కీర్తన 78

కీర్తన 78

కీర్తన 78

అనేక సంగతులను కొద్ది పరిధిలో గ్రహించుటకై, ఈ కీర్తనలో రెండు ముఖ్యాంశములు కలవని గమనింపవలెను. ఒక వైపున, దేవుడు అబ్రాహాము సంతతిలోనుండి తనకొరకు ఒక సంఘమును ఏలాగు దత్తత చేసికొనెనో, దానిని ఎంత మృదువుగాను కృపతోను పోషించెనో, ఐగుప్తులోనుండి దానిని ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా బయటికి రప్పించెనో, దానిమీద ఆయన కుమ్మరించిన ఆశీర్వాదములు ఎంత వివిధములైనవో ప్రకటింపబడుచున్నది. మరియొక వైపున, ఆయన తమకు అనుగ్రహించిన గొప్ప ఆశీర్వాదముల నిమిత్తము ఆయనకు ఎంతో ఋణపడియున్న యూదులు, అంత ఉదారుడైన తండ్రియొద్దనుండి మాటిమాటికి మూర్ఖముగాను ద్రోహముగాను తిరుగబడినందుకు గద్దింపబడుచున్నారు; కావున ఆయన వెలలేని మంచితనము, మొదట వారిని ఉచితముగా దత్తత చేసికొనుటయందు మాత్రమే గాక, ఎడతెగని తన మంచితనముచేత అంత విశ్వాసఘాతుకులును లోబడనివారునైన జనము యొక్క తిరుగుబాటుతో పోరాడుచునే యుండుటయందును స్పష్టముగా ప్రత్యక్షపరచబడెను. మరియు, దేవుని కృప నూతనపరచబడుటను గూర్చియు, ఇశ్రాయేలు రాజ్యముపై రాజదండమును వహించుటకై ఆయన యూదా గోత్రములోనుండి దావీదును ఏర్పరచుకొనినప్పుడు చేసిన రెండవ ఏర్పాటు వంటిదానిని గూర్చియు ఇందులో ప్రస్తావింపబడుచున్నది.

ఉపదేశము చేయు ఆసాపు.

కీర్తన 78:1-6

1. నా జనులారా, నా ధర్మశాస్త్రమును ఆలకించుడి; నా నోటి మాటలకు మీ చెవులు యొగ్గుడి. ("Ou, ma doctrine." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, నా సిద్ధాంతము, లేక ఉపదేశము.") 2. నేను నోరు తెరచి ఉపమానరీతిగా మాటలాడెదను; పూర్వకాలపు గూఢాంశములను నేను తెలిపెదను. 3. మేము వినినవియు ఎరిగినవియు, మా పితరులు మాకు వివరించినవియు అయిన సంగతులను, 4. రాబోవు తరములోని వారి పిల్లలకు మేము దాచిపెట్టక, యెహోవా స్తోత్రములను, ఆయన బలమును, ఆయన చేసిన ఆశ్చర్యకార్యములను వివరించెదము. 5. ఆయన యాకోబులో ఒక శాసనమును స్థాపించెను, ఇశ్రాయేలులో ఒక ధర్మశాస్త్రమును నియమించెను; ఏలయనగా వాటిని తమ పిల్లలకు తెలియజేయవలెనని ఆయన మా పితరులకు ఆజ్ఞాపించెను: 6. రాబోవు తరమువారు వాటిని తెలిసికొనునట్లును, పుట్టబోవు పిల్లలు లేచి తమ పిల్లలకు వాటిని వివరించునట్లును.

1. నా జనులారా, నా ధర్మశాస్త్రమునకు చెవియొగ్గుడి. ఈ కీర్తన దావీదు మరణించిన చాలకాలమునకు తరువాత వ్రాయబడెనని కీర్తన యొక్క ముగింపునుండి సంభావ్యముగా ఊహింపవచ్చును; ఏలయనగా అక్కడ దేవుడు దావీదు కుటుంబములో స్థాపించిన రాజ్యము కీర్తింపబడుచున్నది. అక్కడనే, త్రోసివేయబడెనని చెప్పబడిన ఎఫ్రాయిము గోత్రము దావీదు వంశముతో పోల్చబడి దానికి విరుద్ధముగా నిలుపబడుచున్నది. దీనిని బట్టి, ఆ కాలమున పది గోత్రములు ఏర్పరచబడిన జనములో మిగిలినవారినుండి వేరైపోయిన స్థితిలో నుండెనని స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా ఎఫ్రాయిము రాజ్యము అక్రమమైనదియు జారజమైనదియు అని అవమానపు ముద్రతో ముద్రింపబడుటకు ఏదో ఒక బలమైన కారణము ఉండియే యుండవలెను. (ఆసా దినములలో, అతడు సిరియనుల సహాయముతో ఇశ్రాయేలీయులమీద గొప్ప విజయమును పొంది, ఎఫ్రాయిము మనష్షే షిమ్యోను గోత్రములలోనుండి అనేకులను దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనకు మరల రప్పించిన కాలమునకు, కాల్మె ఈ కీర్తన రచనను ఆపాదించుచున్నాడు. 2 దినవృత్తాంతములు 15, 16 చూడుడు. యూదా రాజైన అబీయా యరొబాము పరిపాలనా కాలములో ఎఫ్రాయిము లేక ఇశ్రాయేలు రాజ్యముపై పొందిన నిర్ణయాత్మకమైన విజయమును కీర్తించుటయే ఇది రచింపబడిన ప్రత్యేక ఉద్దేశమని ష్నర్రర్ తలంచుచున్నాడు. ఈ అభిప్రాయము మిక్కిలి సంభావ్యమైనదని వాల్ఫోర్డ్ ఎంచుచున్నాడు. అతడిట్లనుచున్నాడు: "కీర్తన ముగింపులో దావీదుపై ఒక ప్రశంస చేయబడినది; దీనిని బట్టి, యరొబాము ఎవరినుండి తిరుగబడెనో ఆ దావీదు వారసులపట్ల సమస్త జనము యొక్క అనుగ్రహమును సంపాదింపవలెనని దీని రచయిత కోరెనని సంభావ్యముగా కనబడుచున్నది; మరియు 9వ వచనములో ఎఫ్రాయిమును గూర్చిన ప్రస్తావన కలదు; అది ష్నర్రర్ ఊహకు కొంతమట్టుకు ఆధారమిచ్చుచున్నది. ఈ ఊహను గూర్చి ఏమి తలంచినను, కీర్తన స్వయముగా స్పష్టమైనదియు, మనస్సును గ్రుచ్చునదియు, ఒప్పించునదియునై యున్నదనియు, ఎవరి ఉపయోగము నిమిత్తము ఇది వ్రాయబడెనో వారికి అది అట్లే అనిపించియుండవలెననియు ఒప్పుకొనుటకు మనము సందేహింపనక్కరలేదు.")

ఈ కీర్తనను వ్రాసిన ప్రేరేపిత రచయిత ఎవరైనను, కొందరు తలంచునట్లు అతడు దేవుడు మాటలాడుచున్నట్లు చిత్రించుట లేదు గాని, బోధకుని పాత్రలో తానే యూదులను సంబోధించుచున్నాడు. అతడు జనులను తన జనులనియు, ధర్మశాస్త్రమును తన ధర్మశాస్త్రమనియు పిలుచుట దీనికి అభ్యంతరము కాదు; ఏలయనగా తమ సిద్ధాంతమునకు మరి ఎక్కువ అధికారము కలుగునట్లు, తమ్మును పంపినవాని నామమును ప్రవక్తలు తమకు అన్వయించుకొనుట అసాధారణమైన సంగతి కాదు. మరియు నిజముగా, వారికి అప్పగింపబడిన సత్యము తగినరీతిగా వారిదని పిలువబడవచ్చును. ఈ ప్రకారమే పౌలు రోమీయులకు 2:16లో సువార్తను తన సువార్త అని అతిశయించుచున్నాడు; ఆ మాట అది తననుండి ఉద్భవించిన సిద్ధాంతమని సూచించుచున్నట్లు గ్రహింపకూడదు గాని, తాను దానికి ప్రకటకుడను సాక్షియునై యున్నానని సూచించుచున్నది. תורה torah అను పదమును ధర్మశాస్త్రము అని అనువదించుటలో వ్యాఖ్యాతలు ఖచ్చితముగా సరియైనవారో లేదో నాకు కొంత సందేహముగా నున్నది. (ఫ్రెంచి అనువాదపు అంచులో కాల్విను ఉపదేశము అని చదువుచున్నాడని మనము చూచియున్నాము; ఈ పాఠమును స్ట్రీట్, ఫ్రై, మోరిసన్, వాల్ఫోర్డ్ స్వీకరించుచున్నారు.) దాని భావము కొంత మరి విస్తృతమైనదిగా కనబడుచున్నది; తరువాతి వాక్యభాగమునుండి అది స్పష్టమగుచున్నది; అక్కడ కీర్తనకారుడు నా నోటి మాటలు అను పదబంధమును అదే భావములో ఉపయోగించుచున్నాడు. దేవుని శిష్యులమని గొప్పగా చెప్పుకొనువారు సహితము ఆయన స్వరమును ఎంత అజాగ్రత్తతో వినుచున్నారో మనము ఆలోచించినయెడల, ప్రవక్త తన ఉపదేశపాఠములను గంభీరమైన అవధాన పిలుపుతో ప్రారంభించుటకు అతనికి తగిన కారణము కలదని మనము ఒప్పుకొందుము. దేవుని వాక్యమునకు లోబడుటకు మూర్ఖముగా నిరాకరించు బోధకు లొంగనివారిని మొండివారిని అతడు సంబోధించుట లేదనుట నిజమే; కాని నిజవిశ్వాసులు సహితము సాధారణముగా ఉపదేశమును అంగీకరించుటకు మిక్కిలి వెనుకంజవేయువారై యున్నందున, ఈ హెచ్చరిక నిరుపయోగమైనది కాదు సరికదా, వారిలోని మందులను సోమరులను మేల్కొలుపుటకు మిక్కిలి అవసరమైనదై యుండెను.

తనకు మరి ఎక్కువ అవధానము సంపాదించుకొనుటకై, గొప్పవియు ఉన్నతమైనవియు కఠినమైనవియునైన విషయములను చర్చించుటయే తన ఉద్దేశమని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. నేను ఉపమానము అని అనువదించిన משל mashal అను పదము గంభీరమైనవియు మనస్సును ఆకర్షించునవియునైన వాక్యములను, అనగా లోకోక్తులను సామెతలను సూక్తులను సూచించుచున్నది. కావున మనము చర్చించు విషయము భారమైనదియు ప్రాముఖ్యమైనదియు అయినయెడల అదే మనుష్యుల మనస్సులను మేల్కొలుపును గనుక, మనస్సును ఆకర్షించు వాక్యములను గమనింపదగిన సూక్తులను మాత్రమే పలుకుటయే తన ఉద్దేశమని ప్రేరేపిత రచయిత దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు. ఇతరులను అనుసరించి నేను గూఢవాక్యములు అని అనువదించిన חידות chidoth అను పదము ఇక్కడ అస్పష్టమైన వాక్యముల నిమిత్తము కాక, సూటియైనవియు ప్రత్యేక గమనమునకు యోగ్యమైనవియునైన మాటల నిమిత్తమే ఉపయోగింపబడుచున్నది.

అతడు తన గీతమును సందిగ్ధమైన భాషలో చుట్టిపెట్టవలెనని ఉద్దేశించుట లేదు గాని, దేవుని ఉపకారములను జనుల కృతఘ్నతను స్పష్టముగాను విశదముగాను వివరింపవలెనని ఉద్దేశించుచున్నాడు. నేను చెప్పినట్లు, ప్రతిపాదింపబడిన విషయమును మరి శ్రద్ధగా తూచి ఆలోచించునట్లు తన పాఠకులను ప్రేరేపించుటయే అతని ఉద్దేశము. ఈ వాక్యభాగము మత్తయిచేత (మత్తయి 13:35) ఉదహరింపబడి, క్రీస్తు జనులు గ్రహింపలేని ఉపమానములచేత వారి మనస్సులను సందిగ్ధములో నుంచినప్పుడు ఆయన వ్యక్తికి అన్వయింపబడినది. ఆయన అట్లు చేయుటలోని ఉద్దేశము, తాను దేవుని శ్రేష్ఠమైన ప్రవక్తనని నిరూపించుటయు, తద్వారా మరి ఎక్కువ భక్తిపూర్వకమైన గౌరవముతో అంగీకరింపబడుటయునై యుండెను. సాధారణమైనదానికంటె ఉన్నతమైన భాషాశైలిలో ఆయన ఉత్కృష్టమైన మర్మములను ప్రకటించినందున అప్పుడు ఆయన ఒక ప్రవక్తను పోలియుండెను గనుక, పరిశుద్ధ రచయిత ఇక్కడ తన్ను గూర్చి దృఢముగా చెప్పుచున్న సంగతి తగినరీతిగా ఆయనకు అన్వయింపబడుచున్నది. ఈ కీర్తనలో పాఠకులను నేర్చుకొనవలెనను కోరికతో న్యాయముగా ప్రేరేపించి రగుల్కొలుపగల మహిమ ప్రకాశించుచున్నయెడల, క్రీస్తు తన పరలోక జ్ఞానము యొక్క ధననిధులను మనకు తెరచి కనుపరచు సువార్తను మనము ఎంత ఆసక్తిగల శ్రద్ధతో అంగీకరింపవలెనో దీనినుండి గ్రహించుచున్నాము.

సంపుటి 2, పుట 238, అధోజ్ఞాపిక 2 చూడుడు.

వాల్ఫోర్డ్ חידות chidoth అను పదమును "మనస్సుపై ముద్రవేయు వృత్తాంతము" అని అనువదించుచున్నాడు. మొదటి రెండవ వచనములకు అతని అనువాదము ఇది: "నా జనులారా, నా ఉపదేశమును వినుడి: నా నోటి మాటలకు మీ చెవులు యొగ్గుడి. బోధకరమైన ప్రసంగముతో నేను నా నోరు తెరచెదను, పూర్వకాలములను గూర్చిన మనస్సుపై ముద్రవేయు వృత్తాంతమును నేను పలికెదను."

అతడిట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు: "ఆంగ్ల అనువాదములో 1వ 2వ వచనములలో కనబడు ధర్మశాస్త్రము, ఉపమానము, గూఢాంశములు అను మాటలు కీర్తనలో ఉన్న వృత్తాంత కథనములకు తగినవి కావు. తరువాత వచ్చు విషయములతో ఏకీభవించునవియు, ఉపయోగింపబడిన మూలపదముల వాడుకచేత సమర్థింపబడగలవియునైన ఇతర మాటలను ఇక్కడ వాటికి బదులుగా ఉంచితిని." ఈ స్థలముపై స్ట్రీట్ వ్రాసిన అధోజ్ఞాపికయు ఇట్టిదే. అతడు חידות chidoth అను పదమును "సూటియైన సత్యములు" అని అనువదించి, అది గూఢాంశములు అని అనువదింపబడుటకు అభ్యంతరము చెప్పుచున్నాడు. అతడిట్లనుచున్నాడు: "కీర్తనలో అస్పష్టమైనదేదియు లేదు; అందులో బోధకరమైన చారిత్రక సత్యము కలదు గాని ఏ పొడుపుకథయు లేదు. కావున ఆంగ్ల బైబిలు యొక్క అనువాదమైన గూఢాంశములు అనునది సరియైనదిగా కనబడుట లేదు. సెప్టువజింట్ యెహెజ్కేలు 17:2లో ఈ పదమును διηγημα అని అనువదించుచున్నది; ఆ అనువాదము προθληματα అనుదానికంటె ఈ స్థలమునకు మరి బాగుగా సరిపోవును. חדד acutum est అను దానితో ఈ పదమునకు గల సంబంధమును వ్యక్తపరచుటకు నేను ప్రయత్నించితిని." ఈ గ్రంథము యొక్క సంపుటి 2, పుట 238, అధోజ్ఞాపిక 3 చూడుడు. అయితే డిమాక్ గమనించునట్లు, "ఇకమీదట వివరింపబడు మోషే నిబంధనకు సంబంధించిన అనేక కార్యములు క్రైస్తవ నిబంధనకు ఛాయలుగాను సాదృశ్యములుగాను ఎంచబడినప్పుడు, అవి ఉపమానములనియు గూఢమైన మాటలనియు, లేక అరబీ అనువాదము చెప్పునట్లు మర్మములనియు తగినరీతిగా పిలువబడవచ్చును; మరియు ఈ వెలుగులో చూచినప్పుడు, అవి ధ్యానమునకు విస్తారమైన విషయమును అందించి, మనలను క్రీస్తునొద్దకు నడిపించు బాలశిక్షకునిగా మాత్రమే గాక, మన రాజైన దావీదుకు విశ్వాసమునందును విధేయతయందును మనలను స్థిరముగా నిలుపుటకును ఉపయోగపడును."

3. మేము వినినవియు ఎరిగినవియు. తాను గొప్పవియు గూఢమైనవియునైన విషయములను గూర్చి మాటలాడెదనని కీర్తనకారుడు ప్రారంభములో చెప్పినదానికిని, తన విషయము సామాన్యమైనదనియు, తండ్రిచేత కుమారునికి ఒక తరమునుండి మరియొక తరమునకు అందింపబడునదనియు అతడు ఇప్పుడు చేర్చుదానికిని మధ్య కొంత అసంగతి ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది. ఇక్కడ చెప్పబడిన సంగతులను తమ పిల్లలకు వివరించుట పితరుల విధియై యుండినయెడల, ఈ సంగతులు సహజముగా జనులందరికిని, అవును మిక్కిలి అక్షరజ్ఞానములేనివారికిని అతి బలహీనమైన గ్రహణశక్తి గలవారికిని సహితము సుపరిచితమై యుండవలెను. అట్లయితే, అతడు ఇప్పుడే ప్రస్తావించిన పొడుపుకథలు లేక గూఢవాక్యములు ఎక్కడ అని అడుగవచ్చును. నా జవాబు ఇది: ఈ సంగతులను సులభముగా సమన్వయపరచవచ్చును; ఏలయనగా కీర్తనలో సాధారణముగా తెలిసిన సంగతులు అనేకములు ఉన్నను, మనుష్యుల హృదయములను మరి బలముగా ప్రభావితము చేయుటకును, తనకు మరి ఎక్కువ అధికారమును సంపాదించుకొనుటకును అతడు వాటిని వాక్చాతుర్యము యొక్క సమస్త వైభవముతోను అలంకారములతోను విశదపరచుచున్నాడు. అదే సమయమున, దేవుని వాక్యము యొక్క మహిమ ఎంత ఉన్నతమైనదైనను, దాని ఉపకారములు లేక ప్రయోజనములు విద్యలేనివారికిని పసిబిడ్డలకును అందకుండ అది ఆటంకపరచదని గమనింపవలెను. అట్టివారిని దానినుండి నేర్చుకొనుటకు పరిశుద్ధాత్మ వ్యర్థముగా ఆహ్వానించి ప్రోత్సహించుట లేదు: — ఇది మనము శ్రద్ధగా గుర్తింపవలసిన సత్యము. దేవుడు మనుష్యుల పరిమితమైన గ్రహణశక్తికి తన్నుతాను అనుగుణపరచుకొని, దీనమైన తగ్గింపు శైలిలో మాటలాడినయెడల, ఈ బోధనా విధానము మిక్కిలి సామాన్యమైనదని తృణీకరింపబడుచున్నది; కాని తన వాక్యమునకు మరి ఎక్కువ అధికారము కలుగజేయు ఉద్దేశముతో ఆయన ఉన్నతమైన శైలికి లేచినయెడల, మనుష్యులు తమ అజ్ఞానమును సమర్థించుకొనుటకై అది మిక్కిలి అస్పష్టముగా నున్నదని సాకు చెప్పుదురు. ఈ రెండు దుర్గుణములు లోకములో మిక్కిలి ప్రబలియున్నందున, పరిశుద్ధాత్మ తాను బోధించు సత్యముల ఉత్కృష్టత అతి బలహీనమైన గ్రహణశక్తి గలవారికి సహితము మరుగైయుండకుండునట్లు తన శైలిని సమతూకపరచుచున్నాడు; అయితే వారు లోబడు స్వభావమును బోధకు లొంగు స్వభావమును కలిగి, ఉపదేశము పొందవలెనను ఆసక్తిగల కోరికను తమతో తెచ్చుకొనవలెను. తన మాటలను గూర్చిన సమస్త సందేహమును మనస్సునుండి తొలగించుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము; ఈ నిమిత్తము అతడు క్రొత్తదేదియు గాక, చాలకాలమునుండి బాగుగా తెలిసినవియు సంఘములో వివాదము లేకుండ అంగీకరింపబడినవియునైన విషయములను మాత్రమే ముందుకు తేవలెనని నిశ్చయించుకొనుచున్నాడు. కావున అతడు మేము వింటిమి అని మాత్రమే గాక మేము ఎరిగితిమి అనియు చెప్పుచున్నాడు. సత్యమునందు ఏ ఆధారమును లేని అనేక సంగతులు అవివేకముగా ప్రచారము చేయబడుచున్నవి; అవును, మనుష్యుల చెవులు కట్టుకథలతో నింపబడుటకంటె సాధారణమైనదేదియు లేదు.

కావున ప్రవక్త తాను వినిన సంగతులను గూర్చి మాటలాడిన పిమ్మట, అదే సమయమున వాటి సత్యమును స్థిరపరచుటకై నిస్సందేహమైన సాక్ష్యమును సూచించుట కారణము లేకుండ కాదు. ఈ విషయముల జ్ఞానము యూదులకు వారి పితరులచేత తెలియజేయబడెనని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇంటి కప్పుక్రింద బోధింపబడునది ఎల్లప్పుడును దోషరహితమైనదని ఇది సూచించుట లేదు; అయితే సంగతులు దూరదేశమునుండి తేబడునప్పుడు, సత్యమునకు బదులుగా కల్పనలను మనుష్యులమీద మోపుటకు మరి అనుకూలమైన అవకాశము కలుగునని స్పష్టమే. ముఖ్యముగా గమనింపవలసినదేమనగా, ఇక్కడ పితరులందరిని గూర్చి భేదము లేకుండ చెప్పబడుట లేదు గాని, దేవుని స్వకీయ జనముగా ఉండుటకు ఏర్పరచబడినవారును, దైవ సత్యము యొక్క సంరక్షణ ఎవరికి అప్పగింపబడెనో వారును అగు పితరులను గూర్చి మాత్రమే చెప్పబడుచున్నది.

4. రాబోవు తరములోని వారి పిల్లలకు మేము వాటిని దాచిపెట్టము. కొందరు נכחד nechached అను క్రియాపదమును నిఫాల్ రూపములో గ్రహించి, అవి దాచబడలేదు లేక మరుగుచేయబడలేదు అని అనువదించుచున్నారు. అయితే వ్యాకరణ సూత్రముల ప్రకారము దీనిని ఈ విధముగా విడదీయవలెను: — మా సంతతికి మేము వాటిని దాచిపెట్టము; అనగా, మన పూర్వికులచేత మనకు బోధింపబడినదానిని వారి పిల్లలకు అందించుటకు మనము ప్రయత్నింపవలెను. ఈ విధముగా అజ్ఞానము యొక్క సమస్త సాకు తొలగింపబడుచున్నది; ఏలయనగా ఈ సంగతులు అంతరాయము లేకుండ తరతరములకు ప్రకటింపబడవలెనని దేవుని చిత్తమై యుండెను; అందువలన ప్రతి కుటుంబములోను తండ్రినుండి పిల్లలకు అందింపబడుచు, అవి మనుష్యుల కడపటి కుటుంబము వరకును చేరవలెను. ఇది ఏ ఉద్దేశము నిమిత్తము చేయబడవలెనో చూపబడుచున్నది — యెహోవా చేసిన ఆశ్చర్యకార్యములయందు వారు ఆయన స్తోత్రములను కీర్తించునట్లే.

5. ఆయన యాకోబులో ఒక శాసనమును స్థాపించెను. మనుష్యులు ఏదైన ఒక సిద్ధాంతమును అంగీకరించుట లేక ఆమోదించుట దాని సత్యమునకు స్థిరమైన సమ్మతి ఇచ్చుటకు చాలిన కారణము కాదు గనుక, ప్రవక్త ఇంకను ముందుకు సాగి, తాను ముందుకు తెచ్చుదానికి దేవుడే కర్తయని చూపుచున్నాడు. పితరులు కేవలము తమ స్వంత మనస్సుల ప్రేరణచేత కాక, దేవుని ఆజ్ఞచేతనే తమ పిల్లలకు ఈ సత్యములను బోధించుటకు నడిపింపబడిరని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఆయన యాకోబులో ఒక శాసనమును స్థాపించెను, ఇశ్రాయేలులో ఒక ధర్మశాస్త్రమును నియమించెను అను మాటలను కొందరు ఈ విధముగా గ్రహించుచున్నారు: దేవుడు యాకోబులో ఉల్లంఘింపరాని నియమముగా పాటింపబడవలసిన ఒక విధిని స్థాపించెను; అదేమనగా, జనుల నిమిత్తము దేవుడు జరిగించిన విమోచన ప్రతి ఇశ్రాయేలీయుని నోట ఎల్లప్పుడును ఉండవలెను; కాని ఇది మిక్కిలి సంకుచితమైన భావమును ఇచ్చుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. కావున కట్టడ లేక శాసనము, ధర్మశాస్త్రము అను మాటలు వ్రాయబడిన ధర్మశాస్త్రమును సూచించుచున్నవని నేను ఎంచుచున్నాను; అయినను అది కొంతవరకు ఈ ఉద్దేశము నిమిత్తమే ఇయ్యబడెను, అనగా జనులు ఒకసారి ఒకే దేహముగా సమకూర్చబడిన పిమ్మట, తమ విమోచనను జ్ఞాపకము చేసికొనుటచేత దేవునికి తమ విశ్వాస్యతలో నిలుపబడవలెనని. కావున భావమిది: దేవుడు తన బలమైన శక్తిచేత యూదులను తన జనముగా సంపాదించుకొనుట మాత్రమే గాక, తన కృపను గూర్చిన జ్ఞానము ఎన్నడును తుడిచివేయబడకుండునట్లు దానిని ముద్రించెను. మరియు నిస్సందేహముగా, అబ్రాహాము సంతతివారు ఇతర సమస్త జనములనుండి ప్రత్యేకింపబడిరని వారికి నిశ్చయపరచుటకై, వ్రాయబడిన ధర్మశాస్త్రముచేత నిబంధన స్థిరపరచబడినప్పుడు, అది ప్రజా దస్తావేజులలో నమోదు చేయబడినట్లాయెను. జరిగినదాని యొక్క కేవల చరిత్రను ఎరిగియుండుట లేక జ్ఞాపకముంచుకొనుట, అదే సమయమున వారి కన్నులు ఉచితమైన దత్తతవైపును దాని ఫలమువైపును త్రిప్పబడియుండనియెడల, అది మిక్కిలి స్వల్ప ప్రాముఖ్యముగల సంగతియై యుండును. కావున ఆ విధి ఇది: పితరులు స్వయముగా ధర్మశాస్త్ర సిద్ధాంతమునందు ఉపదేశము పొంది, తాము ఒకసారి విడిపింపబడుట మాత్రమే గాక, ఆయన సంఘముగా ఒకే దేహముగా సమకూర్చబడితిమని, దేవుని నోటినుండి వచ్చినట్లుగా తమ పిల్లలకు వివరింపవలెను; అందువలన సకల యుగములలోను వారు తమ విమోచకునిగా ఆయనకు పరిశుద్ధమైనదియు పవిత్రమైనదియునైన విధేయతను చూపవలెను. ఈ వచనము యొక్క రెండవ వాక్యభాగము ప్రారంభపు సరియైన పాఠము, దేనిని ఆయన ఆజ్ఞాపించెనో, మొదలైనవి. అయితే אשר asher అను సంబంధ సర్వనామమును, అది ఇక్కడ వివరణ రీతిగా అనగా, లేక అదేమనగా, ఆయన ఆజ్ఞాపించెను, మొదలైనవి అను భావమునకు ఉంచబడినదని నాకు సందేహము లేదు గనుక, నేను దానిని ఏలయనగా అని అనువదించితిని; అది అదే భావమునకు వచ్చుచున్నది.

హార్స్లీ ఈ వచనమును ఒక కుండలీకరణ వాక్యముగా ఎంచుచున్నాడు. డా. ఆడమ్ క్లార్క్ శాసనము అను మాటచేత ధర్మశాస్త్రములో విధింపబడిన వివిధ నియమములను ఆచారములను క్రియాకలాపములను, ధర్మశాస్త్రము అను మాటచేత నైతిక ధర్మశాస్త్రమును గ్రహించుచున్నాడు.

6. రాబోవు తరమువారు వాటిని తెలిసికొనునట్లు. ఈ వచనములో కీర్తనకారుడు దైవ సత్యము ఎడతెగక అందింపబడుటను గూర్చి తాను చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము ఒక్క యుగము నిమిత్తము మాత్రమే ఇయ్యబడలేదనియు, అది ఎన్నడును పోగొట్టుకొనబడక లోకాంతము వరకు కాపాడబడునట్లు, పితరులు దానిని తమ న్యాయమైన స్వాస్థ్యమువలె తమ పిల్లలకు అందింపవలెననియు మనము ఎరుగుట మనకు మిక్కిలి ముఖ్యము. ఇందుచేతనే పౌలు 1 తిమోతికి 3:15లో "సంఘము సత్యమునకు స్తంభమును ఆధారమునై యున్నది" అని దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు; దానిచేత సత్యము స్వయముగా బలహీనమైనదనియు దానికి బయటి ఆధారములు అవసరమనియు అతని భావము కాదు గాని, దేవుడు తన పరిచారకుల ద్వారా దానిని విస్తరింపజేసి వ్యాపింపజేయుచున్నాడనియు, వారు తమకు అప్పగింపబడిన బోధకుని పదవిని నమ్మకముగా నెరవేర్చునప్పుడు సత్యమును తమ భుజములమీద మోయుచున్నట్లు దానిని ఆధారముగా నిలుపుచున్నారనియు అతని భావము. ఇప్పుడు, దైవ సత్యమునందు ఉపదేశమును అందించు వ్యక్తుల ఎడతెగని వారసత్వము ఉండునట్లు ప్రయత్నించుట మన విధిగా బద్ధమైన కర్తవ్యమని ప్రవక్త మనకు బోధించుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము వ్రాయబడకముందు అబ్రాహామును గూర్చి ఆదికాండము 18:19లో "అతడు తన తరువాత తన పిల్లలకును తన ఇంటివారికిని ఆజ్ఞాపించునని నేనెరుగుదును; వారు నీతిన్యాయములను జరిగించుచు యెహోవా మార్గమును గైకొందురు" అని చెప్పబడెను; మరియు అతని మరణము తరువాత ఇది పితరులకు వారి విధిలో ఆవశ్యకమైన భాగముగా విధింపబడెను. ధర్మశాస్త్రము అనుగ్రహింపబడిన వెంటనే, దేవుడు తన సంఘములో బహిరంగ ఉపదేశకులుగాను బోధకులుగాను ఉండుటకు యాజకులను నియమించెను. క్రొత్త నిబంధన వ్యవస్థ క్రిందను ఇదే పాటింపబడవలెనని ఆయన యెషయా ప్రవక్త ద్వారా సాక్ష్యమిచ్చెను: "నీమీదనున్న నా ఆత్మయు నేను నీ నోటనుంచిన మాటలును నీ నోటనుండియు నీ సంతానము నోటనుండియు నీ సంతానసంతానము నోటనుండియు ఇది మొదలుకొని నిత్యము తొలగిపోవు." (యెషయా 59:21)

అయితే మన యెదుటనున్న వాక్యభాగములో ఈ విషయమై పితరులకు ఒక ప్రత్యేకమైన ఆజ్ఞ ఇయ్యబడుచున్నది — వారిలో ప్రతివాడును తన స్వంత పిల్లలకు శ్రద్ధగా ఉపదేశము చేయవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు; మరియు దేవుని నామమును తమ సంతతికి అందించుటలో తాము చేయు ప్రయాసములు ఆయనకు మిక్కిలి ప్రీతికరమైనవై ఆయన అత్యున్నతమైన ఆమోదమును పొందునని అందరికిని భేదము లేకుండ బోధింపబడుచున్నది. పుట్టబోవు పిల్లలు లేచి అను మాటలచేత కొద్దిమంది వ్యక్తులు సూచింపబడుట లేదు గాని, ఎవరి ప్రయత్నములచేత పవిత్రమైన మతము నిత్యము వర్ధిల్లి ప్రబలునో ఆ దైవ సత్య ప్రకటకులు, లోకములో పుట్టువారంత అనేకులుగా ఉందురని సూచింపబడుచున్నది.

కీర్తన 78:7-11

7. వారు దేవునియందు తమ నిరీక్షణను ఉంచునట్లును, దేవుని క్రియలను మరువక ఆయన ఆజ్ఞలను గైకొనునట్లును; 8. మరియు తమ పితరులవలె, తిరుగుబాటుగల [లేక విశ్వాసభ్రష్టమైన] కోపము రేపు తరముగాను, తమ హృదయమును సరిగా నిలుపుకొనని తరముగాను, దేవునిపట్ల నమ్మకములేని ఆత్మగల తరముగాను ఉండకుండునట్లును. ("כסלם kislam, వారి నిరీక్షణ, లేక వారి స్థిరత్వము, כסל మూర్ఖత్వము, వ్యతిరేకార్థాలంకారముచేత, స్థిరత్వము." — బిత్నర్) 9. ఆయుధములు ధరించి విల్లు ఎక్కుపెట్టిన ఎఫ్రాయిము సంతతివారు యుద్ధదినమున వెనుకకు తిరిగిరి. 10. వారు దేవుని నిబంధనను గైకొనలేదు, ఆయన ధర్మశాస్త్రమునుబట్టి నడుచుకొనుటకు నిరాకరించిరి. 11. ఆయన కార్యములను, ఆయన వారికి చూపిన ఆశ్చర్యకార్యములను వారు మరచిపోయిరి.

7. వారు దేవునియందు తమ నిరీక్షణను ఉంచునట్లు. తాను వివరించిన సిద్ధాంతము ఏ ఉపయోగమునకు అన్వయింపబడవలెనో కీర్తనకారుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. మొదటిగా, పితరులు ఒక వైపున దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను నిలుపుటలో తాము సాధనములై యున్నామనియు, మరియొక వైపున తమ పిల్లల రక్షణకు ఏర్పాటు చేయుటలో తాము సాధనములై యున్నామనియు కనుగొనునప్పుడు, తమ ప్రయాసముల యొక్క ఇంత విలువైన ఫలితముచేత తమ పిల్లలకు ఉపదేశము చేయుటకు మరి బలముగా ప్రేరేపింపబడవలెను. రెండవదిగా, పిల్లలు తమ వంతుగా మరి ఎక్కువ ఆసక్తితో రగుల్కొనినవారై, దైవ జ్ఞానమును సంపాదించుటలో ఆతురముగా ముందుకు సాగవలెను; తమ మనస్సులను వ్యర్థమైన ఊహాగానములలో తిరుగనీయక, సరియైన గురియొద్దకు గురిపెట్టవలెను, లేక దానిమీద తమ కన్నులను నిలుపవలెను. "ఎల్లప్పుడును నేర్చుకొనుచుండియు, సత్యవిషయమైన అనుభవజ్ఞానము ఎప్పుడును పొందలేకుండుట" దురదృష్టకరమైనదియు దుర్భరమైనదియునైన ప్రయాసము. (2 తిమోతికి 3:7.)

కావున ధర్మశాస్త్రము ఏ ఉద్దేశము నిమిత్తము ఇయ్యబడెనో మనము వినునప్పుడు, దానినుండి ప్రయోజనము పొందుటకు నిజమైనదియు మిక్కిలి ఫలవంతమైనదియునైన విధానమేదో సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును. ప్రేరేపిత రచయిత నమ్మికను మొదట ఉంచి, దానికి అత్యున్నతమైన స్థానమును ఇచ్చుచున్నాడు. తరువాత దేవుని పరిశుద్ధమైన ఆజ్ఞలను గైకొనుటను కోరుచున్నాడు; మరియు విశ్వాసమును స్థిరపరచి బలపరచుటకు ఉపయోగపడు దేవుని క్రియల జ్ఞాపకమును మధ్యను ఉంచుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, అతని భావమిది: మనుష్యులు నిజమైనదియు నిష్కపటమైనదియునైన విశ్వాసముచేత తమ హృదయములను దేవునియందు నిలుపుకొని ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టుటయు, ఆయనయందలి తమ నమ్మికను నిలుపుకొని పోషించుకొను నిమిత్తము ఆయన ఉపకారములను మనఃపూర్వకముగా ధ్యానించుటయందు తమ్మును తాము అభ్యసించుకొనుటయు, అటుపిమ్మట ఆయనకు నిష్కపటమైనదియు భక్తిపూర్వకమైనదియునైన విధేయతను చూపుటయు అను దానియందే పరలోక జ్ఞానము యొక్క సారాంశము ఇమిడియున్నది. దేవుని నిజమైన సేవ విశ్వాసముతో ప్రారంభమగునని దీనినుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. మన నమ్మికను విశ్వాసమును మరి ఏ వస్తువుమీదికైనను మళ్లించినయెడల, ఆయన ఘనతలోని ముఖ్యభాగమును ఆయనకు దక్కకుండ అపహరించుచున్నాము.

8. మరియు తమ పితరులవలె తిరుగుబాటుగల కోపము రేపు తరముగా ఉండకుండునట్లు. యూదులు బలమైన కళ్లెములచేత అదుపులో ఉంచబడనియెడల దేవునినుండి తిరుగబడుటకు మిక్కిలి మొగ్గుచూపువారై యుండిరను సంగతినుండి, ఈ ప్రసంగము ఎంత అవసరమైనదో కీర్తనకారుడు ఇక్కడ మరి స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. వారి హృదయములు ఏ విధముగాను వారి పితరుల హృదయములకంటె మేలైనవి కావను సంగతిని ప్రశ్నింపజాలని వాస్తవముగా అతడు గ్రహించుచున్నాడు; ఆ పితరులు ద్రోహులును తిరుగుబాటుదారులును వక్రులును అవిధేయులునైన సంతతి అని అతడు దృఢముగా చెప్పుచున్నాడు. కావున వారి హృదయములు స్థిరమైన ఆధారములచేత ఎడతెగక నిలుపబడనియెడల, వారు వెంటనే దేవుని మార్గమునుండి తొలగిపోవుదురు. హోరేసు తన స్వంత జనమును గూర్చి వ్రాసినది ప్రతిచోటను సత్యమని సకల యుగముల అనుభవము చూపుచున్నది: — "Ætas parenturn, pejor avis, tulit Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiroem."

గీతములు, గ్రంథము III. గీతము vi.

"మన పితరులకు జన్మనిచ్చిన యుగము, వారు తమ ఘనులైన పూర్వికులను అవమానపరచుట చూచెను: వారికంటె మరి నీచులమైన మనము, మన భ్రష్టమైన వంశము యొక్క ఇంకను పెరుగుచున్న అపరాధమును భూమిమీద విడిచిపెట్టెదము."

బోస్కావెన్ అనువాదము.

ఈ విధముగా చెడుతనమునుండి మరి ఘోరమైనదానికి సాగిపోవు లోకమునకు దేవుడు సహాయము చేయనియెడల, అప్పుడు దాని పర్యవసానమేమగును? చెడ్డ మాదిరులను అనుకరించుటనుండి తమ్మును మరల్చుటకు తమకు కఠినమైన శిక్షణ అవసరమని ప్రవక్త యూదులకు వారి పితరుల దుష్టత్వమునుండియు మూర్ఖత్వమునుండియు బోధించుచున్నాడు గనుక, పితరుల మాదిరి ప్రతి విషయములోను అనుసరింపవలసిన ధర్మశాస్త్రముతో సమానముగా ఎంచబడవలెనని తన్నుతాను ఒప్పించుకొనుటలో లోకము యొక్క మూఢత ఎంత గొప్పదో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. అతడు ఇక్కడ భేదము లేకుండ సమస్త జనములను గూర్చి కాక, అబ్రాహాము యొక్క పరిశుద్ధమైనదియు ఏర్పరచబడినదియునైన సంతతిని గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు; మరియు అతడు కొద్దిమంది వ్యక్తులను గద్దించుట లేదు గాని, దాదాపు జనమంతటిని గద్దించుచున్నాడు; వారిలో మితిమీరిన మొండితనమును, దేవుని కృపను గూర్చిన మూర్ఖమైన మరపును, విశ్వాసఘాతుకమైన కపటమును ప్రబలియుండెను. అతడు ఒక్క యుగపు పితరులను మాత్రమే ప్రస్తావించుట లేదు గాని, పాపము ప్రబలియున్న కాలము యొక్క దీర్ఘతనుబట్టి పాపము చేయుటలో మనుష్యులు తమ్మును తాము సమర్థించుకొనుటకు అవకాశము తీసికొనకుండునట్లు, మిక్కిలి పూర్వకాలము వరకు వెనుకకు వ్యాపించిన కాలమును అతడు ఇముడ్చుకొనుచున్నాడు. కావున పితరులలో మనము ఎవరిని అనుకరించుట తగునో వారిని మనము జ్ఞానముతో ఏరుకొనవలెను. తమ వారసుల మనస్సులలో ఎవరిపట్ల గౌరవభావము సహజముగా ముద్రింపబడియుండునో ఆ పితరులను ఈ విధముగా మూర్ఖముగా అనుకరించు స్వభావమును తొలగించుట మిక్కిలి కష్టమైన పని గనుక, పితరుల తీవ్రతరమైన దుష్టత్వమును వర్ణించుటకై ప్రవక్త అనేక పదములను ఉపయోగించుచు, విశ్వాసభ్రష్టత్వము, కోపము రేపుట, ద్రోహము, వేషధారణ అను నేరములు వారిమీద మోపదగినవని వారిని కళంకపరచుచున్నాడు. ఇవి మిక్కిలి భారమైన నేరారోపణలు; అయితే అవి అతిశయోక్తులు కావని తరువాత వచ్చుదానినుండి స్పష్టమగును. నేను సరిగా నిలుపుకొనని అని అనువదించిన הכין hechin అను పదమును కొందరు స్థిరపరచుకొనని అని అనువదించుచున్నారు; కాని నా అభిప్రాయములో, దేవుని పూర్వపు జనులు ఎల్లప్పుడును దేవునినుండి తొలగి వంకర దారులలోనికి తిరిగిరనుటయే దాని భావము. మరియు, తరువాత వచ్చుదానిలో, దేవునిపట్ల నమ్మకములేని ఆత్మగల అని చదువుటకు బదులుగా, కొందరు దేవునిమీద ఆనుకొనని ఆత్మగల అని చదువుచున్నారు. ("సిరియా అనువాదము 'మరియు దాని ఆత్మల దేవునియందు నమ్మికయుంచలేదు' అని చదువుచు, נאמנה [కాల్విను 'నమ్మకముగల' అని అనువదించు పదము] అను దానిని పుంలింగ క్రియాపదముగా అనువదించుచున్నది; మరియు నిజముగా భావము దీనిని చక్కగా భరించును; లింగముల మార్పు అసాధారణము కాదు; మరియు దేవుడు 'సర్వశరీరుల ఆత్మలకు దేవుడు' అను బిరుదుచేత తరచుగా తెలియబడుచున్నాడు. సంఖ్యాకాండము 16:22 చూడుడు." — హమ్మండ్) అయితే మొదటి వ్యాఖ్యానమును అనుసరించుటయే మేలు; అనగా, వారు దేవునికి గంభీరముగా విశ్వాస్యత ప్రమాణము చేసినను, ఆయనకు నమ్మకముగాను స్థిరముగాను సమర్పించుకొనినవారు కారు. మనుష్యునికి తన స్వంత హృదయమును వంచి, తనకు ఇష్టమైనట్లు దానిని మంచివైపునకైనను చెడువైపునకైనను త్రిప్పు శక్తి కలదని నిరూపించుటకై పోపు మతస్థులు ఈ వాక్యభాగమును ఒక వాదముగా ఉపయోగించుచున్నారు; కాని ఇది దానినుండి తీయబడు అనుమానము, ఒక్క క్షణమైనను పరీక్షకు నిలువజాలదు. తమ హృదయమును సరిగా నిలుపుకొననివారిని ప్రవక్త న్యాయముగా నిందించుచున్నను, మనుష్యులు తమంతట తాము ఏమి చేయగలరో దానిని గూర్చి స్పష్టముగా మాటలాడుట అతని ఉద్దేశము కాదు. తన పరిశుద్ధాత్మ యొక్క రహస్య ప్రభావముచేత మనుష్యుల హృదయములను తనవైపు త్రిప్పుట దేవుని ప్రత్యేకమైన కార్యము. అయినను వారి స్వంత దురాశయు భ్రష్టత్వమును వారిని దేవునినుండి దూరముగా ఈడ్చుకొనిపోవునప్పుడు, వారు నిందనుండి తప్పింపబడుదురని దీనినుండి సిద్ధింపదు. మరియు, ఇక్కడ గద్దింపబడిన పాపములనుండి, మనము ఏ విధముగా ఆయనకు లోబడి ఆయనను సేవింపవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడో నేర్చుకొనవలెను. మొదటిగా, మనము సమస్త మొండితనమును విడిచిపెట్టి ఆయన కాడిని మనమీద ఎత్తికొనవలెను; మరియు రెండవదిగా, మనము సాత్వికపు ఆత్మను ధరించుకొని, హృదయపు అనురాగములను దేవునికి విధేయతలోనికి తెచ్చి, యథార్థతను వెంటాడవలెను; అదియు కేవలము క్షణికమైన ప్రేరణ యొక్క ఉద్రేకముతో కాక, నిష్కపటమైనదియు చలింపనిదియునైన స్థిరత్వముతోనే. ("Premierement il faut que nous ostions toute obstination, avant que nous puissions avoir les cols propres pour recevoir son joug." — ఫ్రెంచి. మొదటిగా, ఆయన కాడిని పొందుటకు మన మెడలను వంచకముందే మనము సమస్త మొండితనమును విడిచిపెట్టవలెను.)

9. ఆయుధములు ధరించి విల్లు ఎక్కుపెట్టిన ఎఫ్రాయిము సంతతివారు. పరిశుద్ధ రచయిత ఎఫ్రాయిము సంతతివారియందు ఈ విశ్వాసఘాతుకత్వమునకు ఒక మాదిరిని మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. చెడు చేయుటకు మొండిగా నిశ్చయించుకొనినవారు కేవలము ఉపదేశముచేత పశ్చాత్తాపమునకును దిద్దుబాటునకును సులభముగా నడిపింపబడరు గనుక, దేవుడు ఎఫ్రాయిము సంతతివారిని దర్శించిన శిక్షలు ముందుకు తేబడుచున్నవి; వాటిచేత వారు భ్రష్టులని నిరూపింపబడుచున్నది. వారు యుద్ధప్రియులైన జనము గనుక, యుద్ధములో వారు వెన్నుచూపుట దైవ అప్రసన్నతకు నిదర్శనమై యుండెను. మరియు వారు విల్లు ఎక్కుపెట్టి బాణములు వేయుటలో నేర్పరులని స్పష్టముగా ప్రకటింపబడుచున్నది; ఏలయనగా దూరమునుండి తమ శత్రువులను గాయపరచుటకు ఆయుధములు ధరించినవారిని భయముచేత పారిపోవువారిగా చిత్రించుట అదనపు కళంకమై యున్నది. దీనినుండి, వారు దేవుని అప్రసన్నతకు గురియైరని మరి సమృద్ధిగా స్పష్టమగుచున్నది; ఆయన వారికి తన సహాయమును లేకుండ చేయుట మాత్రమే గాక, అపాయపు గడియలో వారి హృదయములను పిరికివిగా చేసెను.

ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవవచ్చును: కొంచెము ముందు గోత్రములన్నియు సాధారణముగా అదే దండనా తీర్పులో ఇమిడియుండుట మనము చూచుచుండగా, ఎఫ్రాయిము సంతతివారు మాత్రమే ఎందుకు నిందింపబడుచున్నారు? కొందరు వ్యాఖ్యాతలు దీనిని, తమనుండి దోచుకొనబడిన పశువులను మరల పొందుటకై వారిమీదికి బయలుదేరి వచ్చిన గాతు మనుష్యులచేత ఎఫ్రాయిము కుమారులు వధింపబడుటకు అన్వయించుచున్నారు, 1 దినవృత్తాంతములు 7:20, 21, 22. కాని ఈ వ్యాఖ్యానము మిక్కిలి సంకుచితమైనది. ఈ కీర్తన రచింపబడినప్పుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యము క్షీణించి దాదాపు నాశనమై యుండెనేమో. కావున అంశముచేత పూర్ణమును సూచించు అలంకారము ద్వారా ఎఫ్రాయిము సంతతివారు జనమంతటికి బదులుగా ఉంచబడిరని తలంచు ఇతర వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయమును అనుసరించుటయే మేలు. అయితే ఈ వ్యాఖ్యాతలు ఉపేక్షింపకూడని ఒక వాస్తవమును ఆలోచింపకుండ దాటిపోవుచున్నారు; అదేమనగా, యరొబాము దూడలను నిలిపినప్పుడు జరిగిన ఆ తిరుగుబాటులోనికి ఇతరులను నడిపించుటకు ఎఫ్రాయిమీయులే సాధనములైనందున వారు ఉద్దేశపూర్వకముగా పేరుపెట్టి చెప్పబడుచున్నారు (1 రాజులు 12:25-33). మనము ఇదివరకే చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అదేమనగా, కీర్తన ముగింపు సమీపమున ఎఫ్రాయిము గోత్రము త్రోసివేయబడుట యూదా గోత్రము ఏర్పరచబడుటతో కారణము లేకుండ పోల్చబడుట లేదు. సంఘమునుండి తమ్మును తాము తెగగొట్టుకొనియు, తమ జీవితములో పరిశుద్ధమైన ఫలములను కనుపరచకయే సంఘము అను బిరుదును గూర్చి అతిశయించినవారి మాదిరినిబట్టి అబ్రాహాము యొక్క నిజమైన సంతతివారిని హెచ్చరించుటకై, ఎఫ్రాయిము సంతతివారు ఇక్కడ పోలిక రీతిగాను ప్రస్తావింపబడుచున్నారు. వారు సంఖ్యయందును ధనమునందును ఇతర గోత్రములన్నిటిని మించియుండినందున, సామాన్యులను మోసపుచ్చుటలో వారి ప్రభావము మిక్కిలి బలమైనదై యుండెను; కాని వారు దేవుని సహాయమును కోల్పోయిరని చూపుచు, ప్రవక్త ఇప్పుడు వారిని దానినుండి ఊడదీయుచున్నాడు.

ఎఫ్రాయిమీయులు విల్లుతో బాణములు వేయువారైయుండిరని, అనగా విలుకాండ్రైయుండిరని, ఆదికాండము 49:24లో మనకు సూచన కలదు; అక్కడ ఎఫ్రాయిము తండ్రియైన యోసేపును యాకోబు దీవించుచు, "అతని విల్లు బలముగా నిలిచెను" అని చెప్పబడినది.

ఇక్కడ సూచింపబడిన చరిత్ర, ఇశ్రాయేలీయులు దైవాజ్ఞకు విరోధముగా వాగ్దాన దేశమును స్వాధీనపరచుకొనుటకు బయలుదేరి, తమ తెగువ నిమిత్తము తమ శత్రువుల యెదుట కొట్టబడి తగ్గింపబడిన చరిత్రయే అని డా. మోరిసన్ తలంచుచున్నాడు. (ద్వితీయోపదేశకాండము 1:42.) అతడిట్లు వ్రాయుచున్నాడు: "ఎఫ్రాయిము గోత్రము ప్రత్యేకముగా పేర్కొనబడుటకు కారణము నిస్సందేహముగా ఇదే: ఏర్పరచబడిన గోత్రములన్నిటిలో వారు మిక్కిలి యుద్ధప్రియులైయుండిరి; మరియు ఇశ్రాయేలు దేవుని స్పష్టమైన చిత్తమునకు విరోధముగా చేసిన ప్రాణాంతకమైన తిరుగుబాటు కార్యములోనికి ఇతర గోత్రములను నడిపించినవారు బహుశా వారే." ఐగుప్తునుండి బయలుదేరినప్పుడు ఎఫ్రాయిము గోత్రపువారి సంఖ్యను (సంఖ్యాకాండము 2:19), అరణ్యములో వారి సంచారము ముగిసిన పిమ్మట మోయాబు మైదానములలో లెక్కింపబడినప్పటి వారి సంఖ్యతో (సంఖ్యాకాండము 26:37) పోల్చిచూచుటవలన ఈ అభిప్రాయమునకు కొంత బలము కలుగుచున్నదని బహుశా ఎంచవచ్చును. మొదటి సమయమున వారు 40,500 మంది; తరువాతి సమయమున 32,500 మంది, అనగా ఎనిమిది వేలమంది తక్కువ; అయితే ఆ నలువది సంవత్సరములలో ఇతర గోత్రములు గణనీయముగా వృద్ధిపొందెను.

"Sans en monstrer les fruicts en leur vie." — ఫ్రెంచి. ("తమ జీవితములో దాని ఫలములను కనుపరచకుండ.")

10. వారు దేవుని నిబంధనను గైకొనలేదు. యుద్ధదినమున ఎఫ్రాయిమీయులు వెనుకకు తిరుగుటకు ఇయ్యబడిన కారణము ఇదే; దైవ సహాయము వారికి ఏల నిరాకరింపబడెనో ఇది వివరించుచున్నది. ఈ విషయములో వారివలెనే ఇతరులును దోషులైయుండిరనుట నిజమే; అయినను తన ప్రాబల్యముచేత దాదాపు రాజ్యమంతటిని చెడగొట్టిన ఆ గోత్రముమీద జరిగించబడిన దేవుని ప్రతిదండన సర్వజనులకు హెచ్చరికగా ఉద్దేశపూర్వకముగా ఇక్కడ ముందుకు తేబడుచున్నది. ఎఫ్రాయిము గోత్రము తన వైభవమునుబట్టియు ఘనతనుబట్టియు, కాడిని విసర్జించినప్పుడు, ఇతర గోత్రములన్నిటిని ప్రోత్సహించి, సిగ్గుకరమైన తిరుగుబాటునకు ఒక విధముగా ధ్వజమాయెను గనుక, జనులు తమ నిష్కపటత్వములో మరల అదే విధముగా మోసపోకుండునట్లు వారిని జాగ్రత్తపరచవలెనని ప్రవక్త ఉద్దేశించెను. ఎఫ్రాయిము కుమారులమీద అతడు మోపుచున్న నేరము అల్పమైనది కాదు: ధర్మశాస్త్రమంతటిని తృణీకరించి నిబంధనను భంగపరచిన వారి విశ్వాసఘాతుకత్వము నిమిత్తము అతడు వారిని గద్దించుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము, నిబంధన అను ఈ రెండు పదములను అతడు ఒకే అర్థములో వాడుచున్నను, నిబంధనను మొదట ఉంచుటవలన, తాను జీవితమునకు సంపూర్ణమైన నియమమగు నైతిక ధర్మశాస్త్రమును గూర్చి మాత్రమే గాక, దేవుని సేవ యావత్తును గూర్చియు, దైవ వాగ్దానముల సత్యమును విశ్వాస్యతను గూర్చియు, వాటియందు ఉంచవలసిన నమ్మికను గూర్చియు, ప్రార్థనను గూర్చియు, దత్తస్వీకారము పునాదిగాగల నిజమైన మతసిద్ధాంతమును గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడని అతడు స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. కావున దేవుడు తాను వారికి తండ్రియైయుండునట్లు ఏ వాగ్దానములచేత వారితో నిబంధన చేసెనో ఆ వాగ్దానములయందలి నమ్మికనుండి వారు తొలగిపోయిరి గనుక అతడు వారిని నిబంధనను భంగపరచువారని పిలుచుచున్నాడు. అయినను ఆ నిబంధన ఒక విధముగా బహిరంగ దస్తావేజులలో ముద్రింపబడినట్లు ఏ ధర్మశాస్త్రమందు ముద్రింపబడెనో ఆ ధర్మశాస్త్రమును అతడు తరువాత మిక్కిలి సముచితముగా చేర్చుచున్నాడు. నిరాకరించిరి అను పదముచేత అతడు వారి దోషము యొక్క ఘోరత్వమును మరింత తీవ్రపరచుచున్నాడు; దీనివలన వారు కేవలము ఒక విధమైన అజాగ్రత్తతో కూడిన అనాలోచిత తెగువచేత కొట్టుకొనిపోయి, చంచలత్వముచేతను జ్ఞానము లేక దూరదృష్టి లేకపోవుటచేతను పాపము చేసినవారు కారు గాని, బుద్ధిపూర్వకముగాను ఉద్దేశపూర్వకమైన మొండితనముతోను దేవుని పరిశుద్ధ నిబంధనను భంగపరచిరని అతడు సూచించుచున్నాడు.

11. మరియు వారు ఆయన కార్యములను మరచిరి. ఈ సిగ్గుకరమైన భక్తిహీనత కృతఘ్నతనుండి పుట్టినదిగా ఇక్కడ చూపబడుచున్నది; ఏలయనగా నిత్యము జ్ఞాపకముంచుకొనదగిన, తమ కొరకు జరిగించబడిన విమోచనను వారు దుష్టత్వముతో పాతిపెట్టి, దానిని లెక్కలోనికి తీసికొనలేదు. తాము ఎన్నియో బలమైన బాధ్యతలచేత ఎవనికి ఋణపడియుండిరో ఆ దేవునినుండి ఇశ్రాయేలీయులు తొలగిపోవుట నిజముగా పశుప్రాయమైనదానికంటె ఎక్కువైన మూఢత్వము, లేక అంతకంటె, ఒక విధముగా వికృతమైన సంగతి. దేవుని భయమందును ఆయనకు విధేయతయందును తమ్మును నిలిపియుంచు అన్ని బంధములుగా ఉండిన, తమ పక్షమున జరిగించబడిన అనేక అద్భుతములను వారు బొత్తిగా మరచియుండనియెడల, సాతాను వారిని ఇంతగా మంత్రించుట సాధ్యమైయుండెడిది కాదు. వారి దోషమును తగ్గించి చెప్పుటకు ఏ సాకును మిగులకుండునట్లు, ప్రవక్త ఆ కార్యములకు ఆశ్చర్యకరమైనవి అను పదమును అన్వయించుటచేత వాటిని ఘనపరచుచున్నాడు; తద్వారా వారు ఆయన కార్యములను క్రమక్రమముగా మరచుటకు సులభముగా కారణము చూపగలిగినంత సాధారణమైనది దేవుని కార్యవిధానము కాదనియు, దేవుని మహిమను చూచుటచేత తమ పాపమార్గములో తాము అడ్డగింపబడకుండునట్లు ఇశ్రాయేలీయులు మూర్ఖముగాను దుష్టత్వముతోను తమ కన్నులను మూసికొనిరనియు సూచించుచున్నాడు.

"De la verite et fidelite des promesses, et de la foy qu'on y doit adjouster." — ఫ్రెంచి. ("వాగ్దానముల సత్యమును విశ్వాస్యతను గూర్చియు, వాటియందు ఉంచవలసిన విశ్వాసమును గూర్చియు.") "A la verite une telle stupidite estoit plusque brutale, ou plustost comme une chose monstrueuse." — ఫ్రెంచి. ("నిజముగా అట్టి మూఢత్వము పశుప్రాయమైనదానికంటె ఎక్కువైనది, లేక అంతకంటె ఒక వికృతమైన సంగతివంటిది.")

కీర్తన 78:12-16

12. ఐగుప్తుదేశములో, సోయను క్షేత్రములో, వారి పితరులు చూచుచుండగా ఆయన ఆశ్చర్యముగా కార్యము చేసెను [లేక ఆయన ఆశ్చర్యకార్యములు చేసెను]. 13. ఆయన సముద్రమును పాయలుగా చేసి వారిని దాటించెను; నీళ్లను రాశిగా నిలువబెట్టెను. 14. మరియు పగటివేళ మేఘముచేతను రాత్రి అంతయు అగ్నివెలుగుచేతను ఆయన వారిని నడిపించెను. 15. అరణ్యములో ఆయన బండలను చీల్చెను; మహా అగాధములలో వారికి త్రాగనిచ్చెను. 16. మరియు బండలోనుండి ఆయన కాలువలను రప్పించెను; నదులవలె నీళ్లు ప్రవహింపజేసెను.

12. వారి పితరులు చూచుచుండగా ఆయన ఆశ్చర్యముగా కార్యము చేసెను. కీర్తనకారుడు ఇంకను ఇశ్రాయేలీయుల సంతతిని వారి దోషము నిమిత్తము ఖండించుచున్నట్లే ఎంచబడవలెను; అయినను అతడు అదే సమయమున జనము యొక్క మొదటి పితరులను గూర్చి మాటలాడ ఆరంభించుట మిక్కిలి సముచితము; తద్వారా వారి వంశమంతయు తన మొదటి మూలమునుండియే మూర్ఖమైనదియు తిరుగుబాటు స్వభావముగలదియునైయుండెనని సూచించుచున్నాడు. అయితే ఎఫ్రాయిము సంతతివారు దేవుని ఆశ్చర్యకార్యములను మరచిరి గనుక భ్రష్టత్వములో పడిరని చెప్పిన పిమ్మట, అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. ఇంతలో, నేను చెప్పినట్లు, తాను ఏ పితరులను అదే ఖండనలో చేర్చవలెనని ఉద్దేశించెనో వారిని గూర్చి మాటలాడుటకు అతడు మిక్కిలి చక్కగా మరలుచున్నాడు. మొదటిగా, జనులు ఐగుప్తుదేశమునుండి బయలుదేరకముందు ఆ దేశము మధ్యను జరిగించబడిన అద్భుతములను అతడు ప్రస్తావించుచున్నాడు. వీటిని మరింత స్పష్టముగా మనస్సునకు జ్ఞాపకము చేయుటకు అతడు మిక్కిలి ప్రసిద్ధిగాంచిన ఒక స్థలమును — సోయను క్షేత్రమును — పేర్కొనుచున్నాడు. (సోయను ఫరోలు నివసించిన ఐగుప్తు యొక్క ప్రాచీన రాజధాని. దాని మిక్కిలి ప్రాచీనత సంఖ్యాకాండము 13:22లో హెబ్రోనును గూర్చి వాడబడిన మాటవలన కనబడుచున్నది; నోవహునుండి పదియవవాడైన అబ్రాహాము నివసించిన ఆ పట్టణము యొక్క ప్రాచీనతను తెలియజేయుటకు, అది "ఐగుప్తులోని సోయనుకంటె ఏడు సంవత్సరములు ముందుగా కట్టబడెను" అని అక్కడ చెప్పబడినది. మోషే ద్వారా ఫరోమీదను ఐగుప్తుదేశముమీదను జరిగించబడిన ఆశ్చర్యకార్యముల రంగస్థలముగా సోయను ఈ కీర్తనలో రెండుమారులు — ఇక్కడను 43వ వచనములోను — పేర్కొనబడినది (నిర్గమకాండములోని తెగుళ్ల చరిత్రలో అది ప్రస్తావింపబడకపోయినను). ఈ అద్భుతములు అక్కడ ఫరో చూచుచుండగా జరిగించబడెనని దీని భావమైయుండవచ్చును. లేక సోయను క్షేత్రము లేక సోయను ప్రాంతము కావ్యరీతిగా సాధారణముగా ఐగుప్తునకు బదులుగా ఉంచబడియుండవచ్చును. ఈ విధముగా లేఖనములోని ఇతర కావ్యభాగములలో కొన్నిసార్లు ఐగుప్తునకు బదులుగా సోయను వాడబడుచున్నది; యెషయా 19:11, 13లో "సోయను అధిపతులు" అనగా ఫరో ఆలోచనకర్తలే; మరియు యెషయా 30:4లో దేవుని పూర్వకాలపు ప్రజలు సహాయము కొరకు ఐగుప్తునకు పంపుచున్నట్లు చూపబడినప్పుడు, వారి "అధిపతులు సోయనులో ఉండిరి" అని చెప్పబడినది. సోయను కల్దీయ అనువాదములో טאנים అనియు, సెప్టువజింట్‌లో Τανις అనియు, వల్గేట్‌లో Tanis అనియు, కాప్టిక్ భాషలో Tane అనియు అనువదింపబడినది; ఇది సమతలము, చదునైనది, సమమైనది అను అర్థముగల ten అను కాప్టిక్ పదమునుండి వచ్చినది; ఏలయనగా అది డెల్టా యొక్క పల్లపు నేలమీద, తన పేరునే కలిగియున్న నైలునది తూర్పు శాఖలలో ఒకదానిమీద, ఇప్పుడు మెన్జాలా సరస్సు అని పిలువబడు ఒక పెద్ద సరస్సు సమీపమున, పెలూసియమునకు పశ్చిమముగా 44 మైళ్ల దూరమునను, అలెగ్జాండ్రియాకు తూర్పుగా 169 మైళ్ల దూరమునను, మధ్యధరా సముద్రమునుండి మూడు మైళ్ల దూరమునను ఉండెను. అరబీయులు సాన్ అని పిలుచు సోయను లేక టానిస్ యొక్క స్థలమును గుర్తించుటకు ఇప్పటికిని శిథిలములు మిగిలియున్నవి; వాటిలో విరిగిన స్తంభశిఖరములు, కొరింథీయ శైలిలోని స్తంభశీర్షములు, ఒక గ్రానైట్ స్మారకము మొదలైనవి ఉన్నవి. అయితే ఈ శిథిలములు అత్యంత ప్రాచీనమైనవని ఎంచబడుట లేదు.) తరువాత అతడు సముద్రమును దాటుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అక్కడ జలములు తమ ప్రవాహమును ఆపి, పర్వతములవలె గట్టి రాశులుగా పైకి లేపబడినప్పుడు ప్రకృతి క్రమము తారుమారాయెనని మునుపటి కీర్తనలో మన దృష్టికి తేబడిన దానినే మరల చెప్పుచున్నాడు. మూడవదిగా, జనులు ఎఱ్ఱసముద్రమును దాటిన పిమ్మటయు దేవుడు వారి ప్రయాణములో వారికి మార్గదర్శిగా కొనసాగెనని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు; మరియు ఇది కేవలము తాత్కాలిక విమోచనగా ఉండకుండునట్లు, తన మంచితనము యొక్క క్రొత్త సాక్ష్యములను వారికి అనుగ్రహించుటకు ఆయన కృపతో తన హస్తమును చాపుచునే యుండెను. ఎండిన ఇసుక ప్రదేశముల గుండా తమ ప్రయాణమును సాగించుట వారికి కష్టమైనదియు ఆయాసకరమైనదియు గనుక, మేఘము అడ్డుగా ఉండుటచేత సూర్యుని వేడిమినుండి కాపాడబడుట సామాన్యమైన ఆశీర్వాదము కాదు. అయినను ఇది వారికి మరింత విశిష్టమైన కృపకు ఒక తాకట్టుగా ఉండెను. ఈ జనులు పరలోక స్వాస్థ్యమును చేరువరకు తన సంరక్షణ క్రింద ఉన్నారని దేవుడు దీనిచేత సాక్ష్యమిచ్చెను. అందుచేత ఆ మేఘమందును, అట్లే సముద్రమును దాటుటయందును జనులకు ఒక విధమైన బాప్తిస్మము ఇయ్యబడెనని పౌలు 1 కొరింథీయులకు 10:2లో బోధించుచున్నాడు; దాని ఫలము ఈ బలహీనమైనదియు క్షణికమైనదియునైన జీవితమునకు పరిమితము కాక, నిత్య రక్షణవరకును వ్యాపించుచున్నది.

15. అరణ్యములో ఆయన బండలను చీల్చెను. దేవుడు ఈ ప్రజల క్షేమము విషయమై తాను వహించిన శ్రద్ధ ఎంత గొప్పదో సాక్ష్యమిచ్చిన తండ్రివంటి ప్రేమకు కీర్తనకారుడు మరియొక నిదర్శనమును చూపుచున్నాడు. దేవుడు వారికి త్రాగనిచ్చెనని మాత్రమే గాక, ఆయన దానిని అద్భుతరీతిగా చేసెనని చెప్పబడుచున్నది. కొన్నిసార్లు బండలనుండి ఊటలు బయలువెడలుట నిజమే; కాని మోషే కొట్టిన బండ పూర్తిగా ఎండినదై యుండెను. కావున ఆ నీళ్లు ఏ ఊటనుండియు రప్పింపబడలేదనియు, భూమి యొక్క కేంద్రమునుండియే అన్నట్లు, అత్యంత లోతైన అగాధములనుండి అవి ప్రవహింపజేయబడెననియు స్పష్టమగుచున్నది. కాబట్టి నీళ్లు మిక్కిలి సమృద్ధిగా ప్రవహించెను గనుక ఇశ్రాయేలీయులు అడుగులేని అగాధములలో త్రాగిరని ఈ వాక్యభాగమునకు అర్థము చెప్పినవారు నిజమైన వివరణను ఇయ్యలేకపోయిరి. మోషే ఆ అద్భుతము యొక్క చరిత్రలో, ఆ నీళ్లు అత్యంత దూరమైన నరములనుండి ఉబికి వచ్చునట్లు దేవుడు ఆజ్ఞాపించెనని సూచించుటచేత, దాని గొప్పతనమును మరింత హెచ్చించుచున్నాడు.

తరువాతి వచనములో ఇదే సత్యము స్థిరపరచబడుచున్నది; అందులో మునుపు ఒక్క నీటిబొట్టైనను లేని చోట పెద్దదియు బలమైనదియునైన నది యుండెనని చెప్పబడుచున్నది. బండలోనుండి ఒక చిన్న వాగు మాత్రమే పుట్టియుండినయెడల, భక్తిహీనులైన మనుష్యులు దేవుని మంచితనమును గూర్చి తర్కించుటకును దానిని తక్కువచేసి చెప్పుటకును పైకి కనబడు ఏదో ఒక ఆధారము కలిగియుండెడివారు; కాని ఒక్కసారిగా నీళ్లు అంత విస్తారమైన సమృద్ధితో ఉబికి వచ్చినప్పుడు, భూమిలో దాగియున్న ఏదో నరము లేక ఊట తెరువబడెననుటకంటె ప్రకృతి యొక్క సాధారణ క్రమము మార్చబడెనని ఎవడు చూడకుండును?

కీర్తన 78:17-22

17. అయినను వారు ఆయనకు విరోధముగా ఇంకను పాపము చేయుచు, అరణ్యములో మహోన్నతుని రేపుచు వచ్చిరి. 18. మరియు తమ ప్రాణము కొరకు ఆహారము అడుగుటచేత వారు తమ హృదయములో దేవుని శోధించిరి. 19. మరియు వారు దేవునికి విరోధముగా మాటలాడిరి: దేవుడు అరణ్యములో భోజనపు బల్లను సిద్ధపరచగలడా? అని వారు చెప్పిరి. 20. ఇదిగో! ఆయన బండను కొట్టగా నీళ్లు ఉబికెను, కాలువలు పొర్లి పారెను. ఆయన ఆహారమును ఇయ్యగలడా? తన ప్రజలకు మాంసమును సిద్ధపరచగలడా? 21. కావున యెహోవా విని ఆగ్రహించెను; యాకోబులో అగ్ని రాజెను; ఇశ్రాయేలుమీద ఉగ్రతయు పైకెగసెను. 22. ఏలయనగా వారు దేవునియందు విశ్వాసముంచలేదు, ఆయన రక్షణయందు నమ్మిక యుంచలేదు.

17. అయినను వారు ఆయనకు విరోధముగా ఇంకను పాపము చేయుచు వచ్చిరి. దేవుడు ఎడతెగని ఉపకారముల వరుసచేత అబ్రాహాము సంతతిమీద తనకున్న ప్రేమ యొక్క గొప్పతనమును ఎంత స్పష్టముగా కనుపరచెనో క్లుప్తముగా ప్రకటించిన పిమ్మట, ప్రవక్త ఇప్పుడు, వారు ఆయనకు అంత గాఢమైనవియు గంభీరమైనవియునైన బాధ్యతలక్రింద ఉంచబడిన పిమ్మటయు, తమ స్వభావమునకు తగినట్లును తమ అలవాటు చొప్పునను, దుష్టత్వముతో ఆయనమీద తిరుగుబాటు చేసిరని చేర్చుచున్నాడు. మొదటిగా, మొండిగా దోషమునకు దోషమును కూర్చుచు ఆయనను తీవ్రముగా రేపిరని అతడు వారిమీద నేరము మోపుచున్నాడు; తరువాత వారు చేసిన రేపుట యొక్క ప్రత్యేక విధమును చూపుచున్నాడు. రేపుట అను పదముచేత, వారు చేసినది అల్పమైన అపరాధము కాదు గాని సహింపశక్యముకానంత ఘోరమైనదియు తీవ్రమైనదియునైన దుష్టత్వమని అతడు సూచించుచున్నాడు. అది జరిగించబడిన స్థలమునుబట్టి అతడు ఆ పాపము యొక్క ఘోరత్వమును మరింత తీవ్రపరచుచున్నాడు. అది సాక్షాత్తు అరణ్యములోనే జరిగెను; అక్కడ వారి విమోచన జ్ఞాపకము వారి మనస్సులో ఇంకను క్రొత్తగా ఉండెను, అక్కడ వారు ప్రతిదినము దేవుని సన్నిధి యొక్క గురుతులను తమ కన్నుల యెదుట స్పష్టముగా చూచుచుండిరి, అక్కడ అవసరతయే వారిని నిజమైనదియు పరిశుద్ధమైనదియునైన విధేయత చూపుటకు బలవంతపెట్టవలసియుండెను — ఆ స్థలములోనే, ఆ పరిస్థితులలోనే వారు తమ అహంకారమును హద్దులేని ఆశను అణచుకొనలేదు. అన్నిటి కొరతయే వారిని అదుపులో ఉంచుటకు శ్రేష్ఠమైన ఔషధముగా ఉండవలసిన సమయమున, మరియు తన మహిమ యొక్క ప్రత్యక్షతలను వారికి భయము కలుగునట్లు వారి యెదుట కనుపరచుచు, అంత దయతోను మృదువుగాను వారిని తనయొద్దకు ఆకర్షించిన దేవుని సన్నిధియందే, వారు అంత విచ్చలవిడిగాను అవమానకరముగాను ప్రవర్తించుట నిశ్చయముగా వికృతమైన మతిభ్రమకు నిదర్శనమైయుండెను.

18. మరియు వారు తమ హృదయములో దేవుని శోధించిరి. మునుపటి వచనములో ప్రస్తావింపబడిన రేపుట ఇదే. ఆకలి బాధచేత బలవంతపెట్టబడినప్పుడు కేవలము ఆహారము అడుగుట వారికి న్యాయవిరుద్ధమని కాదు. ఆకలిగొనినప్పుడు తమ అవసరతలను తీర్చుమని దేవుని వేడుకొను వ్యక్తులమీద ఎవడు నింద మోపగలడు? ఇశ్రాయేలీయులు దోషులైన పాపము ఇందులోనే ఇమిడియున్నది: ఆయన తమకు నియమించిన ఆహారముతో తృప్తిపడక, వారు తమ దురాశలకు కళ్లెము విడిచిరి. ఆయన ఆ సమయమున మన్నాతో వారిని పోషించ ఆరంభించెను; దీనిని మనము ఇకముందు మరల చూచెదము. ఆ ఆహారమునెడల వారికి కలిగిన రోతయే, తమ పరలోకపు తండ్రి తమకు నియమించిన పాలును తృణీకరించినట్లు, క్రొత్త ఆహారమును ఆతురతతో కోరుకొనునట్లు వారిని ప్రేరేపించెను. తమ ప్రాణము కొరకు వారు ఆహారము అడిగిరని చెప్పబడుటకు భావము ఇదే. ఆకలిచేత వారు దానిని అడుగవలసిన అవసరతకు లోనుకాలేదు; కాని దేవుడు తమకు నియమించిన ఆహారముతో జీవించుటయందు వారి దురాశ తృప్తిపడలేదు. ఈ హేతువుచేత, ఆయన తమకు ఏర్పరచిన హద్దులను వారు అతిక్రమించిరి గనుక, వారు దేవుని శోధించిరని ప్రకటింపబడుచున్నది. ఆయన అనుగ్రహించు అనుమతిని లేక స్వాతంత్ర్యమును తక్కువగా ఎంచి తృణీకరించి, తన అమితమైన దురాశకు పూర్తి స్వేచ్ఛనిచ్చి, న్యాయమైనదానికంటె ఎక్కువ కోరుకొను ప్రతివాడును దేవుని శోధించుచున్నాడని చెప్పబడును. అతడు ఆయనను తన ఇష్టారాజ్యమునకు లోబరచవలెనని యున్నట్లును, లేక ఆయన తాను నిజముగా చేయ ఇష్టపడుదానికంటె ఎక్కువ చేయగలడా అని సందేహించుచున్నట్లును ప్రవర్తించుచున్నాడు. దేవుడు తాను చిత్తగించునదంతయు నెరవేర్చుటకు శక్తిగలవాడు; మరియు దేవుని శక్తిని ఆయన చిత్తమునుండి వేరుపరచువాడు, లేక ఆయన తాను చిత్తగించునదానిని చేయలేనివానిగా చూపువాడు, నిశ్చయముగా ఆయనను ముక్కలుగా చీల్చుటకు తనచేతనైనదంతయు చేయుచున్నాడు. తాము అడుగుటకు ఆయన అనుమతినిచ్చినదానికంటె ఎక్కువ ఆయన అనుగ్రహించునేమో పరీక్షించవలెనని పట్టుబట్టువారు ఈ విధముగా చేయుచున్నారని నేరము మోపబడుదురు. కావున శరీరాశ ఆయనను శోధించుటకు మనలను పురికొల్పకుండునట్లు, మన కోరికలకు అడ్డుకట్ట వేయుటకును, మనకు నిర్ణయింపబడిన హద్దులలో దీనముగా తృప్తిపడి విశ్రమించుటకును నేర్చుకొందము. శరీరము అదుపులేకుండ తన్ను తాను తృప్తిపరచుకొనుటకు అనుమతింపబడినయెడల, మనము సాధారణమైన ఆహారముతో తృప్తిపడక, తరచుగాను అనేక విధములుగాను దేవునిమీద సణుగుకొందుము.

"Ou, a leur cupidite." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, తమ దురాశ కొరకు." "పైకెగసెను అను పదము అలంకారికమైనది; కలవరమును కోపమును కలిగిన తీవ్రమైన ఉధృతులలో శ్వాస పైకి ఎగయుటనుండి తీసికొనబడినది." — వాల్ఫోర్డ్. "Qu'ils n'ont point reprime leur insolence et appetit desordonne." — ఫ్రెంచి. ("వారు తమ అహంకారమును క్రమములేని ఆశను అణచుకొనలేదు.")

19. మరియు వారు దేవునికి విరోధముగా మాటలాడిరి. వారు తమ హృదయములో దేవుని శోధించిరని ప్రవక్త చెప్పియుండెను; ఇప్పుడు, తాము అంతరంగమందు గర్భము ధరించిన భక్తిహీనతను తమ అపవిత్రమైనవియు దూషణకరమైనవియునైన నాలుకలతో బహిరంగముగా పలుకుటకు వారు సిగ్గుపడలేదని చేర్చుచున్నాడు. దీనినిబట్టి దుర్బుద్ధియు దుష్టత్వమును వారి హృదయములను పూర్తిగా స్వాధీనపరచుకొనెనని మరింత విస్తారముగా స్పష్టమగుచున్నది. అపవిత్రమైన సమ్మతితో ఆశ ఆత్మలోనికి చేర్చుకొనబడినప్పుడు అది పాపమును ఎట్లు గర్భము ధరించునో ఈ విధముగా మనము చూచుచున్నాము. తరువాత పాపము మరింతగా వృద్ధిపొందును; ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని శక్తిని, అది తమ దురాశకు సేవచేసినంతవరకే తప్ప దానిని లెక్కలోనికి తీసికొననట్లు, సందేహములోనికి తెచ్చునంత అపవిత్రమైన విచ్చలవిడితనమువరకు సాగిపోవుటను మనము చూచుచున్నాము. ప్రస్తావింపబడిన సిద్ధపరచబడిన భోజనపు బల్ల అనుదానిచేత, ఐగుప్తులో వారి సాధారణ భోజనమైయుండిన రుచికరమైన ఆహారము గ్రహింపబడవలెను. ఒక్క వంటకము వారి ఆశను తృప్తిపరచలేదు. మిక్కిలి సమృద్ధితోను వైవిధ్యముతోను తమ్మును తాము తృప్తిపరచుకొననియెడల వారు సంతుష్టిపడలేదు. (נפשnephesh, ప్రాణము అను పదమునకు విస్తారమైన అర్థవ్యాప్తి కలదు. కొన్నిసార్లు, ఈ వాక్యభాగములోవలె, అది ఇంద్రియసంబంధమైన లేక పశుసంబంధమైన ఆశలను సూచించును. ప్రజల అవసరతలు సమృద్ధిగా తీర్చబడినవి, అయినను వారు అసంతృప్తులుగాను సణుగువారుగాను నిలిచిరి. కావున వారు לנפשם తమ ప్రాణముల కొరకు ఆహారము కోరిరని చెప్పబడుచున్నది; అనగా వారు హేతుబద్ధముగాను న్యాయముగాను తీర్చబడవలెనని కోరదగిన తమ నిజమైన అవసరతల కొరకు కాదు గాని, తమ ఇంద్రియసంబంధమైన శరీరాశలను తృప్తిపరచుకొనుటకే. మన ఆంగ్ల బైబిలును, ఫ్రెంచి అనువాదపు అంచులో కాల్వినును, తమ దురాశ కొరకు ఆహారము అడుగుటచేత వారు దేవుని శోధించిరి అని మిక్కిలి చక్కని అనువాదమును ఇచ్చుచున్నారు.) ("'వారు తమ హృదయముతో దేవుని శోధించిరి,' అనగా హృదయపూర్వకముగా, లేక తమ పూర్ణాత్మతో." — వాల్ఫోర్డ్.) తరువాతి వచనములో ఇదిగో! దేవుడు బండను కొట్టగా నీళ్లు ఉబికెను మొదలైనవి అని చెప్పబడినప్పుడు, ఇది ప్రవక్త వారి సిగ్గుమాలిన అహంకారమును ఎత్తిపొడుచు తీవ్రమైన వ్యంగ్యపు భాష అనుటలో నాకు సందేహము లేదు. వారు ఈ విధముగా మాటలాడియుండుట అంతగా సంభవము కాదు; కాని అతడు, ఒక విధముగా వారి నోటితో, లేక వారి పక్షమున, వారి కన్నుల యెదుట జరిగిన సంగతులను వివరించుచున్నాడు.

21. కావున యెహోవా విని ఆగ్రహించెను. దేవుడు వినుట అనునది సంపూర్ణమైనదియు పరిపూర్ణమైనదియునైన జ్ఞానమును సూచించును; ఇది భూలోక న్యాయాధిపతులనుండి తీసికొనబడిన అలంకారము; వారు వ్యాజ్యమును పూర్తిగా ఎరుగువరకు అపరాధులను శిక్షింపలేరు. ఆయన తన ప్రజల మనవులను అనుగ్రహించుటచేత వారియెడల తన దయను కనికరమును కనుపరచినప్పుడు, ఆయన వారి మనవి వినెనని చెప్పబడును; మరియొక వైపున, తాను శిక్షింపకుండ విడువని దూషణలను ఆయన వినెనని చెప్పబడును. దైవ ఉగ్రత మితిమీరిన కఠినమైనదని తలంచుటకు గల ఆధారమంతటిని తొలగించుటకు, ఇశ్రాయేలీయుల దోషము యొక్క ఘోరత్వము మరల ఇందులో కనబడినట్లు వర్ణింపబడుచున్నది: వారు దేవునియందు విశ్వాసముంచలేదు, ఆయన రక్షణయందు నమ్మిక యుంచలేదు. వారు ఒప్పుకొనవలసియుండిన వాగ్దానములు వారికి చేయబడెనని ఇక్కడ నిర్వివాదాంశముగా తీసికొనబడుచున్నది; అయినను వారిని కొట్టుకొనిపోయిన అత్యంత మతిభ్రమచేత వారు దానిని ఒప్పుకొనకుండ అడ్డగింపబడిరి. దేవుని రక్షణయందు నమ్మిక యుంచుట అనగా ఆయన తండ్రివంటి సంరక్షణమీద ఆనుకొనుటయు, మన అవసరతలన్నిటిని తీర్చుటకు ఆయనను చాలినవానిగా ఎంచుటయునే. దీనినిబట్టి దేవుని దృష్టికి అవిశ్వాసము ఎంత ద్వేషకరమైనదో మాత్రమే గాక, విశ్వాసము యొక్క నిజమైన స్వభావము ఏమిటో, అది ఫలించు ఫలములు ఏవో కూడ మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. మనుష్యులు తమ రక్షణ ఆయన దృష్టికి విశేషముగా అమూల్యమైనదని ఒప్పింపబడి, తమకు అవసరమైనదంతయు ఆయన తమకు అనుగ్రహించునని పూర్తిగా నిశ్చయత కలిగియుండుటవలననే గాక మరి దేనివలన వారు ఆయనకు నెమ్మదిగా లోబడుదురు? ఈ విధముగానే వారు ఆయన దయాసంకల్పము చొప్పున పరిపాలింపబడుటకు తమ్మును తాము ఆయనకు అప్పగించుకొనునట్లు నడిపింపబడుదురు. కావున విశ్వాసము నిజమైన భక్తికి వేరు. అది ప్రతి ఆశీర్వాదమును దేవునినుండి నిరీక్షించుటకును కోరుటకును మనకు బోధించును, మరియు ఆయనకు విధేయత చూపునట్లు మనలను సిద్ధపరచును; అయితే ఆయనను నమ్మనివారు తప్పక ఎల్లప్పుడు ఆయనమీద సణుగుచును తిరుగుబాటు చేయుచును ఉందురు. ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశము ఇదే: దేవునినుండి రక్షణను నిరీక్షించనివారు విశ్వాసమును గూర్చి చేయు నెపములు అబద్ధమైన ఆధారములమీద నిలుచుచున్నవి; ఏలయనగా దేవుడు నమ్మబడినప్పుడు రక్షణ నిరీక్షణ శీఘ్రముగా మనస్సులో పుట్టును, మరియు ఈ నిరీక్షణ ప్రతి ఆశీర్వాదము నిమిత్తమైన స్తుతిని ఆయనకు చెల్లించును.

కీర్తన 78:23-25

23. అయితే ఆయన పైనున్న మేఘములకు ఆజ్ఞాపించియుండెను, ఆకాశద్వారములను తెరచియుండెను; 24. మరియు వారు తినుటకు వారిమీద మన్నాను కురిపించియుండెను, ఆకాశధాన్యమును వారికి అనుగ్రహించియుండెను. 25. బలిష్ఠుల ఆహారమును నరులు భుజించియుండిరి; తృప్తికరముగా ఆయన వారికి ఆహారము పంపియుండెను.

23. అయితే ఆయన పైనున్న మేఘములకు ఆజ్ఞాపించియుండెను. ఈ అద్భుతము కేవలము చరిత్ర రీతిగా వివరింపబడుచున్నదని తలంచుట పొరపాటు. ప్రవక్త, మన్నాతో తృప్తిగా పోషింపబడినను దేవుడు తమకు నిరాకరించెనని తాము ఎరిగిన రుచికరమైన పదార్థములను ఇశ్రాయేలీయులు ఆశించుట మానలేదను సంగతినిబట్టి, వారిని మరింత కఠినముగా గద్దించుచున్నాడు. చెప్పవలెనంటే, వారిని దేవదూతలతో సహవాసులుగా చేసిన పరలోకపు ఆహారమును తృణీకరించి విసర్జించుట అత్యంత నీచమైన కృతఘ్నత. ఫ్రాన్సులోనో ఇటలీలోనో నివసించు ఒక మనుష్యుడు తాను తినుటకు ఐగుప్తు రొట్టెయు త్రాగుటకు ఆసియా ద్రాక్షారసమును లేవని దుఃఖించి చిరాకుపడినయెడల, అతడు పూర్వకాలపు రాక్షసులవలె దేవునితోను ప్రకృతితోను యుద్ధము చేయువాడు కాడా? దేవుడు భూసంబంధమైన ఆహారమును సమృద్ధిగా సమకూర్చుట మాత్రమే గాక, వారి పోషణ కొరకు పరలోకపు రొట్టెను కూడ ఇచ్చిన ఇశ్రాయేలీయుల అమితమైన దురాశ అంతకంటె ఎంతో తక్కువ క్షమార్హమైనది. వారు దీర్ఘకాలము ఆకలిని సహించియుండినను, మరింత దీనత్వముతో ఆహారము అడుగుట వారికి సముచితమును కర్తవ్యమునైయుండెడిది. తినుటకు వారికి ఊకయు పొట్టుయు మాత్రమే ఇయ్యబడియుండినను, తాము ఉన్న స్థలములో — అరణ్యములో — ఇది పరలోకమునుండి వచ్చిన సామాన్యమైన వరము కాదని ఒప్పుకొనుట వారి విధియైయుండెడిది. ముతక రొట్టె మాత్రమే వారికి అనుగ్రహింపబడియుండినను, కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుటకు వారికి తగిన హేతువుండెడిది. అయితే ఆయన ఒక క్రొత్త విధమైన ఆహారమును సృజించి, ఒక విధముగా పరలోకమునుండి తన హస్తమును చాపి, దానితో వారిని సమృద్ధిగాను మిక్కిలి విస్తారముగాను పోషించినప్పుడు, దేవునియెడల వారి బాధ్యతలు ఎంత బలమైనవైయుండెను? మన్నా ఆకాశధాన్యము అనియు బలిష్ఠుల ఆహారము అనియు పిలువబడుటకు కారణము ఇదే. కొందరు אביריםabbirim అను హెబ్రీ పదమును ఆకాశములను సూచించునదిగా వివరించుచున్నారు; ఆ అభిప్రాయమును నేను పూర్తిగా త్రోసివేయను. అయినను కల్దీయ అనువాదకుడును అతనిని అనుసరించిన మరికొందరును గ్రహించినట్లు, దానిని దేవదూతలు అని తీసికొనుటయే నాకు మేలనిపించుచున్నది.

ప్రజల భక్తిహీనతను మరింత అసహ్యకరమైన వెలుగులో చూపుటకు ఈ అద్భుతము ఉన్నతమైన మాటలతో కొనియాడబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు కూరలతోనో పండ్లతోనో భూమి యొక్క ఇతర ఫలసాయముతోనో పోషింపబడుటకంటె, ఆకాశమునుండి మన్నా కురిపింపబడుట దైవశక్తి యొక్క మరింత ప్రస్ఫుటమైన ప్రదర్శనము. పౌలు 1 కొరింథీయులకు 10:3లో మన్నాను వేరొక భావములో — అది క్రీస్తు యొక్క సాదృశ్యమును చిహ్నమునైయుండెను గనుక — ఆత్మసంబంధమైన ఆహారము అని పిలుచుచున్నాడు. అయితే ఇక్కడ ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశము, నేలనుండి పుట్టిన సాధారణ ఆహారమును మాత్రమే గాక దేవదూతల ఆహారమును కూడ తృణీకరించిన ప్రజల రెండు విధముల కృతఘ్నతను గద్దించుటయే. కొందరు ఈ క్రియలను భూతకాలములో — ఆయన మేఘములకు ఆజ్ఞాపించెను, ఆయన ఆకాశద్వారములను తెరచెను, ఆయన మన్నాను కురిపించెను మొదలైనవి — అనువదించిరి. అయితే సందిగ్ధతనంతటిని తొలగించుటకు, ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ చరిత్రను కేవలము వివరించుట లేదు గాని, బహుకాలము క్రిందట జరిగిన సంగతిగా దానిని వేరొక ఉద్దేశముతో జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుచున్నాడని నా పాఠకులు మరింత బాగుగా గ్రహించుటకు సహాయపడునట్లు, ఈ క్రియలను పూర్ణభూతకాలములో — ఆయన ఆజ్ఞాపించియుండెను, ఆయన తెరచియుండెను, ఆయన కురిపించియుండెను — అని అనువదించుట మేలని నేను తలంచితిని.

మన్నాకు ఆ పేరు, ఆయన సిద్ధపరచెను, నియమించెను, పంచిపెట్టెను అను అర్థముగల מנהmanah అను పదమునుండి వచ్చియుండవచ్చును; ఈ ఆహారము దేవునిచేత ఇశ్రాయేలీయుల కొరకు సిద్ధపరచబడినదనియు, అది ప్రతిదినము కొలచొప్పున వారికి పంచిపెట్టబడిన వారి నియమిత పాలైయుండెననియు సూచించుటకు; లేక అది מן הוהhuh man, ఇది ఏమిటి? అను మాటలనుండి వచ్చియుండవచ్చును, నిర్గమకాండము 15:16; ఇక్కడ శ్రావ్యత కొరకు ה కు బదులుగా ן వాడబడినది. ఈ విధమైన ఆహారమును వారు మొదట చూచినప్పుడు అది ఏమిటో ఎరుగక వారు అడిగిన ప్రశ్న ఇదే.

అబూ వలీదును కిమ్హీయును "ఆకాశపు ఆహారము" అని చదువుచున్నారు.

కీర్తన 78:26-31

26. ఆకాశమందు ఆయన తూర్పుగాలి విసరునట్లు చేసెను; తన శక్తిచేత దక్షిణపుగాలిని రేపెను. 27. మరియు ధూళియంత విస్తారముగా ఆయన వారిమీద మాంసమును కురిపించెను, సముద్రపు ఇసుకంత విస్తారముగా రెక్కలుగల పక్షులను కురిపించెను; 28. మరియు ఆయన వాటిని తన పాళెము మధ్యను, తన నివాసముల చుట్టును పడజేసెను. 29. వారు తిని తృప్తిపొందిరి; వారు ఆశించినదానిని ఆయన వారికి ఇచ్చెను. 30. వారు తమ ఆశనుండి దూరము కాలేదు; ఆహారము ఇంకను వారి నోటిలో ఉండగానే, 31. దేవుని ఉగ్రత వారిమీదికి ఎగసి, వారిలో బలిసినవారిని సంహరించి, ఇశ్రాయేలులో ఏర్పరచబడినవారిని కూల్చెను.

26. ఆకాశమందు ఆయన తూర్పుగాలి విసరునట్లు చేసెను. దేవుడు తన ప్రజల మనవిని ఎట్లు అనుగ్రహించెనో ఇక్కడ వివరింపబడుచున్నది. ఆయన వారి చిరాకుతో కూడిన కోరికలను దయతో లక్ష్యపెట్టెనని దీని భావము కాదు; తాను నెరవేర్చుట అసాధ్యమని వారు నమ్మినదానిని చేయుట తన శక్తిలో ఉన్నదని ఆయన కార్యఫలముచేత చూపెనని దీని భావము. దీనినిబట్టి, కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఇక్కడ మాంసమును మన్నాను కలిపి చెప్పుట ఎంత అవివేకమో మనము గ్రహింపవచ్చును. మాంసము ఇయ్యబడుటకు గల కారణము, మన్నా దేని నిమిత్తము ఇయ్యబడెనో దానికి పూర్తిగా భిన్నమైనది. (బలిష్ఠుల ఆహారము అను మాటకు కల్దీయ అనువాదపు వివరణ "దేవదూతల నివాసమునుండి దిగివచ్చు ఆహారము;" కాబట్టి ఈ అభిప్రాయము ప్రకారము, అది మునుపటి వచనములో మన్నాను వర్ణించిన "ఆకాశధాన్యము" అనుదానికంటె ఎక్కువేమియు సూచింపదు. אביריםabbirim అను హెబ్రీ పదము ఎన్నడును దేవదూతలను సూచింపదనియు, ఉన్నత వర్గముల వ్యక్తులను, ధనవంతులను, గొప్పవారిని, ఘనులను సూచించుననియు; కీర్తనకారుని భావము, ఇశ్రాయేలీయులు మన్నాలో గొప్పవారి రుచికి తగిన, రుచికరమైనదియు సున్నితమైనదియునైన ఆహారమును కనుగొనిరనియు, అది అధిపతులకు తగిన రొట్టె, రొట్టెలన్నిటిలో శ్రేష్ఠమైనది, ఉత్తమమైనది అనియు డా. గెడ్డెస్‌యు విలియమ్స్‌యు వ్రాయుచున్నారు. ఇది ఆ పదబంధమునకు సిమోనిస్ ఇచ్చిన "cibus nobilium, scilicet principum; hoc est, cibus exquisitus, delicatus, eximius" అను అనువాదముతో ఏకీభవించుచున్నది. ఫ్రై, వాల్ఫోర్డ్ మరియు ఇతరులు కూడ ఇదే అభిప్రాయమును కలిగియున్నారు. ప్రాచీన అనువాదములన్నిటిలో అనువదింపబడినట్లు, אביריםabbirim, బలిష్ఠులు, అను పదముచేత దేవదూతలు గ్రహింపబడినయెడల, భావము సారాంశములో అదే యగును; ఏలయనగా పౌలు అత్యున్నతమైన వాక్చాతుర్యమును సూచించుటకు దేవదూతల భాషలను గూర్చి మాటలాడినట్లే (1 కొరింథీయులకు 13:1), మిక్కిలి శ్రేష్ఠమైన ఆహారమును సూచించుటకు స్పష్టమైన కావ్యాలంకారముచేత మన్నా దేవదూతల ఆహారము అని పిలువబడవచ్చును.)

"Les autres ont traduit les verbes par un temps passe, Il a commande aux nuees, Il a ouvert les portes du ciel, Il a fait pluvoir la Manne," etc. — ఫ్రెంచి. ("ఇతరులు ఈ క్రియాపదములను భూతకాలములో అనువదించిరి: ఆయన మేఘములకు ఆజ్ఞాపించెను, ఆయన ఆకాశద్వారములను తెరచెను, ఆయన మన్నాను కురిపించెను," మొదలైనవి.)

"హెబ్రీ. 'రెక్కల పక్షులు;' అనగా, ఇంటి కోళ్లనుండి వేరుగా ఎగురు పక్షులు." — విలియమ్స్. "హెబ్రీ. ఆయన పాళెము యొక్క; ఇశ్రాయేలు పాళెము గాని దేవుని పాళెము గాని; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు దేవుని ప్రజలైయుండి, ఆయన వారి మధ్య నివసించుచుండెను గనుక, వారి పాళెము ఆయన పాళెమైయుండెను." — పూల్.

మన్నాను అనుగ్రహించుటలో దేవుడు తండ్రి యొక్క పనిని నెరవేర్చెను; అయితే మాంసముచేత ఆయన వారి తిండిపోతు కోరికలను తృప్తిపరచెను, దానిని మ్రింగుటలో వారు కనుపరచిన ఆ ఆత్రమే వారికి ఉరియగునట్లు. అరణ్యము మధ్యనే పూరేళ్లను సృజించుట దేవునికి కష్టమైన సంగతి కాదు; అయితే సమస్త మూలకములును తన ఆజ్ఞకు లోబడియున్నవనియు, స్థలముల దూరము తన శక్తి తూర్పునుండి పడమటివరకు తక్షణమే చొచ్చుకొనిపోకుండ అడ్డగింపజాలదనియు ఇశ్రాయేలీయులకు బోధించుటకై, వాయువుల బలముచేత వాటిని రప్పించుటకే ఆయన కోరుకొనెను. కావున అవిశ్వాసులైన ఆ ప్రజలు, తాము దుర్బుద్ధితో తక్కువచేసిన దేవుని శక్తిని గూర్చి, ప్రకృతి యొక్క సమస్త మూలకములును ఆయన ఆజ్ఞాపించిన దేనినైనను శీఘ్రముగా నెరవేర్చుటకు సిద్ధముగా ఉండుట చూచుటచేత, నిస్సందేహమైన రుజువును పొందిరి. అదియుగాక, ఏ సాధనము లేకుండనే వారియెదుట మాంసమును ఉంచుట ఆయనకు సులభమైనను, ఆయన నిస్సందేహముగా పాళెము యొక్క స్థానమునకు తగినట్లు గాలులను రేపెను. వారు తిని తృప్తిపొందిరని చెప్పబడుచున్నది; దేవుడు వారి కడుపులు నిండుగా కుక్కుకొనునంత విస్తారముగా పక్షులను వారియొద్దకు రప్పించెనని సూచించుటకు మాత్రమే కాదు, బ్రదుకుటకు ఆహారము కలిగియుండవలెనను చింతకాదు గాని, అదుపులేని దురాశయే వారిని మాంసము అడుగునట్లు ప్రేరేపించెనని సూచించుటకు కూడ. మన్నా వారికి అత్యంత సమృద్ధిగా ఇయ్యబడెనని పైన చెప్పబడినది, అయితే వారు తమ కళ్లెము లేని తిండిపోతుతనమునకు స్పష్టమైన రుజువు కనుపరచిన వారి తిండిపోతుతనమును ఇక్కడ స్పష్టముగా గద్దించుటయే ఉద్దేశము. తనకు భయపడువారికి ప్రత్యేకమైన ఆధిక్యతగా "ఆయన వారి కోరికను నెరవేర్చును" అని దేవుడు కీర్తన 145:19లో వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; అయితే తనయెడల భయమంతయు విసర్జించిన ఈ ప్రజల వక్రమైన కోరికలకు ఆయన ఇక్కడ లొంగెనని చెప్పబడుట వేరొక విధముగానే; ఏలయనగా ఆయన దయయు కృపయు దేనిని నిరాకరించునట్లు ఆయనను నడిపించియుండునో, దానిని ఆయన ఇప్పుడు తన ఉగ్రతలో వారికి అనుగ్రహించెను. మన కోరికలు హద్దుమీరి బయలువెడలునప్పుడు దేవుని మర్మమైన సంరక్షణ వాటిని అంగీకరింపక అడ్డగించినయెడల మనము సణుగకుండునట్లు, ఇది మనము మిక్కిలి గమనింపదగిన మాదిరి. దేవుడు మన బుద్ధిహీనమైన కోరికలకు లొంగక, మన క్షేమము యొక్క కొలతచొప్పున తన ఉపకారమును క్రమపరచునప్పుడే ఆయన మన మొర యథార్థముగా ఆలకించుచున్నాడు; అటువలెనే దుష్టులకు వారికి మేలైనదానికంటె అధికముగా విస్తారముగా ఇచ్చునప్పుడు, సరిగా చెప్పవలెనంటే, ఆయన వారి మొర ఆలకించెనని చెప్పజాలము: వారిని నాశనములోనికి తలక్రిందులుగా పడద్రోయుటకు ఉపయోగపడు ప్రాణాంతకమైన భారమును ఆయన వారిమీద మోపుచున్నాడు.

ఇశ్రాయేలీయులు అరణ్యములో రెండు వేర్వేరు సందర్భములలో అద్భుతముగా పూరేళ్లను పొందిరి. మొదటి సందర్భము వారు ఐగుప్తునుండి బయలుదేరిన తరువాత రెండవ నెల పదునైదవ దినమున, వారు సీనాయి పర్వతమునకు రాకమునుపు జరిగెను, నిర్గమకాండము 16:1, 12, 13. రెండవది, ఇక్కడ సూచింపబడినది, వారు ఐగుప్తునుండి బయలుదేరిన తరువాత రెండవ సంవత్సరము ఆరంభములో, సీనాయి అరణ్యమునకు అవతల మూడు దినముల ప్రయాణదూరములో ఉన్న కిబ్రోతుహత్తావా అను స్థలమునందు జరిగెను, సంఖ్యాకాండము 10:11; 11:31-35. రెండు సందర్భములలోను ఇశ్రాయేలీయుల సణుగుడు కారణముగానే పూరేళ్లు పంపబడెను. అయితే మొదటి సందర్భములో అవి ఒక్క సాయంకాలము మాత్రమే వచ్చి ఇశ్రాయేలు పాళెమును కప్పెను, రెండవ సందర్భములో అవి ఒక నెల అంతయు సముద్రమునుండి వచ్చెను. మొదటి అద్భుతముతో దైవ అసంతోషము యొక్క ఏ గురుతును కలుగలేదు, దేవుడు తన కనికరమునుబట్టి వారి సణుగుడును క్షమించెను; అయితే రెండవ అద్భుతము ఉగ్రతలో చేయబడెను, ఆ తిరుగుబాటుచేయు ప్రజలమీద దైవ ప్రతిదండనను మోపుటతో కూడినదాయెను, (సంఖ్యాకాండము 11:33.)

ఈ విలాసపోషణ వారికి ప్రాణాంతకమాయెనని, మాంసముతోకూడ వారు దైవ ఉగ్రత యొక్క జ్వాలను మ్రింగినట్టుగా ఉండెనని, వెంటనే (30, 31 వచనములు) చేర్చుటచేత కీర్తనకారుడు దీనిని ఇంకను స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. వారు తమ దురాశనుండి దూరము కాలేదని ఆయన చెప్పునప్పుడు, వారు ఇంకను తమ దురాశతో మండుచుండిరని దీని భావము. "వారు తిని మిక్కిలి తృప్తిపొందిరి" అని చెప్పబడిన పూర్వ వాక్యముతో ఇది సరిపడదని ఎవరైనను అభ్యంతరపెట్టినయెడల, అందరికిని తెలిసినట్లు, మనుష్యుల మనస్సులు వివేచన మితము అను హద్దులలో ఉంచబడనియెడల అవి తృప్తిలేనివగును గనుక, గొప్ప సమృద్ధియైనను వక్రమైన ఆకలి యొక్క అగ్నిని ఆర్పదని నేను జవాబిచ్చెదను. కొందరు ఈ భాగమును, వారు నిరాశపడలేదు అని, మరికొందరు, వారు ఇంకను తమ ఆహారమును అసహ్యించుకొనలేదు అని అనువదించుచున్నారు. ఈ తరువాతి అనువాదము భావమును చక్కగా వ్యక్తపరచుచున్నది; అయితే నేను దూరము అని అనువదించిన זור zur అను హెబ్రీ పదము యొక్క అర్థమునకు అది మిక్కిలి దూరముగా ఉన్నది. ప్రవక్త రెండు మాటలలో ప్రస్తుతము అనుభవించుచున్న సుఖమును వ్యక్తపరచ నుద్దేశించెను; ఏలయనగా దేవుడు ప్రజలమీద ప్రతిదండన చేసినప్పుడు, వారు ఇంకను నాలుక రుచి యొక్క మితిమీరిన తృప్తిలో మునిగియుండిరి. దేవుని ఉగ్రత లేచెనని రూపకముగా చెప్పబడుచున్నది, ఆయన తీర్పుతీర్చుటకు అకస్మాత్తుగా లేచునప్పుడు; ఏలయనగా ఆయన కన్నులు మూసికొని మన పాపములను గమనింపనట్లు కనబడునప్పుడు, ఆయన నిద్రించుచున్నట్టు, అట్లు చెప్పవలెనంటే, కనబడుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులలో ప్రతి స్థితిగల వ్యక్తులు ఆ శిక్షను అనుభవించిరి; అయితే దేవుని తీర్పును మరింత ప్రస్ఫుటమైన వెలుగులో కనుపరచుటకై, క్రొవ్వినవారును ఏర్పరచబడినవారును ప్రత్యేకముగా పేర్కొనబడుచున్నారు. మిక్కిలి బలిష్ఠులును శక్తిమంతులునైనవారు తెగులుచేత పట్టబడి నిర్మూలము చేయబడుట యాదృచ్ఛికముగా జరుగలేదు. బలవంతులు సాధారణముగా తమ బలముచేత మోసపోయి, తమ బలహీనతను మరచి, తమకిష్టమైనదేదైనను చేయవచ్చునని తలంచుచు, దేవునికి విరోధముగా గర్వముతో తమ్మును తాము హెచ్చించుకొందురు గనుక, ఇతరులకంటె అట్టివారిమీద దేవుని ఉగ్రత మరింత తీవ్రముగా మండుట ఆశ్చర్యము కాదు.

కీర్తన 78:32-37

32. ఇంత జరిగినను వారు ఇంకను పాపము చేసిరి, ఆయన అద్భుతకార్యములను నమ్మరైరి. 33. కాబట్టి ఆయన వారి దినములను వ్యర్థముగాను, వారి సంవత్సరములను త్వరితముగాను క్షీణింపజేసెను. 34. ఆయన వారిని సంహరించినప్పుడు వారు ఆయనను వెదకిరి; వారు తిరిగి వచ్చి వేకువనే దేవుని యొద్దకు త్వరపడిరి. 35. దేవుడు తమకు ఆశ్రయదుర్గమనియు, మహోన్నతుడైన దేవుడు తమ విమోచకుడనియు వారు జ్ఞాపకము చేసికొనిరి. 36. అయితే వారు తమ నోటితో ఆయనను ముఖస్తుతి చేసిరి, తమ నాలుకతో ఆయనయొద్ద అబద్ధమాడిరి. 37. వారి హృదయము ఆయన యెదుట యథార్థముగా నుండలేదు, ఆయన నిబంధనయందు వారు నమ్మకముగా నుండలేదు. ("వారి మాంసము ఇంకను వారి నోటిలో ఉండగానే; పూరేళ్ల మాంసము వారి పండ్లమధ్య ఉండగానే, అది నమలబడకమునుపే, మ్రింగబడకమునుపే, వారు ఈ తీపి ముద్దను తమ నాలుకక్రింద త్రిప్పుచు దానితో కడుపు కుక్కుకొనుచుండగానే, నాశనము వారిమీదికి వచ్చెను; బెల్షస్సరు తన ప్రధానులతో విందుచేయుచుండగా, తన ఉల్లాసమును సంబరమును మధ్యనే పారసీకులచేత హతుడైనట్లే, దానియేలు 5:1, 30." — డా. గిల్.) (మడ్జ్ గారు, ఈ భాగమును "వారి క్రొవ్వుల మధ్య, లేక వారి విలాసముల మధ్య వారిని సంహరించెను" అని అనువదింపవలెనని వ్యాఖ్యానించుచున్నారు. దీనిని లౌత్ ఆమోదించుచున్నాడు. కొక్కేయస్ మరియు మైకేలిస్ ఇట్టి అనువాదమునే ఇచ్చుచున్నారు.)

32. ఇంత జరిగినను వారు ఇంకను పాపము చేసిరి. బెత్తము ప్రయోగింపబడినప్పుడు బుద్ధిహీనులు జ్ఞానులగుదురని ఒక సామాన్యమైన సామెత కలదు. కావున దేవునిచేత తరచుగా శిక్షింపబడియు, దానిచేత పశ్చాత్తాపమునకును దిద్దుబాటునకును తేబడనివారు పూర్తిగా నిరీక్షణ లేనివారని దీనినుండి తేలుచున్నది. ఇక్కడ వర్ణింపబడిన ఇశ్రాయేలీయుల మొండితనము అట్టిదే. వారిమీదికి పంపబడిన ఏ శ్రమచేతను వారు దిద్దుబాటు పొందలేకపోయిరి. బలిష్ఠులును శక్తిమంతులునైన మనుష్యుల శరీరములు అనేకములు నేలమీద చచ్చి పడియుండుట చూచుట దేవుని ప్రతిదండన యొక్క భయంకరమైన ప్రత్యక్షతయైయుండెను. కావున అట్టి భీకరమైన దృశ్యమునకు వారు చలింపకపోవుట వికృతమైన కాఠిన్యమునకు రుజువైయుండెను. అద్భుతకార్యములు అను మాటచేత ఇప్పుడే చెప్పబడిన తెగులు మాత్రమే అర్థము కాదు: పూర్వము పేర్కొనబడిన ఇతర అద్భుతములును ఇందులో ఇమిడియున్నవి. కావున ప్రజలమీద రెండు విధముల దుర్మార్గత మోపబడుచున్నది; — దేవుని వాక్యమును నమ్మకపోవుట మాత్రమే కాదు, ఆయన చేసిన అద్భుతములను తృణీకరించుట కూడ వారిమీద మోపబడుచున్నది. ఈ హేతువుచేత, వారి తెగుళ్లు అధికము చేయబడెనని చేర్చబడుచున్నది; తమ దుర్మార్గతలో కొనసాగు మొండివారితోను కఠినులతోను తాను ఏడంతలు కఠినముగా వ్యవహరించెదనని దేవుడు మోషే ద్వారా ప్రకటించి బెదరించినట్లే.

33. కాబట్టి ఆయన వారి దినములను వ్యర్థముగా క్షీణింపజేసెను. కీర్తనకారుడు ఇక్కడ ప్రజలందరిని గూర్చి, చిన్నవారు మొదలుకొని పెద్దవారివరకు ఎవరును మినహాయింపు లేకుండ అందరును శీఘ్రముగా క్షీణింపజేయబడిరని చెప్పినట్టు మాటలాడుచున్నాడు గనుక, దీనిని దేవుని ఉగ్రతచేత స్థిరపరచబడి నిర్ధారింపబడిన ఆ అతి కఠినమైన శిక్షకు అన్వయించుట సంభవనీయమే — అనగా యెహోషువ కాలేబు అను ఇద్దరిని మాత్రమే మినహాయించి, వారందరును అరణ్యములో నశింపవలెనను శిక్ష; ఏలయనగా వారు అప్పటికే కనాను దేశమునకు సమీపించియుండగా వెనుకకు మరలిరి. కావున ఆ మహా జనసమూహము, పరిశుద్ధ దేశములోనికి ప్రవేశించు ద్వారమును తమకు తామే మూసివేసికొనిన పిమ్మట, నలువది సంవత్సరముల కాలములో అరణ్యములో మృతిపొందెను. దినములు మొదట ఉంచబడినవి, తరువాత సంవత్సరములు; దీనిచేత వారి జీవితకాలము దేవుని శాపముచేత కుదింపబడెననియు, వారు తమ పరుగు మధ్యలోనే తప్పిపోయిరని స్పష్టముగా కనబడెననియు సూచింపబడుచున్నది. కావున వారి దినములు వ్యర్థముగా క్షీణింపజేయబడెను; ఏలయనగా అవి పొగవలె గతించిపోయెను: వారి సంవత్సరములు త్వరితముగా క్షీణింపజేయబడెను, ఏలయనగా అవి ప్రవాహమువలె వేగముగా గతించిపోయెను. ఇక్కడ త్వరితము అని అనువదింపబడిన בהלה behalah అను పదమును కొందరు భయము అని అనువదించుచున్నారు. నేను కలవరము అని చదువుటకే ఇష్టపడెదను; ఏలయనగా కలవరములో ఏదైనను బలాత్కారముగా లాగుకొనిపోబడునట్లు వారి ప్రాణము తీసివేయబడెనని నిస్సందేహముగా దీని భావము. అయితే భావమును మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచు త్వరితము అను మాటను మార్చుటకు నేను ఇష్టపడను. ("ఇది వారి అవిధేయతకును తిరుగుబాటునకును శిక్షగా అరణ్యములో వారికి నియమింపబడిన నలువది సంవత్సరముల సంచారమును సూచించుచున్నది; ఐగుప్తునుండి బయలుదేరి యుక్తవయస్సుకు ఎదిగినవారందరును, కాలేబు యెహోషువలను మినహాయించి, మృతిపొందిరి." — వార్నర్.) వారి మొండితనమునుబట్టి, వారిని గర్వించునట్లు చేసిన వారి బలము ఈ విధముగా నీడవలె అకస్మాత్తుగా వాడి మాయమగుట న్యాయమైన ప్రతిఫలము యొక్క ప్రదర్శనయైయుండెను.

"Que leur vie a este emportee comme quand en tumulte on ravit quelque chose." — ఫ్రెంచి. ("కలవరములో ఏదైనను లాగుకొనిపోబడునట్లు వారి ప్రాణము కొనిపోబడెను.")

34. ఆయన వారిని సంహరించినప్పుడు వారు ఆయనను వెదకిరి. ఇక్కడ నమోదు చేయబడిన సంగతిచేత వారి అపరాధమును మరింత తీవ్రపరచుటయే ఉద్దేశము. తమ దుర్మార్గతను ఒప్పుకొనినవారై తాము న్యాయముగానే శిక్షింపబడితిమని వారు అంగీకరించియు, హృదయ యథార్థతతో దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనక, అబద్ధపు నెపములతో ఆయనను తప్పించుకొన నుద్దేశించి ఆయనను వెక్కిరించినప్పుడు, వారి భక్తిహీనత మరింత క్షమింపరానిదాయెను. తన వివేచనను పోగొట్టుకొనిన మనుష్యుడు తన విపత్తులను గ్రహింపనియెడల, అతడు స్పర్శలేనివాడు గనుక క్షమింపదగినవాడు; అయితే తాను అపరాధినని ఒప్పుకొనుటకు బలవంతపెట్టబడియు ఎల్లప్పుడు అట్లే కొనసాగువాడు, లేక అందమైనవియు మోసకరమైనవియునైన మాటలతో తేలికగా క్షమాపణ వెదకిన పిమ్మట అకస్మాత్తుగా తన పూర్వ మనస్థితికి మరలువాడు, అట్టి హృదయ శూన్యతచేత తన రోగము కుదరనిదని స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు. అంత మొండియైన ప్రజలు దేవుని వెదకునట్లు బలవంతపెట్టిన శిక్షలు సామాన్యమైనవి గాని సాధారణమైనవి గాని కావని ఇక్కడ మౌనముగా సూచింపబడుచున్నది; మరియు వారు దుర్మార్గతను ఒప్పుకొనుటయే గాక, తాము తొలగిపోయిన విమోచనను గూర్చిన గ్రహింపుచేతను జ్ఞాపకముచేతను ప్రభావితులైరని (35వ వచనము) మనకు తెలియజేయబడుచున్నది. దీనిచేత అజ్ఞానము అను ఆధారముపై వారికి ఏ సాకును లేకుండ మరింత ప్రభావవంతముగా చేయబడుచున్నది. వారు అజాగ్రత్తగా కొట్టుకొనిపోలేదనియు, అజ్ఞానముచేత మోసపోలేదనియు, ఉద్దేశపూర్వకముగానే అన్నట్లు ద్రోహముగా ప్రవర్తించి దేవుని ఉగ్రతను రేపిరనియు ఈ భాష సూచించుచున్నది. నిజముగా, దేవుడు వారి తెగించిన దుర్మార్గతను మరింత బహిరంగముగా బయలుపరచు ఉద్దేశముతో, వారి వేషధారణను ముఖస్తుతులను దులిపివేసి వారి దాగుస్థలములలోనుండి వెలుగులోనికి లాగినట్టు, వారి కన్నులు తెరచెను.

36. అయితే వారు తమ నోటితో ఆయనను ముఖస్తుతి చేసిరి, తమ నాలుకతో ఆయనయొద్ద అబద్ధమాడిరి. వారు హృదయ యథార్థతతో తమ అపరాధమును ఒప్పుకొనలేదు, తమ విడుదల యొక్క మహిమను యథార్థముగా దేవునికి ఆరోపింపలేదు గనుక, ఇక్కడ వారిమీద విశ్వాసఘాతుకత మోపబడుచున్నది. వారు ఏ మాత్రమును ఒప్పుకొనలేదని మనము తలంపకూడదు; అయితే నోటి ఒప్పుకోలు హృదయమునుండి బయలువెడలలేదు గనుక అది బలవంతపు ఒప్పుకోలేగాని స్వేచ్ఛాపూర్వకమైనది కాదని సూచింపబడుచున్నది. ఇది మిక్కిలి గమనింపదగినది; ఏలయనగా హృదయములో ఒకటి తలంచుచు మనుష్యుల యెదుట నాలుకతో మరియొకటి పలుకుటయందు ఇమిడియున్న ఆ స్థూలమైన వేషధారణకు జాగ్రత్తపడవలసిన మన విధిని మాత్రమే గాక, మరింత మరుగైన ఒక విధమైన వేషధారణకు కూడ మనము జాగ్రత్తపడవలెనని దీనినుండి నేర్చుకొనుచున్నాము; అది ఏదనగా, పాపి భయముచేత బలవంతపెట్టబడి దాసవృత్తితో దేవుని ముఖస్తుతి చేయుచు, తనకు సాధ్యమైనయెడల దేవుని తీర్పును తప్పించుకొనవలెనని కోరుటయే. మనుష్యులలో అధికభాగము ఈ రోగముచేత ప్రాణాంతకముగా కొట్టబడియున్నారు; ఏలయనగా దైవ మహాత్మ్యము వారినుండి ఏదో ఒక విధమైన భయభక్తిని బలవంతముగా రాబట్టినను, దైవ సత్యము యొక్క వెలుగు పూర్తిగా ఆరిపోయినయెడల అది వారికి సంతోషకరముగా నుండును. (హెబ్రీ బైబిలులో 35వ వచనము తరువాత הספר חצי chatsi ha-sepher, గ్రంథము యొక్క మధ్యభాగము, అను మసోరా గమనిక చేర్చబడియున్నది, అనగా వచనముల విషయములో.) కావున దైవ వాక్యమునకు సమ్మతి తెలుపుట చాలదు, ఆ సమ్మతి యథార్థమైనదియు నిర్మలమైనదియునైన అనురాగముతో కూడియుండనియెడల; మన హృదయములు ద్వంద్వమైనవి గాని విభాగింపబడినవి గాని కాకుండునట్లు. వారు స్థిరముగాను నమ్మకముగాను ఉండకపోవుటయే ఈ కపటము యొక్క హేతువును మూలమునై యున్నదని కీర్తనకారుడు ఎత్తి చూపుచున్నాడు. కపటములేని హృదయ నిర్మలతనుండి బయలువెడలనిది ఏదైనను దేవుని దృష్టికి అబద్ధముగాను మోసముగాను ఎంచబడునని దీనిచేత ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఈ యథార్థత ధర్మశాస్త్రములో అంతటను కోరబడుచున్నది గనుక, వారు దేవుని నిబంధనను తమకు తగిన నమ్మకత్వముతో గైకొనలేదు గనుక, ఆయన ప్రజలను నిబంధన భంజకులని నిందించుచున్నాడు. నేను మరియొక చోట వ్యాఖ్యానించినట్లు, దేవుని నిబంధనకును మన విశ్వాసమునకును మధ్య పరస్పర సంబంధమును అనురూపతయు ఎల్లప్పుడు పూర్వకల్పితముగా ఉండవలెను; అప్పుడే మన విశ్వాసము యొక్క కపటములేని సమ్మతి ఆయన నిబంధన యొక్క నమ్మకత్వమునకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చును.

కీర్తన 78:38-41

38. అయితే ఆయన కనికరము గలవాడై వారి దోషమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేసి వారిని నశింపజేయలేదు: ఆయన తన కోపమును మరల్చుటకు మాటిమాటికి పూనుకొనెను, తన ఉగ్రత యంతటిని రేపలేదు. 39. వారు శరీరులనియు, గతించి తిరిగి రాని ఆత్మయనియు ఆయన జ్ఞాపకము చేసికొనెను. 40. ఎడారిలో వారు ఎన్నిమారులు ఆయనకు కోపము రేపిరి! అరణ్యములో ఎన్నిమారులు ఆయనను దుఃఖపరచిరి! 41. వారు మరలి దేవుని శోధించిరి, ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధుని మితిపరచిరి.

38. అయితే ఆయన కనికరము గలవాడై వారి దోషమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేసెను. ఇశ్రాయేలీయులను వంచి వారిని స్వస్థమైన మనస్థితికి తిరిగి తెచ్చుటలో ఏ సాధనమును సఫలము కాలేదని మరింత పూర్తిగా చూపుటకై, దేవుడు వారి విస్తారమైన అతిక్రమములను సహించి వారిని క్షమించుటలో తన కనికరమును చూపినప్పటికిని, ఆయన వారిని కఠినముగా చూచినప్పుడు వారు తమ్మును తాము తిరుగబడువారిగాను మొండివారిగాను కనుపరచుకొనినదానికంటె తక్కువ కాకుండ, ఆయన దయ ప్రదర్శింపబడిన ప్రతి సందర్భములోను దానిని దుర్వినియోగము చేయుటలో తమ దుర్మార్గతను కనుపరచిరని ఇప్పుడు మనకు తెలియజేయబడుచున్నది. అదే సమయములో, వారు పూర్తిగా ఎందుకు నశింపలేదో దాని హేతువు ఇయ్యబడుచున్నది. వారు ఒకే సామాన్య నాశనములో చిక్కుకొనుటకు నిస్సందేహముగా పాత్రులు; అయితే వారిలో కొంత సంతానము మిగిలియుండునట్లు దేవుడు తన కోపమును తగ్గించెనని ప్రకటింపబడుచున్నది.

వారి దోషమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేసెను." — డా. ఆడమ్ క్లార్క్ "C'est a dire, souffle." — ఫ్రెంచి అంచు. "అనగా, ఒక శ్వాస." డా. ఆడమ్ క్లార్క్, "ఆత్మ వెళ్లిపోవుచున్నది, అది తిరిగి రాదు" అని అనువదించుచున్నాడు. "ఈ వర్తమాన జీవితము," అని ఆయన వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, "పరీక్షా స్థితియైయున్నది; కావున శరీరము, అనగా దేహము, క్షీణించినప్పుడు, ఆత్మ నిత్యలోకములోనికి వెళ్లిపోవుచున్నది, మరల ఇక్కడికి తిరిగి రాదు." మా ఆంగ్ల బైబిలులోని "గతించి మరల రాని గాలి" అను అనువాదము చెడ్డదనియు, ఒక మనుష్యుడు మృతిపొందినప్పుడు అతని ఉనికి అంతమైనట్టును, మరణము నిత్య నిద్రయైనట్టును, అది దోషమును పుట్టించునదిగా ఉండవచ్చుననియు ఆయన ఎంచుచున్నాడు.

పేర్కొనబడిన ఈ ప్రతిదండన మాదిరులనుండి దేవుడు వారిని మితిమీరిన కాఠిన్యముతో శిక్షించుటకు పూనుకొనెనని ఎవరును అనుమానింపకుండునట్లు, వారిమీద మోపబడిన శిక్షలు వారి దుర్మార్గత యొక్క తీవ్రమైన స్వభావముతో పోల్చినప్పుడు మితమైనవి — అవును, సౌమ్యమైనవి — అని మనకు చెప్పబడుచున్నది. దేవుడు వారు దేనికి పాత్రులో దానిని అంతగా లక్ష్యపెట్టక, తన కనికరమునకు చోటియ్యగోరినవాడై తన హస్తమును అడ్డగించెను. అయినను ఆయన ఒకసారి మనలను కొంత కాఠిన్యముతో శిక్షించి, మరియొకసారి మృదువుగా మనలను తనయొద్దకు ఆకర్షించి లోపరచుకొనునప్పుడు ఆయన మార్పుచెందువాడని మనము ఊహింపకూడదు; ఏలయనగా సాటిలేని తన జ్ఞానమును ఉపయోగించుటలో, మనము కోలుకొను నిరీక్షణ నిజముగా ఏమైనను కలదేమో పరీక్షించుటకు ఆయన వేర్వేరు సాధనములను ఆశ్రయించుచున్నాడు. అయితే ఆయన కాఠిన్యము మనుష్యులను దిద్దజాలనప్పుడును, ఆయన కనికరము వారిని కరిగింపజాలనప్పుడును, వారి అపరాధము మరింత తీవ్రమగుచున్నది. ఆయన తన ప్రజలను విడిచిపెట్టుటకు హేతువుగా, ఆయన స్వభావము యొక్క సారభూతమైన గుణమైన దేవుని కనికరము ఇక్కడ ఇయ్యబడుచున్నదని గమనింపవలెను; క్షమించుటకు ఆయన తన్నుతాను అంత మొగ్గుచూపువానిగాను సిద్ధముగా ఉన్నవానిగాను కనుపరచుకొనుటకు ఇది తప్ప మరి ఏ కారణముచేతను ఆయన ప్రేరేపింపబడలేదని మనకు బోధించుటకే. అంతేకాక, ఆయన వారిని ఒక్క సందర్భములోనే గాని ఒక్క విషయములోనే గాని క్షమింపలేదు గనుక, ఆయన వారిని నశింపజేయకుండునట్లు వారి దోషమునకు ప్రాయశ్చిత్తము చేసెననియు; మరల, తరచుగా కోపము రేపబడినను ఆయన తన కోపమును మరల్చుట మానలేదనియు; చివరకు, ప్రజలు తన శిక్షల భారముచేత అణగద్రొక్కబడకుండునట్లు ఆయన వాటిని తగ్గించెననియు దృఢముగా చెప్పబడుచున్నది.

39. వారు శరీరులని ఆయన జ్ఞాపకము చేసికొనెను. దేవుడు ప్రజలమీద ఎందుకు కనికరపడెనో దానికి మరియొక హేతువు ఇప్పుడు చూపబడుచున్నది, అది ఏదనగా, ఈ లోకములో స్వల్పకాలము మాత్రమే జీవించి తరువాత శీఘ్రముగా గతించిపోవునట్లు నిర్మింపబడిన మనుష్యులమీద తన బలమును ప్రయోగించుటకు ఆయనకు ఇష్టము లేకపోవుటయే; ఏలయనగా ఇక్కడ వాడబడిన పలుకుబడులు మనుష్యుల స్థితిని దుర్భరము చేయు బలహీనతను సూచించుచున్నవి. లేఖనములలో శరీరమును ఆత్మయు తరచుగా ఒకదానికొకటి విరుద్ధముగా ఉంచబడుచున్నవి; శరీరము మన చెడిపోయిన పాపపు స్వభావమును, ఆత్మ దేవుని పిల్లలు తిరిగి జన్మించిన యథార్థతను సూచించునప్పుడు మాత్రమే కాదు; మనుష్యులలో స్థిరమైనది గాని నిలుకడగలది గాని ఏదియు లేదు గనుక వారు శరీరము అని పిలువబడునప్పుడు కూడ: యెషయాలో, (యెషయా 31:3,) "ఐగుప్తు శరీరమే గాని ఆత్మ కాదు" అని చెప్పబడినట్లు. అయితే ఈ భాగములో శరీరము, ఆత్మ అను మాటలు ఒకే భావములో వాడబడుచున్నవి — శరీరము అనగా మనుష్యులు చెడుపునకును కుళ్లిపోవుటకును లోనైనవారని; ఆత్మ అనగా వారు కేవలము ఒక శ్వాసయు గతించిపోవు నీడయునైయున్నారని. మనుష్యులు నిరంతర క్షయముచేతను క్షీణతచేతను మరణమునకు తేబడుచున్నారు గనుక, ప్రజలు గతించిపోయి, తనంతట తానే పడిపోయి మరల తిరిగి రాని గాలితో పోల్చబడుచున్నారు. మనము మన పరుగును ముగించిన తరువాత, భూమిమీద క్రొత్త జీవితమును ఆరంభింపము; యోబులో చెప్పబడినట్లే, "వృక్షము నరకబడినయెడల అది తిరిగి చిగుర్చుననియు దాని లేతకొమ్మలు మానక పుట్టుననియు దానిని గూర్చి నిరీక్షణ కలదు. దాని వేరు భూమిలో పాతదై దాని మొద్దు మంటిలో చచ్చినను, నీటి వాసన మాత్రముచేత అది చిగుర్చును, లేత మొక్కవలె అది కొమ్మలు వేయును. అయితే మనుష్యుడు మరణమై కృశించిపోవును; మనుష్యుడు ప్రాణము విడిచిన తరువాత అతడేమాయెను?" (యోబు 14:7)

కావున మనము ఇప్పుడు స్పష్టముగా గ్రహింపగలిగినట్లు, దాని భావమేదనగా, దేవుడు తన కనికరమును మంచితనమును ఉపయోగించుటలో యూదులను సహించెను, వారు దానికి పాత్రులైనందున కాదు, వారి బలహీనమైనదియు అశాశ్వతమైనదియునైన స్థితి ఆయన జాలిని రేపి వారిని క్షమించునట్లు ఆయనను ప్రేరేపించినందుననే. ఇటువంటి వాక్యమునే మనము తరువాత కీర్తన 103:13-16లో కనుగొందుము, అక్కడ మనము గడ్డివంటివారమనియు, ఎండుగడ్డివలె శీఘ్రముగా వాడి ఎండిపోవుదుమనియు ఆయన చూచుచున్నాడు గనుక, దేవుడు మనయెడల కనికరము గలవాడుగా వర్ణింపబడుచున్నాడు. కాబట్టి కనికరపడునట్లు తన్ను కదిలించుటకు దేవుడు మనలో దుర్దశ తప్ప మరేదియు కనుగొననియెడల, మనలను ఆదుకొనునట్లు ఆయనను ప్రేరేపించునది కేవలము ఆయన స్వంత నిర్మలమైనదియు అపాత్రమైనదియునైన మంచితనమే అని తేలుచున్నది. ఈ లోకములో తమ జీవితపు పరుగును ముగించినప్పుడు మనుష్యులు తిరిగి రారని దృఢముగా చెప్పబడినప్పుడు, భావి పునరుత్థానము యొక్క నిరీక్షణను మినహాయించుట దాని భావము కాదు; ఏలయనగా మనుష్యులు తమలో తాము ఉన్నట్లు మాత్రమే ఇక్కడ ఎంచబడుచున్నారు, మరియు భూమిమీద వారి స్థితిని గూర్చియే మాట్లాడబడుచున్నది. మనుష్యుని పరలోక జీవితమునకు నూతనపరచుటను గూర్చి అయితే, అది ప్రకృతిని మిక్కిలి అతిశయించు అద్భుతము. ఇదే భావములో మరియొక చోట, "అతని ఆత్మ వెడలిపోవును, తిరిగి రాదు" అని చెప్పబడుచున్నది, (జ్ఞాన గ్రంథము 16:14;) మనుష్యులు లోకములో పుట్టునప్పుడు భావి పునరుద్ధరణ యొక్క నిరీక్షణను తమతో తెచ్చుకొనరనియు, అది నూతన జన్మ కృపనుండియే పొందవలసియున్నదనియు ఈ భాష సూచించుచున్నది.

40. ఎడారిలో వారు ఎన్నిమారులు ఆయనకు కోపము రేపిరి? ఇక్కడ పూర్వ వాక్యము స్థిరపరచబడుచున్నది; వారు అరణ్యములో అనేక సందర్భములలో తమ పాపముల మహా రాశిచేత దేవునికి కోపము రేపిరి గనుక, దేవుడు అన్నిమారులు తన్నుతాను వారియెడల దయగలవానిగాను కనికరము గలవానిగాను కనుపరచుకొననియెడల, వారు అవశ్యముగా వేయిమారులు నశించియుండెడివారని ప్రకటింపబడుచున్నది. ఈ వాక్యము యొక్క ప్రశ్నార్థక రూపము వారు విరామము లేకుండ పాపము చేయుచునే యుండిరని మరింత భావగర్భితముగా వ్యక్తపరచుచున్నది. అరణ్యము అను మాట స్థలమును కాలమును అను రెండు సంగతులను తనలో ఇముడ్చుకొనియున్నది. దీనిచేత మొదట, దేవుని ఉపకారముల జ్ఞాపకము వారి మనస్సులలో ఇంకను అంత తాజాగా ఉండియు, అవి ప్రతిదినము వారి కన్నులయెదుట కనబడుచుండియు, కనీసము వారి దుర్మార్గతలో వారిని అడ్డగింపజాలకపోయెను గనుక, వారి కృతఘ్నతను గద్దించుటయు; రెండవది, అంత స్వల్పకాలములో అంత విస్తారమైన పాపములను కుప్పగా పోగుచేయుటలో వారి ఉద్రేకపూరితమైనదియు మతిమాలినదియునైన తెగింపును ఖండించుటయు ఉద్దేశము.

ఇదే భావములో, వారు తమ పూర్వ మార్గములకు మరలి దేవుని శోధించిరని వెంటనే (41వ వచనము) చేర్చబడుచున్నది. మరలుట అను మాట ఇక్కడ మార్పును సూచింపదు గాని, పాపము చేయుటలో నిరంతరమైన కొనసాగింపును సూచించుచున్నది. మనుష్యులు దేవుని శోధించునప్పుడు ఆయనకు చేయబడు ఘోరమైన అవమానము ఒక సుందరమైన రూపకముచేత వ్యక్తపరచబడుచున్నది. ("వారు అరణ్యముగుండా తమ ప్రయాణము యొక్క మొదటి రెండు సంవత్సరములలో కనీసము పదిమారులు దేవునికి కోపము రేపిరి, (సంఖ్యాకాండము 14:22.) 1. ఎఱ్ఱసముద్రమునొద్ద, (నిర్గమకాండము 14:11, 12;) 2. మారా జలములయొద్ద, (నిర్గమకాండము 15:24;) 3. సీను అరణ్యములో, (నిర్గమకాండము 15:2;) 4. వారు మన్నాను మరుసటి దినమువరకు ఉంచుకొనినప్పుడు, (నిర్గమకాండము 16:10;) 5, విశ్రాంతిదినమున మన్నా కూర్చబడినప్పుడు, (నిర్గమకాండము 16:27;) 6. నీళ్లు లేని రెఫీదీములో, (సంఖ్యాకాండము 20:2, 13;) 7. హోరేబునొద్ద, పోతపోసిన దూడ చేయబడినప్పుడు, (నిర్గమకాండము 32:1, మొదలైనవి;) 8. తబేరాయొద్ద, (సంఖ్యాకాండము 11:1, 2, 3;) 9. వారు మాంసమును ఆశించినప్పుడు, (సంఖ్యాకాండము 11:4;) 10. దేశమును వేగుచూచుటకు పంపబడిన మనుష్యులు తెచ్చిన వార్తను బట్టి వారు సణిగినప్పుడు, (సంఖ్యాకాండము 14:1, మొదలైనవి.") — క్రెస్వెల్.) תוה tavah అను హెబ్రీ పదమునకు గురుతుపెట్టుట లేక గీతగీయుట అని అర్థము. ప్రజలు తమ స్వంత ఇష్టముచొప్పున దేవుని కార్యములను మితిపరచుటకు తెగించినప్పుడు, ఆయన కర్రతోను ఇనుముతోను చేయబడిన అడ్డకమ్ముల లోపల మూసివేయబడినట్టును, ఆయన అనంత శక్తి అవిశ్వాసము దానిని బంధింపగోరిన ఇరుకైన హద్దులలో పరిమితము చేయబడినట్టును ఉన్నదని సూచింపబడుచున్నది. నిశ్చయముగా, మనుష్యులు తమ స్వంత గ్రహింపును దాటిపోనప్పుడెల్లను, వారు తమ స్వల్పమైన సామర్థ్యముచేత దేవుని కొలువగోరినట్టే యున్నది; అది ఆయనను తన సింహాసనమునుండి క్రిందికి లాగుటయే తప్ప మరేమియు కాదు; ఏలయనగా ఆయన మన స్వంత ఊహచొప్పున క్రమపరచబడవలెనని మనము కోరినయెడల, ఆయన మహాత్మ్యము మనకు లోబరచబడవలసివచ్చును.

కీర్తన 78:42-51

42. ఆయన బాధకునిచేతిలోనుండి వారిని విడిపించిన దినమునందు వారు ఆయన హస్తమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు: 43. ఆయన ఐగుప్తులో తన సూచకక్రియలను, సోయను పొలములో తన మహత్కార్యములను కనుపరచినప్పుడు. 44. ఆయన వారి నదులను రక్తముగాను, వారు త్రాగలేకుండునట్లు వారి కాలువలను మార్చినప్పుడు. 45. ఆయన వారి మధ్యకు మిశ్రమమును పంపెను, అది వారిని తినివేసెను; కప్పను పంపెను, అది వారిని నాశనము చేసెను. 46. ఆయన వారి ఫలమును [లేక పంటను] చీడపురుగులకును, వారి కష్టార్జితమును గొల్లభామలకును అప్పగించెను. 47. ఆయన వడగండ్లచేత వారి ద్రాక్షచెట్లను, వడగండ్ల రాళ్లచేత వారి అడవి అంజూరపు చెట్లను నాశనము చేసెను. 48. ఆయన వారి పశువులను వడగండ్లకును, వారి మందలను పిడుగులకును అప్పగించెను. 49. ఆయన తన ఉగ్రత యొక్క తీక్షణతను, రౌద్రమును, కోపమును, శ్రమను వారిమీదికి పంపెను, దుష్టదూతలను వారి మధ్యకు పంపెను. 50. ఆయన తన కోపమునకు మార్గము చేసెను: మరణమునుండి వారి ప్రాణమును కాపాడలేదు, వారి పశువులను తెగులునకు అప్పగించి బంధించెను. 51. ఐగుప్తులో తొలిచూలు అంతటిని, హాము గుడారములలో వారి బలము యొక్క ప్రథమఫలములను ఆయన హతము చేసెను.

అనగా, తరువాతి వచనము చూపుచున్నట్లు, ఫరో. కీర్తన 107:2 చూడుడి. ఇది ערב arab, అతడు కలిపెను, అను క్రియాపదమునుండి పుట్టిన ערב arob అను మూలపదము యొక్క అక్షరార్థమైన అనువాదము. ఇక్కడను, నిర్గమకాండము 8:21లోను, కీర్తన 105:31లోను, ఐగుప్తీయులమీద పడిన తెగుళ్లలో ఒకదానికి ఇయ్యబడిన ఈ పేరుచేత ఏమి సూచింపబడుచున్నదో వ్యాఖ్యాతలు ఏకీభవించుటలేదు. కల్దీయ అనువాదములో "అడవి జీవరాశుల మిశ్రమము" అని ఉన్నది. "ఒక మిశ్రమము; మృగముల మిశ్రమ సమూహము," అని బిత్నర్ చెప్పుచున్నాడు. మా ఆంగ్ల బైబిలులో అది "నానావిధములైన ఈగలు" అని ఉన్నది. మరికొందరు "ఈగల గుంపులు" అని చదువుచున్నారు. బిషప్ మాంట్ "క్రూరమైన ఈగ" అని; ఫ్రై కేవలము "ఈగ" అని; వాల్ఫోర్డ్ "గుఱ్ఱపు ఈగ" అని చదువుచున్నారు. "డెబ్బదిమంది," అని మాంట్ చెప్పుచున్నాడు, "ఐగుప్తు తెగులును గూర్చి చెప్పబడినప్పుడు 'ఈగ' అని అనువదింపబడిన మూలపదమును నిలకడగా κυνομυία, 'కుక్క ఈగ,' అని అనువదించిరి; దీనినుండి, అది 'సకలవిధములైన ఈగలు' అని అర్థమిచ్చునని అభిప్రాయపడువారికి విరుద్ధముగా, ఆ అనువాదకులు అది ఏదో ఒక ప్రత్యేక జాతి ఈగను సూచించునని తలంచిరని స్పష్టమగుచున్నది. (ערב పై పార్క్‌హర్స్ట్ చూడుడి.) ఏ ప్రత్యేక జాతి ఉద్దేశింపబడెనో దానిని గూర్చి చాల సందేహము కలిగియున్నది. అయితే బ్రూస్ ఈ ప్రశ్నను పరిష్కరించి, ఆ కీటకము జింబ్ అని పిలువబడు ఇతియోపియా ఈగ అని నిర్ధారించినట్టున్నది; దానిని గూర్చి ఆయన ప్రత్యేకమైన వర్ణన ఇచ్చియున్నాడు. దాని ప్రభావములలో కొన్నిటిని ఆయన ఈ విధముగా వర్ణించుచున్నాడు. 'ఈ తెగులు కనబడి వాటి ఝంకారము వినబడిన వెంటనే, పశువులన్నియు తమ మేతను విడిచి, అలసటచేతను భయముచేతను ఆకలిచేతను సొమ్మసిల్లి చచ్చువరకు మైదానమంతట వెఱ్ఱిగా పరుగెత్తును. నల్లరేగడి నేలను విడిచి అత్బారా ఇసుకలకు త్వరపడి దిగుట తప్ప మరి ఏ ఉపాయమును మిగులదు; వర్షములు కురియుచున్నంతకాలము అవి అక్కడనే ఉండును, ఈ క్రూరమైన శత్రువు వాటిని ఇంకను వెంటాడుటకు తెగింపదు. ఒంటె పరిమాణము దాని బలమువలెనే అపారమైనదైనను, దాని శరీరము బలమైన వెంట్రుకలచేత రక్షింపబడిన దళసరి చర్మముచేత కప్పబడియున్నను, ఆ ఈగ తన మొనదేలిన తొండముతో చేయు తీవ్రమైన గుచ్చులను ఒంటెయైనను సహింపజాలదు. ఒకసారి ఈ ఈగచేత దాడిచేయబడినప్పుడు, దాని శరీరము, తల, కాళ్లు పెద్ద బొబ్బలుగా ఉబ్బును, అవి వాచి, పగిలి, కుళ్లిపోయి, ఆ ప్రాణి నిశ్చయముగా నశించును. ఏనుగు ఖడ్గమృగములు సహితము, వాటి అపారమైన భారీతనమునుబట్టియు, అవి ప్రతిదినము కోరు విస్తారమైన ఆహారమును నీటినిబట్టియు, ఋతువు కోరునట్లు ఎడారి ఎండుస్థలములకు తరలిపోజాలవు గనుక, బురదలోను మట్టిలోను పొర్లవలసివచ్చును; అది ఎండినప్పుడు కవచమువలె వాటిని కప్పి, ఈ రెక్కల హంతకునికి విరోధముగా తమ స్థానములో నిలువగలుగునట్లు చేయును.'" — మాంట్. חסיל chasil, మ్రింగుట, తినివేయుట అను అర్థముగల חסל chasal అను పదమునుండి పుట్టినదై, భూమి ఫలములను మ్రింగుటనుబట్టి ఆ పేరు పెట్టబడిన ఒక జాతి కీటకమును సూచించుచున్నది. అయితే తూర్పు దేశములను పాడుచేయు నానావిధములైన వినాశకర కీటకములను గూర్చి మనకు అంత తక్కువగా తెలిసియున్నది గనుక, ఈ పదముచేత సూచింపబడిన ప్రత్యేక జాతిని నిర్ణయించుట కొంత కష్టము. దేవాలయ ప్రతిష్ఠయందు సొలొమోను చేసిన ప్రార్థనలో, 2 దినవృత్తాంతములు 6:28లోను, యోవేలు 1:4లోను అది మిడుతనుండి వేరుగా చూపబడుచున్నది, అక్కడ మిడుతలు విడిచినదానిని అది తినివేయుచున్నదని పేర్కొనబడుచున్నది. సర్ జాన్ షార్డిన్ ప్రయాణవృత్తాంతములనుండి తీసిన ఈ క్రింది భాగములో సూచింపబడిన, పారసీకదేశములో ఇప్పుడు సిమ్ అని పిలువబడు కీటక జాతియే అది అని హార్మర్ అభిప్రాయపడుచున్నాడు: — "పారసీకదేశము తన పంటలు వడగండ్లచేతను, అనావృష్టిచేతను, లేక కీటకములచేతను, అనగా మిడుతలచేతను లేక వారు సిమ్ అని పిలుచు చిన్న కీటకములచేతను పాడైపోవుటకు లోనైయున్నది; అవి చిన్న తెల్లని పేలు, అవి ధాన్యపు కాడ అడుగుభాగమున అంటుకొని దానిని కొరికి చచ్చునట్లు చేయును. దున్నబడిన పొలములను తోటలను బాధించు ఈ కొరడాలలో ఏదో ఒకదానినుండి ఒక సంవత్సరము తప్పించుకొనుట అరుదు," మొదలైనవి. దీనిమీద హార్మర్ ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, "సొలొమోను చేసిన గణనయు ఈ ఆధునిక రచయిత గణనయు సరిగ్గా ఒకటే కాకపోయినను, అవి ఒకదానినొకటి ఎంతగా పోలియున్నవనగా, మా ఆంగ్ల అనువాదములో 'చీడపురుగులు' అని అనువదింపబడిన [חסיל chasil] అను పదముచేత సొలొమోను ఉద్దేశించినవి ఈ చిన్న కీటకములే అని నమ్ముటకు ఎవరైనను మొగ్గుచూపుదురు." — హార్మర్ పరిశీలనలు, సంపుటి 3, పుట 316. חסיל chasil, 2 దినవృత్తాంతములు 6:28లో LXX. చేతను, ఇక్కడ అక్విలాచేతను βρουχος అని అనువదింపబడినది, దినవృత్తాంతములలోను యెషయా 33:4లోను వల్గేట్ చేతను అట్లే అనువదింపబడినది; ఇక్కడ జెరోము దానిని bruchus, "పెంకుపురుగు," అని అనువదించుచున్నాడు; అది చెట్ల ఆకులను విస్తారముగా మ్రింగునదని అందరికిని తెలియును. యోవేలు 1:4, 2:25లో సిరియా అనువాదము దానిని צרצורא tzartzooro అని అనువదించుచున్నది; దానిని మైకేలిస్, (Supplem. ad Lex. Heb., పుట 865,) చీమ్మెట అను అర్థముగల צרצר tsartzar అను అరబీ పదమునుబట్టి, పుట్టచీమ్మెట అని వివరించుచున్నాడు; అది తన గొంగళి దశలో తాను తిని బ్రదుకు వేళ్లను కొరికి పాడుచేయుటచేత ధాన్యమునకును గడ్డికిని ఇతర మొక్కలకును మిక్కిలి వినాశకరమైనది. — חאל పై పార్క్‌హర్స్ట్ నిఘంటువు చూడుడి. ఇక్కడ "గొల్లభామ" అని అనువదింపబడిన హెబ్రీ పదము ארבה arbeh, దానికి సరియైన అర్థము "మిడుత." మిడుతకు లేఖనములో పదికంటె తక్కువ కాని వేర్వేరు పేర్లు ఉన్నవి, వాటిలో ప్రతియొకటి ఏదో ఒక విశిష్ట లక్షణమును సూచించుచున్నది. దాని అసాధారణమైన సంతానవృద్ధినిబట్టి అది ארבה arbeh అని పిలువబడుచున్నది. ఏ జంతువును దానికంటె అధిక సంతానము కలిగినది కాదు; భూఫలములను నాశనము చేయుటలో దైవసంరక్షణ ఇంతకంటె ప్రభావవంతమైన సాధనమును ఎన్నడును ఉపయోగింపలేదు. డా. రస్సెల్ తన అలెప్పో ప్రకృతి చరిత్రలో, మిడుతలు "కొన్నిసార్లు చెప్పుటకు కట్టుకథవలె కనబడునంత నమ్మశక్యముకాని గుంపులుగా వచ్చి, అవి పోవు ప్రతిచోట పచ్చదనమంతటిని నాశనము చేయును" అని వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు. సిరియాలోని ఒక యాత్రికుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "ఆ దేశము, ఐగుప్తు, పారసీకము, దాదాపు ఆసియా మధ్యభాగమంతయు, అగ్నిపర్వతములు భూకంపములు గాక, వాటికంటె తక్కువ భయంకరము కాని మరియొక కొరడాలో పాలుపొందుచున్నవి; యాత్రికులు చెప్పిన ఆ మిడుతల మేఘములను నేను ఉద్దేశించుచున్నాను: ఈ కీటకముల సంఖ్య దానిని చూడని ఏ మనుష్యునికిని నమ్మశక్యము కానిది: అనేక లీగుల చుట్టుకొలతవరకు భూమి వాటిచేత కప్పబడియుండును. అవి మొక్కలను చెట్లను మేయుచు చేయు శబ్దము, రహస్యముగా దోచుకొను సైన్యమువలె, దూరమునుండియే వినబడును: ఈ చిన్న వినాశకర జంతువులతోకంటె తార్తారులతో వ్యవహరించుట మేలు: వాటి జాడను అగ్ని వెంబడించుచున్నదని ఎవరైనను చెప్పవచ్చును." — רבה పై పార్క్‌హర్స్ట్ నిఘంటువు చూడుడి, 4.

42. వారు ఆయన హస్తమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు. పరిశుద్ధ రచయిత ఇంకను ఇశ్రాయేలీయులను గద్దించుచునే యున్నాడు; ఏలయనగా వారు తాము అనుభవించిన సమస్తమును బుద్ధిపూర్వకముగాను మూర్ఖముగాను మరచియుండకపోయినయెడల, దేవుని ఉపకారములను సామాన్యముగా జ్ఞాపకము చేసికొనుటయే వారిని అడ్డగించియుండెడిది. ఈ భక్తిహీనమైన మరపునుండియే మొండితనమును సమస్త తిరుగుబాటును పుట్టుచున్నవి. అందరికిని తెలిసియున్నట్లు, దేవుని హస్తము అను మాట మెటోనిమీ అను అలంకారముచేత ఆయన శక్తిని సూచించుచున్నది. ఇక్కడ కొనియాడబడుచున్న, ఏర్పరచబడిన గోత్రములను ఐగుప్తునుండి విడిపించుటయందు, దేవుని హస్తము క్రొత్తదియు అసాధారణమైనదియునైన రీతిగా చాపబడెను. ఎంత కాలము గడచినను తమ జ్ఞాపకమునుండి తుడిచివేయబడకూడనిదానిని వారు శూన్యముగా ఎంచిరి, లేక శీఘ్రముగా మరచిరి అను సంగతినిబట్టి, ప్రవక్త ఇప్పుడు ఖండించుచున్న వారి భక్తిహీనత మరింత అసహ్యమైనదాయెను. మరియు, ఆయన దేవుని శక్తికి సంబంధించిన కొన్ని మాదిరులను వివరించుచు, వాటిని మొదట సూచనలనియు తరువాత అద్భుతములనియు (43వ వచనము) పిలుచుచున్నాడు; వీటిని వివరించుటచేత ప్రజల సిగ్గుకరమైన మందబుద్ధిని ఆయన మరల గద్దించుటకే. ఈ రెండు మాటలచేతను ఆయన ఒకే సంగతిని వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అయితే వచనము యొక్క రెండవ భాగములో అద్భుతములు అను మాట అదనపు బలమును ఇచ్చుచున్నది; అట్టి వింతైనవియు మునుపెన్నడును వినబడనివియునైన సంఘటనలచేత ఐగుప్తీయులు ఆ కాలమందు, ఇశ్రాయేలీయుల మనస్సులనుండి అంత శీఘ్రముగా తొలగిపోకూడనంతటి భయముచేత కొట్టబడిరని అది సూచించుచున్నది.

మూల పదమైన שקמותם షిక్మోతామ్ సరిగా అంజూరపు చెట్టును సూచింపదు, గాని పాలస్తీనాలోను అరేబియాలోను ఐగుప్తులోను పెరుగు మేడిచెట్టును (సికమోరు) సూచించుచున్నది. ఇది ఇంగ్లాండులోని సికమోరు చెట్టుకంటె భిన్నమైనది, అది ఒక విధమైన మేపిల్ చెట్టు. ఇది అంజూరమును పోలిన పండ్లను కాయును, దాని ఆకులు కంబళిచెట్టు (మల్బెరీ) ఆకులవలె ఉండును; అందుచేతనే దానికి συκος (సైకోస్) అనగా అంజూరపు చెట్టు, μωρος (మోరోస్) అనగా కంబళిచెట్టు అను మాటలనుండి ఆ పేరు వచ్చెను. ప్రాచీన ఐగుప్తీయులు మేడిచెట్టును బహుగా విలువైనదిగా ఎంచిరి. అది వారికి వివిధ ప్రయోజనముల నిమిత్తము కఱ్ఱను ఇచ్చెను; విస్తారముగా వ్యాపించిన దాని కొమ్మలచేత హాయియైన నీడను ఇచ్చెను; మరియు అది కాచిన అంజూరపు పండ్లు సామాన్య ప్రజల ఆహారములో ముఖ్యభాగముగా ఉండెననుట అసంభవము కాదు. "ప్రజలు ఎక్కువగా ఈ అంజూరపు పండ్లమీదనే జీవించుచున్నారనియు, ఒక రొట్టెముక్కయు, రెండు మేడిపండ్లును, నైలునదినీటితో నింపిన ఒక కుండయు దొరికినప్పుడు తాము బాగుగా విందుచేసికొనినట్లు తలంచుచున్నారనియు నోర్డెన్ మనకు చెప్పుచున్నాడు." — హార్మర్ యొక్క Observations, 4వ సంపుటము, 4, 5 పుటలు. దీనినిబట్టి, "వారి ద్రాక్షావల్లులు వడగండ్లచేతను, వారి మేడిచెట్లు మంచుచేతను లేక వడగండ్లచేతను నశింపజేయబడినప్పుడు" ఐగుప్తీయులు పొందిన నష్టము ఎంత కఠినమైనదియు దుఃఖకరమైనదియునై యుండెనో గ్రహించుట సులభము. "חנמל, మంచుతో. ב ఉపసర్గగా చేర్చబడిన నాలుగు అక్షరముల నామవాచకము; లేఖనములో ఇక్కడ మాత్రమే చదువబడుచున్నది. అది ఏమైయుండునో తెలియదు. కొందరి అభిప్రాయము ప్రకారము తీవ్రమైన మంచు; ఇతరుల అభిప్రాయము ప్రకారము ఒక విధమైన వడగండ్లు." — బిత్నర్. ఇక్కడ వారి పశువులు అని అనువదింపబడిన חיתם ఖయ్యాతామ్ అను మూల పదము మన ఇంగ్లీషు బైబిలులో వారి ప్రాణము అని అనువదింపబడినది. అయితే ప్రాచీన అనువాదములన్నిటిలోను అది వారి పశువులు అని యున్నది. ఐగుప్తు దేశములోని తొలిచూలులనన్నిటిని నశింపజేసిన తెగులును ఇది సూచించుచున్నది. పశువుల తొలిచూలులును ఐగుప్తీయుల తొలిచూలులును ఒకే సామాన్య నాశనములో చిక్కుకొనిరి. నిర్గమకాండము 12:29. "అరబీ అనువాదము בניהם, 'వారి పిల్లల ప్రథమఫలములు' అని చదువుచున్నది. నిర్గమకాండము 12:29 చూడుము." — డిమాక్.

44. ఆయన వారి నదులను రక్తముగా మార్చినప్పుడు. తన ప్రజలను విడిపించుటయందు దేవుడు తన శక్తిని కనుపరచిన అద్భుతములను కీర్తనకారుడు వాటి క్రమములో లెక్కింపడు. ఈ సంఘటనలను గూర్చిన సుప్రసిద్ధమైన చరిత్రలను వారికి జ్ఞాపకము చేయుటయే చాలునని అతడు ఎంచెను; అవి వారిమీద మోపబడిన దుష్టత్వమును కృతఘ్నతను బయలుపరచుటకు సరిపోవును; మరియు ఇక్కడ సంక్షేపముగా చెప్పబడినదానిని మోషే వృత్తాంతము మరింత స్పష్టముగాను సంపూర్ణముగాను వివరించుచున్నది గనుక, మనము ఈ సంగతులమీద ఎక్కువసేపు నిలువవలసిన అవసరము లేదు. దేవుడు అన్యజనుల పాపములను తరచుగా వడగండ్లను ఇతర విపత్తులను వారిమీదికి పంపుటచేత శిక్షించినను, ఆ కాలమందు ఐగుప్తీయులమీదికి రప్పింపబడిన తెగుళ్లన్నియు అసాధారణమైనవియు మునుపెన్నడును వినబడనివియునై యుండెనని మాత్రము నా పాఠకులు జ్ఞాపకముంచుకొనవలెనని కోరుచున్నాను. కావున దేవుని ప్రతీకారము యొక్క ఈ జ్ఞాపకార్థమైన దృష్టాంతములను ఘనపరచుటకు వివిధమైన మాటలు ఉపయోగింపబడుచున్నవి; ఆయన తన ఉగ్రత యొక్క తీక్షణతను, రౌద్రమును, కోపమును, శ్రమను వారిమీదికి పంపెనని చెప్పబడుచున్నది. ఇన్ని అద్భుతములను గ్రహింపక నిద్రించుచున్న మనస్సులను మేల్కొలుపుటకే ఈ మాటల సమూహము ఉద్దేశింపబడినది; ఆ అద్భుతముల సంఖ్యను శ్రేష్ఠతను గ్రుడ్డివారు సహితము గ్రహింపగలిగియుండిరి.

చివరిగా, దేవుడు ఈ తీర్పులను దూతలచేత నెరవేర్చెనని చేర్చబడుచున్నది. దేవుడు తనకిష్టమైనట్లు ఆకాశమందును భూమియందును కొన్ని నియమములను స్థాపించి, ప్రతి సృష్టమునకు దాని దాని ప్రత్యేక కార్యము నియమింపబడునట్లు ప్రకృతి యొక్క సమస్త క్రమమును పరిపాలించుచున్నను, తనకు మంచిదని తోచినప్పుడెల్ల ఆయన తన ఆజ్ఞలను నెరవేర్చుటకు దూతల పరిచర్యను ఉపయోగించుకొనుచున్నాడు; అది సామాన్యమైన లేక స్వాభావికమైన సాధనములచేత కాదు, మనకు గ్రహింపశక్యము కాని తన మర్మమైన శక్తిచేతనే. చెడ్డ లేక హానికరమైన అను విశేషణము దూతకు అన్వయింపబడినందున, ఇక్కడ దయ్యములను గూర్చి చెప్పబడుచున్నదని కొందరు తలంచుచున్నారు. (רעים מלאכי మలాకే రాయీమ్ అనగా మోషే అహరోనులే, ఫరోకు కీడు తెచ్చిన దూతలు అని ఇబ్న్ ఎజ్రా తలంచుచున్నాడు; వారు ముందుగానే అతనిని హెచ్చరించి, అతనికి విరోధముగా దేవుని తీర్పులను ప్రకటించినందున వారు అట్లు పిలువబడిరి; యరొబాము భార్య తన కుమారుని గూర్చి విచారించుటకు ప్రవక్తయైన అహీయా యొద్దకు వచ్చినప్పుడు అతడు అట్టి మాటనే వాడెను: "కఠినమైన సంగతులను నీకు తెలుపుటకు నేను పంపబడితిని," 1 రాజులు 14:6. ఫ్రై కూడా "కీడు తెచ్చు దూతలు" అని చదివి, ఈ క్రింది వివరణను ఇచ్చుచున్నాడు: "מלאכי ,רעים యొక్క అక్షరార్థమును ఖచ్చితమైన అనువాదమును ఇదే; దుష్టదూతలు అని కాదు, అదైతే క్రమముగా רעים מלאכים అని యుండవలెను. కీడు తెచ్చు ఈ దూతలనగా, వివిధ తెగుళ్లన్నియు రప్పింపబడకముందు ఫరోకు ఉగ్రత యొక్క ప్రకటనలను తెలుపుటకు ఆజ్ఞ పొందిన మోషే అహరోనులే తప్ప మరేదియు ఉద్దేశింపబడలేదని నేను ఏమాత్రము సందేహింపను." అయితే దుష్టదూతలను సూచించుటకు רעים מלאכים సరియైన మాటయైనను, לאכ యొక్క బహువచనము కొన్నిసార్లు מלאכי అని లోపముగా వ్రాయబడుచున్నదని ఆర్చిబిషప్ సెకర్ వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు. సెప్టువజింట్ ἀποστολὢν δἰἀγγελων πονηρῶν, "దుష్టదూతలచేత పంపబడిన వర్తమానము" అని చదువుచున్నది.) ఈ అభిప్రాయమును నేను త్రోసివేయను; అయితే వారు దానిని దేనిమీద ఆధారపరచుచున్నారో ఆ ఆధారము అంత స్థిరమైనది కాదు. దేవుడు ఏర్పరచబడిన దూతల పరిచర్యచేత తన ఉపకారములను మనకు అనుగ్రహించుచున్నట్లే, భ్రష్టులైన దూతలను తన తలారులుగా చేసికొని వారిచేత తన ఉగ్రతను నెరవేర్చుచున్నాడని వారు చెప్పుచున్నారు. ఇది కొంతవరకు సత్యమేనని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ఈ భేదము ఎల్లప్పుడును పాటింపబడుచున్నదని నేను ఒప్పుకొనను. దానికి విరుద్ధముగా లేఖనములోని అనేక స్థలములను ఉదహరింపవచ్చును. అష్షూరీయుల సైన్యము పరిశుద్ధ పట్టణమైన యెరూషలేమును ముట్టడించినప్పుడు, వారు ముట్టడిని విడిచిపోవునంతగా వారిలో అంత సంహారము చేసినవాడు, ఆ కాలమందు సంఘమును కాపాడుటకు నియమింపబడిన దూత కాక మరి ఎవడు? (2 రాజులు 19:35.) అదే విధముగా, ఐగుప్తులో తొలిచూలులను సంహరించిన దూత (నిర్గమకాండము 11:5) ఐగుప్తీయులకు విరోధముగా దేవుని ఉగ్రతను నెరవేర్చిన పరిచారకుడును కార్యకర్తయు మాత్రమే గాక, ఇశ్రాయేలీయులను కాపాడుటకు ఉపయోగింపబడిన సాధనము కూడ అయియుండెను. మరొక ప్రక్క, దానియేలు చెప్పుచున్న రాజులు లోభులును క్రూరులును, లేక దోపిడిగాండ్రునై సమస్తమును తలక్రిందులు చేసినను, పరిశుద్ధ దూతలు వారిని కనిపెట్టుటకు నియమింపబడిరని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు (20వ అధ్యాయము 13వ వచనము). ఐగుప్తీయులు తమకు తగినట్లుగానే భ్రష్టులైన దూతలకు అప్పగింపబడి లోబరచబడిరనుట సంభవమే; అయితే ఇక్కడ చెప్పబడిన దూతలు తాము నియమింపబడిన కార్యమునుబట్టి, అనగా దేవుని ప్రజల శత్రువుల నిరంకుశత్వమును క్రూరత్వమును అణచుటకు వారిమీదికి భయంకరమైన తెగుళ్లను రప్పించినందున, చెడ్డవారని పిలువబడిరని మనము సామాన్యముగా ఎంచవచ్చును. ఈ విధముగా పరలోకపువారును ఏర్పరచబడినవారునైన దూతలును, పతనమైన దూతలును విపత్తును కలుగజేయు పరిచారకులుగా లేక కార్యకర్తలుగా న్యాయముగా ఎంచబడుచున్నారు; అయితే వారు వేర్వేరు భావములలో అట్టివారిగా ఎంచబడవలెను. మొదటివారు దేవునికి సిద్ధమైనదియు ఇష్టపూర్వకమైనదియునైన విధేయతను చూపుదురు; అయితే రెండవవారు ఎల్లప్పుడును కీడుచేయుటకు ఆతురతతో ఉండి, తమకు సాధ్యమైనయెడల లోకమంతటిని తలక్రిందులు చేయుదురు గనుక, మనుష్యులమీదికి విపత్తులను రప్పించుటకు వారు తగిన సాధనములై యున్నారు.

50. ఆయన తన కోపమునకు మార్గము చేసెను. తమ కన్నులయెదుట ఉంచబడిన దేవుని మంచితనమును గూర్చిన అత్యంత స్పష్టమైనవియు ప్రస్ఫుటమైనవియునైన నిదర్శనములు సహితము ఆయనకు విధేయులుగా నిలుపలేకపోయిన ఈ కృతఘ్నులైన ప్రజలకు ప్రతి సాకును తీసివేయుటకై, దేవుని ఉగ్రత ఉధృతమైన ప్రవాహమువలె ఐగుప్తును ముంచివేసెనని ఇక్కడ మరల చెప్పబడుచున్నది. ఇక్కడ సూచింపబడిన అద్భుతము అక్కడ చేయబడిన చివరిది; దేవుడు తన దూత యొక్క బలమైన హస్తముచేత ఒక్క రాత్రిలో ఐగుప్తు తొలిచూలులనందరిని సంహరించినప్పటిది. హెబ్రీ భాషలోని సామాన్యమైనదియు పరిచితమైనదియునైన మాటల రీతి ప్రకారము, తొలిచూలులు బలము యొక్క ఆరంభము, లేక ప్రథమఫలములు అని పిలువబడుచున్నారు. వృద్ధులు సంవత్సరములలో క్షీణించుచుండగా మరణమువైపు సాగుచున్నను, వారు తమ సంతానములో ఒక విధముగా నూతనపరచబడుచు, ఆ విధముగా తమ క్షీణించిన బలమును తిరిగి పొందుచున్నారని చెప్పవచ్చును గనుక, బలము అను మాట వారి పిల్లలకు అన్వయింపబడుచున్నది. మరియు ఆదికాండము 49:3 పై నేను మరింత విస్తారముగా వివరించినట్లు, తొలిచూలులు ఈ బలము యొక్క ఆరంభము లేక ప్రథమఫలములు అని పిలువబడుచున్నారు. దేశమునకు పేరు పెట్టిన మిస్రాయిము హాము కుమారుడు గనుక (ఆదికాండము 10:6), ఐగుప్తు గృహములు హాము గుడారములు అని పిలువబడుచున్నవి. ("ఆయన తన కోపమునకు త్రోవను సమము చేసెను [సమము చేసెను అను దానికి వాడబడిన మాట פלס] అనగా సూత్రముచేత లేక మట్టముచేత సరిచేయుట అని అర్థము; మరియు అది మార్గమునకు అన్వయింపబడినప్పుడు, ప్రయాణికునికి ఏ ఆటంకమును ఉండకుండునట్లు ఆ మార్గము తిన్నగాను నున్నగాను చేయబడెనని సూచించుచున్నట్లు గ్రహింపబడును. పూల్ యొక్క Synopsis ను, లె క్లర్క్‌ను చూడుము. మనము ఈ మాటను ఈ విధముగా వివరించినను, లేక దేవుని కోపము παρὰστάθμην, తిన్నని రేఖలో, సమమైన మార్గములో, అనగా ఆలస్యమును తొలగుటయు లేకుండ అతి సమీపమైన మార్గములో తన దిశను తీసికొనెనని తలంచినను భావము దాదాపు ఒకటే." — మెరిక్ యొక్క Annotations.) మరియు, హాము పిల్లలందరికంటె షేము సంతతిని ఉన్నతముగా ఎంచుటయందు కనుపరచబడిన, వారియెడల దేవునికి గల ఉచితమైన ప్రేమ ఇక్కడ కొనియాడబడుచున్నది; అట్టి ప్రత్యేకతకు వారిని యోగ్యులనుగా చేయగల ఏ స్వాభావిక శ్రేష్ఠతయు వారియందు లేకపోయినను ఆయన అట్లు చేసెను.

కీర్తన 78:52-58

52. మరియు ఆయన తన ప్రజలను గొఱ్ఱెలవలె బయలుదేరజేసెను, అరణ్యములో మందవలె వారిని నడిపించెను. 53. ఆయన వారిని సురక్షితముగా నడిపించెను, వారు భయపడలేదు; సముద్రము వారి శత్రువులను ముంచివేసెను. 54. ఆయన తన పరిశుద్ధ సరిహద్దునొద్దకు, [అక్షరార్థముగా తన పరిశుద్ధత యొక్క సరిహద్దునొద్దకు,] తన కుడిచేయి సంపాదించిన యీ పర్వతమునొద్దకు వారిని చేర్చెను. 55. ఆయన వారియెదుటనుండి అన్యజనులను వెళ్లగొట్టెను; స్వాస్థ్యములోని వారి భాగమునందు వారిని పడజేసెను; ఇశ్రాయేలీయులను వారి గుడారములలో నివసింపజేసెను. 56. అయినను వారు మహోన్నతుడైన దేవుని శోధించి ఆయనకు కోపము పుట్టించిరి, ఆయన శాసనములను గైకొనకపోయిరి. 57. వారు వెనుకకు తిరిగి తమ పితరులవలె విశ్వాసఘాతకులైరి; మోసకరమైన విల్లువలె వారు వెనుకకు తిరిగిరి. 58. వారు తమ ఉన్నతస్థలములచేత ఆయనకు కోపము పుట్టించిరి; తమ చెక్కిన విగ్రహములచేత ఆయనను ఆగ్రహపరచిరి.

"ఈ పర్వతము, అనగా సీయోను; కీర్తనకారుడు దానిని తన వ్రేలితో చూపియుండవచ్చును." — డిమాక్.

"Ou, possedee." — ఫ్రెంచి అంచు. "లేక, స్వాధీనపరచుకొనిన."

"బహుశా נחלה కు బదులుగా మనము נחלם, 'ఆయన వారిని వారి స్వాస్థ్యపు చీటిలో పడజేసెను' అని చదువవలెను. ఏలయనగా కనాను దేశము మొదట హెబెరునకును అతని సంతతికిని పంచియియ్యబడిన భాగమనియు, కనానీయులు దానిని బలాత్కారముచేతను దౌర్జన్యముచేతను పొందిరనియు, ఇతర కారణములతోపాటు ఈ కారణమునుబట్టియే వారు దానిలోనుండి వెళ్లగొట్టబడి హెబ్రీయులు తిరిగి స్థాపింపబడిరనియు కొందరు పండితులు ఊహించిరి. ఆదికాండము 11:15; 13:15; 1 దినవృత్తాంతములు 1:24-27; బ్రయంట్ యొక్క Obs. చూడుము. అయితే కీర్తన 105:11, 12, 44, కీర్తన 111:7 చూడుము." — డిమాక్. "כקשת רמיה, మోసకరమైన విల్లువలె. ఈ పోలిక ఇక్కడగాని హోషేయ 7:16 లోగాని తగిన భావమును ఇచ్చునట్లు కనబడదు. కావున ఈ రెండు స్థలములలోను כאשת, 'మోసకరమైన స్త్రీవలె' అని చదువుటకు మనము సాహసింపవచ్చునా? వెనుకకు జారిపోయిన ఇశ్రాయేలు తరచుగా వ్యభిచారిణి స్వభావముతో చిత్రింపబడుచున్నది. యెహెజ్కేలు 16:32 చూడుము. మరియు తరువాతి వచనము యొక్క చివరి పంక్తి ఈ పాఠమును బలముగా సమర్థించుచున్నది: 'వారు తమ విగ్రహములచేత ఆయనకు రోషము పుట్టించిరి.' నిర్గమకాండము 20:5 చూడుము." — డిమాక్. అయితే ఈ ఊహాజనితమైన సవరణ అవసరము లేదు. ఇక్కడ ఉపయోగింపబడిన పోలిక చాలినంత స్వాభావికమైనదే. డా. ఆడమ్ క్లార్క్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "విశ్రాంతిలో ఉన్నప్పుడు ఒక וסב ఆకారములో ఉండు తూర్పుదేశపు విల్లును, వంచబడినదిగాను నారి కట్టబడినదిగాను అనబడుస్థితికి తెచ్చుటకు, దానిని మరల వెనుకకు, అనగా వ్యతిరేక దిశకు వంచవలెను. నైపుణ్యము లేనివాడుగాని బలహీనుడుగాని ఇట్టి విల్లులలో ఒకదానిని వెనుకకు వంచి నారి కట్టుటకు ప్రయత్నించినయెడల, అతడు ఎంతో జాగ్రత్తగా ఉండనియెడల, అది వెనుకకు ఎగిరి తన విశ్రాంతిస్థితిని మరల పొందును, బహుశా అతని చేతిని విరుగగొట్టును. మరియు అది వంచబడియుండగా ప్రక్కకు తొలగి తన విశ్రాంతిస్థితిని మరల పొందుట నేను కొన్నిసార్లు ఎరుగుదును; అది నాకు కొంచెముకాని అపాయమును కలిగించెను, ఒకటి రెండు సందర్భములలో నాకు గాయము కూడ కలిగించెను. ఈ పోలిక పరిశుద్ధ లేఖనములలో తరచుగా ఉపయోగింపబడుచున్నది; అయితే ఉపయోగమునకు తగినదిగా ఉండుటకు వ్యతిరేక దిశకు వంచవలసిన తూర్పుదేశపు వెనుకకు వంగిన విల్లును ఎరుగనందున దానిని ఎవడును గ్రహింపలేదు. ఈ ఇశ్రాయేలీయులు తమ స్వాభావిక వంపునుండి బయటికి తేబడినప్పుడు, శీఘ్రముగా వెనుకకు ఎగిరి, తమ పూర్వస్థితిలోనికి మరల జారిపోయిరి."

52. మరియు ఆయన తన ప్రజలను గొఱ్ఱెలవలె బయలుదేరజేసెను. కీర్తనకారుడు ఏర్పరచబడిన ప్రజలయెడల దేవునికి గల తండ్రివంటి ప్రేమను మరల కొనియాడుచున్నాడు; మనము ఇతర స్థలములలో గమనించినట్లు, అతడు వారిని గొఱ్ఱెలమందతో పోల్చుచున్నాడు. తమ్మును తాము కాపాడుకొనుటకును రక్షించుకొనుటకును వారికి తమ స్వంత జ్ఞానముగాని శక్తిగాని లేకుండెను; అయితే దేవుడు కృపతో దిగివచ్చి వారియెడల కాపరి కార్యమును నెరవేర్చెను. వారిని తన స్వంత గొఱ్ఱెలవలె మేపుటకు తన్ను తాను అంతగా తగ్గించుకొనుటకు ఆయన తృణీకరింపకపోవుట, వారియెడల ఆయనకు గల ప్రేమకు విశేషమైన గురుతు. యుద్ధవిద్యలో ఎన్నడును శిక్షణ పొందని జనసమూహము బలవంతులును యుద్ధశూరులునైన శత్రువులకు విరోధముగా ఏమి చేయగలదు? యుద్ధవిద్యను నేర్చుకొనుట అటుండగా, అందరికిని తెలిసియున్నట్లు, ఆ ప్రజలు ఐగుప్తులో ఉన్నప్పుడు, గనులలోగాని రాతిగనులలోగాని భూమిక్రింద కష్టపడుటకు తీర్పు తీర్చబడినవారివలె, నీచమైనవియు దాస్యమునకు చెందినవియునైన పనులలో నియమింపబడియుండిరి.

53. ఆయన వారిని సురక్షితముగా నడిపించెను, వారు భయపడలేదు. వారు దేవునిమీద నమ్మికతోను నెమ్మదిగల మనస్సులతోను ఆధారపడిరని దీని భావము కాదు; దేవుడు వారికి నడిపించువాడుగాను వారి క్షేమమును కాపాడువాడుగాను ఉండినందున, భయపడుటకు వారికి న్యాయమైన కారణమేదియు లేకుండెనని దీని భావము. ఎప్పుడైనను వారు కలవరపడినయెడల, అది వారి స్వంత అవిశ్వాసమువలననే కలిగెను. వారు ఐగుప్తును విడిచిపోయినప్పుడు ఫరో వారిని తరిమినప్పుడు, వారు "మిక్కిలి భయపడినప్పుడు" పలికిన ఈ సణుగుడు ప్రశ్నలు ఈ కారణమునుండియే పుట్టెను: "ఐగుప్తులో సమాధులు లేవని అరణ్యములో చచ్చుటకు మమ్మును తీసికొని వచ్చితివా? ఐగుప్తులోనుండి మమ్మును వెలుపలికి తీసికొనివచ్చి మమ్మును ఇట్లు చేసితివేమి? మేము ఐగుప్తీయులకు దాసులుగా ఉండునట్లు మమ్మును విడిచిపెట్టుమని ఐగుప్తులో నీతో చెప్పిన మాట ఇదే గదా? మేము అరణ్యములో చచ్చుటకంటె ఐగుప్తీయులకు దాసులుగా ఉండుటయే మాకు మేలు" (నిర్గమకాండము 14:11). కావున ఈ నిర్భయత ప్రజల మనస్సులలోని దాని అనుభూతికి కాదు, దేవుని సంరక్షణకే ఆపాదింపవలెను; ఆ సంరక్షణచేతనే వారి శత్రువులు ఎఱ్ఱసముద్రములో ముంచివేయబడగా, వారు అరణ్యములో నెమ్మదిని విశ్రాంతిని అనుభవించిరి. దేవుడు వారికి అనుగ్రహించిన ఇతర ఉపకారములు ఇక్కడ వివరింపబడుచున్నవి, అదే సమయమందు వారిమీద మోపబడిన ఇతర అతిక్రమములును వివరింపబడుచున్నవి. ఇది వారి లోతైన కృతఘ్నతను మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నది. వారికి వాగ్దానము చేయబడిన స్వాస్థ్యమును స్వాధీనపరచుకొనిన పిమ్మట, తాము దేవునికి ఏ ఋణమును లేనివారైనట్లు, వారి హృదయములు ఎల్లప్పుడును తిరుగుబాటుగలవియు లోబడనివియునై యుండెను. వారి విమోచన యొక్క పరిపూర్తియు, అనగా దాని ముగింపు కార్యమును, కనాను దేశమును వారికి స్వాధీనపరచుటయే; వారి దుష్టత్వము ఉన్నను, తాను ఆరంభించిన కార్యమును అన్ని విషయములలోను సంపూర్తి చేయవలెనని దేవుడు నిర్ణయించియుండనియెడల, వారు దానిలో ప్రవేశింపకుండ తమ్మును తామే అడ్డగించుకొనియుండిరి. దేవుడు ఆ దేశమును తన ప్రజలకు నియమించుటయందు దానిని తనకును ప్రతిష్ఠించుకొనెను గనుక, ఆ దేశము దేవుని పరిశుద్ధస్థలము యొక్క సరిహద్దులు అని పిలువబడుచున్నది (54వ వచనము). ఆ దేశము పూర్వకాలమందు ఏ అపవిత్రతలచేత అపవిత్రపరచబడెనో అవే అపవిత్రతలను ఆ దేశములోనికి తెచ్చిన ప్రజల దోషమును ఇది మరింత హేయమైనదిగాను తీవ్రమైనదిగాను కనుపరచుచున్నదని స్పష్టమే. ఆ దేశపు పూర్వనివాసులు తమ హేయక్రియలనుబట్టి దానిలోనుండి వెళ్లగొట్టబడిరని ఎరిగియుండిన ఇశ్రాయేలు ప్రజలు, సమస్తవిధమైన దుష్టత్వములో వారిని మించుటకు ప్రయత్నించుట ఎంత వెఱ్ఱితనము! ఇతరులమీద నెరవేర్చబడుట తాము చూచిన ఆ దైవప్రతీకారమును తమ స్వంత తలలమీదికి తెచ్చుకొనుటకు తాము చేయగలిగినదంతయు చేయవలెనని నిశ్చయించుకొనినట్లున్నది. ఈ పర్వతము అను మాటలను కొందరు యూదయ దేశమంతటికి అన్వయించుచు అనుచితముగా వివరించుచున్నారు; ఏలయనగా అది పర్వతములుగల దేశమైనను, దానిలో వెడల్పునందును పొడవునందును విస్తారమైన మైదానములును సమభూములును ఉండెను. కావున కీర్తనకారుడు విస్తరించి చెప్పుటకై, దేవుడు తనకు నివాసస్థలముగాను తన ముఖ్యపీఠముగాను ఏర్పరచుకొనిన సీయోను పర్వతమును ఘనముగా పేర్కొనుచున్నాడని నేను ఏమాత్రము సందేహింపను. ఈ మాట క్రింద సినెక్డకీ అను అలంకారముచేత భాగము సమస్తమునకు బదులుగా ఉంచబడినదని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ఒక ఊటనుండియు బుగ్గనుండియు వలె దానినుండియే దేశమంతటి పరిశుద్ధత ప్రవహించెను గనుక ఈ స్థలము ప్రత్యేకముగా పేర్కొనబడినదని నా పాఠకులు గ్రహింపవలెనని మాత్రమే కోరుచున్నాను. దేవుడు తన కుడిచేతిచేత ఈ పర్వతమును స్వాధీనపరచుకొనెను లేక సంపాదించెను అని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా קנה కానా అను హెబ్రీ క్రియను ఈ రెండు భావములలో దేనియందైనను గ్రహింపవచ్చును: మరియు ఇశ్రాయేలీయులు తాము ఆ దేశమును జయించినట్లుగాని, తమ స్వంత శక్తిచేత దానిని సమాధానముగా స్వాధీనపరచుకొనినట్లుగాని గర్వముతో ఉప్పొంగకుండునట్లు ఈ మాట చెప్పబడుచున్నది. కీర్తన 44:3 లో చెప్పబడినట్లు, "వారు తమ ఖడ్గముచేత దేశమును స్వాధీనపరచుకొనలేదు, వారి బాహువు వారికి జయము కలుగజేయలేదు; నీవు వారిని కటాక్షించితివి గనుక నీ దక్షిణహస్తమే నీ బాహువే నీ ముఖకాంతియే వారికి విజయము కలుగజేసెను" (కీర్తన 44:3).

55. ఆయన వారియెదుటనుండి అన్యజనులను వెళ్లగొట్టెను; స్వాస్థ్యములోని వారి భాగమునందు వారిని పడజేసెను. ఈ మాటలు ముందటి వచనము యొక్క ముగింపు వాక్యమునకు వివరణయై యున్నవి: కనాను దేశము ఏ విధముగా సంపాదింపబడెనో అవి వివరించుచున్నవి; ఇశ్రాయేలీయులు అంత యుద్ధశూరులైన జనము కారనియు, ఆ అన్యజనములు అంత పిరికివారు కారనియు, కావున మొదటివారు రెండవవారిని జయించుట సులభమైన సంగతి కాదనియు, దేవుని నాయకత్వము క్రింద విజయమునకు నడిపింపబడి ఆయన శక్తిచేత సహాయము పొందియుండనియెడల, మొదటివారు రెండవవారిని ఆ దేశమునుండి వెళ్లగొట్టుట అసాధ్యమై యుండెడిదనియు అవి స్పష్టముగా సూచించుచున్నవి. అంతేకాక, మొదటి నివాసులు ఆ దేశమును కోల్పోవలెననియు, వారి స్థానములో పరదేశులు దానిలో స్థాపింపబడవలెననియు దేవుని చిత్తము కాకపోయినయెడల, వారు ఆ దేశమును స్వాధీనపరచుకొనుట న్యాయవిరుద్ధమై యుండెడిది.

56. అయినను వారు మహోన్నతుడైన దేవుని శోధించి ఆయనకు కోపము పుట్టించిరి. తాము ప్రత్యేకపరచబడిన దైవానుగ్రహము యొక్క అనేక గురుతులు ఉన్నను, వారు విశ్వాసఘాతకముగా ప్రవర్తించుటలో కొనసాగినందుకు ఇక్కడ వారు గద్దింపబడుచున్నారు: అవును, తనకు విధేయులగునట్లు వారిని మరల తిప్పుటకై దేవుడు ఎప్పటికప్పుడు వారికి క్రొత్త ఉపకారములను అనుగ్రహించినను, వారు అయినను తమ తిరుగుబాటుచేత ఆయన కాడిని విదిలించివేసిరి. శోధించుట అను మాట యొక్క భావమును మనము ఇదివరకే వివరించితిమి. అయితే వారు ఆయన నిబంధనను గైకొనకపోయినందున దేవునికి కోపము పుట్టించిరని సామాన్యముగా చేర్చబడుచున్నది. ఈ చివరి వాక్యభాగముచేత వారి బహిరంగమైనదియు ఘోరమైనదియునైన తిరుగుబాటు మరింత సంపూర్ణముగా రుజువు చేయబడుచున్నది; ఏలయనగా తమ కర్తవ్యమును గూర్చి వారు స్పష్టముగా బోధింపబడినను, దేవుని అధికారమునకు లోబడుటకు వారు నిరాకరించిరి. ధర్మశాస్త్రము శాసనములు లేక ఒప్పందములు అని పిలువబడుచున్నది; ఏలయనగా మనుష్యులు కొన్ని షరతులమీద ఒడంబడికలు చేసికొనునట్లే, దేవుడు తన నిబంధనచేత ఈ ప్రజలతో ఒడంబడిక చేసికొని వారిని తనకు బద్ధులనుగా చేసికొనెను. ("Ou, Convenances." — ఫ్రెంచి; "లేక, ఒప్పందములు.") ఈ విధముగా వారిని గూర్చి మాటలాడుటయందు వారిమీద చిన్న నింద మోపబడుట లేదు; అయితే తరువాతి వచనములో వారు భ్రష్టత్వమును విశ్వాసఘాతకత్వమును మోపబడినప్పుడు, అది వారి దోషము యొక్క కొలతను నింపుచున్నది. దేవుడు వారిని తన ప్రజలుగా దత్తత చేసికొనెను: వారైతే మరొక ప్రక్క ఆయన కృపను తృణీకరించి, దానిని స్వేచ్ఛగా విసర్జించుచున్నారు. ఆయన వారిని తన రెక్కలక్రింద సమకూర్చెను; వారైతే తమ మొండితనముచేత తమ్మును తాము అన్ని దిక్కులకు చెదరగొట్టుకొనుచున్నారు. ఆయన వారికి తండ్రిగా ఉందునని వాగ్దానము చేసెను; వారైతే ఆయన పిల్లలుగా ఉండుటకు నిరాకరించుచున్నారు. ఆయన వారికి రక్షణ మార్గమును చూపెను; వారైతే త్రోవ తప్పిపోవుటచేత ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము నాశనములోనికి పడద్రోసికొనుచున్నారు. కావున ప్రతి యుగములోను వారు తమ్మును తాము భక్తిహీనులును దుష్టులునైన ప్రజలుగా కనుపరచుకొనిరని ప్రవక్త నిర్ధారించుచున్నాడు. వారు తమ పితరులను అతిగా పోలియుండిరనునదియే వారియందు అత్యంత కఠినముగా ఖండింపబడిన దోషమని మరల గమనింపవలెను. తన పూర్వికులను విచక్షణ లేకుండ అనుకరించుటలో తాను సరిగా చేయుచున్నానని తలంచి ఏ మనుష్యుడును తన్ను తాను మోసపుచ్చుకొనకుండునట్లును, తన స్వంత ప్రవర్తనను సమర్థించుకొనుటకు వారి మాదిరిని వాదముగా ఉపయోగించుకొనవలెనని తలంచకుండునట్లును ఇది ప్రత్యేకముగా పేర్కొనబడుచున్నది. తరువాత ప్రజల చంచలత్వము మిక్కిలి తగిన ఒక పోలికచేత వ్యక్తపరచబడుచున్నది; హోషేయ కూడ హోషేయ 7:16 లో దానిని ఉపయోగించుచున్నాడు. విలుకాండ్రు మరీ బలహీనమైనదిగాని, సరిగా వంచబడనిదిగాని, వంకరయైనదియు వంగిపోవునదియునైనదిగాని అయిన విల్లును కలిగియున్నప్పుడు మోసపోవునట్లే, ఈ ప్రజలు దేవుని హస్తముచేత పరిపాలింపబడకుండునట్లు, తమ మోసకరమైనదియు వక్రమైనదియునైన కుయుక్తిచేత వెనుకకు తిరిగి జారిపోయిరని చెప్పబడుచున్నది.

58. వారు తమ ఉన్నతస్థలములచేత ఆయనకు కోపము పుట్టించిరి. దేవునికి నమ్మకముగా ఉండుటకును ఆయనకు విధేయత చూపుటకును తాము నిరాకరించిరని ఇశ్రాయేలీయులు కాదనలేని రుజువును ఇచ్చిన భ్రష్టత్వము యొక్క విధమును ఇక్కడ మనకు చూపబడుచున్నది. దేవుని సేవ దాని ప్రతి భాగమునందును దైవవాక్యముచేత క్రమపరచబడనియెడల అది వక్రమైనదియు అపవిత్రమైనదియు అగునని వారు చాలినంతగాను చాలినంతకంటె ఎక్కువగాను హెచ్చరింపబడియుండిరి; మరియు ఇప్పుడు ఆయన ధర్మశాస్త్రమంతటిని లక్ష్యపెట్టక, వారు నిర్లక్ష్యముగా తమ స్వంత కల్పనలను అనుసరించుచున్నారు. ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించుటనుండి ఎల్లప్పుడును పుట్టు ఫలములు ఇవే: దేవుని అధికారమునకు లోబడుటకంటె తమ స్వంత బుద్ధిని అనుసరించుటకే కోరుకొను మనుష్యులు ఘోరమైన మూఢనమ్మకములకు అంటిపెట్టుకొనువారగుదురు. దేవుని సేవ వారిచేత రెండు విధములుగా భ్రష్టపరచబడెనని కీర్తనకారుడు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు; మొదటిది, తమకొరకు విగ్రహములను చెక్కిన ప్రతిమలను నిలుపుకొనుటచేత దేవుని మహిమను వికారపరచుట; రెండవది, దేవుని కోపమును శాంతిపరచుటకు వింతైనవియు నిషేధింపబడినవియునైన ఆచారములను కల్పించుట.

కీర్తన 78:59-66

59. దేవుడు దానిని విని కోపించెను, ఇశ్రాయేలును బహుగా అసహ్యించుకొనెను. 60. ఆయన షిలోహు నివాసమును, తాను మనుష్యుల మధ్య నివసించిన గుడారమును విడిచిపెట్టెను. 61. ఆయన తన బలమును చెరకును, తన సౌందర్యమును శత్రువుల చేతికిని అప్పగించెను. 62. ఆయన తన ప్రజలను ఖడ్గమునకు అప్పగించెను, తన స్వాస్థ్యముమీద కోపించెను. 63. అగ్ని వారి ఏర్పరచబడినవారిని మింగివేసెను, వారి కన్యకలు పొగడబడలేదు. 64. వారి యాజకులు ఖడ్గముచేత కూలిరి; వారి విధవరాండ్రు రోదనము చేయలేదు. 65. అప్పుడు ప్రభువు నిద్రమేల్కొను ఒకనివలెను, ద్రాక్షారసముచేత కేకలువేయు పరాక్రమశాలివలెను మేల్కొనెను. 66. ఆయన తన శత్రువులను వెనుకనుండి కొట్టెను; వారికి నిత్యమైన అవమానము కలుగజేసెను.

59 దేవుడు దానిని విని కోపించెను. ప్రజలు దుర్వినియోగము చేసిన, అవును ఎగతాళి చేసిన, మరింత అధికముగా పాపము చేయుటకు ప్రోత్సాహముగా వక్రపరచిన తన దీర్ఘశాంతమువలన ఏ మేలును కలుగలేదని దేవుడు కనుగొనినప్పుడు, ఎట్టకేలకు ఆయన వారిమీద కఠినమైన శిక్షలను విధించుటకు పూనుకొనెనని ప్రవక్త మరల చూపుచున్నాడు. భూలోక న్యాయాధిపతులనుండి అతడు తీసికొనిన ఈ రూపకాలంకారము లేఖనములలో తరచుగా కనబడుచున్నది. దేవుడు వినెనని చెప్పబడినప్పుడు, ఆయన విచారణ చేయవలసిన అవసరమున్నదని భావము కాదు; ఆయన తన తీర్పులను నెరవేర్చుటకు ఆలోచన లేకుండ దూకడని మనకు బోధించుటకును, ఆయన ఎప్పుడైనను త్వరపడి ప్రవర్తించునని ఎవడును తలంచకుండ అడ్డగించుటకును ఇది ఉద్దేశింపబడినది. చెప్పబడినదాని సారాంశమేమనగా, ప్రజలు తమ దుష్టత్వములో ఎంత మొండిగా కొనసాగిరనగా, ఎట్టకేలకు దాని మొఱ్ఱ పరలోకమునకు ఎక్కెను; మరియు శిక్ష యొక్క భారమే నేరము యొక్క తీవ్రమైన స్వభావమును రుజువు చేసెను.

దేవుడు అంత అధికముగా ప్రేమించిన ఇశ్రాయేలు ఆయన దృష్టికి హేయమాయెనని చెప్పబడిన పిమ్మట, వారు దేవుని సన్నిధిని కోల్పోయిరని (60వ వచనము) చేర్చబడుచున్నది; ఆ సన్నిధియే నిజమైన ధన్యతకును, సమస్త విధములైన విపత్తులలో ఆదరణకును ఏకైక మూలమై యున్నది. కావున దేవుడు నిబంధన మందసమును మరియొక దేశమునకు కొనిపోబడనిచ్చినప్పుడు, ఆయన ఇశ్రాయేలును అసహ్యించుకొనెనని చెప్పబడుచున్నది; దీనిచేత ఆయన యూదయను విడిచిపెట్టి, జనులకు వీడ్కోలు చెప్పెనని సూచింప ఉద్దేశించినట్లున్నది. దేవుడు బాహ్యమైనదియు దృశ్యమైనదియునైన గురుతునకు కట్టుబడియుండలేదని నిశ్చయముగా మిక్కిలి స్పష్టమే; అయినను తనకును ఇశ్రాయేలీయులకును మధ్య నెలకొనియున్న సన్నిహిత ఐక్యతకు గుర్తుగాను సూచనగాను ఆయన మందసమును వారికి ఇచ్చియుండెను గనుక, దానిని కొనిపోబడనిచ్చుటచేత తానును వారిని విడిచిపోయెనని ఆయన సాక్ష్యమిచ్చెను. షిలోహు చాలకాలము మందసమునకు నివాసమై, ఫిలిష్తీయులు దానిని పట్టుకొనిపోయిన స్థలమై యుండినందున (1 సమూయేలు 4:11), అది దేవుని నివాసమనియు నివాసస్థలమనియు పిలువబడుచున్నది. (షిలోహు (యోసేపు కుమారుడైన) ఎఫ్రాయిము గోత్రములోని ఒక పట్టణము; అక్కడ గుడారమును మందసమును చాలకాలము స్థిరముగా నెలకొనియుండెను (యెహోషువ 18:1 చూడుము); కాని యాజకుడైన ఏలీ దినములలో ఫిలిష్తీయులు అక్కడనుండియే మందసమును పట్టుకొనిపోయిరి.) సంక్షేపముగా, ఆయన నివసించు విధానము తరువాతి వాక్యములో మనోహరముగా వ్యక్తపరచబడినది; అక్కడ షిలోహు మనుష్యుల మధ్య ఆయన నివాసస్థలముగా వర్ణింపబడుచున్నది. దేవుడు భూమ్యాకాశములను నింపుచున్నాడన్నది నిజమే; కాని ఆయన హెచ్చింపబడియున్న ఆ అనంతమైన ఉన్నతస్థానమునకు మనము చేరలేము గనుక, ఆయన తన శక్తిని కృపను ప్రయోగించుటచేత మన మధ్యకు దిగివచ్చి, మనకు అవసరమైనంతగాను, మన పరిమితమైన గ్రహణశక్తి భరించగలిగినంతగాను మనకు సమీపముగా వచ్చుచున్నాడు. తన జనుల ఎడతెగని దుష్టత్వముచేత దేవుడు ఎంతగా కోపపడెననగా, భూమిమీద తనకొరకు తాను ఏర్పరచుకొనిన ఏకైక స్థలమైన దీనిని విడిచిపెట్టుటకు బలవంతము చేయబడెనని ఆయనను వర్ణించుట మిక్కిలి బలమైన మాటతీరు.

"C'est, l'elite et la fleur du peuple." — ఫ్రెంచి అంచు. "అనగా, జనులలో ఏర్పరచబడినవారును శ్రేష్ఠులును."

ఫ్రై ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు: — "అగ్ని వారి యౌవనులను మ్రింగివేసెను, వారి కన్యకలకు వివాహగీతము లేకపోయెను."

"( ,הוללוpro),הללוlaudatae, celebratoe sunt, scil. epithalamiis." — సిమోనిస్. "పొగడబడలేదు, అనగా, అవివాహితులుగానే నిలిచిపోయిరి; ఏలయనగా వివాహములయందు వివాహగీతములు పాడబడుచుండెను." — బిత్నర్.

61. మరియు ఆయన తన బలమును చెరలోనికి అప్పగించెను. ఈ వచనములో అదే విషయము కొనసాగింపబడుచున్నది: ఇశ్రాయేలీయులు ఏ దేవుని బలముచేత కాపాడబడి సంరక్షింపబడిరో, ఆ బలము ఆ సమయమున చెరలో ఉండెనని ప్రకటింపబడుచున్నది. ఆయన శక్తి బాహ్యమైన గురుతుతో సంబంధములో మాత్రమే పనిచేయగలదని కాదు; కాని ఆయన పూర్వము చేసినట్లు వారి శత్రువులను ఎదిరించుటకు బదులుగా, తన జనులను కాపాడిన కృప, చెప్పవలెనంటే, చెరగా కొనిపోబడవలెనని ఇప్పుడు ఆయన చిత్తమాయెను. అయితే ఫిలిష్తీయులు దేవుని తమ బందీగా చేసికొనిరని దీని భావముగా గ్రహింపకూడదు. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని సంరక్షణను కోల్పోయిరనియు, దాని ఫలితముగా వారు తమ శత్రువుల చేతులలో పడిరనియు మాత్రమే దీని భావము; సేనాధిపతి బందీగా పట్టబడినప్పుడు సైన్యము పారిపోవునట్లే ఇది జరిగెను. మందసము దేవుని సౌందర్యమని కూడ పిలువబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన స్వతహాగా అదృశ్యుడై యుండి, దానిని తన సన్నిధికి గురుతుగాను, తాను కనబడునట్లు ఒక అద్దముగాను చేసెను. దేవుని బలము ఫిలిష్తీయులచేత బందీగా పట్టబడెనని చెప్పుట ధైర్యమైనదియు, మొదటి చూపునకు అసంబద్ధమైనదియునైన అతిశయోక్తి; కాని జనుల దుష్టత్వమును మరింత తీవ్రముగా చూపుటకే అది ఉద్దేశపూర్వకముగా ఉపయోగింపబడినది. వారికి సహాయము చేయుటయందు ఆయన తన బాహుబలమును శక్తివంతముగా ప్రదర్శించుట అలవాటై యుండెను గనుక, తన శక్తికి గురుతైన దానిని ఒక అన్యజనుల సైన్యము బలవంతముగా కొనిపోవుటకు ఆయన అనుమతించినప్పుడు, ఆయనను రేపిన అపరాధములు మిక్కిలి ఘోరమైనవై యుండవలెను. షిలోహును గూర్చి ఇక్కడ చెప్పబడినది, దేవుని సన్నిధిని అనుభవించుచున్నామని నిరాధారముగా తమ్మును తాము పొగడుకొనుచు వ్యర్థమైన విశ్వాసముతో ఉప్పొంగువారందరికి హెచ్చరికగా చెప్పబడినదని యిర్మీయా ప్రవక్తచేత (యిర్మీయా 7:12) మనకు బోధింపబడుచున్నది: "అయితే మొదట నేను నా నామమును స్థాపించిన షిలోహులోనుండిన నా స్థలమునకు ఇప్పుడు వెళ్లి, ఇశ్రాయేలీయులైన నా జనుల చెడుతనమును బట్టి నేను దానికి చేసినదానిని చూడుడి." కావున దేవుడు మనలను సన్నిహితముగా సమీపించునప్పుడు, మనకు తగిన భయభక్తులతో మనము ఆయనను యథార్థముగా అంగీకరింపనియెడల, షిలోహు జనులకు సంభవించినది మనకును సంభవించునని భయపడుటకు మనకు కారణమున్నది. కావున పూర్వకాలమున సంఘము రోమా పట్టణములో వర్ధిల్లినదను సంగతిని ఆధారము చేసికొని, రోమా దేవుని ప్రత్యేక నివాసస్థలమను వాదమును సమర్థించు పోపును అతని అనుచరులును చేయు అతిశయము మరింత అసహ్యకరమైనది. వారు మరచినట్లు కనబడుచున్న సంగతిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, — దైవత్వమునకు నిజమైన ఆలయమైన క్రీస్తు బేత్లెహేములో పుట్టి, నజరేతులో పెరిగెను, ఆయన కపెర్నహూములోను యెరూషలేములోను నివసించి బోధించెను; అయినను ఈ పట్టణములన్నిటి దయనీయమైన పాడు దేవుని ఉగ్రతకు భయంకరమైన సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది.

62. మరియు ఆయన తన జనులను ఖడ్గమునకు అప్పగించెను. ప్రధాన యాజకుడైన ఏలీ దినములలో ఇశ్రాయేలుకు సంభవించిన విపత్తులోని ఇతర భాగములు ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడుచున్నవి. దేవుడు మందసమును కొనిపోబడనిచ్చుటచేత, తన దయను వారినుండి తొలగించెనని చూపెను. జనులలో శ్రేష్ఠులందరును — యౌవనప్రాయపు పూర్ణబలములోను సౌందర్యములోను ఉన్నవారందరును — దేవుని ఉగ్రతచేత నశించిరను సంగతిచేత కూడ ఇది నిరూపింపబడెను: అగ్ని వారిని మ్రింగివేసెనను మాటచేత ఇది వ్యక్తపరచబడినది. అయితే ఈ భాష అలంకారికమైనది; ప్రస్తావింపబడిన సంఘటన యొక్క చరిత్రనుండి ఇది స్పష్టము; ఇశ్రాయేలులో ఏర్పరచబడినవారిలో నశించినవారు ముప్పదివేలమంది అగ్నిచేత కాక శత్రువుల ఖడ్గముచేత పడిరని అది మనకు తెలియజేయుచున్నది (1 సమూయేలు 4:10). ఈ అలంకారము ఆ భయంకరమైన విపత్తు యొక్క ఆకస్మికతను సూచించుచున్నది. అగ్ని పొట్టును చెట్ల ఎండిన ఆకులను త్వరగా దహించివేయునట్లే, వారు ఒక్క క్షణములో నాశనము చేయబడిరని చెప్పినట్లున్నది. ("Que c'en a este fait en un moment, ainsi que le feu a incontinent consume de la paille ou des fueilles d'arbres bieu seiches." — ఫ్రెంచి. ("అగ్ని మిక్కిలి ఎండిన పొట్టును చెట్ల ఆకులను వెంటనే దహించివేయునట్లు, అది ఒక్క క్షణములో ముగిసిపోయెను."))

ఈ సంహారము యొక్క గొప్ప విస్తారము మరియొక అలంకారముచేత మరింత పెంచి చూపబడుచున్నది; అది యేదనగా, పురుషులు లేనందున కన్యకలు అవివాహితులుగానే నిలిచిపోయిరి. వారి కన్యకలు పొగడబడలేదు అను వాక్యభాగము యొక్క భావము ఇదే; వివాహములయందు పెండ్లికుమార్తెను పొగడుచు పాడుట వాడుకైన వివాహగీతములను అది సూచించుచున్నది. ఆ విపత్తు యొక్క అసాధారణమైనదియు భయంకరమైనదియునైన స్వభావమును ఇంకను తీవ్రముగా చూపుటకు, దేవుడు తన ప్రత్యేక సంరక్షణలోనికి తీసికొనిన యాజకులు సహితము ఇతరులతో భేదము లేకుండ నశించిరని చేర్చబడుచున్నది. విధవరాండ్రు ప్రలాపింపలేదని చెప్పబడినప్పుడు, వారే మొదట దుఃఖముచేత మరణించిరి గనుక ఇతరులనిమిత్తము దుఃఖించుటకు వారికి అవకాశము లేకపోయెనని గాని, లేక వారు శత్రువులచేత చెరగా కొనిపోబడినప్పుడు దుఃఖించుట వారికి నిషేధింపబడెనని గాని నేను దానిని వివరించెదను. ఈ మాటలన్నిటిచేత, సమస్త విధములైన విపత్తులు వారిమీద కుప్పలుగా పడెనని కొద్ది మాటలలో చూపుటయే ఉద్దేశము.

65. అయితే నిద్రమేల్కొనువానివలె ప్రభువు మేల్కొనెను. కొందరు దీనిని ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి చెప్పబడినదిగా గ్రహించి, ప్రభువు వారిమీదికి మేల్కొనెనని భావించుచున్నారు; మరికొందరు వారి శత్రువులను గూర్చి చెప్పబడినదిగా గ్రహించుచున్నారు. మొదటి భావము అంగీకరింపబడినయెడల, 66వ వచనములో ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని శత్రువులని పిలువబడుట మనకు ఆశ్చర్యము కలిగింపనక్కరలేదు; యెషయా 1:24లో కూడ వారు అట్లే పిలువబడుచున్నారు: "కాబట్టి ప్రభువును సైన్యములకధిపతియు ఇశ్రాయేలు యొక్క బలిష్ఠుడునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా: ఆహా, నా విరోధులను తొలగించుకొని నేను నెమ్మదిపొందెదను, నా శత్రువులమీద పగతీర్చుకొనెదను." (యెషయా 1:24)

మరియు ఈ విధముగా, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగపరచి, దానినుండి ధైర్యము తెచ్చుకొని పాపము చేయుటయందు మరింత అతిగా ప్రవర్తించినందుకు భారీ మూల్యము చెల్లించిరని భావమగును; ఏలయనగా ఆయన ఆకస్మికముగా మేల్కొని, మరింత అధికమైన రౌద్రముతో వారిమీద పడెను. అయితే ప్రవక్తలు తమ బోధను మోషేనుండి గ్రహించుచు, తమ భాషను కూడ అతని భాషను ప్రమాణముగా పెట్టుకొని రూపొందించుచున్నట్లు మనము చూచుచున్నాము గనుక, ఈ వచనమును తరువాతి వచనమును ఫిలిష్తీయులను గూర్చినవిగా గ్రహించువారి అభిప్రాయము కూడ అంతే సంభావ్యమైనది. ప్రవక్త ఈ క్రమమును మోషే కీర్తననుండి (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:27) తీసికొనినట్లు కనబడుచున్నది; అక్కడ దేవుడు తన స్వంత జనులను శిక్షించుచుండగా, అదే సమయమున వారి శత్రువులను అణచుటను మరువలేదని ప్రకటించుచున్నాడు. యుద్ధముల ఫలితము అనిశ్చితమని సామాన్యమైన సామెత యున్నది గనుక, ఏర్పరచబడిన గోత్రముల శత్రువులు జయము పొందిన పిమ్మట వారికి ఏ మార్పును సంభవింపకపోయినయెడల, తన స్వంత జనులకు సంభవించినది దేవుడు వారిమీద విధించిన శిక్షయని అంత స్పష్టముగా కనబడియుండదు. అయితే దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను బాధించి తగ్గించిన పిమ్మట, మనుష్యుల సాధనము లేకుండ, మానవులు ఆశించినదానికంటె అతీతముగాను, సాధారణ సంఘటనల క్రమమునకు విరుద్ధముగాను, వారిని జయించినవారిమీద తన తీర్పులను పడునట్లు చేసినప్పుడు; — ఇశ్రాయేలీయులు మంటిలో పడవేయబడినప్పుడు, అది ఈ విధముగా వారిని శిక్షింప ఉద్దేశించిన దేవుని కార్యమేయని దీనిచేత మరింత స్పష్టముగా తేటపడుచున్నది. అయినను అదే సమయమున, దేవుడు, చెప్పవలెనంటే, అవసరముచేత వారిని మరింత కఠినముగా శిక్షించుటకు బలవంతము చేయబడెనని ప్రవక్త మనకు గ్రహింపజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా తరువాత ఫిలిష్తీయులమీద తన తీర్పులను విధించుటచేత, ఆయన తన నిబంధనను పూర్తిగా మరచిపోయెనని ఇశ్రాయేలీయులు తలంచుటకు మిక్కిలి సిద్ధముగా ఉండినను, ఆయన దానిని లక్ష్యపెట్టుచున్నాడని సమృద్ధియైన నిదర్శనమిచ్చెను. ఆయన, చెప్పవలెనంటే, కొంతకాలము ఫిలిష్తీయుల పక్షము వహించినను, తన వాగ్దానము యొక్క సత్యము నిరర్థకము కాకుండునట్లు, అబ్రాహాము సంతతినుండి తన ప్రేమను పూర్తిగా తొలగించుట ఆయన ఉద్దేశము కాదు.

అనగా, దేవుడు మొదట తన స్వంత జనులమీద విధించిన తీర్పులను, తరువాత వారి శత్రువులమీద విధించిన తీర్పులను వరుసగా లెక్కించు క్రమము.

మత్తుడైన మనుష్యుని అలంకారము కొంత కఠినముగా కనబడవచ్చును; కాని జనుల మందబుద్ధికి అనుగుణముగా అది ఉపయోగింపబడినదని మనము ఆలోచించినప్పుడు, దానిని ఉపయోగించుట యెంత యుక్తమో తేటపడును. వారు నిర్మలమైనదియు స్పష్టమైనదియునైన గ్రహింపు కలిగినవారై యుండినయెడల, దేవుడు ఈ విధముగా తన రూపమును మార్చుకొని, తన స్వభావమునకు పరాయిదైన పాత్రను ధరించియుండడు. ("S'il eust eu un entendement rassis et bien dispose a escouter." — ఫ్రెంచి. "వారు స్పష్టమైన గ్రహింపు కలిగి, ఆలకించుటకు సిద్ధముగా ఉండినయెడల.") కావున ఆయన తన్నుతాను మత్తుడైన మనుష్యునితో పోల్చుకొనినప్పుడు, ఆయన ఇట్లు మాటలాడుటకు బలవంతము చేసినది జనుల మత్తే, అనగా వారి స్పర్శలేనితనమే; ఇది వారికి మరింత అవమానకరమై యుండెను. దేవుని విషయములోనైతే, ఈ రూపకము ఆయన మహిమకు ఏమియు తగ్గింపదు. ఆయన మన విపత్తులను వెంటనే పరిహరింపనియెడల, ఆయన గాఢనిద్రలో మునిగియున్నాడని తలంచుటకు మనము సిద్ధముగా ఉన్నాము. అయితే దేవుడు బలములో రాక్షసులందరికంటె అధికుడై యుండగా, వారే చాలకాలము సులభముగా మేల్కొనియుండి కొద్ది నిద్రతో తృప్తిపడగలిగినప్పుడు, ఆయన ఈ విధముగా ఎట్లు నిద్రించగలడని ఎవరైనను అనవచ్చును. నేను ఇచ్చు జవాబేమనగా, ఆయన సహనము చూపుచు తన తీర్పులను శీఘ్రముగా అమలుపరచనప్పుడు, అజ్ఞానులు ఆయన ప్రవర్తనకు చెప్పు అర్థమేమనగా, మతిపోయి ఏమి చేయవలెనో ఎరుగని మనుష్యునివలె ఆయన ఈ విధముగా జాగుచేయుచున్నాడని. ("Les gens stupides prenent cela comme s'il s'arrestoit ainsi qu'un homme estonne, qui ne scait par ou commencer." — ఫ్రెంచి. ("మందబుద్ధిగలవారు, ఎక్కడ మొదలుపెట్టవలెనో ఎరుగని దిగ్భ్రాంతుడైన మనుష్యునివలె ఆయన ఆగిపోయినట్లు దానిని గ్రహించుచున్నారు.")) దీనికి భిన్నముగా, దేవుని ఈ ఆకస్మికమైన మేల్కొలుపు, ఆయన మొదటనే తీర్పు తీర్చుటకు తన చేతిని ఎత్తియుండినయెడల కలుగుదానికంటె మరింత భీతికరమును భయంకరమునై యుండుననియు, ద్రాక్షారసముచేత మత్తుడైన ఒక రాక్షసుడు తన మితిమీరిన త్రాగుడు నిద్రతో ఇంకను తీరకముందే ఆకస్మికముగా నిద్రనుండి లేచినట్లుండుననియు ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. దేవుడు తన శత్రువులను వెనుకతట్టున కొట్టెనని 66వ వచనములో చెప్పబడిన మాటను అనేకులు 1 సమూయేలు 5:12లో వ్రాయబడిన, ఆయన ఫిలిష్తీయులమీదికి పంపిన తెగులునకే పరిమితము చేయుచున్నారు. నిత్యమైన అవమానము అను పదబంధము ఈ వివరణతో చక్కగా సరిపోవుచున్నది; ఏలయనగా తమ వెనుకభాగములలో మూలవ్యాధితో బాధింపబడుట అవమానకరమైన వ్యాధి. అయితే వారు వెనుకతట్టున కొట్టబడిరి అను మాటలు మరింత సరళమైన భావమునకు అవకాశమిచ్చుచున్నవి గనుక, ఈ విషయమును నేను నిర్ణయింపకుండ విడిచిపెట్టుచున్నాను.

కీర్తన 78:67-72

67. మరియు ఆయన యోసేపు గుడారమును విసర్జించెను, ఎఫ్రాయిము గోత్రమును ఆయన కోరుకొనలేదు: 68. అయితే యూదా గోత్రమును, తాను ప్రేమించిన సీయోను కొండను ఆయన కోరుకొనెను: 69. మరియు ఉన్నత స్థలములవలెను, తాను నిత్యముగా స్థాపించిన భూమివలెను తన పరిశుద్ధాలయమును కట్టించెను. 70. మరియు ఆయన తన సేవకుడైన దావీదును ఏర్పరచుకొని, గొఱ్ఱెల దొడ్లలోనుండి అతనిని తీసికొనెను: 71. తన ప్రజలైన యాకోబును, తన స్వాస్థ్యమైన ఇశ్రాయేలును మేపుటకై, పాలిచ్చు గొఱ్ఱెల వెంబడి తిరుగుటనుండి ఆయన అతనిని తీసికొనెను. 72. మరియు అతడు తన హృదయ యథార్థతతో వారిని మేపెను, తన చేతుల నేర్పుచేత వారిని నడిపించెను.

67. మరియు ఆయన యోసేపు గుడారమును విసర్జించెను. 66వ వచనములోని శత్రువులు అను పదము ఇశ్రాయేలీయులకు వర్తించునని తలంచువారు ఈ వచనములను ముందున్నవాటితో జతపరచి, దేవుడు వారికి కలుగజేసిన గాయము మానని గాయమని భావమని తలంచుచున్నారు. కాని ఇక్కడ ఫిలిష్తీయులే ప్రస్తావింపబడుచున్నారనియు, దేవుడు వారి శత్రువులమీద అంత భయంకరముగా పగతీర్చుకొనెను గనుక, వారిని అంత కఠినముగా శిక్షించుటచేత తన జనులతో తాను చేసిన నిబంధన రద్దుకాలేదని ఆయన స్పష్టముగా చూపెననియు ఉద్దేశమని ఎంచు రెండవ అభిప్రాయమునే నేను ఎక్కువగా ఇష్టపడుచున్నాను గనుక, నేను ఇయ్యగోరు వివరణ ఏదనగా, ఇది సవరణగా చేర్చబడినది; దుర్మార్గముగా తనమీద తిరుగబడిన తన జనులతో దేవుడు ఇంకను పూర్తిగా సమాధానపడలేదనియు, దీనికి నిదర్శనముగా ఆయన వారిని దర్శించిన శిక్ష యొక్క కొన్ని జాడలు వారి మధ్య మిగిలియుండెననియు చెప్పినట్లున్నది. కావున వచనము యొక్క భావమేమనగా, ఫిలిష్తీయులు మందసమును పట్టుకొనిపోయినప్పుడు, దేవుడు, చెప్పవలెనంటే, తన జనుల పాపములచేత మత్తుడై నిద్రించుచుండెను, కావున తాను అలవాటుగా చేయునట్లు వారిని సంరక్షించుటకు ఇక మేల్కొని కావలియుండలేకపోయెను; అయినను ఆయన దీర్ఘకాలము నిద్రలో మునిగియుండలేదు, భక్తిహీనులైన ఫిలిష్తీయులు తన మహాత్మ్యము యొక్క మహిమను అపహసించుట చూచినంతనే, ఈ ఘోరమైన అవమానము ఆయనను మేల్కొలిపి రేపెను; మంచి విందు ఆరగించిన ఒక రాక్షసుడు తన ద్రాక్షారసపు ఉద్రేకమునుండి తేరుకొనకముందే తన మొదటి నిద్రనుండి మేల్కొనినట్లు ఇది జరిగెను; మరియు అదే సమయమున, ఈ అన్యమైనదియు సున్నతిలేనిదియునైన జనముమీద ఆయన కోపము ఎంతగా రేగలేదనగా, దుష్టులును కృతఘ్నులునైన ఇశ్రాయేలీయులమీద తాను విధించిన శిక్ష యొక్క కొన్ని గురుతులను అంతమువరకు కనుపరచకుండ అది ఆయనను ఆటంకపరచలేదు. ఇక్కడ చెప్పబడిన విసర్జన యొక్క సారాంశమేమనగా, దేవుడు తన మందసమును మరియొక స్థలమునకు కొనిపోబడనిచ్చినప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయులు ప్రత్యేక ఆధిక్యముచేత అంతకుముందు తాము పొందియుండిన ఘనతను దానిచేత కోల్పోయిరి.

"కీర్తనకారుడు ఇశ్రాయేలీయుల చరిత్రను తీసికొనివచ్చి నిలుపు యుగము దావీదు హెచ్చింపబడుటయు, యూదాకును యెరూషలేమునకును రాజరికపు మరియు సంఘ సంబంధమైన ప్రాముఖ్యత స్థాపింపబడుటయునై యున్నది. ఆ కాలమునకు ముందు ఎఫ్రాయిము ఒక విధముగా ప్రధాన గోత్రమై యుండెను; గోత్రములు ఎక్కిపోవు షిలోహులో గుడారము మొదట నిలుపబడుట, ఇశ్రాయేలులో యోసేపు కుమారులకు ఒక విధమైన ప్రధాన నగర గౌరవమును ఇచ్చెను. అందువలన ఈ కాలము జనములో వారి ప్రాధాన్యపు కాలముగా ఎంచబడుచున్నది. అయితే ఎఫ్రాయిము సంతతి, లేక ఇశ్రాయేలు, తమ ప్రాధాన్యము క్రింద తమకు అప్పగింపబడిన బాధ్యతయెడల అపనమ్మకముగా ప్రవర్తించి, పరీక్షా దినమున తమ వాగ్దానమునకును ఒప్పుకోలునకును తగినట్లు నిలువలేదు. సమూయేలును దావీదును తమ పరిపాలనలయందు ఇశ్రాయేలు సంఘమును జనులను కనుగొనిన దీనస్థితికి ఇదే కారణము." — ఫ్రై.

ఇక్కడ ప్రత్యేకముగా గమనింపవలసిన రెండు ముఖ్యాంశములు ఉన్నవి; మొదటిది, ఫిలిష్తీయులు అసహ్యకరమైన గడ్డలచేత కొట్టబడినప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయులు వారిచేత జయింపబడినప్పుడు అది కేవలము దేవుడు అట్లు చిత్తగించినందువలననే జరిగెనని అత్యంత స్పష్టమైన నిదర్శనము కలిగెను. జయము పొందిన ఫిలిష్తీయులమీద కొద్దికాలము తరువాత దండెత్తుటకు ఆయన క్రొత్త బలమును పుంజుకొనలేదు, క్రొత్త సైన్యమును కూర్చుకొనలేదు, ఇది చేయుటలో విదేశీ సహాయమును ఆశ్రయింపనులేదు. రెండవ అంశమేమనగా, తన నిబంధనను గూర్చి ఆయనకు ఇంకను కొంత జ్ఞాపకమును, తాను ఏర్పరచుకొనిన జనులను గూర్చి కొంత శ్రద్ధయు ఉన్నదని చూపుటకు దేవుడు ఫిలిష్తీయులమీద తన చేతిని చాపినను, ఇశ్రాయేలీయులను కొంతవరకు వారి పూర్వస్థితికి తిరిగి తెచ్చుటయందు, ఆయన షిలోహును విసర్జించుటను తన ఉగ్రతకు శాశ్వత జ్ఞాపకచిహ్నముగా చేసెను. కావున ఆయన ఎఫ్రాయిము గోత్రమును విసర్జించెను; వారిని శాశ్వతముగా త్రోసివేసెనని గాని, సంఘ శరీరములోని మిగిలిన భాగమునుండి వారిని పూర్తిగా తెగగొట్టెనని గాని కాదు, కాని తన నిబంధన మందసము ఇకమీదట ఆ గోత్రము యొక్క సరిహద్దులలో నివసించుట ఆయనకు ఇష్టము లేకపోయెను. ఎఫ్రాయిము గోత్రమునకు ఎదురుగా ఇక్కడ యూదా గోత్రము నిలుపబడుచున్నది; దానియందే దేవుడు తరువాత తనకొరకు నివాసస్థలమును ఏర్పరచుకొనెను.

ఈ విధముగా, నిబంధన మందసమునకు సీయోను కొండమీద విశ్రాంతిస్థలము నియమింపబడినప్పుడు, జనులు ఒక విధముగా నూతనపరచబడిరనియు, సమాధానమునకు గురుతైన ఇది వారికి తిరిగి ఇయ్యబడుటచేత, వారు తాము కోల్పోయిన దేవుని దయలోనికి తిరిగి చేర్చబడిరనియు ప్రవక్త చూపుటకు ముందుకు సాగుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయుల పాపములచేత దేవుడు, చెప్పవలెనంటే, రాజ్యమునుండి వెళ్లగొట్టబడి, ఆయన బలము చెరలోనికి కొనిపోబడెను గనుక, దేవుడు వారి దుష్టత్వమునుబట్టి ఎంతగా అసంతృప్తి చెందెననగా, తాను పూర్వము నివసించిన స్థలమును చూచుటకైనను ఆయన సహింపలేకపోయెనని ఈ జ్ఞాపకచిహ్నముచేత వారు బోధింపబడవలసియుండెను. (షిలోహు, పూర్వము గమనించినట్లు, ఎఫ్రాయిము గోత్రములోని ఒక పట్టణము; మందసమునకు విశ్రాంతిస్థలముగా అది విసర్జింపబడెను.) ఈ వియోగము తరువాత, రాబోవు కాలములో జనులు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండునట్లు వారికి బోధించుటకు పూర్ణమైనదియు సంపూర్ణమైనదియునైన పునరుద్ధరణ జరుగకపోయినను, దేవుడు తన మందసమునకు మరల ఒక స్థిరనివాసమును ఏర్పరచెను; ఇది ఆయన పక్షమున ఆశ్చర్యకరమైన మంచితనమునకును కనికరమునకును ప్రత్యక్షతయై యుండెను. మందసము తిరిగివచ్చిన పిమ్మట, సీయోను కొండ దైవోక్తిచేత దాని స్థిరనివాసముగా చూపబడువరకు, అది గాతు, ఎక్రోను మొదలైన స్థలములకు, ఒక స్థలమునుండి మరియొక స్థలమునకు కొనిపోబడెను; కాని ఈ మధ్యకాలమును ప్రవక్త గమనింపలేదు, ఏలయనగా శిక్ష యొక్క మాదిరిని, ఎవరును ఆశింప సాహసించగలిగినదానికంటె గొప్పదైన దేవుని కృపను జ్ఞాపకములో ముద్రించుటకు మించి అతని ఉద్దేశము పోలేదు. ("La grace de Dieu plus grande qu'on n'eust ose esperer." — ఫ్రెంచి. ("ఎవరును ఆశింప సాహసించగలిగినదానికంటె గొప్పదైన దేవుని కృప.")) మోషేచేత తరచుగా మరల మరల చెప్పబడినదానిని కూడ జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: "అయితే మీ దేవుడైన యెహోవా తన నామమును అక్కడ ఉంచుటకు మీ సమస్త గోత్రములలోనుండి ఏర్పరచుకొను స్థలమును, అనగా ఆయన నివాసమునే మీరు వెదకవలెను, అక్కడికే నీవు రావలెను," మొదలైనవి (ద్వితీయోపదేశకాండము 12:5).

మందసము చాలకాలము అక్కడ నివసించినందున షిలోహు ఈ ప్రఖ్యాతిని సంపాదించియుండగా, మందసము ఇశ్రాయేలు శత్రువుల దేశములోనికి కొనిపోబడినప్పుడు, దాని భావి నివాసముకొరకు దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన స్థలమును ఎరుగువరకు మనుష్యుల మనస్సులు విచిత్రముగా కలవరపడెను. ఆ కాలమున పది గోత్రములు విసర్జింపబడలేదు, రాజ్యములోను యాజకత్వములోను యూదా గోత్రముతో సమానమైన భాగము వారికి ఉండెను; కాని కాలక్రమమున వారి స్వంత తిరుగుబాటు వారిని తెగగొట్టెను. ఎఫ్రాయిము గోత్రము విసర్జింపబడెననియు, అది పుట్టిన యోసేపు గోత్రము ఏర్పరచబడలేదనియు ప్రవక్త తిరస్కారభావముతో చెప్పుటకు ఇదే కారణము.

68. అయితే యూదా గోత్రమును ఆయన కోరుకొనెను. భావమేమనగా, దేవుడు యూదా గోత్రమును జనులలో మిగిలినవారందరికంటె శ్రేష్ఠముగా ఎంచి, యూదులమీదను ఇశ్రాయేలీయులందరిమీదను నియమించుటకు దానిలోనుండి ఒక రాజును ఏర్పరచుకొనెను. మరియు ఆయన సీయోను కొండను కోరుకొని, దానిమీద ఒక నిర్దిష్ట స్థలమును తన పరిశుద్ధస్థలమునకు ఆసనముగా నియమించెను. ఈ ఏర్పాటు యొక్క కారణము దేవునియందు తప్ప మరెక్కడను వెదకబడకుండునట్లు, సీయోను కొండను ఇతర స్థలములన్నిటికంటె శ్రేష్ఠముగా ఎంచుటయు, దానిని అంత విశిష్టమైన రీతిగా సంపన్నము చేయుటయు పూర్తిగా దేవుని ఉచితమైనదియు అపాత్రమైనదియునైన ప్రేమనుండియే కలిగెనని ప్రత్యేకముగా చెప్పబడుచున్నది. ఇక్కడ సంబంధవాచకము ఏలయనగా అను హేతువాచక అవ్యయమునకు బదులుగా ఉంచబడినది; భావమేమనగా, దేవుని పరిశుద్ధస్థలము ఆ స్థలము యొక్క యోగ్యతనుబట్టి కాక, కేవలము అది దేవుని దయాసంకల్పమై యుండుటవలననే అక్కడ స్థాపింపబడెను. దేవుడు అబ్రాహాముతో తన నిబంధన చేసినప్పుడు గాని, ఐగుప్తు దేశమునుండి వారిని విడిపించినప్పుడు గాని వారి మొదటి దత్తత ఎంత ఉచితమైనదో, జనుల ఈ రెండవ పునరుద్ధరణయు అంతే ఉచితమైనదిగా ఉండుట యుక్తమై యుండెను. ఆ స్థలమునెడల దేవుని ప్రేమ మనుష్యులను లక్ష్యపెట్టినది. దీనినుండి కలుగు పర్యవసానమేమనగా, సంఘము ఆదినుండియు అన్ని యుగములలోను దేవుని కేవల కృపచేతను మంచితనముచేతను కూర్చబడినది; ఏలయనగా ఆయన లక్ష్యమును పొందుటకు స్వతస్సిద్ధమైన యోగ్యతాహక్కులు కలిగియున్నవారుగా మనుష్యులు ఎన్నడును కనబడలేదు, మరియు సంఘము మనుష్యుల శక్తిమీద ఆధారపడునట్లు విడువబడుటకు అది మిక్కిలి అమూల్యమైనది.

69. మరియు ఉన్నత స్థలములవలె తన పరిశుద్ధాలయమును కట్టించెను. ఈ వచనములో సూచింపబడినది కేవలము ఇదే, సీయోను కొండ విశేషముగా అలంకరింపబడెను; అయితే ఇది పరలోక మాదిరికి అన్వయింపబడవలెను. తన జనుల మనస్సులు కట్టడము యొక్క వైభవములోగాని, బాహ్యమైన ఆచారముల ఆడంబరములోగాని పూర్తిగా మునిగిపోవలెనని దేవుని చిత్తము కాదు; పూర్వ వ్యవస్థ యొక్క ఛాయారూపముల సత్యము ఎవరియందు ప్రత్యక్షపరచబడెనో ఆ క్రీస్తునొద్దకు అవి లేవనెత్తబడవలెనని ఆయన చిత్తము. కావున పరిశుద్ధాలయము ఉన్నత స్థలములవలె కట్టబడెనని, అనగా ఉన్నతమైన పర్వతములన్నిటి మధ్యను అది ప్రముఖముగా కనబడెనని చెప్పబడుచున్నది: యెషయాయు (యెషయా 2:2), మీకాయు (మీకా 4:1) నూతనమైనదియు ఆత్మసంబంధమైనదియునైన ఆలయము కట్టబడుటను గూర్చి ప్రవచించుచు, అది "పర్వతముల శిఖరమున స్థిరపరచబడి కొండలకంటె ఎత్తుగా ఎత్తబడును" అని ప్రకటించినట్లే. మరియు ఆ దినములలో కోటలు ఉన్నత స్థలములమీద కట్టబడుచుండెనని అందరికిని తెలిసినదే. తరువాత సీయోను భూగోళము యొక్క సమస్త రాశితో పోల్చబడుచున్నది: తాను నిత్యముగా స్థాపించిన భూమివలె ఆయన తన పరిశుద్ధాలయమును కట్టించెను. భూగోళములోని కొన్ని ప్రాంతములు భూకంపములకు గురియగుచున్నవి, లేక భూమి నెరలు విడుటచేత నశించుచున్నవి, లేక ఏదో తీవ్రమైన కల్లోలముచేత కదలింపబడుచున్నవి, లేక ఏదో మార్పునకు లోనగుచున్నవి; అయితే భూమి యొక్క శరీరము మాత్రము లోతైన పునాదులమీద ఆనుకొనియున్నందున ఎల్లప్పుడును స్థిరముగాను మార్పులేకుండను నిలిచియుండును. కావున ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన కట్టడము, కాలక్రమమున శిథిలమైపోవు లేక ఇతర విధములుగా నాశనమగు ప్రమాదములో ఉండు రాజుల వైభవోపేతమైన భవనములవలె తాత్కాలికమైనది కాదనియు, లోకాంతమువరకు చెక్కుచెదరకుండ నిలుచునట్లు అది స్థాపింపబడెననియు బోధింపబడుచున్నది. కల్దీయులును అష్షూరీయులును ఆలయమును నాశనము చేసిరని ఎవరైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, జవాబు స్పష్టమే, కొనియాడబడిన ఈ స్థిరత్వము క్రీస్తునందు మాత్రమే ఇమిడియున్నది; ఏలయనగా కేవలము ఛాయారూపమైన పూర్వపు పరిశుద్ధాలయము, అది సూచించినదానిని లక్ష్యపెట్టకుండ కేవలము దానియందదే ఎంచబడినయెడల, అది వట్టి ఛాయయే అగును. అయితే క్రీస్తు రాబోవుచున్నాడని చూపుటకు దేవుడు దానిని ఒక సంచకరువుగా ఉద్దేశించెను గనుక, దానికి శాశ్వతత్వము న్యాయముగా ఆరోపింపబడుచున్నది. అదే విధముగా మరియొక స్థలములో (కీర్తన 87:1) "ఆయన పునాది పరిశుద్ధ పర్వతములమీద వేయబడియున్నది" అనియు, యెషయాలో (యెషయా 14:32) "యెహోవా సీయోనును స్థాపించెను" అనియు చెప్పబడుచున్నది; మరియు కీర్తన 74:2లో దేవుడు "సీయోను కొండమీద నివసించుచున్నాడని" చెప్పబడుచున్నది, కావున అది ఎన్నడును కదలింపబడదు.

మన ఆంగ్ల బైబిలులో "మరియు ఆయన ఉన్నతమైన రాజమందిరములవలె తన పరిశుద్ధాలయమును కట్టించెను" అని యున్నది. దీనిమీద ఆర్చిబిషప్ సెకర్ ఈ క్రింది వ్యాఖ్యను వ్రాసియున్నాడు: — "దేవుడు తన గుడారమును ఉన్నతమైన రాజమందిరములవలె కట్టించెనని చెప్పుట బలమైన మాటతీరు కాదు. హేర్ అంగీకరించిన ఉన్నతమునందు అను పాఠము మేలైనది. మరియు బహుశా,כను,בగా మార్చుట ఈ భావమునకు సరిపోవును. కాని ప్రాచీన అనువాదములలో,כయే యున్నది; అయినను ఆ వచనము యొక్క చివరి భాగములో అవి,כకు బదులుగా,בను కలిగియున్నవి. దావీదును గూర్చిన ప్రస్తావనకు ముందే సొలొమోను కట్టించిన ఆలయమును ప్రస్తావించుట గమనార్హమైన పూర్వసూచన."

"భూమివలె; గుడారము ఉంచబడిన తరచుగా మారుచుండిన వివిధ స్థానములకు భిన్నముగా, ఆలయము యొక్క స్థిరత్వమును సూచించుటకే ఈ ఉపమానము ఉద్దేశింపబడినది." — వార్నర్.

70. మరియు ఆయన తన సేవకుడైన దావీదును ఏర్పరచుకొనెను. ఆలయమును ప్రస్తావించిన పిమ్మట, ప్రవక్త ఇప్పుడు రాజ్యమును గూర్చి మాటలాడుటకు ముందుకు సాగుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ రెండు సంగతులు దేవుడు తన పూర్వపు జనులను ఏర్పరచుకొనుటకును, వారియెడల ఆయన దయకును ముఖ్యమైన గురుతులై యుండెను; మరియు క్రీస్తు కూడ మనకు పూర్ణమైనదియు సంపూర్ణమైనదియునైన రక్షణను తెచ్చుటకు మన రాజుగాను యాజకునిగాను ప్రత్యక్షమాయెను. దావీదును గొఱ్ఱెల దొడ్డినుండియు పశువులను కాయుటనుండియు రాజసింహాసనమునకు హెచ్చించిన దేవునిచేతనే అతడు రాజుగా చేయబడెనని అతడు నిరూపించుచున్నాడు. ఒక పల్లెవాడు తన అల్పమైన గొఱ్ఱెలకాపరి గుడిసెనుండి తీసికొనబడి రాజు యొక్క ఘనతకు హెచ్చింపబడుట దేవుని కృపను ఘనపరచుటకు తక్కువ స్థాయిలో కాక గొప్పగా తోడ్పడుచున్నది. ఈ కృప దావీదు వ్యక్తికి మాత్రమే పరిమితము కాదు. అబ్రాహాము సంతతియందు ఏ యోగ్యత యుండినను అది దేవుని కనికరమను ఊటనుండియే ప్రవహించెనని మనకు బోధింపబడుచున్నది. జనుల సమస్త మహిమయు ధన్యతయు రాజ్యములోను యాజకత్వములోను ఇమిడియుండెను; మరియు ఈ రెండును దేవుని కేవల కృపకును దయాసంకల్పమునకును ఆరోపింపబడుచున్నవి. మరియు క్రీస్తు రాజ్యము యొక్క ఆరంభము దాని ఛాయారూపమునకు అనుగుణముగా ఉండునట్లును, మన రక్షణను నెరవేర్చుటకు దేవుడు బాహ్య సహాయములను ఉపయోగింపలేదని ఆయన స్పష్టముగా చూపునట్లును, అది దీనమైనదిగాను తృణీకరింపబడినదిగాను ఉండుట అవసరమై యుండెను.

71. పాలిచ్చు గొఱ్ఱెల వెంబడి తిరుగుటనుండి ఆయన అతనిని తీసికొనెను మొదలైనవి. గొఱ్ఱెలకాపరియైన దావీదు దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన జనులకును ఆయన స్వాస్థ్యమునకును కాపరిగా చేయబడెనను సంగతినుండి దేవుని కృప మరింతగా ఘనపరచబడుచున్నది. ఇక్కడ దావీదు యొక్క మొదటి స్థితిని గూర్చిన సూచన యున్నది; అయితే అదే సమయమున దేవుని ఆత్మ, మంచివారును న్యాయబద్ధులునైన రాజులకును, నిరంకుశులు, దోపిడిగాండ్రు, తృప్తిలేని బలవంతపు వసూలుదారులకును మధ్యనున్న భేదమును మనకు చూపుచు, మొదటి వర్గము యొక్క స్వభావమును ఆశించువాడెవడైనను కాపరులవలె ఉండవలెనని మనకు తెలియజేయుచున్నది.

దావీదు తనకు అప్పగింపబడిన బాధ్యత యొక్క విధులను నమ్మకముగా నెరవేర్చెనని తరువాత (72వ వచనము) చేర్చబడుచున్నది. దీనిచేత ప్రవక్త, దేవుడు స్థాపించిన పరిశుద్ధమైనదియు ఉల్లంఘింపరానిదియునైన క్రమమును తలక్రిందు చేయుట మాత్రమే గాక, ఆయన హితకరమైన కాడిని విదిలించుకొనుటచేత దయనీయమైన చెదరిపోవు స్థితిలోనికి తమ్మును తాము పడవేసికొనిన జనుల కృతఘ్నతను మూర్ఖత్వమును పరోక్షముగా గద్దించుచున్నాడు. దావీదు చేతుల నేర్పును గూర్చి తరువాత చెప్పబడినది సరికాని మాటతీరుగా కనబడుచున్నది. అయితే అతడు తాను చేపట్టినదానియందు సఫలుడగుట మాత్రమే గాక, దేవుని ఆత్మచేత నడిపింపబడెనని బలముగా వ్యక్తపరచుటయే దీని ఉద్దేశము; ఆ ఆత్మ తన మార్గములో ఎదురైన ఏ పనికైనను అతడు యథేచ్ఛగా చేయి వేయకుండ అతనిని ఆటంకపరచి, విశ్వాసమును కర్తవ్యమును తనను పిలిచినదానిని వివేకముతోను నేర్పుతోను చేయునట్లు అతనిని నడిపించెను; ఈ విధముగా అతని కార్యముల సఫలతలో అతని అదృష్టముకంటె అతని జ్ఞానమే మరింత ప్రముఖముగా కనబడుచున్నది.