కీర్తన 81

కీర్తన 81

కీర్తన 81

ఈ కీర్తనలో రెండు భాగములున్నవి. దీని రచయిత ఎవరైనను, దేవుడు తన చాచిన బాహువుచేత వారిని విడిపించి, వారిని యాజకరాజ్యముగాను తనకు ప్రత్యేకమైన సంఘముగాను ఏర్పరచుకొనుటలో వారియెడల చూపిన సాటిలేని కృపను జ్ఞాపకము చేసికొనవలెనని అతడు ప్రజలను హెచ్చరించుచున్నాడు; ఆ విధముగా వారు ఆయన స్తోత్రములను కీర్తించుటచేతను పరిశుద్ధ జీవితము జీవించుటచేతను తమ విమోచకుని భక్తితో ఘనపరచుటకు ప్రేరేపింపబడవలెనని అతని ఉద్దేశము. పిమ్మట దేవుడు ఎంతో మృదువుగాను కృపతోను వారిని తనయొద్దకు ఆకర్షించినను, వారు ధర్మశాస్త్రము యొక్క కాడికి లోబడుటకు మొండిగా నిరాకరించుచునే యుండుటచేత వారి కృతఘ్నతను గూర్చి వారిని గద్దించుచున్నట్లుగా ప్రవేశపెట్టబడుచున్నాడు.

ప్రధానగాయకునికి. గిత్తీత్ అను రాగముమీద పాడదగినది. ఆసాపు కీర్తన.

కీర్తన 81:1-3

1. మన బలమైయున్న దేవునికి ఆనందముతో పాడుడి; యాకోబు దేవునికి బిగ్గరగా ఉత్సాహధ్వని చేయుడి. 2. కీర్తన ఎత్తుడి, తంబురను, స్వరమండలముతో కూడ మనోహరమైన సితారాను తీసికొనిరండి. 3. అమావాస్యనాడు, నియమించిన కాలమున, మన బలి దినమున బూర ఊదుడి. 4. ఇది ఇశ్రాయేలునకు కట్టడ, యాకోబు దేవునికి చెందిన విధి. 5. ఆయన ఐగుప్తు దేశముమీదుగా [లేక, ఐగుప్తు దేశముపైగా] బయలువెళ్లినప్పుడు యోసేపునందు దానిని సాక్ష్యముగా నియమించెను; నేను ఎరుగని భాష వింటిని. 6. నేను అతని భుజమును బరువునుండి తొలగించితిని; అతని చేతులు కుండలనుండి విడిపింపబడెను.

ఈ కీర్తన రచింపబడిన కాలమును సందర్భమును గూర్చి వివిధ అభిప్రాయములున్నవి. బిషప్ హార్స్లీ ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "ఇది నిశ్చయముగా దావీదు కాలముకంటె పురాతనమైనది; ఏలయనగా 5వ వచనములో యోసేపు పేరు సమస్త జనము యొక్క పేరుగా వాడబడుట, యూదా ముఖ్యగోత్రము కాకమునుపే, ఆరాధన స్థలము ఎఫ్రాయిము గోత్రములో, అనగా యోసేపు సంతతివారి మధ్య, ఉండిన కాలములోనే ఇది రచింపబడెనని చూపుచున్నది." ఫ్రై ఇట్లనుచున్నాడు: "అయితే ఇది నిర్ణయాత్మకము కాదు; ఏలయనగా ఆ కాలపు సంఘటనలను సూచించు కీర్తన ఎప్పుడు రచింపబడినను అదే భేదములను వాడవచ్చును." వాల్ఫోర్డ్ ప్రకారము ఇది "యెహోషాపాతు పాలనలోనో హిజ్కియా పాలనలోనో పస్కా పండుగ యొక్క ఏదో ఒక ఆచరణయందు పాడబడుటకై వ్రాయబడియుండుట ఎక్కువ సంభవము." అయితే సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయమేమనగా, ఇది మొదట బూరల పండుగ కొరకు రచింపబడెను. ఈ పండుగ తిష్రీ నెల మొదటి దినమున ఆచరింపబడెను; అది యూదుల సంవత్సరారంభము, మన సెప్టెంబరు నెలకు సరియైనది. లోకసృష్టి సంవత్సరములోని ఆ కాలమందే సంపూర్ణమాయెనని ఊహింపబడుచున్నది గనుక, దాని జ్ఞాపకార్థముగా ఈ పండుగ నియమింపబడెనని కొందరు తలంచిరి. హెబ్రీయుల నెలలు చాంద్రమానమైనవి; ప్రతి నెల మొదటి దినమునకు బూరల ధ్వనితో కూడిన మతసంబంధమైన ఆరాధనలుండెను, సంఖ్యాకాండము 10:10; అయితే బూరల పండుగ అదనపు బలులతో ఆచరింపబడెను, లేవీయకాండము 23:24; సంఖ్యాకాండము 29:1. సూర్యోదయమునుండి సూర్యాస్తమయమువరకు బూరలు ఊదబడుచుండెను. యూదుల ఆరాధనక్రమ గ్రంథమునుబట్టి ఈ కీర్తన ఇప్పటికిని ఆ పండుగయందు పాడబడుచున్నదని తెలియుచున్నది. డా. ఆడమ్ క్లార్క్ ఇట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "తిష్రీ నెల మొదటి దినమున బూరల పండుగను, అదే నెల పదునైదవ దినమున పర్ణశాలల పండుగను, లోకసృష్టిని, అమావాస్య పండుగను, ఐగుప్తునుండి ఇశ్రాయేలీయుల విమోచనను ఆచరించుటయందు ఇది వాడబడియుండవచ్చును; ఈ సంగతులన్నిటిని ఇది సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది."

"కీర్తనను తీసికొనుడి. ఐన్స్‌వర్త్, కీర్తనను ఎత్తుడి. బిషప్ హార్స్లీ ఇట్లనుచున్నాడు: 'ఈ స్థలములో (కీర్తన) అను పదము ఏదో ఒక వాద్యమును సూచింపవలెను.' అయితే బిషప్‌గారికి తగిన గౌరవమునిచ్చుచునే, నేటి దినములలో ఒక సంఘపరిచారకుడు తన సహాయకునితో 'కీర్తన ఎత్తుము!' అని చెప్పెననుకొందము (ఇది పూర్తిగా అటువంటి వాక్యమే), ఆ సహాయకుడు ఆయన ఒక వాద్యమును ఉద్దేశించుచున్నాడని గ్రహించునా? నిశ్చయముగా గ్రహింపడు." — విలియమ్స్.

ఈ వాద్యములను గూర్చిన వివరణ కొరకు అనుబంధము చూడుడి. హమ్మండ్ ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు: "నెల మొదటి దినమున, అమావాస్యనాడు, మన పండుగ దినమున బూర ఊదుడి." అతడు ఇట్లనుచున్నాడు: "כהדש అను పదము ఇక్కడ నెల ఆరంభమున అని అనువదింపబడవలెను; అప్పుడు దాని తరువాత వచ్చు ככסה అను పదము దాని నిజమైన అర్థము ప్రకారము అమావాస్యనాడు అని అనువదింపబడవచ్చును. క్రొత్త అను అర్థముగల הׁדש నుండి వచ్చిన הׁדש అను పదము అమావాస్యను, నెల మొదటి దినమును సమానముగా సూచించునది నిజమే; అయితే ఇక్కడ అమావాస్య ప్రత్యేకముగా כסה అను పదముచేత చెప్పబడినది గనుక, పునరుక్తిని తప్పించుటకై הדש అను పదము క్రొత్త నెల అని, అనగా నెల మొదటి దినము అని అనువదింపబడవలెను. సిరియా అనువాదము దీనిని ఇక్కడ అతి స్పష్టముగా 'నెల ఆరంభమున లేక మొదటి దినమున, అమావాస్యనాడు' అని పేర్కొనుచున్నది; ఇవి ఎల్లప్పుడును కలిసి వచ్చుచుండెను గనుక యూదుల మధ్య పండుగ దినములుగా ఉండెను, కావున వాటియందు బూర ఊదవలసియుండెను." [గమనిక: ఈ అధోజ్ఞాపికలో చర్చింపబడుచున్న హెబ్రీ పదములకును ధాతువులకును OLBHEB అక్షరశైలిలో చూపజాలని చిహ్నములు అవసరము. వాస్తవమైన చిహ్నముల కొరకు పాఠకుడు మూల వ్యాఖ్యానమును చూడవలెను. — sg.]

7. శ్రమయందు నీవు మొఱ్ఱపెట్టగా నేను నిన్ను విడిపించితిని; ఉరుము యొక్క మరుగైన స్థలములోనుండి నీకు ఉత్తరమిచ్చితిని; మెరీబా జలములయొద్ద నిన్ను పరీక్షించితిని. సెలా.

1. మన బలమైయున్న దేవునికి ఆనందముతో పాడుడి. ప్రజలు తమ పరిశుద్ధ సభలను జరుపుకొను పండుగ దినములలో పాడబడుటకై ఈ కీర్తన నియమింపబడియుండుట సంభవము. ఆరంభములో దేవుడు ఆజ్ఞాపించిన ఆరాధనక్రమము వివరింపబడుచున్నది. వారు గుడారమునొద్ద చెవిటివారివలెను మూగవారివలెను నిలువరాదు; ఏలయనగా దేవుని సేవ సోమరితనములోగాని, చల్లనైనవియు వ్యర్థమైనవియునైన ఆచారములలోగాని ఇమిడియుండదు; అయితే వారు ఇక్కడ విధింపబడిన అట్టి అభ్యాసములచేత తమలో విశ్వాసైక్యతను పోషించుకొనవలెను; తమ భక్తిని బహిరంగముగా ఒప్పుకొనవలెను; దానియందు ఎడతెగక అభివృద్ధిపొందుటకు తమ్మును తాము ప్రేరేపించుకొనవలెను; ఏకమనస్సుతో దేవుని స్తుతించుటయందు కలిసికొనుటకు ప్రయత్నింపవలెను; సంక్షేపముగా, దేవుడు వారిని తనకు దత్తత చేసికొనిన పరిశుద్ధ నిబంధనయందు స్థిరముగా నిలువవలెను.

ధర్మశాస్త్రము క్రింద పండుగ దినముల ఉపయోగము ఇట్టిదైయుండెను గనుక, ఈ దినములలో నిజ విశ్వాసులు ఎప్పుడు కలిసి కూడుకొనినను, వారు లక్ష్యముగా పెట్టుకొనవలసిన ఉద్దేశము భక్తి అభ్యాసములయందు నిమగ్నులగుట — దేవునినుండి తాము పొందిన ఉపకారములను జ్ఞాపకము చేసికొనుట — ఆయన వాక్య జ్ఞానమునందు అభివృద్ధిపొందుట — తమ విశ్వాసైక్యతను గూర్చి సాక్ష్యమిచ్చుట అని మనము నిర్ణయింపవచ్చును. దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుటకు వారిని ప్రేరేపించుచు విశ్వాస బోధ ముందు నడువనియెడలను, ఆయన ఉపకారముల జ్ఞాపకము స్తుతికి విషయమును సమకూర్చనియెడలను, మనుష్యులు వ్యర్థమైనవియు నిష్ప్రయోజనమైనవియునైన ఆచారములను ఆయనకు అర్పించుచు ఆయనను కేవలము అపహసించుచున్నారు. అంతేకాదు, ప్రజలు దైవసత్యము యొక్క వెలుగును ఆర్పివేసి, కేవలము బాహ్యమైన సేవను జరిపి తృప్తిపడునప్పుడు అది ఆయన నామమును అపవిత్రపరచుటయే. కావున విశ్వాసులు గుడారమునొద్ద కలిసి కూడుకొనవలెనని ఇక్కడ ఆజ్ఞాపింపబడుట మాత్రమే గాక, వారు అక్కడ కూడుకొనవలసిన ఉద్దేశము కూడ వారికి బోధింపబడుచున్నది; అదేమనగా, దేవుడు వారితో చేసిన ఉచితమైనదియు కృపాపూర్ణమైనదియునైన నిబంధన వారి విశ్వాసమును భక్తిని వృద్ధిచేయుటకై క్రొత్తగా వారి జ్ఞాపకమునకు తేబడవలెను; ఆ విధముగా వారు ఆయననుండి పొందిన ఉపకారములు కీర్తింపబడి, తద్వారా వారి హృదయములు కృతజ్ఞతాస్తుతులకు ప్రేరేపింపబడవలెను. తంబుర, సితార, స్వరమండలము విషయములో, ధర్మశాస్త్రము క్రింద లేవీయులు దేవుని ఆరాధనయందు వాద్యసంగీతమును వాడుట న్యాయమే అని మేము ఇంతకుముందు గమనించితిమి, ఇకమీదట అదే మాటను మరల చెప్పవలసిన అవసరము కలుగును; ఏలయనగా తన ప్రజలు ఇంకను లేతవారును పసిపిల్లలవంటివారునై యుండగా, క్రీస్తు వచ్చువరకు అట్టి ప్రాథమిక పాఠములచేత వారిని శిక్షించుట ఆయన చిత్తమైయుండెను. అయితే ఇప్పుడు సువార్త యొక్క స్పష్టమైన వెలుగు ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఛాయలను పారద్రోలి, దేవుడు సరళమైన విధముగా సేవింపబడవలెనని మనకు బోధించియుండగా, ప్రవక్త తన కాలపువారికి మాత్రమే విధించిన దానిని అనుకరించుట బుద్ధిహీనమైనదియు పొరపాటైనదియునైన పనియగును. పోపు మతస్థులు దీనిని తమకు అన్వయించుకొనుటలో కేవలము కోతులవలె ప్రవర్తించిరని దీనినిబట్టి స్పష్టమగుచున్నది. అమావాస్య అను మాటలో, అంశముచేత సమస్తమును సూచించు అలంకారముచేత, మిగిలిన ముఖ్యమైన పండుగలన్నియు ఇమిడియున్నవి. బలులు అనుదినము అర్పింపబడుచుండెను; అయితే ధర్మశాస్త్రము యొక్క స్పష్టమైన నియమము ప్రకారము విశ్వాసులు గుడారమునొద్ద కలిసి కూడుకొను దినములు విశేషముగా బలి దినములు అని పిలువబడుచున్నవి.

కుండ అని అనువదింపబడిన పదము, కెన్నికాట్ ప్రకారము, ఇటుకలు చేయుటకై మట్టిని కలిపి పిసుకుచుండిన ఒక పెద్ద పాత్ర. సెప్టువజింట్, వల్గేట్, సిమ్మకస్, జెరోము, స్ట్రీట్, పార్క్‌హర్స్ట్, ఐన్స్‌వర్త్, ఫ్రై, వాల్ఫోర్డ్ మొదలైనవారు మూల పదమును గంప అని అనువదించుచున్నారు. ఇటుకలు చేయబడు మట్టిని మోయుటకును, ఇటుకలను మోయుటకును గంపలు వాడబడియుండవచ్చునని పార్క్‌హర్స్ట్ గమనించుచున్నాడు.

4. ఇది ఇశ్రాయేలునకు కట్టడ. పైని చెప్పిన హెచ్చరికకు మరింత బలము కలుగునట్లు, నిత్య నిబంధనను స్థిరపరచు ఉద్దేశముతో ఈ ధర్మశాస్త్రము లేక విధి దేవుని పూర్వపు ప్రజలకు విధింపబడెనని ఇక్కడ బోధింపబడుచున్నది. నిబంధనలలో ఇరుపక్షముల మధ్య పరస్పర ఒప్పందము ఉండును గనుక, ఈ కట్టడ ఇశ్రాయేలునకు ఇయ్యబడెననియు, దేవుడు ఒప్పందము చేయుటలో దీనిని తనకు న్యాయముగా చెందవలసిన హక్కుగా తనకొరకు ఉంచుకొనెననియు ప్రకటింపబడుచున్నది.

5. ఆయన యోసేపునందు దానిని సాక్ష్యముగా నియమించెను. עדוה eduth అను హెబ్రీ పదము అలంకరించుట అను అర్థముగల עדה adah నుండి వచ్చినదని కొందరు చెప్పుచు, దానిని యోసేపు యొక్క ఘనత లేక అలంకారము అని అనువదించుచున్నారు. అయితే అది సాక్ష్యమిచ్చుట అను అర్థముగల עוד ud అను క్రియాపదమునుండి వచ్చినదనుటయే సరియైనది; మరియు ఈ వాక్యభాగము యొక్క ఉద్దేశము దానిని సాక్ష్యము లేక నిబంధన అని అనువదింపవలెనని కోరుచున్నది. మరియు యోసేపు ప్రత్యేకముగా పేర్కొనబడినప్పుడు, యాకోబు మరణానంతరము పండ్రెండు గోత్రములు వేరుపరచబడిన కాలమున ఏర్పరచబడిన ప్రజల మొదటి మూలమును అది సూచించుచున్నది. ఆ కాలమున రాజ్యాధికారము ఇంకను యూదా గోత్రమునకు రాలేదు గనుకను, రూబేను తన జ్యేష్ఠత్వపు హక్కును పోగొట్టుకొనెను గనుకను, యోసేపు తన సహోదరులకును సమస్త జనమునకును తండ్రియు పోషకుడునై యుండి, తనద్వారా వారికి కలిగిన ఉపకారములనుబట్టి, అతని సంతతివారు న్యాయముగా ప్రాధాన్యము కలిగియుండిరి. మరియు ఈ ఘనత తనకు చెల్లింపబడవలెనని దేవుడు నియమించిన కాలమున ఆయన ఆ ప్రజలను తనకొరకు కొనుక్కొనెను అను వాస్తవమును ప్రత్యేకముగా ఎత్తిచూపుటచేత నిబంధన యొక్క పరిశుద్ధత ఘనపరచబడుచున్నది; ఇది ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: ప్రజలు విడిపింపబడిన షరతు ఏమనగా, తమయెడల చూపబడిన కృపను జ్ఞాపకము క్రొత్తగా చేసికొనుటకై నియమింపబడిన దినములయందు వారు కలిసి కూడుకొనవలెను. ఆయన బయలువెళ్లినప్పుడు అను మాటలు దేవునికిని ప్రజలకును సమానముగా అన్వయించును. గొఱ్ఱెలకాపరి తన మందకు ముందుగా నడచునట్లును, సేనాధిపతి తన సైన్యమునకు ముందుగా నడచునట్లును, దేవుడు తన ప్రజలకు ముందుగా బయలువెళ్లుచున్నాడని చెప్పుట సాధారణమైన వాడుక. ఐగుప్తు దేశముపైగా అని చెప్పబడినప్పుడు, ఐగుప్తుకంటె ఎత్తుగా ఉన్న యూదయ యొక్క స్థితిని ఇది సూచించుచున్నదని కొందరు తలంచుచున్నారు; కావున ఐగుప్తునుండి యూదయకు వచ్చువారు ఎక్కిపోవుదురు. అయితే ఈ మాటలు కేవలము ఇట్టి భావము కలవని నేను గ్రహించుచున్నాను: దేవుని తమ నాయకునిగా కలిగియుండి, ప్రజలు ఐగుప్తు దేశము గుండా స్వేచ్ఛగాను ఏ ఆటంకము లేకుండను దాటిపోయిరి; ఏలయనగా ఆ దేశవాసులు వారి ప్రయాణమునకు ఏ అడ్డమును చేయుటకు సాహసింపనంతగా నిరుత్సాహపడి భయభ్రాంతులైరి. ("ఆయన బయలువెళ్లినప్పుడు, మొదలైనవి; అనగా, ఐగుప్తు దేశమంతటిలో తొలిచూలులను నాశనము చేయుటకు దేవుడు బయలువెళ్లినప్పుడు; దానినిబట్టియే పస్కా నియమింపబడెను." — వాల్ఫోర్డ్.) ప్రవక్త సమస్త ప్రజల పేరిట మాటలాడుచు, తాను ఘోరమైన అనాగరికతనుండి విడిపింపబడితినని చెప్పునప్పుడు వారి విమోచన అను ఆశీర్వాదమును ఘనపరచుచున్నాడు: నేను ఎరుగని భాష వింటిని. సమాజము యొక్క ముఖ్యబంధమైన భాషచేత ఏ సంబంధమును కలిగియుండజాలని ప్రజల మధ్య పరవాసము చేయుటకంటె అప్రియమైనది మరేదియు లేదు. భాష మనస్సు యొక్క ప్రతిరూపమును దర్పణమునైయున్నది గనుక, పరస్పర సంభాషణలో దానిని వాడజాలనివారు అడవిలోని క్రూరమృగములవలెనే ఒకరికొకరు పరాయివారైయుందురు. ప్రవక్తయైన యెషయా (యెషయా 33:19) మిక్కిలి భయంకరమైన శిక్షను ప్రకటింప ఉద్దేశించినప్పుడు, "నీవు గ్రహింపలేని గూఢమైన మాటలును, నీకు అర్థముకాని నత్తి నాలుకయుగల క్రూరమైన జనమును నీవు చూచెదవు" అని చెప్పుచున్నాడు. ఆ విధముగా, తమకు తెలియని భాషగల ఐగుప్తీయులనుండి తాము విడిపింపబడిరి గనుక, దేవుడు తమకు అనుగ్రహించిన ఉపకారము మరింత విలువైనదిగా ఎంచబడవలెనని ప్రజలు ఒప్పుకొనుచున్నారు.

6. నేను అతని భుజమును బరువునుండి తొలగించితిని. ఇక్కడ దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులకు తాను అనుగ్రహించిన ఉపకారములను, తాను వారిని తనకు ఋణస్థులనుగా చేసిన అనేక విధములను వివరింప మొదలుపెట్టుచున్నాడు. వారు విడిపింపబడిన దాస్యము ఎంత బాధాకరమైనదో, వారి స్వాతంత్ర్యము అంత కోరదగినదియు అమూల్యమైనదియునైయుండెను. కావున వారి బరువులు వారు వాటి క్రింద వంగిపోవునంత భారమైనవనియు, వారు ఇటుకలు చేయు పనికిని ఇతర దాసత్వపు కష్టమైన పనులకును విధింపబడిరనియు చెప్పబడినప్పుడు, వారి విమోచన అను ఆశీర్వాదము యొక్క గొప్పతనమును మరింత స్పష్టముగా చూపుటకై వారి ఈ మొదటి స్థితికిని తరువాతి స్థితికిని మధ్య పోలిక ప్రవేశపెట్టబడుచున్నది. ఇప్పుడు మనము దీనిని మనకు అన్వయించుకొని, దేనికి ఇది ప్రతిరూపమైయుండెనో ఆ ఉన్నతమైన విషయమునకు మన మనస్సులను లేవనెత్తుదము. దేవుడు మన భుజములను ఇటుకల బరువునుండి తొలగించుట మాత్రమే గాక, మన చేతులను ఆవములనుండి తొలగించుట మాత్రమే గాక, సాతాను యొక్క క్రూరమైనదియు దుర్భరమైనదియునైన నిరంకుశత్వమునుండి మనలను విమోచించి, నరకపు అగాధములనుండి మనలను పైకి లాగెను గనుక, మనము ఆయనకు లోబడియున్న బాధ్యతలు ఆయన తన పూర్వపు ప్రజలను ఉంచిన బాధ్యతలకంటె ఎంతో కఠినమైనవియు పరిశుద్ధమైనవియునైయున్నవి.

"ఐగుప్తు దేశము ()על మీదుగా బయలువెళ్లుట అనునది దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను బయటికి రప్పించుటలో దానిమీద చూపిన అధికారమును వ్యక్తపరచుచున్నట్లున్నది; మరియు వారు అప్పుడు ఐగుప్తీయులమీద ఆధిక్యస్థితి అనదగిన స్థితిలో ఉండి, ఎత్తిన చేతితో బయలువెళ్లిరి. నిర్గమకాండము 14:8; సంఖ్యాకాండము 33:3. ఆ తరువాత కొంతకాలమునకే ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడెను." — ఆర్చ్‌బిషప్ సెక్కర్. సెప్టువజింట్, సిరియా అనువాదము, వల్గేట్, మరియు కల్దీయ అనువాదము తప్ప మిగిలిన అనువాదములన్నియు ప్రథమపురుషను వాడుచు, "అతడు ఎరుగని భాష వినెను" అని చదువుచున్నవి. డోడర్లైన్ "నేను ఎరుగని స్వరము వింటిని" అని చదువుచు, ఉత్తమపురుషనే నిలుపుకొని, ఈ మాటలను కీర్తనకారుడు అకస్మాత్తుగా దైవప్రేరణచేత ప్రభావితుడైనట్లు గ్రహించి, దేవుడు తనతో పలికిన ఒక దైవోక్తిని వినినప్పుడు పలికిన ఆకస్మికమైన ఆశ్చర్యోద్గారముగా వివరించుచున్నాడు; ఆ దైవోక్తి 6వ వచనమునుండి కీర్తన ముగింపువరకు వెంటనే వచ్చు మాటలే, అవి దేవుని పక్షముగా పలుకబడినవి. ఈ స్వరమును అతడు వినెను గాని దానిని గ్రహింపలేదు; అనగా దాని ఉద్దేశమును భావమును అతడు పూర్తిగా గ్రహింపలేదు.

"ఐగుప్తు భాష యాకోబు కుమారులకు అర్థమగునది కాదు; ఏలయనగా యోసేపు ఐగుప్తు అధిపతిగా కనబడి, తన్ను తాను తన సహోదరులకు ఇంకను తెలియపరచుకొనుటకు ఇష్టపడనప్పుడు, ద్విభాషి ద్వారా వారితో మాటలాడెను. ఆదికాండము 42:23 చూడుడి." — స్ట్రీట్.

7. శ్రమయందు నీవు మొఱ్ఱపెట్టగా నేను నిన్ను విడిపించితిని. ఇక్కడ అదే విషయము కొనసాగింపబడుచున్నది. వారు ఆపదలో ఉన్నప్పుడు మొఱ్ఱపెట్టుట అనగా వారు అప్పుడు దేవునికి చేసిన ప్రార్థనలని నేను గ్రహించుచున్నాను. విపరీతమైన దుస్థితికి లోనైనవారు కొన్నిసార్లు అస్తవ్యస్తమైన కేకలతో తమ విపత్తులను గూర్చి విలపించుట జరుగును; అయితే ఈ శ్రమపొందిన ప్రజలలో ఇంకను భక్తి యొక్క కొంత శేషము ఉండెను గనుకను, వారు తమ పితరులకు చేయబడిన వాగ్దానమును మరచిపోలేదు గనుకను, వారు తమ ప్రార్థనలను దేవుని వైపు మళ్లించిరని నాకు ఏ సందేహమును లేదు. దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుటను గూర్చి ఎన్నడును తలంపని భక్తిలేని మనుష్యులు సహితము ఏదైన గొప్ప విపత్తు యొక్క ఒత్తిడి క్రింద ఉన్నప్పుడు, స్వభావము యొక్క రహస్యమైన ప్రేరణచేత ఆయనను ఆశ్రయించుటకు కదిలింపబడుదురు. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని వైపు చూచునట్లు వారిని నడిపించుచు, ఆ వాగ్దానము వారికి ఒక విధముగా బాలశిక్షకుడైయుండెనని ఇది మరింత సంభవనీయముగా చేయుచున్నది. సహాయము కొరకు ఆయనయందు నమ్మికయుంచువాడు తప్ప మరెవడును ఆయనకు యథార్థముగా మొఱ్ఱపెట్టడు గనుక, తమకు అనుగ్రహింపబడిన విమోచనను ఆయనకు మాత్రమే ఆపాదించుట తమ విధియని ఈ మొఱ్ఱ వారిని మరింత బలముగా ఒప్పింపవలసియుండెను. ఉరుము యొక్క మరుగైన స్థలము అను మాటచేత, దేవుడు ఉరుముచు ప్రజల మూలుగులు ఐగుప్తీయులకు వినబడకుండ చేసెననియు, వాటిని వినుటచేత ఐగుప్తీయులు మరింత ఆగ్రహము చెందకుండునట్లు అట్లు చేసెననియు కొందరు, నా అభిప్రాయములో అతి సూక్ష్మమైన వివరణతో, గ్రహించుచున్నారు. అయితే దీని అర్థము కేవలము ఇదే: ప్రజల మొఱ్ఱ రహస్యమైనదియు ఆశ్చర్యకరమైనదియునైన విధముగా వినబడెను; అదే సమయమున తాము దైవహస్తముచేత సహాయము పొందితిమని ఇశ్రాయేలీయులు నిశ్చయపరచుకొనునట్లు స్పష్టమైన గురుతులు ఇయ్యబడెను. దేవుడు ముఖాముఖిగా వారికి కనబడలేదనుట నిజమే; అయితే ఉరుము వారి మధ్య ఆయన రహస్య సాన్నిధ్యమునకు స్పష్టమైన సూచనయైయుండెను. ఈ ఉపకారమును వారు మరింత ఘనముగా ఎంచునట్లు, వారు దానికి అయోగ్యులని దేవుడు వారిని గద్దించుచు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దుష్టమైనదియు వక్రమైనదియునైన స్వభావము కలవారని మెరీబా జలములయొద్ద అంత స్పష్టమైన రుజువు ఇచ్చిరి, నిర్గమకాండము 17:7. ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: మీ దుష్టత్వము ఆ కాలమున అంత బహిరంగముగా బయలుపడెను గనుక, మీయెడల నా దయ మీ యోగ్యతను ఏ మాత్రమును లక్ష్యపెట్టుటవలన కలుగలేదని దీనినిబట్టి నిశ్చయముగా తిరుగులేని సంగతియైయుండవలెను. (బిషప్ లౌత్ "ఉరుము యొక్క మరుగైన స్థలము" అనుదానిచేత సీనాయి పర్వతముమీద ఇశ్రాయేలీయులు దేవునితో కలిగిన సంబంధమును గ్రహించుచున్నాడు; దాని భీకరత ఈ కొద్ది మాటలచేత వ్యక్తపరచబడుచున్నది. (హెబ్రీయుల పరిశుద్ధ కవిత్వముపై లౌత్ ఉపన్యాసములు, సంపుటి 2, పుట 220.) వాల్ఫోర్డ్ "మరుగైన స్థలమునుండి ఉరుముచేత నేను నీకు ఉత్తరమిచ్చితిని" అని చదువుచు, ఇది "సీనాయిమీద జరిగిన మహిమాన్వితమైన ప్రదర్శనను సూచించుచున్నది; అక్కడ సన్నిహితుడైయున్న దేవుని గురుతులైన మెరుపులును ఉరుములును కనబడినను వినబడినను, ఆయన తానే సమస్త మానవ దృష్టికి మరుగైయుండెను" అని గమనించుచున్నాడు. దీనిని సీనాయికి అన్వయించుటకు వ్యతిరేకముగా చెప్పదగిన ఏకైక ఆక్షేపణ ఏమనగా, మెరీబాయొద్ద జరిగిన సణుగుడు, నిర్గమకాండము 17, సీనాయిమీది ఉరుములకు, నిర్గమకాండము 19, ముందు జరిగెను; అయితే ఇక్కడ ఉరుము మొదట పేర్కొనబడి, ఆ తరువాత వచనాంతమున మెరీబాయొద్ద జరిగినది పేర్కొనబడినది. అయితే ఈ ఆక్షేపణ సులభముగా తొలగింపబడును; ఏలయనగా లేఖనములోని కవిత్వ రచనలలో సంఘటనల వర్ణనయందు ఖచ్చితమైన క్రమము ఎల్లప్పుడును పాటింపబడదు. ఆ విధముగా కీర్తన 83:9లో మిద్యానీయులమీది జయము (న్యాయాధిపతులు 7), మొదట సాధింపబడిన జయమైన సీసెరామీది జయమునకు (న్యాయాధిపతులు 4) ముందు పేర్కొనబడినది.) ఈ గద్దింపు ఇశ్రాయేలీయులకంటె మనకు ఏ మాత్రమును తక్కువగా అన్వయింపదు; ఏలయనగా మనము సాతాను యొక్క నిరంకుశత్వము క్రింద శ్రమపొందుచుండగా దేవుడు మన మూలుగులను వినుట మాత్రమే గాక, మనము పుట్టకమునుపే తన అద్వితీయ కుమారుని మన విమోచన క్రయధనముగా నియమించెను; తరువాత మనము ఆయనకు శత్రువులమైయుండగా, తన సువార్తచేతను తన పరిశుద్ధాత్మచేతను మన మనస్సులను వెలిగించుచు, తన కృపలో పాలివారమగుటకు మనలను పిలిచెను; అయినను మనము సణుగుచునే యున్నాము, అంతేకాదు, గర్వముతో ఆయనమీద తిరుగుబాటు సహితము చేయుచున్నాము.

కీర్తన 81:8-12

8. నా ప్రజలారా, వినుడి, నేను నీకు గంభీరముగా సాక్ష్యమిచ్చెదను; ఇశ్రాయేలూ, నీవు నా మాట ఆలకించిన యెడల! 9. అన్యుడైన దేవుడు నీలో ఉండకూడదు; అన్యుడైన దేవునికి నీవు నమస్కారము చేయకూడదు. 10. ఐగుప్తు దేశములోనుండి నిన్ను రప్పించిన యెహోవానగు నేనే నీ దేవుడను; నీ నోరు విశాలముగా తెరువుము, నేను దానిని నింపెదను. 11. అయితే నా ప్రజలు నా మాట ఆలకింపలేదు; ఇశ్రాయేలు నన్ను లక్ష్యపెట్టలేదు. 12. కాబట్టి వారి హృదయ తలంపులకు నేను వారిని అప్పగించితిని; వారు తమ సొంత ఆలోచనలచొప్పున నడుచుకొందురు.

8. నా ప్రజలారా, వినుడి. ప్రజల హృదయములను మరింత బలముగా తాకుటకై, దేవుడు ఇక్కడ బోధకుని పాత్ర ధరించినవానిగా, సమాజము మధ్య ఆప్యాయముగా మాటలాడుచున్నవానిగా ప్రవేశపెట్టబడుచున్నాడు; మనుష్యులను విశ్వాసమునకును నిజమైన భక్తికిని ప్రేరేపించు దేవుని స్వరము వినబడని సభలన్నియు నిష్ప్రయోజనమైనవియు అల్పమైనవియునై యున్నవని వారికి బోధించుటకై ఇది చేయబడుచున్నది. అయితే మనము ఈ మాటలను పరిశీలించుటకు సాగిపోదము. ప్రజలు దేవుని స్వరమును శ్రద్ధతో ఆలకించిననే తప్ప పండుగ దినములు పవిత్రముగాను యథార్థముగాను ఆచరింపబడవని కొద్ది మాటలలో బోధించుటకే ఈ ఉపోద్ఘాతము ఉద్దేశింపబడెను. తమ చేతులను, పాదములను, కన్నులను, తమ సమస్త వ్యక్తిత్వములను ఆయన సేవకు ప్రతిష్ఠించుటకై, వారు మొదట ఆయన స్వరమునకు తమ చెవులను తెరువవలసియుండెను. ఆ విధముగా, నేర్చుకొనువారగుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవారిని మాత్రమే ఆయన తన సేవకులుగా అంగీకరించునని పాఠము బోధింపబడుచున్నది. సాక్ష్యమిచ్చెదను అను మాటచేత, తన మాటలకు మరింత అధికారము కలుగునట్లు ఆయన గంభీరమైన రీతిగా నిబంధన చేయుచున్నాడని సూచించుచున్నాడు. దాని తరువాత వచ్చు ఇశ్రాయేలూ, నీవు నా మాట ఆలకించిన యెడల! అను వాక్యము, ఆవేశపూర్ణమైన ప్రసంగములలో తరచుగా వాడబడు విధముగా అర్ధాంతరముగా ఆగిపోయిన మాట అని నేను తలంచుచున్నాను; ఆ లోపము మరింత ఆతురతను వ్యక్తపరచుటకు ఉపయోగపడుచున్నది. కొందరు దీనిని తరువాతి వచనముతో ఈ విధముగా కలుపుచున్నారు: ఇశ్రాయేలూ, నీవు నా మాట ఆలకించిన యెడల, అన్యుడైన దేవుడు నీలో ఉండడు. అయితే ఇది దేవుని పక్షమున పలుకబడిన విచారపు మాటగా ఎంచబడుటయే మేలు. ఈ మొండియు తిరుగుబాటుదారులునైన ప్రజలను తాను నమ్మలేకున్నాడనియు, వారు విధేయులును బోధకు లోబడువారునై యుందురని ఆశించుట తనకు దుర్లభమనియు ఆయన పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు.

అక్షరార్థముగా "వివాదపు జలములు;" మెరీబా מריבה meribah, వాదించుట అను అర్థముగల רוב rub నుండి వచ్చినది; అది వివాదము, కలహము అను అర్థముగల నామవాచకము. కావున ఇశ్రాయేలీయులు మోషేతో వాదించిన అరణ్యములోని స్థలమునకు అది తగిన పేరుగా వాడబడుచున్నది. బిషప్ మాంట్ ఇట్లు గమనించుచున్నాడు: "మన బైబిలు అనువాదములో వాడబడినట్లు స్థలనామమును చెప్పుట, సామాన్య ప్రార్థన గ్రంథములోని 'కలహపు జలములు' అను అనువాదముకంటె ఎంతో ఎక్కువ కవితాత్మకమైనది." లౌత్ ఇట్లనుచున్నాడు: "మెరీబాను గూర్చిన ప్రస్తావన మరియొక భావమును, అనగా ఇశ్రాయేలీయుల కృతఘ్నతను మొండితనమును, ప్రవేశపెట్టుచున్నది; వారు తమ పరలోక ఉపకారి యొక్క దయను ఉపకారములను ఎల్లప్పుడును మరచినవారుగా కనబడుచున్నారు." స్ట్రీట్ "మరియు నేను నీతో ఒక సాక్ష్యమును చేసెదను" అని చదువుచున్నాడు. అతడు ఇట్లనుచున్నాడు: "אעידה అనునది హిఫిల్ రూపములో ఉన్నది; అది తరచుగా ఒక సంగతిని చేయుట లేక చేయించుట అను అర్థమిచ్చును. మందసము సాక్ష్యపు మందసము, העדת ארון, నిర్గమకాండము 30:26, అనియు, నిబంధన మందసము, యెహోషువ 3:6, అనియు పిలువబడుచున్నది; నిర్గమకాండము 25:21 కూడ చూడుడి. దేవుడు తనకిచ్చు సాక్ష్యమును మందసములో ఉంచవలెనని మోషే ఆజ్ఞాపింపబడెను. కావున నిబంధనయు సాక్ష్యమును ఒక్కటేయని స్పష్టము." "నేను నీకు సాక్ష్యమిచ్చెదను — నేను ప్రతి సందర్భమునందును దైవోక్తిమూలమైన నడిపింపును ఇచ్చెదను; అప్పుడు నీవు అన్యదేవతలను ఆశ్రయింపవలసిన అవసరము ఉండదు, కల్పితమైన ఏ దేవతకును నీకు హానిచేయు శక్తి ఉండదు." — హార్స్లీ. "Ou, perversite, ou, durete." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, మూర్ఖత, లేక, కాఠిన్యము." హమ్మండ్ "వారి హృదయముల ఊహలకు నేను వారిని అప్పగించితిని" అని చదువుచున్నాడు. హార్స్లీ: "కాబట్టి నేను వారిని వారి సొంత హృదయముల పాలనకు అప్పగించితిని." ఫ్రై: "మరియు నేను వారిని వారి హృదయ వాంఛలకు అప్పగించితిని." వాల్ఫోర్డ్: "కావున నేను వారిని వారి హృదయ సంకల్పములకు అప్పగించితిని."

9. అన్యుడైన దేవుడు నీలో ఉండకూడదు. ("అన్యుల దేవుడు, లేక పరదేవుడు." — హమ్మండ్.) ఇక్కడ నిబంధన యొక్క ప్రధానాంశము, దాదాపు దాని సారాంశమంతయు, ప్రతిపాదింపబడుచున్నది; అదేమనగా, దేవుడు మాత్రమే ప్రాధాన్యము కలిగియుండవలెను. కొందరు ఈ వివరణను ఇష్టపడవచ్చును: ఇశ్రాయేలూ, నీవు నా మాట ఆలకించిన యెడల, నీవు నాయందు మాత్రమే తృప్తిపొందవలెననియు అన్యదేవతలను వెదకకూడదనియు కోరుటకంటె ఎక్కువ కఠినముగా నేను నీయొద్దనుండి కోరునది లేక అడుగునది మరేదియు లేదు; ఈ అభిప్రాయమును నేను ఏ మాత్రమును నిరాకరింపను. ఈ మాటలచేత దేవుడు, తనకు మాత్రమే చెందవలసిన ఘనతలో మరియొకనికి పాలుపొందనియ్యనంత రోషముగల దేవుడని ధర్మశాస్త్రములోను ప్రవక్తలలోను ఇతర స్థలములలో తాను తరచుగా బోధించు సత్యమును నిస్సందేహముగా స్థిరపరచుచున్నాడు. అయితే అదే సమయమున నిజమైన మతారాధన విధేయతతో ఆరంభమగునని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు. మోషే పాటించు క్రమము భిన్నమైనది, నిర్గమకాండము 20:2, 4, ద్వితీయోపదేశకాండము 5:6, 8. ఆ వాక్యభాగములలో దేవుడు తాను ఇశ్రాయేలు దేవుడనని ప్రకటించుటతో ఆరంభించి, ఆ తరువాత తమకొరకు క్రొత్త దేవతలను చేసికొనకూడదని వారిని నిషేధించుచున్నాడు. అయితే ఇక్కడ నిషేధము మొదట ఉంచబడి, దాని కారణము తరువాత చేర్చబడుచున్నది; అదేమనగా, ప్రజలు తన ప్రజలగునట్లు వారిని కొనుక్కొనిన దేవునియందు వారు పూర్తిగా తృప్తిపొందవలెను. వారి హృదయ సింహాసనమును తాను పొందుటకు మార్గము సిద్ధపరచుటకై ఆయన దీనిని ముందు ఉంచుచున్నాడేమో. ఆయన మొదట ప్రజలను మూఢనమ్మకములనుండి మళ్లింపగోరుచున్నాడు; ఏలయనగా నిజమైన మతము మన హృదయములలో వేరుపారకమునుపు అవి తప్పక పెల్లగింపబడి తీసివేయబడవలెను.

10. ఐగుప్తు దేశములోనుండి నిన్ను రప్పించిన నీ దేవుడనైన యెహోవాను నేనే; నీ నోరు విశాలముగా తెరువుము. దేవుడు ప్రజలకొరకు తాను చేసిన విమోచనను జ్ఞాపకము చేయుట ద్వారా, తాను తన సంరక్షణలోనికి చేర్చుకొనినవారు తన సేవకు బద్ధులై యుండునట్లు వారికి కళ్లెము వేసెను; మరియు ఇప్పుడు, రాబోవు కాలమును గూర్చి, వారి కోరికలను నింపి తృప్తిపరచుటకు సకల ఆశీర్వాదముల సమృద్ధి తనయొద్ద కలదని ఆయన వారికి నిశ్చయపరచుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు తనను మాత్రమే హత్తుకొనియుండునట్లు వారిని ప్రేరేపించుటకు ఆయన ఉపయోగించుచున్నవియు, తనను విడిచి అన్యదేవతలను ఆశ్రయించినయెడల వారు ఎంత దుష్టముగాను భక్తిహీనముగాను ప్రవర్తించినవారగుదురో వారికి చూపుచున్నవియునైన మూడు హేతువులు ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినవి. మొదటిది, ఆయన యెహోవా అనునది. యెహోవా అను నామముచేత ఆయన స్వభావసిద్ధముగా దేవుడనని తన హక్కును స్థాపించుకొనుచు, క్రొత్త దేవుళ్లను కల్పించుట మనుష్యుని శక్తికి మించినదని ప్రకటించుచున్నాడు. యెహోవాను నేనే అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, నేను అను సర్వనామము నొక్కి పలుకబడినది. ఐగుప్తీయులు ఆకాశమునకును భూమికిని సృష్టికర్తయైనవానిని ఆరాధించుచున్నామని నిస్సందేహముగా చెప్పుకొనిరి; కాని ఇశ్రాయేలు దేవునియెడల వారు చూపిన తిరస్కారము వారి అబద్ధమును స్పష్టముగా బయలుపరచెను. మనుష్యులు తమ్మును తాము సమర్థించుకొనుటకు ఎంత అందమైన సాకులను చూపినను, వారు ఆయనను విడిచిపోవునప్పుడెల్ల తాము కల్పించుకొనిన విగ్రహములను ఆయన దోపుడుసొమ్ముతో అలంకరించుదురు. తాను యెహోవానని స్థిరపరచిన పిమ్మట, ఆయన తన దైవత్వమును దాని ఫలము చేతను అనుభవము చేతను నిరూపించుచున్నాడు, — అనగా తన ప్రజలను ఐగుప్తులోనుండి విడిపించుటయందును, విశేషముగా ఆ సమయమున తాను పితరులకు చేసిన వాగ్దానమును నెరవేర్చుటయందును కనబడిన దాని స్పష్టమైనదియు త్రోసివేయజాలనిదియునైన సాక్ష్యము చేతను నిరూపించుచున్నాడు. ఇది ఆయన రెండవ హేతువు. ఆ సందర్భమున కనుపరచబడిన శక్తిని దానికదే వేరుగా ఎంచి చూడకూడదు, ఏలయనగా అది ఆయన చాలకాలము క్రిందట అబ్రాహాముతో చేసిన నిబంధనమీద ఆధారపడియుండెను. ఆ విమోచన ద్వారా ఆయన తన శక్తికి ఎంతటి రుజువు ఇచ్చెనో తన విశ్వాస్యతకును అంతటి రుజువు ఇచ్చెను; ఈ విధముగా తనకు చెందవలసిన స్తుతిని ఆయన స్థాపించుకొనెను. మూడవ హేతువు ఏదనగా, ఆయన రాబోవు కాలమునకై తన్ను తాను ప్రజలకు అర్పించుకొనుచున్నాడు; వారు విశ్వాసమునందు నిలకడగా కొనసాగినయెడల, తన మంచితనము తరగనిదైయున్నందున, పితరులు తనను ఎట్టివానిగా అనుభవించిరో పిల్లలయెడలను తాను అట్టివాడనుగానే యుందునని వారికి నిశ్చయపరచుచున్నాడు: నీ నోరు విశాలముగా తెరువుము, నేను దానిని నింపెదను. విశాలముగా తెరువుము అను మాటచేత, తన ఉపకారము ప్రవహింపకుండ అడ్డగించు సంకుచితమైన తలంపులను కోరికలను ఆయన పరోక్షముగా ఖండించుచున్నాడు. "ప్రజలు దరిద్రములో నుండినయెడల, ఆ నింద పూర్తిగా వారిమీదనే మోపబడవలెను; ఏలయనగా తమకు అవసరమైన ఆశీర్వాదములను పొందుటకు వారి పాత్ర చాలినంత విశాలముగా లేదు; లేదా, వారిమీదికి తమంతట తామే ప్రవహించు ఆశీర్వాదములను వారు తమ అవిశ్వాసముచేత త్రోసివేయుచున్నారు," అని ఆయన చెప్పుచున్నట్లు మనము భావింపవచ్చును. వారి నోరు తెరువుమని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుట మాత్రమే గాక, మన కోరికలు ఎంత విశాలమైనను మనకు సంపూర్ణ తృప్తి కలిగించుటకు అవసరమైనదేదియు కొదువగా నుండదని సూచించుట ద్వారా తన కృప యొక్క సమృద్ధిని ఇంకను అధికముగా ఘనపరచుచున్నాడు. దీనినుండి తేలునదేమనగా, దేవుని ఆశీర్వాదములు మనమీద మితముగాను అల్పముగాను బొట్లుబొట్లుగా పడుటకు కారణము మన నోరు మిక్కిలి ఇరుకైనదగుటయే; మరియు ఇతరులు ఖాళీగాను ఆకలిగొనినవారుగాను ఉండుటకు కారణము వారు తమ నోటిని పూర్తిగా మూసికొనియుండుటయే. మనుష్యులలో అధికసంఖ్యాకులు అసహ్యముచేతనో, గర్వముచేతనో, వెఱ్ఱితనముచేతనో పరలోకమునుండి తమకు అర్పింపబడు ఆశీర్వాదములన్నిటిని నిరాకరించుదురు. మరికొందరు వాటిని పూర్తిగా త్రోసివేయకపోయినను, వారి విశ్వాసము సమృద్ధియైన సరఫరాను పొందకుండ వారిని ఆటంకపరచునంత ఇరుకైనదై యున్నందున, కష్టముమీద కొన్ని చిన్న బిందువులను మాత్రమే స్వీకరింతురు. దేవుని హత్తుకొనుటకై ఆయనను ఎరుగవలెనను కోరిక మనుష్యులకు లేనప్పుడును, ఆయనయందు తృప్తిపొంది విశ్రమించుటకు వారు అంతే అయిష్టముగా నున్నప్పుడును, అది మానవజాతి దుర్నీతికి మిక్కిలి స్పష్టమైన నిదర్శనము. ఆయన ఇక్కడ బాహ్యమైన సేవచేత ఆరాధింపబడవలెనని నిస్సందేహముగా కోరుచున్నాడు; కాని దైవత్వము యొక్క కేవలము నామమునకు ఆయన విలువనీయడు — ఏలయనగా ఆయన మహాత్మ్యము రెండు మూడు అక్షరములలో ఇమిడియుండదు. ఆ నామము దేనిని సూచించుచున్నదో దానినే ఆయన లక్ష్యపెట్టుచు, మన నిరీక్షణ ఆయననుండి తొలగి ఇతర వస్తువులవైపు మళ్లకుండునట్లును, నీతి రక్షణ సకల ఆశీర్వాదముల స్తుతి ఆయననుండి మరియొకనికి బదిలీ చేయబడకుండునట్లును ఆసక్తి కలిగియున్నాడు. యెహోవా అను నామముచేత తన్ను పిలుచుకొనుటలో, మనలను తృప్తిపరచి నింపుటకు సకల ఆశీర్వాదముల సంపూర్ణత తనయొద్ద కలదను ఆధారముమీద, ఆయన దైవత్వమును ప్రత్యేకముగా తనకే ఆపాదించుకొనుచున్నాడు.

11. అయితే నా ప్రజలు నా మాట ఆలకింపలేదు. తాను మృదువుగా తనయొద్దకు ఆకర్షింప ప్రయత్నించిన ఇశ్రాయేలీయులు తన స్నేహపూర్వకమైన ఆహ్వానమును తృణీకరించిరనియు, అవును, తాను చాలకాలమువరకు వారిని హెచ్చరించుచు వచ్చినను వారు తన స్వరమునకు ఎల్లప్పుడును తమ చెవులు మూసికొనిరనియు దేవుడు ఇప్పుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. ఆయన విలపించుచున్నది ఒక్క దినపు తిరుగుబాటును గూర్చి కాదు; మొదటినుండియు వారు ఎల్లప్పుడు బుద్ధిహీనులును కఠినపరచబడినవారునైన ప్రజలై యుండిరనియు, అదే మొండితనములో వారు నిలకడగా కొనసాగిరనియు ఆయన ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. దేవుడు ఇరుపక్షముల షరతులను దాదాపు సమానము చేయుచు మనతో నిబంధన చేయుటకు సిద్ధముగా నున్నప్పుడు, ఆయన మనయొద్దకు ప్రవేశింపకుండ ఆయనను బయట ఉంచుటయు, ఆయన మాట వినుటకు నిరాకరించుటయు నిశ్చయముగా రాక్షసమైన వక్రబుద్ధి. అజ్ఞానము అను సాకుతో తమ అపరాధమును తగ్గించుకొనుటకు వారికి ఏ అవకాశమును విడువకుండునట్లు, తాను బహిరంగమైనదియు ఉద్దేశపూర్వకమైనదియునైన తిరస్కారముతో త్రోసివేయబడితినని ఆయన చేర్చుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలు నన్ను ఒల్లకపోయెను. దీనినిబట్టి, వారి మనస్సులు ఈ లోకపు దేవునిచేత మంత్రముగ్ధములాయెనని స్పష్టమగుచున్నది.

తరువాతి వచనములో చెప్పబడినట్లు, ఆయన వారిని వారి హృదయకాఠిన్యమునకు, లేదా ఇతరులు అనువదించునట్లు, వారి హృదయాలోచనలకు అప్పగించుటకు కారణము ఇదే. ఆలోచనలు అని అనువదింపబడిన పదము ఏ ధాతువునుండి వచ్చినదో ఆ שררshorer అను ధాతువునకు సరియైన అర్థము బొడ్డు. కావున ఈ పదమును మనుష్యుల హృదయములలో చుట్టబడియున్న ఆలోచనలనిగాని, హృదయమును ఆవరించియున్న కాఠిన్యమనిగాని గ్రహించు అనువాదము మిక్కిలి తగినదే. అయినను, ఒకే సంగతి రెండుసార్లు చెప్పబడుట కీర్తనలలో సాధారణమని అందరికిని తెలిసినదే గనుక, వారు తమ స్వంత ఆలోచనల చొప్పున నడచెదరు అను మాట వెంటనే దానిని అనుసరించుచున్నందున, నేను ఆలోచనలు అను పదమునే ఎంచుకొంటిని. అంతేగాక, ఈ మాటలచేత దేవుడు, తన ప్రజలకు మంచిదియు ఆరోగ్యకరమైనదియునైన బోధను లేకుండచేసి, వారిని భ్రష్టమనస్సునకు అప్పగించినప్పుడు, తాను వారిని న్యాయముగా శిక్షించితినని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. తన వాక్యము ద్వారా మనలను పరిపాలించుటలో ఆయన మనలను కళ్లెముతో వలె అదుపులో ఉంచి, మన స్వంత వక్రమైన ఊహలను అనుసరించి త్రోవ తప్పిపోకుండ మనలను ఆటంకపరచునట్లే, యూదులనుండి తన ప్రవక్తలను తొలగించుట ద్వారా, వారిని వంకర త్రోవలలోనికి నడిపించిన వారి మూర్ఖమైనవియు భ్రష్టమైనవియునైన ఆలోచనలకు ఆయన కళ్లెము విడిచిపెట్టెను. దేవుడు మౌనముగా నుండి, మన వక్రబుద్ధిని చూచియు చూడనట్లుండి, మనలను పశ్చాత్తాపమునకును దిద్దుబాటునకును తెచ్చుటకు ఏ ఔషధమును ప్రయోగింపనప్పుడు, అది మనమీదికి రాగల శిక్షలన్నిటిలో అత్యంత భయంకరమైనదియు, మన స్థితి పూర్తిగా నిరాశాజనకమైనదనుటకు నిదర్శనమునై యున్నది. ఆయన మనలను గద్దించుచు, తీర్పును గూర్చిన భయముచేత మనలను బెదరించుచు, తన న్యాయపీఠము ఎదుటికి మనలను పిలుచుచున్నంతకాలము, ఆయన అదే సమయమున పశ్చాత్తాపపడుమని మనలను పిలుచుచున్నాడు. కాని ఇకమీదట మనతో వాదించుట పూర్తిగా వ్యర్థప్రయాసయనియు, తన హెచ్చరికలు ఏ ఫలమును ఇయ్యవనియు ఆయన చూచినప్పుడు, ఆయన మౌనము వహించి, దీనిచేత మన రక్షణను తన శ్రద్ధకు గురిగా చేసికొనుట మానివేసితినని మనకు బోధించుచున్నాడు. కావున, మనుష్యులు దైవ నడిపింపునుండి విడుదల పొందినవారై, అజాగ్రత్తగా తమ స్వంత ఆలోచనలను అనుసరించుచు, సాతాను తనకిష్టమైన చోటికెల్ల ఈడ్చుకొనిపోబడుటకంటె అధికముగా భయపడదగినది మరేదియు లేదు. అయినను ఈ మాటలను మరింత విస్తృతమైన భావములో గ్రహింపవచ్చును; అనగా, దేవుని ఓర్పు నశించిపోయినందున, తమ తెగించిన వక్రబుద్ధిచేత తాము ఎన్నడైనను మెరుగుపడుదురను నిరీక్షణనంతటిని తెంపివేసికొనిన తన ప్రజలను, తమ ఇష్టము చొప్పున అదుపులేకుండ ప్రవర్తించునట్లు ఆయన విడిచిపెట్టెను అని. దేవుని కృప త్రోసివేయబడువరకు అది మనుష్యులందరికిని సమానముగా అనుగ్రహింపబడునని కొందరు ఈ వాక్యభాగమునుండి తీయు అనుమానము మిక్కిలి అసంబద్ధమైనది. ఆ కాలమునందు సహితము దేవుడు లోకములోని మిగిలినవారినందరిని దాటిపోవుచు, అబ్రాహాము సంతానమును విశిష్టమైనదియు ప్రత్యేకమైనదియునైన హక్కుచేత తనతో ప్రత్యేక సంబంధములోనికి తెచ్చుటకు కృపతో ఇష్టపడెను. ఈ దినమున ఈ భేదము తొలగింపబడినదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; దేవుడు లోకమును తనతో సమాధానపరచుకొను సువార్త సందేశము మనుష్యులందరికిని సామాన్యమైనది. అయినను దేవుడు ఒక స్థలములోగాక మరియొక స్థలములో భక్తిగల బోధకులను ఎట్లు లేపుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము. ఇంకను, దేవుడు తాను పిలిచినవారిని ప్రభావవంతముగా తనయొద్దకు ఆకర్షింపనియెడల, బాహ్యమైన పిలుపు మాత్రమే చాలదు. మరియు, మనుష్యులు తమ స్వంత ఆలోచనల నడిపింపునకు విడువబడుటకంటె ప్రాణాంతకమైన తెగులు మరేదియు లేదని ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నందున, శరీర జ్ఞానము యొక్క ప్రేరణలను విసర్జించి, పరిశుద్ధాత్మ నడిపింపును అనుసరించుటయే మనము చేయవలసిన ఏకైక కార్యము.

కీర్తన 81:13-16

13. ఆహా, నా ప్రజలు నా మాట ఆలకించియుండిన యెడల! ఇశ్రాయేలు నా మార్గములలో నడచియుండిన యెడల! 14. నేను వారి శత్రువులను శీఘ్రముగా అణచియుందును, వారి విరోధులమీదికి నా హస్తమును త్రిప్పియుందును. 15. యెహోవాను ద్వేషించువారు ఆయనకు అబద్ధమాడియుందురు, వారి కాలము నిత్యముగా నిలిచియుండును. 16. ధాన్యపు క్రొవ్వుతో నేను వారిని పోషించియుందును; బండలోనుండి వచ్చు తేనెతో నేను నిన్ను తృప్తిపరచియుందును.

13. ఆహా, నా ప్రజలు నా మాట ఆలకించియుండిన యెడల! దేవుడు ఇశ్రాయేలు ప్రజలకు ఇచ్చుచున్న ఘనమైన బిరుదుచేత ఆయన వారి సిగ్గుకరమైనదియు అవమానకరమైనదియునైన ప్రవర్తనను మరింత ప్రభావవంతముగా బయలుపరచుచున్నాడు. దేవుడు వారిని తన ప్రజలుగా ఉండుటకు పిలిచినను, ఆయనకు మిక్కిలి పరాయివారైన వారికిని వీరికిని ఏ భేదమును లేకపోయెను అను సంగతిని తలంచుటవలన కనబడునట్లు, వారి దుష్టత్వము రెట్టింపుగా తీవ్రమాయెను. ఈ విధముగానే ఆయన ప్రవక్తయైన యెషయా ద్వారా ఇట్లు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: "ఎద్దు తన కామందును ఎరుగును, గాడిద తన యజమానుని దొడ్డి ఎరుగును; ఇశ్రాయేలుకు జ్ఞానము లేదు, నా జనులు యోచింపరు." (యెషయా 1:3)

మన ఆంగ్ల బైబిలులో "ఆయన వారిని పోషించియుండును" అని యున్నది. సెప్టువజింట్, వల్గేట్, సిరియా అనువాదములును, గ్రీన్, వాల్ఫోర్డ్ మరియు ఇతరులును కాల్వినువలెనే "నేను వారిని పోషించియుందును" అని చదువుచున్నారు. "సామాన్య పాఠము పురుషభేదమునందు మిక్కిలి ఆకస్మికమైన మార్పును ప్రవేశపెట్టుచున్నందున, ఇదియే శ్రేష్ఠమైన పాఠము," అని వాల్ఫోర్డ్ అనుచున్నాడు.

నేను ఆహా అని అనువదించిన לוlu అను హెబ్రీ అవ్యయము ఒక షరతును కాక ఒక కోరికను వ్యక్తపరచునదిగా గ్రహింపవలెను; కావున దేవుడు ఏడ్చుచు విలపించుచున్న మనుష్యునివలె, తమ పరమ మేలును జాగ్రత్తగా సమకూర్చనియ్యక ఇష్టపూర్వకముగా నిరాకరించుచున్న ఈ ప్రజల దౌర్భాగ్యమా! అని కేకలు వేయుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు. ఆయన ఒక తండ్రి పాత్రను వహించి, తన పిల్లలను మరల బాగుచేయుటకు సాధ్యమైన ప్రతి సాధనమును ప్రయత్నించిన పిమ్మట వారి స్థితి పూర్తిగా నిరాశాజనకమని గ్రహించి, నిట్టూర్పులచేతను మూల్గులచేతను దుఃఖపడినవానివలె మాటలాడుచున్నాడు; ఆయన మానవ భావావేశములకు లోనైనవాడని కాదు, గాని మనయెడల తాను కలిగియున్న ప్రేమ యొక్క గొప్పతనమును మరి ఏ విధముగాను ఆయన వ్యక్తపరచజాలడు గనుకనే. ("దీని మూలపాఠముకంటె దుఃఖపూరితమైనది మరేదియు ఉండజాలదు; భావమును ధ్వనియు ఆశ్చర్యకరముగా ఏకమైయున్నవి. హెబ్రీ ఎరిగినవానితో, అతడు ఎంత పండితుడైనను, తగిన మాటలలో తన్ను తాను వ్యక్తపరచుకొనలేక, తరచుగా నిట్టూర్పులచేతను వెక్కిళ్లచేతను అంతరాయము కలుగుచు, దుఃఖకరమైన ఆక్రందనతో ముగియు లోతైన దుఃఖమునకు ఇంతకంటె శ్రేష్ఠమైన ఉదాహరణను అతడు గ్రీకు లేక లాటిను కవి ఎవనియందైనను ఎన్నడును కనుగొనలేదని చెప్పుటకు నేను సంకోచింపను — ול ימע עמש יל לארשי יכרדב וכלהי Loo-ghammee-shomeagh-lee Yishrael-bid' rakee-yehallekoo! עayin అను అక్షరమునకు తగిన కంఠ్యోచ్చారణను ఇచ్చి, וvau కును יyod కును వాటి సంపూర్ణమైన ఆసియా ధ్వనిని ఇచ్చి, సంకుచితమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియునైన యూరోపియన్ ఉచ్చారణచేత వాటిని నొక్కి చంపనివాడు, ఈ వ్యాఖ్య యొక్క ఔచిత్యమును వెంటనే గ్రహించును," అని ఈ వచనమును గూర్చి డా. ఆడమ్ క్లార్క్ అనుచున్నాడు.) ప్రవక్త ఈ వాక్యభాగమును ద్వితీయోపదేశకాండము 32:29 లోని మోషే గీతమునుండి తీసికొనినట్లు కనబడుచున్నది; అక్కడ ప్రజల మొండితనము దాదాపు ఇవే మాటలతో విలపింపబడుచున్నది: "వారు జ్ఞానము తెచ్చుకొని దీని గ్రహించి తమ కడవరి స్థితిని తలపోసికొనిన యెడల ఎంత మేలు!" యూదులను పరోక్షముగా గద్దించుటయు, గొప్ప బాహ్య వర్ధిల్లుస్థితిని అనుభవింపకుండ వారిని ఆటంకపరచిన ఏకైక కారణము వారి స్వంత వక్రబుద్ధియే అను సత్యమును వారి మనస్సులలో ముద్రించుటయు ఆయన ఉద్దేశము. ప్రజల బిరుసైన మెడలను వంచుట దేవుని శక్తిలో నుండినందున ఆయన ఈ ఫిర్యాదును వ్యర్థముగాను ఆధారము లేకుండను పలుకుచున్నాడనియు, దీనిని చేయుటకు ఆయనకు ఇష్టము లేనప్పుడు గాఢముగా దుఃఖించుచున్న మనుష్యునితో తన్ను పోల్చుకొనుటకు ఆయనకు కారణము లేదనియు ఎవరైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, మన దౌర్భాగ్యమునకు కారణమును మనలోనే తప్ప మరెక్కడను వెదకకుండునట్లు ఆయన మన నిమిత్తమే ఈ విధమైన మాటలను మిక్కిలి సముచితముగా ఉపయోగించుచున్నాడని నేను ఉత్తరమిచ్చుచున్నాను. పూర్తిగా భిన్నమైన — భూమికి ఆకాశము ఎంత దూరమో అంతగా ఒకదానికొకటి భిన్నమైన — సంగతులను కలగలుపకుండ మనము ఇక్కడ జాగ్రత్తపడవలెను. దేవుడు తన వాక్యము ద్వారా మనయొద్దకు దిగివచ్చి, మినహాయింపు లేకుండ మనుష్యులందరికిని తన ఆహ్వానములను పంపుచు, ఎవనిని నిరాశపరచడు. ఆయనయొద్దకు యథార్థముగా వచ్చువారందరును చేర్చుకొనబడి, తాము వ్యర్థముగా పిలువబడలేదని వాస్తవ అనుభవమువలన కనుగొందురు. అదే సమయమున, వాక్యము కొందరి హృదయములలోనికి ప్రవేశించుచుండగా ఇతరులు దాని ధ్వనిని మాత్రమే వినుచున్నారు అను ఈ భేదమును మనము దేవుని రహస్యమైన ఏర్పాటు సంకల్పము అను ఊటకు చెందినదిగా ఎంచవలెను. అయినను మనము ఆయనకు లోబడనప్పుడు ఆయన కన్నీళ్లతోవలె మన బుద్ధిహీనతను గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుటలో ఏ విరోధమును లేదు. బాహ్య వాక్యము ద్వారా ఆయన మనకు పంపు ఆహ్వానములలో ఆయన తన్ను తాను తండ్రిగా కనుపరచుకొనుచున్నాడు; అట్లయితే ఈ విధమైన ఫిర్యాదును ఉపయోగించుటలో కూడ ఆయన ఇంకను తండ్రి స్వరూపములోనే తన్ను కనుపరచుకొనుచున్నాడని ఎందుకు గ్రహింపకూడదు? యెహెజ్కేలు 18:32 లో, ఆ వాక్యభాగమును వ్యాఖ్యానించుటలో దాని సమస్త ఉద్దేశమును మనము నిష్కపటముగాను నిష్పక్షపాతముగాను పరిగణించినయెడల, "మరణమునొందువాడు మరణమునొందుటను బట్టి నేను సంతోషించువాడను కాను" అని ఆయన పూర్ణ సత్యముతో ప్రకటించుచున్నాడు. పాపి మరణమునందు దేవుడు సంతోషింపడు: ఎట్లు? మనుష్యులందరును తనవైపు తిరుగవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు గనుక. కాని ఆయన మొదట వారి రాతి హృదయములను మాంసపు హృదయములుగా మార్చువరకు, మనుష్యులు తమ స్వంత స్వేచ్ఛాచిత్తముచేత దేవునివైపు తిరుగజాలరని మిక్కిలి స్పష్టమగుచున్నది: అవును, అగస్టీను వివేకముతో గమనించినట్లు, ఈ నూతనపరచుట సృష్టికార్యమును మించిన కార్యము. ఇప్పుడు మనుష్యులందరి హృదయములను సమానముగా తనకు లోబడునట్లు వంచి రూపించకుండ దేవుని ఆటంకపరచునదేమి? ఇక్కడ వినయమును మితమును పాటింపవలెను; ఆయన గ్రహింపశక్యముకాని నిర్ణయములలోనికి చొరబడుటకు సాహసింపక, ఆయన తన వాక్యములో తన చిత్తమును గూర్చి చేసిన ప్రత్యక్షతతో మనము తృప్తిపొందవలెను. "నాయొద్దకు రండి, తిరుగుడి" (యెషయా 21:12) అను మాటలు ఎవరికి చెప్పబడుచున్నవో వారి రక్షణను ఆయన కోరుచున్నాడని చెప్పుటకు అత్యంత న్యాయమైన ఆధారము కలదు. మన యెదుటనున్న వచనము యొక్క రెండవ భాగములో, దేవుని మాట వినుట అనగా ఏమో నిర్వచింపబడినది. ఆయన పలుకుదానికి సమ్మతించుట మాత్రమే చాలదు; ఏలయనగా వేషధారులు ఆయన నోటనుండి వచ్చునదంతయు సత్యమని వెంటనే ఒప్పుకొందురు, మరియు గాడిద తన చెవులను వంచునట్లే వినుచున్నట్లు నటింతురు. కాని మనము ఆయన అధికారమునకు మనలను లోపరచుకొనినప్పుడు మాత్రమే దేవుని మాట వినుచున్నామని చెప్పబడగలమని ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధింపనుద్దేశించుచున్నది.

14. నేను వారి శత్రువులను శీఘ్రముగా అణచియుందును. తమకు సంభవించిన విపత్తులన్నియు తమ స్వంత పాపములకే ఆపాదింపబడవలెనని ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులకు బోధింపబడుచున్నది; ఏలయనగా వారి శత్రువులు పైనుండి తమకు అనుగ్రహింపబడిన బలముతో తప్ప మరి ఏ బలముతోను వారితో యుద్ధము చేయలేదు. తన నాయకత్వము క్రింద ఏర్పరచబడిన ప్రజలు తమ శత్రువులందరిమీద జయము పొందుదురని దేవుడు వాగ్దానము చేసియుండెను; మరియు ఇప్పుడు తాను తన మాటను మీరితినని తనమీద నేరము మోపుటకు ఏ ఆధారమును లేకుండచేయుటకై, వారి పాపములు తనను ఆటంకపరచియుండనియెడల దీనిని చేయుటకు వారిని శక్తిపరచుటలో తాను తప్పియుండనని ఆయన రూఢిగా చెప్పుచున్నాడు. వారు పూర్వము సాధించిన జయములు వారి స్వంత యుద్ధ పరాక్రమమువలన కలుగలేదనియు, వారు ఎవని నాయకత్వము క్రింద ఉంచబడిరో ఆయనవలననే కలిగెననియు వారికి పరోక్షముగా జ్ఞాపకము చేయవలెనని ఆయన నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఇప్పుడు, వారిని రక్షించుటకై తన శక్తిని ప్రయోగింపకుండ వారి పాపములచేత తాను ఆపబడుట మాత్రమే గాక, వారి శత్రువులను కలవరములేని నెమ్మదిలో ఉండనిచ్చుచు, చేతిలో ఖడ్గముతో వారిమీదికే పరుగెత్తునట్లు వారి వక్రబుద్ధిచేత తాను బలవంతపెట్టబడితినని కూడ ఆయన వారికి చెప్పుచున్నాడు.

15. యెహోవాను ద్వేషించువారు ఆయనకు అబద్ధమాడియుందురు. ఇక్కడ అదే తలంపు కొనసాగింపబడుచున్నది; అనగా, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని కాడిని విదిలించుకొని ఆయనమీద తెగబడి విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించినప్పుడు, వారి భక్తిహీనత వారిని మితిమీరుటకు ధైర్యపరచియుండనియెడల, వారి శత్రువులు దీనులై వారి అధికారమునకు లోబడియుందురని వారికి తెలుపబడుచున్నది. ఈ శత్రువులను యెహోవా శత్రువులని పిలుచుటలో, దేవునికిని తమకును మధ్య చేయబడిన నిబంధన బంధమును తెంపివేసి, ఆ విధముగా తమ్మును తాము ఆయననుండి వేరుపరచుకొని, తమకును ఆయనకును సమానముగా శత్రువులైనవారికి విరోధముగా ఆయన వెంటనే తమ పక్షమున యుద్ధమునకు దిగకుండ ఆయనను ఆటంకపరచిన ఇశ్రాయేలీయుల బుద్ధిహీనతను ఖండించుట ఉద్దేశమైయున్నది. భూలోక రాజులు తమ మిత్రులు వాగ్దానము చేసిన సహాయము లభింపక నిరాశచెందినప్పుడు, తమ శత్రువులతో సంధి షరతులు చేసికొనుటకు ప్రేరేపింపబడి, ఈ విధముగా అబద్ధప్రమాణము చేసినవారుగాను నిబంధనను భంగము చేసినవారుగాను కనబడినవారిమీద ప్రతీకారము చేసికొనునట్లే, ఇశ్రాయేలు ప్రజలచేత తాను ద్రోహముగాను దుష్టముగాను మోసపరచబడినందున తన స్వంత శత్రువులను విడిచిపెట్టితినని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. తిరుగుబాటు చేయువారును అవిధేయులునైన తన స్వంత ప్రజలతో తన బహిరంగ శత్రువులను పోల్చి చూపి, ఈ సాధనముచేత ఆ ప్రజలను అణచవలెనని ఆయన ఉద్దేశించుటవలన కాకపోయినయెడల, ఆయన తన బహిరంగ శత్రువులను శిక్షింపకుండ ఎందుకు విడుచుచున్నాడు, తన స్వంత మహిమను కాపాడుట కొంతకాలము ఎందుకు మానుచున్నాడు? మేము అబద్ధమాడుట అని అనువదించిన כחש cachash అను పదము యొక్క అర్థము ఇంతకుముందటి ఒక కీర్తనలో వివరింపబడినది (సంపుటి 1, పుట 301 చూడుము). దేవుడు రహస్యమైన సంకెళ్లచేత భ్రష్టుల రౌద్రమును అణచియుంచునంతమట్టుకే తప్ప వారితో సమాధానమును ఆశింపజాలమని ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నది. ఇనుప బోనులో బంధింపబడిన సింహము తన స్వభావమును ఇంకను నిలుపుకొనును, గాని తనకు ఐదు ఆరు అడుగులకంటె ఎక్కువ దూరములో కూడ లేనివారిని చీల్చి ముక్కలుముక్కలుగా చింపకుండ అది ఆటంకపరచబడును. దుష్టుల విషయమును అట్లే యున్నది. వారు మన నాశనమును ఆతురముగా కోరవచ్చును; కాని తమ హృదయములు దేనిమీద నిలిచియున్నవో దానిని వారు నెరవేర్చజాలరు; అవును, దేవుడు వారి క్రూరత్వమును అహంకారమును తగ్గించి అణచివేయుచున్నందున వారు సాత్వికమును మృదుత్వమును ధరించినట్లు కనబడుదురు. దీని సారాంశమేమనగా, వారి శత్రువులు వారిమీద ప్రబలి గర్వముగా జయోత్సాహము చేయుటకు ఇశ్రాయేలీయుల స్వంత అపరాధమే కారణము; వారు దేవునికి దీనులును విధేయులునైన పిల్లలుగా కొనసాగియుండినయెడల, ఈ శత్రువులు వారికి లోబడియుండు స్థితిలో నుండియుందురు. వారి కాలము నిత్యముగా నిలిచియుండును అని చెప్పబడినప్పుడు, ఆ మాట వాగ్దానములకు సంబంధించినదిగా ఎంచవలెను; వారు సంపూర్ణముగా తృప్తిపరచబడియుండు గోధుమల తేనెల సమృద్ధిని కూడ అట్లే ఎంచవలెను. తాను అంతమువరకు వారికి రక్షకుడను సంరక్షకుడనై యుందునని దేవుడు గంభీరముగా ప్రకటించియుండెను. కావున తమ ధన్యస్థితిని తాము ఉద్దేశపూర్వకముగా ఒక్కసారిగా పారవేసికొనిరి గనుక, వారికి అంత ఆకస్మికముగా సంభవించిన మార్పు వారికి నిందకరమైన సంగతిగా వారి యెదుట ఉంచబడుచున్నది. ఇవే మాటలు దేశము యొక్క ఫలవంతమునకును వర్తించును. దేవుడు వారికి గోధుమల తేనెల సమృద్ధిని వాగ్దానము చేసిన దేశములో వారు ఆకలిని అనుభవించుటకు, వారి దోషమునుబట్టి దేవుని ఆశీర్వాదము నిలిపివేయబడుటయే గాక మరే కారణము కలదు? ధాన్యపు క్రొవ్వు అను మాటచేత అలంకారరీతిగా శుద్ధమైన ధాన్యము సూచింపబడుచున్నది; లేదా దానిని శ్రేష్ఠమైన గోధుమలని గ్రహించుటయే మేలని తలంపవచ్చును. (ఏదైనను ఒక వస్తువులో అత్యంత విలువైన భాగమును חלב cheleb, "క్రొవ్వు" అని పిలుచుట హెబ్రీయులలో సాధారణమైన వాడుక. ఈ పదము ఇదే కలయికతో ద్వితీయోపదేశకాండము 32:14 లో ఉపయోగింపబడినది; మరియు కీర్తన 147:14 లో మరల స్వీకరింపబడినది. ఆదికాండము 45:18; సంఖ్యాకాండము 18:29; మరియు కీర్తన 73:4 కూడ చూడుము. మన ఆంగ్ల తర్జుమా అనువాదకులు దీనిని ఇక్కడ "శ్రేష్ఠమైన గోధుమలు" అని అనువదించిరి.) బండలోనుండి వచ్చు తేనె అను మాట అతిశయోక్తియనియు, దేవుడు తన ప్రజలను తృప్తిపరచుటలో తప్పిపోవుటకంటె బండలలోనుండియే తేనె ప్రవహించియుండునని అది సూచించుచున్నదనియు కొందరు అభిప్రాయపడుచున్నారు. కాని వారు దేవుని ఆశీర్వాదమును అనుభవించినంతకాలము బండల సందులలో ఎక్కడ చూచినను తేనె కనబడెనని పరిశుద్ధ చరిత్రవలన స్పష్టమగుచున్నందున, ప్రజల వక్రబుద్ధిచేతను దుష్టత్వముచేతను అది అడ్డగింపబడియుండనియెడల దేవుని కృప అంతరాయము లేకుండ ఏకరీతిగా ప్రవహించుచునే యుండును అనుటయే దీని సరళమైన భావము.

"వారి కాలము మొదలైనవి: అనగా, నా ప్రజల కాలము, వారి కొనసాగింపు, వారి వర్ధిల్లుట, శాశ్వతముగా నిలిచియుండును." — వార్నర్.

పాలస్తీనాలో అడవి తేనెటీగలు విస్తారముగా నుండెను; అవి బండల సందులలోను చెట్ల తొఱ్ఱలలోను నివసించుచు, గొప్ప సమృద్ధిగా తేనెను సమకూర్చెను. లేఖనములో దీనిని గూర్చిన ప్రస్తావనలు తరచుగా కలవు. ద్వితీయోపదేశకాండము 32:13 లో, మోషే తన దీర్ఘమైనదియు సంఘటనలతో నిండినదియునైన జీవితమును ముగించిన గీతములో ఇశ్రాయేలుయెడల దేవుని మంచితనమును గూర్చి మాటలాడుచు, "కొండబండలోనుండి తేనెను వానికి జుఱ్ఱించెను" అని చెప్పుచున్నాడు. ఆ దేశములో అడవి తేనె గొప్ప సమృద్ధిగా నుండెననుటకు నిదర్శనముగా మనము 1 సమూయేలు 14:25 ను చూపవచ్చును; అక్కడ ఇట్లు చెప్పబడినది: "జనులందరు ఒక అడవిలోనికి రాగా అక్కడ నేలమీద తేనె కనబడెను; జనులు అడవిలోనికి వచ్చినప్పుడు, ఇదిగో తేనె కారుచుండెను." ఇదే అంశమునకు రుజువుగా, అరణ్యములో బాప్తిస్మమిచ్చు యోహాను ఆహారములో ఒక భాగము అడవి తేనె అను సంగతిని కూడ చూపవచ్చును; అతడు దానిని బహుశా బండలలోగాని చెట్ల తొఱ్ఱలలోగాని కనుగొనియుండును. లేఖనములో ఆ దేశము "పాలు తేనెలు ప్రవహించు దేశము" అను సుపరిచితమైన పదబంధముచేత తరచుగా వర్ణింపబడుచున్నది; మరియు యోబు 20:17 లో "తేనె వాగులు, ప్రవాహములు, నదులు" అను బలమైన మాటను మనము చూచుచున్నాము. పాలస్తీనా ఇప్పటికిని ఈ సహజ ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధిగాంచినది. ఈ చివరి వచనములో తృతీయపురుషమునుండి ప్రథమపురుషమునకు జరిగిన పురుషభేదపు మార్పు మిక్కిలి కవితాత్మకమైనదని గమనింపవచ్చును.