విద్వాంసులను గూర్చి

విశ్వవిద్యాలయములను, కళలను మొదలైనవాటిని గూర్చి

విశ్వవిద్యాలయములను, కళలను మొదలైనవాటిని గూర్చి

న్యాయశాస్త్రజ్ఞుడు మానవ జ్ఞానము ప్రకారము జ్ఞాని, దైవశాస్త్రజ్ఞుడు దేవుని జ్ఞానము ప్రకారము జ్ఞాని.

ఆహా! ఇక్కడ విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని మన సంఘమునకును పాఠశాలకును అపవాది ఎంత కఠినమైన శత్రువు! మిగిలినవాటికంటె వీటిని వాడు ప్రత్యేకముగా ఎదిరించుచున్నాడు; తత్ఫలితముగా సంఘ సభ్యులందరు ఒకరికొకరు విరోధముగా ఉండుటవలన నిరంకుశత్వమును అబద్ధ బోధయు పెరిగి బలవంతముగా పైచేయి సాధించుచున్నవి; అవును, హృదయములో ఒక భాగమైయున్న మనము సహితము మనలో మనము ఒకరినొకరు బాధించుకొని వేధించుకొనుచున్నాము. అనేకమంది దుష్టులైన దౌర్భాగ్యులును గూఢచారులును ఇక్కడ ఉండి, చెడ్డ కన్నుతో మనలను కనిపెట్టుచు, మనమధ్య విభేదములును అభ్యంతరములును కలిగినప్పుడు సంతోషించుచున్నారని నేను నిజముగా ఒప్పింపబడియున్నాను; కావున మనము శ్రద్ధగా మెలకువగా ఉండి ప్రార్థింపవలెను; సమయము మించిపోవుచున్నది — ప్రార్థించుడి, ప్రార్థించుడి. ఈ పాఠశాల స్వచ్ఛమైన మతమునకు పునాదియు ఆధారమునై యున్నది, కావున సాతాను యొక్క రౌద్రమునకును ఉప్పొంగుటకును విరోధముగా ఉపన్యాసములతోను వేతనములతోను దానిని న్యాయముగా కాపాడి పోషింపవలెను.

నా మరణము తరువాత ఇక్కడ విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని ఈ పాఠశాల — సంఘమును పాఠశాలయు ఇప్పుడున్నట్లే నిలిచియుండినయెడల — దాని అధికారమును ఖండించువాడు అబద్ధ బోధకుడును వక్రబుద్ధిగల ప్రాణియునై యున్నాడు; ఏలయనగా ఈ పాఠశాలలోనే దేవుడు మొదట తన వాక్యమును బయలుపరచి శుద్ధిచేసెను. ఈ పాఠశాలను పట్టణమును బోధలోను జీవన విధానములోను ఇతర వాటన్నిటితో న్యాయముగా పోల్చవచ్చును; అయినను మనము పూర్తిగా సంపూర్ణులము కాము, మన జీవన విధానములో ఇంకను లోపములున్నవి. సామ్రాజ్యమంతటిలోని అత్యున్నతులును ప్రధానులునైన దైవశాస్త్రజ్ఞులు — ఆమ్స్‌డార్ఫ్, బ్రెంటియస్, రెగియస్ వంటివారు — మనతో ఏకీభవించి చేరియున్నారు; వారందరు మన స్నేహమును కోరుచు, ప్రేమగల పాండిత్యపూర్ణమైన ఉత్తరములతో మనకు అభివందనములు చెప్పుచున్నారు. కొన్ని సంవత్సరముల క్రిందట, సంఘము దుఃఖించి, మొఱ్ఱపెట్టి, నిట్టూర్చి, పరలోకమందున్న మన ప్రభువైన దేవుని మేల్కొలుపువరకు, పోపు తప్ప మరి దేనికిని విలువ లేకుండెను; కీర్తనలో ఆయన ఇట్లు సెలవిచ్చుచున్నాడు: "దీనుల శ్రమను బట్టియు దరిద్రుల నిట్టూర్పులను బట్టియు నేను ఇప్పుడే లేచెదను."

మన కులీనులు వడ్డీవ్యాపారముతో ప్రజలను పీల్చివేయుచున్నారు, ఎంతగా అనగా అనేక పేద ప్రజలు ఆహారము లేక ఆకలితో మాడుచున్నారు; "భార్యను ఎట్లు పోషింపవలెనో నాకు తెలిసియుండినయెడల నేను సంతోషముగా వివాహము చేసికొందును" అను మొఱ్ఱ వినబడుచున్నది; తత్ఫలితముగా బలవంతపు బ్రహ్మచర్యము కలుగును. ఇది మంచిది కాదు; ఇటువంటి దుష్ట మార్గములు పేదలను మొఱ్ఱపెట్టి నిట్టూర్చునట్లు చేసి, దేవునిని పరలోక సైన్యమును రేపును. కావున నేను చెప్పుచున్నాను: జర్మనీ, జాగ్రత్తపడుము. నేను తరచుగా లెక్క వేసికొందును; నలువది సంవత్సరములకు దగ్గరగాను ఇంకను దగ్గరగాను వచ్చుచుండగా, నాలో నేను ఇట్లు తలంచుకొందును: ఇప్పుడు ఒక మార్పు వచ్చుచున్నది; ఏలయనగా పరిశుద్ధ పౌలు నలువది సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ ప్రకటింపలేదు, పరిశుద్ధ అగస్టీనును అంతే; దేవుని వాక్యము నలువది సంవత్సరములు స్వచ్ఛముగా ప్రకటింపబడిన తరువాత ఎల్లప్పుడు అది నిలిచిపోయెను, దాని పర్యవసానముగా గొప్ప విపత్తులు కలిగెను.

విశ్వవిద్యాలయములను, కళలను మొదలైనవాటిని గూర్చి

తర్కశాస్త్రము (Dialectica) సరళముగాను, సూటిగాను, స్పష్టముగాను మాటలాడును; ఉదాహరణకు నేను ఇట్లు చెప్పునప్పుడు: నాకు త్రాగుటకు ఏమైనను ఇమ్ము. కాని వాక్చాతుర్యము (Rhetorica) విషయమును అలంకరించి ఇట్లనును: చక్కగా నురుగు కట్టి ప్రజలను సంతోషపరచు నేలమాళిగ యొక్క రుచికరమైన రసమును నాకు ఇమ్ము. తర్కశాస్త్రము ఒక విషయమును క్లుప్తమైన మాటలలో విశదముగాను అర్థవంతముగాను ప్రకటించును. వాక్చాతుర్యము సలహా ఇచ్చి హితవు చెప్పును, ఒప్పించును, వారించును; ఒక విషయము ఎక్కడినుండి తీసికొనబడునో ఆ స్థానమును మూలమును దానికున్నవి; ఉదాహరణకు, ఇది మంచిది, యోగ్యమైనది, లాభకరమైనది, సులభమైనది, అవసరమైనది మొదలైనవి. ఈ రెండు కళలను పరిశుద్ధ పౌలు క్లుప్తముగా బోధించెను; అతడిట్లనుచున్నాడు: "అతడు హితబోధవిషయమై హెచ్చరించుటకును, ఎదురుమాటలాడువారి మాట ఖండించుటకును శక్తిగలవాడై యుండవలెను." (తీతుకు 1.). కావున ఒక రైతుకు అతని భూమిని దున్నుటను గూర్చి నేను బోధింపగోరినప్పుడు, అతని జీవన విధానమును, అతని గృహనిర్వహణను, పంటలను, లాభములను, అతని జీవితమునకు చెందినదంతటిని క్లుప్తముగాను స్పష్టముగాను నిర్వచింతును;

ఇది తర్కశాస్త్రరీతి (Dialectice); కాని వాక్చాతుర్యము ప్రకారము అతనికి హితవు చెప్పగోరినయెడల, అప్పుడు నేను అతనికి సలహా ఇచ్చి హితవు చెప్పి, అతని జీవన విధానమును ఈ రీతిగా పొగడుదును: అది అత్యంత ప్రశాంతమైనది, అత్యంత సమృద్ధియైనది, అత్యంత సురక్షితమైనది, అత్యంత ఆనందకరమైన జీవన విధానము మొదలైనవి. మరల, నేను గద్దింపగోరినయెడల గాని తప్పుపట్టగోరినయెడల గాని, అప్పుడు రైతుల స్థితిలో ఉన్న అతని దుష్ప్రవర్తనను, చెడ్డ ఆటంకములను, లోపములను, స్థూలమైన అజ్ఞానమును, అటువంటి ఇతర కొదువలను ఎత్తిచూపి నిందింపవలెను. ఫిలిప్పు మెలాంక్తన్ మంచి కళలను విశదపరచి ప్రకటించెను; కళలు అతనికి బోధింపక, అతడే కళలకు బోధించునట్లు అతడు వాటిని బోధించును;

నేను నా కళలను గ్రంథములలోనికి తెచ్చుదును, గ్రంథములలోనుండి వాటిని తీసికొనను. తర్కశాస్త్రము లాభకరమైనదియు అవసరమైనదియునైన కళ, దానిని న్యాయముగా అధ్యయనము చేసి నేర్చుకొనవలెను; మనము క్రమముగాను యథార్థముగాను ఎట్లు మాటలాడవలెనో, దేనిని సరియైనదిగాను తప్పైనదిగాను ఒప్పుకొని తీర్పు తీర్చవలెనో అది చూపును; అది పాఠశాలలలో మాత్రమే కాదు, సంఘ న్యాయసభలలోను (కన్సిస్టరీలలోను), న్యాయస్థానములలోను, సంఘములలోను అవసరమైనది; అన్నిటికంటె ముఖ్యముగా సంఘములలో.

నేను ఎల్లప్పుడు సంగీతమును ప్రేమించితిని; ఈ కళలో నైపుణ్యము గలవాడు మంచి స్వభావము గలవాడై, సమస్తమునకు తగినవాడై యుండును. మనము పాఠశాలలలో సంగీతమును బోధింపవలెను; పాఠశాల ఉపాధ్యాయునికి సంగీతములో నైపుణ్యముండవలెను, లేనియెడల నేను అతనిని లక్ష్యపెట్టను; సంగీతములో బాగుగా అభ్యాసము చేయనియెడల యౌవనులను బోధకులుగా నియమింపకూడదు.

పాడుటకు ఈ లోక వ్యవహారములతో ఏ సంబంధమును లేదు, అది వ్యాజ్యముల కొరకు కాదు; గాయకులు ఉల్లాసముగాను దుఃఖములనుండియు చింతలనుండియు విముక్తులుగాను ఉందురు.

సంగీతము శ్రేష్ఠమైన కళలలో ఒకటి; స్వరములు వాక్యమునకు జీవమిచ్చును; సౌలు రాజులో మనము చూచునట్లు, అది విషాదమును తరిమివేయును. రాజులును అధిపతులును సంగీతమును పోషింపవలెను, ఏలయనగా గొప్ప ప్రభువులును పాలకులును మంచి ఉదార కళలను చట్టములను సంరక్షింపవలెను; సామాన్య ప్రజలకు వాటియందు ఆశయు ప్రేమయు ఉన్నను, వారి సామర్థ్యము చాలదు. మంచివారును దైవభక్తిగలవారునైన రాజులు గాయకులను పోషించి వారికి జీతములిచ్చిరని బైబిలులో మనము చదువుచున్నాము. విచారముగాను దుఃఖముగాను ఉన్న మనస్సుకు సంగీతము శ్రేష్ఠమైన ఆదరణ; దానిద్వారా హృదయము సేదదీర్చబడి మరల సమాధానములో స్థిరపడును.