కీర్తన 88

కీర్తన 88

కీర్తన 88.

ఈ కీర్తన మిక్కిలి దుర్భరమైన విలాపములను కలిగియున్నది; అతి తీవ్రమైన శ్రమక్రింద ఉండి, దాదాపు నిరాశ అంచుకు చేరినప్పుడు దైవప్రేరితుడైన దాని రచయిత వాటిని కుమ్మరించెను. అయితే అదే సమయమున దుఃఖముతో పోరాడుచుండగా, అతడు తన విశ్వాసము యొక్క అజేయమైన స్థిరత్వమును ప్రకటించుచున్నాడు; మరణము యొక్క గాఢాంధకారములో ఉన్నప్పుడు సహితము తన్ను విడిపించుమని దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుటయందు అతడు ఆ స్థిరత్వమును కనుపరచెను.

కోరహు కుమారుల గీతము లేక కీర్తన. ప్రధానగాయకునికి, మహలతుమీద, దీనపరచుటకు. ఎజ్రాహీయుడైన హేమాను ఉపదేశము.

శీర్షికలో పేరు కనబడుచున్న హేమాను బహుశః పరిశుద్ధ చరిత్రలో, 1 రాజులు 4:31లో, ప్రస్తావింపబడిన వ్యక్తియే; అక్కడ సొలొమోను తన జ్ఞానము నిమిత్తము ప్రశంసింపబడినప్పుడు ఏతాను, హేమాను, కల్కోలు, దర్దలతో పోల్చబడుచున్నాడు. కావున జ్ఞానాత్మచేత అంత మిక్కిలి ప్రసిద్ధికెక్కిన మనుష్యుడు ఈ కీర్తనకు రచయితయైయుండుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. కొందరు על-,מהלת al-machalath అను పదములను బలహీనతమీద అని అనువదించుచున్నారు; అయితే ఆ పదము యొక్క సాధారణ వాడుకను బట్టి అది ఏదో ఒక వాద్యమునైనను, లేక ఏదో ఒక గీతము యొక్క ప్రారంభమునైనను సూచించుచున్నదనుట సంభవము. ("పాడువారును వాయించువారును, లేక నాట్యము చేయువారును అక్కడ ఉందురు; అనగా, ఆనందమును స్తుతియునైన సమస్త గాయకబృందము. డా. చాండ్లర్ దీనిని, 'నాట్యమును నడిపించువారివలె వారు పాడుదురు;' అనగా, ఆనందముతోను ఉల్లాసముతోను, అని అనువదించుచున్నాడు." — విలియమ్స్. సిమ్మకస్, అక్విలా ఈ పాఠమును ఇట్లు అనువదించుచున్నారు:— ...Και ἁδοντες ὡς χωροι, πασαι πηγαι εν σοι: "మరియు వారు నాట్యమును నడిపించుచున్నట్లు పాడుదురు; 'నా ఊటలన్నియు నీయందే యున్నవి.'") మిగిలిన పదములను గూర్చి నేను ఇదివరకే ఇతర స్థలములలో తగినంతగా మాటలాడియున్నాను. మరియు, ఒక్క మనుష్యుని వ్యక్తియందు అరుదైన శ్రమకును అసాధారణమైన ఓర్పునకును ఒకేసారి ఒక మాదిరి మన దృష్టియెదుట ఉంచబడుచున్నదని జ్ఞాపకముంచుకొనుట ప్రాముఖ్యమైనది. ఇతరులకు మాదిరిగా ఉండుటకై తాను అంత శ్రేష్ఠమైన వరములచేత అలంకరించిన హేమానును దేవుడు అంత తీవ్రముగా శోధించుటలో, కేవలము తన సేవకుని నిమిత్తమే అట్లు చేయలేదు. తన ప్రజలందరికిని సామాన్యమైన ఉపదేశ విషయమును అందించుటయే ఆయన ఉద్దేశము. ఈ ఉద్దేశమును నెరవేర్చుచు, హేమాను ఎత్తైన వేదికమీదికి ఎక్కినట్లుగా, తన బలహీనతలను తన విశ్వాసమును స్థిరత్వమును కూడ సంఘమంతటికిని సాక్ష్యముగా తెలియజేయుచున్నాడు. పరిశుద్ధాత్మ కృపావరములచేత అంత విశేషముగా అలంకరింపబడిన అంత ప్రసిద్ధుడైన దేవుని సేవకుడు, తాను చచ్చినవానికంటె ఏమాత్రము భిన్నుడను కానని దుఃఖముతో ఫిర్యాదు చేయునంత భారమైన శ్రమల భారముచేత ఈ విధముగా ముంచివేయబడుటను మనము చూచుట మనకు ఎంతో ముఖ్యము, — మన శ్రమలు ఎంత దుర్భరమైనవైనను అవి మనలను నిరాశతో ముంచివేయకుండునట్లును, అలసటచేతనైనను, చింతచేతనైనను, దుఃఖముచేతనైనను, విచారముచేతనైనను, భయముచేతనైనను మనము కొన్నిసార్లు సొమ్మసిల్లుటకు సిద్ధముగా ఉన్నను ఆ కారణమునుబట్టి అధైర్యపడకుండునట్లును, ఈ దృశ్యమును చూచుట మనకు ఎంతో ముఖ్యమని నేను చెప్పుచున్నాను; విశేషముగా పరిశుద్ధ ప్రవక్త ఈ గాఢాంధకారమునుండి నిరీక్షణ యొక్క ఆనందకరమైన వెలుగులోనికి అత్యధిక ప్రయాసతోనే తప్ప బయటికి రాలేదని మనము చూచునప్పుడు. అంతకంటె, నిరాశ అంచున ఉన్నట్లున్న శ్రమపడువారందరును తన యొద్దకు వచ్చునట్లు వారిని ప్రోత్సహించుటకై దేవుని ఆత్మ హేమాను నోటిద్వారా ఇక్కడ మనకు ఒక ప్రార్థనా విధానమును అనుగ్రహించెనని మనము నిశ్చయముగా నమ్మవలెను.

ఈ కీర్తన రచింపబడిన సందర్భమును గూర్చి నానావిధములైన అభిప్రాయములు కలవు. డా. కెన్నికాట్ దీనిని కుష్ఠరోగము నిమిత్తము ప్రత్యేకమైన ఇంటిలో మూయబడియుండిన ఒక వ్యక్తి ప్రార్థనగా తలంచుచున్నాడు; ఆ వ్యక్తి ఆ వ్యాధి యొక్క చివరి దశలో ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; మోషే ధర్మశాస్త్ర కాలమున ఈ వ్యాధి దేవుని ప్రత్యక్షమైన దెబ్బవలన కలుగునదని ఎంచబడెను. చెరకాలమున యూదా ప్రజల పేరిట, తన సంకెళ్లక్రింద ఉన్న దీనుడైన ఒక దాసుని భాషలో ఇది వ్రాయబడెనని కిమ్హీ అభిప్రాయము. దీని రచయితయైన హేమాను అదే కాలమున చీకటి చెరసాలలో వేయబడెననియు (5, 6 వచనములు చూడుము), లేదా చెరసాలలో ఉన్నట్లే వేరొక విధముగా అంత దుర్భరముగా బాధింపబడెననియు, తన వ్యక్తిగత విపత్తును గూర్చి అతడు ఇక్కడ విలపించుచున్నాడనియు బిషప్ ప్యాట్రిక్ ఊహించుచున్నాడు.

ఆ వాక్యభాగములో ప్రస్తావింపబడిన హేమాను, 1 దినవృత్తాంతములు 2:6లో చెప్పబడినట్లు, యూదా కుమారులలో ఒకడును తన కోడలైన తామారువలన అతనికి పుట్టినవాడునైన జెరహు కుమారుడని కొందరు తలంచియున్నారు. ఈ రెండు వాక్యభాగములు ఒకే వ్యక్తులను సూచించుచున్నయెడల, 1 రాజులు 4:31లో యూదా మనుమలు మాహోలు కుమారులని పిలువబడుచున్నారు గనుక, మాహోలు జెరహు యొక్క మరియొక పేరైనను, లేక అతని భార్య పేరైనను అయియుండవలెను. ఈ హేమాను మన యెదుటనున్న కీర్తనకు రచయితయైయుండి, అతని సహోదరుడైన ఏతాను తరువాతి కీర్తనను వ్రాసినయెడల, వారు మోషేకు కనీసము నూట డెబ్బది సంవత్సరముల ముందు జీవించిరి గనుక, ఈ పద్యములు ఇప్పుడు నిలిచియున్న పద్యరచనలన్నిటిలో అతి పురాతనమైనవియు, దైవ ప్రత్యక్షతలో అతి ప్రాచీనమైన భాగమునై యుండును. అయితే ఇది నిశ్చయమనుటకు చాలా దూరము. యూదా మనుమడైన హేమాను 88వ కీర్తనకు రచయిత అయియుండవచ్చును; కాని 89వ కీర్తనను అతని సహోదరుడైన ఏతాను వ్రాసియుండజాలడు, ఏలయనగా అది అతని కాలమునకు చాలా తరువాత, కనీసము దావీదు దినములంత ఆలస్యముగా జరిగిన సంగతులను గూర్చి మాటలాడుచున్నది; దావీదు దానిలో ప్రత్యేకముగా ప్రస్తావింపబడియున్నాడు. ఈ హేమాను దావీదు లేక సొలొమోను కాలమున జీవించెనని కాల్విన్ స్పష్టముగా ఎంచుచున్నాడు. 1 దినవృత్తాంతములు 25:1లో దావీదుచేత పరిశుద్ధ గాయకుల ప్రధానులలో ఒకనిగా నియమింపబడిన అదే పేరుగల వ్యక్తి ఒకడు కలడు. అయితే అతడు లేవీయుడు, కాని ప్రస్తుత హేమాను ఎజ్రాహీయుడని పిలువబడుచున్నాడు; ఇది యూదా కుమారుడైన జెరహు సంతతివాడని సూచించునని గ్రహింపబడుచున్నది. కావున దావీదు కాలమునాటి ప్రధానగాయకుడు ఉద్దేశింపబడినయెడల, ఎవడో ఒక ప్రతిలేఖకుడు పొరపాటున ఎజ్రాహీయుడు అను పదమును అతనికి అన్వయించియుండవలెను. అయితే అనేకులు తలంచునట్లు ఈ కీర్తన బబులోను చెరకాలమున వ్రాయబడినయెడల, అది వేరొక వ్యక్తిచేత వ్రాయబడియుండవలెను.

స్ట్రీట్ ఈ శీర్షికను, "శ్రమద్వారా కలిగిన వ్యాధియందు, ఎజ్రాహీయుడైన ఐమానుచేత రచింపబడిన ఉపదేశకరమైన కీర్తన" అని అనువదించుచున్నాడు. అతడు ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు: "מחלה, వ్యాధి, నిర్గమకాండము 23:25లో వాడబడినది. מהלת అను పదము దాని సంబంధ రూపము." అతడు ఇంకను ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు — "ఈ విధముగా అనువదింపబడిన శీర్షిక కీర్తనలోని విషయముతో ఏకీభవించుచున్నది."

కీర్తన 88:1-5

1. యెహోవా! నా రక్షణకర్తవైన దేవా! దివారాత్రములు నేను నీ యెదుట మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను. 2. నా ప్రార్థన నీ సన్నిధికి చేరును గాక; నా మొఱ్ఱకు నీ చెవి యొగ్గుము; 3. నా ప్రాణము శ్రమలతో నిండియున్నది; నా జీవము సమాధికి సమీపించుచున్నది. 4. గుంటలోనికి దిగువారిలో నేను ఎంచబడియున్నాను; బలములేని మనుష్యునివలె నేనైతిని; 5. మృతులలో విముక్తుడనై, సమాధిలో పడియున్న హతులవలె నున్నాను; వారిని నీవు ఇక జ్ఞాపకము చేసికొనవు, వారు నీ చేతినుండి కొట్టివేయబడిరి.

1. యెహోవా! నా రక్షణకర్తవైన దేవా! నేను ఇప్పుడే చెప్పినదానిని మీరు ప్రత్యేకముగా గమనింపవలెనని మిమ్మును కోరుచున్నాను; అదేమనగా, ప్రవక్త తన దుఃఖముల గొప్పతనమువలన తాను అనుభవించిన వేదనను సరళముగాను అతిశయోక్తి లేకుండను వివరించుచున్నను, తమకు సంభవించు విపత్తులు ఎంత తీవ్రమైనవైనను వాటిక్రింద శ్రమపడువారు సొమ్మసిల్లకుండునట్లు వారికి ఒక ప్రార్థనా విధానమును అందించుట కూడ అదే సమయమున అతని ఉద్దేశమైయుండెను. తన విపత్తుల దుర్భరతను బట్టి అతడు తీవ్రమైన ఫిర్యాదులలోనికి విరుచుకుపడుటను మనము త్వరలో వినెదము; అయితే తన భావావేశముల తాపముచేత కొట్టుకొనిపోయి, క్షమాపణకై దేవుని దీనముగా వేడుకొనుటకు బదులు ఆయనకు విరోధముగా ఫిర్యాదు చేయుచు సణుగుచున్నాడను నేరమునకు పాత్రుడు కాకుండునట్లు, ఈ సంక్షిప్తమైన ఉపోద్ఘాతముచేత అతడు సమయోచితముగా తన్ను తాను బలపరచుకొనుచున్నాడు. తన రక్షణకర్తయైన దేవుడు అను నామమును ఆయనకు అన్వయించుట ద్వారా, తనకు తానే కళ్లెము వేసికొనినట్లుగా, అతడు తన దుఃఖము యొక్క అతిశయమును అణచుకొని, నిరాశకు తలుపు మూసివేసి, సిలువను సహించుటకు తన్ను తాను బలపరచుకొని సిద్ధపరచుకొనుచున్నాడు. తన మొఱ్ఱను గూర్చియు పట్టుదలను గూర్చియు అతడు మాటలాడునప్పుడు, తాను ప్రార్థనలో నిమగ్నుడైయుండిన ఆత్మ యొక్క ఆసక్తిని సూచించుచున్నాడు. అతడు నిజముగా పెద్ద కేకలు వేసియుండకపోవచ్చును; కాని తన ప్రార్థనల యొక్క గొప్ప ఆసక్తిని సూచించుటకు అతడు మొఱ్ఱ అను పదమును ఎంతో సముచితముగా వాడుచున్నాడు. తాను దివారాత్రములు మొఱ్ఱపెట్టుచునే యుంటినని అతడు మనకు చెప్పునప్పుడు అదే సంగతి సూచింపబడుచున్నది. నీ యెదుట అను మాటలును నిరర్థకమైనవి కావు. దుఃఖభారము క్రింద ఉన్నప్పుడు ఫిర్యాదు చేయుట మనుష్యులందరికిని సామాన్యమే; కాని వారు తమ మూలుగులను దేవుని యెదుట కుమ్మరించుటకు చాలా దూరముగా ఉన్నారు. అందుకు బదులుగా, మనుష్యులలో అధిక సంఖ్యాకులు ఆయనకు విరోధముగా సణుగుటకును, ఆయన మితిమీరిన కాఠిన్యము చూపుచున్నాడని ఆయనమీద నేరము మోపుటకును ఏకాంతమును వెదకుదురు; మరికొందరు తమ మొఱ్ఱలను గురిలేకుండ గాలిలోనికి కుమ్మరించుదురు. దీనినుండి, మన ప్రార్థనలను దేవునికి చేయునట్లు ఆయనను మన కన్నుల యెదుట ఉంచుకొనుట అరుదైన సద్గుణమని మనము గ్రహించుచున్నాము.

3. నా ప్రాణము శ్రమలతో నిండియున్నది. ఈ మాటలు ప్రవక్త తన దుఃఖము యొక్క అతిశయము నిమిత్తము చెప్పుకొను సమాధానమును కలిగియున్నవి. అతని ఎడతెగని మొఱ్ఱ ఆత్మ యొక్క మెత్తదనమువలననైనను స్త్రీసహజమైన బలహీనతవలననైనను పుట్టలేదనియు, అతని స్థితిని తగినరీతిగా ఆలోచించినయెడల, అతనిని అణచివేయుచుండిన దుర్దశల అపారమైన రాశి అతనినుండి ఈ విలాపములను న్యాయముగా బలవంతముగా రప్పించునట్టిదని కనుగొనబడుననియు అవి సూచించుచున్నవి. అతడు ఒక్క విధమైన విపత్తును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుట లేదు; తన హృదయము ఇక ఏమియు పట్టనంతవరకు దుఃఖముతో నిండునట్లు ఒకదానిమీద ఒకటిగా పోగుపడిన విపత్తులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. తరువాత తన జీవము సమాధికి దూరముగా లేదని అతడు ప్రత్యేకముగా నొక్కి చెప్పుచున్నాడు. ఈ తలంపును అతడు తరువాతి వచనములో కొనసాగించి మరింత భావగర్భితమైన మాటలతో వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అక్కడ తాను చనిపోయినవానివలె ఉంటినని ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. అతడు ఇంకను జీవించువారి మధ్య శ్వాసించుచున్నను, అన్నివైపులనుండి అతనిని బెదిరించుచుండిన అనేక మరణములు, ఒక్క క్షణములో తన్ను మ్రింగివేయునని అతడు ఎదురుచూచిన అన్ని సమాధులవలె అతనికి ఉండెను. మరియు కేవలము మనుష్యుడు అని అర్థమిచ్చు పదమునకు బదులుగా, అతడు ప్రబలెను, లేక బలవంతుడాయెను అను అర్థముగల גבר gabar అను పదమునుండి పుట్టిన גבר geber అను పదమును అతడు వాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; తన శ్రమలు అతి బలవంతుడైన మనుష్యునినైనను కూలద్రోయుటకు చాలినంత గొప్పవియు నలుగగొట్టునవియునై యుండెనని మరింత బలముగా చూపుటకే అట్లు చేయుచున్నాడు.

5. మృతులలో విముక్తుడనై, సమాధిలో పడియున్న హతులవలె. సామాన్య మరణముకంటె మరింత దుఃఖకరమైనదియు దుర్భరమైనదియునైన దేనినో వ్యక్తపరచుటకు ప్రవక్త ఉద్దేశించెను. మొదట, తాను మృతులలో విముక్తుడనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మానవ జీవితమును నిమగ్నము చేయు సమస్త వ్యవహారములకును అతడు అయోగ్యుడుగా చేయబడి, లోకమునుండి కొట్టివేయబడినట్లుండెను. ఇక్కడ క్రీస్తు వర్ణింపబడుచున్నాడనియు, మరణము తనమీద ప్రభుత్వము చేయకుండునట్లు ఆయన ఒక ప్రత్యేకమైన హక్కుచేత మరణముపై జయమును పొందెను గనుక ఆయన మృతులలో విముక్తుడని చెప్పబడుచున్నాడనియు అగస్టీను చెప్పు సూక్ష్మమైన వ్యాఖ్యానమునకు ఈ వాక్యభాగ భావముతో ఏ సంబంధమును లేదు.

ఈ ప్రస్తుత జీవితపు పరుగును ముగించినవాడై తన మనస్సు సమస్త లౌకిక చింతనుండి విడుదల పొందెననియు, తన శ్రమలు తనకు సమస్త స్పర్శజ్ఞానమును లేకుండ చేసెననియు ప్రవక్త నొక్కి చెప్పుచున్నాడని గ్రహించుటయే మేలు. తరువాత, గాయపరచబడినవారితో తన్ను తాను పోల్చుకొనుచు, విపత్తులచేత బలహీనుడై కొంచెము కొంచెముగా మరణములోనికి దిగిపోవుచున్నయెడల ఉండు స్థితికంటె తన స్థితి హీనమైనదని అతడు విలపించుచున్నాడు; ఏలయనగా బలాత్కార మరణము సమీపించుచున్నదను తలంపుచేత మనము స్వభావసిద్ధముగా భయకంపితులమగుదుము.

సంపుటి 2, పుట 320, అధస్సూచిక 2 చూడుము. కాల్విన్ "మహలతు, దీనపరచుటకు" అని అనువదించు לענות מחלת Machalath Leannoth అను పదములు కలిసి ఒక వాద్యమును సూచించుచున్నవని కొందరు ఎంచుచున్నారు. డా. మోరిసన్ ఇట్లనుచున్నాడు: "నా మట్టుకు నేను, ఈ పదములు విలాపస్వరముగల ఏదో ఒక వాద్యమును సూచించుటకు ఉద్దేశింపబడినవను అభిప్రాయము వైపు మొగ్గుచున్నాను; ఈ అభిప్రాయముతో కిమ్హీయు ఇతర యూదా రచయితలును సంపూర్ణముగా ఏకీభవించుచున్నారు. అది వేణువును బహుగా పోలిన ఒక గాలివాద్యమనియు, గొప్ప దుఃఖమును విలాపమును కలిగిన సందర్భములలో దుఃఖభావములను వ్యక్తపరచుటకు ముఖ్యముగా వాడబడెననియు వారు నొక్కి చెప్పుచున్నారు."

కావున, అది "బలమైన పురుషప్రాయములో ఉన్నప్పుడు; బాలుడును వృద్ధుడును కానివానిని" సూచించుచున్నది, "అయినను సంఖ్యాకాండము 24:4లో వృద్ధుడైన బిలామునకు అది అన్వయింపబడుచున్నది." — బిత్నర్

తాను దేవునిచేత మరువబడితిననియు, ఆయన చేతినుండి లేక సంరక్షణనుండి కొట్టివేయబడితిననియు అతడు చేర్చి చెప్పుచున్నది కఠినమైనదిగాను అనుచితమైనదిగాను కనబడుచున్నది; ఏలయనగా జీవించువారికంటె మృతులు ఏమాత్రము తక్కువగా దైవ సంరక్షణక్రింద లేరనుట నిశ్చయము. వెలుగును చీకటిగా మార్చుటయే తన ఉద్దేశముగా గల దుష్టుడైన బిలాము సహితము, "నీతిమంతుల మరణము వంటి మరణము నేను పొందుదును గాక; నా అంతము వారి అంతము వంటిదగును గాక" అని కేకవేయుటకు బలవంతపెట్టబడెను (సంఖ్యాకాండము 23:10).

కావున మనుష్యుడు చనిపోయిన తరువాత దేవుడు అతనిని ఇక జ్ఞాపకము చేసికొనడని చెప్పుట అన్యజనుని మాటవలె కనబడవచ్చును. దీనికి ఇట్లు జవాబియ్యవచ్చును: ప్రవక్త సాధారణ మనుష్యుల అభిప్రాయము ప్రకారము మాటలాడుచున్నాడు; అదే విధముగా లేఖనములు దేవుని దైవసంరక్షణను గూర్చి వివరించునప్పుడు, కంటికి కనబడుచున్న లోకస్థితికి తమ శైలిని అనుకూలపరచుచున్నవి; ఏలయనగా మన తలంపులు రాబోవు అదృశ్యమైన లోకమునకు మెల్లమెల్లగా మాత్రమే ఆరోహించుచున్నవి. అయితే అతడు మనుష్యజాతిలోని అజ్ఞానులును ఉపదేశము పొందనివారునైన భాగము యొక్క అభిప్రాయమును దృష్టియందుంచుకొనుటకంటె, శ్రమక్రింద ఉన్న మనుష్యుని మనస్సులో పుట్టు గందరగోళమైన తలంపులకే మాటరూపమిచ్చెనని నేను తలంచుచున్నాను. దేవుని ఆత్మను పొందిన మనుష్యుడు, దుఃఖము తనను జయించినప్పుడు, ఆలోచనలేని మాటలు తన పెదవులనుండి జారిపోవునంతగా విస్మయమొంది మతిపోయినవానివలె ఉండుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. దేవుడు జీవించువారిని మృతులను కూడ కాపాడుచున్నాడను సత్యమునందలి విశ్వాసము ఆయన యథార్థ సేవకులందరి హృదయములలో లోతుగా వేరుపారియున్నను, దుఃఖము తరచుగా వారి మనస్సులను ఎంతగా మేఘావృతము చేయుననగా, ఆ సమయమునకు ఆయన దైవసంరక్షణను గూర్చిన సమస్త జ్ఞాపకమును వాటినుండి తొలగించివేయును. యోబు ఫిర్యాదులను చదువుటవలన, భక్తుల మనస్సులు దుఃఖముతో ఆవరింపబడియున్నప్పుడు, వారు ఇంతకుముందు శ్రద్ధగా ధ్యానించినదియు, తమ హృదయములపై చెక్కబడియున్న సత్యముగా తాము ధరించియున్నదియునైన దేవుని రహస్యమైన దైవసంరక్షణను గూర్చిన ఆలోచనలోనికి వెంటనే చొచ్చుకొనిపోరని మనము గ్రహింపవచ్చును. కావున మృతులును దైవ సంరక్షణక్రింద ఉన్నారని ప్రవక్త నమ్మియున్నను, తన దుఃఖము యొక్క మొదటి ఉద్రేకములో అతడు చెప్పవలసినదానికంటె తక్కువ వివేకముతో మాటలాడెను; ఏలయనగా అతనిలో విశ్వాసము యొక్క వెలుగు ఆరిపోయినట్లుండెను, అయినను మనము చూడబోవునట్లు, అది కొంతసేపటికే మరల ప్రకాశించెను. దీనిని ప్రత్యేకముగా గమనించుట మిక్కిలి ప్రయోజనకరము; ఏలయనగా మనము ఎప్పుడైనను శోధనచేత బలహీనపరచబడినను, అధైర్యములోనైనను నిరాశలోనైనను పడిపోకుండ కాపాడబడవచ్చును.

కీర్తన 88:6-9

6. అగాధమైన గుంటలోను, చీకటి స్థలములలోను, లోతులలోను నీవు నన్ను ఉంచియున్నావు. 7. నీ ఉగ్రత నామీద భారముగా నున్నది; నీ అలలన్నిటిచేత నీవు నన్ను బాధించియున్నావు. సెలా. 8. నా పరిచయస్థులను నాకు దూరముగా చేసియున్నావు; వారి దృష్టికి నన్ను అసహ్యునిగా చేసియున్నావు; నేను బయటికి వెళ్లలేకుండ మూయబడియున్నాను. ("'మృతులలో విముక్తుడనై,' inter mortuos liber," అని డా. ఆడమ్ క్లార్క్ ఇట్లనుచున్నాడు, "ఈ మాట మన ప్రభువు యొక్క స్వచ్ఛందమైన మరణమునకు సంఘపితరులచేత అన్వయింపబడినది: ఇతరులందరును చనిపోవుటకు బద్ధులై యుండిరి; ఆయన ఒక్కడే తన ప్రాణమును అర్పించెను, దానిని మరల తీసికొనగలిగెను (యోహాను 10:18). ఆయన సమాధిలోనికి వెళ్లి, తాను కోరినప్పుడు బయటికి వచ్చెను. మృతులు సమాధిలో బంధింపబడియున్నారు: ఆయన విముక్తుడై యుండెను, వారివలె ఆ స్థితిలో నిలిచియుండుటకు ఆయన బద్ధుడు కాడు.") 9. నా శ్రమచేత నా కన్ను దుఃఖించుచున్నది; యెహోవా, అనుదినము నేను నీకు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను; నీ వైపు నా చేతులు చాపుచున్నాను.

6. అగాధమైన గుంటలో నీవు నన్ను ఉంచియున్నావు. తాను సహించిన విపత్తులన్నియు దైవ హస్తమునుండియే వచ్చినవని కీర్తనకారుడు ఇప్పుడు మరింత స్పష్టముగా ఒప్పుకొనుచున్నాడు. తన్ను కొట్టుచున్నది దైవ హస్తమేయనియు, ఏదియు యాదృచ్ఛికముగా సంభవించదనియు ముందుగా నమ్మకము లేకుండ, ఏ మనుష్యుడును ఉపశమనమును వెదకుటకు యథార్థముగా దేవుని ఆశ్రయింపడు. ప్రవక్త దేవునికి ఎంత సమీపముగా వచ్చునో అంతగా అతని దుఃఖము చేదెక్కుచున్నదని గమనింపదగును; ఏలయనగా పరిశుద్ధులకు దేవుని తీర్పుకంటె భయంకరమైనది మరేదియు లేదు.

కొందరు 7వ వచనము యొక్క మొదటి భాగమును, నీ ఉగ్రత నామీదికి సమీపించెను అని అనువదించుచున్నారు; మరియు סמך samach అను హెబ్రీ పదము కొన్నిసార్లు ఈ భావములో తీసికొనదగినదే. అయితే వాక్యభాగము యొక్క ఉద్దేశమునుబట్టి, ఇక్కడ అది అనేక ఇతర స్థలములలోవలెనే, చుట్టుకొనుట లేక బరువుగా ఆనుకొనియుండుట అను భావములోనే తప్పక గ్రహింపబడవలెను; ఏలయనగా ముమ్మడి సమాధిలో పడద్రోయబడిన మనుష్యుని గూర్చి మాటలాడుచుండగా, దేవుని ఉగ్రత కేవలము అతనిని సమీపించుచున్నదని చెప్పుట మిక్కిలి బలహీనమైన మాట యగును. నేను స్వీకరించిన అనువాదము వాక్యము యొక్క సమస్త ధోరణికి విశేషముగా తగియున్నది. దేవుని అలలన్నిటిచేత తాను బాధింపబడెను గనుక, ఆయన ఉగ్రత యొక్క సమస్త భారమును తాను మోసెనని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నట్లు అది చూపుచున్నది. మరియు, అంత భయంకరమైన ప్రవాహము తన హృదయమును ప్రార్థనలను దేవునివైపు ఎత్తకుండ అతనిని ఆటంకపరచలేదు గనుక, మనము గురికాగల ఓడ బద్దలగు ప్రమాదములన్నిటిలోను మన విశ్వాసము యొక్కయు ప్రార్థనల యొక్కయు లంగరును సూటిగా పరలోకములోనికి వేయుటకు అతని మాదిరినుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును.

8. నా పరిచయస్థులను నాకు దూరముగా చేసియున్నావు. అతడు ఇప్పుడు మానవ సహాయమంతటిని కోల్పోయినవాడై యుండెను; దానిని కూడ అతడు దేవుని కోపమునకే ఆరోపించుచున్నాడు; మనుష్యుల హృదయములను దయవైపు వంచుటయైనను, లేక వాటిని కఠినపరచి క్రూరమైనవిగా చేయుటయైనను ఆయన అధికారములోనే యున్నది. ఇది మన శ్రద్ధకు మిక్కిలి యోగ్యమైన అంశము; ఏలయనగా ఏ విషయములోనైనను మనకు మానవ సహాయము లేకపోవుట దేవుడు తన హస్తమును ఉపసంహరించుకొనుటవలననే కలుగుచున్నదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొననియెడల, అంతులేకుండను మితిలేకుండను మనలను మనము కలవరపరచుకొందుము. మనుష్యులు మనకు చేయవలసిన న్యాయమైన కర్తవ్యములను మనకు ఎగ్గొట్టినప్పుడెల్ల వారి కృతఘ్నతను గూర్చియు క్రూరత్వమును గూర్చియు మనము న్యాయముగానే ఫిర్యాదు చేయవచ్చును; అయినను దేవుడు మనయందు అసంతుష్టుడై, మనకొరకు తాను నియమించిన సహాయ సాధనములను తీసివేయుచున్నాడని మనము పూర్తిగా నమ్మితేనే గాని, అది మనకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు; అలాగే ఆయన ఇష్టపడినప్పుడెల్ల, మనకు సహాయము చేయుటకు తమ చేయి చాపునట్లు మనుష్యులందరి హృదయములను వంచుట ఆయనకు సులభము. తన దుఃఖకరమైన స్థితిలో అదనపుదియు మరింత దుర్భరమైనదియునైన అంశముగా, తన స్నేహితులు తన్ను అసహ్యించుకొనిరని ప్రవక్త మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. చివరగా, తన విపత్తులనుండి తప్పించుకొనుటకు తనకు ఏ మార్గమును కనబడలేదని చెప్పుచు అతడు ముగించుచున్నాడు: నేను బయటికి వెళ్లలేకుండ మూయబడియున్నాను.

9. నా శ్రమచేత నా కన్ను దుఃఖించుచున్నది. తాను ఇనుప హృదయము గలవాడని ఎవరును తలంచకుండునట్లు, తన శ్రమలు ఎంత తీవ్రమైనవియు వేదనకరమైనవియునై యుండెనో, తన ముఖములోను కన్నులలోను సహితము తన దుఃఖము యొక్క స్పష్టమైన గురుతులను కలిగించునంతగా ఉండెనని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు; తాను ఎంత దీనస్థితికి తేబడెనో అది స్పష్టముగా సూచించుచున్నది. అయినను, తమ హృదయములలో రహస్యముగా సణుగుకొనుచు, సామెతగా చెప్పవలెనంటే కళ్లెమును కొరుకుచు, ఆదరణ పొందుటకై తమ చింతలను దేవుని ఒడిలోనికి కుమ్మరించుట అను తలంపే తమకు మిక్కిలి దూరముగా నుండు అనేకులవలె తాను దేవునినుండి తొలగిపోలేదని అతడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. తన చేతులు చాపుటను గూర్చి మాటలాడుటలో అతడు సూచింపబడు సంగతికి బదులుగా దాని గురుతును చెప్పుచున్నాడు. అన్ని యుగములలోను సాధారణముగా వాడుకలోనున్న ఈ ఆచారము యొక్క భావమును వివరించుటకు నాకు మరియొక చోట అవకాశము కలిగెను.

కీర్తన 88:10-13

10. మృతులకొరకు నీవు అద్భుతము చేసెదవా? మృతులు లేచి నిన్ను స్తుతించెదరా? సెలా. 11. సమాధిలో నీ కృప ప్రకటింపబడునా? నాశనములో నీ సత్యము ప్రకటింపబడునా? 12. అంధకారములో నీ అద్భుతములు తెలియబడునా? మరపుదేశములో నీ నీతి తెలియబడునా? 13. అయితే యెహోవా, నేను నీకు మొఱ్ఱపెట్టితిని; ఉదయమున నా ప్రార్థన నీ సన్నిధికి వచ్చును.

חפשי chophshi అను పదము “స్వతంత్రుడై యుండెను” అను అర్థముగల חפש chophash నుండి వచ్చినదని హమ్మండ్ చెప్పుచున్నాడు; “(దాస్యమునకు విరుద్ధముగా,) దాస్యమునుండి విడిపింపబడినవాడు, విడుదల చేయబడినవాడు. ఈ పదము యొక్క ఉపయోగమును మరింత సాధారణముగా 2 దినవృత్తాంతములు 26:21 నుండి గ్రహింపవచ్చును; అక్కడ కుష్ఠరోగియైన ఉజ్జియాను గూర్చి, అతడు ‘యెహోవా మందిరములోనుండి వెలివేయబడెను గనుక, החפשית בית స్వతంత్ర గృహములో’ నివసించెనని చెప్పబడినది. దాని భావమేమనగా, కుష్ఠరోగుల పద్ధతిచొప్పున అతడు దేవాలయమునుండి వెలివేయబడి, కల్దీయ అనువాదము చెప్పుచున్నట్లు, ירושלם מן בר యెరూషలేము వెలుపల ఏదో ఒక స్థలములో అక్కడ నివసించెను; అక్కడ ఉన్నవారు సామాన్య వ్యవహారములనుండి మినహాయింపబడి, మనుష్యుల సహవాసమునుండి మూయబడియుండిరి గనుక అది ‘స్వతంత్ర గృహము’ అని పిలువబడెను. మరియు వీరితో పోల్చగా, మృతులైనట్లుండి తమ సమాధులలో పరుండబెట్టబడినవారు ఇక్కడ స్వతంత్రులని, అనగా లోకము యొక్క సమస్త వ్యవహారములనుండియు సహవాసమునుండియు తొలగింపబడినవారని చెప్పబడుచున్నారు.” ఈ వచనము, ఇక్కడ చిత్రింపబడిన చిత్రమును ఎంతో పోలియుండు ధర్మశాస్త్రము క్రింద కుష్ఠరోగి యొక్క స్థితిని సూచించుచున్నదని తలంపబడినది. “ఈ వచనము,” అని డా. ఆడమ్ క్లార్క్ వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, “తన రోగము యొక్క అంటువ్యాధి స్వభావమునుబట్టి తన కుటుంబమునుండి వేరుచేయబడి, అందరికిని అసహ్యుడై, చివరకు సమాజముతో కలిసికొనుటకు బయటికి రాకుండ ఒక ప్రత్యేక గృహములో మూయబడియుండు కుష్ఠరోగి యొక్క స్థితిని వ్యక్తపరచుచున్నదని తలంపబడినది.” “హేమాను భావము,” అని వాల్ఫోర్డ్ చెప్పుచున్నాడు, “తన రోగము యొక్క స్వభావము మనుష్యులు తన దగ్గర ఉండుటకు సహింపలేనంతటిదై యుండెననియైనను, లేక తన మనస్సు యొక్క స్థితి ఎంతగా కలవరపడియుండెననగా తాను విసుగు పుట్టించువాడును సహింపరానివాడును ఆయెననియైనను; బహుశా అతడు ఈ రెండిటిని కలిపి చెప్పుచున్నాడు.” క్రెస్‌వెల్ ప్రకారము, ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావము: “కీర్తనకారుడు బయట తిరిగినయెడల తన పూర్వ స్నేహితుల దూషణలను ఎదుర్కొనవలసి వచ్చునను భయముచేత తన ఇంటిలోనే ఉండిపోయెను.” వాల్ఫోర్డ్ దీనిని ఈ విధముగా వివరించుచున్నాడు: “అతని మనస్సు యొక్క స్థితి సమాజమునుండి పూర్తిగా వైదొలగునట్లు అతనిని ప్రేరేపించినదైనను, లేక నిరీక్షణలేని దుర్దశ అతనిని ఎంతగా చుట్టుకొనెననగా, తాను తప్పించుకొనలేని చెరసాలలో బంధింపబడిన దౌర్భాగ్యునిగా తన్నుతాను ఎంచుకొనెనైనను.” హార్స్లీ, “నేను వేరుగా మూయబడియున్నాను, బయటికి వచ్చుటకు నాకు అనుమతి లేదు” అని చదువుచున్నాడు. వేరుగా మూయబడియుండుట అనునది כלא యొక్క సరియైన భావమని అతడు వ్యాఖ్యానించి, “అది బంధకమును సూచించునప్పుడు, ఎల్లప్పుడును ఒంటరి బంధకమునే సూచించును” అని చేర్చుచున్నాడు.

10. మృతులకొరకు నీవు అద్భుతము చేసెదవా? ఈ మాటలచేత ప్రవక్త సూచించునదేమనగా, దేవుడు తనకు సహాయము చేయుటకు త్వరపడనియెడల, తనకును మరణమునకును మధ్య దాదాపు ఏమియు లేదు గనుక, ఆయన చాలా ఆలస్యము చేసినవాడగును; కావున దేవుడు తనకు సహాయము చేయ మనస్సుగలవాడైతే ఇదే నిర్ణాయకమైన సమయము; ఏలయనగా ప్రస్తుత అవకాశమును ఉపయోగించుకొననియెడల మరియొకటి కలుగదు. దేవుడు ఎంతకాలము ఆలస్యము చేయ ఉద్దేశించుచున్నాడు, మృతులను అద్భుతముచేత లేపుటకై మరణము వచ్చువరకు ఆలస్యము చేయ ఉద్దేశించుచున్నాడా? అని అతడు అడుగుచున్నాడు. మిగిలిన అద్భుతములన్నిటిని మించునదైన అంత్యదినమందలి పునరుత్థానమును అతడు సందేహించుచున్నట్లు దానిని గూర్చి మాటలాడుట లేదు; అయినను మితిమీరి పోయెనను నిందనుండి అతనిని సమర్థింపలేము; ఏలయనగా మనకు సహాయము చేయవలసిన సమయమును దేవునికి నిర్ణయించుట మనకు చెందినది కాదు. మనలను బెదరించుచున్న తీవ్రమైన ప్రమాదము వాస్తవముగా మనమీద పడకుండ తగిన సమయములో నివారించుట ఎంత సులభమో, మృతులకు జీవము తిరిగి ఇచ్చుటయు ఆయనకు అంతే సులభమని మనము నమ్మనియెడల ఆయన శక్తిని మనము నిందించినవారమగుదుము. పరిశుద్ధుల స్థిరత్వము ఎంత గొప్పదైనను, దానిలో ఎల్లప్పుడును శరీర బలహీనత కొంత కలిసియుండెను; అందువలన దేవుడు తన తండ్రివంటి దయను కనుపరచుచు, వారి సద్గుణములు సహితము కొంతమేరకు కలుషితమైన పాపమును సహించవలసి వచ్చెను. సమాధిలో నీ కృప ప్రకటింపబడునా? అని కీర్తనకారుడు అడుగునప్పుడు, మృతులకు స్పృహ లేదని అతని భావము కాదు; అతడు ఇంతకుముందు చెప్పిన అదే తలంపును కొనసాగించుచున్నాడు, అనగా మనుష్యులు చనిపోయిన తరువాత వారిని వారి సమాధులనుండి లేపుటకంటె, వారు ప్రమాదము మధ్యలో ఇంకను మొఱ్ఱపెట్టుచుండగానే వారికి సహాయము చేయుట మరింత తగిన సమయము. సాధారణముగా జరుగుదానినుండి అతడు తర్కించుచున్నాడు; ఏలయనగా తన మంచితనమునకు సాక్షులుగాను ప్రకటించువారుగాను ఉండుటకు మృతులను వారి సమాధులనుండి బయటికి రప్పించుట దేవుని సాధారణ పద్ధతి కాదు. దేవుని కృపకు, లేక కనికరమునకు, అతడు ఆయన సత్యమును, లేక విశ్వాస్యతను, జతచేయుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన సేవకులను విడిపించునప్పుడు తన వాగ్దానముల విషయమై తన విశ్వాస్యతను ధృవపరచుచున్నాడు. మరియు, మరొకవైపు, తన స్వచ్ఛమైన మంచితనము తప్ప మరేదియు ఆయనను తన వాగ్దానములు చేయుటకు ప్రేరేపించుట లేదు. దైవ మంచితనము, శక్తి, నీతి వలెనే దైవ విశ్వాస్యతయు మరపుదేశములో తెలియబడదని ప్రవక్త ధృవీకరించునప్పుడు, మోసపోయిన కొందరు, మనుష్యులు మరణముచేత పూర్తిగా నశించిపోవుదురని అది బోధించుచున్నట్లు, ఒక స్థూలమైన దోషమును సమర్థించుటకై బుద్ధిహీనముగా ఆ మాటను వక్రీకరించుచున్నారు. దేవుడు సహాయము అనుగ్రహించు సాధారణ పద్ధతిని గూర్చి మాత్రమే అతడు మాటలాడుచున్నాడు; ఆయన ఈ లోకమును మానవజాతిపట్ల తన మంచితనమును కనుపరచు రంగస్థలముగా ఉండునట్లు నియమించెను.

ఈ వచనము యొక్క మొదటి భాగములో మృతులకు హెబ్రీ పదము מתים methim; ఇక్కడ అది רפאים rephaim. ఈ చివరి “హెబ్రీ పదము,” అని పార్క్‌హర్స్ట్ చెప్పుచున్నాడు, “‘క్షీణించిన,’ లేక ‘తమ మూల ధూళిగా విడిపోయిన మృతదేహములు’ అని అర్థమిచ్చును. దానిని వ్యక్తపరచగల ఒక్క ఆంగ్ల పదమైనను నాకు తెలియదు (అని అతడు చేర్చుచున్నాడు): నాకు జ్ఞాపకమున్న వాటిలో remains (అవశేషములు), లేక relics (శేషములు) అను పదములు దానికి అన్నిటికంటె సమీపముగా వచ్చును. మరింత తీవ్రమైన అర్థము గలదిగా అది అనేకసార్లు מתים ‘మృతులు’ అను పదము తరువాత ఉంచబడినది.” (పార్క్‌హర్స్ట్ నిఘంటువు, רפא 2 చూడుడి.) “Mortui, qui vivere desierunt, manes, proprie flaccidi.” — సిమోనిస్ (“జీవించుట మానిన మృతులు, ప్రేతాత్మలు, సరిగా చెప్పవలెనంటే బలహీనులు.”) డా. ఆడమ్ క్లార్క్ ప్రకారము, רפאים rephaim అనగా “ప్రేతాత్మలు, లేక గతించిన ఆత్మలు.” కల్దీయ అనువాదము ఈ పదమును “ధూళిలో కుళ్లిపోయిన కళేబరములు” అని భావానువాదము చేయుచున్నది. “C'est, la mort.” — ఫ్రెంచి అంచు. “అనగా, మరణము.”

13. అయితే యెహోవా, నేను నీకు మొఱ్ఱపెట్టితిని. ప్రవక్త మాటలలో కొంత అమితత్వము ఉండియుండవచ్చును; దానిని, నేను ఒప్పుకొనినట్లు, పూర్తిగా సమర్థింపలేము; అయినను అతడు చేసినట్లు ఎన్నడును తగ్గని ఆసక్తితో ప్రార్థనలో పట్టుదలతో నిలుచుట అరుదైన విశ్వాసమునకును భక్తికిని గురుతై యుండెను. తాను ఉదయమున త్వరపడితినని అతడు చెప్పునప్పుడు దీని భావము ఇదే; దీనిచేత, తీవ్రమైన అవసరము తన్ను బలవంతము చేయువరకు తాను మెల్లగాను చల్లగాను జాప్యము చేసితినని మనము ఊహింపకూడదని అతడు కోరుచున్నాడు. అదే సమయములో, దీర్ఘకాలము కొనసాగిన దుర్దశలలో తాను క్షీణించిపోవుట, తాను దేవుని వెదకనట్లు, తన సొంత సోమరితనమువలన కలిగినది కాదని అతడు ఈ మాటలచేత వినయముగా సూచించుచున్నాడు. మన ప్రార్థనలు హృదయమునుండి వచ్చినను, శ్రద్ధగా పట్టుదలతో కొనసాగింపబడినను, కొన్నిసార్లు అవి కొంతకాలము ఫలింపకపోయినయెడల మనము నిరుత్సాహపడకుండునట్లు, ఇది విశేషముగా గమనింపదగిన మాదిరియై యున్నది.

కీర్తన 88:14-18

14. యెహోవా, నీవేల నా ప్రాణమును విడనాడెదవు? నీ ముఖమును నాకేల మరుగుచేసెదవు? 15. బాల్యమునుండి నేను బాధపడి చావునకు సిద్ధమైయున్నాను; సందేహించుచు నీ భయములను సహించితిని. 16. నీ ఉగ్రతలు నామీదుగా దాటిపోయినవి; నీ భయములు నన్ను నిర్మూలము చేసినవి. 17. నీళ్లవలె దినదినము అవి నన్ను చుట్టుకొనినవి; అవి ఏకముగా నన్ను ఆవరించినవి. 18. స్నేహితుని సహచరుని నాకు దూరముగా ఉంచియున్నావు; నా పరిచయస్థులు అంధకారమే.

14. యెహోవా, నీవేల నా ప్రాణమును విడనాడెదవు? ఈ విలాపములు మొదటి చూపునకు ఏ ఆదరణయు లేని దుఃఖము ప్రబలియున్న మనఃస్థితిని సూచించుచున్నట్లు కనబడును; అయినను వాటిలో మౌనమైన ప్రార్థనలు ఇమిడియున్నవి. కీర్తనకారుడు గర్వముతో దేవునితో వాదమునకు దిగుట లేదు, తన విపత్తులకు ఏదైన నివారణను దుఃఖముతో కోరుచున్నాడు. ఈ విధమైన ఫిర్యాదు, రోమీయులకు 8:26లో పౌలు ప్రస్తావించు వచింపశక్యముకాని మూల్గులలో ఒకటిగా ఎంచబడుటకు న్యాయముగా యోగ్యమైనది. దేవుడు తన్ను విసర్జించెననియు అసహ్యించుకొనెననియు ప్రవక్త తలంచియుండినయెడల, అతడు నిశ్చయముగా ప్రార్థనలో పట్టుదలతో నిలిచియుండడు. అయితే ఇక్కడ అతడు శరీరము యొక్క తీర్పును తెలియజేయుచున్నాడు; దానికి వ్యతిరేకముగా అతడు గట్టిగాను ధైర్యముగాను పోరాడెను; తాను వ్యర్థముగా ప్రార్థింపలేదని ఎట్టకేలకు ఫలితమునుబట్టి స్పష్టమగునట్లు అలా పోరాడెను. కావున ఈ కీర్తన కృతజ్ఞతాస్తుతితో ముగియక, కనికరమునకు ఇక స్థలమే లేనట్లు దుఃఖకరమైన ఫిర్యాదుతో ముగిసినను, మనలను ప్రార్థన అను కర్తవ్యములో నిలుపు సాధనముగా అది అంత ఎక్కువ ప్రయోజనకరమైనది. ప్రవక్త ఈ నిట్టూర్పులను విడుచుచు, వాటిని దేవుని ఒడిలోనికి కుమ్మరించునట్లు వెళ్లగ్రక్కుచు, శరీర నేత్రమునకు ఏ గురుతులును కనబడని రక్షణను నిస్సందేహముగా నిరీక్షించుట మానలేదు. (13వ వచనములోని “వచ్చును” అను మాటను గూర్చి: లేక, నీకంటె ముందుగా వచ్చును — ఉదయ ప్రార్థన యొక్క సాధారణ సమయమునకంటె ముందుగా వచ్చును. — మార్కు 1:35 చూడుడి.) కీర్తన ప్రారంభములో దేవుని తన రక్షణకర్తయగు దేవుడని పిలిచి, ఆ తరువాత ఆయననుండి సహాయము పొందుదునను సమస్త నిరీక్షణకు అతడు వీడ్కోలు చెప్పలేదు.

అతడు తన బాల్యమునుండి చావునకు సిద్ధమైయుంటినని (15వ వచనము) చెప్పుటకు కారణము అనిశ్చితము; అతడు వివిధ విధములుగా తీవ్రముగా శోధింపబడెను గనుక, నానా విధములైన వణకులు భయముల మధ్య అతని ప్రాణము దారముమీద వేలాడుచున్నట్లుండెను అనునది సంభావ్యమైన ఊహగా ఎంచబడవచ్చునేమో. దీనినిబట్టి, 16వ వచనములో అతడు చెప్పు దేవుని ఉగ్రతలును భయములును కొద్దికాలము మాత్రమే నిలిచినవి కావని కూడ మనము గ్రహించుచున్నాము. 17వ వచనములో అవి దినదినము తన్ను చుట్టుకొనినట్లు అతడు వాటిని వ్యక్తపరచుచున్నాడు. దేవుడు మనపై కోపముగా ఉన్నాడని తలంచుటకంటె భయంకరమైనది మరేదియు లేదు గనుక, అతడు తన బాధను ప్రవాహముతో పోల్చుట అనుచితము కాదు. దీనినుండియే అతని సందేహము కూడ పుట్టెను; ఏలయనగా దైవ ఉగ్రతను గూర్చిన గ్రహింపు అతని మనస్సును తీవ్రమైన కలవరముతో తప్పక కలచియుండును. అయితే, ఈ తడబాటు విశ్వాసముతో ఎట్లు పొసగును? అని అడుగవచ్చును. హృదయము కలవరములోను సందేహములోను ఉన్నప్పుడు, లేక అటుఇటు కొట్టుకొనిపోవుచున్నప్పుడు, విశ్వాసము మ్రింగివేయబడినట్లు కనబడుట నిజమే. అయితే విశ్వాసము ఈ కలవరముల మధ్య ఊగిసలాడుచుండగా, ముంచివేయబడకుండునట్లు ఎప్పటికప్పుడు మరల లేచుచునే యుండునని అనుభవము మనకు బోధించుచున్నది; మరియు ఏ సమయమందైనను అది ఊపిరాడక అణగిపోవు స్థితికి వచ్చినను, అది కాపాడబడి పోషింపబడుచునే యుండును; ఏలయనగా తుపానులు ఎంత ఉగ్రమైనను, దేవుడు నమ్మదగినవాడై యుండుననియు, తన సొంత పిల్లలను ఎన్నడును నిరాశపరచడనియు విడిచిపెట్టడనియు తలంచుకొనుటచేత అది వాటినుండి తన్ను తాను కాపాడుకొనును.

“C'est, se cachent.” — ఫ్రెంచి అంచు. “అనగా, దాగుకొనుచున్నారు.” వాల్ఫోర్డ్, “మరణాంధకారము నా సహచరుడు” అని చదువుచు, దానిపై ఈ క్రింది వివరణ వ్రాయుచున్నాడు: — “మరణాంధకారము. దీనిని నేను అక్షరార్థముగా, ‘నా పరిచయస్థుడు, లేక నన్ను ఎరిగినవాడు, వ్యక్తిరూపము దాల్చిన అంధకారమే’ అని అర్థమిచ్చునదిగా తీసికొనుచున్నాను: — orcus, abaddon.”

“చావునకు సిద్ధమైయుండుట” అను దానికి మూలపదము גוע goveang. అక్షరార్థముగా అది, బహు శ్రమలోను వేదనలోను ఉన్న మనుష్యునివలె, నేను ప్రయాసపడుచున్నాను, లేక ఊపిరికొరకు ఎగశ్వాసపడుచున్నాను, కష్టముతోను బాధతోను శ్వాస విడుచుచున్నాను అని అర్థమిచ్చును. ఈ క్రియాపదము కొన్నిసార్లు ప్రాణము విడుచుట అని అర్థమిచ్చును; అయితే అది మరణమును అంత ఖచ్చితముగా వ్యక్తపరచదు గాని, దానితోకూడ వచ్చు శ్వాస అవరోధమునుబట్టి మరణమును సూచించును. (పార్క్‌హర్స్ట్ నిఘంటువు, גגע 1, 2 చూడుడి.)