కీర్తన 83

కీర్తన 83

కీర్తన 83

ప్రవక్త సంఘము యొక్క శత్రువులకు విరోధముగా దైవసహాయమును వేడుకొనుచున్నాడు; మరియు దానిని మరింత సులభముగా పొందుటకు ఒక హేతువుగా, ఇశ్రాయేలు ప్రజలను నిర్మూలము చేసి, తద్వారా దేవుని సంఘము యొక్క పేరునే ఆర్పివేయవలెనను నిర్దిష్టమైన ఉద్దేశముతో ఏకముగా కుట్రచేసిన అనేక జనములను అతడు లెక్కించుచున్నాడు. ప్రార్థనయందు మరి అధికమైన ఆసక్తియు నమ్మకమును కలిగియుండునట్లు తన్నును ఇతరులను ప్రేరేపించుటకై, దేవుడు తన సేవకులను ఎంత బలముగా ఆదుకొనుచుండెనో అనేక దృష్టాంతములచేత అతడు చూపుచున్నాడు.

ఆసాపు గీతము లేక కీర్తన.

కీర్తన 83:1-4

1. దేవా! నీలో నీవు మౌనముగా నుండకుము; ఊరకుండకుము, నిమ్మళముగా నుండకుము, దేవా! 2. ఏలయనగా, ఇదిగో! నీ శత్రువులు అల్లరి చేయుచున్నారు; నిన్ను ద్వేషించువారు తల యెత్తియున్నారు. 3. నీ ప్రజలమీద వారు కపటమైన ఆలోచన పన్నియున్నారు, నీవు దాచినవారిమీద దురాలోచన చేసియున్నారు. 4. వారు—రండి, వారు జనముగా ఉండకుండ వారిని సంహరించుదము; ఇశ్రాయేలను పేరు ఇకను జ్ఞాపకము రాకుండును గాక అని చెప్పుకొనియున్నారు.

1. దేవా! ఊరకుండకుము. ఈ కీర్తన యెహోషాపాతు రాజు పరిపాలనకాలమున రచింపబడెనని వ్యాఖ్యానకర్తలలో సాధారణముగా అందరును అంగీకరించుచున్నారు; ఈ అభిప్రాయముతో నేనును సంతోషముగా ఏకీభవించుచున్నాను. అందరికిని తెలిసియున్నట్లుగా, ఆ భక్తిగల రాజు విస్తారమైన శత్రుసైన్యములతో భయంకరమైన యుద్ధములు చేయవలసివచ్చెను. అతడు చేసిన ప్రధాన యుద్ధమునకు అమ్మోనీయులును మోయాబీయులును మూలకారకులైనను, వారు సిరియానుండి మాత్రమే గాక దూరదేశములనుండియు సైన్యములను సమకూర్చిరి; ఈలాగు పోగుచేయబడిన దండులు తమ విస్తారముచేత యూదాదేశమును దాదాపు ముంచివేసెను. కావున దేవుని ప్రజలను నాశనము చేయుటకు ఏకముగా కుట్రచేసిన శత్రువుల యొక్క, ఇక్కడ లెక్కింపబడిన, దీర్ఘమైన పట్టీనిబట్టి, ఈ కీర్తన యొక్క రచనను ఆ సందర్భమునకు ఆపాదించు ఊహ సరియైన ఆధారము గలదని కనబడుచున్నది; మరియు లేవీయులలో ఒకడు ప్రవచనాత్మ ప్రేరణచేత రాజునకు జయము కలుగునని నిశ్చయము చెప్పెననియు, లేవీయులు ప్రభువు సన్నిధిని పాడిరనియు పరిశుద్ధ చరిత్ర మనకు తెలియజేయుచున్నది. ఇంత గొప్ప అపాయముల మధ్య పరిశుద్ధుడైన రాజుతోకూడ జనమంతయు అత్యంత తీవ్రమైన వేదనలో మునిగియుండవలెను; అందుచేత ఆసక్తితోను ఆతురతతోను నిండిన ప్రార్థన ఇక్కడ మనకు కనబడుచున్నది. ఊరకుండకుము, మౌనముగా నుండకుము, నిమ్మళముగా నుండకుము అని కీర్తన ఆరంభములోనే వచ్చు మాటల పునరుక్తికి ఈ భావములే ప్రేరేపించెను. దీనిచేత, దేవుడు తమకు సహాయము చేయ ఉద్దేశించినయెడల ఆయన త్వరపడవలెను, లేనియెడల అట్లు చేయుటకు తగిన సమయము గతించిపోవునని భక్తులు సూచించుచున్నారు. దేవుడు ఎప్పుడైనను తన సహాయమును ఆలస్యము చేయునప్పుడు ఓపికతో కనిపెట్టుట నిస్సందేహముగా మన విధియైయున్నది; అయినను మన బలహీనతకు దిగివచ్చి, త్వరపడుమని ఆయనను బతిమాలుటకు ఆయన మనకు అనుమతి ఇచ్చుచున్నాడు. నీలో నీవు మౌనముగా నుండకుము అని నేను అనువదించినది అక్షరశః నీకు నీవు మౌనముగా నుండకుము అని యున్నది; దీనిని కొందరు నీ స్వంత వ్యాజ్యెమునందు ఊరకుండకుము అను వివరణార్థకమైన మాటలతో అనువదించుచున్నారు,—ఈ వివరణ మరి సూక్ష్మమైనది గనుక దానిని ప్రత్యేకముగా గమనింపనక్కరలేదు. ఈ మాటల విధానము నిన్ను నీవు అణచుకొనకుము అని చెప్పుటతో సమానము. బహుశా అనేక ఇతర స్థలములలో వలెనే ఇక్కడను ఆ అవ్యయము అనవసరమైనదై యుండవచ్చును.

2. ఏలయనగా, ఇదిగో! నీ శత్రువులు అల్లరి చేయుచున్నారు. పూర్వ వచనములోని ప్రార్థనను బలపరచుటకు ఒక హేతువుగా, భక్తులు తమ శత్రువుల యొక్క ఉద్రేకపూరితమైన బలాత్కారముచేతను కపటమైన తంత్రముచేతను అణచివేయబడుచున్నారని, మానవ దృష్టికి కనబడునంతవరకు, మరణమునుండి వారు తప్పించుకొనుట పూర్తిగా నిరాశాజనకముగా ఉండెనని ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నది. వారు అల్లరి చేయుచున్నారనియు తల యెత్తుచున్నారనియు చెప్పబడినప్పుడు, వారు తమ స్వంత బలమును ఆధారము చేసికొని పొగరుగాను గర్వముగాను ప్రవర్తించుచున్నారని భావము. వారి శత్రువులు ఈలాగు ప్రవర్తించుటచేత దేవుని ప్రజల మనస్సులు బహుగా క్రుంగిపోవుచున్నవి; మరియు గర్విష్ఠులను అణచివేయుట ఎవని నిరంతర కార్యమైయున్నదో ఆయనకు తమ మొరను వినిపించుట ఒక్కటే వారు ఉపశమనము పొందగల మార్గము. కావున పరిశుద్ధులు ఆయన సహాయమును వేడుకొనునప్పుడు, తమ శత్రువుల దుర్మార్గతను ఆయన యెదుట ఉంచుట వారి సాధారణ విధానము. సంఘమును బాధించువారు దేవుని శత్రువులని పిలువబడుట గమనింపదగినది.

మన శత్రువులైనవారు దేవునికిని శత్రువులని యెరుగుట మనకు అల్పమైనది కాని నమ్మకపు ఆధారమును ఇచ్చుచున్నది. ఆయన ఉచితమైనదియు కృపగలదియునైన నిబంధన యొక్క ఫలములలో ఇది ఒకటి; ఆ నిబంధనలో ఆయన మన శత్రువులందరికిని తాను శత్రువుగా ఉందునని వాగ్దానము చేసియున్నాడు,—తాను తన సంరక్షణక్రిందికి తీసికొనిన తన ప్రజల క్షేమమునకు హాని తలపెట్టబడినప్పుడెల్ల అదే సమయమున తన స్వంత మహిమకును అపకారము జరుగకుండ అది సాధ్యము కాదని మనము ఆలోచించినప్పుడు, ఈ వాగ్దానమునకు తగిన కారణము కలదు. ఇంతలో, మనకు సాధ్యమైనంతమట్టుకు మనుష్యులందరితో సమాధానముగా జీవించుదము; మనుష్యుల చేతులలో మనము శ్రమపడునప్పుడు అన్యాయముగా శ్రమపడుచున్నామని దేవునికి నమ్మకముతో మొరపెట్టగలుగునట్లు, మన సమస్త నడవడియందు యథార్థతను అభ్యసించుటకు ప్రయత్నించుదము. మన శత్రువుల గర్వమును బలాత్కారపు దాడులును కపటముతో కూడియుండవచ్చును. అయినను అట్లు జరిగినప్పుడు, ఆయన మనకు సహాయము చేయగలడని తృప్తిపడి విశ్రమించుట ద్వారా ఆయనకు చెందవలసిన ఘనతను దేవునికి సమర్పించుట మనకు తగియున్నది; ఏలయనగా తమ రోషమును నురుగువలె కక్కు గర్విష్ఠులను విరుగగొట్టుటయు, కపటులను వారి స్వంత కుయుక్తిలోనే పట్టుకొనుటయు ఆయన సకల యుగములలోను చేయుచుండిన కార్యమైయున్నది. మన శత్రువుల ఉరులకును బోనులకును మనము విడిచిపెట్టబడితిమని మనము తలంచకుండునట్లు, ప్రవక్త మనలను దేవుడు దాచినవారు అని పిలుచుటచేత, అత్యధికమైన ఆదరణను నిరీక్షణను కలిగించుటకు తగిన ఒక విషయమును ఇక్కడ సమయోచితముగా మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. దేవుడు మనకు అనుగ్రహించు సహాయమును సంరక్షణయు ఇంద్రియములకును హేతువునకును కనబడనిదని ఈ మాటకు అర్థమని కొందరు గ్రహించుచున్నారు; దేవుని ప్రజల జీవమును గూర్చి అది మరుగైయున్నదని (కొలొస్సయులకు 3:3) మరియొక స్థలములో చెప్పబడినట్లే. అయితే ఈ వివరణ మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినది, మరియు ఈ వాక్యభాగపు ఉద్దేశమునకును మాటల సహజమైన అన్వయమునకును పూర్తిగా విరుద్ధమైనది. మనము దేవుని రెక్కల నీడక్రింద దాచబడియున్నామని బోధించుటయే ఈ మాటల ఏకైక ఉద్దేశము; ఏలయనగా బాహ్యముగా కనబడునంతవరకు మనము బయలుపడియుండి దుష్టుల యొక్కయు గర్విష్ఠుల యొక్కయు ఇష్టమునకు అప్పగింపబడియున్నను, దేవుని మరుగైన శక్తిచేత మనము కాపాడబడుచున్నాము. (నీవు దాచినవారు అని అనువదింపబడిన హెబ్రీ పదమునకు మొదటి అర్థము నిధి; కీర్తనలు 17:14లో అది ఆ అర్థములోనే తీసికొనబడినది. అందుచేత మడ్జ్‌ను, ఫ్రెంచ్ మరియు స్కిన్నర్‌లును దీనిని ఇక్కడ "నీ నిధివంటివారు" అని అనువదించుచున్నారు: అనగా నీ స్వకీయ ప్రజలు; నీవు ఇంతవరకు భద్రమైనదియు మరుగైనదియునైన స్థలములో ఉంచినట్లు సంరక్షించి సంపూర్ణ క్షేమముగా కాపాడినవారు. సెప్టువజింట్ κατὰτῶν ἁγίων σου, "నీ పరిశుద్ధులకు విరోధముగా" అని చదువుచున్నది. ఈ పదము కొన్నిసార్లు పరిశుద్ధస్థలమునకును వాడబడుచున్నది, యెహెజ్కేలు 7:22లో వలె. కావున దేవాలయమును అందులోని ధననిధులును ఉద్దేశింపబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు.) అందుచేత మరియొక కీర్తనలో (27:5) ఈలాగు చెప్పబడియున్నది: "ఆపత్కాలమున ఆయన తన పర్ణశాలలో నన్ను దాచును; తన గుడారపు మరుగున నన్ను దాచును." (కీర్తనలు 27:5)

ఈ కీర్తనలోని 6, 7, 8 వచనములను 2 దినవృత్తాంతములు 20:1, 10, 22తోను, ఈ కీర్తనలోని 12వ వచనమును ఆ అధ్యాయములోని 11వ వచనముతోను పోల్చి చూడుము. ఈ లేవీయుని పేరు యహజీయేలు; అతడు ఆసాపు వంశపువాడైన ప్రవక్త అని స్పష్టముగా చెప్పబడియున్నది, 2 దినవృత్తాంతములు 20:14. ఈ కీర్తన రచయితయైన ఆసాపు అతడే అయియుండుట అసంభవము కాదు.

అయితే అదే సమయమున, తమ స్వంత బలముమీది సమస్త ఆధారమును విసర్జించి, భయముతోను వణకుతోను ఆయనను ఆశ్రయించువారు తప్ప మరి ఎవరును దేవుని కాపుదలక్రిందను సంరక్షణక్రిందను దాచబడరని గమనింపవలెను. ఎదిరించుటకు తమ స్వంత బలము చాలునను ముఖస్తుతి నమ్మకముచేత ప్రేరేపింపబడి ధైర్యముగా పోరాటములోనికి దిగి, సమస్త భయము లేనివారైనట్లు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించువారు, తగినంత శక్తి లేకపోవుటవలన కలుగు ఫలములను అంతమున అనుభవింతురు. ("Ils sentiront a la fin a leur grande honte, qu'ils estoyent desnuer de toute vertu." — ఫ్రెంచి. "తాము సమస్త శక్తియు లేనివారైయుంటిమని వారు తమ గొప్ప అవమానముతో అంతమున గ్రహింతురు.") కావున సర్వశక్తుని నీడక్రింద ఆశ్రయము పొందుటచేతను, మన స్వంత బలహీనతను ఎరిగినవారమై మన రక్షణను ఆయనకు అప్పగించి, అనగా దానిని ఆయన ఒడిలో వేయుటచేతను మనము మన స్వంత క్షేమమును శ్రేష్ఠముగా కాపాడుకొందుము.

4. వారు—రండి, వారు జనముగా ఉండకుండ వారిని సంహరించుదము అని చెప్పుకొనియున్నారు. సంఘమును పూర్తిగా నిర్మూలము చేయవలెనన్నదే వారి స్థిరమైన ఉద్దేశమైయుండెను అను సంగతిచేత ఈ విరోధ శక్తుల దుష్టత్వము మరింత ఘోరమైనదిగా చూపబడుచున్నది. ఇది అమ్మోనీయులకును మోయాబీయులకును మాత్రమే పరిమితము చేయబడవచ్చును; వారు మిగిలినవారిలో మంటను రగిల్చుటకు కొలిమితిత్తులవలె నుండిరి. అయితే హగ్రీయీలును సిరియనులును ఇతర జనములును వారి ప్రేరేపణచేత, తాము నాశనము చేయుటకు ఆయుధములు ధరించిన దేవుని ప్రజలయెడల ఏమాత్రమును తక్కువ కాని ద్వేషముతోను రోషముతోను నిండినవారైరి గనుక, ఈ బడాయి మాటలు సమకూడిన సైన్యమంతటిచేత పలుకబడినవని మనము న్యాయముగా ఎంచవచ్చును; ఏలయనగా వారు పరస్పరము ఒప్పందము చేసికొని, పోటీపడుచున్న ఆతురతతో ముందుకు దూకి, యూదా రాజ్యమును నాశనము చేయుటకు ఒకరినొకరు ప్రోత్సహించుకొనిరి. ఇంత క్రూరమైన ద్వేషమును రేపుటలో ప్రధాన కర్త నిస్సందేహముగా సాతానే; వాడు మొదటినుండి ఎల్లప్పుడును దేవుని సంఘమును ఆర్పివేయుటకు ప్రయాసపడుచు, ఈ ఉద్దేశముకొరకు తన స్వంత పిల్లలను దౌర్జన్యమునకు రేపుట ఎన్నడును మానలేదు. వారు జనముగా ఉండకుండ వారిని సంహరించుట అను మాట, వారిని వేరుతోను కొమ్మతోను నిర్మూలము చేసి, ఈలాగున ఒక జనముగా లేక ప్రజగా వారిని అంతము చేయుట అని సూచించుచున్నది. ఇదే అర్థమని ఈ వచనము యొక్క రెండవ భాగమునుండి మరింత స్పష్టముగా తెలియవచ్చుచున్నది: ఇశ్రాయేలను పేరు ఇకను జ్ఞాపకము రాకుండును గాక. యుద్ధములు సాధారణముగా చేయబడునట్లు, జయింపబడినవారిని తమ శత్రువుల అధికారము క్రిందికి తెచ్చుటకు ఈ యుద్ధము చేపట్టబడలేదు గాని, వారి శత్రువుల క్రూరత్వము గురిపెట్టిన లక్ష్యము వారి సంపూర్ణ నాశనమే అను సంగతిచేత దేవుని కనికరము అల్పముగా కాక బహుగా రేపబడును. సంఘము యొక్క నిత్యమైన కొనసాగింపు ఏ దేవుని నిర్ణయముమీద ఆధారపడియున్నదో ఆ నిర్ణయమును తలక్రిందులు చేయుటకు చేసిన ప్రయత్నము తప్ప ఇది మరేమిటి?

కీర్తన 83:5-8

5. ఏలయనగా వారు హృదయముతో ఏకముగా ఆలోచన చేసియున్నారు; నీకు విరోధముగా నిబంధన చేసియున్నారు. 6. ఎదోము గుడారములును, ఇష్మాయేలీయులును, మోయాబును, హగ్రీయీలును; 7. గెబాలును, అమ్మోనును, అమాలేకును, తూరు నివాసులతోకూడ ఫిలిష్తీయులును. 8. అష్షూరు కూడ వారితో కలిసికొనియున్నది; వారు లోతు కుమారులకు భుజబలముగా ఉండిరి. సెలా.

హెబ్రీ పాఠము יכרתו ברית berith yichrothu, "వారు నిబంధనను నరికియున్నారు." ఈ క్రియాపదము כרת carath, అతడు నరికెను, అను దానినుండి వచ్చినది; ברית berith అను నామవాచకముతో కలిసి అది ఒప్పందము చేసికొనుట, లేక నిబంధన చేయుట అని సూచించును. గంభీరమైన ఒప్పందములు చేసికొనునప్పుడు ఒక పశువును బలి అర్పించి, ఆ బలిపశువును రెండు భాగములుగా చీల్చి, ఒప్పందము చేసికొను పక్షములవారు ఆ రెండు ముక్కల మధ్యనుండి నడచిపోవు ఆచారము పూర్వకాలమున ప్రబలియుండెను; ఈ మాటల విధానము దానినుండి పుట్టినది; సంపుటి 2, పుట 264, అధస్సూచిక చూడుము. కావున యూదులకు విరోధముగా ఏకమైన ఈ శత్రువులను గూర్చి, వారు నిబంధన బలిని నరికిరని, అనగా ఒక బలిపశువును వధించి, దానిని రెండుగా చీల్చి, ఆ ముక్కల మధ్యనుండి నడచి, ఈలాగున తమ విరోధ సంకల్పమును నెరవేర్చుటకు పరస్పరము తమ్మును తాము బద్ధులను చేసికొనిరని చెప్పబడుచున్నది. అనగా ఎదోమీయులు, ఏశావు సంతతివారు (ఆదికాండము 25:30). వారు పశువులను మేపు ప్రజలు, గుడారములను విస్తారముగా ఉపయోగించువారు.

5. ఏలయనగా వారు హృదయముతో ఏకముగా ఆలోచన చేసియున్నారు. దేవుని సంఘమును ఎదిరించుటకును ఆమెను పడద్రోయుటకును తమ బలములను ఏకము చేసిన అనేక సైన్యములు ఇక్కడ లెక్కింపబడుచున్నవి. ఇన్ని జనములు ఒక బలమైన కూటమిగా ఏర్పడి, బలమునందు అంత గొప్పగా పేరుపొందని ఒక రాజ్యమును నాశనము చేయుటకు పూనుకొనిరి గనుక, అట్టి విపత్కర స్థితిలో తమ్మును తాము కాపాడుకొనుటకు పూర్తిగా అశక్తులైయున్న ఒక ప్రజను విడిపించుటకు దేవుని అద్భుతమైన సహాయము అత్యావశ్యకమైయుండెను. అంతే నిరాశాజనకముగా కనబడిన పరిస్థితులలో మంచి రాజైన ఆసా ఈ నిజముగా ఉదాత్తమైన మాటలు పలికెను: "ప్రభువా, అనేకులచేతనైనను బలములేనివారిచేతనైనను సహాయము చేయుట నీకు ఏమియు కష్టము కాదు; మా దేవుడవైన ప్రభువా! మాకు సహాయము చేయుము, నిన్నే మేము ఆనుకొనియున్నాము, నీ నామమునుబట్టి ఈ సమూహమునకు విరోధముగా బయలుదేరుచున్నాము" (2 దినవృత్తాంతములు 14:11).

ఇష్మాయేలీయులు, ఐగుప్తీయురాలైన హాగరువలన అబ్రాహాము కుమారుడైన ఇష్మాయేలు సంతతివారు (ఆదికాండము 25:12-18). వారు అరేబియాలోని ఒక భాగములో నివసించిరి. అనగా మోయాబీయులు, లోతునకు అతని కుమార్తెలలో ఒకతెవలన కలిగిన కుమారుడైన మోయాబు సంతతివారు (ఆదికాండము 19:37).

హగ్రీయీలు లేక హగ్రీయులు, శారా మరణానంతరము అబ్రాహాము వివాహము చేసికొనిన కెతూరావలన (ఆమె హాగరే అని తలంచబడుచున్నది) కలిగిన అతని సంతతివారు. వారు గిలాదుకు తూర్పున, యూఫ్రటీసు నదికి సమీపమున నివసించిరి. సౌలు దినములలో రూబేనీయులు వారిమీద యుద్ధము చేసి, వారిని దాదాపు నాశనము చేసి వారి దేశమునుండి వెళ్లగొట్టిన పిమ్మట వారి గుడారములలో నివసించిరి (1 దినవృత్తాంతములు 5:10). వారు మరల తమ బలమును కూడగట్టుకొనినట్లు కనబడుచున్నది; అయితే తరువాత వారు ఎక్కడ నివసించిరో తెలియదు. "వారు బహుశా సారసీనులే అయియుండవచ్చును," అని క్రెస్వెల్ చెప్పుచున్నాడు.

పర్వతము అని అర్థమిచ్చు గెబాలు, కొందరి అభిప్రాయము ప్రకారము, తూరు సమీపమున ఫెనీకే సముద్రతీరములోని ఒక ప్రాంతములో నివసించిన గిబ్లీయులను సూచించును. వారు కనాను మూలనివాసులలో ఒక గోత్రము; యెహోషువ మరణానంతరము జయింపబడుటకు అతడు విడిచిపెట్టినవారిలో వారు పేర్కొనబడియున్నారు (యెహోషువ 13:5). సొలొమోను దేవాలయముకొరకు సామగ్రిని సిద్ధపరచుటలో వారు తూరు రాజైన హీరామునకు గణనీయమైన సేవ చేసిరి; ఇది 1 రాజులు 5:18నుండి మనము గ్రహించుచున్నాము; అక్కడ రాళ్లు చెక్కువారు అను మాటకు మూలపదము הגבלים haggibelim, అనగా గిబ్లీయులు; మరియు "గెబాలు పెద్దలును దాని జ్ఞానులును" (యెహెజ్కేలు 27:9) అని యెహెజ్కేలు చెప్పుటనుబట్టి వారు చెప్పుకొనదగిన గొప్పతనమునకు ఎదిగిరని కనబడుచున్నది. ట్రిపోలికిని సీదోనుకును మధ్య మధ్యధరా సముద్రతీరమున ఉన్నదియు, స్థానికులచేత గిబైల్ అని పిలువబడునదియునైన ఒక ప్రాచీన పట్టణపు శిథిలములు గిబ్లీయుల ముఖ్య పట్టణపు శిథిలములని తలంచబడుచున్నవి. అట్లయినయెడల, దాని పూర్వ వైభవము గణనీయమైనదని ఈ శిథిలములు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నవి. మరికొందరు, గెబాలు (రోమీయుల గెబలేనే) ఎదోమీయులు నివసించినదియు, మృత సముద్రమునుండి దక్షిణముగా సెలా లేక పెట్రావరకు వ్యాపించియున్నదియునైన ఒక పర్వతప్రాంతమని తలంచుచున్నారు. అరబీయులు దానిని జెబాల్ అని పిలుచుచున్నారు.

అనగా అమ్మోనీయులు, లోతునకు అతని కుమార్తెలలో ఒకతెవలన కలిగిన మరియొక కుమారుడైన అమ్మోను సంతతివారు (ఆదికాండము 19:38). వారు అరేబియా పెట్రేయాలో నివసించిరి.

అమాలేకీయులు బలమైన ప్రజ; వారును అరేబియా పెట్రేయాలోనే, మృత సముద్రమునకును ఎఱ్ఱ సముద్రమునకును మధ్య, లేక హవీలాకును షూరుకును మధ్య (1 సమూయేలు 15:7), ఇదూమయకు దక్షిణముగా, ఎఱ్ఱ సముద్రపు ఉత్తర భాగమునకు తూర్పుగా నివసించిరి.

ఆ భక్తిగల రాజునకు అంత జయింపశక్యముకాని ధైర్యమును ప్రేరేపించిన ఆ ఆత్మయే, సంఘము సంశయములేని నమ్మకముతో సహాయముకొరకు దేవుని ఆశ్రయించునట్లు ఆమెను ప్రోత్సహించుటకై, సంఘమంతటి మేలుకొరకు ఈ కీర్తనను పలికించెను. మరియు ఏ అపాయమైనను కష్టమైనను దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టకుండ మనలను ఆటంకపరచకుండునట్లు ఆయన మన కాలమందును ఈ మాటలను మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. లోకమంతయు ఏకముగా మనకు విరోధముగా కుట్రచేసినను, "అన్యజనులు ఏల అల్లరి చేయుచున్నారు?" మొదలైనవి (కీర్తనలు 2:1) అను ఈ మాటలలో క్రీస్తు రాజ్యమును కాపాడుటకు ఇత్తడి గోడవంటిది మనకు కలదు.

మొదటినుండి దేవుని సంఘమునకు కలిగిన గతి ఏమైయుండెనో అద్దములో వలె మనకు చూపబడిన ఒక మాదిరిగా దీనిని ధ్యానించుట మనకు అల్పముగా కాక బహుగా ప్రయోజనకరమగును. దీనిని సరిగా ఆలోచించినయెడల, లోకమంతయు మనకు విరోధముగా యుద్ధపంక్తులు తీర్చియుండుట మనము చూచునప్పుడు, ఈ కాలమందు మనము మితిమీరి క్రుంగిపోకుండ అది మనలను కాపాడును. పోపు సాతాను సంబంధమైన రోషముతో లోకమంతటిని మనకు విరోధముగా ఎట్లు రగిల్చెనో మనము చూచుచున్నాము. అందుచేతనే మనము ఏ దిక్కునకు మన కన్నులు త్రిప్పినను, మనలను నాశనము చేయుటకు అన్ని శత్రుసైన్యములను ఎదుర్కొనుచున్నాము. అయితే వింతయైనదేదియు మనకు సంభవించుట లేదని మనము ఒక్కసారి స్థిరముగా నమ్మినప్పుడు, పూర్వకాలమందు సంఘము యొక్క స్థితిని ధ్యానించుట, దేవుడు అకస్మాత్తుగా తన శక్తిని ప్రదర్శించువరకు ఓర్పును అభ్యసించుటలో కొనసాగుటకు మనలను బలపరచును; ఆ శక్తి సృష్టింపబడిన ఏ సహాయము లేకుండనే లోకము యొక్క సమస్త ప్రయత్నములను వ్యర్థము చేయుటకు సంపూర్ణముగా సమర్థమైయున్నది.

పరలోకమునుండి తమకు సహాయము అనుగ్రహింపబడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నదో లేదో అను సమస్త సందేహమును భక్తుల మనస్సులనుండి తొలగించుటకై, సంఘమును బాధించువారు ఆమెను తన సంరక్షణక్రిందికి తీసికొనిన దేవునిమీద యుద్ధము చేయుచున్నారను నేరమునకు పాత్రులని ప్రవక్త స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు మనకు సహాయకుడై యుందునని ఏ సూత్రముమీద ప్రకటించుచున్నాడో అది ఈ మాటలలో ఇమిడియున్నది: "మిమ్మును ముట్టువాడు నా కనుపాపను ముట్టుచున్నాడు" (జెకర్యా 2:8).

మరియు పితరులను గూర్చి మరియొక కీర్తనలో చెప్పబడినది నిజమైన విశ్వాసులందరికిని సమానముగా వర్తించును: "నేను అభిషేకించినవారిని ముట్టవద్దు; నా ప్రవక్తలకు కీడు చేయవద్దు" (కీర్తనలు 105:15).

ఆయన మనలను అభిషేకించిన అభిషేకము మనలను సంపూర్ణ క్షేమముగా కాపాడుటకు ఒక డాలువలె నుండవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. ఇక్కడ లెక్కింపబడిన జనములు బహిరంగముగా ఆయనమీద యుద్ధము చేయలేదు; అయితే తన సేవకులు అన్యాయముగా ఎదిరింపబడుట ఆయన చూచునప్పుడు, వారిమీద గురిపెట్టబడిన దెబ్బలను తానే భరించుటకై వారికిని వారి శత్రువులకును మధ్య ఆయన తన్నుతాను అడ్డుపెట్టుకొనును గనుక, వారు దేవునికి విరోధముగా ఒప్పందము చేసికొనినట్లు ఇక్కడ న్యాయముగానే చూపబడుచున్నారు. ఈ కాలపు పోపు మతస్థుల విషయమును దీనికి సమానమైనదే. మనలను నాశనము చేయవలెనను నిర్దిష్ట ఉద్దేశముతో వారు ఆలోచనసభలు జరుపునప్పుడు, మీరు దేవునికంటె బలవంతులా? అని ఎవరైనను వారిని అడిగినయెడల, పూర్వకాలపు రాక్షసులను అనుకరించుచు పరలోకముమీద దాడి చేయవలెనను ఉద్దేశము తమకు ఏమాత్రమును లేదని వారు వెంటనే బదులు చెప్పుదురు. అయితే మనకు చేయబడు ప్రతి అపకారము తనమీద చేయబడు దాడియే అని దేవుడు ప్రకటించియున్నాడు గనుక, అంతెక్రీస్తు భక్తులు ఎట్టకేలకు దుఃఖకరమైనదిగాను శోచనీయమైనదిగాను అనుభవింపబోవు ఆ నాశనము సమీపించుటను, కావలిగోపురమునుండి చూచినట్లు, విశ్వాసనేత్రముచేత దూరమునుండి మనము చూడవచ్చును.

హృదయముతో ఆలోచన చేయుట అను మాటను, మనస్సు యొక్క అత్యధిక ప్రయాసతోను ఆసక్తితోను యోచించుట అని కొందరు వివరించుచున్నారు. ఈలాగు మనస్సు యొక్క ఆసక్తితోను ఉత్సాహముతోను చేయబడు కార్యము హృదయముతో చేయబడినదని మనము చెప్పుట సర్వసాధారణము. అయితే ఈ మాట కొంచెము ముందు ఫిర్యాదు చేయబడిన మరుగైన కపటోపాయములను సూచించుటకే మరి ఎక్కువగా ఉద్దేశింపబడినది.

ఎదోము గుడారములు అను మాటను కొందరు వ్యాఖ్యాతలు యుద్ధసామగ్రికి అన్వయించి, ఈ శత్రువులు యుద్ధమును దీర్ఘకాలము కొనసాగించుటకై గుడారములను సమకూర్చుకొని పూర్తిగా సన్నద్ధులై వచ్చిరని ఆ మాటలకు అర్థము చెప్పుచున్నారు; అయితే ఆ జనములలో వాడుకలోనుండిన గుడారములలో నివసించు ఆచారమునే ఇది సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. అయినను ఇది అతిశయోక్తిగల వాక్యరీతి; ఈ యుద్ధములో దిగవలెనని వారికి ఎంత ఆతురత కలిగెననగా, తమ గుడారములు వేయబడియున్న స్థలములనుండి వాటిని పెకలించుకొని వచ్చిరని చెప్పవచ్చును అని అన్నట్టున్నది.

ఇక్కడ పేర్కొనబడిన వేర్వేరు జనములను గూర్చి సూక్ష్మముగా చర్చించుటకు నేను ఉద్దేశింపలేదు; వాటిలో అధికభాగము పరిశుద్ధ లేఖనములలో తరచుగా ప్రస్తావింపబడుటచేత అందరికిని బాగుగా తెలిసినవే. అష్షూరును మిగిలినవారును లోతు సంతానమునకు భుజబలముగా ఉండిరని చెప్పబడినప్పుడు, ఇది లోతు సంతానము యొక్క దుష్టత్వమును మరింత ఘోరముగా చూపునదని స్పష్టము. తమ స్వంత బంధువులకు విరోధముగా అన్యజనములకు వారు సహాయము చేసియున్నను అది స్వభావవిరుద్ధమైన క్రూరకార్యమై యుండెడిది. అయితే వారే మొదట బూర ఊదినప్పుడు, తమ స్వంత సహోదరులను నాశనము చేయుటకు తమంతట తామే అష్షూరీయుల యొక్కయు ఇతర జనముల యొక్కయు సహాయమును పిలిచినప్పుడు, అట్టి అనాగరికమైన నిర్దయ మిక్కిలి తీవ్రమైన అసహ్యమును పుట్టింపవలదా? దేవుని స్పష్టమైన ఆజ్ఞ ప్రకారము తమ స్వంత రక్తసంబంధులను విడిచిపెట్టుచు, ఇశ్రాయేలీయులు వారికి ఏ హానియు చేయక వారి సరిహద్దులగుండా దాటిపోయిరని యోసీఫస్ స్వయముగా వ్రాయుచున్నాడు. కాబట్టి తమ సహోదరులైన యూదులు, తాము ఒకే రక్తము గలవారమనియు ఒకే మూలపురుషులనుండి పుట్టినవారమనియు జ్ఞాపకము చేసికొని, తమ్మును విడిచిపెట్టిరని మోయాబీయులును అమ్మోనీయులును ఎరిగియుండగా, వారును తమ పక్షమున అంతటి దయను తిరిగి చూపి, వారికి విరోధముగా ఏ శత్రుకార్యమునకును పూనుకొనకుండ ఉండవలసియుండలేదా? అయితే బయటి శత్రువులచేత దాడిచేయబడుట మాత్రమే గాక, కపట సహోదరుల చేతులలో అంతకంటె ఎంతో గొప్ప శ్రమను అనుభవించుట సంఘమునకు విధియైనట్టున్నది. ఈ దినములలో వేషధారులైన క్రైస్తవులకంటె మనమీద ఎక్కువ ఉగ్రమైన పిచ్చితో రేగువారు మరెవరును లేరు.

కీర్తన 83:9-12

9. మిద్యానీయులకును, సీసెరాకును, యాబీనునకును కీషోను వాగు దగ్గర నీవు చేసినట్లు వారికి చేయుము. 10. వారు ఏన్దోరులో నశించిరి; భూమికి పెంటవలె ఆయిరి. 11. ఓరేబు జెయేబులవలెను, జెబహు సల్మున్నాలవలెను వారిని వారి ప్రధానులను, వారి అధిపతులనందరిని చేయుము. 12. దేవుని నివాసస్థలములను మనకొరకు స్వాధీనపరచుకొందము రండని చెప్పినవారు వీరే.

9. మిద్యానీయులకు నీవు చేసినట్లు వారికి చేయుము. తాము లోనైయున్న మిక్కిలి ఘోరమైన బాధలను గూర్చి మొఱ్ఱపెట్టిన పిమ్మట, దేవుడు మరింత త్వరగా తమకు సహాయము చేయునట్లు ఆయనను ప్రేరేపించు ఉద్దేశముతో, విశ్వాసులు తన ప్రజలు మిక్కిలి నిరాశాజనకమైన స్థితిలోనికి తేబడినప్పుడు ఆయన వారికి ఉపశమనము కలుగజేసిన అనేక సందర్భములను ఇప్పుడు ఆయనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నారు. దీనినుండి స్పష్టముగా తేలునదేమనగా, బాధింపబడుచున్న తన సేవకులు కడపటి అంత్యదశకు చేరినట్లు కనబడునప్పుడు వారిని రక్షించుటకై తాను అద్భుతరీతిగా ప్రత్యక్షమగునట్లు, దేవుడు జ్ఞానముతో వారికి తన సహాయమును ఆలస్యము చేయుచున్నాడు. ఈ వచనములో ప్రవక్త రెండు చరిత్రలను కలిపివేయుచున్నాడు. ఖచ్చితమైన క్రమము కావలెనంటే, మిద్యానీయులకు కీషోను వాగు దగ్గర చేసినట్లు వారికి చేయుము అని ఒకే వరుసగా అతడు చెప్పవలసియుండెను. కాని ఈ వాక్యము మధ్యలో అతడు యాబీను సీసెరాల సంహారమును చొప్పించుచున్నాడు. అయినను ఆ రెండు చరిత్రల మధ్య ప్రత్యేకముగా భేదము చూపుట అంత ముఖ్యమైన సంగతి కాదు. పూర్వకాలమందు తన ప్రజలను విడిపించుటలో దేవుడు అనేకసార్లు చేసిన అద్భుతములను తనకును ఇతర భక్తులైన యూదులకును జ్ఞాపకము చేయుట తన ఉద్దేశమునకు చాలునని అతడు ఎంచెను. తన శత్రువులను అనేకసార్లు పారదోలి, వణకుచున్న తన దీనమైన గొఱ్ఱెలను తోడేళ్ల దవడలలోనుండి విడిపించిన దేవునికి ఇప్పుడును అట్టి విమోచనను కలుగజేయు శక్తి లేకపోలేదని చూపుటయే ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడిన ముఖ్యాంశము. గిద్యోను చేతిద్వారా ఆయన తన ప్రజలకు ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా సహాయము చేసెనో అందరికి తెలిసినదే: న్యాయాధిపతులు 6, 7 అధ్యాయములు. కేవలము మూడువందల యుద్ధవీరులతో, అదియు తమ జీవితకాలమంతయు దాస్యములో నుండినవారును, తమ యజమానుల చూపుమాత్రముచేతనే భీతిల్లిపోగలవారునైన వారితో, మిక్కిలి బలమైన సైన్యముతో యుద్ధము చేయుటకు గిద్యోను సాహసించుట పూర్తిగా హాస్యాస్పదముగా కనబడియుండవచ్చును. అయినను మిద్యానీయులు ఒకరిమీద ఒకరు తమ ఖడ్గములను త్రిప్పుకొనుటచేత నశించిరి. (మిద్యానీయులు కెతూరావలన అబ్రాహామునకు పుట్టిన కుమారుడైన మిద్యానునుండి తమ పేరును పొందిరి, ఆదికాండము 25:2. ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన చరిత్ర గిద్యోనుచేత ఆ జనము సంపూర్ణముగా ఓడింపబడుటయే, న్యాయాధిపతులు 7:21, 23.) సీసెరాను యాబీను రాజును సంహరించుటలోను దేవుడు అదే మంచితనమును చూపెను, న్యాయాధిపతులు 4:13. దెబోరా అను స్త్రీ నాయకత్వము క్రింద బారాకు, కొద్దిమంది సైనికులతో వారి గొప్ప సైన్యముతో నిర్భయముగా యుద్ధము చేసి, వారిద్దరిని ఓడించెను. మరియు సైన్యాధిపతియైన సీసెరా యుద్ధభూమిలో వీరునివలె చావలేదు గాని, ఒక దాగుచోటికి వెళ్లిన తరువాత ఒక స్త్రీ చేతిచేత కొట్టబడెను. విశ్వాసులు భయముచేత ముంచివేయబడి నిరాశలో పడకుండునట్లు, మానవ సహాయసాధనములు లేనివారై తన్ను ఆశ్రయించినప్పుడెల్లను తన ప్రజలను కాపాడుటకు చాలిన శక్తి తనయందు మాత్రమే నివసించుచున్నదని దేవుడు చూపిన ఈ విమోచన దృష్టాంతములచేత వారు సమయోచితముగా తమ్మును తాము బలపరచుకొనుచున్నారు. విమోచనను అనుగ్రహించుటలో ఆయన చూపిన ఆ ఆశ్చర్యకరమైనదియు అసాధారణమైనదియునైన విధానమునుండి, తన సంఘమును కాపాడుటలో ఆయన అద్భుతకార్యములు చేయువాడని వారు నిర్ణయించుకొనిరి; ఆయన ఊపిరి మాత్రముచేతనే తమ శత్రువులనందరిని పడద్రోయుటకు తమకు చాలిన బలము కలుగునని సంపూర్ణ నమ్మికను కలిగియుండునట్లు తమ్మును తాము ప్రోత్సహించుకొనుటకే ఇట్లు చేసిరి. ఈ ఉద్దేశముతో మిద్యానీయుల సంహారము వివరింపబడినది ఈ వాక్యభాగములో మాత్రమే కాదు. సంఘము తిరిగి స్థాపింపబడుట యొక్క సత్యమును స్థిరపరచుటకై యెషయాయు (యెషయా 9:4) దానిని ప్రస్తావించుచున్నాడు: "మిద్యానీయుల దినమున జరిగినట్లు వారు మోయుచున్న కాడిని వారి భుజములమీదనున్న దండమును వారిని బాధపెట్టువారి కర్రను నీవు విరుగగొట్టియున్నావు." వారు భూమికి పెంటవలె ఆయిరి అని చెప్పబడినప్పుడు, ఆ మాటను రెండు విధములుగా వివరింపవచ్చును: మొదటిది, వారి శవములు నేలమీద కుళ్లుచు పడియుండెను; లేక రెండవది, వారు పెంటవలె కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడిరి. ఈ రెండవ వివరణ మిక్కిలి తగినది; అయినను మొదటిదానిని నేను నిరాకరింపను. వారు ఏన్దోరులో నశించిరి అని ఎందుకు చెప్పబడినదో నిర్ధారించుట కొంత కష్టము. ఏన్దోరు అను పేరు యెహోషువ 17:11లో కనబడుచున్నది; యాబీను రాజు సైన్యము అక్కడ నాశనము చేయబడియుండవచ్చును. (యాబీను సైన్యము ఓడింపబడుటను సీసెరా సంహారమును గూర్చి న్యాయాధిపతులు 4లో ఇయ్యబడిన వృత్తాంతములో ఏన్దోరు ప్రస్తావింపబడలేదు; అయితే కాల్వీను ఉదహరించుచున్న యెహోషువ 17:11 నుండి, అది మనష్షే గోత్రమునకు వచ్చిన వంతులో ఒక భాగమై యుండెనని కనబడుచున్నది. ఆ వాక్యభాగములో తానాకు మెగిద్దోలు ఏన్దోరుకు సమీపమునున్న ప్రాంతములుగా పేర్కొనబడినవి. మరియు దెబోరా కీర్తనలో, ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన సందర్భమున ఇశ్రాయేలీయులకు విరోధముగా యుద్ధము చేసిన కనాను రాజులు "మెగిద్దో జలములయొద్దనున్న తానాకులో" యుద్ధము చేసిరని చెప్పబడినది, న్యాయాధిపతులు 5:19. సీసెరా సైన్యము నాశనము చేయబడిన స్థలమునకు సమీపమునున్న ఏన్దోరులో వారు నశించిరని ఎందుకు చెప్పబడినదో ఇది వివరింపవచ్చును.) వారి అపజయము కంటికి బహిరంగముగాను స్పష్టముగాను కనబడెనను భావమును తెలుపుచు ఏన్దోరు ఇక్కడ సామాన్య నామముగా వాడబడెనని కొందరు కలిగియున్న అభిప్రాయమును నేను అంగీకరింపలేను.

కీషోను తాబోరు పర్వతమునుండి సముద్రములోనికి ప్రవహించు ఒక వాగు.

ఓరేబు జెయేబులు మిద్యానీయుల ఇద్దరు అధిపతులు లేక సేనాధిపతులు; మిద్యానీయులను తరుముచుండగా ఎఫ్రాయిము మనుష్యులు వారిని చంపిరి, న్యాయాధిపతులు 7:24, 25.

జెబహు సల్మున్నాలు మిద్యాను రాజులు; గిద్యోను వారి సైన్యమును ఓడించిన పిమ్మట వారిని చెరపట్టి చంపెను, న్యాయాధిపతులు 8:10-21.

12. దేవుని నివాసస్థలములను మనకొరకు స్వాధీనపరచుకొందము రండని చెప్పినవారు. చట్టములేని దోపిడిదొంగలవలె పరలోకరాజు యొక్క స్వాస్థ్యమును ఆక్రమించుకొనుటచేత ఈ అన్యజనులైన శత్రువులు ఆయనకు విరోధముగా ద్రోహము చేసిరని మరల నిందింపబడుచున్నారు. అట్టి నేరము చేయుట తమ ఉద్దేశమని వారు ఇంత స్పష్టమైన మాటలలో ఒప్పుకొనలేదని మనము నిశ్చయముగా చెప్పవచ్చును; అయితే ఇశ్రాయేలు ప్రజలచేత ఆరాధింపబడుచున్నాడని తాము బాగుగా ఎరిగియుండిన దేవుని వారు తృణీకరించినందున, ఆయన స్వంత స్వాస్థ్యమునుండి ఆయనను వెళ్లగొట్టుటకు ప్రయత్నించిన అపరాధము వారిమీద ఇక్కడ న్యాయముగా మోపబడుచున్నది. మరియు తమ స్వంత కల్పనలచేత మత్తిల్లిన మనస్సులు గలవారై, ఏ సత్య దేవుని పరిశుద్ధ మహాత్మ్యమును వారు మిక్కిలి తృణీకారముతో చూచిరో ఆయనను వారు అపవిత్రముగా దూషించిరనుటకు సందేహము లేదు. అయితే వారు స్థూలమైన దూషణలను మానిరని ఒప్పుకొనినను, భక్తులకు విరోధముగా జరుపబడు ప్రతి బాధాకరమైన చర్యయు వారిని తన సంరక్షణ క్రిందికి తీసికొనిన దేవునికే అవమానకరమగుచున్నది. యూదయకు అన్వయింపబడిన దేవుని నివాసస్థలములు లేక నివాసములు అను పేరు, కొద్దిగాని ఆదరణను కలిగియున్న వాక్యరీతి. మన మధ్య నిత్యనివాసము కలిగియుండు ఉద్దేశముతో దేవుడు మనతో తన్ను తాను ఐక్యపరచుకొనియున్నాడు; లేక మరి సరిగా చెప్పవలెనంటే, ఒక గృహయజమానుడు తన ఆస్తులలో మిక్కిలి విలువైనవియు తనకు గొప్ప ఆదాయమును ఇచ్చునవియునైన వాటిని ఎంత విలువైనవిగా ఎంచునో, అంతే విలువగా ఆయన తన సంఘమును ఎంచి దానిని ప్రశస్తమైనదిగా భావించునట్లు అట్లు చేసియున్నాడు.

కీర్తన 83:13-18

13. నా దేవా! గిరగిర తిరుగు బంతివలెను, గాలియెదుట కొయ్యకాలువలెను వారిని చేయుము. 14. అగ్ని అడవిని కాల్చునట్లు, జ్వాల పర్వతములను అంటించునట్లు, 15. నీ తుపానుచేత వారిని తరుముము, నీ సుడిగాలిచేత వారిని భయపెట్టుము. 16. యెహోవా, వారు నీ నామమును వెదకునట్లు వారి ముఖములను సిగ్గుతో నింపుము. 17. వారు నిత్యము సిగ్గుపడి భయపడుదురు గాక; వారు అవమానము నొంది నశించుదురు గాక. 18. నీవు ఉన్నవాడవనియు, నీ నామము యెహోవా అనియు, నీవు మాత్రమే సర్వభూమిమీద మహోన్నతుడవనియు వారు తెలిసికొందురు గాక. ("Globum," — లాటిన్. "Une boule," — ఫ్రెంచి. ("ఒక బంతి.") ఇట్లు అనువదింపబడిన גלגל galeggal అను పదమును లౌత్ "గాలిచేత గిరగిర త్రిప్పబడు ఏదైన తేలికైన వస్తువు, పొట్టు, ముండ్లచెట్టు దూది మొదలైనవి" అని వివరించుచున్నాడు. "ఇక్కడ גלגל," అని ఆర్చిబిషప్ సెక్కర్ చెప్పుచున్నాడు, "ముఖ్యముగా యెషయా 17:13తో పోల్చి చూచినప్పుడు, చక్రము కాక, గాలి గిరగిర త్రిప్పి ఎగరగొట్టు ఏదో తేలికైన పదార్థము, అనగా పొట్టు, అని కనబడుచున్నది." అదే హెబ్రీ పదము కనబడు యెషయాలోని ఆ వాక్యభాగములో మన ఆంగ్ల బైబిలులోని అనువాదము "దొర్లిపోవు వస్తువు" అని ఉన్నది; అంచులోని పాఠము "ముండ్లచెట్టు దూది." సమకూడిన జనములు సర్వశక్తునియెదుట ఎంత శూన్యమైనవో ఈ వచనము స్పష్టముగా చూపుచున్నది. ఆయన వారిని "ముండ్లచెట్టు దూదివలెను, గాలియెదుట కొయ్యకాలువలెను" చేయగలడు.)

ఉష్ణమైనవియు అడవులతో నిండినవియునైన దేశములలో తరచుగా సంభవించుచు, తమయెదుటనున్న సమస్తమును మ్రింగివేయుచు విస్తారముగా వ్యాపించి, దీర్ఘకాలము తమ నాశనమును కొనసాగించు అగ్నులను, అవి ప్రమాదవశముగా కలిగినను ఉద్దేశపూర్వకముగా కలిగినను, ఈ వచనము సూచించుచున్నది. తూర్పు దేశములను ఆఫ్రికాను సందర్శించిన అనేక యాత్రికులు ఈ భయంకరమైనవియు భీతిగొలుపునవియునైన అగ్నులను తమ స్వంత పరిశీలననుండి వర్ణించుచున్నారు; మరియు అట్టి వర్ణనలు, లేనియెడల ఒక యూరోపియను మనస్సుకు తోచని రీతిగా, కీర్తనకారుని భావమును గూర్చి మరింత తగిన అవగాహనను కలిగించుచున్నవి. ఈ భాష విస్తారమైనదియు శీఘ్రమైనదియునైన నాశనమునకు భావగర్భితమైన ఉపమానము.

"పర్వతములను అంటించును, అనగా పర్వతముల ఫలసాయమును, చెట్లను, మొక్కలను మొదలైనవాటిని." — వాల్ఫోర్డ్.

"నీ తుపానుచేత వారిని తరుముము అనునది పొట్టు చెదరగొట్టబడుటను స్పష్టముగా సూచించుచున్నది, మరియు తరువాత వచ్చునది జ్వాల వ్యాపించుటకు స్పష్టముగా సంబంధించినది." — లౌత్ రచించిన హెబ్రీయుల పరిశుద్ధ కవిత్వము (Sacred Poetry of the Hebrews), సంపుటి 1, పుట 277లో హెన్లీ వ్రాసిన గమనిక.

13. నా దేవా! గిరగిర తిరుగు బంతివలె వారిని చేయుము. భక్తిహీనులు సంఘమును నాశనము చేయుటకు నడుము కట్టుకొని సిద్ధపడునప్పుడు సాధారణముగా సహింపరాని గర్వముతో ఉబ్బిపోవుదురు గనుక, వారు పడద్రోయబడి, కలవరపడి, అవమానకరముగా ఆశాభంగము పొందువరకు వారి గర్వమును తగ్గించుట అసాధ్యము గనుక, వారిని సిగ్గుపరచుమని ప్రేరేపితుడైన కవి దేవుని బతిమాలుచున్నాడు. దీని ఫలితముగా వారు దేవుని నామమును వెదకుదురని (16వ వచనము) అతడు ప్రకటించునప్పుడు, వారు నిజమైన పశ్చాత్తాపమునకు తేబడుటను గూర్చియైనను, వారి యథార్థమైన మార్పును గూర్చియైనను అతడు మాటలాడుచున్నాడని గ్రహింపకూడదు. శ్రమచేత తగ్గింపబడిన మనుష్యులు ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము తగ్గించుకొనుటయే యథార్థమైన పశ్చాత్తాపమునకు మొదటి మెట్టు అని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను. అయితే ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది ఐగుప్తు రాజైన ఫరో వంటి బలవంతపు దాస్యపు లోబడికంటె ఎక్కువేమియు కాదు. దుష్టులు ఆపదలచేత అణచబడినప్పుడు కొంతకాలము దేవుని మహిమపరచుట తరచుగా జరుగు సంగతి. అయితే వారు త్వరలోనే మరల ఉన్మత్తమైన పిచ్చిచేత కొట్టుకొనిపోవుదురు; అది వారి వేషధారణను స్పష్టముగా బయలుపరచి, వారి హృదయములలో దాగియుండిన గర్వమును తిరుగుబాటును వెలుగులోనికి తెచ్చును. ప్రవక్త కోరునదేమనగా, దుష్టులు శిక్షింపబడకుండ తప్పించుకొనుటచేత బయలువెడలు వారి ఉగ్రత కనీసము అదుపులో ఉంచబడునట్లు, వారు ఇష్టపడినను ఇష్టపడకపోయినను దెబ్బలచేత దేవుని ఒప్పుకొనుటకు బలవంతపెట్టబడవలెను. 17వ వచనమునుండి ఇది మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; అక్కడ వారు నిత్యము నశింపవలెనని అతడు స్పష్టముగా ప్రార్థించుచున్నాడు; ఇది వారు పశ్చాత్తాపమునకు తేబడవలెనను ప్రార్థనగా ఎంచబడినయెడల, అతని పూర్వ వాక్యముతో ఏమాత్రమును పొసగదు. మరియు అతడు ఇన్ని మాటలను అనవసరముగా కుప్పగా కూర్చుట లేదు. కొంతవరకు, భ్రష్టులు తరచుగా శిక్షింపబడినను సరిదిద్దజాలనంత మొండివారై మాటిమాటికి క్రొత్త బలమును ధైర్యమును కూడగట్టుకొనుచుందురు గనుకను, కొంతవరకు, గొప్ప బాహ్య సమృద్ధిలో సుఖముగా దొర్లుచుండువారు త్వరలో నశింతురని నమ్ముటకంటె కష్టమైనది మరేదియు లేదు గనుకను అతడు ఇట్లు చేయుచున్నాడు. సంఘమును బాధించువారికొరకు కాచియున్న దేవుని ప్రతీకారము యొక్క భయంకర స్వభావమును మనము తగినంతగా గ్రహింపకపోవుటయే దీనికి కారణము.

18. నీవు ఉన్నవాడవనియు, నీ నామము యెహోవా అనియు వారు తెలిసికొందురు గాక. ఇక్కడ చెప్పబడినది దేవుని గూర్చిన రక్షణకరమైన జ్ఞానము కాదు, ఆయన యొక్క ఎదిరింపరాని శక్తి దుష్టులనుండి బలవంతముగా రాబట్టు ఆయనను గూర్చిన ఒప్పుకోలే. ఒక దేవుడున్నాడని వారు తెలిసికొందురని మాత్రమే చెప్పబడలేదు; ఒక ప్రత్యేకమైన జ్ఞానము ఇక్కడ నిర్దేశింపబడుచున్నది; అదేదనగా, ఇంతకుముందు సత్యమతమును తృణీకరించిన అన్యజనులు, ధర్మశాస్త్రమునందు తన్ను తాను బయలుపరచుకొని యూదయలో ఆరాధింపబడిన దేవుడే అద్వితీయ సత్యదేవుడని ఎట్టకేలకు గ్రహింతురని సూచింపబడుచున్నది. అయినను, ఇక్కడ చెప్పబడిన జ్ఞానము క్షణికమైనది మాత్రమే అని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; దానికి వేరైనను దానిని పోషించుటకు జీవరసమైనను లేదు; ఏలయనగా దుష్టులు ఇష్టపూర్వకముగాను హృదయపూర్వకముగాను దేవునికి లోబడరు గాని, బలవంతముచేత కపటమైన విధేయతను చూపుటకు ఈడ్వబడుదురు, లేక ఆయనచేత అణచిపెట్టబడి బహిరంగమైన దౌర్జన్యమునకు దిగుటకు ధైర్యము చేయరు. ("కీర్తన ముగింపులోని మాటల నిర్మాణము బహుశా ఈ విధముగా ఉన్నది: וידעו, మరియు వారు తెలిసికొందురు, అనగా ఈ సాధనముచేత తెలియబడును; יהוה שמך אתה כי, నీవు నీ నామము యెహోవా, అనగా నీ యెహోవా అను నామము సూచించునది నీవే; అది ఏమైనదో వచనములోని మిగిలిన భాగములో వివరింపబడినది: עליון לבדך, నీవు మాత్రమే సర్వభూమిమీద మహోన్నతుడవు; యెహోవా అనుదాని అర్థము నిజముగా అదే, అనగా అనంతుడు, నిత్యుడు, కావున సర్వలోకముమీద ఏకైక సర్వోన్నత శక్తి." — హమ్మండ్.) కాబట్టి ఇది హృదయములోనికి చొచ్చుకొనిపోని, బలవంతముచేతను అవశ్యకతచేతను వారినుండి రాబట్టబడిన, అనుభవముచేత కలుగు దేవుని గుర్తింపు. אתה atah, నీవు, అను సర్వనామము ఒత్తిపలుకబడినది; ఇది ఇశ్రాయేలు దేవునికిని మనుష్యుల కల్పనలనుండి పుట్టిన సమస్త అబద్ధ దేవతలకును మధ్యగల అంతర్గత వ్యత్యాసమును సూచించుచున్నది. ఈ ప్రార్థన యొక్క సారాంశమిదే: ప్రభువా, వారు తమకొరకు చేసికొనిన విగ్రహములు దేవతలు కావనియు, నిజముగా అవి శూన్యమనియు వారు తెలిసికొనునట్లు చేయుము. దేవుని తృణీకరించువారు వెలుగును తప్పించుకొనవచ్చును; ఒకసారి తమ్మును తాము మేఘములతో కప్పుకొనవచ్చును, మరియొకసారి చీకటి యొక్క లోతైన దట్టమైన ఛాయలలో మునిగిపోవచ్చును; అయితే ఆయన వారిని తరిమి, వారు అజ్ఞానములో పాతిపెట్టగోరు తన్ను గూర్చిన జ్ఞానములోనికి వారిని బయటికి లాగును. మరియు లోకము విచక్షణ లేకుండను అవమానకరముగాను ఆయన పరిశుద్ధ నామమును తన స్వంత వ్యర్థ కల్పనలకు అన్వయించుచున్నందున, నీ నామము యెహోవా అని చేర్చబడినప్పుడు ఈ అపవిత్రత సరిదిద్దబడుచున్నది. ఉనికి, అనగా నిజముగా ఉండుట, ఖచ్చితమైన అర్థములో దేవునికి మాత్రమే వర్తించునని ఇది సూచించుచున్నది; ఏలయనగా అవిశ్వాసులు ఆయన మహిమను ముక్కలుగా చీల్చుటకు ప్రయత్నించినను, ఆయన సంపూర్ణుడుగాను మార్పులేనివాడుగాను నిలిచియుండును. నేను చెప్పిన వ్యత్యాసమును పాఠకుడు మనస్సులో ఉంచుకొనవలెను. ఏదో ఒక దేవతను ఆరాధింపనంత అనాగరికమైన జనము ఎన్నడును ఉండలేదు; అయితే ప్రతి దేశము తనకొరకు ప్రత్యేక దేవతలను కల్పించుకొనెను. మరియు మోయాబీయులును ఎదోమీయులును ఈ జనములలో మిగిలినవారును ఇశ్రాయేలు దేవునికి కొంత శక్తియు అధికారమును కలదని ఒప్పుకొనినను, ఆ శక్తియు అధికారమును యూదయ సరిహద్దులను దాటి వ్యాపింపదని వారు తలంచిరి. ఈ విధముగా సిరియా రాజు ఆయనను "కొండల దేవుడు" అని పిలిచెను (1 రాజులు 20:23). మనుష్యులు చేయు దేవుని మహిమ యొక్క ఈ అసంబద్ధమైనదియు హాస్యాస్పదమైనదియునైన విభజన ఒక్క మాటచేత ఖండింపబడుచున్నది; మరియు ప్రవక్త దేవత్వము యొక్క సారమును నామమును రెండును ఇశ్రాయేలు దేవునికే ఆరోపించినప్పుడు, ఆ కాలమున లోకములో ప్రబలియుండిన మూఢాచారములన్నియు పడద్రోయబడుచున్నవి; ఏలయనగా అన్యజనుల విగ్రహములన్నియు పూర్తిగా నిర్మూలము చేయబడితేనే గాని, యెహోవా అను నామమును ఆయన ఒంటరిగాను ఎవరితోను పంచుకొనకుండను పొందడు. అందుచేత, నీవు మాత్రమే సర్వభూమిమీద మహోన్నతుడవు అని చేర్చబడినది; ఇది మన మిక్కిలి జాగ్రత్తగల శ్రద్ధకు తగిన వాక్యము. మూఢభక్తులు సాధారణముగా దేవునికి ఆయన నామమును, అనగా రెండు మూడు అక్షరములను, విడిచిపెట్టుట చాలునని తలంచుచున్నారు; అంతలో ఆయన మహాత్మ్యము ఒక వట్టి బిరుదులో ఇమిడియున్నట్లు ఆయన శక్తిని వారు కొద్దికొద్దిగా హరించివేయుచున్నారు. కాబట్టి దేవుడు తనకు స్వాభావికముగా చెందిన సార్వభౌమత్వమును కలిగియుండుటకు అనుమతింపబడనియెడలను, ఆయనకు ప్రతిగా పోటీ హక్కులతో ఇతర వస్తువులను నిలువబెట్టుటచేత ఆయన మహిమ మరుగుపరచబడినయెడలను, మనుష్యులలో ఆయనకు రావలసిన ఘనతను ఆయన పొందుటలేదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము.