుతకుతలాడుచుండిన ఉద్రేకపూరితమైన రౌద్రమును ఆయన అణచివేసెనను సంగతి దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తి యొక్క ప్రదర్శనలలో ఒకటిగా ఇక్కడ న్యాయముగా ఎంచబడుచున్నది; ఇది గొఱ్ఱెలను తోడేళ్లకు భయంకరమైనవిగా చేయుటవంటిది.

కీర్తన 105:39-43

39. ఆయన కప్పుగా మేఘమును విప్పెను, రాత్రియందు వెలుగిచ్చుటకు అగ్నిని ఇచ్చెను. 40. అడుగగా ఆయన పూరేళ్లను రప్పించెను, పరలోకపు ఆహారముతో వారిని తృప్తిపరచెను. 41. ఆయన బండను తెరవగా నీళ్లు ఉబికి వచ్చెను; అవి ఎండిన స్థలములలో నదివలె ప్రవహించెను. 42. ఏలయనగా ఆయన తన సేవకుడైన అబ్రాహామునకు సెలవిచ్చిన తన పరిశుద్ధ వాగ్దానమును జ్ఞాపకము చేసికొనెను. 43. మరియు ఆయన తన ప్రజలను సంతోషముతోను తాను ఏర్పరచుకొనినవారిని ఉత్సాహముతోను బయటికి రప్పించెను.

39. ఆయన కప్పుగా మేఘమును విప్పెను. అరణ్యములో దేవుడు తన ప్రజలయెడల తన కృపను కొనసాగించిన కొన్ని అద్భుతములను కీర్తనకారుడు వరుసగా వివరించుచున్నాడు. ఈ క్రమము గమనింపదగినది; ఏలయనగా దేవుడు వారి ప్రయాణమునకు తానే మార్గదర్శిగా తన్ను కనుపరచుకొనుట మానకుండినప్పుడు, అసమానమైన ఆ విమోచన కార్యమునకు చేర్చబడిన స్థిరీకరణ అల్పమైనది కాదు. కావున వారు ఎఱ్ఱసముద్రమును దాటిన తరువాత, సూర్యుని వేడిమినుండి వారిని కాపాడుటకై పగటివేళ ఆయన వారిమీద మేఘమును విప్పెను; మరియు చీకటి మధ్యనైనను వారికి తన సన్నిధి యొక్క ప్రకాశమానమైన గురుతు ఉండునట్లు, రాత్రివేళ అగ్నిస్తంభముచేత వారికి వెలుగిచ్చెను. తన మంచితనము యొక్క ఈ ఎడతెగని ప్రదర్శన నిశ్చయముగా ఆయన నిత్యప్రేమకు సందేహింపరాని రుజువు; ఆయన అబ్రాహాము సంతతిని అంతమువరకు తన సంరక్షణక్రింద పోషించుటకై వారిని దత్తత చేసికొనెనని బహిరంగ నిదర్శనము. పూరేళ్లను గూర్చి తరువాత వచ్చునది, కీర్తన 78:26లో అదే సంగతి ప్రస్తావింపబడిన ఉద్దేశముకంటె భిన్నమైన ఉద్దేశముతో ఇక్కడ ప్రవేశపెట్టబడినది. (గమనిక: సంపుటి 3, పుట 248, అధోజ్ఞాపిక చూడుడు.) ఆ వాక్యభాగములో, ప్రజలు తమ శరీరమును తృప్తిపరచుకొనునట్లు దేవుడు విస్తారమైన పూరేళ్లను రప్పించుట ఆయన ఉపకారమునకంటె ఆయన ఉగ్రతకే ఆపాదింపబడినది; మరియు అది వారికి నిందగా పేర్కొనబడెనని ఆ స్థలము యొక్క వివరణలో మనము చూచితిమి. కాని ఇక్కడి వాక్యములో, వారి కృతఘ్నతను విడిచిపెట్టి, వారియెడల దైవ కృప యొక్క ఎడతెగని ప్రయోగమును ప్రవక్త కొనియాడుచున్నాడు. అయినను ప్రజలు దీనత్వముతో దేవుని వేడుకొనక, తమ అసహనముచేత వెంటనే సణుగుటకు, లేక మరి సరిగా చెప్పవలెనంటె, గర్వముతో ఆయనకు విరోధముగా మాటలాడుటకు పూనుకొనిరి గనుక, అడుగుట అను పదమును చెడ్డ అర్థములో గ్రహించుటకు కొందరు మొగ్గుచూపవచ్చును. ఈలాగు గ్రహించినయెడల, ఈ వాక్యభాగము విస్తరణ రీతిగా, దేవుడు తన స్వంత హక్కును విడిచిపెట్టి వారి అపవిత్రమైన దురాశను సహితము తృప్తిపరచెనని అర్థమిచ్చును. అయినను వారి దోషము ఇక్కడ పేర్కొనబడలేదు గనుక, మిక్కిలి సరళమైన అర్థమునందే మనము నిలుకడగా నుందము; అదేమనగా, దేవుడు తాను జరిగించిన విమోచనను స్థిరపరచిన ఆశీర్వాదములు ఇక్కడ ఒకచోట కూర్చబడినవి. వారు పరలోకపు ఆహారముతో తృప్తిపరచబడిరని తరువాత వచ్చుచున్నది. మనము ఇతర స్థలములలో చూచినట్లు, ఈ పేరు మన్నాకు విశేషమైన ఘనతగా ఇయ్యబడినది. మనము తిను ఆహారము సహజముగా భూమినుండి లభించును; కాని అప్పుడు దేవుడు యూదులకు తన హస్తమును మరి విశాలముగా తెరచి, ఆకాశమునుండి సహితము వారిని పోషించెను. వారు ఆకలిగొనినప్పుడు ఆహారముచేత సేదదీర్చబడుట మాత్రమే చాలదు, పానము కూడ వారికి అందింపబడవలెను గనుక, బండ తెరవబడెననియు, దానినుండి నీళ్లు ఎండిన స్థలములగుండ, అనగా అరణ్యముగుండ ప్రవహించెననియు చేర్చబడుచున్నది.

ఇశ్రాయేలీయులను వెళ్లనియ్యక నిరాకరించినందుకై ఫరోమీదను అతని ప్రజలమీదను విధింపబడిన భారమైనవియు అణచివేయునవియునైన తీర్పులనుబట్టి, వారు తమ దేశములో ఆ ప్రజలు ఉండుటను దైవ అసంతోషము యొక్క అతి భయంకరమైన ప్రదర్శనలతో జతపరచుకొనసాగిరి. ఇది తుదకు, తమ దీర్ఘకాలపు మారుమనస్సులేనితనమంతటి తరువాత, ద్వేషింపబడిన ఆ గోత్రములు బయలుదేరుటను కృతజ్ఞతతో స్వాగతించునట్లు వారిని నడిపించెను.

42. ఏలయనగా ఆయన తన పరిశుద్ధ వాగ్దానమును జ్ఞాపకము చేసికొనెను. దేవుడు ఆ ప్రజలయెడల అంత కృపగా వ్యవహరించి వారిని అంత కనికరముతో పోషించుటకు గల కారణమును కీర్తనకారుడు మరల పేర్కొనుచున్నాడు; అదేమనగా, ఆయన తన వాగ్దానమును నెరవేర్చుటకే; ఏలయనగా ఆయన అబ్రాహాము సంతతికి దేవుడై యుండెదనని వాగ్దానము చేయుచు అతనితో నిబంధన చేసియుండెను. ఉచితమైన నిబంధనయే ప్రజల విమోచనయును నిరంతర క్షేమమును ప్రవహించిన ఊట అని, మనము చూచునట్లు, ప్రవక్తలు అంత జాగ్రత్తగా బోధించుట నిర్హేతుకము కాదు. దానిచేత దేవుని కృప మరి బాగుగా తెలియవచ్చెను; ఏలయనగా జరిగినది అకస్మాత్తుగాను ముందుగా ఎదురుచూడకుండను సంభవించుట దూరము, అది ఆయన నాలుగువందల సంవత్సరములకు ముందు వాగ్దానము చేసినదాని నెరవేర్పు మాత్రమే. కాబట్టి తన కృపయు సత్యమును మరి స్పష్టముగా కనబడునట్లు, దేవుడు దీనికి యుగములకు ముందే తన వాగ్దాన వాక్యము యొక్క వెలుగును ఇచ్చెను. ఈ హేతువుచేత, దేవుడు ఏదో క్రొత్త కారణముచేత తన ప్రజలను విడిపించుటకు ప్రేరేపింపబడలేదనియు, ఒక మనుష్యుడు భూమిలో తాను పాతిపెట్టిన నిధిని త్రవ్వి తీసినట్లుగానే, ఆలాగు చేయుటయందు ఆయన ఉద్దేశము తన నిబంధన యొక్క విశ్వాస్యతను రుజువుపరచి దానిని నెరవేర్చుటయే అనియు ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త తన దేశస్థుల విశ్వాసమును ఇంకను ముందుకు నడిపింపవలెనని గురిపెట్టెననుటలో సందేహము లేదు, — అదేమనగా, అనేక వందల సంవత్సరములకు ముందు ఇయ్యబడిన తన వాగ్దానము యొక్క నిశ్చయమైనదియు సారవంతమైనదియునైన సత్యమును ఆ తరమువారి అనుభవమునందు దేవుడు అప్పుడు రుజువుపరచినట్లే, వారి పితరులు గతకాలములలో ఆయనను ఎట్టివానిగా కనుగొనిరో అంతకు భిన్నముగా ఆయన వారియెడల ఉండడని వారి సంతానము సర్వసందేహమునకు అతీతముగా ఒప్పింపబడవలెనన్నదే అతని ఉద్దేశము. (గమనిక: "ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని ఏమాత్రమును వేడుకొనిరని చరిత్రనుండి కనబడదు; తమ్మును అరణ్యములోనికి తీసికొనివచ్చినందుకై వారు మోషే అహరోనులమీద సణిగిరి మాత్రమే." — ఫిలిప్స్.) కావున అతడు ఈ వాగ్దానమును పరిశుద్ధ అను విశేషణముచేత ప్రత్యేకపరచుచు, అబ్రాహాము మరణించిన తరువాతను అది తన బలమును ప్రభావమును తగ్గకుండ నిలుపుకొనెనని సూచించుచున్నాడు. దేవుడు దానిని అబ్రాహామునకు సెలవిచ్చెను; అయినను నిబంధన యొక్క బలము అతనితోకూడ చనిపోలేదు. దేవుడు ఆ పితరుని సంతతియెడల తన్ను తాను నమ్మకమైనవానిగా కనుపరచుకొనుచునే యుండెను.

43. మరియు ఆయన తన ప్రజలను సంతోషముతో బయటికి రప్పించెను. దేవుని కృప యొక్క గొప్పతనమును మరి అధికముగా ఘనపరచుటకై ప్రవక్త సంతోషమును ఉత్సాహమును ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఐగుప్తీయులు తీవ్రమైనదియు భయంకరమైనదియునైన తెగులుచేత బాధింపబడుచుండిన సమయమందే, — రాజ్యమంతయు ఏడ్పుతోను రోదనముతోను నిండియుండగా, — దాదాపు ప్రతి యింటను ఒక శవము ఉండగా, — కొంచెముకాలము క్రిందట గొప్ప శ్రమలో మూలుగుచుండిన, లేక మరి సరిగా చెప్పవలెనంటె దాదాపు చచ్చినవారివలె పడియుండిన ప్రజలు సంతోషభరితమైన హృదయములతో బయలువెడలుట అల్పమైన సంగతి కాదు. దేవుడు ఏర్పరచుకొనినవారు అను పేరుచేత, ఆయన అనుగ్రహము వారియెడల ఈలాగు కనుపరచబడినది వారి స్వంత యోగ్యతలనుబట్టి గాని, వారి వంశము యొక్క విలువనుబట్టి గాని కాదు, ఆయన వారిని దత్తత చేసికొనినందుననే అని వారికి జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది; మనుష్యులు తమ్మును తాము అతిశయించుకొనుటకు తమకు ఏమియు మిగులనందున దేవునియందు మాత్రమే అతిశయించుట నేర్చుకొనవలెనని ఆయన ఉద్దేశము.

కీర్తన 105:44-45

44. మరియు ఆయన అన్యజనుల దేశములను వారికిచ్చెను; జనముల ప్రయాసఫలమును వారు స్వాధీనపరచుకొనిరి. 45. వారు ఆయన కట్టడలను గైకొనునట్లును ఆయన ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించునట్లును. హల్లెలూయా.

44. మరియు ఆయన అన్యజనుల దేశములను వారికిచ్చెను. దేవుడు ప్రజలను విమోచించుటయందు అన్ని విధములుగా తన ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిని ఎందుకు కనుపరచెనో, అరణ్యములలో వారిని పోషించి కాపాడుట ఎందుకు మానలేదో, తాను వాగ్దానము చేసినట్లు దేశమును వారికి స్వాస్థ్యముగా ఎందుకు ఇచ్చెనో ఆ అంతిమ కారణమును కీర్తనకారుడు తెలియజేయుచున్నాడు; అదేమనగా, వారు తమ్మును తాము పూర్తిగా ఆయన సేవకు ప్రతిష్ఠించుకొని సమర్పించుకొనవలెనని. వాస్తవముగా, మన ఏర్పాటునందు దేవుడు ఉద్దేశించిన అంతము ఇదే: భూమిమీద తనకు ఒక ప్రజ ఉండవలెననియు, వారిచేత తాను ప్రార్థింపబడి సేవింపబడవలెననియు. యూదులను కృతజ్ఞతకు మరి ప్రభావవంతముగా పురికొల్పుటకై, వారు అన్యజనుల దేశములను దూరముగాను విశాలముగాను ఆక్రమించిరనియు, అనేక రాజ్యములు గొప్ప ప్రయాసతో సంపాదించుకొనిన ఆస్తి అంతటిని వారు ఇప్పుడు స్వాస్థ్యహక్కుచేతనో అన్నట్లు స్వాధీనపరచుకొనిరనియు ప్రకటించుచు, ప్రవక్త దైవ మంచితనము యొక్క గొప్పతనమును ఘనపరచుచున్నాడు. దేశములు, జనములు అను రెండు పదముల విషయములోను బహువచనము ఈ విషయములో దైవ మంచితనమును మరి విశేషమైన వెలుగులో కనుపరచుటకు ఉపయోగపడుచున్నది. (గమనిక: అనగా వారి ప్రయాసయొక్క ఫలములు; వారి కట్టడములు, ద్రాక్షతోటలు, సాగుచేయబడిన పొలములు మొదలైనవి. ఇశ్రాయేలీయులు కనాను దేశమును స్వాధీనపరచుకొనిరి; కావున అంతకుముందు దానిలో నివసించినవారు దానిని ఆక్రమించి సాగుచేయుటవలన కలిగిన ప్రయోజనములను వారు సహజముగానే స్వాధీనపరచుకొనిరి. — ద్వితీయోపదేశకాండము 6:10, 11; యెహోషువ 24:13 చూడుడు.) వారు ఆయన ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించునట్లు అని దేవుని మహిమపరచు విధానమును సంక్షేపముగా నిర్వచించుటతో కీర్తన ముగియుచున్నది. ఆయన కృపను కేవలము నాలుకతో మాత్రమే కీర్తించుట చాలదు. దీనికి ఆచరణాత్మకమైనదియు అనుభవపూర్వకమైనదియునైన భక్తి చేర్చబడవలెను. మరియు మనుష్యులు కల్పించిన మతసంబంధమైన ఆరాధనలన్నిటిని దేవుడు త్రోసివేయును గనుక, ఆయనను సరిగా సేవించుటకు మిగిలియున్న ఏకైక మార్గము ఆయన ఆజ్ఞలను గైకొనుటయందే యున్నది.