కీర్తన 60

కీర్తన 60

కీర్తన 60

దావీదు ఇప్పుడు సింహాసనముమీద స్థిరపడినవాడై, రాజ్యములో తన్ను స్థిరపరచుటకు తోడ్పడిన అనేక ప్రసిద్ధమైన జయములను పొందియుండి, ఈ కీర్తనలో దేవుని మంచితనమును ఘనపరచుచున్నాడు; తద్వారా అతడు ఒకేసారి తన కృతజ్ఞతను వెల్లడిచేయుటకును, ఇంకను తన పక్షమునకు విరోధముగా నిలిచియున్నవారి మనస్సులను సమాధానపరచుట ద్వారా కక్షలుగా చీలిపోయిన సమాజమును ఏకము చేయుటకును ఉద్దేశించుచున్నాడు. దేవుడు తనను రాజుగా ఏర్పరచుకొనెనని రుజువుచేసిన దైవ కటాక్షము యొక్క స్పష్టమైన గురుతులను మొదట ప్రస్తావించిన పిమ్మట, అతడు విశ్వాసుల దృష్టిని విశేషముగా దైవోక్తివైపునకే త్రిప్పుచున్నాడు; సమూయేలు చేతిమీదుగా తాను పొందిన అభిషేకమునకు తమ సమ్మతిని అంగీకారమును ఇచ్చుట ద్వారా మాత్రమే వారు దేవుని చిత్తమునకు లోబడగలరని వారిని ఒప్పించుటకై అట్లు చేయుచున్నాడు. దేవుడు తాను ప్రారంభించినదానిని సంపూర్ణము చేయవలెనని ఆయనను బతిమాలుచు, కీర్తన అంతటను ప్రార్థనలు కూడ అర్పింపబడుచున్నవి.

షూషనేదూతు మీద ప్రధానగాయకునికి. ఉపదేశించుటకై దావీదు రచించిన మిక్తాము; అతడు అరామ్నహరయీము వారితోను అరామ్సోబా వారితోను యుద్ధము చేయుచుండగా, యోవాబు తిరిగివచ్చి ఉప్పులోయలో ఎదోమీయులలో పండ్రెండు వేలమందిని హతముచేసినప్పుడు.

ఈ శీర్షిక యొక్క మొదటి భాగమును గూర్చి నేను మరియొక స్థలములో మాటలాడియున్నాను; షూషనేదూతు, అనగా సాక్ష్యపు తామర, లేక సౌందర్యపు తామర, అను మాటలు ఆ కాలమున అందరికిని సుపరిచితమైన ఏదో ఒక పాటలోని మొదటి మాటలైయుండినట్లు కనబడుచున్నదని మరల చెప్పుటకంటె ఎక్కువగా దానిని గూర్చి నొక్కిచెప్పను. ఉపదేశించుటకై అని కూడ చేర్చబడియున్నది; కొందరు తలంచినట్లు, లేవీయులు ఈ కీర్తనను నేర్చుకొనునట్లు అది వారికి అప్పగింపబడెను గనుక ఇట్లు చేర్చబడెను. అయితే మరికొందరు ఈ అభిప్రాయమును చాల సరిగా త్రోసివేసియున్నారు; ఏలయనగా కీర్తనలన్నిటికిని సమానముగా వర్తించు ఒక శీర్షిక ఇక్కడ ప్రత్యేకతను సూచించు పదముగా వాడబడెనని మనము ఊహింపజాలము. అది తరువాతి కీర్తనచేత బోధింపబడవలసిన ఒక ప్రత్యేకమైన ఉపదేశమును లేక బోధను సూచించుచున్నదనుటయే మరింత సంభవనీయము. అన్ని నిర్ణయాత్మకమైన జయములను పొందినను, రాజ్యము తన క్రింద తుదకు స్థిరపడుటను చూచు తృప్తిని ఇంకను పొందని దావీదు, తాను నొక్కిచెప్పవలసిన ఒక ప్రత్యేకమైన పాఠము తనకు కలదని సూచించుటకై ఈ పదమును వాడుచున్నాడని మనము ఊహింపవచ్చును; అదేదనగా, ఇంతవరకు తనను ఎదిరించినవారందరును కక్షలకు ముగింపు పలికి, ఇంతటి నిశ్చయమైన నిదర్శనముల తరువాత, తానే దేవునిచేత నియమింపబడిన తమ రాజని ఒప్పుకొనవలసిన విధియే. అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: నేను వహించుచున్న సార్వభౌమత్వము దేవుని ఆమోదమును పొందినదని కనీసము అనుభవమైనను రుజువుచేయును గాక; ఏలయనగా అందరి కన్నులయెదుట అది ఆయన కటాక్షము యొక్క ఇన్ని గురుతులతో కిరీటము ధరింపజేయబడియున్నది. ఈ కీర్తన సిరియనులమీదను ఇతర మిత్ర జనములమీదను పొందిన జయముల నిమిత్తమైన ఒక విధమైన విజయగీతముగా వర్ణింపబడుచున్నది. యూదులు మెసొపొతమియయు ఇతర దేశములును తాము అరాము అని పిలుచు సిరియాలో చేరియున్నవని ఎంచుదురు గనుక, తరువాత దానిని వేర్వేరు భాగములుగా విభజించి గుర్తింపవలసివచ్చుచున్నది; ఇక్కడ మెసొపొతమియకు బదులుగా సిరియా నహరయీము అని ఉండుట మనము చూచుచున్నాము; దానిని లాటిను రచయితలలో కొందరు గ్రీకు పదవ్యుత్పత్తిని అనుసరించి Interamnis (అనగా, రెండు నదుల మధ్యనున్నది) అని పేరుపెట్టిరి; ఏలయనగా గ్రీకులో మెసొపొతమియ అనగా రెండు నదుల మధ్య, అనగా టైగ్రిస్ యూఫ్రటీసు నదుల మధ్య అని అర్థము. తరువాత సిరియా సోబా ప్రస్తావింపబడుచున్నది; అది యూఫ్రటీసు నది తీరమునకు ఆనుకొనియుండుటవలన అది సోఫేనే అని కొందరు మంచి ఆధారములతో ఎంచియున్నారు; మరియు దావీదు నది యొద్ద తన సరిహద్దును తిరిగి సంపాదించుటకై పోవుచుండగా సోబా రాజైన రెహోబును హతముచేసెనని చెప్పబడియున్నది (2 సమూయేలు 8:3). అదే భాగములో యూదయకు సమీపముగాను దాదాపు దానిని ఆనుకొనియు ఉన్న మూడవ సిరియా, అనగా దమస్కు సిరియాను గూర్చి మనము చదువుచున్నాము. లేఖనములోని ఇతర స్థలములలో సిరియా ఇంకను విస్తారమైనదిగా చూపబడుచున్నది; సూచింపబడవలసిన వేర్వేరు ప్రాంతములను బట్టి దానికి విశేషణములు జతచేయబడుచున్నవి. దావీదు సిరియాలోని సమీపభాగముతో యుద్ధముచేసి, అమ్మోనీయులకు సహాయముగా దానిలోనుండి బయలుదేరి వచ్చిన సైన్యమును ఓడించెను గనుక, అతడు మెసొపొతమియ సోబాల నివాసులను మాత్రమే ఏల ప్రస్తావించుచున్నాడని అడుగవచ్చును. దూరముగానున్న జనములు అత్యంత భయంకరమైనవై, తన ఆయుధములకు తోడైయున్న దైవ కటాక్షమునకు మరింత ప్రసిద్ధమైన రుజువునిచ్చునవి గనుక అతడు వాటిని ప్రత్యేకముగా పేర్కొనుచున్నాడనుట సంభవనీయమని నేను తలంచుచున్నాను. ఈ కారణముచేత అతడు సమీపజనములను విడిచిపెట్టి, దూరముగా నివసించినవియు, వినికిడివలన మాత్రమే వాటి భయము తెలిసియుండినవియు, వాటి పతనము ఎన్నడును వినబడనిదియు దాదాపు నమ్మశక్యముకానిదియునైన జనములను ప్రస్తావించుచున్నాడు. ప్రేరేపితమైన చరిత్రలో ఇరువది రెండు వేలమంది హతులైరని చెప్పబడియుండగా (1 దినవృత్తాంతములు 18:12), ఈ కీర్తన శీర్షికలో పండ్రెండు వేలమంది మాత్రమే అని ఉన్నది; అయితే పైకి కనబడు ఈ అసంగతి సులభముగా వివరింపబడును. ఇక్కడ యోవాబుచేత ఓడింపబడెనని చెప్పబడిన సేనలను ఓడించినవాడు అబీషై అని చరిత్ర చూపుచున్నది. సైన్యము ఆ ఇద్దరు సహోదరుల మధ్య విభజింపబడెనని మనము గ్రహింపవలెను. అబీషై స్థాయిలోను అధికారములోను తక్కువవాడు గనుక, జయమును సంపాదించుటలో ఇద్దరికిని భాగమున్నను, ఆ జయము యొక్క ఘనత ముఖ్య సైన్యాధిపతియైనవానికి ఆరోపింపబడుటను బట్టి మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు; 1 సమూయేలు 18:7లో, ఎవని నాయకత్వము క్రింద ఆ జయము సాధింపబడెనో ఆ వ్యక్తి దావీదే గనుక, జయము యొక్క సంపూర్ణ ఘనత అతనికే చెందినట్లు వర్ణింపబడినట్లే. చరిత్రలో పేర్కొనబడిన సంఖ్యలో సుమారు సగముమంది ముఖ్య యుద్ధములో పడిరనియు, మిగిలినవారు యుద్ధభూమినుండి పారిపోగా వారు వెనుకకు పారిపోవుచుండగా యోవాబు వారిని ఖడ్గముచేత హతముచేసెననియు సంభవనీయము.

మిక్తాము అను పదము ఆరు కీర్తనలకు ముందుంచబడియున్నది; వాటిలో ఇది కడపటిది. మిగిలినవి 16వ, 56వ, 57వ, 58వ, 59వ కీర్తనలు. దాని అర్థమేమో నిర్ధారించుట సులభము కాదు: తామర ఆరు రేకుల పుష్పము గనుక, ఆ పదము ఆరు తంతులుగల ఒక వాద్యమును కూడ సూచింపవచ్చునని ఊహింపబడినది. మేము ఇక్కడ లాటిను ప్రతికంటె విపులమైన ఫ్రెంచి ప్రతిని స్వీకరించియున్నాము, "laquelle aucuns des Latins a l'imitation des Grecs (car Mesopotamie en Grec signifie entre les fleuves, pource qu'elle est entre Tigris et Euphrates) ont nommee Interamnis."

కీర్తన 60:1-3

1. దేవా, నీవు మమ్మును విడనాడితివి; మమ్మును చెదరగొట్టితివి; నీవు కోపపడితివి; మరల మా వైపునకు తిరుగుము. 2. నీవు భూమిని [లేక దేశమును] కంపింపజేసితివి; దానిని బద్దలు చేసితివి; దాని బీటలను బాగుచేయుము, అది వణకుచున్నది. 3. నీవు నీ ప్రజలకు కఠినకార్యములను చూపితివి; విస్మయము కలిగించు ద్రాక్షారసమును మాకు త్రాగించి మత్తెక్కించితివి.

1. దేవా, నీవు మమ్మును విడనాడితివి. తాము అప్పుడు అనుభవించుచున్న దేవుని మంచితనమును మరింత శ్రద్ధగా ధ్యానించుటకు తన్నును ఇతరులను ప్రేరేపించు ఉద్దేశముతో, అతడు కీర్తనను ప్రార్థనతో ప్రారంభించుచున్నాడు; మరియు సౌలు పరిపాలన దైవ తిరస్కారము క్రింద ఉండెనని చూపుటకై ఉద్దేశింపబడిన ఒక పోలిక ఏర్పరచబడుచున్నది. జనము పడద్రోయబడిన దుఃఖకరమైన గందరగోళములను గూర్చి అతడు మొఱ్ఱపెట్టుచు, దేవుడు కనికరముతో దానియొద్దకు తిరిగివచ్చి దాని వ్యవహారములను మరల స్థిరపరచవలెనని ప్రార్థించుచున్నాడు. దావీదు ఇక్కడ తన స్వంత దుర్దశను ప్రస్తావించుచున్నాడని కొందరు తలంచియున్నారు: ఇది సంభవనీయము కాదు. సింహాసనమునకు రాకముందు అతడు కఠినమైన శ్రమలను అనుభవించెనని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ఈ స్థలములో అతడు తన్ను గూర్చియే గాక ప్రజలందరిని గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడని స్పష్టము. అతడు వర్ణించు విపత్తులు రాజ్యమంతటికిని వ్యాపించినట్టివి; కావున, మొదటినుండియు తన స్వంత పరిపాలనయెడల అంత విశేషముగా చూపబడిన దేవుని కటాక్షమును విశదపరచగల ఒక పోలికను అతడు చూపుచున్నాడని గ్రహింపవలెననుటలో నాకు ఏ మాత్రమును సందేహము లేదు. ఈ ఉద్దేశముతో, సౌలు పరిపాలన క్రింద దేవుని ప్రజలమీదికి వచ్చిన దీర్ఘకాలికమైనవియు భారమైనవియునైన విపత్తులను గూర్చి అతడు విలపించుచున్నాడు. విశేషముగా గమనింపదగినదేమనగా, తన స్వంత దేశస్థులే తనకు అత్యంత ఘోరమైనవారును కఠినమైనవారునైన శత్రువులుగా ఉండిరని అతడు కనుగొనినను, ఇప్పుడు సింహాసనముమీద కూర్చుండియున్నప్పుడు వారు తనకు చేసిన అపకారములన్నిటిని అతడు మరచి, తాను వహించుచున్న స్థానమును మాత్రమే జ్ఞాపకముంచుకొని, దేవునికి చేయు తన విన్నపములలో మిగిలినవారితో తన్నుతాను ఏకము చేసికొనుచున్నాడు. జనము చెదరిపోయిన స్థితినే అతడు ముఖ్యమైన విపత్తుగా నొక్కిచెప్పుచున్నాడు. సౌలు సేనలు చెదరిపోయిన పర్యవసానముగా, దేశము శత్రువుల దండయాత్రలకు పూర్తిగా తెరువబడియుండెను; ఏ మనుష్యుడును తన స్వంత ఇంటిలో సురక్షితముగా లేడు; పలాయనము లేక దేశబహిష్కారము తప్ప మరి ఏ ఉపశమనమును మిగిలియుండలేదు. తరువాత అతడు ప్రబలియున్న గందరగోళములను ఒక రూపకాలంకారముచేత వర్ణించుచు, దేశము తెరువబడినట్లుగా, లేక బద్దలై చీలిపోయినట్లుగా చూపుచున్నాడు; అక్షరార్థముగా భూకంపము కలిగెనని కాదు గాని, చీలి ఛిన్నాభిన్నమైన స్థితిలోనున్న రాజ్యము సాధారణముగా భూకంపము తరువాత కనబడు దుర్దశాకారమును ప్రదర్శించెనని భావము. సౌలు దేవుని విడిచిపెట్టిన కాలమునుండి అతని వ్యవహారములు వర్ధిల్లుట మానెను; మరియు తుదకు అతడు నశించినప్పుడు, నాశనమునకు ఏ మాత్రమును తక్కువకాని స్థితిలో జనమును విడిచిపోయెను. దేశమంతటను మిక్కిలి గొప్ప భయము కలిగియుండవలెను; అది తన శత్రువులకు అపహాస్యాస్పదమాయెను, మరియు సహింపదగిన షరతులను వాగ్దానము చేయు ఏ కాడినైనను, అది ఎంత అవమానకరమైనదైనను, దానిక్రింద లోబడుటకు సిద్ధముగా ఉండెను. సౌలుచేత దైవ కటాక్షము దూరపరచబడెనని దావీదు ఈ విధముగా సూచించుచున్నాడు; దేవుడు కోపపడెనని చెప్పుటలో, ప్రబలియున్న సమస్త కీడులకును మూలకారణమును అతడు ఎత్తిచూపుచున్నాడు; మరియు విరుగగొట్టిన ఆ వైద్యుడే స్వస్థపరచవలెనని అతడు ప్రార్థించుచున్నాడు.

అది పదునెనిమిది వేలు అని ఉండవలెను. కాల్విను సమన్వయపరచుటకు ప్రయత్నించిన విధానము గాక, సంఖ్యను గూర్చిన ఈ భేదమును సమన్వయపరచుటకు మరియొక మార్గము కలదు. స్ట్రీట్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఇక్కడి హెబ్రీ సంఖ్యలు ఎప్పుడైనను సంఖ్యలుగా వాడబడిన అక్షరములచేత వ్యక్తపరచబడియుండినయెడల, ఈ భేదమునకు కారణము చెప్పవచ్చును; יבపండ్రెండు అనియు,יחపదునెనిమిది అనియు అర్థమిచ్చును, మరియుחఅను అక్షరము— .בగా చెడిపోయిన అనేక ఉదాహరణలు కనబడుచున్నవి. 1 దినవృత్తాంతములు 11 పై డా. కెన్నికాట్ వ్రాసిన ప్రబంధము, 96వ పుట చూడుము; సంఖ్యలు అక్షరములచేత వ్యక్తపరచబడుటవలనను, ఒక అక్షరము మరియొక అక్షరముగా పొరబడబడుటవలనను సంఖ్యలలో అనేక పొరపాట్లు పుట్టెనని అక్కడ స్పష్టముగా చూపబడియున్నది."

విపత్తులను శ్రమలను గూర్చి మొఱ్ఱపెట్టు మొదటి మూడు వచనములు కీర్తన శీర్షికకు సరిపోవునట్లు కనబడుటలేదు; ఆ శీర్షికను బట్టి పొందిన జయము నిమిత్తమైన ఆనందమును స్తుతిని వ్యక్తపరచు మాటలను మనము సహజముగా ఆశింతుము. ఈ మూడు వచనములు యాదృచ్ఛికముగా కీర్తన 85:2, 3, 4తో స్థానము మారియుండవచ్చునని హేర్ ఊహించుచున్నాడు. ఈ ఊహ "సాహసికమైనది, అయితే ఇతరవిధముగా మిక్కిలి చాతుర్యముగలదియు నమ్మదగినదిగా కనబడునదియునై యున్నది; మరియు ఈ మార్పు ప్రతి కీర్తనను మరింత సుసంగతముగా చేసి, ఈ కీర్తనను దాని శీర్షికతో చక్కగా సమన్వయపరచును; ఏలయనగా శీర్షిక సూచించు యుద్ధములో ఏ శ్రమను గూర్చియు చారిత్రక గ్రంథములు ప్రస్తావింపవు" అని ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు. డా. ఆడమ్ క్లార్క్ ఈ ఊహ సరియైన ఆధారముగలదని ఎంచుచున్నాడు; అయితే మరికొందరు, శీర్షికలో ప్రస్తావింపబడిన యుద్ధములలో కొన్నిటి తరువాత ఈ కీర్తన వ్రాయబడెననియు, రచయిత ఆ సంఘటనలకు మాత్రమే తన్నుతాను పరిమితము చేసికొనక, సౌలు జీవితము యొక్క చివరి భాగములోను దావీదు పరిపాలన యొక్క మొదటి సంవత్సరములలోను ఇశ్రాయేలు యూదాల శ్రమకరమైన స్థితిని ఇమిడ్చికొనునట్లు విస్తారమైన పరిధిని తీసికొనుచున్నాడనియు ఊహించుట ద్వారా పైకి కనబడు ఈ అసంగతి తొలగింపబడవచ్చునని తలంచుచున్నారు.

3. నీవు నీ ప్రజలకు కఠినకార్యములను చూపితివి. జనము కఠినముగా వ్యవహరింపబడెనని అతడు మొదట చెప్పి, తరువాత దాని విపత్తుల తీవ్రతను అదనముగా సూచించగల ఒక అలంకారమును చేర్చుచు, అది మైకము లేక విస్మయము కలిగించు ద్రాక్షారసముచేత మత్తెక్కినదని దానిని గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. నేను విస్మయము అని అనువదించిన,תרעלהtarelah అను పదము యొక్క అర్థమును గూర్చి హెబ్రీ వ్యాఖ్యాతలు సహితము తమలో తాము ఏకీభవించుటలేదు. వారిలో అనేకులు దానిని విషము అని అనువదించుచున్నారు. అయితే మనుష్యుని స్పృహను పోగొట్టు ఒక విధమైన విషపూరితమైన పానీయమును కీర్తనకారుడు సూచించుచు, యూదులు తమ విపత్తులచేత మతిపోయినవారైరని సూచించుచున్నాడని స్పష్టము. సంక్షేపముగా, సౌలు పరిపాలనను అణచివేసిన దేవుని శాపమును వారి కన్నులయెదుట ఉంచి, దైవ తిరస్కారము క్రిందనున్న సింహాసనము యొక్క పక్షమును నిలుపుటకై తాము చేయుచున్న మొండి ప్రయత్నములను మానుకొనునట్లు వారిని ప్రేరేపించుటకు అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు.

కీర్తన 60:4-8

4. సత్యము ఎదుట ఎత్తబడునట్లు నీయందు భయభక్తులుగలవారికి నీవు ఒక ధ్వజమును ఇచ్చియున్నావు. సెలా. 5. నీ ప్రియులు విడిపింపబడునట్లు, నీ కుడిచేతితో రక్షించి నా మొఱ్ఱ ఆలకింపుము. 6. దేవుడు తన పరిశుద్ధతతో సెలవిచ్చియున్నాడు; నేను ప్రహర్షించెదను; షెకెమును పంచిపెట్టెదను, సుక్కోతు లోయను కొలిచి పంచెదను. 7. గిలాదు నాది, మనష్షే నాది; ఎఫ్రాయిము నా తలకు బలము; యూదా నా శాసనకర్త. 8. మోయాబు నేను కాళ్లు కడుగుకొను పళ్లెము; ఎదోముమీద నా చెప్పు విసరివేయుదును; ఫిలిష్తీయ దేశమా, నా విషయమై జయధ్వని చేయుము.

4. నీయందు భయభక్తులుగలవారికి నీవు ఒక ధ్వజమును ఇచ్చియున్నావు. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు భూతకాలమును మార్చి, ఈ మాటలు ముందున్న ప్రార్థనల కొనసాగింపైనట్లు — నీయందు భయభక్తులుగలవారికి నీవు ఒక ధ్వజమును ఇచ్చిన ఎంత మేలు! — అని చదువుదురు. అయితే దావీదు అభినందన వచనములకు మళ్లి, జరిగిన మార్పును ఎత్తిచూపుట ద్వారా దైవ కటాక్షము యొక్క స్పష్టమైన గురుతులవైపు దృష్టిని త్రిప్పుచున్నాడని ఎంచుటయే మేలు. ఒకేసారి ప్రజల హృదయములను ఉత్సాహపరచి, చీలిపోయిన వారి సమూహములను ఏకము చేయగల ఒక ధ్వజమును ఎత్తినందుకు అతడు ప్రజలందరి పేరట దేవునికి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుచున్నాడు. సత్యము ఎదుట అను మాటలకు కొందరు ఆపాదించిన అర్థము, అనగా దేవుడు యూదులను యథార్థహృదయులుగాను తన పక్షమున స్థిరులుగాను కనుగొనెను గనుక వారికి కటాక్షము చూపెనను అర్థము, బలహీనమైనదియు నిస్సారమైనదియునైన వ్యాఖ్యానము.

ద్రాక్షారసములో మరింత వేడియైనవియు శక్తిగలవియునైన పదార్థములను, అనగా తేనె, సుగంధద్రవ్యములు, defrutum (అనగా, కాచి మూడింట రెండు భాగముల వరకు లేక సగము వరకు చిక్కబరచిన ద్రాక్షారసము), కామఫలములు, నల్లమందు మిశ్రమములు, ఇతర ఔషధములు వంటివాటిని కలుపుట ద్వారా దానిని మరింత తీక్ష్ణమైనదిగాను మత్తెక్కించునదిగాను చేయుట హెబ్రీయులలో వాడుకగా ఉండెను. హోమరు యొక్క ఒడిస్సీలో, ప్రసిద్ధురాలైన హెలెన్ దుఃఖముచేత క్రుంగియున్న తన అతిథుల మనస్సులను ఉల్లాసపరచుటకై పాత్రలో ద్రాక్షారసముతో కలిపినట్లు వర్ణింపబడిన మైకము కలిగించు పదార్థములు ఇట్టివే; మరియు ఇక్కడ సూచింపబడిన ద్రాక్షారసము బహుశా ఇట్టిదే. హానికరమైన ఔషధములు కలుపబడినందున మరింత మత్తెక్కించునదిగా చేయబడిన ద్రాక్షారసముచేత మైకము కమ్మిన మనుష్యునివలె, దేవుని భారమైన తీర్పులచేత ప్రజలు మతిపోయినవారైరి. మిక్కిలి కవితాత్మకమైన ఈ భాష దైవ తీర్పులను వ్యక్తపరచుటకు తరచుగా వాడబడుచున్నది: యెషయా 51:17, 20-22లోను, యిర్మీయా 25:15, 16లోను ఉన్నట్లు. మూల పదమైన,תרעלהtarelah, సరిగా వణకు అని అర్థమిచ్చును; అది,רעלraal అను క్రియాపదమునుండి వచ్చినది; reel (తూలుట) అను ఆంగ్ల పదము బహుశా దానినుండియే పుట్టియుండవచ్చును. కావున మనము "వణకు పుట్టించు ద్రాక్షారసము" అని చదువవచ్చును.

"Ou, que tes bien aimez soyont delivrez." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, నీ ప్రియులు విడిపింపబడుదురు గాక."

"Ou, gouverneur." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, అధిపతి."

బూత్‌రాయిడ్ దీనికి సమానమైన అనువాదమును ఇచ్చుచు, సందర్భము దీనిని కోరుచున్నదని తలంచుచున్నాడు. అయితే 397వ పుటలోని 3వ అధఃసూచిక చూడుము.

ఉన్నత పదవులలోనున్నవారు మిక్కిలి రాజద్రోహులుగా నిరూపించుకొనిరని అందరికిని తెలిసినదే; సామాన్య ప్రజలు తమ రాజుతో కలిసి దేవునియెడల తమకున్న విధేయతను భంగపరచిరి: రాజ్యములో అత్యున్నతులనుండి అత్యల్పులవరకు అందరును దేవుని కృపగల సంకల్పమును కూలద్రోయుటకై కుట్రచేసిరి. కావున, సంఘము పునరుద్ధరింపబడ నారంభించిన ఈ సమయమున దేవుని సత్యము విశేషమైన రీతిగా బయలుపడినదని దావీదు సూచించుచున్నాడని స్పష్టము. ఇది ఎవరును ఎదురుచూడని సంఘటన. నిజముగా, ఆ నిరాశాజనకమైన పరిస్థితులలో దేవుని వాగ్దానములు బొత్తిగా విఫలమైనవని తలంచనివారెవరు? అయితే దావీదు సింహాసనమెక్కినప్పుడు, అంతకాలము మరుగుపడియున్న ఆయన సత్యము మరల ప్రకాశించెను. దానివలన కలిగిన ప్రయోజనము జనమంతటికిని వ్యాపించెను; అయితే దేవుడు తన స్వంత ప్రజలయెడల ప్రత్యేకమైన లక్ష్యముంచెననియు, వారు సంఖ్యలో ఎంత కొద్దిమందియైనను వారి విడుదలను ఆయన విశేషముగా ఉద్దేశించెననియు దావీదు సూచించుచున్నాడు.

తరువాత అతడు మరల ప్రార్థనలో దేవుని సంబోధించుచున్నాడు; అయితే నీ ప్రియులు విడిపింపబడునట్లు అను తరువాతి మాటలు ముందున్న వచనముతో కలిపి కొందరిచేత చదువబడుచున్నవని నేను ప్రసంగవశాత్తు చెప్పవచ్చును. నేనైతే ఆ అన్వయమునే అంగీకరించుటకు మొగ్గుచూపుచున్నాను; ఏలయనగా జరిగిన మార్పును ప్రస్తావించుట ద్వారా, దైవ కటాక్షమునకు ఇయ్యబడిన నిదర్శనమును దావీదు ఘనపరచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; పూర్వము అద్భుతము లేకుండ తప్పించుకొనుట అసాధ్యమని తోచిన అత్యంత దుర్దశకు వారు తేబడియుండగా, దేవుడు ఇప్పుడు ఒక ధ్వజమును ఎత్తునంతగా తన ప్రజలకు ధైర్యము కలిగించెను. ముందున్న వచనములో అతడు వారిని ప్రభువునందు భయభక్తులుగలవారని పిలిచి, ఇప్పుడు ఆయన ప్రియులని పిలుచుచున్నాడు; దేవుడు తనయందు భయభక్తులుగలవారికిని తన్ను ఆరాధించువారికిని ప్రతిఫలమిచ్చునప్పుడు, అది ఎల్లప్పుడును తన స్వంత ఉచితమైన ప్రేమను బట్టియే అని సూచించుచున్నాడు. మరియు ప్రార్థన జతచేయబడుచున్నది: ఏలయనగా దేవుడు మనకు అనుగ్రహించిన ఉపకారములు ఎంత గొప్పవైనను, ఆయన మంచితనము ప్రారంభించినదానిని ఆయన సంపూర్ణము చేయవలెనని ఎల్లప్పుడును ప్రార్థించుటకు నమ్రతయు దీనత్వమును మనకు నేర్పును. (హార్మర్ తూర్పుదేశ ఆచారములనుండి తీసికొనిన మిక్కిలి చాతుర్యముగల వివరణను ఈ వాక్యభాగమునకు ఇచ్చియున్నాడు. అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఆధునిక తూర్పుదేశ ప్రజలు తమకు ఒక ధ్వజము ఇయ్యబడుటను 'మాటలచేత ఇయ్యబడినదానికంటె' మరింత నిశ్చయమైన సంరక్షణ ప్రమాణముగా ఎంచియున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఆల్బెర్టస్ అక్వెన్సిస్ మనకు ఇట్లు తెలుపుచున్నాడు: 1099లో యెరూషలేము పట్టబడినప్పుడు, సుమారు మూడువందలమంది సారసీనులు మిక్కిలి ఎత్తైన ఒక భవనము యొక్క పైకప్పుమీదికెక్కి, ప్రాణదానము కొరకు ఆసక్తితో బతిమాలిరి; అయితే ప్రాణ ప్రమాణముగా టాంక్రెడ్ [క్రూసేడు సైన్యము యొక్క నాయకులలో ఒకడు] యొక్క ధ్వజమును పొందువరకు, భద్రతను గూర్చిన ఏ వాగ్దానముచేతను క్రిందికి దిగివచ్చుటకు వారు ఒప్పుకొనలేదు. ఆ చరిత్రకారుడు గమనించినట్లు, అది వారికి నిజముగా ప్రయోజనకరము కాలేదు; ఏలయనగా వారి ప్రవర్తన అంత ఆగ్రహమును కలిగించెను గనుక వారు ఒక్కడును మిగులకుండ నాశనము చేయబడిరి. ఏ గంభీరమైన ప్రమాణములును బంధింపలేని ఆ మతోన్మాదుల విశ్వాసఘాతుకత్వమును ఆ సంఘటన చూపెను; అయితే తమకు ఒక ధ్వజము అప్పగింపబడినప్పుడు సారసీనులు లొంగిపోవుట, తమకు ధ్వజము ఇయ్యబడుటను వారు ఎంత బలమైన దృష్టితో చూచిరో రుజువుచేయుచున్నది; ఏలయనగా ఏ వాగ్దానములను నమ్మనివారు దానిని నమ్ముటకు అది వారిని ప్రేరేపించెను. పూర్వకాలమున ధ్వజమును అప్పగించుట కూడ అదే విధముగా సంరక్షించుటకు ఒక బద్ధతగా ఎంచబడియుండవచ్చును; ఇశ్రాయేలు ప్రజా వ్యవహారములు దుర్దశలో ఉండిన పిమ్మట సిరియనులమీదను ఎదోమీయులమీదను జయము పొందినప్పుడు, 'నీవు నీ ప్రజలకు కఠినకార్యములను చూపితివి మొదలైనవి; నీయందు భయభక్తులుగలవారికి నీవు ఒక ధ్వజమును ఇచ్చియున్నావు' అని కీర్తనకారుడు చెప్పునప్పుడు, అతడు దానిని ఈ దృష్టితోనే ఎంచియుండవచ్చును. నీవు కొంతకాలము నీ ఇశ్రాయేలును వారి శత్రువుల చేతికి అప్పగించినను, ఇప్పుడు నీవు వారిని నీ సంరక్షణ క్రిందికి చేర్చుకొంటివని వారికి నిశ్చయతను ఇచ్చియున్నావు." — Observations, 3వ సంపుటి, పుటలు 496, 497. ధ్వజము ప్రదర్శింపబడుటను గూర్చి మాటలాడు మన అనువాదము సరియైనది కాదని హార్మర్ ఊహించుచు, ఇశ్రాయేలీయులు పూర్వకాలమున సాధారణ ఈటెనుండి వేరుగా గుర్తించుటకై తగినరీతిగా అలంకరింపబడిన ఒక ఈటెను మాత్రమే వాడియుండుట మిక్కిలి సంభవనీయమని వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు — ఈ ఊహకు అతడు ఆధారముగా చూపు వాస్తవమేమనగా, క్రూసేడు యుద్ధముల కాలమున వెండితో పూర్తిగా కప్పబడి పైభాగమున బంగారు గుండు గల మిక్కిలి పొడవైన ఒక ఈటె ఐగుప్తు అధిపతుల ధ్వజముగా ఉండి, వారి సైన్యములకు ముందుగా మోయబడెను. "నీయందు భయభక్తులుగలవారికి, అది ఎత్తబడునట్లు, నీవు ఒక గుర్తును లేక ధ్వజమును [,נם nes] ఇచ్చియున్నావు" అని చదువవలెనని అతడు ప్రతిపాదించుచున్నాడు. అయితే,נםnes అను హెబ్రీ పదము యొక్క మూలార్థము గాలిలో ఊగుటను లేక ఎగురుటను బట్టి ఒక ధ్వజము లేక గుర్తు, వేరు మాటలలో చెప్పవలెనంటే ఒక పతాకము అని పార్క్‌హర్స్ట్ ఎంచుచున్నాడు. అతని నిఘంటువులో.נםను చూడుము. ఈ పదబంధమునకు మాంట్ ఇచ్చు వివరణ కాల్విను వివరణను పోలియున్నది. అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఈ స్థలములో దేవుడు తన ప్రజలను ఒకే శిరస్సు క్రింద ఏకము చేసి, తద్వారా తమ సార్వభౌముని ధ్వజమునొద్దకు చేరుట ద్వారా తమ శత్రువులను ఎదుర్కొనుటకు వారిని సమర్థులనుగా చేసెనని మాత్రమే దాని అర్థము కావచ్చును." వాల్ఫోర్డ్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "సైన్యము యొక్క ధ్వజము లేక పతాకము సైనికుల నిరంతర లక్ష్యమైయున్నది: అది సురక్షితముగాను ఎత్తబడియు ఉన్నంతకాలము, ధైర్యమును నిరీక్షణయు శక్తియు నిలిచియుండును. సత్యము, అనగా దావీదుకు చేయబడిన వాగ్దానము, నెరవేరునట్లు దేవుడే వారి పరాక్రమమునకును విజయమునకును మూలమగునను తన నిరీక్షణను వ్యక్తపరచుటకు కవి ఈ సాదృశ్యమును వాడుచున్నాడు.")

6. దేవుడు తన పరిశుద్ధతతో సెలవిచ్చియున్నాడు; నేను ప్రహర్షించెదను. ఇంతవరకు అతడు వారి స్వంత పరిశీలనకు వచ్చిన రుజువులను ప్రస్తావించియున్నాడు; వాటినుండి దేవుడు క్రొత్తదైనట్టియు అనేక సంవత్సరములుగా ఎన్నడును కనబడనట్టియు రీతిగా తన కటాక్షమును కనుపరచెనని వారు సులభముగా చూడగలిగిరి. ఆయన జనమును లోతైన శ్రమస్థితినుండి వర్ధిల్లు స్థితికి లేవనెత్తి, ఒక జయము వెంట మరియొక జయము శీఘ్రముగా వచ్చునంతగా వ్యవహారముల రూపమును మార్చివేసెను. అయితే ఇప్పుడు అతడు ఇంకను గొప్ప ప్రాముఖ్యముగల అంశమువైపు వారి దృష్టిని త్రిప్పుచున్నాడు, అదేదనగా దైవ వాగ్దానము — దేవుడు ఇదంతయు ముందుగానే తన స్వంత నోటితో ప్రకటించెనను వాస్తవము. దేవుని కటాక్షమును గూర్చి మనము పొందు అనుభవపూర్వకమైన నిదర్శనములు ఎన్నియైనను ఎంత స్పష్టమైనవైనను, ముందుగా బయలుపరచబడిన ఆయన వాగ్దానముతో కలిపి తప్ప మనము వాటిని ఎన్నడును గుర్తింపజాలము. తరువాత వచ్చునది, దావీదు వ్యక్తిగతముగా తన్ను గూర్చి చెప్పినదైనను, అతడు రాజకీయ శిరస్సుగానున్న ప్రజలు సాధారణముగా స్వీకరించిన మాటలుగా ఎంచబడవచ్చును. కావున, దైవ కటాక్షము యొక్క ప్రత్యక్ష నిదర్శనములతో వారు తృప్తిపడనియెడల, మిక్కిలి స్పష్టమైనవియు విశేషమైనవియునైన మాటలతో తాను రాజుగా చేయబడిన దైవోక్తిని ధ్యానించవలెనని అతడు వారిని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. దేవుడు తన పరిశుద్ధతతో సెలవిచ్చెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; కొందరు మితిమీరిన సూక్ష్మవ్యాఖ్యానముతో అనువదించినట్లు ఆయన పరిశుద్ధాత్మచేత అని కాదు, ఆయన పరిశుద్ధస్థలమైన గర్భాలయముచేత అనియు కాదు; ఏలయనగా దానినుండి సమూయేలు ప్రవక్తకు ఏ ఉత్తరమైనను ఇయ్యబడినట్లు మనము చదువము. పరిశుద్ధత అను పదమును నిలుపుకొనుటయే శ్రేష్ఠము; ఏలయనగా దైవోక్తి యొక్క సత్యము స్థిరపరచబడెనను వాస్తవమును, వాగ్దానము యొక్క స్థిరత్వమును ఫలసిద్ధియు అనేకమైన ఆచరణాత్మకమైన రుజువులచేత సందేహమునకు అతీతముగా స్థిరపరచబడెనను సంగతిని అతడు సూచించుచున్నాడు.

"Nam in ipsa varietate David magnitudinem gratiae commendat." అని లాటిను ఇక్కడ సంక్షిప్తముగా ఉన్నది. కావున, ఫ్రెంచి ప్రతి ఈ వాక్యభాగమును విస్తరించుచున్నది — "Car David en proposant la diversite et la changement d'un temps a l'autre magnifie," మొదలైనవి. ("ఏలయనగా దావీదు ఒక కాలమునుండి మరియొక కాలమునకు కలిగిన వైవిధ్యమును మార్పును ముందుంచుట ద్వారా ఘనపరచుచున్నాడు," మొదలైనవి.)

"Cum praeclaris elogiis." — లాటిన్. ("ఘనమైన ప్రశంసలతో.") ఫ్రెంచి అనువాదములో ఇది ఈ విధముగా విస్తరింపబడినది: — "l'ornant de titres excellens, et lui faisant des promesses authentiques." ("శ్రేష్ఠమైన బిరుదులతో దానిని అలంకరించుచు, దానికి ప్రామాణికమైన వాగ్దానములు చేయుచు.")

మడ్జ్, స్ట్రీట్, ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్, మారిసన్ అనువారి పాఠము ఇదే. "ఆ మాట 'తన పరిశుద్ధస్థలములో' అని చదువబడవలెను గదా? అక్కడనుండియే దైవ దేవోక్తులు వెలువడుచుండెను. బహుశా ఊరీము తుమ్మీముల ద్వారా అనుకూలమైన ఉత్తరమును పొందిన దావీదు, తన శత్రువులపై జయము కలుగునను సంపూర్ణ నిశ్చయముతో నిండిన ధోరణిలో మాటలాడుచున్నాడు." — డిమక్.

ఆ విషయమునుగూర్చి సందేహమునకు ఎట్టి అవకాశమును మిగులలేదు గనుక, సమూయేలుచేత పలుకబడిన మాటలను ఘనపరచుటకై అతడు ఈ విశేషణమును ఉపయోగించుచున్నాడు. దేవుని ఈ వాక్యమే తాను తన నమ్మికను నిలిపిన ముఖ్య ఆధారమని అతడు వెంటనే చేర్చుచున్నాడు. అతడు అనేక జయములను పొందియుండుట నిజమే కావచ్చును, అవి అతని హృదయమును ధైర్యపరచుటకు తోడ్పడియుండవచ్చును; అయినను ఈ విధమైన ఏ సాక్ష్యమును ఆ వాక్యమంతటి సంతృప్తిని తనకు ఇయ్యలేదని అతడు సూచించుచున్నాడు. ఇది ప్రభువు ప్రజలందరి సాధారణ అనుభవముతో ఏకీభవించుచున్నది. దైవ మంచితనము యొక్క ప్రతి ప్రత్యక్షతచేత వారు నిస్సందేహముగా ఆదరింపబడుచున్నను, విశ్వాసము మాత్రము ఎల్లప్పుడును అత్యున్నత స్థానమును ఆక్రమించునదిగా ఎంచబడవలెను — అది వారి ఘోరమైన దుఃఖములను పారద్రోలునదియు, వారు మృతులైయుండినను ఈ లోకసంబంధము కాని ఆనందమునకు వారిని బ్రదికించునదియునై యున్నది. మరియు తాను మాత్రమే సంతోషించితినని దావీదు భావము కాదు. ఆ రాజ్యములో ప్రభువునకు భయపడిన వారినందరిని అతడు సాధారణముగా ఇందులో చేర్చుచున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు ఆ దేవోక్తి యొక్క సారాంశమును తెలియజేయుటకు సాగుచున్నాడు; దానిని వివరించుటలోనే దాని సత్యమును తాను ఎంత దృఢముగా నమ్మెనో కనుపరచు రీతిగా అతడు ఆ పని చేయుచున్నాడని గమనింపదగినది: ఏలయనగా ఏమాత్రమును సందేహమునకు తావులేని సంగతిగా అతడు దానిని గూర్చి మాటలాడుచు, దేవుడు వాగ్దానము చేసినదానిని తాను చేసెదనని అతిశయించుచున్నాడు. నేను షెకెమును పంచిపెట్టెదను, సుక్కోతు లోయను కొలిచెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అతడు పేర్కొనుచున్న భాగములు అతని స్వాధీనములోనికి వచ్చుటకు ఎక్కువ ఆలస్యమైనవి; ఈ కీర్తన వ్రాయబడినప్పుడు అవి ఇంకను సౌలు కుమారుని చేతిలోనే యున్నట్లు కనబడుచున్నది. వాటిని సంపాదించుటకు కఠినమైన పోరాటము అవసరమైయుండెను గనుక, అవి ఆలస్యముగా జయింపబడినను, దేవుడు తన వాక్యముచేత దీనికి వాగ్దానము చేయుటకు కటాక్షించెను గనుక, తగిన కాలమున అవి నిశ్చయముగా తన వశము చేయబడునని అతడు స్థిరముగా చెప్పుచున్నాడు. గిలాదును మనష్షేను గూర్చియు అట్లే. గోత్రములన్నిటిలో ఎఫ్రాయిము అత్యధిక జనసంఖ్యగలది గనుక, అతడు దానిని తగిన రీతిగా తన తలయొక్క బలము, అనగా తన రాజ్యము యొక్క బలము అని పిలుచుచున్నాడు. ఆ దేవోక్తికి ప్రాచీనకాలమునుండి ఆమోదము కలదని చూపుటద్వారా దానికి మరింత విశ్వసనీయతను కలిగించుటకై, యూదా తనకు శాసనకర్తగా, లేక అధిపతిగా ఉండునని అతడు చేర్చుచున్నాడు; అనగా పితరుడైన యాకోబు ప్రవచనమునకు అనుగుణముగా వారు యూదా పరిపాలనకు, లేక ఆ గోత్రమునుండి పుట్టినవాని పరిపాలనకు లోబడితేనే గాని అబ్రాహాము సంతతి ఎన్నడును వర్ధిల్లజాలదని చెప్పుటకు అది సమానము. "షిలోహు వచ్చువరకు యూదాయొద్దనుండి దండము తొలగదు, అతని కాళ్ల మధ్యనుండి శాసనకర్త తొలగడు" (ఆదికాండము 49:10) అని మోషే వివరించినదానిని అతడు స్పష్టముగా సూచించుచున్నాడు. అక్కడను అదే మాట, מחוקק Mechokek, అనగా శాసనకర్త, ఉపయోగింపబడినది. కాబట్టి యూదా గోత్రములో నెలకొనియుండని ఏ ప్రభుత్వమును నిలువజాలదని దీనివలన విదితమగుచున్నది; ఏలయనగా ఇది దేవుని నిర్ణయమును ఆయన దయాసంకల్పమునై యుండెను. ఈ మాటలు దావీదు నోటికంటె ప్రజల నోటికే ఎక్కువ తగియున్నవి; మరియు ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, అతడు తన స్వంత పేరట కాక సాధారణముగా సంఘము పేరట మాటలాడుచున్నాడు.

షెకెము షోమ్రోనులో ఉండెను, కావున దానిచేత షోమ్రోను యావత్తును ఉద్దేశింపబడియుండవచ్చును. సుక్కోతు, అనగా పర్ణశాలల లోయ, యాకోబు అక్కడ పర్ణశాలలు కట్టి తన పశువులను మేపినందున ఆ పేరు పొందెను (ఆదికాండము 33:17, 18 చూడుము). అది యొర్దాను అవతల ఉండెను, మరియు ఆ దేశప్రాంతమంతటిని సూచించుటకు అది ఉపయోగింపబడియుండవచ్చును. షోమ్రోనును యొర్దాను అవతలి దేశమును అప్పుడు శత్రువుల చేతిలో ఉన్నను, వాటిని తాను సంపూర్ణముగాను నిరంకుశముగాను స్వాధీనపరచుకొను కాలమును దావీదు ముందుగానే ఎదురుచూచుచున్నాడు; దానిని అతడు వాటిని పంచిపెట్టుట, కొలుచుట అను మాటలచేత వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఇది భూమిని పంచి కొలిచి ఇచ్చుటను సూచించుచున్నది; తన రాజ్యమును పట్టణములుగాను ప్రాంతములుగాను విభజించి, వాటిమీద న్యాయాధిపతులను అధికారులను నియమించుట రాజు అధికారములో ఒక భాగమై యుండెను.

గిలాదును మనష్షేయు యొర్దాను అవతల ఉండెను. గిలాదులో నివసించిన గాదు గోత్రము తన యుద్ధ పరాక్రమమునకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ గోత్రము (ఎఫ్రాయిము) కూడ తన పరాక్రమమునకు ప్రసిద్ధి చెందినది (ద్వితీయోపదేశకాండము 33:17; కీర్తన 78:9; ఆదికాండము 48:19 కూడ చూడుము).

8. మోయాబు నా కాళ్లు కడుగుకొను పళ్లెము. అన్యులను గూర్చి మాటలాడ సాగుచు, వారికిని తన స్వదేశీయులకును మధ్య విస్తారమైన భేదమును అతడు పాటించుచున్నాడు. అబ్రాహాము సంతతిని అతడు దాసులనుగా కాక సహోదరులనుగా పరిపాలించును; అయితే అపవిత్రులను సున్నతిలేనివారిని బలవంతముగా లోబరచుకొనుటకై వారిమీద ఎక్కువ కాఠిన్యమును చూపుట అతనికి న్యాయసమ్మతమై యుండెను. యుద్ధములో పట్టుకొనబడిన జనములమీద అక్రమమైన బాధను మోపగోరు విజేతలకు ఇందులో అతడు ఎట్టి మాదిరిని ఇయ్యలేదు; ఏలయనగా దావీదునకు ఉన్న దైవ అనుమతియు ఆజ్ఞయు వారికి లేదు; అతడు రాజు అధికారముతో మాత్రమే గాక, సంఘమునకు ప్రతీకారకుడను హోదాతో కూడ, విశేషముగా దాని మిక్కిలి కఠినమైన శత్రువులకు — మానవత్వపు భావమంతటిని విడిచిపెట్టి, తమతో ఒకే మూలమునుండి వచ్చిన ప్రజను వేధించుటలో పట్టుదలతో కొనసాగినవారికి — ప్రతీకారకుడుగా నియమింపబడియుండెను. మోయాబీయులను తృణీకరించుచు, వారు తాను తన కాళ్లు కడుగుకొను పాత్రగా ఉందురని అతడు చెప్పుచున్నాడు; కాళ్లు కడుగుకొనుట తూర్పు దేశములలో వాడుకయైన ఆచారమని అందరికిని తెలియును. అదే ఉద్దేశముతో అతడు ఎదోముమీద తన చెప్పు విసరుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. ఇది నిందను వ్యక్తపరచుచు, అది ఒకప్పుడు దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజను అవమానపరచినట్లే ఇప్పుడు దాసత్వమునకు తేబడునని సూచించుచున్నది. ఫిలిష్తియను గూర్చి తరువాత చెప్పబడినది సందిగ్ధముగా ఉన్నది. కొందరు ఈ మాటలను వ్యంగ్యముగా తీసికొనుచున్నారు; తాము చేయగలిగినంత పొగరుతో నిత్యము తనపై దాడిచేయుచుండిన ఫిలిష్తీయుల వ్యర్థమైన అతిశయములను దావీదు ఎగతాళి చేయుచున్నట్లు వారు భావించుచున్నారు. మరియు רוע ruang అను హెబ్రీ క్రియ, సాధారణముగా జయోత్సాహముతో కేకలు వేయుట అని అర్థమిచ్చినను, సైనికులు యుద్ధమునకు దూకునప్పుడు చేయునట్లు కోలాహలము చేయుట అని కూడ దాని అర్థము. మరికొందరు, ఎట్టి వ్యంగ్య సూచనను ఊహింపక, ఈ మాటలను ఉన్నవి ఉన్నట్లుగానే తీసికొని, అవి దాసత్వపు జయజయధ్వనులను సూచించుచున్నవని వివరించుచున్నారు; అనగా వారు అతని ఆధిపత్యమును ఎంత అధికముగాను మొండిగాను ద్వేషించినను, విజేతగా అతనికి స్వాగతము పలికి జయధ్వని చేయుటకు వారు బలవంతపెట్టబడుదురు. ఈ విధముగానే కీర్తన 18:44లో, "అన్యుల కుమారులు నాకు లోబడినట్లు నటించెదరు" అని చెప్పబడినది.

కీర్తన 60:9-12

9. కోటగల పట్టణములోనికి నన్ను ఎవడు తోడుకొని పోవును? ఎదోములోనికి నన్ను ఎవడు నడిపించును? 10. దేవా, మమ్మును విడనాడిన నీవే గదా; దేవా, మా సైన్యములతో కూడ బయలుదేరక యుండిన నీవే గదా? 11. శ్రమలోనుండి మాకు సహాయము దయచేయుము; మనుష్యుల సహాయము వ్యర్థము. 12. దేవుని వలన మేము శూరకార్యములు జరిగించెదము; మా శత్రువులను అణగద్రొక్కువాడు ఆయనే.

కాళ్లు కడుగు ఈ పని తూర్పు దేశములలో సాధారణముగా దాసులచేతను, ఇంటివారిలో అతి నీచులచేతను చేయబడుచుండెను; దావీదు అబీగయీలును భార్యగా చేసికొనినప్పుడు ఆమె అతనితో, "చిత్తగించుము, నా యేలినవాని సేవకుల కాళ్లు కడుగుటకు నీ దాసి పనికత్తెగా ఉండును" (1 సమూయేలు 25:41) అని చెప్పిన మాటవలనను, మన రక్షకుడు తన శిష్యులకు దీనత్వపు మాదిరిని చూపుటకై వారి కాళ్లు కడిగిన సంగతి (యోహాను 13:5) వలనను ఇది తేటపడుచున్నది. ఈ చివరి వాక్యభాగములో ఉపయోగింపబడిన νιπτὴρ అను మాట సాధారణముగా కడుగుకొను పాత్ర అని అర్థమిచ్చును; కాళ్లు కడుగుకొను పాత్రకు గ్రీకులు ఖచ్చితమైన భాషాప్రయోగములో వాడిన ποδονιπτρον అను పదమునకు బదులుగా అది ఉంచబడినది. ఈ పని దాసత్వపు పనియైనట్లే, ఇందుకై ఉపయోగింపబడిన పాత్రలును గృహసామగ్రిలో నీచమైన భాగమై యుండెను. ఐగుప్తు రాజైన అమాసిస్ తనను కాళ్లు కడుగుకొను పాత్రతో పోల్చుకొనుటద్వారా తన పుట్టుక యొక్క నీచస్థితిని వ్యక్తపరచెనని హెరొడొటస్ చెప్పిన ఒక వృత్తాంతముతో గేటకర్‌ను లె క్లర్క్‌ను ఈ వచనమును విశదపరచుచున్నారు (Herod., Lib. 2, c. 172). కావున 'మోయాబు నేను కడుగుకొను పళ్లెము' అని చెప్పబడినప్పుడు, మోయాబు దావీదునకు సంపూర్ణముగాను దాసత్వముగాను లోబడుట బలముగా సూచింపబడుచున్నది. తన యజమానునికి కాళ్లు కడుగుకొను పళ్లెమును అందించుట వంటి అతి నీచమైన పనులు చేయు దాసునితో మోయాబును పోల్చుటద్వారా కాక, ఆ నీచమైన పాత్రతోనే అతనిని పోల్చుటద్వారా ఇది వ్యక్తపరచబడినది. 2 సమూయేలు 8:2; 1 దినవృత్తాంతములు 18:1, 2, 12, 13 చూడుము. ఎదోము లేక ఇదూమియ ఎదోమీయులచేత, అనగా ఎదోము సంతతిచేత నివసింపబడెను; ఎదోము అనగా (యాకోబు అన్నయైన) ఏశావు; ఎఱ్ఱని చిక్కుడు కూరకై — హెబ్రీలో దానికి ఎదోము అని పేరు — తన జ్యేష్ఠత్వమును అమ్మివేసిన తన భ్రష్టత్వమునుబట్టి, అతనికిని అతని సంతతికిని నిత్య అవమానముగా ఈ పేరు అతనికి పెట్టబడెను (ఆదికాండము 25:30; 36:8, 9; హెబ్రీయులకు 12:16). "ఎదోముమీద నా చెప్పు విసరెదను" అను మాట వ్యాఖ్యాతలచేత వేర్వేరు విధములుగా వివరింపబడినది. గేటకర్, మార్టిన్ వంటి కొందరు "ఎదోము వైపునకు నా చెప్పు విసరెదను" అని చదివి, యజమాని తన చెప్పులను విప్పుటకును, తీయుటకును, శుభ్రపరచుటకును తన అతి నీచమైన సేవకుని నియమించు నాటి ఆచారమును ఇది సూచించుచున్నదనియు (మత్తయి 3:11; లూకా 3:16), ఎదోమీయులు తనకు అతి నీచమైన పనులు చేయు తన దాసులగుదురని దావీదు సూచించుచున్నాడనియు భావించుచున్నారు. మార్టిన్ ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "మరియు ప్రవక్త విసరుట అను మాటను ఉపయోగించుచున్నాడు; అది ఆవేశముతోను కోపముతోను చేయబడు క్రియను సూచించును; యజమానులు తమకు అసంతృప్తి కలిగించిన సేవకులచేత తమ చెప్పులను తీయించునప్పుడు, తమ పాదములను వారిమీదికి త్రోయుచున్నట్లుగా బలాత్కారముతో వారివైపు చాపుదురను సంగతిని ఇది సూచించుచున్నది." సెప్టువజింట్‌ను వల్గేట్‌ను "నా చెప్పును చాపెదను" అని చదువుచున్నవి. మరియు బిషప్ హార్న్ అభిప్రాయములో దీని భావము "తన చెప్పును చాపుట," అనగా తన పాదములను వారిమీద ఉంచుట; తూర్పు దేశపు విజేతలు తమ బందీలను ఈ విధముగా చూచుచుండిరని అందరికిని తెలియును. అయితే ఈ వాక్యభాగము సూచించుచున్నదని ఇతరులు భావించు మరియొక ప్రాచీన ఆచారము కలదు. ప్రాచీనులు భోజనమునకు కూర్చుండుటకు ముందు, మురికిపట్టిన తమ చెప్పులను పాదరక్షలను ఏదైన మరుగైన మూలకు విసరివేయుచుండిరి; అనేకులు తమ ఇండ్లలో వాటిని సాధారణముగా విసరివేయు ఏదో ఒక నీచమైన స్థలమును కలిగియుండియుండవచ్చును; కావున ఎదోముమీద లేక ఎదోముపైకి చెప్పును విసరుట, బూసరు వివరించినట్లు, "ఎదోము నేను నా చెప్పును విసరు స్థలమువలె ఉండును" అని అర్థమిచ్చవచ్చును. అయితే ఖచ్చితమైన సూచన ఏదైనను, దావీదు ఎదోమును సంపూర్ణముగా జయించి, దానిని అతి నీచమైన లోబాటునకు తెచ్చునను భావమే నిస్సందేహముగా ఇందులో వ్యక్తమగుచున్నది. 2 సమూయేలు 8:14 నుండి మనము తెలిసికొనునట్లు వాస్తవముగా జరిగినది అదే. "అబూ వలీద్ ఇక్కడ נעל అను మాటకు సంకెల అను అర్థము చెప్పును, — 'నా సంకెలను లేక గొలుసును అతనిమీద వేసెదను:' కిమ్హీయు తన మూలపదముల గ్రంథములో అట్లే చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఇక్కడ తన వ్యాఖ్యానములో అతడు దానిని చెప్పు అను భావములో వివరించుచున్నాడు." — హమ్మండ్. "ఫిలిష్తియను సంబోధించుట వ్యంగ్యమును ధిక్కారమును తెలుపు భాష. — 'ఫిలిష్తియా, నాపై జయోత్సాహము చేయుము!' అనగా, 'నీవు నన్ను అవమానపరచి నాపై జయోత్సాహము చేయుటకు అలవాటుపడితివి; కాని ఇప్పుడు పరిస్థితులు తారుమారైనవి, నీపై కేకలువేసి జయోత్సాహము చేయుట ఇప్పుడు నా వంతు' అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కీర్తన 108:9 చూడుము." — విలియమ్స్ "కాటేజ్ బైబిల్". "ఫిలిష్తియా, నన్నుబట్టి సంతోషించుము; ఇంకను సరిగా, ఫిలిష్తియా, (నీ విజేతనైన) నాకు జయధ్వనులతో స్వాగతము పలుకుము; ఓడిపోయినవారు చేయుటకు ఇది కఠినమైన పని." — క్రెస్వెల్. బిషప్ హార్న్ "ఫిలిష్తియపై జయధ్వని చేయుము" అని చదువుచున్నాడు. హార్స్లీ "ఫిలిష్తియపై నా జయధ్వని" అని చదువుచు, "התריעעי అను దానిని ఉత్తమపురుష సర్వనామ ప్రత్యయముతో కూడిన నామవాచకముగా నేను తీసికొనుచున్నాను" అని చెప్పుచున్నాడు.

9. కోటగల పట్టణములోనికి నన్ను ఎవడు తోడుకొని పోవును? లేవనెత్తబడగల ఒక అభ్యంతరమును ముందుగానే ఊహించి, తన శత్రువుల కోటలను పట్టుకొనుటలోను తన విజయములను సుస్థిరపరచుటలోను ఇంకను చేయవలసియున్నదానిని నెరవేర్చుటకై తాను దేవుని వైపే చూచుచుంటినని అతడు చెప్పసాగుచున్నాడు. అనేకులు ఇంకను అతని హక్కులను ఎదిరించుచుండిరి గనుక, అతడు ఉపయోగించిన ధైర్యపు మాటలు అకాలమైనవని చెప్పవచ్చును. అయితే తనకు ఎదురుగా నిలిచిన ప్రతి జనము అతని అధికారమునకు లోబరచబడునని దేవుడు తన మాటను ఇచ్చియుండెను; కావున మిగిలియున్న కష్టములకును అపాయములకును ఎదురుగా అతడు విజయ నిశ్చయముతో ముందుకు సాగుచున్నాడు. కోటగల పట్టణము అనుదానిచేత కొందరు మోయాబీయుల రాజధానియైన రబ్బాను అర్థము చేసికొనుచున్నారు. మరికొందరు, ఎక్కువ సంభావ్యతతో, ఏకవచనము బహువచనమునకు బదులుగా ఉపయోగింపబడినదనియు, తన శత్రువులు ఎదిరించి నిలుచుటకు నిశ్చయించుకొని ఆశ్రయించిన వేర్వేరు పట్టణములను దావీదు సాధారణముగా సూచించుచున్నాడనియు ఎంచుచున్నారు. బహిరంగ రణరంగములో తన ఆయుధములకు విజయకిరీటము పెట్టిన ఆ దేవుడే ఈ పట్టణములను ముట్టడించుటకు తనను నడిపించునని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. పరిపాలనకు తన పిలుపు న్యాయమైనదని రుజువుచేయు ఉద్దేశముతో, దానికి ముందున్న స్థితితో పోల్చిచూపుటద్వారా, అది పొందిన దైవానుగ్రహ సూచనలను అతడు రెండవసారి విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు. "పూర్వము మమ్మును విడనాడి, విఫలమైన యుద్ధములకు మమ్మును అప్పగించిన దేవుడు, ఇప్పుడు శత్రు పట్టణముల గుమ్మములను నాయెదుట తెరచి, వాటి కోటలన్నిటిని ఛేదించుటకు నన్ను సమర్థునిగా చేయును" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

11. శ్రమలోనుండి మాకు సహాయము దయచేయుము; మనుష్యుల సహాయము వ్యర్థము. మరల అతడు ప్రార్థనాభ్యాసమునకు మరలుచున్నాడు, లేక అతడు కలిగియుండినట్లు మనము చూచిన నిరీక్షణ యొక్క నిశ్చయతచేతనే సహజముగా దానికి నడిపింపబడుచున్నాడు. దేవుడు తన సహాయమును అందించినయెడల, మరి ఏ వైపునుండియు ఎట్టి సహాయము లభింపకపోయినను, అదియే చాలునని తన దృఢనిశ్చయమును అతడు వ్యక్తపరచుచున్నాడు. అక్షరార్థముగా ఇది, శ్రమలోనుండి మాకు సహాయము దయచేయుము, మరియు మనుష్యుల సహాయము వ్యర్థము అని యున్నది. అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "దేవా, నీ బలమును ప్రయోగింప నీకు ఇష్టమైనప్పుడు నీకు సహాయము చేయుటకు నీకు ఎవరును అక్కరలేదు; కావున నీ అనుగ్రహములో మాకు పాలు కలదని ఒకసారి నిశ్చయత కలిగిన తరువాత, మనుష్యుని సహాయమును మనము కోరుటకు ఏ కారణమును లేదు. ఈ లోకసంబంధమైన ఇతర ఆధారములన్నియు నీ శక్తి యొక్క తేజస్సుయెదుట అదృశ్యమగును." అయితే ఈ వచనములోని సంయోజక అవ్యయము సాధారణముగా కారణార్థక అవ్యయముగా మార్చబడినది, నేనును సామాన్య పద్ధతిని అనుసరించుటకు సంకోచింపలేదు. ఇక్కడ వ్యక్తపరచబడిన భావము మన హృదయములమీద ప్రభావవంతముగా చెక్కబడియుండిన ఎంత మేలు! మనుష్యులు దాదాపు అందరును తమ దృఢసంకల్పములో తడబడుటకుగాని, దేవునినుండి పొందబడనివి గనుక వ్యర్థములైన నమ్మికలతో తమ్మును తాము ఉబ్బించుకొనుటకుగాని కారణమేమి? ఆయన అందింపగల రక్షణను — అది స్వయముగానే చాలినదియు, అది లేకుండ ఏ భూలోక సహాయమైనను పూర్తిగా నిష్ఫలమైనదియునైన రక్షణను — వారు గ్రహింపకపోవుటయే గదా దానికి కారణము? దేవుని సహాయమును మనుష్యుని సహాయముతో పోల్చుటలో అతడు ఖచ్చితముగా సరియైనది కాని భాషను ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా వాస్తవముగా విడిపించుటకు మనుష్యునిలో ఏ శక్తియు లేనేలేదు. కాని మన అజ్ఞానములో లోకములో వివిధ రకముల సహాయములు ఉన్నట్లు మనము ఊహించుకొనుచున్నాము; అతడు మన తప్పుడు తలంపులకు అనుగుణముగా ఆ మాటను ఉపయోగించుచున్నాడు. మనలను కాపాడుటలో దేవుడు మనుష్యుని సాధనమును ఉపయోగించవచ్చును, అయితే విడిపించుట తన ప్రత్యేక హక్కుగా ఆయన తనకే ఉంచుకొనుచున్నాడు, మరియు తన మహిమను వారు దోచుకొనుటకు ఆయన సహింపడు. ఈ విధముగా మానవ సాధనముద్వారా మనకు కలుగు విడుదల సరిగా దేవునికే ఆరోపింపబడవలెను. దేవునినుండి పొందబడని నమ్మికలు పనికిమాలినవియు వ్యర్థమైనవియు అనుటయే దావీదు స్థిరపరచదలచినదంతయు. మరియు ఈ సిద్ధాంతమును ధృవీకరించుటకై, ఒక వైపున ఆయన లేకుండ మనము ఏమియు చేయలేనట్లే, మరియొక వైపున ఆయన సహాయముచేత మనము సమస్తమును చేయగలమని కీర్తన చివరి వచనములో అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. దేవుని వలన మేము శూరకార్యములు జరిగించెదము అను మాటలో రెండు సంగతులు అంతర్భావముగా ఉన్నవి: మొదటిది, దేవుడు తన అనుగ్రహమును ఉపసంహరించుకొనినయెడల, మనుష్యునిలో ఉన్నదని ఊహింపబడు ఏ బలమైనను త్వరలోనే విఫలమగును; మరియొక వైపున, దేవునినుండి మాత్రమే తమ సామర్థ్యమును పొందువారు ప్రతి కష్టమును జయించుటకు ధైర్యముతో ఆయుధధారులై యుందురు. తాను దేవునికి ఇచ్చునది కేవలము సగము ఘనత కాదని చూపుటకై, ఆ కార్యమంతయు ఆయనకే ఆరోపించు మాటలతో, మా శత్రువులను అణగద్రొక్కువాడు ఆయనే అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ విధముగా, మనవంటి సృష్టములతో మనకు కలుగు పోరాటములో సహితము విజయ ఘనతను దేవునితో పంచుకొనుటకు మనకు స్వాతంత్ర్యము లేదు; అట్లయితే మనుష్యులు దైవ కృపకు విరోధముగా స్వేచ్ఛాచిత్తమును నిలువబెట్టి, నిత్య రక్షణను సంపాదించు విషయములో తాము దేవునితో సమానముగా సహకరించుచున్నామని చెప్పినప్పుడు అది ఇంకను గొప్ప దేవదూషణగా ఎంచబడవలెను గదా? దేవునికి వేరుగా అణుమాత్రమైన బలమునైనను తమకు ఆరోపించుకొనువారు తమ స్వంత గర్వముచేత తమ్మును తామే నాశనము చేసికొనుచున్నారు.

"C'est, la salut que l'homme peut apporter." — ఫ్రెంచి అంచు. "అనగా, మనుష్యుడు తేగల సహాయము." అక్షరార్థముగా, "బలమైన పట్టణము," లేక "బలముగల పట్టణము." కల్దీయ అనువాదము దానిని ఫేనీకే రాజధానియైన తూరుగా చేయుచున్నది. ఇదూమియ రాజధానియైన పెత్రా ఉద్దేశింపబడినదని మడ్జ్ మొదలైనవారు తలంచుచున్నారు. బండలో తొలచబడి, జయింపశక్యము కానిదిగా ఎంచబడిన ఆ విశేషమైన పట్టణమును (ఓబద్యా, 3వ వచనము) — బుర్క్‌హార్ట్, లబోర్డ్, స్టీఫెన్స్ మొదలైన ఆధునిక యాత్రికులు దానిని గూర్చి మనకు సూక్ష్మముగా తెలియజేసియున్నారు — ఇది సూచించుచున్నదని ఎంచినయెడల, కీర్తనకారుని భాష మిక్కిలి సముచితముగా ఉండి, అతని విశ్వాసము యొక్క బలమును విశదపరచుచు, దైవ సహాయము యొక్క గొప్పతనమును ఘనపరచుచున్నది. కోటగల పట్టణములోనికి నన్ను ఎవడు తోడుకొని పోవును? దేవుడు నా పక్షమున జోక్యము చేసికొని, నాకు సహాయము చేసి, నా ప్రయత్నములను సఫలపరచితేనే గాని, నా స్వంత బలముచేతగాని కేవలము మానవ సహాయముచేతగాని ఈ దుర్గమును ఆక్రమించుట నాకు అసాధ్యము.

1 దినవృత్తాంతములు 19:16లో వ్రాయబడిన హేలాము యుద్ధమునకు ముందు ఈ కీర్తన రచింపబడెనని స్ట్రీట్ భావించుచున్నాడు; అక్కడ దావీదు మెసొపొతమియ సిరియనులను సోబా సిరియనులను ఓడించెను; మరియు ఇశ్రాయేలు సైన్యములు ఆ యుద్ధమునకు బయలుదేరి వెళ్లుచున్నప్పుడు, తమ పూర్వ విజయములను జయోత్సాహముతో స్మరించుచు, సర్వశక్తుని సహాయముచేత మరియొక విజయమును పొందెదమను తమ నిరీక్షణను ఒప్పుకొనుచు, ఈ కీర్తనను పాడియుండవచ్చునని కూడ అతడు భావించుచున్నాడు. ఈ వచనమును గూర్చి అతడు ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు: "గ్రీకులలో అత్యంత శూరులైన జనముల మధ్య, సైన్యములు ఏదో ఒక విధమైన గీతమును పాడుచు యుద్ధమునకు ముందుకు సాగుట నిరంతర ఆచారమై యుండెను." మరియు స్పార్టా సైనికులచేత పాడబడిన కొన్ని పంక్తులను ఉదాహరించిన తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: "గ్రీకు కవి తన సైనికులను ఉత్సాహపరచుటకు కీర్తి యెడల ప్రేమను, కుటుంబ అనురాగ బంధములను ఉపయోగించుకొనుచున్నాడు; కాని హెబ్రీయుడు మతసంబంధమైన ఉత్సాహమను మరింత శక్తివంతమైన ప్రేరణను ఉపయోగించుచున్నాడు."