విలాపవాక్యములు 2

విలాపవాక్యములు 2

విలాపవాక్యములు 2:1

1. ప్రభువు తన కోపమందు సీయోను కుమార్తెను మేఘముచేత ఎట్లు కప్పియున్నాడు! ఇశ్రాయేలు సౌందర్యమును ఆకాశమునుండి భూమిమీద పడవేసియున్నాడు, తన కోపదినమందు తన పాదపీఠమును జ్ఞాపకము చేసికొనకయున్నాడు!

1. Quomodo obnubilavit in iracundia sua Dominus filiam Sion, projecit a coelo in terram decorem Israel, et non recordatus est scabelli pedum suorum in dic iracundiae!

నమ్మశక్యము కాని సంగతి, ఒక విపరీత సూచకక్రియవంటిది, సంభవించెనని ప్రవక్త మరల ఆశ్చర్యముతో బిగ్గరగా పలుకుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన కటాక్షములోనికి చేర్చుకొనుట మాత్రమే గాక నిత్య నిబంధనను ఎవరితో చేసెనో ఆ ప్రజలు ఈ విధముగా ఆయనచేత విడువబడుట మొదటి చూపునకు మిక్కిలి అసంగతముగా కనబడెను. మనుష్యులు నూరుసార్లు విశ్వాసఘాతకులైనను, దేవుడు ఎన్నడును మారడు, తన నమ్మకత్వమందు నిశ్చలుడై నిలుచును; మరియు ఆయన నిబంధన మనుష్యుల యోగ్యతలమీద ఆధారపడునట్లు చేయబడలేదని మనకు తెలియును. కాబట్టి ప్రజలు ఎట్టివారైనను, దేవుడు తన సంకల్పమందు నిలిచియుండవలసినదే, అబ్రాహామునకు చేసిన వాగ్దానమును రద్దుచేయరాదు. అయితే యెరూషలేము పాడుగా చేయబడినప్పుడు, దేవుని నిబంధన యావత్తును రద్దైపోయినట్లుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ ఏదో విపరీత సూచకక్రియను చూచినవానివలె, దేవుడు మేఘముచేత ఎట్లు కప్పెను, లేక చీకటి కమ్మజేసెను, ఇత్యాదిగా బిగ్గరగా పలుకుట ఆశ్చర్యము కాదు.

అయితే అదే సమయమున మనము గమనించవలసినదేమనగా, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని నమ్మకత్వమును గాని నిలకడను గాని బలహీనపరచవలెనని ఉద్దేశించలేదు, తమ సోమరితనములో మొద్దుబారిపోయిన తన స్వజనుల అవధానమును ఈ విధముగా మేల్కొలుపవలెనని ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా వారు కీడుల భారము క్రింద అణచబడియున్నను, తమ మూర్ఖత్వమందు కఠినులైయుండిరి. అయితే మనస్సునందు దీనుడై, మనము చెప్పిన బలిని, అనగా దీనమైనదియు నలిగినదియునైన ఆత్మను, తీసికొనివచ్చువాడు తప్ప మరెవడును నిజముగా దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుట అసాధ్యము. (కీర్తనలు 51:19.) కాబట్టి దాదాపు ప్రజలందరిలో ప్రబలియున్నదని తనకు తెలిసిన కాఠిన్యమును మెత్తపరచుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము. అందుచేతనే అతడు ఒక విధమైన విస్మయముతో, దేవుడు మేఘముచేత ఎట్లు కప్పెను, ఇత్యాదిగా బిగ్గరగా పలికెను.

కొందరు ఈ మాటలను, “దేవుడు ఎట్లు పైకెత్తెను,” ఇత్యాదిగా అనువదించుచున్నారు; అది మంచి అర్థములో తీసికొనబడనంతవరకు ఒప్పుకొనదగినదే, ఏలయనగా తన కోపమందు అని చెప్పబడియున్నది; అయితే ఈ సందర్భములో పైకెత్తుట, క్రిందపడవేయుట అను మాటలు కలిపి చదువవలెను; ఏలయనగా మట్టిపాత్రను ముక్కలుగా పగులగొట్టగోరువాడు దానిని నేలమీద పడవేయుట మాత్రమే గాక, మరింత బలముతో క్రిందపడునట్లు దానిని పైకెత్తును. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను మరింత బలాత్కారముతో ముక్కలుగా పగులగొట్టుటకై, వారిని ఘనపరచుటకు కాదు గాని మరింత బలముగా నేలకు కొట్టుటకే, వారిని పైకెత్తెను అను భావమును మనము తీసికొనవచ్చును. అయినను ఈ భావము బహుశా మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదిగా కనబడుచున్నందున, దేవుడు తన ఉగ్రతలో సీయోను కుమార్తెను మేఘముచేత కప్పెను అను మొదటి వివరణతో నేను తృప్తిపడుచున్నాను; తరువాత, ఆయన ఆమెను ఆకాశమునుండి భూమిమీద పడవేసెను అను వివరణ వచ్చుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను, వారు కొంతకాలము అనుభవించిన ఉన్నతమైన ఘనతనుండి క్రిందికి లాగినప్పుడు, వారిని చీకటితో కప్పెను. కావున ఆయన ఇశ్రాయేలు మహిమ యావత్తును భూమిమీద పడవేసెను, మరియు తన పాదపీఠమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు.

దేవుడు తన స్వంత పరిశుద్ధస్థలమును కనికరింపనందున, ప్రవక్త ఇక్కడ పరోక్షముగా దేవునితో వాదించుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇప్పుడే చెప్పబడినట్లు, దేవుడు సీయోను పర్వతమును తనకొరకు ఏర్పరచుకొనెను; అక్కడ తన నామస్మారకమును ఉంచినందున అక్కడ తనకు ప్రార్థనలు చేయబడవలెనని ఆయన సంకల్పించెను. కాబట్టి ఆయన తన స్వంత పరిశుద్ధస్థలమును కనికరింపనప్పుడు, అది ఆయన నిలకడకు అనుగుణముగా కనబడలేదు, మరియు ఈ విధముగా ఆయన తన స్వంత మహిమను కూడ లక్ష్యపెట్టనట్లు కనబడెను. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశము ఏమనగా, దేవుడు తన స్వంత పరిశుద్ధస్థలమునైనను కనికరింపనప్పుడు ఆయన ఉగ్రత ఎంతగా రగులుకొనెనో ప్రజలకు చూపుటయే.

ఏలయనగా దేవుడు ఎన్నడును హేతువు లేకుండ కోపపడడనియు, శిక్ష యొక్క తగిన పరిమాణమును ఎన్నడును మించడనియు అతడు ఈ సూత్రమును అంగీకృతముగా తీసికొనుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తన స్వంత దేవాలయమును నాశనముచేయునంతగా ఆయన ఉగ్రత గొప్పదైనప్పుడు, అది భయంకరమైన ఉగ్రతకు సూచనయైయుండెను; మరియు మనుష్యుల పాపములు తప్ప దానికి కారణము మరేమి? ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, దేవుడు తన తీర్పులలో ఎల్లప్పుడు మితమును కాపాడును. కాబట్టి దేవుడు తన పాదపీఠమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు అను ఈ సంగతిని వారియెదుట ఉంచుటకంటె మెరుగుగా ఆయన ప్రజలకు వారి పాపముల ఘోరత్వమును వ్యక్తపరచియుండలేడు.

మరియు మిక్కిలి సముచితమైన రూపకముచేత దేవాలయము దేవుని పాదపీఠమని పిలువబడుచున్నది. అది నిజముగా ఆయన నివాసస్థలమని పిలువబడుచున్నది; ఏలయనగా లేఖనములో దేవాలయము దేవుని మందిరమని తరచుగా చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి అది దేవుని మందిరమును, నివాసస్థలమును, విశ్రాంతిస్థలమునై యుండెను. అయితే మనుష్యులు ఎల్లప్పుడు మూఢభక్తివైపు మొగ్గుచుందురు గనుక, వారి తలంపులను భూసంబంధమైన మూలపదార్థములకు పైగా లేవనెత్తుటకై, దేవాలయము దేవుని పాదపీఠమని మరొకవైపున లేఖనములో మనకు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది. ఆ విధముగా కీర్తనలలో, “ఆయన పాదపీఠము ఎదుట నమస్కారము చేయుడి,” (కీర్తనలు 99:5;) అనియు, మరల, “ఆయన పాదములు నిలుచు స్థలమందు మనము నమస్కారము చేయుదము” అనియు ఉన్నది. (కీర్తనలు 132:7.)

508 ఇక్కడి క్రియ భవిష్యత్కాలములో ఉన్నది, మరియు ఈ వాక్యఖండమును ఈ విధముగా అనువదించవచ్చును, — ప్రభువు తన ఉగ్రతలో సీయోను కుమార్తెను మేఘముచేత ఎందుకు కప్పవలెను? మరియు విలాపవాక్యములు 1:1 లోని {,{ישבה అనునది భవిష్యత్కాలములో ఉన్నదైతే, అది అట్లుండవచ్చును గనుక, ఆ వాక్యఖండమును కూడ అదే విధముగా అనువదించవచ్చును, — జనములతో నిండియుండిన పట్టణము ఒంటరిగా ఎందుకు కూర్చుండవలెను? అప్పుడు ఇక్కడ, మునుపటి సందర్భములోవలెనే, సీయోనుకు సంభవించినదాని వర్ణన వచ్చుచున్నది, — ఆయన ఇశ్రాయేలు మహిమను ఆకాశమునుండి భూమికి పడవేసెను, తన ఉగ్రతదినమందు తన పాదపీఠమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు. అదే సమయమున, ఈ రెండు వాక్యఖండములను విలాపవాక్యములు 1:1 పై ఒక వివరణలో ప్రతిపాదించినట్లు అనువదించి, క్రియల కాలములను కాపాడవచ్చును. ఇక్కడి క్రియ స్పష్టముగా భవిష్యత్కాలములో ఉన్నది, మునుపటి సందర్భములోని క్రియ కూడ అట్లుండవచ్చును; మరియు వెల్ష్ భాషలోవలెనే హెబ్రీలో కూడ భవిష్యత్కాలము తరచుగా వర్తమానకాలముగా తీసికొనవలసియున్నది. ఇది ఎట్లు! తన ఉగ్రతలో ప్రభువు సీయోను కుమార్తెను మేఘముచేత కప్పుచున్నాడు! — సం.

కాబట్టి పైకి భిన్నముగా కనబడు ఈ రెండు పలుకుబడులు, దేవాలయము దేవుని మందిరమును ఆయన నివాసస్థలమునై యుండెననియు, అయినను అది కేవలము ఆయన పాదపీఠమై యుండెననియు చెప్పుటలో చక్కగా ఏకీభవించుచున్నవని మనము చూచుచున్నాము. ఆయన అక్కడ సన్నిధియైయున్నాడని విశ్వాసులు అనుభవమువలన తెలిసికొనిరి గనుక అది దేవుని మందిరమైయుండెను; కాబట్టి దేవుడు తన సన్నిధికి సూచనలను అనుగ్రహించినందున, దేవాలయము దేవుని మందిరమనియు, ఆయన విశ్రాంతిస్థలమనియు, నివాసస్థలమనియు సరిగానే పిలువబడెను. అయితే విశ్వాసులు దృశ్యమైన పరిశుద్ధస్థలముమీద తమ మనస్సులను నిలిపి, ఈ విధముగా స్థూలమైన ఊహకు చోటిచ్చి, మూఢభక్తిలో పడి, దేవుని స్థానములో విగ్రహమును ఉంచకుండునట్లు, దేవాలయము దేవుని పాదపీఠమని పిలువబడెను. ఏలయనగా అది పాదపీఠమైయుండినందున, విశ్వాసులు ఇంకను పైకి లేచి, తమ తలంపులను లోకమునకు పైగా లేవనెత్తినప్పుడే దేవుడు నిజముగా వెదకబడుచున్నాడని తెలిసికొనవలసియుండెను. ఈ విధమైన పలుకుబడి యొక్క ఉద్దేశమేమిటో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

దేవుడు తన దేవాలయమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదని చెప్పబడుచున్నది, ఆయన దానిని పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టనందున కాదు గాని, దేవాలయ నాశనము మనుష్యులలో మరి ఏ అభిప్రాయమును పుట్టించలేకపోయినందుననే. కాబట్టి దేవాలయము అపవిత్రుల చేతులచేత కాల్చబడుటయు, దోచుకొనబడిన తరువాత పడగొట్టబడుటయు చూచినవారందరు, దేవాలయము దేవునిచేత విడువబడెనని తలంచిరి; ఆ విధముగానే ఆయన యెహెజ్కేలు ద్వారా కూడ మాటలాడుచున్నాడు. (యెహెజ్కేలు 10:18.) కాబట్టి ఈ మరపు, లేక జ్ఞాపకము చేసికొనకపోవుట, మనుష్యుల తలంపులకు సంబంధించినది; ఏలయనగా దేవుడు దేవాలయమును ఎంతగా జ్ఞాపకము చేసికొనియున్నను, కొంతకాలము ఆయన దానిని లక్ష్యపెట్టనట్లు కనబడెను. అదే సమయమున నేను చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా ప్రవక్త ఇక్కడ దేవునితో తర్కించవలెననియు ఆయనతో వాదించవలెననియు ఉద్దేశించలేదు గాని, దానికి భిన్నముగా ప్రజలు దేనికి పాత్రులైరో చూపవలెనని ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా దేవుడు వారి పాపములనుబట్టి ఎంతగా కోపపడెననగా, తన స్వంత దేవాలయము అపవిత్రపరచబడుటకు ఆయన సహించెను. రాజ్యమును గూర్చి కూడ అదే సంగతి తరువాత వచ్చుచున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:2

2. ప్రభువు యాకోబు నివాసస్థలములన్నిటిని మింగివేసియున్నాడు, కనికరింపకయున్నాడు; తన ఉగ్రతలో యూదా కుమార్తె కోటలను పడద్రోసియున్నాడు; వాటిని నేలకు కూల్చియున్నాడు; రాజ్యమును దాని అధిపతులను అపవిత్రపరచియున్నాడు.

2. Perdidit Dominus, non pepercit (hoc est, non parcendo, absque venia) omnia habitacula Jacob; diruit in excandescentia sua munitiones filiae Jehudah; detraxit ad terram: profanavit regnum ejus et principes ejus.

అతడు అదే విషయమును ఇతర మాటలలో కొనసాగించుచున్నాడు. దేవుడు క్షమాపణ లేకుండ యాకోబు నివాసస్థలములన్నిటిని నాశనము చేసెనని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు; కొందరు “యాకోబు సౌందర్యమంతటిని (లేక అలంకారమంతటిని)” అని చదువుచున్నారు. అయితే ఆయన యాకోబు నివాసస్థలములన్నిటిని నాశనము చేసెను అను మరియొక అనువాదమే మరింత సముచితమైనది; తరువాత ఆయన తన ఆగ్రహములో పడగొట్టెను, ఇత్యాది.

ఈ పదము అతిశయము అను అర్థమిచ్చు పదమునుండి వచ్చినది; అయితే ఉగ్రతను సూచించు పదములన్నియు దేవునికి అన్వయింపబడుచున్నవి గాని అవి సరిగా ఆయనకు చెందవని మనకు తెలియును. కాబట్టి దేవుడు తన తీవ్రమైన ఉగ్రతలో కోటలన్నిటిని పడగొట్టి వాటిని నేలకు పడవేసెను; తరువాత, ఆయన అపవిత్రపరచెను, ఇత్యాది.

రాజ్యమును అధిపతులను అపవిత్రపరచుట అను ఈ సంగతి, దేవుడు తన పాదపీఠమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు అని అతడు చెప్పిన మునుపటి వచనమునకు సరిపోవుచున్నది; ఏలయనగా ఆ రాజ్యము యాజకసంబంధమైనదియు దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడినదియునై యుండెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి అది అపవిత్రపరచబడినప్పుడు, దేవుడు ఒక విధముగా తన నామమును నిందకు గురిచేసెను అని తేలుచున్నది; ఏలయనగా ఈ విధముగా భక్తిహీనులందరి నోళ్లు తెరవబడెను, తద్వారా వారు గర్వముతో తమ దూషణలను కుమ్మరించిరి.

కాబట్టి దేవుడు రాజ్యమునైనను దేవాలయమునైనను కనికరింపలేదు గనుక, యూదులమీద ఆయన ఉగ్రత భయంకరమైనదని దీనినుండి తేలుచున్నది. ఆయన నీతిగల న్యాయాధిపతి గనుక, యూదుల పాపములు ఎంత గొప్పవనగా ఈ అత్యంత దేవద్రోహమునకు నింద వారిమీదనే పడెను అని ఇప్పుడు తేలుచున్నది; ఏలయనగా దేవాలయము విషయములోను రాజ్యము విషయములోను దేవుని నామము నిందకు గురియైనది వారి పాపములవలననే.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు దత్తత చేసికొనినవారిని ఎంత భారమైన శిక్షలతో నీవు దండించితివో మేము గ్రహించునట్లు ఆ పూర్వకాలపు దృష్టాంతములను నేడు నీవు మా యెదుట ఉంచుచున్నావు గనుక, — ఓ దేవా, మేము నిన్ను లక్ష్యపెట్టుటను, మా జీవితము యావత్తును జాగ్రత్తగా పరిశీలించుకొనుటను, నేటివరకు నీవు మమ్మును ఎంత దయతో కాపాడితివో తగినట్లు తలపోయుటను నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; ఆ విధముగా మేము నీ దండనలను ఎల్లప్పుడు ఓర్పుతో సహించుచు, దీనమైనదియు నిష్కపటమైనదియునైన హృదయముతో నీ కనికరమును ఆశ్రయించుదుము గాక; నీ సంఘము ఇప్పుడు పడియున్న దుర్భరస్థితినుండి దానిని లేవనెత్తుటకును, నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా నీ నామము సర్వలోకమందు మహిమపరచబడునట్లు దానిని పునరుద్ధరించుటకును నీకు ఇష్టమగువరకు మేము ఆలాగు చేయుదుము గాక. — ఆమేన్.

ఐదవ ఉపన్యాసము

విలాపవాక్యములు 2:3

3. ఆయన తన కోపావేశమందు ఇశ్రాయేలుయొక్క శృంగమంతటిని ఛేదించియున్నాడు; శత్రువుల యెదుటనుండి తన కుడిచేతిని వెనుకకు తీసియున్నాడు; చుట్టునున్నదంతయు మింగివేయు అగ్నిజ్వాలవలె ఆయన యాకోబుమీద మండెను.

3. Confregit in excandescentia irae suae omne cornu Israelis: retraxit (vel, redire fecit) retrorsum dexteram suam a facie inimici, et exarsit in Jacob tanquam ignis, flamma devoravit in circuitu.

యిర్మీయా అదే సంగతిని నానా విధములుగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అయితే అతడు చెప్పునదంతయు, ప్రజలును పట్టణమును దేవాలయమును నాశనము చేయబడినప్పుడు అది దేవుని అత్యంత ప్రతీకారమునకు నిదర్శనమైయుండెనని చూపుటకే ఉద్దేశింపబడియున్నది. అయితే ఇక్కడ దేవుడే ఆ విపత్తునకు కర్తగా చూపబడుచున్నాడని గమనించవలెను; లేనియెడల ప్రవక్త తన స్వదేశ నాశనమును గూర్చి వ్యర్థముగా విలపించియుండును; అయితే అతడు సమస్త శ్రమలలో దేవుని హస్తమును ఒప్పుకొనెను గనుక, దేవుడు తన స్వంత ప్రజలమీద అంత తీవ్రముగా అసంతృప్తి చెందుటకు ఆయనకు న్యాయమైన హేతువు కలదని అతడు తరువాత జతచేసెను.

దేవుడు ప్రతి శృంగమును విరుగగొట్టెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. శృంగము అనగా బలము, అట్లే శ్రేష్ఠత లేక ఘనత అని మనకు తెలియును; విరుగగొట్టుట అను పదము బలమును లేక శక్తిని సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నను, నేను ఇక్కడ ఆ రెంటిని చేర్చుటకు మొగ్గుచున్నాను. అయితే దేవుడు తన ఉగ్రతయొక్క ఆగ్రహములో ఇశ్రాయేలుయొక్క ప్రతి శృంగమును విరుగగొట్టెను అను వాక్యఖండము యావత్తును గమనించవలెను. స్వల్ప అతిక్రమములచేత నొచ్చుకొనినవానివలె దేవుడు తన ప్రజలమీద కోపపడలేదనియు, ఆయన ఉగ్రత యొక్క పరిమాణము అసాధారణమైనదనియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజల భక్తిహీనత ఎంతగా బయలుపడెననగా దేవునికి కలిగిన అపరాధము స్వల్పమైనది కాజాలదు. కాబట్టి ఉగ్రతయొక్క ఆగ్రహము అనుటచేత, దేవుడు తీవ్రమైన ఆవేశముచేత ప్రతీకారము చేయుటకు దూసుకొనిపోయినట్లు ఏదో అతిశయమును ప్రవక్త సూచించుటలేదు; ప్రజలు ఎంత దుష్టులైరనగా ఇంత పాతుకుపోయిన భక్తిహీనతను సాధారణ రీతిగా శిక్షించుట దేవునికి తగదు అనియే అతడు సూచించుచున్నాడు.

తరువాత దేవుడు శత్రువుల యెదుటనుండి తన కుడిచేతిని వెనుకకు తీసెను అనియు, అదే సమయమున చుట్టునున్నదంతయు తన జ్వాల మింగివేయు అగ్నివలె ఆయన మండెను అనియు అతడు జతచేయుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ రెండు సంగతులను సూచించుచున్నాడు; మొదటిదేమనగా, దేవుడు తన ప్రజలకు సహాయము చేయుటకును వారి శత్రువులను ఎదిరించుటకును అలవాటుపడియుండినను, గొప్ప అపాయములలో వారు ఆయన సహాయమును అనుభవించియుండినను, ఇప్పుడు ఆయన ప్రజలు విడువబడి సమస్త నిరీక్షణ లేనివారైరి. కాబట్టి మొదటి వాక్యఖండము, ప్రజలు దేవుని విసర్జించినందున ఆయన మునుపటివలె వారికి విమోచకుడుగా ఉండడని ప్రకటించుచున్నది. అయితే దేవుడు తన కుడిచేతిని వెనుకకు తీసెనని అతడు అలంకారికముగా మాటలాడుచున్నాడు; దేవుని కుడిచేయి అనగా ఆయన సంరక్షణ అని అందరికి తెలిసినదే. అయితే ప్రవక్త భావము ఎంతమాత్రమును అస్పష్టముగా లేదు; అనగా ఇకమీదట దేవుడు తన ప్రజల శత్రువులను ఎదుర్కొని ఈ విధముగా వారిని క్షేమముగా కాపాడునను నిరీక్షణ ఏమాత్రము లేదు, ఏలయనగా ఆయన తన చేతిని వెనుకకు తీసెను.

అయితే రెండవ సంగతి కూడ జతచేయబడియున్నది, అనగా దేవుని హస్తము అగ్నివలె మండెను. ప్రజలు దేవునిచేత ఎంతగా విసర్జింపబడిరనగా ఆయననుండి ఏ సహాయమును నిరీక్షింపజాలకపోవుట దానంతట అదే దుఃఖకరమైన సంగతి; అయితే ఆయన తన ప్రజలను నాశనముచేయుటకు ఆయుధధారియై బయలుదేరుట ఇంకను కఠినమైన సంగతి. మరియు అగ్ని అను రూపకమును గమనించవలెను; ఏలయనగా దేవుని కుడిచేయి తన ప్రజలకు విరోధముగా ఉండెనని మాత్రమే అతడు చెప్పియుండినయెడల, ఆ పలుకుబడి అంత బలమైనదిగా ఉండియుండదు; అయితే అతడు దేవుని కుడిచేతిని మండుచున్న అగ్నితో, దాని జ్వాల ఇశ్రాయేలునంతటిని దహించివేసినదానితో, పోల్చినప్పుడు అది మరింత భయంకరమైన సంగతియాయెను.

మరియు ఈ మాటలచేత ఇశ్రాయేలీయులకు జ్ఞాపకము చేయబడినదేమనగా, వారు తమ విపత్తులను గూర్చి సాధారణ రీతిగా విలపింపరాదు, దానికి భిన్నముగా తమ సమస్త కీడులకు కారణమును, అనగా తమమీదికి దేవుని ఉగ్రతను రేపుటను, గంభీరముగా తలపోయవలసియుండెను; అంతమాత్రమే గాక, దేవుడు వారిమీద అసాధారణ స్థాయిలో కోపపడెను, అయినను న్యాయముగానే కోపపడెను, గనుక ఫిర్యాదు చేయుటకు వారికి హేతువేమియు లేదు. తరువాత వచ్చునది,

విలాపవాక్యములు 2:4

4. శత్రువువలె ఆయన తన విల్లు ఎక్కుపెట్టియున్నాడు; విరోధివలె తన కుడిచేతితో నిలువబడియున్నాడు; సీయోను కుమార్తె గుడారములో కంటికి అందమైనవారినందరిని హతముచేసియున్నాడు; అగ్నివలె తన ఉగ్రతను కుమ్మరించియున్నాడు.

4. Extendit arcum suum tanquam inimicus, stetit dextera ejus tanquam adversarius, et occidit omnex desiderabiles aspectu (oculo) in tabernaculo filiae Sion (vel, in tabernaculum filiae Sion); effudit tanquam ignem Iracundiam suam.

తన ప్రజలను కాపాడుటకు అలవాటుపడిన దేవుడు ఇప్పుడు వారికి విరోధముగా ఆయుధములు చేపట్టెను అని అతడు ఇప్పుడు మరియొక రూపకమును ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా భాగమును సమస్తమునకు ప్రతిగా పేర్కొనుచు, విల్లు అనుదానిలో ప్రతి ఇతర ఆయుధమును అతడు చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తన విల్లు ఎక్కుపెట్టెనని అతడు చెప్పినప్పుడు, ఆయన సంపూర్ణముగా ఆయుధధారియైయుండెనని చెప్పినట్లే. కాబట్టి మనము మునుపు చూచినట్లు విల్లు అనగా ప్రతి విధమైన ఆయుధము. తరువాత ఆయన కుడిచేయి విరోధివలె నిలిచెనని అతడు జతచేయుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు మునుపు తాకిన సంగతిని మరింత స్పష్టముగా వర్ణించుచున్నాడు, అనగా దేవుడు తన ప్రజలను వారి శత్రువుల ఇష్టమునకు అప్పగించుట మాత్రమే గాక, తానే వారి శత్రువులకు ధ్వజమెత్తి, ఆయుధముగల చేతితో వారికి ముందుగా నడిచెను. మరియు దేవుని కుడిచేయి అనుటచేత అతడు వారి శత్రువులందరిని ఉద్దేశించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా యుద్ధము కల్దీయులచేత తేబడలేదు గాని, దానిద్వారా ప్రజల దుష్టత్వమును, విశేషముగా వారి తెగించిన మొండితనమును శిక్షింపవలెనని దేవుడే నిర్ణయించెను అను ఈ సంగతిని ప్రజల మనస్సులలో జాగ్రత్తగా ముద్రించుట అవసరమైయుండెను; ఏలయనగా ప్రజలను సరియైన మార్గమునకు మరల తెచ్చుటకు ఆయన దేనిని విడిచిపెట్టలేదు.

509 గాటకర్, హెన్రీ, బ్లేనీ, మరియు హెండర్సన్ “కుడిచేయి” అనుదానిని ఇశ్రాయేలుదిగా ఎంచుచున్నారు — అనగా ఇశ్రాయేలు తన శత్రువులను ఎదుర్కొనుటకు శక్తి లేకుండునట్లు దేవుడు ఇశ్రాయేలు కుడిచేతిని వెనుకకు తీసెను, లేక అడ్డగించెను. అయితే స్కాట్ కాల్విన్‌తో ఏకీభవించుచున్నాడు; మరియు Syr. తప్ప ప్రాచీన అనువాదములు కూడ అదే అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా ఉన్నవి, ఏలయనగా అవి ఆ సర్వనామమును “తనదే — suam” అని అనువదించుచున్నవి: Targ. కూడ అదే అభిప్రాయమును తీసికొనుచున్నది. ఆ పదము “చేయి” అని యుండినయెడల, అది ఇశ్రాయేలుకు అన్వయింపబడియుండవచ్చును; అయితే అది “కుడిచేయి,” అది సాధారణముగా సంరక్షణను, లేక మరి ముఖ్యముగా తన ప్రజలను కాపాడుటకును శత్రువులను ఎదిరించుటకును ప్రయోగింపబడు దేవుని శక్తిని సూచించును. దేవుడు “విరోధివలె తన కుడిచేతితో నిలువబడెను” అని తరువాతి వచనములో చెప్పబడినదానిచేత ఇది మరింత స్థిరపడుచున్నది. కీర్తనలు 74:11 చూడుడి — సం.

510 చివరి వాక్యఖండమును అక్షరశః ఈ విధముగా అనువదించవచ్చును, — మరియు ఆయన యాకోబులో అగ్నివలె మండెను, జ్వాల చుట్టునున్నదానిని మింగివేసెను. — సం.

కాబట్టి ఇక్కడ దేవుని ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడెల్లను, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, తాము దేవునితో వ్యవహరించవలసియున్నదని ప్రజలకు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నదని మనము తెలిసికొనవలెను; వారు దీనిని మరచిపోకుండునట్లును, అది ప్రతికూల దైవగతి అని తలంచకుండునట్లును, కీడులకు మరి ఏవో కారణములను కలలుగనకుండునట్లును; ఏలయనగా ఈ విషయములో తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుటలో మనుష్యులు మిక్కిలి నేర్పరులైయుందురు.

దేవుడు యెరూషలేము ప్రాకారమును నాశనము చేయుటకు ఆలోచించెనని చెప్పబడిన చోట దీనిని మనము తరువాత మరింత స్పష్టముగా చూతుము; అయితే ఈ ఆలోచన ఆయన నిర్ణయముతో సమానమైనది. కాబట్టి ఇక్కడ సారాంశముగా కనబడుచున్నదానినే ప్రవక్త అక్కడ మరింత సంపూర్ణముగా వివరించుచున్నాడు, అనగా ప్రజలు ఆయన బలిష్ఠమైన చేతిక్రింద తమ్మును తాము తగ్గించుకొనుట నేర్చుకొనునట్లు దేవుడు ఈ విధముగా ప్రజల యెదుటికి తేబడెను. దేవుని హస్తము నిజముగా దృశ్యమైనది కాదు, అయితే కల్దీయులను మాత్రమే లక్ష్యపెట్టరాదనియు, వారిని నడిపించిన దేవుని మరుగైన హస్తమును విశ్వాస నేత్రములతో చూచియుండవలెననియు ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజలకు విరోధముగా నిలిచినది దేవుని ఈ హస్తమే.

తరువాత ఆయన ఏర్పరచబడిన పురుషులనందరిని హతముచేసెను అని వచ్చుచున్నది; కొందరు “ఆశింపదగిన సమస్త వస్తువులను” అని చదువుచున్నారు; అయితే మనుష్యులే ఉద్దేశింపబడిరని ఎంచుట మరింత సముచితముగా కనబడుచున్నది; అనగా ప్రజలలో శ్రేష్ఠులు సీయోను కుమార్తె గుడారములో దేవుని హస్తముచేత నశించిరి అని అతడు చెప్పినట్లున్నది; అయినను చివరి వాక్యఖండము వచనాంతముతో మరింత చక్కగా కలియును, అనగా సీయోను కుమార్తె గుడారముమీద దేవుడు తన ఉగ్రతను, లేక తన కోపమును, అగ్నివలె కుమ్మరించెను.

అతడు మునుపటి వచనములో ఉపయోగించిన రూపకమునే మరల చెప్పుచున్నాడు; మరియు దీనిని మనము జాగ్రత్తగా గమనించవలెను; ఏలయనగా తాను తన శత్రువులను మింగివేయు అగ్నిగా ఉందునని దేవుడు యెషయా ద్వారా బెదిరించుచున్నాడు: “ఇశ్రాయేలుయొక్క వెలుగు అగ్నియగును, వారి పరిశుద్ధదేవుడు అగ్నిజ్వాలయగును, అది సమస్త గచ్చపొదలను సమస్త విధములైన కఱ్ఱలను మింగివేయును.” (యెషయా 10:7.)

అక్కడ దేవుడు కల్దీయులను బెదిరించెను; తన ప్రజలకు ఆదరువుగాను సంరక్షకుడుగాను ఆయన కల్దీయులతో పోరాడినప్పుడు తన ప్రతీకారము భయంకరముగా ఉండునని చెప్పినట్లున్నది. అక్కడ ఆయన తన్ను తాను ఇశ్రాయేలుయొక్క వెలుగు అనియు పరిశుద్ధుడు అనియు పిలుచుకొనుచున్నాడు; అందుచేత కల్దీయుల విషయములో తాను అగ్నియు జ్వాలయు అగుదునని ఆయన చెప్పెను. అయితే ఇక్కడ అతడు ఏమి చెప్పుచున్నాడు? దేవుడు తన ఉగ్రతను అగ్నివలె కుమ్మరించెననియు, దాని జ్వాల ఇశ్రాయేలులో చూచుటకు అందమైనదంతటిని చుట్టునున్నదంతటిని మింగివేసెననియు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి లేనియెడల తమ శత్రువులమీద కుమ్మరింపబడియుండు దేవుని ప్రతీకారమును ప్రజలు తమమీదికే రేపుకొనిరని దీనినుండి మనము చూచుచున్నాము; ఈ విధముగా ప్రజల పాపము రెట్టింపాయెను. తరువాత వచ్చునది, —

విలాపవాక్యములు 2:5

5. ప్రభువు శత్రువువలె ఆయెను; ఆయన ఇశ్రాయేలును మింగివేసియున్నాడు, దాని నగరులన్నిటిని మింగివేసియున్నాడు; తన కోటలను పాడుచేసియున్నాడు; యూదా కుమార్తెలో దుఃఖమును అంగలార్పును విస్తరింపజేసియున్నాడు.

5. Fuit Dominus tanquam hostis, perdidit Israelem, perdidit omnia palatia ejus, corrupit munitiones ejus, auxit in filia Jehudah fletum Et lamentationem.

దేవుడు తన స్వంత ప్రజలకు శత్రువాయెనని ప్రవక్త తరచుగా మరల మరల చెప్పియున్నందున ఈ మాటలు అనవసరమైనవిగా కనబడవచ్చును; అయితే వారు మిక్కిలి శ్రమపొందినను, తమ విపత్తు ఎక్కడనుండి వచ్చెనో సరిగా తలపోయలేదని మనము తరువాత చూతుము. కాబట్టి వారు తమ కీడులచేత ఎంత మొద్దుబారిపోయిరనగా తమ కన్నులను దేవునివైపు త్రిప్పలేదు గనుక, దేవుడు న్యాయాధిపతి అని తమ కీడులవలన ఎట్టకేలకు వారు గ్రహించునట్లు ఈ కారణముచేత వారు తరచుగా ప్రేరేపింపబడి పురికొల్పబడిరి. ఈ సత్యమును గూర్చి వారిని ఒప్పించుట కష్టమైనందున, దానిని క్లుప్తముగా తాకుట చాలదని ప్రవక్త తలంచి, ప్రజలు ఎట్టకేలకు తమ స్పర్శలేని స్థితినుండి మేల్కొనునట్లు దానిమీద విస్తారముగా నిలిచియుండుట అవసరమని గ్రహించెను.

ఇశ్రాయేలీయులు కల్దీయులమీద తమ కన్నులను నిలిపి, ఈ విధముగా వారే యుద్ధమునకు ముఖ్య ప్రేరకులని తలంచకుండునట్లు, దేవుడే వారికి శత్రువువలె ఉండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి వారు దేవుని మరుగైన ప్రేరణచేత ఆ యుద్ధమును చేపట్టిరనియు, దేవుడు తన స్వంత శక్తిని వారికి అనుగ్రహించినందున దానిని విజయవంతముగా నడిపించిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. అందుచేత దేవుని తమకు విరోధిగా కలిగియుండుటకంటె దుఃఖకరమైనదేదియు ఉండదని విశ్వాసులు నిర్ధారించుకొనియుండవలెను; ఏలయనగా దేవుని హస్తముచేత తాము కాపాడబడుటకు వారు తమ్మును అప్పగించుకొనినంతకాలము, వారు తమ శత్రువులందరిమీద విజయులైరని మనకు తెలియును, తద్వారా వారు అప్పుడు ఏ హానియు లేకుండ సమస్త అపాయములను ఎదుర్కొనగలిగిరి. దేవుని సంరక్షణ ఆశ్రయముల క్రింద వారు విజయవంతులును వర్ధిల్లువారునై యుండినట్లే, ఇప్పుడు దేవుడు వారికి విరోధముగా పోరాడుచున్నందుననే తప్ప మరి ఏ కారణముచేతను కాక వారు దుర్దశలో ఉన్నారని ప్రవక్త ఇప్పుడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అయితే దేవుడు హేతువు లేకుండ మనుష్యులమీద ఎన్నడును కోపపడడను మనము గమనించిన సత్యమును అదే సమయమున మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; మరియు ఆయన తన ప్రజలకు దయ చూపుటకు విశేషముగా మొగ్గుచుండెను గనుక, అవశ్యకత ఆయనను బలవంతపెట్టియుండనియెడల ఆయన ఈ విధముగా ఆగ్రహించియుండడని మనము గ్రహించవలెను.

ఆయన ఇశ్రాయేలును నాశనము చేసెను, దాని నగరులన్నిటిని నాశనము చేసెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, ఆయన దాని కోటలన్నిటిని చెదరగొట్టెను లేక పడగొట్టెను; చివరకు, ఆయన యూదా కుమార్తెలో దుఃఖమును అంగలార్పును విస్తరింపజేసెను; {}תאניה{ }ואניהtanie veanie, ఇవి ఒకే మూలమునుండి వచ్చిన పదములు, అయితే విస్తరింపజేయుట కొరకు కలిపి చేర్చబడినవి; ఈ స్థలములో మాత్రమే గాక, యెషయా ఇరువది తొమ్మిదవ అధ్యాయములోను ఇతర స్థలములలోను కూడ అట్లే ఉన్నవి. దీని భావమేమనగా, ప్రజలు తమ మొండి దుష్టత్వమునకు అంతము చేయుటకు నిశ్చయించుకొనలేదు గనుక, దేవుడు తన ప్రతీకారమునకు అంతము చేయలేదు. తరువాత అతడు జతచేయుచున్నాడు, —

విలాపవాక్యములు 2:6

6. మరియు తోటలోని గుడిసెను కొట్టివేసినట్లు ఆయన తన గుడారమును బలాత్కారముగా తీసివేసియున్నాడు; తన సమాజస్థలములను పాడుచేసియున్నాడు; సీయోనులో నియామక పండుగలను విశ్రాంతిదినములను యెహోవా మరువబడజేసియున్నాడు; తన కోపాగ్రహమందు రాజును యాజకుని తృణీకరించియున్నాడు.

6. Et transtulit (vel, dissipavit, vel evertit) tanquam hortum tabernaculum suum (alii vertunt, tabernaculum suum tanquam hortum,) perdidit testimonium suum, oblitus est Jehova in Sion conven tus solemnis (vel, sacrificii) et sabbathi, et quidem sunt voces, sed ego non adeo scrupulose distinguo) regem et sacerdotem.

అయితే మొదట, ఆయన గుడారము దేవునిచేత పడగొట్టబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దానిని “గుడిసె” అని అనువదించువారు చెప్పబడుచున్నదానిని మిక్కిలి తగ్గించుచున్నారు; ప్రవక్త దేవుని పరిశుద్ధస్థలమును కేవలము గుడిసెతో పోల్చుటయు లేదు. కాబట్టి నేను గుడారము అను పదమును మంచి అర్థములో తీసికొనుచున్నాను. {,}חמםchemes అను క్రియ విషయమై, దానికి వలసపోవుట అని అర్థమైనందున, దేవుడు తన గుడారమును తొలగించెను అను ఈ అనువాదమిచ్చువారు దానిని సరిగా అనువదించుచున్నారని నేను తలంచుచున్నాను; గుడారము అను పదమును మరల చెప్పుటను కూడ నేను నిరాకరించను. కాబట్టి దేవుడు తన గుడారమును తోటలోని గుడిసెవలె తొలగించెను. యెషయా మొదటి అధ్యాయమునుబట్టి కనబడుచున్నట్లు, కావలివారికి అప్పుడు తమ తోటలలో గుడిసెలుండెను, అయితే కొంతకాలము మాత్రమే; ఈ దినమున తమ ద్రాక్షతోటలను కావలికాయువారి విషయములో కూడ అట్లే జరుగుచున్నది; ద్రాక్షపండ్లకోత కాలమువరకు వారికి చిన్న పెట్టెలవంటి గుడిసెలుండును, వాటిలో వారు దాగియుందురు. కాబట్టి దేవుని గుడారము ఘనమైనదియు మిక్కిలి ఉన్నతమైనదియునై యుండినను, అది తోటలోని గుడిసెవలెనే ఆయెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అయితే మునుపు చెప్పినట్లు, ఇది కేవలమైన పోలిక కాదు, కాబట్టి దానిని గుడిసె అని అనువదించువారి అభిప్రాయమును నేను త్రోసివేయుచున్నాను, ఏలయనగా అది సముచితమైనది కాదు, అర్థరహితమైనదియగును. కాబట్టి దేవుడు తన గుడారమును, అనగా తాను నివసించిన పరిశుద్ధస్థలమును, తోటవలె తొలగించెను. మరి ఆయన దానిని ఎట్లు తొలగించెను? తోటలోని గుడిసెవలెనే.

మరియు తోటల కావలివారు తమ చిన్న గుడిసెలను చెట్ల ఆకులతోను తేలికైన సామగ్రితోను కట్టుకొనుట వాడుక గనుక, ప్రవక్త జాలిని అధికము చేయుటకై, దేవుని పరిశుద్ధ నివాసస్థలము ఒక చోటినుండి మరియొక చోటికి తొలగింపబడినందున అది తోటలోని గుడిసెవలె ఉండెనని చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా, దేవుడు మునుపు అసాధారణమైన శ్రేష్ఠతలతో అలంకరించినదానిని ఇప్పుడు శూన్యముగా ఎంచెనని అతడు సూచించుచున్నాడు.

తరువాత దేవుడు తన సాక్ష్యమును నాశనము చేసెనని అతడు జతచేయుచున్నాడు. {,}מועדmuod అను పదముచేత అతడు అంతటను ఒకే సంగతిని ఉద్దేశించుచున్నాడు; అయితే కొందరు దానిని నిబంధన మందసమునకు పరిమితము చేయుచున్నారు, దీనిని నేను నిరాకరించను. అయినను ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అదేదనగా దేవాలయము యొక్క సంపూర్ణ నాశనముచేత దేవుని నిబంధన ఒక విధముగా రద్దుచేయబడెనని చూపుటయే. దేవుడు తన నమ్మకత్వమును నిలకడను మరచిపోలేదనుట నిశ్చయమే, అయితే ఆయన నిబంధన యొక్క ఈ రద్దు మనుష్యులకు కనబడినదానికి సంబంధించినది. కాబట్టి దేవుని కటాక్షమునకు సాక్ష్యమువలె ఉండిన పరిశుద్ధస్థలము పడగొట్టబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు {,}מועדmuod అను పదమును మరల చెప్పుచున్నందున, పరిశుద్ధ సమాజములు అక్కడ కూడుచుండినందున గాని, లేక దేవుడు అక్కడ తన ప్రజలతో సహవాసము చేయునట్లు అది గంభీరముగా ప్రతిష్ఠింపబడినందున గాని, అతడు ఈ విధముగా గుడారమును సూచించుచుండవచ్చును. ఏలయనగా {,}מועדmuod అనగా నియమిత కాలము, అనగా సమాజము, అనగా పండుగ, కొన్నిసార్లు బలి అని కూడ అర్థము; మరియు ఈ అర్థములన్నియు అసంగతమైనవి కావు: అయినను దేవుడు తన సాక్ష్యమును నాశనము చేసెనని అతడు చెప్పినప్పుడు, నేను దీనిని గుడారమునకే, లేక ఎవరికైనను ఉత్తమముగా కనబడినయెడల నిబంధన మందసమునకు, అన్వయించుచున్నాను; అయినను మొదటిదే మిక్కిలి సముచితమైనది, ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు అది పరస్పర సహవాసము కొరకు ప్రతిష్ఠింపబడిన స్థలమైయుండెను.

511 {{שכו అను పదము అనువాదములలో ,{`` }סכו “తన గుడారము” అను అర్థములో అనువదింపబడుచున్నది; అయితే అట్లు చేయుటచేత అవి దానిని తరువాతి వాక్యఖండములోని ,{`` }מועדו “తన సమాజస్థలము” అనుదానితో ఫలితములో సమానముగా చేయుచున్నవి. {}חמס అను క్రియకు కాల్విన్ చెప్పుచున్నట్లు వలసపోవుట లేక తొలగించుట అని ఎన్నడును అర్థము కాదు, గాని త్రోసివేయుట, లేక పడద్రోయుట, అనగా బలముతో లేక బలాత్కారముతో, అని అర్థము. కాబట్టి ,{}שר కంచె లేక ఆవరణము అనునదే ఆ క్రియకు సరిపోవుచున్నది, — 6. మరియు తోటయొక్క కంచెను వలె ఆయన తన ఆవరణమును పడద్రోసియున్నాడు, తన సమాజస్థలమును నాశనము చేసియున్నాడు; సీయోనులో సమాజమును విశ్రాంతిదినమును యెహోవా మరచియున్నాడు; తన ఉగ్రత యొక్క పొంగులో రాజును యాజకుని త్రోసివేసియున్నాడు. “ఆవరణము,” లేక కంచె, దేవాలయము చుట్టునున్న ఆవరణములను సూచించుచున్నది; అందుచేత ప్రజలు కూడుకొను స్థలము నాశనము చేయబడెను. దేవుడు దానిని సాధారణమైన తోట కంచెకంటె ఎక్కువగా ఎంచలేదు. ,{}כ తరువాత “కంచె” అను పదము అధ్యాహారముగా ఉన్నది, ఇది హెబ్రీలో అసాధారణమైన సంగతి కాదు. — సం.

తరువాత దేవుడు సమాజమును, బలిని, లేక గుడారమును మరచిపోయెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అదే పదము మరల వచ్చుచున్నది, అయితే అది అదే అర్థములో తీసికొనబడినట్లు కనబడుటలేదు. కాబట్టి {,}מועדmuod అనునది ఇక్కడ సమాజము అను అర్థములో తీసికొనవలెనని నేను తలంచుచున్నాను. పరిశుద్ధ సమాజములు కూడిన స్థలము పడగొట్టబడెననియు నాశనము చేయబడెననియు అతడు మునుపు చెప్పినట్లే, ఇప్పుడు ఆ సమాజములన్నియు నిత్యమైన మరపులో పాతిపెట్టబడినట్లు దేవుడు వాటిని గూర్చి ఏ శ్రద్ధయు చూపలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు విశ్రాంతిదినమును కూడ పేర్కొనుచున్నాడు, అది ఈ విషయమునకు సరిపోవుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు సమాజములన్నిటిని అట్లే విశ్రాంతిదినమును మరచిపోయెను. ఈ చివరి పదము విషయములో కూడ, భాగము సమస్తమునకు ప్రతిగా పేర్కొనబడియున్నది, ఏలయనగా ఈ పదము పండుగలన్నిటిని చేర్చుటకు ఉద్దేశింపబడినదనుటలో సందేహము లేదు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావమేమనగా, ప్రజల భక్తిహీనత ఎంత గొప్పదైయుండెననగా, దేవుడు తన నిబంధనను మరచిపోయినట్లుగా, ఎంత భయంకరమైన శిక్షను విధించెననగా, కొంతకాలము మతము ఒక విధముగా కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడెను.

చివరిగా, రాజును యాజకుడును దేవునిచేత విసర్జింపబడిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఇవి దేవుని పితృసంబంధమైన కటాక్షమునకు రెండు ముద్రలవలె ఉండెనని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి; ఏలయనగా ఒక వైపున, దావీదు సంతానములోనుండి రాజ్యమేలినవాడు క్రీస్తునకు సజీవమైన ప్రతిరూపమై యుండెను; మరియొక వైపున, మనుష్యులను దేవునితో సమాధానపరచుటకు అహరోను సంతానములోనుండి ఎల్లప్పుడును ఒక ప్రధాన యాజకుడు ఉండెను. కాబట్టి దేవుడు ఏర్పరచబడిన జనులకు అన్ని విధములుగా తన్నుతాను కృపాకరునిగా కనుపరచుకొనినట్లే అది యుండెను. కాబట్టి వారి నిజమైన భాగ్యము రాజ్యముమీదను యాజకత్వముమీదను స్థాపింపబడియుండెను; ఏలయనగా రాజ్యము వారి సంరక్షణ నిమిత్తము దేవుని కటాక్షమునకు ఒక గుర్తువలె నుండెను, యాజకత్వమైతే దేవునితో సమాధానము పొందుటకు వారికి సాధనముగా నుండెను. కాబట్టి దేవుడు రాజును యాజకుని పూర్తిగా లక్ష్యపెట్టకపోయినప్పుడు, ఈ విధముగా తన ఉపకారములను ఒక విధముగా తుడిచివేసి, ఆయన తన జనులమీద మిక్కిలి అసంతుష్టుడై యుండెనని దీనివలన స్పష్టమాయెను. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:7

7. ప్రభువు తన బలిపీఠమును విసర్జించెను, తన పరిశుద్ధస్థలమును అసహ్యించుకొనెను, దాని నగరుల ప్రాకారములను శత్రువుల చేతికి అప్పగించెను; పండుగ దినమున జరుగునట్లు వారు యెహోవా మందిరములో ధ్వని చేసిరి.

7. Abominatus est Dominus altare suum, repulit (vel, rejecit procul ab animo suo) sanctuarium suum, tradidit in manum hostis muros palatiorum ejus, vocem ediderunt in domo Jehovae tanquam in die sacri conventus (vel, solemnis; iterum ponitur nomen {}מועדtamen accipitur vel pro conventu vel pro die festo.)

ఆయన అదే విషయమును కొనసాగించుచు, అట్టి మాటలనే వాడుచున్నాడు. మొదట దేవుడు తన బలిపీఠమును అసహ్యించుకొనెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇది ఖచ్చితముగా సరియైన వ్యక్తీకరణ కాదు, అయినను యూదులు దేనికి పాత్రులో దానిని ప్రవక్త మరి యే విధముగాను వారికి పూర్తిగా చూపలేకపోయెను; ఏలయనగా ఆయన పట్టణమును గూర్చియు, భూములను గూర్చియు, నగరులను గూర్చియు, ద్రాక్షతోటలను గూర్చియు, సంక్షేపముగా వారి సమస్త స్వాస్థ్యములను గూర్చియు మాత్రమే మాటలాడియుండినయెడల, అది మిక్కిలి తేలికైన సంగతి యగును; కాని దేవుడు వారి పరిశుద్ధ వస్తువులన్నిటిని, — బలిపీఠమును, దేవాలయమును, నిబంధన మందసమును, పండుగ దినములను, — ఏమియు కానివిగా ఎంచెనని ఆయన చెప్పునప్పుడు, అనగా ఆయన కటాక్షమును సంపాదించుటకు విశేషముగా ఉపయోగపడిన ఈ వస్తువులను దేవుడు లక్ష్యపెట్టకుండుట మాత్రమే గాక, వాటిని తనయొద్దనుండి త్రోసివేసెనని ఆయన చెప్పునప్పుడు, జనులు మితిమీరిన మందబుద్ధులు కానియెడల, తమకు విరోధముగా దేవుని ఉగ్రతను ఎంత ఘోరముగా రేపుకొనిరో దీనివలన గ్రహించియుండవలెను; ఏలయనగా ఇది ఆకాశమును భూమియు ఏకముగా కలిసిపోయినట్లే యుండెను. సమస్తము తలక్రిందులైనను, సూర్యుడు తన స్థానమును విడిచి చీకటిలో మునిగినను, భూమి పైకి లేచినను, దేవుడు ఈ విధముగా పరిశుద్ధస్థలముమీదను, బలిపీఠముమీదను, పండుగ దినములమీదను, వారి సమస్త పరిశుద్ధ వస్తువులమీదను తన చేతిని చాపినప్పటి కంటె ఆ కలవరము ఇంత భయంకరముగా ఉండియుండదు. అయితే ఇది ఎందుకు జరిగెనో ఆ కారణమును మనము జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుకొనవలెను, అనగా దేవాలయము చాలాకాలముగా జనుల దోషములచేత అపవిత్రపరచబడియుండెను, సమస్త పరిశుద్ధ వస్తువులు దుష్టముగాను అవమానకరముగాను అపవిత్రపరచబడియుండెను. కాబట్టి తనంతట తానే చాలినంత స్పష్టముగానున్న ఒక విషయమును ప్రవక్త ఇంత విస్తరించి చెప్పుటకు కారణమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత ఆయన, దాని నగరులన్నిటిని ఆయన అప్పగించెను, మొదలగునవి అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా పట్టణము శత్రువుల పరాక్రమముచేత పట్టబడలేదు, కల్దీయులు దేవుని అధికారము క్రిందను ఆయన ధ్వజము క్రిందను యుద్ధము చేసిరని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. సంక్షేపముగా, యూదులు తమ స్వంత దోషమువలననే నశించిరి గనుక దుర్దశతో నశించిరనియు, కల్దీయులు తమ స్వంత ధైర్యముచేతగాని నేర్పుచేతగాని కాక, ఆ భక్తిహీనులును దుష్టులునైన జనులను శిక్షింపవలెనని దేవుడు నిశ్చయించెను గనుకనే యుద్ధములో జయము పొంది పట్టణమును పట్టుకొనిరనియు ఆయన సూచించుచున్నాడు. 512 మన ఆంగ్ల అనువాదములోని “విసర్జించెను” అను మాట ఈ క్రియాపదము యొక్క నిజమైన అర్థమును ఇచ్చుచున్నది. — సం.

చివరిగా, పండుగ దినమున జరుగునట్లు శత్రువులు దేవుని ఆలయములో ధ్వని చేసిరని వచ్చుచున్నది. ఇశ్రాయేలీయులు ఇదంతయు పొందుటకు పాత్రులు కానియెడల, శత్రువులు ఆ దేవాలయములోనే గర్వముతో ఉల్లసించుటకును విచ్చలవిడిగా సంభ్రమించుటకును దేవుడు ఎన్నడును సహించియుండడని ఇక్కడ కూడ ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి శత్రువుల గర్వము దేవునికి తెలియనిది కాదు, ఆయన కోరినయెడల దానిని సులభముగా అణచియుండగలడు. అయితే ఈ అపవిత్రులైన శత్రువులకు ఆయన ఇంత స్వేచ్ఛను ఎందుకు ఇచ్చెను? యూదులే ముందుగా దేవాలయమును అపవిత్రపరచిరి గనుక, ఆయన వారి సమస్త పండుగ సమాజములను అసహ్యించుకొనెను; ఆయన యెషయా ద్వారా కూడ తాను వారి పండుగలను, విశ్రాంతి దినములను, అమావాస్యలను అసహ్యించుకొనుచున్నానని ప్రకటించుచున్నాడు. (యెషయా 1:13, 14.) అయితే దేవుడు తనకొరకు ప్రతిష్ఠించుకొనిన స్థలములోనికి శత్రువులు ప్రవేశించి, అక్కడ గర్వముతో అతిశయించి, దేవునికి విరోధముగా నీచమైనవియు దుష్టమైనవియునైన దూషణలు పలికినప్పుడు అది ఎంత భయంకరమైన మార్పు! అయితే ఆ దృశ్యము ఎంత దుఃఖకరమైనదో, ఇంత గొప్ప కీడులకు కారణమైన జనుల భక్తిహీనత అంత అసహ్యమైనదిగా కనబడెను. ఏలయనగా నేను తరచుగా చెప్పినదానిని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా జనులు లేనియెడల కల్దీయులమీద మోపియుండు ఈ కీడులన్నిటి విషయములో తాము అపరాధులమని ఎట్టకేలకు ఒప్పుకొనవలెనని ఈ సంగతులను ప్రవక్త గమనించెను. కాబట్టి కల్దీయులు దేవాలయమును అపవిత్రపరచిరనియు, సమస్త పరిశుద్ధ వస్తువులను కాళ్లక్రింద త్రొక్కిరనియు చెప్పబడిన ఇదంతయు యూదులమీదనే మోపవలెనని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; వారే తమ స్వంత ప్రవర్తనచేత దేవాలయమును కల్దీయులకు తెరచి, సమస్త పరిశుద్ధ వస్తువులను వారి ఇష్టమునకును సంతోషమునకును అప్పగించిరి. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది,

విలాపవాక్యములు 2:8

8. సీయోను కుమార్తె ప్రాకారమును పాడుచేయవలెనని యెహోవా ఉద్దేశించెను; ఆయన నూలు వేసెను, నాశనము చేయుటనుండి తన చేతిని వెనుకకు తీయలేదు; కాబట్టి ప్రాకారమును గోడను ఆయన దుఃఖింపజేసెను; అవి యేకముగా క్షీణించెను.

8. Cogitavit Jehova ut perderet murum filiae Sion, extendit lineam, non retraxit manum suam a dissipatione; itaque luxit antemurale, et murus; pariter corruerunt (vel, eversi sunt.)

తలంచుట అను క్రియాపదమునకు సాధారణముగా ఇయ్యబడు అర్థముకంటె ఎక్కువ బలము కలదు; ఏలయనగా దేవుడు నాశనము చేయవలెనని తలంచెనని చెప్పుట మిక్కిలి నిస్సారముగా ఉండును; కాని ఇక్కడ తలంచుట అనగా నిశ్చయించుట లేక నిర్ణయించుట. ఇది ఒక సంగతి. మరియు, మనుష్యులు సాధారణముగా కొట్టుకొనిపోవు ఆ అబద్ధపు ఊహలకును దీనికిని మధ్యనున్న వ్యత్యాసమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఆ ఊహలచేత వారు దేవుడు క్షేమకాలములో వలెనే శ్రమకాలములో కూడ సన్నిధియై యున్నాడని నమ్మకుందురు. కాబట్టి మనుష్యులు నానావిధములైన అబద్ధపు తలంపులచేత బుద్ధిపూర్వకముగా దారితప్పి, ఈ విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగానే దేవునియొద్దనుండి తమ్మును తాము తొలగించుకొందురు గనుక, యెరూషలేము ప్రాకారములు యాదృచ్ఛికముగా కూలలేదు, దేవుడు అట్లు నిర్ణయించెను గనుక దైవ నిర్ణయముచేతనే పడద్రోయబడెనని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; యిర్మీయా గ్రంథమంతటను అనేక స్థలములలో మనము చూచినదాని ప్రకారము: “ఇదిగో, యెరూషలేమును గూర్చి దేవుడు తలంచిన తలంపులు ఇవే, బబులోనును గూర్చి ఆయన తలంచినవి ఇవే.” కాబట్టి ఆ సందర్భములలో ప్రవక్త బోధించినదానినే ఇప్పుడు ఈ స్థలములో స్థిరపరచుచున్నాడు, అనగా యెరూషలేము పట్టణము నాశనమైనప్పుడు అది యాదృచ్ఛికముగా జరిగినది కాదు; దేవుడే కల్దీయులను అక్కడికి రప్పించి, పట్టణమును పట్టుకొని నాశనము చేయుటలో వారిని తన సాధనములుగా వాడుకొనెను: కాబట్టి సీయోను కుమార్తె ప్రాకారమును నాశనము చేయవలెనని దేవుడు తలంచెను. కల్దీయులు ఉత్సాహముతో యుద్ధము జరిగించిరనియు, పట్టణమును పట్టుకొనుటకు యుద్ధనైపుణ్యము విషయములో దేనిని విడిచిపెట్టలేదనియు చెప్పుట నిజమే: అయితే యూదులు తమ పాపముల నిమిత్తము న్యాయముగా శ్రమపడుచున్నారనియు, దేవుడే ఆ యుద్ధమునకు ముఖ్య కర్తయనియు, కల్దీయులను కూలికి కుదుర్చబడిన సైనికులుగా ఎంచవలెననియు వారు ఒప్పుకొనునట్లు ప్రవక్త ఇక్కడ వారి గమనమును వేరొక తలంపువైపు త్రిప్పుచున్నాడు.

513 ఈ క్రియాపదము తరచుగా ఈ రెండవ అర్థములో, అనగా తలంచుట యొక్క ఫలితముగా ఉద్దేశించుట లేక నిశ్చయించుట లేక నిర్ణయించుట అను అర్థములో వాడబడుచున్నది. వల్గేటును టార్గమును మిక్కిలి అనుచితముగా దాని ప్రాథమిక అర్థమునే నిలుపుచున్నవి, కాని సిరియాక్ ప్రతి నిశ్చయించుట లేక నిర్ణయించుట అను అర్థమును ఇచ్చుచున్నది. — సం.

తరువాత, కట్టడములను వేరుపరచునప్పుడు సాధారణముగా చేయబడునట్లు, దేవుడు ఒక నూలును లేక కొలకర్రను చాపెనని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. మరియు చెదరగొట్టుటనుండి ఆయన తన చేతిని వెనుకకు తీయలేదు అని చెప్పుచున్నాడు; అందువలననే ప్రాకారములును గోడలును దుఃఖించి, యేకముగా కూలిపోయెను. యూదులు ఆ నాశనమును కల్దీయులమీద కాక, దానికి భిన్నముగా దేవునిమీదనే మోపవలెనని వారు పూర్తిగా నమ్మునట్లు వారిని నడిపించుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశమని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. అదే సమయములో ఇక్కడ బోధింపబడినదాని యొక్క మరియొక భాగమును కూడ చేర్చవలెను, అనగా జనులు తమ పాపములచేత ఆయనకు అత్యధికముగా కోపము పుట్టించియుండనియెడల, దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన పరిశుద్ధ పట్టణముమీద ఇంతగా అసంతుష్టుడై యుండడు. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది,

విలాపవాక్యములు 2:9

9. దాని గుమ్మములు భూమిలోనికి క్రుంగిపోయెను; దాని అడ్డగడియలను ఆయన నాశనముచేసి విరుగగొట్టెను; దాని రాజును దాని అధిపతులును అన్యజనులలో ఉన్నారు; ధర్మశాస్త్రము ఇక లేదు; దాని ప్రవక్తలకును యెహోవావలన దర్శనము కలుగుటలేదు.

9. Demersae sunt in terra portae ejus, perdidit et confregit vectes ejus, rex ejus et principes ejus in gentibus (vel, ad gentes;) nulla lex, etiam Prophetae non reperiunt visionem a Jehova.

యెరూషలేము ప్రాకారములు కూలిపోయెనని తాను చెప్పినదానినే ఆయన మరల వేరే మాటలలో వివరించుచున్నాడు. అయితే ఇప్పుడు ఆయన గుమ్మములను గూర్చి మాటలాడుచు, అవి భూమిలోనికి క్రుంగిపోయెనని, లేక భూమిలో పాతుకొనిపోయెనని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దానిని రెండు విధములుగాను వివరింపవచ్చును; శత్రువులు పట్టణములోనికి ప్రవేశింపకుండ ఆటంకపరచుటకు గుమ్మములు ఏ మాత్రము అడ్డుగా నుండలేదని ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. ఈ విధముగా తమ కోటలమీద ఆనుకొని, పట్టణము జయింపశక్యము కానిదని తలంచిన జనుల మూఢమైన నమ్మికను ఆయన ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. కాబట్టి గుమ్మములు క్రుంగిపోయెనని, లేక భూమిలో పాతుకొనిపోయెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత దేవుడు దాని అడ్డగడియలను నాశనముచేసి విరుగగొట్టెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా గుమ్మములకు దృఢమైనవియు బలమైనవియునైన అడ్డగడియలు ఉండెననుటలో సందేహము లేదు. కాబట్టి దేవుడు కల్దీయులను పట్టణములోనికి నడిపించుటకు వారివైపు తన చేతిని చాపినప్పుడు, గుమ్మములుగాని అడ్డగడియలుగాని చాలినవిగా కనబడలేదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. తరువాత రాజును అధిపతులును ఇద్దరును చెరలోనికి తోలబడిరని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అన్యజనులలో, లేక అన్యజనులయొద్దకు అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, ఇక రాజు లేడని సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా అతడును రాజవంశీయులును అధిపతులును దేశబహిష్కారములోనికి పోయిరి. మిగిలినదానిని రేపటివరకు వాయిదా వేయుచున్నాను.

514 అది యెషయా 34:11 లో ప్రస్తావింపబడిన నాశనపు నూలు; నాశనము చేయబడవలసినదానిని సూచించుటకు ఉద్దేశింపబడినది. — సం.

515 {,{אבל దుఃఖించుట, మరియు ,{}אסל సొమ్మసిల్లుట, క్షీణించుట అను క్రియాపదములు నిర్జీవ వస్తువులకు అన్వయింపబడినప్పుడు, పాడైపోవుట, శిథిలమగుట అని అర్థమిచ్చును. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదింపవలెను, — కాబట్టి ఆయన ప్రాకారమును గోడను పాడుచేసెను, అవి యేకముగా పూర్తిగా శిథిలమాయెను. ఇక్కడి సంయోజకమును “కాబట్టి” అని అనువదింపవలెనని సందర్భము చూపుచున్నది; మరియు చివరి క్రియాపదములో చివరి అక్షరము ద్విత్వముగా నున్నది గనుక “పూర్తిగా” అను మాటను చేర్చవలెను. — సం.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ ఉగ్రతయొక్క ఇన్ని గుర్తులు ఈ దినమున మమ్మును ఎదుర్కొనుచున్నవి గనుక, మేము ఆలస్యము చేయక నీయొద్దకు తిరిగివచ్చి, నిజమైన మారుమనస్సుతో నీకు లోబడి, అదే సమయములో నీతో సమాధానపడుటకు ప్రయాసపడునట్లు అనుగ్రహించుము; మరియు మమ్మును నీయొద్దకు నడిపించుటకు ఒక మధ్యవర్తి మాకు అనుగ్రహింపబడెను గనుక, — ఓ, మేము నిజమైన విశ్వాసముతో ఆయనను వెదకి, ఆయన మమ్మును ఎక్కడికి పిలిచినను ఆయనను వెంబడించునట్లును, సమస్త అపవిత్రతనుండి శుద్ధిచేయబడి, మా తండ్రివైన నీచేత మహిమపరచబడునట్లును, మా సమస్త కీడులలో నీ కృప మాకు సన్నిధిగా నుండుట కనుగొనునట్లు నిన్ను ప్రార్థించునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్. —

ఆరవ ఉపన్యాసము

ప్రవక్త దుఃఖించుచున్న యెరూషలేము ఆపదలలో, ధర్మశాస్త్రముగాని బోధగాని లేకపోయెనను దానిని ఒకటిగా ఆయన పేర్కొనుచున్నాడు. కల్దీయ భావానువాదకుడు ఇది శిక్షను సూచించుచున్నదని తలంచెను, కాని అతడు ప్రవక్త మాటలను వక్రీకరించుచున్నాడు. తరువాత ఒక విస్తరణ వచ్చుచున్నది; ధర్మశాస్త్రము లేదు అని చెప్పిన తరువాత, దాని ప్రవక్తలకును యెహోవావలన దర్శనము దొరకలేదు అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి జనుల దురవస్థలలో, వారు బోధగాని ఉపదేశముగాని లేకయు ప్రవక్తలు లేకయు ఉండుటయే అన్నిటికంటె గొప్పదని ప్రవక్త ఉద్దేశించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. {,}תורהture అను పదము నిజముగా ధర్మశాస్త్రమును సూచించుటకు శ్రేష్ఠార్థముగా తరచుగా వాడబడుచున్నది, అయితే అది బోధను లేక ఉపదేశమును కూడ సూచించును; ఇక్కడి భావము, యూదులు తమ కీడులలో ఏ ఆదరణయు కనుగొనలేనంతగా దేవునిచేత విడువబడిరని ప్రవక్త చెప్పినట్లే యున్నది. కీర్తనలలోని ఇట్టి ఫిర్యాదువలన దీనిని మరి బాగుగా గ్రహింపవచ్చును: “మా సూచనలను మేము చూడము, ఇక ప్రవక్తయు లేడు, గ్రహించువాడు ఇక ఎవడును లేడు.” (కీర్తనలు 74:9.)

దేవుడు తన కటాక్షమునకు ఏ సూచనలను తమకు చూపలేదు గనుక తాము నిరీక్షణలేని స్థితిలో నుంటిమని అక్కడ విశ్వాసులు చెప్పుచున్నారు; దేవుడు తమయెడల కృపగలవాడుగా కనబడినప్పుడు సూచనలు ఇయ్యబడుచుండెను. జనులను నడిపించుటకు నమ్మకమైన బోధకులు ఎల్లప్పుడును ఉందురని దేవుడు సాక్ష్యమిచ్చియుండెను గనుక, ప్రవక్త లేడనియు, దర్శనము కలిగినవాడు ఇక ఎవడును లేడనియు వారు ఫిర్యాదు చేసిరి. అట్లే ఈ స్థలములో, దేవుడు అలసిపోయినవానివలె జనులను గూర్చిన శ్రద్ధను విడిచిపెట్టెను గనుక, ధర్మశాస్త్రము లేదనియు ప్రవక్తలకు దర్శనము లేదనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా ఆయన వారియొద్దకు ప్రవక్తలను పంపుచుండెనను ఈ రుజువుకంటె మరి శ్రేష్ఠముగా ఆయన పితృసంబంధమైన కటాక్షము తెలియబడియుండదు; మరియు జనులు చెరలోనికి తోలబడినప్పుడు ప్రవచనములన్నియు నిలిచిపోయెనని నిశ్చయము.

చాలాకాలము తరువాత దానియేలు తిరిగి వచ్చుటను నిరీక్షించుమని విశ్వాసులను హెచ్చరింప నారంభించెను; ఈ హేతువుచేతనే యెషయా ద్వారా, “నా జనులను ఓదార్చుడి ఓదార్చుడి అని మీ దేవుడు సెలవిచ్చుచున్నాడు” అని చెప్పబడినది. (యెషయా 40:1.)

తాత్కాలికముగా ఒక మౌనము కలుగునని అక్కడ యెషయా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా జనులు నిరీక్షణలేని స్థితిలో పడియుండునట్లు ప్రవక్తలందరు మూగవారగుదురు; దానికి కారణమేమనగా, వారు చాలాకాలము దేవుని ఓర్పును దుర్వినియోగము చేసి, దేవుడు తన సేవకుల ద్వారా వారి క్షేమమును రక్షణను గూర్చి తాను శ్రద్ధగలవాడనని కనుపరచినప్పుడు ఆ విశేషమైన ఆశీర్వాదమును లక్ష్యపెట్టకపోయిరి; ఆయన తాను పెందలకడ లేచి ప్రవక్తల ద్వారా వారివైపు తన చేతిని చాపితినని తరచుగా చెప్పెను. కాబట్టి ప్రవచన వరము జనులకు దేవుని కటాక్షమునకు మాత్రమే గాక, ఆయన వారిని గూర్చి కలిగియున్న శ్రద్ధకును నిశ్చయమైన ముద్రగా నుండెను గనుక, ఆయన జనులకు ప్రవక్తలను ఇయ్యక నిలిపివేసినప్పుడు, ఆయన వారి మధ్యనున్న తన స్థానమును ఒక విధముగా విడిచిపెట్టి, వారియొద్దనుండి వెడలిపోయెను.

కాబట్టి ఇక బోధ లేదనియు, యెరూషలేము ప్రవక్తలకు యెహోవావలన ఇక దర్శనము దొరకలేదనియు చెప్పుటవలన ప్రవక్త ఉద్దేశమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు తన వాక్యము చాలాకాలము అపవిత్రపరచబడిన తరువాత మౌనముగా నుండెను; తాను ఎగతాళితో చూడబడితినని ఆయన చూచెను గనుక, కొంతకాలము తన పరిశుద్ధమైన నోరు తెరచుటకు ఇష్టపడలేదు.

కీడులలో ఉన్నప్పుడు, దేవుడు ఎట్టకేలకు మనయెడల కనికరము చూపునను ఆయన వాగ్దానము కలిగియుండుటకంటె మరి యేదియు కోరదగినది కాదనియు, దానికంటె శ్రేష్ఠమైన ఔషధము లేదనియు ఇప్పుడు ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది. ఏలయనగా దేవుని వాగ్దానము ఏదైనను మన యెదుట ఉంచబడినప్పుడు, అది చీకటిలో వెలిగించబడిన చిన్న దీపమువలె నుండును. కాబట్టి మన దురవస్థ దట్టమైన చీకటివలె ఉన్నను, దేవుడు తన వాగ్దానముల ద్వారా తన కటాక్షమునకు ఏదైన గుర్తును చూపినప్పుడు, అది మనకు నిరీక్షణను సంతోషమును కలిగించుటకు చాలియుండవలెను. మరియొక వైపున, దేవుని వాగ్దానములు ఏవియు మనకు తటస్థింపనప్పుడు, అది విసర్జనకు నిశ్చయమైన గుర్తు; ఇక్కడ మనము చదువుచున్నట్లు, ఆయన కొన్నిసార్లు ఈ విధముగా మనలను పరీక్షించునప్పుడు తప్ప. అయితే విశ్వాసులు కూడ, ఆయన వాగ్దానములలో దేవుని పితృసంబంధమైన కటాక్షమునకు ఏ రుజువును గ్రహింపనప్పుడు, ఒక విధముగా నిరీక్షణలేని స్థితిలో నుండి, అత్యంత లోతైన అగాధములలో మునిగియుందురు.

కాబట్టి దేవుడు మనతో మాటలాడుటకు ఇష్టపడినప్పుడే మనము మరణములోనుండి జీవములోనికి లేచి, నిరాశచేత ముంచివేయబడకుండునట్లు ఆధారమును కనుగొందుము. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది,

విలాపవాక్యములు 2:10

10. సీయోను కుమార్తె పెద్దలు నేలమీద కూర్చుండి మౌనముగా నున్నారు; తమ తలలమీద బుగ్గి పోసికొనియున్నారు; గోనెపట్ట కట్టుకొనియున్నారు; యెరూషలేము కన్యకలు తమ తలలను నేలవరకు వంచుకొనుచున్నారు.

10. Sedent ad terram, silent senes filiae Sion, attollunt pulverem super caput suum, accincti sunt saccis; demiserunt (vel, demittunt) ad terram caput suum virgines (aut, puellae) Jerusalem.

పెద్దలు నిరీక్షణలేని నిరాశలో ఉన్నవారివలె నేలమీద పడియుండిరనియు, తమ తలలమీద బుగ్గి పోసికొనిరనియు, మిక్కిలి ఘోరమైన దుఃఖములో సాధారణముగా చేయబడునట్లు గోనెపట్ట కట్టుకొనిరనియు, కన్యకలు తమ తలలను నేలవరకు వంచుకొనిరనియు చెప్పుటచేత, ప్రవక్త ఇక్కడ జనుల ఆపదయొక్క ఘోరత్వమును స్పష్టముగా చిత్రించుచున్నాడు.

భావమేమనగా, పెద్దలు ఏమి చేయవలెనో ఎరుగక, నిష్ఫలమైనదియు దీనమైనదియునైన విలాపక్రియలలో తమతో కలియుటకు ఇతరులను నడిపించిరి. యౌవన స్త్రీలు తమ రూపమును సౌందర్యమును గూర్చి మితిమీరిన శ్రద్ధగలవారై, సుఖములలో మునిగియుందురనియు, వారు తమ ముఖములతోను జుట్టుతోను నేలమీద పొర్లునప్పుడు అది అత్యధిక దుఃఖమునకు గుర్తు అనియు మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. ప్రవక్త ఉద్దేశము ఇదే.

మారుమనస్సుకు గుర్తుగా గోనెపట్ట కట్టుకొనుటయు తమ తలలమీద బుగ్గి పోసికొనుటయు నిజముగా వారికి వాడుకయై యుండెను; అయితే వారి మనస్సులు తరచుగా ఎంత కలవరపడియుండెననగా, వారు ఈ విధముగా తమ దుఃఖమును విచారమును మాత్రమే కనుపరచిరి, దేవునిని లక్ష్యపెట్టలేదు; మరియు వేషధారులు గోనెపట్ట కట్టుకొనినప్పుడు, మారుమనస్సు పొందినట్లు నటించిరి, కాని అది అబద్ధపు నటనయే. అయితే ఈ స్థలములో పెద్దలు ఈ ఆచారములను అవలంబించుటచేత మారుమనస్సు పొంది వినయముతో క్షమాపణ వేడుకొనుచున్నామని ఒప్పుకొనిరని ప్రవక్త ఉద్దేశించుటలేదు; వాటిని కేవలము దుఃఖపు గుర్తులుగానే పేర్కొనుచున్నాడు; పెద్దలకు ఏ ఆధారమును లేదనియు, యౌవన స్త్రీలకు నిరీక్షణగాని సంతోషముగాని లేదనియు ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. ఏలయనగా ఏ ఔషధమును లేనివారికి సాధారణమైనట్లు పెద్దలు నేలమీద పడియుండిరి. ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

516 “ధర్మశాస్త్రము లేదు.” దేవాలయములో ఉంచబడిన రాతి పలకలమీద వ్రాయబడిన ధర్మశాస్త్రము కల్దీయులచేత నాశనము చేయబడి పోగొట్టుకొనబడెనను సంగతిని ఇది సూచించుచున్నదని గేటకర్ గ్రహించెను. మరికొందరు, దేవాలయము నాశనము చేయబడెను గనుక దేవుని ఆరాధనను గూర్చిన యే “ధర్మశాస్త్రమును” ఆచరింపబడలేదని చెప్పుచున్నారు. నైతికమును, ఆచారసంబంధమును, న్యాయసంబంధమునైన ధర్మశాస్త్రము ఇశ్రాయేలునకు ఇయ్యబడెను, వారు దేశమును స్వతంత్రించుకొనుటకు అదే షరతుగా నుండెను. వారు ధర్మశాస్త్రమును గైకొనలేదు గనుక బహిష్కరింపబడినప్పుడు, చెరలో వారికి ఒక విధముగా ధర్మశాస్త్రము లేకపోయెను; ధర్మశాస్త్రముమీద ఆధారపడియున్న దేశమును గూర్చిన నిబంధన చెరకాలమంతయు రద్దుచేయబడెను లేక నిలిపివేయబడెను. — సం.

విలాపవాక్యములు 2:11

11. నా జనుల కుమార్తెకు కలిగిన నాశనమును చూచి కన్నీళ్లు విడుచుటచేత నా కన్నులు క్షీణించుచున్నవి, నా అంతరంగము క్షోభిల్లుచున్నది, నా కాలేజము నేలమీద ఒలికిపోయెను; ఏలయనగా శిశువులును చంటిపిల్లలును పట్టణపు వీధులలో మూర్ఛిల్లుచున్నారు.

11. Defecerunt in lachrymis oculi mei, conturbata sunt viscera mea, effusum est ad terram jecur meum, propter contritionem filiae populi mei, dum evanuit parvalus et sugens Ubera in compitis urbis.

ఇప్పుడు ప్రవక్త తానే మాటలాడుచు, జనుల ఆపదల నిమిత్తము ఏడ్చుచుండగా తన కన్నులు కన్నీళ్లచేత క్షీణించెనని చెప్పుచున్నాడు: అత్యంత లోతైన దుఃఖములో కూడ కన్నీళ్లు ఎట్టకేలకు ఎండిపోవును; కాని ఏడ్పునకు అంతము లేనప్పుడు, ఎన్నడును పండని ఆ దుఃఖము తప్పక మిక్కిలి చేదైనదై యుండును. కాబట్టి కన్నీళ్లు విడుచుటచేత తన కన్నులు క్షీణించెనని చెప్పునప్పుడు యిర్మీయా ఇప్పుడు తన దుఃఖపు తీవ్రతను వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఆయన యిర్మీయా 9 లో, “నా కన్నులకు ఊటలను ఎవడు ఇచ్చును?” అని చెప్పెను; అనగా నా కన్నులు ఎడతెగక ప్రవహించునట్లు వాటిని ఊటలుగా ఎవడు మార్చును? మూర్ఖులమీదికి దేవుని ప్రతీకారము ఎంత భయంకరముగా రానైయుండెనో ఆయన చూచెను గనుక ఇట్లు చెప్పెను.

అయితే ఇప్పుడు తాను భయపడినది నెరవేరుట చూచినప్పుడు, తన కన్నులు ఏడ్పుచేత క్షీణించెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తన అంతరంగము క్షోభిల్లెను అని ఆయన చేర్చునది కూడ అదే ఉద్దేశముతో కూడినది. ఇది మనము ఇదివరకు చూచిన క్రియాపదమే, {,}חמרמרוchemermeru; కొందరు దీనిని అనువదించునట్లు, అప్పుడు మనము కూడ చెప్పితిమి. ఒక వ్యాఖ్యాత మరియొక చోట సరిగా చెప్పినదానిని ఎందుకు మార్చెనో నాకు తెలియదు; అతడు ఇక్కడ “నా అంతరంగము ఉబ్బిపోయెను” అని ఉంచుచున్నాడు. కాని ఈ క్రియాపదమును ఇక్కడ వేరే అర్థములో గ్రహించుటకు నాకు కారణమేమియు కనబడలేదు, ఏలయనగా వెంటనే నా కాలేజము నేలమీద ఒలికిపోయెను అని వచ్చుచున్నది. ఆయన భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుచు, అంతరంగములోని ఇతర భాగములను కూడ చేర్చియుండవచ్చును. ఇక్కడి పదము సరిగా కాలేజమును సూచించుచున్నది, సొలొమోను, “అతని కాలేజమును చీల్చెను” అని చెప్పునప్పుడు వలె. (సామెతలు 7:23.)

అయితే సంక్షేపముగా, తన సమస్త శక్తులు ఏ భాగమును తప్పిపోకుండునంతగా దుఃఖముచేత పట్టబడెనని యిర్మీయా చూపుచున్నాడు. కాబట్టి తన కాలేజము ఒలికిపోయెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అయితే తన అంతరంగము క్షోభిల్లెనని చెప్పిన అర్థములోనే చెప్పుచున్నాడు. ఇవి నిజముగా అతిశయోక్తులైన వ్యక్తీకరణలు; కాని భావము విషయములో యిర్మీయా కేవలము తన భావములను వ్యక్తపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంత గొప్ప ఆపద నిమిత్తము ఆయన నమ్మశక్యము కానంతగా ఆతురపడి దుఃఖించెననుటలో సందేహము లేదు; ఆయన ఆ శ్రమను గూర్చి అసాధారణ రీతిగా విలపించుట మాత్రమే గాక, దాదాపు ఏబది సంవత్సరములు జనులు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిన ఆ మూర్ఖత్వము ఎంత దుష్టమైనదో కూడ ఆలోచించెను; ఏలయనగా ఆయన తన్నుతాను వ్యర్థముగా వెచ్చించుకొనెను, కొంచెము కాలము కాదు, దాదాపు ఏబది సంవత్సరములు వారితో మాటలాడుట ఎన్నడును మానలేదు. కాబట్టి జనులు దేనికి పాత్రులో ఆయన తనలో తాను నిస్సందేహముగా ఆలోచించెను, అందువలన దేవుని ప్రతీకారమును గూర్చి ఆయనకు సామాన్యము కాని భయము కలిగెను. కాబట్టి తన అంతరంగము క్షోభిల్లెననియు తన కాలేజము ఒలికిపోయెననియు ఆయన చెప్పుటకు కారణము ఇదే. అయితే ఆయన తన దుఃఖమునకు కారణమును, అనగా తన జనుల కుమార్తె యొక్క భంగమును లేక నాశనమును పేర్కొనుచున్నాడు; మరియు ఒక సంగతిని ప్రత్యేకముగా పేర్కొనుచున్నాడు, అనగా పసివాడును స్తన్యము త్రాగువాడును పట్టణపు వీధులలో మాయమైపోయిరి; ఏలయనగా {,}עתףotheph అను క్రియాపదమును నేను ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాను; దానికి సరియైన అర్థము కప్పుట; కాని దాని రెండవ అర్థము మాయమైపోవుట, దీనిని మనము త్వరలో మరల చూచెదము. పురుషులును స్త్రీలును ప్రతిచోటను హతులగుట మాత్రమే గాక, కరవుచేత చిన్నపిల్లలు కూడ సొమ్మసిల్లినప్పుడు అది నిజముగా దుర్దశగల దృశ్యము. శిశువులు మనకు జాలి పుట్టించుదురని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము, ఏలయనగా ఆకలిగొనిన బిడ్డ కన్నీళ్లు మన అంతరాత్మలోనికి చొచ్చుకొనిపోవును. కాబట్టి చిన్నపిల్లలును తమ తల్లుల స్తనములను అంటియుండినవారును పట్టణపు వీధులగుండా ఏడ్చినప్పుడు, అది అత్యంత ఇనుపవంటి హృదయములను కూడ తాకియుండవలెను. కాబట్టి చిన్నపిల్లలును చంటిపిల్లలును నిర్జనమైన నిష్ఫలమైన దేశములో కాక, పట్టణపు వీధులలోనే మాయమైపోయిరను ఈ సంగతిని యిర్మీయా ప్రత్యేకముగా ప్రస్తావించుట నిర్హేతుకము కాదు. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

517 ఈ వచనమును ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, — 10. వారు నేలమీద కూర్చుండియున్నారు, వారు మౌనముగా నున్నారు, సీయోను కుమార్తె పెద్దలు; వారు తమ తలమీద బుగ్గి పోసికొనిరి, వారు గోనెపట్ట కట్టుకొనిరి; వారు తమ తలను నేలవరకు వంచుకొనిరి, యెరూషలేము కుమార్తెలు. — సం. 518 ఇక్కడి క్రియాపదములన్నియు భూతకాలములో నున్నవి, అనువాదములు వాటిని అట్లే అనువదించుచున్నవి. మన ఆంగ్ల అనువాదమును, బ్లేనీ హెండర్సన్‌ల అనువాదములును వాటిని వర్తమానకాలములో అనువదించుటలో తప్పుచేసినవి; ఏలయనగా యెరూషలేము నాశనమును చూచినప్పుడు తనకు ఎట్లు అనిపించెనో ప్రవక్త వర్ణించుచున్నాడు, — 11. కన్నీళ్లచేత క్షీణించెను నా కన్నులు, క్షోభిల్లెను నా అంతరంగము, నేలమీద ఒలికిపోయెను నా కాలేజము, నా జనుల కుమార్తె భంగము నిమిత్తము, పట్టణపు వీధులలో పసివాడును చంటిపిల్లయు సొమ్మసిల్లినప్పుడు. — సం.

విలాపవాక్యములు 2:12

12. గాయపడినవారివలె పట్టణపు వీధులలో వారు మూర్ఛిల్లినప్పుడు, తమ తల్లుల ఒడిలో వారి ప్రాణము కుమ్మరింపబడినప్పుడు, ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును ఎక్కడ అని వారు తమ తల్లులను అడుగుదురు.

12. Matribus suis dicunt, Ubi triticum et vinum? cum evanescunt (in evanescendo ipsos, ad verbum) tanquam vulneratus (aut, mortuus; dum evanescunt Ergo tanquam vulnerati, aut, mortui; est numeri enallage) in compitis urbis (iterum repetit,) et cum se effundit (vel, effunditur) anima eorum in sinum matrum ipsorum.

ప్రవక్త మాటలలో వ్యక్తిత్వారోపణ యైనను ఉన్నది, లేదా ఆయన ఇప్పుడు వేరొక వర్గమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఇప్పుడు తమ తల్లుల స్తనములు చీకుచున్న పిల్లలను సూచింపలేడు, ఏలయనగా వారు ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును ఎక్కడ? అని స్పష్టముగా చెప్పలేరు; మరియు ద్రాక్షారసము వాడుట శిశువులకు అనుమతింపబడదు. కాబట్టి ప్రవక్త మాటలు ఇంకను విస్తరించుచున్నవి, ఏలయనగా శిశువులు కాక, కొంత పెరిగిన పిల్లలే ఈ విధముగా మాటలాడగలరు. ఈ దృష్టిలో అసమంజసమైనదిగాని బలవంతముగా లాగబడినదిగాని ఏదియు లేదు, ఏలయనగా ఆయన చిన్నపిల్లలను గూర్చి మాటలాడెను, చిన్నపిల్లలతో శిశువులను జతపరచెను. ఇప్పుడైతే ఆయన ఒక వర్గమును మాత్రమే సూచించుచున్నాడు, అనగా అప్పటికే మాటలాడగల పిల్లలు రొట్టెయు ద్రాక్షారసమును లేదనియు, అనగా జీవనాధారము లేదనియు, ఆహారము లేదనియు తమ తల్లులయొద్ద ఫిర్యాదు చేసిరి.

అయితే ఎవరైనను వ్యక్తిత్వారోపణనే ఇష్టపడినయెడల, నేను అభ్యంతరపెట్టను; శిశువులు సహితము తమ మౌనముచేత ఆహారము కొరకు మొఱ్ఱపెట్టిరను ఈ దృష్టి అనుచితము కాదు; ఏలయనగా ఎవడైనను మాటలు పలుకుటకంటె పిల్లల కన్నీళ్లు మరి బలముగా మాటలాడును.

అది ఎట్లున్నను, కరవు ఎంత తీవ్రముగా నుండెననగా, పిల్లలు తమ తల్లుల ఒడిలోనే చనిపోయిరనియు, వ్యర్థముగా ఆహారము వెదకిరనియు, తమకు జీవనాధారము లేదని మొఱ్ఱపెట్టిరనియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు తమ తల్లులతో చెప్పిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈ వ్యక్తీకరణచేత, వారి తల్లులు వారికి ఏ సహాయమును చేయలేకపోయిరి గనుక వారి ఫిర్యాదులు మరింత జాలిగొలుపునవిగా నుండెనని ఆయన ఉద్దేశించుచున్నాడు. తల్లుల భావములు ఎంత సున్నితమైనవో ప్రేమగలవో మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా తల్లి తన బిడ్డను తన పాలతో మాత్రమే గాక, సాధ్యమైనయెడల తన ప్రాణముతో కూడ ఇష్టముగా పోషించును. కాబట్టి పిల్లలు తమ తల్లులకు మొఱ్ఱపెట్టిరని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, అందరి మనస్సులలో న్యాయముగా భయము పుట్టింపవలసిన ఒక దుఃఖకరమైన దృశ్యమును చిత్రింప నుద్దేశించుచున్నాడు. రొట్టెయు ద్రాక్షారసమును ఎక్కడ? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, పట్టణపు వీధులలో చనిపోయినవానివలె వారు మాయమైపోవుచుండగా (కొందరు “సొమ్మసిల్లుచుండగా” అని చెప్పుదురు, కాని నేను చెప్పినట్లు, నేను ఈ అనువాదమునే ఇష్టపడుచున్నాను) మరియు, ఇంకను దుఃఖకరమైన సంగతి, — వారు తమ ప్రాణములను తమ తల్లుల ఒడిలో కుమ్మరించినప్పుడు. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

519 చిన్నపిల్లలును శిశువులును చెప్పబడుచున్నారని వచనము యొక్క చివరనుండి స్పష్టమగుచున్నది; ఒకరు వీధులలో చనిపోయిరి, మరియొకరు తల్లి ఒడిలో చనిపోయిరి. “ధాన్యము ఎక్కడ” మొదలగు ప్రశ్నను పిల్లలను, అనగా చిన్న బాలురను బాలికలను గూర్చినదిగా గ్రహింపవలెను. — సం.

520 ముందటి వచనముతో సరిపడునట్లు, అనువాదములు దీనిని “వారు తమ తల్లులతో చెప్పిరి” అని అనువదించుచున్నవి. క్రియాపదము నిజముగా భవిష్యత్కాలములో నున్నది, దీనిని “తమ తల్లులతో వారు చెప్పుచుండిరి” అని అనువదింపవచ్చును; ఏలయనగా హెబ్రీ భవిష్యత్కాలమును ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, — 12. తమ తల్లులతో వారు

విలాపవాక్యములు 2:13

13. యెరూషలేము కుమారీ, నీ పక్షముగా నేను దేనిని సాక్ష్యముగా తెచ్చెదను? దేనిని నీకు సాటిచేయుదును? సీయోను కుమారీ, కన్యకా, నిన్ను ఓదార్చుటకై దేనిని నీతో సమానముగా చేయుదును? నీ భంగము సముద్రమంత గొప్పది; నిన్ను స్వస్థపరచగలవాడెవడు?

13. Quid contestabor tibi (vel, adducam tibi testes, vel, testificabor tecum?) quid simile tibi filia Jerusalem (vel, cur? {}מהpotest trans ferri utroque modo;) quid (vel, cur) aequabo tibi quiequam (est repetitio, sed diverso verbo) ut te Consoler, virgo filia Sion? Quia magna sicut mare contritio tua; quis sanabit te?

మనము దుఃఖమును ఉపశమింపజేయగోరునప్పుడు, ప్రస్తుత సంగతికి కొంత పోలికగల మాదిరులను చూపుట మనకు అలవాటు. ఎవడైనను రోగములోనున్న యొకనిని ఆదరింపగోరునప్పుడు, “నీవు మొదటివాడవును కావు, చివరివాడవును కావు; నీవంటివారు నీకు అనేకులున్నారు; నిన్ను నీవు ఇంతగా ఎందుకు బాధించుకొనవలెను? ఇది మనుష్యులందరికిని దాదాపు సామాన్యమైన స్థితియే గదా” అని అతడు చెప్పును. కాబట్టి మాదిరులను చూపుట దుఃఖమును ఉపశమింపజేయు సామాన్య మార్గమైయున్నందున, ప్రవక్త ఇట్లనుచున్నాడు, “నీ యెదుట నేను ఏ మాదిరులను ఉంచుదును? అనగా, నీవంటివాడైన ఈ మనుష్యునిగాని ఆ మనుష్యునిగాని నేను నీకు ఎందుకు, ఏ ప్రయోజనము నిమిత్తము పేర్కొనవలెను? లేక, అప్పుడు నేను దేనిని నీకు సాక్ష్యముగా పిలుతును, లేక నీకు దేనిని సాక్ష్యమిత్తును?” అయితే, “అట్టిదానిని తాము చూచితిమని చెప్పగల సాక్షులను నీయొద్దకు తెచ్చుట ఏ ప్రయోజనము నిమిత్తము? ఈ సంగతులు నీకు ఏమియు ఉపకరింపవు” అను అనువాదమునే నేను ఇష్టపడుచున్నాను.

కాబట్టి దుర్దశలోనున్నవారికి సామాన్యముగా ఇయ్యబడు ఆదరణలు ఏ ప్రయోజనమును కలుగజేయవని ప్రవక్త భావము, ఏలయనగా యెరూషలేము విపత్తు ఇతర మాదిరులన్నిటిని మించినది; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “లోకములో ఇట్టిది ఎన్నడును జరుగలేదు; దేవుడు మునుపెన్నడును ఏ జనముమీదను ఇంత భయంకరముగా ఉరుమలేదు; కాబట్టి నేను నీకు మాదిరులను తెచ్చుటకు వెదకినయెడల, నేను పూర్తిగా దిక్కుతోచనివాడనగుదును; ఏలయనగా దుర్దశలోనున్న ఇతరులతో నిన్ను పోల్చునప్పుడు, నీవు వారందరిని మించియున్నావని నేను కనుగొనుచున్నాను.” కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: యెరూషలేము విపత్తు యొక్క తీవ్రతను ఈ విధమైన మాటలచేత అతిశయముగా చూపగోరెను, ఏలయనగా అది మునుపెన్నడును కనివిని యెరుగని విధముగా శ్రమపరచబడెను; యూదులు ఇతర జనములన్నిటికంటె దుర్దశపాలైరని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి నేను నీ యెదుటికి సాక్షులను ఎందుకు తేవలెను? ఎవనినైనను నీతో ఎందుకు సమానము చేయవలెను? దుర్దశలోనున్న ఇతరులను నీతో ఎందుకు సమముగా ఎంచవలెను? అతడు కారణమును, లేక ఉద్దేశమును చేర్చుచున్నాడు (ఏలయనగా ఇక్కడ {,}וvau ను అట్లే అనువదింపవలెను), నేను నిన్ను ఆదరించునట్లు, అనగా మనుష్యుల సామాన్య రీతి ప్రకారము. (“ధాన్యమును ద్రాక్షారసమును ఎక్కడ?” అని, పట్టణపు వీధులలో గాయపడినవానివలె వారు మూర్ఛిల్లినప్పుడు, తమ తల్లుల ఒడిలో వారు తమ ప్రాణమును విడిచినప్పుడు, — సం.) అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా నీ గాయము, లేక నీ భంగము, సముద్రమంత గొప్పది; అనగా, “నీ విపత్తు అతి లోతైన అగాధము: కాబట్టి లోకమంతటిలో నీతో పోల్చదగినవారిని ఎవరిని నేను కనుగొనలేను, ఏలయనగా నీ విపత్తు విపత్తులన్నిటిని మించినది; నీ యెదుట ఉంచదగిన దానివంటిది ఏదియు లేదు, కాబట్టి నీవు సర్వయుగములకును జ్ఞాపకముంచుకొనదగిన మాదిరి అయితివి.”

521 సులభమైన అనువాదము ఇది, “నేను నీకు దేనిని సాక్ష్యమిత్తును (లేక తెలియజేతును)?” సెప్టువజింట్ అట్లే అనువదించుచున్నది: లేక, “నేను దేనిని నీకు సాక్ష్యముగా పిలుతును?” — సం.

అయితే ప్రవక్త ఈ విధముగా మాటలాడుట మనము వినునప్పుడు, మనము ప్రాచీన జనుల స్థానములోనికి వచ్చితిమని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కాబట్టి దేవుడు పూర్వము తాను ఏర్పరచుకొనిన జనుల పాపములను అంత కఠినముగా శిక్షించెను గనుక, మనము ఈ దినములలో మన మూర్ఖత్వముచేత ఆయనను అంతము వరకు రేపకుండునట్లు జాగ్రత్తపడవలెను, ఏలయనగా ఆయన ఎల్లప్పుడును ఒక్కటే రీతిగా నుండువాడు. అయినను ఆయన హస్తముచేత మనము తీవ్రముగా శ్రమపరచబడి నలుగగొట్టబడినప్పుడెల్లను, అతి లోతైన అగాధములో మునిగియున్నప్పుడును, మనకు ఇంకను కొంత ఆదరణ మిగిలియున్నదని మనము ఎరిగియుందము. ప్రవక్త ఈ స్థలములో ప్రజల కీడులను నిశ్చయముగా అతిశయముగా వర్ణించుచున్నాడు; అయినను నిరీక్షణ కలిగియుండునట్లు విశ్వాసులను ప్రోత్సహించుటకు అతడు మునుపే ఆరంభించెను; అదే సిద్ధాంతమును అతడు మరల తిరిగి చెప్పును. అయితే తమ పాపములలో ఇంకను మొద్దుబారియుండి, దేవుని ప్రతిదండన యొక్క ఉద్దేశమును తగినంతగా ఆలోచింపనివారు వాస్తవముగా దీనులుగా చేయబడువరకు ప్రవక్త ఇట్టి మాటలను వాడుట అవసరమాయెను. అతడు ఇంకను ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

విలాపవాక్యములు 2:14

14. నీ ప్రవక్తలు నీ కొరకు వ్యర్థమైనవియు మూఢమైనవియునైన దర్శనములు చూచిరి; నీ చెరను తప్పించునట్లు వారు నీ దోషమును బయలుపరచలేదు; అబద్ధపు భారములను నీవు వెళ్లగొట్టబడుటకు కారణములను నీ కొరకు దర్శించిరి.

14. Prophetae tui viderunt tibi vanitatem et insulsitatem (vel, insipidum,) et non aperuerunt super iniquitate tua (hoc est, non revelarunt tibi; aut, manifestarunt iniquitatem tuam,) ut converterent captivitatem tuam (alii vertunt, aversionem tuam, vel, defectionem) et viderunt tibi prophetias vanitatis, et expulsiones.

తీయని విషమును బుద్ధిపూర్వకముగా త్రాగినట్లు, ఒక విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగానే తమ్మును తాము నాశనము చేసికొనిన ఆ విచ్చలవిడితనము నిమిత్తము ప్రవక్త ఇక్కడ యూదులను ఖండించుచున్నాడు. మోసగాండ్రు వారికి క్షేమస్థితిని వాగ్దానము చేసినప్పుడు, మనము చూచిన ఆ భ్రమలచేత వారు మత్తులైరి; ఏలయనగా యిర్మీయా బెదరించినదంతయు లెక్కలోనిది కాదని అబద్ధ ప్రవక్తలు తరచుగా ధైర్యముగా ప్రకటించిరని మనము చూచియున్నాము. కాబట్టి యూదులు అట్టి ముఖస్తుతులచేత మత్తులై, దేవుని తీర్పును లక్ష్యపెట్టక, తమ దుర్గుణములలో స్వేచ్ఛగా విహరించిరి గనుక, దేవుని ఉగ్రత వారిచేత ఎల్లప్పుడును ఎడతెగకుండ రగులుకొనెను. కాబట్టి ఇప్పుడు యిర్మీయా అట్టి విచ్చలవిడితనము నిమిత్తము వారిని గద్దించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు బుద్ధిపూర్వకముగా మోసపోగోరిరి, ముఖస్తుతి చేయువారిని తమకు బోధకులుగా వెదకుకొనుటచేత ఆతురతతో ఉరులలో పడిరి. మీకాయు అదే సంగతి నిమిత్తము వారిని గద్దించుచున్నాడు, ఏమనగా ఫలవంతమైన ద్రాక్షపంటను సమృద్ధియైన కోతను తమకు వాగ్దానము చేయు ప్రవక్తలను వారు వెదకిరి. (మీకా 2:10.) యిర్మీయా భావమును అదియే.

ప్రవక్తలు ప్రవచించిరి, లేక వారి కొరకు వ్యర్థమైనదానిని చూచిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే ప్రవక్తలు దీర్ఘదర్శులని పిలువబడుచున్నట్లు, ఈ క్రియాపదము ప్రవచనములను సూచించుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్తలు వ్యర్థమైనదానిని రుచిలేనిదానిని చూచిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది ప్రజల దోషమును తగ్గించుటకు ఉపకరింపలేదు; ఇతరుల దోషముచేత వారు నశించిరన్నట్లు యిర్మీయా ఇక్కడ ప్రజలను ముఖస్తుతి చేయుటలేదు; అయినను ఇది సామాన్యమైన సాకుగా నుండెను, ఏలయనగా అనేకులు మోసపోయినప్పుడు, తాము తప్పుదారి పట్టింపబడుటచేత పడిపోయితిమనియు, కపటులైన మనుష్యులు తమకు ఉరులు పన్నుచుండగా తాము తగినంత జాగ్రత్తగా ఉండలేదనియు ఫిర్యాదు చేసిరి. అయితే యూదులు అబద్ధ ప్రవక్తలచేత మోసపోయిరి గనుక ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని ఖండించుచున్నాడు, ఏలయనగా అది వారి వృథాగర్వమునకును ఆశాపాతకమునకును న్యాయమైన ప్రతిఫలము. వారి చెవులు అతి సున్నితములైయుండెను, స్వేచ్ఛగా చేయబడు గద్దింపులను వారు సహింపలేకపోయిరి; సంక్షేపముగా, వారు ఆరోగ్యకరమైన సిద్ధాంతమునంతటిని త్రోసివేసినప్పుడు, దేవుని స్థానములోనికి అపవాది రావలసినదే; పౌలు కూడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, “సత్యమును అంగీకరింపనందున అబద్ధమును నమ్మునట్లు దేవునిచేత గ్రుడ్డివారుగా చేయబడినవారు న్యాయముగా శిక్షింపబడిరి.” (2 థెస్సలొనీకయులకు 2:11, 12.)

522 తినుపదార్థములకు అన్వయించినప్పుడు దీని అర్థము అదియే, కాని మాటలకు అన్వయించినప్పుడు మూఢత్వము లేక అసంబద్ధత అని అర్థము. ఇది పడిపోవుట అను అర్థముగల {,{נפל అను పదమునుండి, క్షీణించుట లేక దిగజారుట అను భావములో వచ్చుచున్నది. జ్ఞానయుక్తమైనదియు సత్యమైనదియు కానిదే ఇది. కావున సెప్టువజింట్ దీనిని ఆ విధముగా అనువదించుచున్నది; వల్గేట్ “మూఢమైనది” అనియు; టార్గమ్ “సారము లేనిది” అనియు అనువదించుచున్నవి. — నీ ప్రవక్తలు, వారు వ్యర్థమైనదానిని మూఢత్వమును చూచిరి. వారు చూచినవి “వ్యర్థమైనవి,” అనగా నిష్ప్రయోజనమైనవి, “మూఢమైనవి,” అనగా అసంబద్ధమైనవి. — సం.

ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: యూదులు నిజముగా అబద్ధ ప్రవక్తలచేత మోసపోయిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఇది వారి స్వంత దోషముచేతనే జరిగెను, ఏలయనగా వారు దేవునికి లోబడుటకు ఒప్పుకొనలేదు, ఆరోగ్యకరమైన సిద్ధాంతమును త్రోసివేసిరి, ఆయన ఆలోచనలన్నిటికి విరోధముగా తిరుగుబాటు చేసిరి. అదే సమయములో, ఈ విధముగా వారి నేరము మాత్రమే అతిశయముగా చూపబడినట్లు కాక, వారి అవమానము కూడ వారి యెదుటికి తేబడెను, — ఏలయనగా ఈ మోసగాండ్రను యిర్మీయాకును దేవుని ఇతర సేవకులకును విరోధముగా నిలువబెట్టుటకు వారు తెగించిరి; దేవునికి విరోధముగా అతిశయింపగోరినప్పుడెల్లను వారు తమ ఈ అబద్ధ ప్రవక్తలను గూర్చి మిక్కిలి గొప్పలు చెప్పుకొనిరి. ఈ అహంకారము ఎంత గొప్పది! అబద్ధ ప్రవక్తలు వారికి నిర్భయస్థితిని వాగ్దానము చేసినప్పుడు, తామే జయించినవారైనట్లు వారు వెంటనే యిర్మీయాపైన గర్వముతో జయోత్సవము చేసిరి. కాబట్టి దేవునికి విరోధముగా వారి దుష్టత్వమును అహంకారమును అంత గొప్పవైయుండెను గనుక, ప్రవక్త న్యాయముగా వారికి ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు, “మీ అబద్ధ ప్రవక్తల విషయమై ఇప్పుడు చూడుడి; వారు ఇటీవల మీకు సకలవిధమైన క్షేమమును వాగ్దానము చేసినప్పుడు, నేను క్రూరముగా చూడబడితిని, నా పిలుపు మీచేత తిరస్కారముతో త్రోసివేయబడెను; ఇప్పుడు మీ అబద్ధ ప్రవక్తలు ముందుకు రావలెను: మీ కీడులచేతనైనను తుదకు జ్ఞానము తెచ్చుకొనుడి, దేవునికిని ఆయన సేవకులకును విరోధముగా అంత గర్వముగా ప్రవర్తించుట ఎట్టిదో ఒప్పుకొనుడి.” వారు మీ కొరకు వ్యర్థమైనదానిని రుచిలేనిదానిని చూచిరి అని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అతడు ఇంకను చేర్చుచున్నాడు, వారు తెరువలేదు, లేక బయలుపరచలేదు, మొదలగునవి. {,}עלol అను విభక్తి ప్రత్యయము ఇక్కడ అధికముగా నున్నది; మాటలు ఇవి, “వారు నీ దోషముమీద బయలుపరచలేదు.” వారు తమ ప్రత్యక్షతలను ప్రజల దోషములకు అన్వయింపలేదు అని ఆ భాషలోని మాటలలో నిజముగా ఒక తగినతనము కలదు; ఏలయనగా ఆ విధముగా వారు సరియైన మార్గములోనికి తిరిగి తేబడియుందురు, ఆ విధముగా దేవుని ప్రతిదండనను నివారించియుందురు.

ఈ వాక్యభాగమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను: యిర్మీయా అబద్ధ ప్రవక్తల భ్రమలను గూర్చి మాటలాడి, అవి రుచిలేనివని చెప్పెను: వారు ప్రజల దోషములను బయలుపరచలేదు గనుకనే వారు ప్రజలను ఎట్లు మోసపుచ్చిరో ఇప్పుడు అతడు వ్యక్తపరచుచున్నాడు. కాబట్టి మన దోషములను మనము గ్రహించి పశ్చాత్తాపపడునట్లు హెచ్చరింపబడుటకంటె మరి ఏదియు అవసరమైనది కాదని మనము ఎరిగియుందము. ప్రవక్తల బోధనుండి పొందదగిన ముఖ్యమైన ప్రయోజనము ఇదియే. ఏలయనగా రెండవ భాగమైన, రాబోవు సంగతులను ముందుగా తెలియజేయుట, ప్రవక్తలు దేవుని ప్రతిదండనను గూర్చి ప్రకటింపకుండినయెడల, — పశ్చాత్తాపపడుమని ప్రజలను హెచ్చరింపకుండినయెడల, — దేవుని కనికరమును విశ్వాసముచేత హత్తుకొనుమని వారిని ఆజ్ఞాపింపకుండినయెడల, — కొంచెము ఫలితమునే కలిగియుండెడిది. కాబట్టి ప్రవచన సిద్ధాంతమును చెరిపివేసినవారు దోషములను బయలుపరచలేదని చెప్పుటచేత యిర్మీయా ఒక విధముగా వారి అబద్ధ సిద్ధాంతములను బట్టబయలు చేయుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుని నమ్మకమైన సేవకులకును మోసగాండ్రకును మధ్య భేదమును ఈ గుర్తుచేత ఎట్లు గుర్తింపవలెనో మనము నేర్చుకొందము. ఏలయనగా ప్రభువు తన వాక్యముచేత మనలను తన న్యాయపీఠము యెదుటికి పిలుచుచున్నాడు, మనలను మనమే అసహ్యించుకొని, ఆ విధముగా కనికరమునకు ప్రవేశమును తెరచునట్లు మన దోషములు బయలుపరచబడవలెనని కోరుచున్నాడు. అయితే మన యెదుట ఉంచబడునది మన చెవులకు దురదపుట్టించి మన కుతూహలమును పోషించుచు, అదే సమయములో మన దోషములన్నిటిని పాతిపెట్టునప్పుడు, మనుష్యులకు అమితముగా ఇంపైన ఆ సున్నితమైన సంగతులు రుచిలేనివియు నిష్ప్రయోజనమైనవియునని మనము ఎరిగియుందము. కాబట్టి పశ్చాత్తాపమును గూర్చిన సిద్ధాంతము, అనగా మనలను దేవుని న్యాయపీఠము యెదుటికి నడిపించు సిద్ధాంతము, మనచేత అంగీకరింపబడవలెను; అప్పుడు మనలో మనము క్రుంగిపోయి ఆయన కనికరము శరణుజొచ్చుదుము.

అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, నీ చెరను వారు త్రిప్పివేయునట్లు; కొందరు “నీ భ్రష్టత్వమును” అను అనువాదమును ఇష్టపడుచున్నారు, — ఈ భావము తగనిది కాదు; అయితే ప్రవక్త నేరమును కాక శిక్షనే సూచించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు. ప్రజలు తగిన కాలములో పశ్చాత్తాపపడియుండినయెడల ప్రజల చెర త్రిప్పివేయబడియుండెడిది; ఏలయనగా పశ్చాత్తాపముచేత మనము దేవుని ఉగ్రతను నివారించుచున్నాము: “మనలను మనము విమర్శించుకొనినయెడల తీర్పు పొందకుందుము” అని పౌలు చెప్పుచున్నాడు. (1 కొరింథీయులకు 11:31.) కాబట్టి దుర్దశలోనున్న మనుష్యులు తమకు తామే న్యాయాధిపతులైనప్పుడు దేవుని తీర్పును ముందుగానే నివారించుచున్నారు గనుక, వారు తమ స్వదేశములో నెమ్మదిగా నిలిచియుండి ఎన్నడును చెరలోనికి వెళ్లగొట్టబడకుండునట్లు అబద్ధ ప్రవక్తలు వారి దోషములను బయలుపరచలేదని ప్రవక్త నిర్హేతుకముగా చెప్పుటలేదు. అది ఎట్లు? ఏలయనగా ప్రజలు ఇష్టపూర్వకముగా ఆయనవైపు తిరిగియుండినయెడల, దేవుడు ఆ విధముగా శాంతింపజేయబడియుండును; యెషయాలో చెప్పబడినట్లు, “వారు మనస్సు త్రిప్పుకొని స్వస్థత నొందుదురు.” (యెషయా 6:10.)

కాబట్టి అక్కడ మారుమనస్సు స్వస్థతకు నడిపించునని చెప్పబడినది; ఏలయనగా కట్టెలు తీసివేయబడినప్పుడు అగ్ని ఆరిపోవునట్లు, మనము పాపము చేయుట మానినప్పుడు దేవుని ఉగ్రతకు ఇంధనము అందింపబడదు. కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; సంక్షేపముగా, అబద్ధ ప్రవక్తలు వ్యర్థముగా ముఖస్తుతి చేయుచుండగా, ప్రజలు అబద్ధములను వెదకినందున నాశనము చేయబడిరని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు ధైర్యముగా పశ్చాత్తాపపడుమని ప్రజలను హెచ్చరించియుండినయెడల, వారు తగిన కాలములో అంత గొప్ప కీడులను తప్పించుకొనియుందురు.

అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, మరియు వారు నీ కొరకు వ్యర్థమైన ప్రవచనములను వెళ్లగొట్టబడుటలను చూచిరి. {,}משאתmeshat అను పదము తరచుగా చెడ్డ భావములో భారము అని, అనగా దేవుని ప్రతిదండన సమీపించియున్నదని చూపు కఠినమైన ప్రవచనము అని గ్రహింపబడుచున్నను, ప్రవక్త ఇప్పుడు దానిని ఈ భావములో గ్రహించుచున్నాడో లేదో సందేహాస్పదము, ఏలయనగా ప్రజలకు శిక్షలేకుండ తప్పించుకొందుమను నిరీక్షణను కలిగించిన ప్రవచనములను గూర్చి అతడు మాటలాడుచున్నాడు; ఇవి {,}משאותmeshaut కావు, అనగా భారమైనవియు భయంకరమైనవియునైన ప్రవచనములు కావు. అయితే సంగతులన్నియు చక్కగా ఆలోచించినప్పుడు, యిర్మీయా ఈ పదమును నిర్హేతుకముగా స్వీకరింపలేదని స్పష్టమగును; ఏలయనగా అతడు తరువాత ఒక వివరణను చేర్చుచున్నాడు. {,}משאהmeshae అను పదము కొన్నిసార్లు ఏ విధమైన ప్రవచనమునైనను సూచించునట్లు నిజముగా గ్రహింపబడుచున్నది, కాని దాని సరియైన అర్థము బెదరించునది. అయితే ఇప్పుడు యిర్మీయా ఏమి చెప్పుచున్నాడు? నీవు తప్పించుకొనిన భారములను వారు నీ కొరకు చూచిరి.

ఏలయనగా పరిశుద్ధుడైన ఆ మనుష్యుని సిద్ధాంతమును ద్వేషపాత్రముగా చేయుటకు, ఒక సామెత ప్రకారము, అతడు బోధించినదంతయు వారు భారము అని పిలిచిరి. ఈ విధముగా అతని ప్రవచనములన్నియు భయమును కష్టమును తప్ప మరి ఏమియు కలిగియుండలేదని చెప్పుటచేత వారు పరిశుద్ధుడైన ఆ మనుష్యునిపట్ల దురభిప్రాయమును పుట్టించిరి. ఇప్పుడు ఒప్పుకోలు రూపముగా ప్రవక్త ఇట్లనుచున్నాడు, “వారే నిజముగా మీకు ప్రవక్తలైయుండిరి, వారు చూచిరి, కాని తుదకు భారములనే చూచిరి.”

కాబట్టి అబద్ధ ప్రవక్తలు ప్రజలకు శిక్షలేకుండ తప్పించుకొనుటను వాగ్దానము చేసినప్పుడు, వారు ముఖస్తుతి చేయువారైయుండిరి, ఏ భారమును, అనగా ఏ కష్టమును కనబడలేదు; అయితే ఈ ప్రవచనములు తుదకు యిర్మీయా వారిని భయపెట్టిన బెదరింపులన్నిటికంటె ఎంతో భారమైనవాయెను; ఈ అభిప్రాయమునకు అనుగుణముగానే వెంటనే తరువాత వచ్చునది, వెళ్లగొట్టబడుటలు.

523 “త్రిప్పివేయుట” అని అనువదింపబడిన క్రియాపదమునకు ప్రక్కకు త్రిప్పుట లేక తొలగించుట అను అర్థము కూడ కలదు; సిరియాక్ ఇక్కడ దానికి ఇచ్చు అర్థము ఇదియే, ఈ వాక్యభాగమునకు ఇదియే అత్యంత తగినది, — మరియు నీ చెరను తొలగించునట్లు వారు నీ దోషమును బయలుపరచలేదు. అనగా, సిరియాక్ వ్యక్తపరచునట్లు, దానిని తప్పించుటకు. — సం.

ఏలయనగా ప్రజలు మోసపోవుటకు కోరుకొనిన వ్యర్థమైన ముఖస్తుతులు ఏ ఫలమును కలుగజేసెనో ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు: వారు తమ దేశమునుండి వెళ్లగొట్టబడి చెరలోనికి తోలబడుట దీనివలననే జరిగెను. ప్రజలు తమ స్వంత స్వాస్థ్యమును ఎందుకు పోగొట్టుకొనిరి అని కారణము అడుగబడినయెడల, స్పష్టమైన జవాబు ఇదియే అగును, వారు మోసపోవుటకు కోరుకొనిరి గనుక, అబద్ధములచేతను వ్యర్థమైన వాగ్దానములచేతను తమ్మును తాము మొండితనములో కఠినపరచుకొనిరి గనుక.

కాబట్టి వారి చెర అబద్ధ సిద్ధాంతము యొక్క ఫలమైయుండెను గనుక, ఈ మోసగాండ్రు వ్యర్థమైన భారములను చూచిరి, అయితే అవి తుదకు భారములనే తెచ్చెనని యిర్మీయా ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; మరియు వారు {}מדוחיםmeduchim, వెళ్లగొట్టబడుటలను, అనగా వెళ్లగొట్టబడుటకు లేక చెరకు కారణములైన సంగతులనే, చూచిరి.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము పాత్రులమైనట్లు నీవు మమ్మును శిక్షించుచున్నను, సత్యము యొక్క వెలుగు మా మధ్యను ఎన్నడును ఆర్పివేయబడకుండునట్లును, చీకటిలోను నీ తండ్రి వంటి మంచితనమును కనికరమును చూచుటకు మమ్మును సమర్థులనుగా చేయు కొన్ని కిరణములనైనను మేము ఎల్లప్పుడును చూచునట్లును, ఆ విధముగా విశేషముగా నీ బలమైన హస్తము క్రింద మేము దీనులమగునట్లును, పశ్చాత్తాపము యొక్క గాఢమైన భావముచేత వాస్తవముగా సాగిలపడి, మా నిరీక్షణలను పరలోకమువైపు ఎత్తునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారునియందు నిన్ను వెదకునప్పుడు నీవు తుదకు మాతో సమాధానపడుదువని మేము ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

ఏడవ ఉపన్యాసము

విలాపవాక్యములు 2:15

15. త్రోవను పోవువారందరు నిన్ను చూచి చప్పట్లు కొట్టుదురు; యెరూషలేము కుమారిని చూచి ఈసడించుచు తల ఆడించుచు — సౌందర్యసంపూర్ణమనియు సర్వభూజనులకు ఆనందకరమనియు జనులు చెప్పుకొనిన పట్టణము ఇదేనా? అని చెప్పుకొందురు.

15. Plauserunt super te manibus suis (id est, comploserunt manus suas) omnes transcuntes per viam, sibilarunt, et moverunt caput suum super filia Jerusalem, An haec urbs de qua dixcrunt, perfecta decore, gaudium totius terrae?

ప్రజలు అప్పటికే అత్యధిక పరిమాణములో శ్రమపరచబడిన దుర్దశలను ప్రవక్త ఇక్కడ యూదులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; కాబట్టి ఈ మాటలు అధికమైనవిగాను కొంత కనికరములేనివిగాను కనబడుచున్నవి; ఏలయనగా ఒకడు కీడులచేత అలసిపోయి పడియుండగా గద్దించుట అకాలమైనది. ప్రజల స్థితి ఇట్టిదైయుండెను గనుక, ప్రవక్త వారి దుఃఖమును మరింత చేదుగా చేయవలసినది కాదు. అయితే దీనికి కారణమును మనము ఇదివరకే సూచించితిమి, ఏమనగా యూదులు తమ విపత్తులలో దుఃఖించుచు మిక్కిలి విచారముగా నున్నను, తమ కీడులు ఎక్కడనుండి వచ్చెనో ఇంకను ఆలోచింపలేదు. కాబట్టి వారు మరి మరి మేల్కొలుపబడుట అవసరమాయెను; ఏలయనగా ఎవడైనను దేవుని తీర్పును లక్ష్యపెట్టనియెడల కీడులను అనుభవించుట వలన వానికి కొంచెము ప్రయోజనమే కలుగును. అందరిచేత చూడబడినవియు, వాటిచేత దాదాపు ముంచివేయబడిన యూదుల దృష్టినుండి తప్పించుకొనలేనివియునైన దుర్దశలను గూర్చి ప్రవక్త ఎందుకు ఇంత విస్తారముగా మాటలాడుచున్నాడో, అతని ఉద్దేశమును మనము దీనినుండి గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తమ దుర్దశలను అనుభవించుట మాత్రమే చాలదు, వాటి కారణమును కూడ వారు ఆలోచింపవలసియుండెను.

524 ఈ పదములో {{ד కు బదులుగా ,{}ר అను దాదాపు ఒకే విధముగానున్న రెండు అక్షరముల విషయములో పొరపాటు జరిగినట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా టార్గమ్, సిరియాక్, అరబిక్ ప్రతులు ఈ పదమును మోసకరమైనది, భ్రమపుట్టించునది, లేక కల్పితమైనది అను భావములో అనువదించుచున్నవి గనుక, అవి ఆ విధముగానే దానిని చదివియుండవలెను. చివరిదానిలో అది “భ్రమరూపములు” అని అనువదింపబడినది. ఈ పదము యిర్మీయా 22:14 లో కనబడుచున్నది, అక్కడ గాలి స్వేచ్ఛగా వీచు గదులకు అది అన్వయింపబడినది. ఇక్కడ దానిని గాలులు లేక గాలివంటి సంగతులు అని అనువదింపవచ్చును. వారి ప్రవచనముల స్వభావము అట్టిదే. సెప్టువజింట్, వల్గేట్ ఇచ్చునట్లు వెళ్లగొట్టబడుటలు లేక త్రోసివేయబడుటలు అను అనువాదముకంటె ఇది ఈ వాక్యభాగమునకు ఎంతో తగినది. — సం.

అతడు తరువాత ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, దారిని పోవువారందరు చప్పట్లు కొట్టి ఈసడించి తల ఆడించిరి, ఎగతాళికి గుర్తుగానైనను, లేక అసహ్యమునకు గుర్తుగానైనను; రెండవదే ఎక్కువ సంభావ్యమైనది. కాబట్టి వారు యెరూషలేము కుమారిని చూచి తల కదలించిరి, లేక ఆడించిరి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: సౌందర్యసంపూర్ణమనియు సర్వభూమికి ఆనందమనియు వారు చెప్పుకొనిన పట్టణము ఇదేనా? కొందరు {,}כלילתcalibat అను పదమును కిరీటము అని ఎందుకు అనువదించుచున్నారో నాకు తెలియదు; అందరికి తెలిసినట్లు, అది {}כללcalal అను పదమునుండి వచ్చుచున్నది, దాని అర్థము సంపూర్ణత, లేక ఘనమైన ఏదైనను. కాబట్టి యెరూషలేము సౌందర్యసంపూర్ణమైయుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు దానిని విశేషమైన వరములతో అలంకరించెను; తన నామముచేత పిలువబడు సాటిలేని ఘనతను దానికి విశేషముగా అనుగ్రహించెను. కాబట్టి దేవాలయము నిమిత్తము యెరూషలేము ఒక విధముగా దేవుని భూలోక రాజమందిరమైయుండెను; మరియు రక్షణ సిద్ధాంతము అక్కడనే కనుగొనబడవలసియుండెను; “సీయోనులోనుండి ధర్మశాస్త్రము, యెరూషలేములోనుండి దేవుని వాక్కు బయలువెళ్లును” అను ఈ వాగ్దానము విశేషమైనది. (యెషయా 2:3.)

ఈ పట్టణము సర్వలోకమునకు రక్షణ యొక్క ఊటయు మూలమునై యుండునని దేవుడు యెహెజ్కేలునకు కూడ వాగ్దానము చేసెను. (యెహెజ్కేలు 47:1-12.) కాబట్టి యెరూషలేము అంత విశేషమైన వరములతో అలంకరింపబడియుండెను గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ పరదేశులను ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు, వారు, “సౌందర్యమునకు అంత ప్రసిద్ధిగాంచిన పట్టణము పాడైపోయెనా?” అని అడుగుచున్నారు.

అతడు దానిని సర్వభూమికి ఆనందము అని కూడ పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అక్కడ తన వరములను ఎంత ధారాళముగా కుమ్మరించెననగా అది అందరికి ఆనందకారణమాయెను. ఏలయనగా సుందరమైన సంగతులయందు మనము ఆనందించుదుము; దేవుని వరములు ఎక్కడ కనబడినను, మన హృదయములు ఆనందముతో నింపబడవలెను. కొందరు మరింత సూక్ష్మమైన వివరణను ఇచ్చుచున్నారు, — దేవుడు తమకు అనుకూలుడైతేనే గాని మనుష్యులకు సమాధానము లేదు గనుక, మరియు దేవుడు అక్కడ తన కటాక్షము యొక్క సాక్ష్యమును సంచకరువును ఉంచెను గనుక, యెరూషలేము సర్వభూమికి ఆనందమైయుండెను; ఈ విధముగా అది జనములన్నిటిని దేవునియొద్దకు ఆహ్వానించెను గనుక యెరూషలేము సర్వలోకమును సంతోషపరచెను. మొదటి చూపులో ఇది ఆమోదయోగ్యముగా కనబడును; కాని ఇది దృఢమైనదానికంటె సూక్ష్మమైనదిగా నాకు తోచుచున్నది. కాబట్టి యెరూషలేము సర్వభూమికి ఆనందమైయుండెను, ఏలయనగా తన కటాక్షము అక్కడ కనబడవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను, అది న్యాయముగా సర్వలోకమును ఆనందించుటకు ప్రేరేపింపగలదు అను ఈ సరళమైన అభిప్రాయముతోనే నేను తృప్తిపడుచున్నాను. తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:16

16. నీ శత్రువులందరు నిన్ను చూచి నోరు తెరచియున్నారు; ఈసడించుచు పండ్లు కొరుకుచు — దానిని మింగివేసితిమి; నిశ్చయముగా మనము కనిపెట్టిన దినము ఇదే; మనము దానిని కనుగొంటిమి, చూచితిమి అని చెప్పుకొనుచున్నారు.

16. Aperuerunt super te os suum cuncti hostes tui, sibilarunt et frenduerunt dente (vel, dentibus;) dixerunt, Devorabimus; utique hic dies quem expectavimus; invenimus, vidimus. 525 జరిగినదానిని యిర్మీయా వివరించుచున్నాడు, క్రియాపదములు భూతకాలములో నున్నవి. క్రియాపదములను వర్తమానకాలములో అనువదించుటలో మన అనువాదము సరియైనది కాదు. ప్రాచీన అనువాదములు హెబ్రీ ప్రతిని అనుసరించుచున్నవి. — సం.

526 ఈ మాటలను “సర్వదేశమునకు ఆనందము,” అనగా ఇశ్రాయేలు దేశమునకు ఆనందము అని అనువదింపవచ్చును; అది అక్షరాల సత్యము. — సం.

527 ఈ వచనము {,{פ తో ఆరంభమగుచున్నది, తరువాతిది ;{}ע తో ఆరంభమగుచున్నది; ఈ విధముగా అక్షరక్రమము తారుమారైనది. తరువాతి రెండు అధ్యాయములలోను ఇదే సంగతి జరుగుచున్నది, అయితే మొదటి అధ్యాయములో అక్షరముల సాధారణ క్రమము కాపాడబడినది. ఈ విషయమును గూర్చి అనేక ఊహలు చేయబడినవి, కాని తృప్తికరమైన కారణమేదియు చూపబడలేదు. టార్గమ్‌యు ప్రాచీన అనువాదములును, సిరియాక్ తప్ప, ఈ మూడు స్థలములలోను ప్రస్తుత పాఠమునే అనుసరించుచున్నవి; సెప్టువజింట్ మాత్రము, మిక్కిలి వింతగా, అక్షరములను వాటి అక్షరక్రమములో ముందుంచుచు, వచనములను మాత్రము అవి ఇప్పుడున్నట్లే ఇచ్చుచున్నది. దీనికి తోడు, భావము కూడ ప్రస్తుత అమరికకే అనుకూలముగా నున్నదని మనము కనుగొనునప్పుడు, అదియే మూల అమరిక అని మనము నిర్ణయింపక తప్పదు; అయితే యిర్మీయా ఈ రెండు అక్షరముల విషయములో, మూడు స్థలములలో కూడ, అక్షరక్రమమును ఎందుకు మార్చెనో ఆ కారణమును ఇప్పుడు కనుగొనలేము. — సం.

ఇక్కడ కూడ ప్రవక్త ప్రజల దుర్దశలను చూచి గర్వముతో అతిశయించు శత్రువులను ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. మొదట వారు నోరు తెరచిరి అని, అనగా బిగ్గరగా వారిని నిందించుటకే అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా కేవలము మాటలాడువాడు నోరు తెరచెనని చెప్పబడడు, గర్వముతోను విచ్చలవిడిగాను తన దూషణలను పలుకువాడే అట్లు చెప్పబడును. ప్రత్యేకముగా గమనింపదగిన దానిని ప్రకటించునప్పుడు దేవుడు కూడ కొన్నిసార్లు నొక్కిచెప్పుచు తన నోరు తెరచెనని నిజముగా చెప్పబడుచున్నాడు; అట్లే క్రీస్తు నిజమైన ధన్యతను గూర్చి మాటలాడినప్పుడు ఆయన తన నోరు తెరచెనని మత్తయి చెప్పుచున్నాడు. (మత్తయి 5:2.) అయితే ఈ స్థలములోను ఇతర స్థలములలోను, కీడులచేత అలసిపోయినవానిని చూచి, అనగా నిండు నోటితో అతనిని ఎగతాళి చేయు శత్రువు తన నోరు తెరచెనని చెప్పబడుచున్నాడు. కాబట్టి శత్రువులు తమ నోరు తెరచిరి అని అతడు చెప్పునప్పుడు, అతడు దుడుకుతనమును లేక అహంకారమును సూచించుచున్నాడు.

అతడు తరువాత వారు ఈసడించిరి అని చేర్చుచున్నాడు. ఈసడించుట అనుటచేత అతడు ఎగతాళిని లేక దెప్పిపొడుపును సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా వెంటనే తరువాత, వారు పండ్లు కొరికిరి అని వచ్చుచున్నది; శత్రువులు వారిని నిందించి ఖండించుట మాత్రమే కాక, అత్యంత ద్వేషమునకు గుర్తులను కూడ కనుపరచిరని అతడు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా పండ్లు కొరుకువాడు ఈ విధముగా తన మనస్సులోని చేదును, ఉన్మాదమును కూడ, చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా పండ్లు కొరుకుట క్రూరమృగమునకు చెందినది. కాబట్టి శత్రువులు దెప్పిపొడుపులచేతను ఎగతాళులచేతను ప్రజలను వేధించుట మాత్రమే కాక, వారిని క్రూరముగాను ఉన్మాదముతోను కూడ చూచిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అభిమానముగల మనస్సులుగల మనుష్యులకు అట్టి వ్యవహారము మరణముకంటెను కఠినమైనదని మనకు తెలియును: ఏలయనగా యుద్ధములో పడిపోవుట అనేకులచేత కఠినమైన సంగతిగా ఎంచబడుచున్నది, — యుద్ధవీరులు తమ్మును తాము అత్యంత అపాయమునకు ఎట్లు గురిచేసికొందురో మనము చూచుచున్నాము; అయితే అవమానకరమైన మరణము ఎంతో చేదైనది. కాబట్టి ప్రజలు అన్నివైపులనుండి దెప్పిపొడుపులచేత వేధింపబడిరి అను ఈ సంగతిచేత ప్రవక్త ప్రజల దుర్దశలను అధికముగా వర్ణించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. ప్రవక్తలచేత ఇయ్యబడిన గద్దింపులు వారిచేత అంగీకరింపబడలేదు గనుక అతడు ఉద్దేశపూర్వకముగా దీనిని పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని నామమున వారిని గద్దించినప్పుడు యూదులు ఎంత మూర్ఖముగా వారికి విరోధముగా తిరుగుబాటు చేసిరో మనకు తెలియును. కాబట్టి వారు దేవుని తండ్రి వంటి గద్దింపులను సహింపనొల్లరైరి గనుక, శత్రువుల నిందలను సహించుటకును, తమ గర్వమునకును అహంకారమునకును న్యాయమైన ప్రతిఫలమును పొందుటకును వారు ఈ విధముగా బలవంతము చేయబడిరి. నేను చెప్పినట్లు, ప్రవక్తలచేత తమకు ఇయ్యబడిన గద్దింపులను వారు గర్వముతో త్రోసివేసిరి గనుకనే అట్టి కీడులకు వారు గురిచేయబడిరని ప్రజలు తుదకు తెలిసికొనునట్లు, ప్రవక్త ఈ విధమైన నిందలను శత్రువుల ఎగతాళులను వివరించెననుటలో సందేహము లేదు.

శత్రువులు ఇట్లు మాటలాడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు, మేము మింగివేసితిమి; నిశ్చయముగా మేము కనిపెట్టిన దినము ఇదే; తాము జయము పొందితిమనియు, ప్రజలను తమ ఇష్టము చొప్పున చేయగలమనియు చూచినప్పుడు వారు జయోత్సవము చేసినట్లున్నది. నేను చెప్పినట్లు, ఇది దానికదే ప్రజలకు మిక్కిలి చేదైన సంగతి; అయితే వారికి అప్పటికే తగినంతగా తెలిసియున్నదానిని ప్రవక్త శత్రువుల పాత్రలో ఉన్నట్లుగా వివరించినప్పుడు, తాము అంత తీవ్రముగా ఎందుకు శ్రమపరచబడితిమో ఆ కారణమును ప్రజలు జ్ఞాపకము చేసికొనవలసియుండెను; ఇదియే ప్రవక్త తరువాతి వచనములో స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

విలాపవాక్యములు 2:17

17. యెహోవా తాను యోచించినదానిని చేసియున్నాడు; పూర్వదినములలో తాను ఆజ్ఞాపించిన తన మాటను నెరవేర్చియున్నాడు; ఆయన కనికరింపక పడద్రోసియున్నాడు; నిన్ను చూచి నీ శత్రువు సంతోషించునట్లు చేసియున్నాడు; నీ విరోధుల కొమ్మును హెచ్చించియున్నాడు.

17. Fecit Jehova quod cogitaverat, complevit sermonem suum quam praeceperat a diebus anitiquis: diruit (vel, evertit) et non perpercit; et exhilaravit super te inimicum, et extulit corum hostium tuorum.

ప్రవక్త శత్రువుల అతిశయములను మాత్రమే వివరించియుండినయెడల, ప్రజలు బహుశః తమ దుఃఖములో మరింత కఠినులైయుందురు. అయితే ఇప్పుడు, మరొకవైపు, అతడు వేరొక పాత్రను ధరించుచున్నాడు. శత్రువులు ఎంత గర్వముగా ప్రవర్తించిరో వర్ణించిన తరువాత, యెహోవా తాను నిర్ణయించినదానిని చేసియున్నాడు అని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; ఈ విధముగా శత్రువుల దెప్పిపొడుపులనుండి ప్రజల లక్ష్యమును దేవుని తీర్పువైపు త్రిప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా శత్రువులు మనలను అవమానపరచునప్పుడు, మనము నిజముగా నొచ్చుకొందుము, అయితే తరువాత దుఃఖము ఒక విధముగా మన భావములను మొద్దుబారజేయును. కాబట్టి మనుష్యుల అహంకారముపైన మన తలంపులను నిలుపక, దుష్టులు దేవుని కొరడాలనియు, వాటిచేత ఆయన మనలను శిక్షించుచున్నాడనియు లేఖనము తరచుగా మనకు జ్ఞాపకము చేయుదానిని ఎరిగియుండుటయే మనకు శ్రేష్ఠమైన ఔషధము. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు చర్చించుచున్న విషయము ఇదియే. దేవుడు చేసెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు, మొదలగునవి; శత్రువులు మితిమీరినను, ప్రజలు దేవుని లక్ష్యపెట్టినయెడల, తమ్మును తాము దీనపరచుకొనుటకు న్యాయమైన కారణము కలదని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

మొదట, యెహోవా తాను నిర్ణయించినదానిని చేసెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా తలంచుట అను పదము దేవునికి సరిగా అన్వయింపబడదు, అయినను మనము మునుపు చూచినట్లు, అది తరచుగా అట్లు అన్వయింపబడుచున్నది.

తరువాత, ఆయన పూర్వము ఆజ్ఞాపించిన మాటను నెరవేర్చెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్త దేవుని రహస్య సంకల్పమును మాత్రమే స్పృశించియుండినయెడల, అది ఏమైయుండెనో యూదులు సందేహములో నుండియుందురు. నిశ్చయముగా, ఆ లోతైన అగాధములోనికి మన మనస్సులు చొచ్చుకొనిపోలేవు గనుక, దేవుని మరుగైన తీర్పులను గూర్చి అతడు మాటలాడుట వ్యర్థమైయుండును.

కాబట్టి సిద్ధాంతమువరకు దిగివచ్చుట అవసరమాయెను; దానిచేత దేవుడు, ప్రయోజనకరమైనంతవరకు, లేనియెడల మరుగైనదే కాక గ్రహింపశక్యముకానిదియు అగుదానిని మనకు ప్రత్యక్షపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని తీర్పులను మనము విచారించినయెడల, మనము అగాధములో మునిగిపోవుదుము. అయితే దేవుడు మనకు బోధించినదానివైపు మన మనస్సులను మళ్లించునప్పుడు, తెలిసికొనుటకు అవసరమైనదంతయు ఆయన మనకు బయలుపరచుచున్నాడని మనము కనుగొందుము; ఆయన వాక్యముచేతనైనను ఆయన మరుగైన తీర్పులను మనము సంపూర్ణముగా ఎరుగలేకపోయినను, వాటిని పాక్షికముగా, నేను చెప్పినట్లు, మనకు ప్రయోజనకరమైనంతవరకు, ఎరుగగలము. కాబట్టి దేవుని ఆలోచనలను నిర్ణయములను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత ప్రవక్త మాట అను పదమును చేర్చుటకు కారణము ఇదియే.

కాబట్టి ఈ నియమమును మనము గట్టిగా పట్టుకొందము, అనగా దేవుని రహస్య తీర్పులను గూర్చి మనము తెలిసికొనగోరునదంతయు ధర్మశాస్త్రమునుండియు ప్రవక్తలనుండియు సువార్తనుండియు వెదకుదము; ఏలయనగా మనకు బోధింపబడినదానినుండి అతి స్వల్పముగానైనను మనము ప్రక్కకు తొలగినయెడల, దేవుని మహిమ యొక్క అపారత్వము వెంటనే మన తలంపులన్నిటిని మింగివేయును; ఈ విషయములో మనకు తగినదానికంటె ఎక్కువ స్వేచ్ఛను మనము తీసికొనుటకంటె అపాయకరమైనదియు ప్రాణాంతకమైనదియు మరేదియు లేదని అనుభవము మనకు తగినంతగా బోధించుచున్నది. కాబట్టి దేవుని రహస్య తీర్పులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు కుతూహలమునంతటిని కళ్లెముతో అణచివేయుటకును, మన మనస్సులు ఒక విధముగా వాక్యములోనే మూయబడియుండునట్లు వెంటనే వాటిని వాక్యమువైపు మళ్లించుటకును మనము నేర్చుకొందము. మరియు ఈ విధముగా యూదులు లేనియెడల అభ్యంతరపెట్టుటకు సిద్ధముగా నుండినదానిని ప్రవక్త మరింత సులభముగా అడ్డగింపగలిగెను: ఏలయనగా వారు ఎల్లప్పుడును సణుగుటకు అలవాటుపడియుండిరనియు, ప్రవక్తలు మాటలాడిన వెంటనే వారి సిద్ధాంతమును ఖండించుటకు ప్రయత్నించుచు అనేక అభ్యంతరములను ముందుకు తెచ్చిరనియు మనకు తెలియును.

కాబట్టి వారు బోధకు లొంగని జనులైయుండిరి గనుక, యిర్మీయా దేవుని మరుగైన తీర్పులను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడలేదు, ఏలయనగా వాటిని గూర్చి ఏదో ఒక సందేహమును లేవనెత్తవచ్చును; అయితే వివాదములకును కలహములకును ఏ అవకాశమును లేకుండ కొట్టివేయుటకై ఆయన వాక్యమునే పేర్కొనెను; ఈ విధముగా ఆయన యూదులను నేరస్థులుగా నిరూపింపబడినవారినిగా పట్టుకొనెను; ఏలయనగా మోషే చెప్పినట్లు, వారు, “మనకొరకు ఎవడు ఆకాశమునకు ఎక్కును? ఎవడు అగాధములోనికి దిగును? ఎవడు సముద్రమును దాటును?” అని అభ్యంతరము చెప్పజాలకపోయిరి (ద్వితీయోపదేశకాండము 30:12-14;) ఏలయనగా దేవుని వాక్యము వారి నోటనే యుండెను, అనగా దేవుడు తన తీర్పులను చాలినంతగా తెలియపరచియుండెను గనుక వారు అస్పష్టతను గూర్చి ఫిర్యాదు చేయలేకపోయిరి. ప్రవక్త దేవుని తీర్పులతోను నిర్ణయములతోను లేక ఆలోచనతోను వాక్యమును జతపరచుటకు మరియొక కారణమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే ఈ వాక్యము పూర్వదినములనుండి ప్రకటింపబడియుండెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇక్కడ ఆయన జనుల మచ్చికకాని మొండితనమును స్పృశించుచున్నాడు; ఏలయనగా కొద్ది దినముల క్రిందటనో స్వల్పకాలము క్రిందటనో మాత్రమే వారు హెచ్చరింపబడియుండినయెడల, వారు దేవునితో వాదించియుండవచ్చును; దేవుడు తన కాఠిన్యమునందు అతిత్వరపడెనని కనబడుటకు ఏదో ఒక పైపై సాకు ఉండియుండవచ్చును. అయితే ప్రవక్తలు ఒకరి తరువాత ఒకరు పంపబడిరి గనుకను, అనేక సంవత్సరములు, అంతేకాదు, అనేక యుగములు ఆయన పశ్చాత్తాపపడుడని వారిని హెచ్చరించుటయు, వారు పశ్చాత్తాపపడునట్లు వారిని బెదరించుటయు మానలేదు గనుకను, వారి పాతుకొనిపోయిన భక్తిహీనత మరింత సంపూర్ణముగా బయలుపడెను. దేవుడు తన వాక్యమును ప్రకటించిన పూర్వదినములను ప్రవక్త ఇప్పుడు పేర్కొనుటకు కారణమిదే.

తుదకు ఆయన, ఆయన పడద్రోసెను, కనికరింపలేదు అని చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన దేవునిపై అతి కాఠిన్యమును మోపుట లేదు, అంతకంటె యూదులనే గద్దించుచున్నాడు; వారు తమ శిక్షయొక్క తీవ్రతనుబట్టి తమ దోషము ఎంత సహింపరానిదైయుండెనో తెలిసికొనవలెనని ఆయన ఉద్దేశము.

కాబట్టి వారు తమ శిక్షనుబట్టి తమ పాపములను అంచనా వేయవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులయెడల అన్యాయముగా ప్రవర్తింపడు. కాబట్టి మనము ఆయన హస్తముచేత తీవ్రముగా బాధింపబడునప్పుడు, మనము మిక్కిలి దుష్టులమైయుంటిమనుటకు అది రుజువై యున్నదని దీనినుండి తేలుచున్నది.

వారి శత్రువులను సంతోషపరచి వారి కొమ్మును హెచ్చించినవాడు దేవుడేనని ఆయన ముగించుచున్నాడు. మనుష్యులు మనయెడల గర్వముగా ప్రవర్తించి మన దుర్దశలను చూచి ఉప్పొంగునప్పుడు మనము మన కన్నులను దేవునివైపు త్రిప్పవలెనని నేను ఇదివరకే స్పృశించిన బోధను ఈ మాటలచేత ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు; లేనియెడల అట్టి నింద మనలను పూర్తిగా ముంచివేయవచ్చును.

అయితే మనము దేవునిచేత శిక్షింపబడుచున్నామనియు, దుష్టులు మనయెడల ఎంత దుడుకుగా ప్రవర్తించినను వారు దేవుని కొరడాలే అనియు మనము తలంచునప్పుడు, లేనియెడల తన కటుత్వముచేత మనలను క్షీణింపజేయుదానిని నెమ్మదిగల సమర్పితమైన మనస్సులతో సహించుటకు మనము తీర్మానించుకొనెదము. తరువాత ఇట్లున్నది,

విలాపవాక్యములు 2:18

18. వారి హృదయము ప్రభువునకు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నది; సీయోను కుమారి ప్రాకారమా, రాత్రింబగళ్లు నదీప్రవాహమువలె కన్నీళ్లు ప్రవహింపనిమ్ము; నీకు విరామము కలుగనియ్యకుము; నీ కనుపాపను ఊరకుండనియ్యకుము.

18. Clamavit cor corum ad Dominum; Mure filiae Sion, deducas tanquam fluvium lachrymas (vel, tanquam fluvius) die et nocte; ne des requiem Tibi, ne silcat (hoc est, ne quiescat) pupilla oculi tui.

వారి హృదయము నిజముగా దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టెనని ఆయన భావము కాదు, ఏలయనగా హృదయములో మొఱ్ఱ ఏదియు లేదు; అయితే ఈ మాటచేత ఆయన వారి దుఃఖముయొక్క తీవ్రతను వర్ణించుచున్నాడు; జనుల హృదయము ఎంత దుఃఖముచేత అణగద్రొక్కబడెననగా వారి భావములు మొఱ్ఱగా పెల్లుబికెను అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా మొఱ్ఱ అత్యధిక దుఃఖమునుండి పుట్టును; ఎవడైనను మొఱ్ఱపెట్టునప్పుడుగాని ఏడ్చునప్పుడుగాని వానికి తనపై అదుపు ఉండదు. మౌనము సహనమునకు గుర్తు; అయితే దుఃఖము ఒకనిని జయించునప్పుడు, వాడు తన్ను తాను మరచినవానివలె, తప్పక మొఱ్ఱగా పెల్లుబుకును. వారి హృదయము యెహోవాకు మొఱ్ఱపెట్టెనని ఆయన చెప్పుటకు కారణమిదే. 528 అక్షరార్థముగా ఇది, — మరియు ఆయన నీ మీద శత్రువును సంతోషింపజేసెను, ఆయన నీ బాధకుల కొమ్మును హెచ్చించెను. — సం.

అయితే జనులు తమ కీడులను గూర్చి యథార్థతతోను నిష్కపటమైన హృదయముతోను దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టినట్లుగా వారి భక్తి ఇక్కడ మెచ్చుకొనబడుటలేదని మనము గమనించవలెను; దానికి భిన్నముగా, అది భ్రష్టులు సహితము తరచుగా పలుకు సాధారణమైన మొఱ్ఱయే అని ప్రవక్త భావము; ఏలయనగా కీడులచేత అణగద్రొక్కబడినప్పుడు మనము దేవునియొద్దకు పారిపోవలెనని స్వభావమే ఒక విధముగా బోధించుచున్నది; దేవుని భయము లేనివారు సహితము తమ అత్యధిక దుర్దశలలో, “దేవా, మమ్మును కరుణించుము” అని కేకలువేయుదురు. నేను చెప్పినట్లు, అట్టి మొఱ్ఱ సరియైన భావమునుండియైనను దేవునియెడల నిజమైన భయమునుండియైనను ప్రవహింపదు, స్వభావముయొక్క బలమైన కలుషితమైన ప్రేరేపణనుండియే ప్రవహించును; ఈ విధముగా దేవుడు ఆదినుండి మనుష్యులందరిని నిరుత్తరులుగా చేసెను. కాబట్టి యూదులు దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టిరని, లేక వారి హృదయము మొఱ్ఱపెట్టెనని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; వారు దేవునివైపు చూడవలసినట్లు చూచిరని గాని, ప్రవక్త మనలను ప్రోత్సహించునట్లు వారు తమ దుఃఖములను ఆయనయొద్ద ఉంచి వాటిని ఆయన ఒడిలో వేసిరని గాని కాదు; లోకములో వారికి ఏ నివారణయు దొరకలేదు గనుకనే — ఏలయనగా మనుష్యులు లోకములో ఏదైన ఆదరణనుగాని సహాయమునుగాని కనుగొనునంతకాలము దానితోనే వారు తృప్తిపడుదురు. అయితే దేవునికి ఈ మొఱ్ఱ ఎక్కడనుండి వచ్చెను? లోకము వారు ఆనుకొనదగినదేదియు వారికి అందింపలేదు గనుకనే; ఏలయనగా ఏదైన కీడు మనలను అణగద్రొక్కునప్పుడు ఇటు అటు చుట్టు చూచుట మన స్వభావమునకు (అనగా భ్రష్టమైన స్వభావమునకు) ఒక విధముగా సహజసిద్ధమై యున్నది. నేను చెప్పినట్లు, మనకు సహాయముగా ఏదైనను, శూన్యమైన ఛాయయైనను, కనబడినప్పుడు, దానినే మనము హత్తుకొందుము, మన కన్నులను దేవునివైపు ఎన్నడును ఎత్తము. అయితే అవసరము మనలను బలవంతము చేయునప్పుడు, అప్పుడు మనము దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టుట మొదలుపెట్టుదుము. కాబట్టి వారి హృదయము దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టెనని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, జనులు అత్యంత ఇరుకు స్థితికి తేబడిరని ఆయన భావము.

తరువాత ఆయన యెరూషలేము ప్రాకారమువైపు తిరిగి, ప్రాణములేని వస్తువునకు గ్రహింపును ఆపాదించుచున్నాడు. యెరూషలేము ప్రాకారమా, నీవు నదివైతివో అన్నట్లు కన్నీళ్లు ప్రవహింపజేయుము; లేక, నదివలె; ఏలయనగా రెండు అర్థములను అంగీకరింపవచ్చును. అయితే అందరికి తెలిసినట్లు, భాగమును పూర్ణమునకు బదులుగా చెప్పుటచేత, ఆయన ప్రాకారము అను మాటక్రింద పట్టణమంతటిని చేర్చుచున్నాడు. అయినను ఇక్కడ ఇంకను మానవీకరణము ఉన్నది, ఏలయనగా ఇండ్లుగాని ప్రాకారములుగాని గుమ్మములుగాని వీధులుగాని కన్నీళ్లు విడువజాలవు; అయితే ఈ అతిశయోక్తిగల మాటలచేత తప్ప, వారి మొఱ్ఱయొక్క పరిమాణమును యిర్మీయా చాలినంతగా వ్యక్తపరచజాలకపోయెను. కాబట్టి ఆయన పట్టణ ప్రాకారమునే సంబోధించి, నదివలె కన్నీళ్లు విడువుమని దానికి ఆజ్ఞాపించుటకు కారణమిదే.

శిథిలములను గూర్చి ఏదో ఒక సూచన ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా పట్టణ ప్రాకారములు కరిగిపోయినట్లుగా పడగొట్టబడియుండెను. మరియు ప్రవక్త జనుల పూర్వపు కాఠిన్యమును సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది, ఏలయనగా వారి హృదయములు అత్యధికముగా మొద్దుబారియుండెను.

కాబట్టి బోధచేతనైనను హెచ్చరికలచేతనైనను బెదరింపులచేతనైనను సంబోధింపబడినప్పుడు వారు ఎన్నడును వంగనివారైయుండిరి గనుక, ఆయన ఇప్పుడు అంతర్భావముగా పట్టణ ప్రాకారములను వారికి వ్యతిరేకముగా ముందుకు తెచ్చుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “ఇంతవరకు దేవుని సేవకులలో ఎవడును మీ కన్నులనుండి ఒక్క కన్నీటి బొట్టునైనను రప్పింపలేకపోయెను, మీ కాఠిన్యము అంత గొప్పది; అయితే ఇప్పుడు ప్రాకారములే ఏడ్చుచున్నవి, ఏలయనగా అవి నీటి నదులను బయటికి పంపునట్లుగా కరిగిపోవుచున్నవి. కాబట్టి మీరు ఇంతవరకు దేవునికిని ప్రవచన బోధయంతటికిని విరోధముగా కఠినపరచుకొనియుంటిరి గనుక రాళ్లే కన్నీళ్లుగా మారుచున్నవి.”

529 వల్గేటు సూచించు అర్థమే అత్యంత తగినది. ఆ మాటలను ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — వారి హృదయము ప్రభువునకు మొఱ్ఱపెట్టెను, “సీయోను కుమారి ప్రాకారమా!” — రాత్రింబగళ్లు ప్రవాహమువలె కన్నీటిని ప్రవహింపజేయుము; నీకు విశ్రాంతి నియ్యకుము. నీ కంటి కుమార్తెను మానిపోనియ్యకుము. వారి కేక, “ఓ ప్రాకారమా,” మొదలగునది. తరువాత అధ్యాయము చివరివరకు యిర్మీయా మాటలు వచ్చుచున్నవి; అయితే ఏడ్చి పశ్చాత్తాపపడుమని హెచ్చరింపబడునది ప్రాకారము కాదు, సీయోను కుమార్తెయే. బ్లేనీ సూచించి హార్స్లీ ఆమోదించినట్లు, “కంటి కుమార్తె” అనునది కన్నీరు కావచ్చును; ఇక్కడ అది మరింత తగియుండును. — సం.

తరువాత ఆయన, నిన్ను నీవు విడిచిపెట్టుకొనకుము, రాత్రియైనను పగలైనను నీకు విశ్రాంతి నియ్యకుము, నీ కంటి కుమార్తెను, లేక నీ కనుపాపను, మానిపోనియ్యకుము, అక్షరార్థముగా, మౌనముగా ఉండనియ్యకుము, అని చేర్చుచున్నాడు; అయితే మౌనముగా ఉండుట అనునది రూపకముగా మానుట లేక విశ్రమించుట అను భావములో తీసికొనబడుచున్నది. ఎడతెగని విలాపమునకు కారణము కలుగబోవుచున్నదని, అంతేకాదు, ఇప్పుడే కలిగియున్నదని ఆయన సూచించుచున్నాడు; కాబట్టి రాత్రింబగళ్లు ఏడ్వవలెనని ఆయన వారిని హెచ్చరించెను; వారి కీడుల విషయములో ఏ ఉపశమనమును ఉండదు గనుక దుఃఖము ఎడతెగక కొనసాగునని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. అయితే ప్రవక్త జనుల దుఃఖమును మరింత చేదుగా చేయుటకు ఈ విధముగా మాటలాడలేదని మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కీడుల క్రింద ఉన్నప్పుడు మనుష్యుల మనస్సులు మిక్కిలి సున్నితమైనవియు కోమలమైనవియునై యుండుననియు, అప్పుడు అవి అసహనములోనికి తలక్రిందులుగా పరుగెత్తుననియు మనము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము; అయితే వారు ఇంకను నిజమైన పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింపబడలేదు గనుక, దానిద్వారా వారు తమ స్వంత పాపములను యోచించుటకు త్రిప్పబడునట్లు, దేవుడు విధించిన శిక్షను ఆయన వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:19

19. రాత్రియందు జాములు మొదలుపెట్టగానే లేచి మొఱ్ఱపెట్టుము; ప్రభువు సన్నిధిని నీళ్లవలె నీ హృదయమును కుమ్మరించుము; ప్రతి వీధి కొనను ఆకలిచేత మూర్ఛిల్లుచున్న నీ పసిపిల్లల ప్రాణమునుబట్టి ఆయనవైపు నీ చేతులెత్తుము.

19. Surge, Clama nocte principio excubiarum (custodiarum ad verbum, sed significat vigilias nocturnas;) effunde tanquam aquas cor tuum coram facie Domini; attolle ad ipsum manus tuas propter Animam parvulorum tuorum, qui deficiunt fame in capite omnium compitorum.

ప్రవక్త ఇప్పుడు తన భావమును మరింత స్పష్టముగా వివరించుచు, నేను ఇటీవల చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; అనగా దాదాపు మొద్దుబారినవారు తమ కన్నులను దేవునివైపు ఎత్తుట మొదలుపెట్టునట్లును, తమ జీవితమును పరీక్షించుకొని తమ్మును తాము ఇష్టపూర్వకముగా ఖండించుకొనునట్లును, ఈ విధముగా దేవుని ఉగ్రతనుండి తప్పించుకొనునట్లును అను ఈ ఉద్దేశముతో తప్ప ఆయన జనుల విపత్తులను పేర్కొనలేదు.

కాబట్టి లేచి మొఱ్ఱపెట్టుడని ప్రవక్త వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. నిస్సందేహముగా వారు దీర్ఘప్రయాణము చేయుటకు తమ శత్రువులచేత బలవంతముగా నిర్బంధింపబడియుండిరి: అట్లయితే తమ స్వదేశమునుండి పారిపోయినవారై గొఱ్ఱెలవలె తోలివేయబడినవారిని ఆయన లేవుమని ఎందుకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు? నేను చెప్పినట్లు, వారి మనస్సుల సోమరితనమును ఆయన దృష్టించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు ఇంకను తమ పాపములలో మొద్దుబారి పడియుండిరి. కాబట్టి ఈ స్పర్శరాహిత్యమునుండి వారిని మేల్కొలుపుట అవసరమైయుండెను; లెమ్ము అని చెప్పుటలో ప్రవక్త దృష్టిలో ఉంచుకొనినది ఇదే. తరువాత జాముల ప్రారంభమున, అనగా నిద్ర మెల్లగా ఆవరించుట మొదలుపెట్టి, సమయము మరింత నెమ్మదిగా ఉన్నప్పుడే మొఱ్ఱపెట్టుమని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు పడుకొనునప్పుడు నిద్ర వచ్చును, అదే ముఖ్యమైన విశ్రాంతి. అయితే ఇతరులు విశ్రాంతి తీసికొను ఆ సమయముననే మొఱ్ఱపెట్టుమనియు, తమ కలవరములో తమ ఫిర్యాదులను పలుకుమనియు ప్రవక్త ఇక్కడ యూదులకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. అయినను వారు తమ రోదనలను అజాగ్రత్తగా గాలిలోనికి కుమ్మరింపవలెనని ఆయన కోరలేదు, తమ ప్రార్థనలను దేవునికి సమర్పింపవలెనని వారికి ఆజ్ఞాపించెను. ఆ సమయముయొక్క పరిస్థితుల విషయమైతే, వారి కీడుల రాశి ఎంత గొప్పదనగా అది జనులకు ఏ ఉపశమనమును అనుమతింపలేదని మనము ఇదివరకే చూచినదానిని ఆయన మరల చెప్పుచున్నాడు; సంక్షేపముగా, అది ఎడతెగని దుఃఖమని ఆయన సూచించుచున్నాడు.

అయితే, నేను చెప్పినట్లు, యూదులు కేవలము మొఱ్ఱపెట్టుట మాత్రమే గాక, తమ హృదయములను నీళ్లవలె కుమ్మరింపవలెనని వారిని హెచ్చరించిన తరువాత ఆయన, యెహోవా సన్నిధిని అని చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా అవిశ్వాసులు మొఱ్ఱపెట్టుటచేత దాదాపు గొంతు బొంగురుపోవునంతగా చేసికొందురు, అయితే వారు కేవలము బుద్ధిహీన పశువులవంటివారే; లేక వారు దేవుని నామమును ప్రార్థించినను, చెప్పబడినట్లు, దుడుకైన విచక్షణలేని ప్రేరేపణచేతనే దానిని చేయుదురు. కాబట్టి తమ హృదయములను తమ మొఱ్ఱలను దేవుని యెదుట కుమ్మరించి ఆయనవలన ఉపశమనమును వెదకుమని వారికి ఆజ్ఞాపించుటలో ప్రవక్త ఇక్కడ దేవునిచేత ఏర్పరచబడినవారికిని భ్రష్టులకును మధ్య భేదమును చూపుచున్నాడు; ఆయనే తమ విపత్తులన్నిటికి కర్తయని వారు నిశ్చయించుకొననియెడల ఇది జరిగియుండదు; దీనినుండియే పశ్చాత్తాపము కూడ పుట్టును, ఏలయనగా దేవుని తీర్పునకును మనుష్యుల పాపములకును పరస్పర సంబంధము కలదు. కాబట్టి దేవుని న్యాయాధిపతిగా ఒప్పుకొను ప్రతివాడును, అదే సమయములో తన్ను తాను పరీక్షించుకొని తన స్వంత పాపములను గూర్చి విచారించుటకు బలవంతము చేయబడును. ప్రవక్త మాటలయొక్క అర్థమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

530 గటేకర్ చెప్పినట్లు, సులభమైన అర్థము, నీ పడకమీదనుండి “లెమ్ము” అనునదే; ఏలయనగా రాత్రియందు మొఱ్ఱపెట్టుమని ఆమె హెచ్చరింపబడుచున్నది. — సం.

అదే ఉద్దేశముతో ఆయన, ఆయనవైపు నీ చేతులెత్తుము అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ ఆచారము తనంతట తాను నిశ్చయముగా చాలదు; అయితే లేఖనము తరచుగా బాహ్య చిహ్నములచేత వాస్తవమైన విషయమును సూచించుచున్నది. కాబట్టి ఈ స్థలములోను ఇతర స్థలములలోను చేతులెత్తుట అనునది ప్రార్థనతో సమానమైనదే; చేతులను ఆకాశమువైపు ఎత్తుట అన్ని యుగములలో వాడుకగా ఉండెను, ఆ మాట కీర్తనలలో తరచుగా కనబడుచున్నది, (కీర్తనలు 28:2; కీర్తనలు 134:2;) మరియు ప్రతి స్థలమందును ప్రార్థనలు చేయబడవలెనని పౌలు ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, “పురుషులు కోపమును సంశయమును లేనివారై, పవిత్రమైన చేతులెత్తి ప్రార్థన చేయవలెనని కోరుచున్నాను” అని చెప్పుచున్నాడు. (1 తిమోతి 2:8.)

మనుష్యులు దేవుని వెదకునప్పుడు మొదట లోకమంతటిని దాటిపోవునట్లును, రెండవదిగా, ఈ విధముగా నమ్మికను కలిగియుండుటకు తమ్మును తాము ప్రేరేపించుకొనునట్లును, మరియు భూసంబంధమైన కోరికలన్నిటిని విడిచిపెట్టునట్లును దేవుడు నిస్సందేహముగా ఈ ఆచారమును మనుష్యులకు సూచించెను; ఏలయనగా ఈ ఆచారము మన మనస్సులను పైకి ఎత్తనియెడల, (మనము స్వభావముచేత మూఢభక్తికి మొగ్గియున్నాము గనుక,) ప్రతివాడును దేవుని తన పాదములయొద్దనో తన ప్రక్కనో వెదకును.

కాబట్టి మనుష్యులు, నేను చెప్పినట్లు, లోకమంతటిని దాటిపోవునట్లును, ఈ విధముగా సమస్త వ్యర్థమైన మూఢభక్తిని విడిచిపెట్టి ఆకాశములకు పైగా ఆరోహించునట్లును, తమ చేతులను పైకి ఎత్తుట అను ఈ భావమును దేవుడు మనుష్యులలో నాటెను.

ఈ ఆచారము అవిశ్వాసులలో కూడ సాధారణమై యున్నదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఈ విధముగా వారికి సాకులన్నియు తీసివేయబడెను. కాబట్టి అవిశ్వాసులు దేవుని విగ్రహములతోను చిత్రములతోను జతపరచునంతగా స్థూలమైన పిచ్చి కల్పనలతో నిండియున్నను, చేతులను ఆకాశమువైపు ఎత్తు ఈ అలవాటు వారి తప్పుడు తలంపులన్నిటిని ఖండించుటకు చాలియుండవలెను. అయితే ఏ మూఢభక్తియు మన మనస్సులను ఆక్రమింపకుండునట్లు ఈ లోకమునకు అవతల దేవుని వెదకుట మాత్రమే చాలదు, మన మనస్సులు సమస్త లౌకిక కోరికలనుండి కూడ విడిపింపబడవలెను. ఏలయనగా మనము మన దురాశలలో చిక్కుకొనియుందుము, అప్పుడు శరీరమునకు ఇష్టమైనదానిని వెదకుదుము; ఈ విధముగా మనుష్యులు చాలమట్టుకు దేవుని తమకు లోబరచుకొనుటకు ప్రయత్నించుదురు. కాబట్టి మనము దేవునికి ప్రార్థించునప్పుడెల్ల మనలను మనము ఉపేక్షించుకొని, ఒక విధముగా మనలోనుండి మనము బయలువెళ్లవలెనని కూడ చేతులెత్తుట చూపుచున్నది. ఈ ఆచారముయొక్క లేక వాడుకయొక్క ఉపయోగమును గూర్చి చెప్పదగిన సంగతులు సంక్షేపముగా ఇవే.

అయితే దేవునివైపు చేతులెత్తుమని ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, ప్రవక్త బాహ్య చిహ్నముచేత వాస్తవమైన విషయమునే సూచించుచున్నాడని నేను ప్రస్తావించినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

తరువాత ఆయన దీని ఆవశ్యకతను చూపుచున్నాడు, కరవుచేత మూర్ఛిల్లుచున్న నీ పసిపిల్లల ప్రాణమునుబట్టి; అయితే {,}בbeth ఇక్కడ అధికమైనది, — కాబట్టి కరవుచేత మూర్ఛిల్లువారు లేక క్షీణించువారు, అదియు బహిరంగముగా. ఏలయనగా ఆహారము లేనివారు ఇంటిలోనే క్షీణించి, వారి లేమి తెలియబడనందున ఎవడును వారికి సహాయము చేయనందున ఈ విధముగా మూర్ఛిల్లుట సంభవించియుండవచ్చును. అయితే పసిపిల్లలు బహిరంగ స్థలములలో కరవుచేత తమ ప్రాణములను విడిచినప్పుడు, ప్రతి వీధి కొనను అని పేర్కొనుటచేత ప్రవక్త ఇక్కడ వర్ణింప ఉద్దేశించిన ఆ అత్యంత నిరాశాస్థితి దీనినుండి స్పష్టమాయెను. 531 అంతకంటె, “కరవుచేత మూర్ఛిల్లినవారు;” ఏలయనగా ఆయన జరిగినదానిని సూచించుచున్నాడు. — సం.

తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:20

20. యెహోవా, దృష్టించుము, ఎవనికి నీవీలాగు చేసితివో ఆలోచించుము; స్త్రీలు తాము కనిన పిల్లలను, తాము ముద్దాడిన పసిపిల్లలను తిందురా? యాజకులును ప్రవక్తలును ప్రభువు పరిశుద్ధస్థలములో హతులగుదురా?

20. Vide, Jehova, et aspice cui feceris sic; an comedent mulieres fructum suum (hoc est, foetus suos,) parvulos educationis? An occidetur in sanctuario Domini sacerdos et propheta?

ఇక్కడ కూడ యిర్మీయా యూదులకు మాటలను, లేక ప్రార్థనా రూపమును ఉపదేశించుచున్నాడు. దేవుడు ఈ విధముగా బాధించినది పరదేశులను కాదు, తాను దత్తత తీసికొనిన జనులనే అను ఈ ఫిర్యాదు కనికరమును రేపుటకు ప్రయోజనకరమాయెను. వ్యాఖ్యాతలు నిశ్చయముగా మరియొక వివరణను ఇచ్చుచున్నారు, “యెహోవా, చూడుము, ఎవనికి నీవు దీనిని చేసితివి?” అనగా, ఏ జనమైనను ఎప్పుడైనను ఇంత తీవ్రముగా బాధింపబడెనా? అయితే వారు చేయ ప్రయత్నించు పోలిక ఇక్కడ చేయబడుచున్నదని నేను తలంచను; జనులు తమ పితరులతో దేవుడు చేసిన నిబంధనను మాత్రమే ఆయనయెదుట ఉంచుచున్నారు; వారు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “ప్రభువా, నీవు పరదేశులమీద ఇంత క్రూరముగా విరుచుకుపడియుండినయెడల, అందులో అంత ఆశ్చర్యకరమైనదేమియు ఉండెడిది కాదు; అయితే మేము నీ స్వాస్థ్యమును, అబ్రాహాముయొక్క ఆశీర్వదింపబడిన సంతానమునైయున్నాము గనుకను, నీ స్వకీయ జనముగా మమ్మును ఏర్పరచుకొనుటకు నీకు ఇష్టమాయెను గనుకను, నీవు మాయెడల ఇంత కాఠిన్యముతో ప్రవర్తించుటకు అర్థమేమి?”

కాబట్టి ప్రవక్త జనుల పక్షమున, యెహోవా, చూడుము, దృష్టించుము, ఎవనికి నీవు దీనిని చేసితివో అని ఈ విధముగా మాటలాడునప్పుడు, ఆయన వాస్తవమైన భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా నీవు వ్యవహరించినది నీ పిల్లలతోనే: యూదులు ఏదైన యోగ్యతను చూపగలిగిరని కాదు; అయితే దేవుని ఉచితమైన ఏర్పాటు కనికరమును బయటికి రప్పించుటకు సమృద్ధిగా చాలియుండవలెను. విశ్వాసులు ఇక్కడ చూడుమని మాత్రమే దేవుని అడుగుట లేదు, దృష్టించుము అను మరియొక మాటను చేర్చుచున్నారు. ఈ రెండు మాటలచేత వారు జరిగినదానియొక్క అవమానమును మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచుచున్నారు; తనచేత ఏర్పరచబడిన దేవుని జనులు ఇంత తీవ్రముగా బాధింపబడుట ఒక విపరీతమైన వింతవంటిదని వారు చెప్పినట్లున్నది: కాబట్టి ఎవనికి నీవు దీనిని చేసితివో చూడుము. ఈ ప్రార్థనా విధానము మిక్కిలి సాధారణమైయుండెను, కీర్తనలలో, “నిన్నెరుగని అన్యజనులమీదను నీ నామమునుబట్టి ప్రార్థన చేయని రాజ్యములమీదను నీ ఉగ్రతను కుమ్మరించుము” అని చెప్పబడినట్లు మనము కనుగొనుచున్నాము. (కీర్తనలు 79:6.)

ఇటువంటి వాక్యభాగమును మన ప్రవక్తలో మనము ఇంతకుముందు గమనించియున్నాము. (యిర్మీయా 10:25.)

చెప్పబడినదాని సారాంశమేమనగా, దేవుడు కనికరమువైపు తిరిగి ఈ విధముగా తన జనులతో సమాధానపడుటకు న్యాయమైన కారణము ఉండెను, ఏలయనగా ఆయన వ్యవహరించినది పరాయివారితో కాదు, తాను దత్తత తీసికొనుటకు ఇష్టపడిన తన స్వంత కుటుంబముతోనే. అయితే మిగిలినదానిని రేపటికి వాయిదా వేయుదును.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ దినమున నీ సంఘము అనేక కీడులచేత అణగద్రొక్కబడియున్నది గనుక, మేము మా కన్నులను మా చేతులను మాత్రమే గాక మా హృదయములను కూడ నీవైపు ఎత్తుటకు నేర్చుకొనునట్లును, నీవలననే రక్షణకొరకు కనిపెట్టునంతగా మా లక్ష్యమును నీమీద నిలుపునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు భూమిమీద నిరాశ మమ్మును ముంచివేసినను, నీ మంచితనమునుగూర్చిన నిరీక్షణ పరలోకమునుండి మామీద ఎల్లప్పుడును ప్రకాశించునట్లును, నీవు మాకు అనుగ్రహించిన మధ్యవర్తిని ఆనుకొని, నీవు నీ సంఘమును కనికరించి నీ హస్తమును చాపి, మేము సంతోషించుటకు మాకు కారణమిచ్చి, మా దుఃఖమును ఆనందముగా మార్చినప్పుడు, మా ప్రార్థనలు వ్యర్థము కాలేదని మేము అనుభవముచేత నిజముగా కనుగొనువరకు, ఎడతెగక నీకు మొఱ్ఱపెట్టుటకు మేము సందేహింపకుండునట్లును, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

ప్రవక్త దేవునియెదుట ఆయన స్వంత నిబంధనను ఉంచినప్పుడు చేసిన ఫిర్యాదును మనము నిన్న వివరించితిమి. ఏలయనగా దేవుడు తాను దత్తత తీసికొనిన సంఘముతో ఇంత కాఠిన్యముతో వ్యవహరించుట అన్యాయమైనదిగా కనబడియుండవచ్చును. కాబట్టి ప్రవక్త, యెహోవా, ఎవనికి నీవు దీనిని చేసితివో చూడుము అని చెప్పెను. ఇప్పుడు ఆయన భయమును పుట్టించి, ఈ విధముగా దేవునివలన క్షమాపణను పొందుటకు తగిన కొన్ని సంగతులను పేర్కొనుచున్నాడు, స్త్రీలు తమ స్వంత ఫలమును తిందురా? అనగా తమ స్వంత గర్భఫలమును, పాలిచ్చి పెంచిన పసిపిల్లలను? నేను చెప్పినట్లు, ఇది భయంకరమైన సంగతి: ఏలయనగా తల్లులు తమ పసిపిల్లల క్షేమమునుగూర్చిన చింతలో తరచుగా తమ స్వంత ప్రాణమును మరచుట మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఒక బిడ్డ తన తల్లిచేత మ్రింగబడుట మిక్కిలి హేయమైన సంగతి; అయినను అది జరిగెనని మనము ఎరుగుదుము. దేవునిచేత గ్రుడ్డివారుగా చేయబడినప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు ఈ క్రూరత్వములో పడిరని దీనినుండి కనబడుచున్నది: ఏలయనగా పరిశుద్ధ చరిత్ర తెలియజేయుచున్నట్లు, షోమ్రోను ముట్టడిలో ఇది జరిగెను; ప్రవక్త ఇప్పుడు అదే సంగతి తన కాలములో జరిగినట్లు పేర్కొనుచున్నాడు, నాలుగవ అధ్యాయములో దానినే మరల చెప్పుచున్నాడు. తీతు పట్టణమును ముట్టడించినప్పుడు, తల్లులు తమ స్వంత పిల్లలను తినుటకు ఒప్పుకొని, ఎవరు మొదట తమ బిడ్డను చంపవలెనో అని చీట్లు వేసికొని, ఒకరియొద్దనుండి ఒకరు కాలునో చేతినో దొంగిలించుకొనునంతగా పరిస్థితి ఉండెనని యోసేఫస్ కూడ చెప్పుచున్నాడు. అది అంత అమానుషమైన సంగతియైనను, ప్రవక్త ఇంత గొప్ప ఘోరమును ఉదహరించుటచేత దేవుని కనికరమువైపు త్రిప్ప ప్రయత్నించుచున్నాడు. కాబట్టి తల్లులు తమ స్వంత పిల్లలను, పాలిచ్చిన పిల్లలను లేక పెంచిన పిల్లలను తినుట ఎంతమాత్రమును న్యాయము కాదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, యాజకుడును ప్రవక్తయు ప్రభువు పరిశుద్ధస్థలములో హతులగుదురా? అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది మరియొక అవమానము, దీనిచేత ఆయన దేవుని కనికరము చూపుటకు నడిపింప ప్రయత్నించెను.

యాజకులును ప్రవక్తలును పరిశుద్ధులుగా ఎంచబడిరని మనము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము; అబ్రాహాము ఇస్సాకు యాకోబులు సూచింపబడిన కీర్తనలలో, వారు ఎంతగా గౌరవింపబడవలెనో చూపుటకై దేవుడు, “నేను అభిషేకించినవారిని ముట్టవద్దు, నా ప్రవక్తలకు కీడుచేయవద్దు” అని చెప్పుచున్నాడు. (కీర్తనలు 105:15.)

కాబట్టి యాజకులును ప్రవక్తలును విశేషముగా దేవుని సంరక్షణక్రింద ఉండిరి గనుక, ఇక్కడ చెప్పబడినది సహింపరాని ఘోరకృత్యమై యుండెను. అయితే దానికి దేవాలయముయొక్క అపవిత్రపరచుట కూడ చేర్చబడినప్పుడు, అది మరింత గొప్ప విపరీతమాయెను. కాబట్టి యాజకులును ప్రవక్తలును చంపబడిరని మాత్రమే గాక, వారు పరిశుద్ధస్థలములో చంపబడిరని యిర్మీయా ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

532 Educationum. మన అనువాదము దాదాపు వల్గేటుదే. సెప్టువజింటు దానిని “స్తన్యము త్రాగువారు” అని భావానువాదము చేయుచున్నది; తర్గుము, “పట్టువస్త్రములు ధరించినవారు” అని యున్నది. {{טפח అనునది చేతియొక్క తెరచిన అరచేయి అని బ్లేనీ సరిగా చెప్పుచున్నాడు; ఆ మాటలకు అక్షరార్థ అనువాదముగా అతడు “అరచేతుల పిల్లలు” అని ఇచ్చుచున్నాడు; అనగా ఎత్తుకొని మోయబడుటకు తగిన వయస్సుగల పిల్లలు. ఈ పంక్తికి అతని అనువాదము, “చేతులమీద ఆడింపబడు చిన్నవారు.” హార్స్లీ ఈ అర్థమును ఆమోదించుచున్నాడు. ముందటి పదము, ,{}פדים చివరి మెమ్ పుంలింగమైనందున చాలమందికి కష్టముగా ఉండెను. సంతానము అను భావములో “ఫలము” అనునది స్త్రీలకువలెనే పురుషులకును వర్తింపజేయబడుచున్నది. ,{}נשים లోని చివరి మెమ్‌ను సర్వనామముగా, “వారి భార్యలు” అని తీసికొనవచ్చును; విలాపవాక్యములు 2:18 లోని “వారి స్వరము” అను దానిలో ఉద్దేశింపబడినవారే, అనగా యెరూషలేము పౌరులే, ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడిరి. ఈ విధముగా వాక్యనిర్మాణము పూర్తిగా వ్యాకరణబద్ధమగును. వారి స్వంత భార్యలు తమ సంతానమును, చేతులమీద ఆడింపబడు పసిపిల్లలను తిందురా! ప్రభువు పరిశుద్ధస్థలములో యాజకుడును ప్రవక్తయు హతులగుదురా! ఇది దీనమైన వాదనయొక్క భాష. — సం.

విలాపవాక్యములు 2:21

21. బాలురును వృద్ధులును వీధులలో నేలను పడియున్నారు; నా కన్యకలును నా యౌవనులును ఖడ్గముచేత కూలియున్నారు; నీ ఉగ్రతదినమున నీవు వారిని హతము చేసితివి; కనికరింపక వారిని వధించితివి.

21. Jacuerunt in terra per compita puer et senex; virgines meae et adolescentes mei ceciderunt gladio; occidisti in die irae tuae; mactasti et non pepercisti.

ఇక్కడ ఆయన సంఘము పక్షమున మరియొక విపత్తును వివరించుచున్నాడు, అనగా బాలురును వృద్ధులును వీధులలో పడియుండిరి; వయస్సు విషయములో ఏ భేదమును లేదని చూపుటకు ఆయన పిల్లలను వృద్ధులతో జతపరచుచున్నాడు. తరువాత శవములు బహిరంగ స్థలములలో కలగాపులగముగా పడియుండెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కన్యకలును యౌవనులును ఖడ్గముచేత కూలిరని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; దీనిచేత ఆయన ముందటి భాగమును స్థిరపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా ఇక్కడ క్రొత్త సంగతి ఏదియు చెప్పబడలేదు, వారు ఏ విధముగా చంపబడిరో అది మాత్రమే చూపబడుచున్నది; ఏలయనగా యౌవనులును యౌవన స్త్రీలును ఏ భేదమును లేకుండ ఖడ్గముచేత చంపబడిరి; శత్రువులు జనులలోని శ్రేష్ఠులనే చంపుచుండగా, అదే సమయములో వృద్ధులను కూడ విడిచిపెట్టలేదు.

అయితే యూదులు దేవునితో వాదించవలెనని కాదు గాని, తమ విపత్తులను గూర్చి వ్యర్థముగా విలపించుట మానవలెననియు, దానికి భిన్నముగా దేవునివైపు తిరుగవలెననియు ఉద్దేశముతో, ఇదంతయు దేవునికే ఆపాదింపవలెనని ప్రవక్త అదే సమయములో చూపుచున్నాడు.

కాబట్టి బాలురును వృద్ధులును శత్రువులచేత చంపబడిరని ఆయన చెప్పుట లేదు, దేవునిచేతనే చంపబడిరని చెప్పుచున్నాడు. అయితే దీనిని యూదులకు నమ్మించుట కష్టమైయుండెను, ఏలయనగా వారు తమ శత్రువులమీద ఎంత ఆగ్రహముతో నిండియుండిరనగా దేవుని తీర్పులను యోచించుటకు తమ తలంపులను త్రిప్పలేకపోయిరి. కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని వారి విపత్తులన్నిటికి కర్తగా చేయుటకు కారణమిదే; నీవు, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, నీ ఉగ్రతదినమున హతము చేసితివి; నీవు వధించితివి, కనికరింపలేదు. జనులు ఇక్కడ ఒక విధముగా దేవునితో వాదించుచున్నట్లు కనబడినను, ప్రవక్తయొక్క ఉద్దేశమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా తాము వ్యవహరించవలసినది ఆయనతోనే అని జనులు తెలిసికొనునట్లు దేవునివైపే చూచుటకు వారికి బోధించుటయే. ఏలయనగా ఒక సత్యమునుండి మరియొక సత్యమునకు దాటిపోవలెను; అనగా మనుష్యులు తమ పాపములను గ్రహించినవారై మొదట దేవునికి మహిమను చెల్లించి, తరువాత తాము పాత్రులైన ఉగ్రతను తొలగింపుమని దీనముగా బతిమాలుకొనవలెను. తుదకు తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 2:22

22. నలుదిక్కులనుండి పండుగదినమునకు పిలిచినట్టు నీవు నా భయకారకులను పిలిచితివి; యెహోవా ఉగ్రతదినమున తప్పించుకొనినవాడైనను శేషించినవాడైనను లేడు; నేను ముద్దాడి పెంచినవారిని నా శత్రువు నిర్మూలము చేసియున్నాడు.

22. Vocasti tanquam ad diem festum terrores meos undique, et nou fuit in die indignationis Jehovae superstes ac residuus; quos enutrivi et educavi, hostis meus consumpsit cos (sed abundat relativum.)

జనులు అత్యంత ఇరుకైన స్థితికి తేబడిరని చూపుటకు ఇక్కడ ఆయన మిక్కిలి తగిన రూపకాలంకారమును వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా పండుగ సమాజము పిలువబడినప్పుడు జరుగునట్లు, భయములు నలుదిక్కుల వారిని చుట్టుకొనెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. పండుగ సమీపించినప్పుడు అందరు దేవాలయమునకు ఎక్కివచ్చునట్లు వారు బూరలు ఊదుచుండిరి. కాబట్టి పండుగదినములలో అనేక గుంపులు యెరూషలేమునకు వచ్చుట వాడుకగా ఉండెను గనుక — ఏలయనగా బూరలు ఊదబడినప్పుడు అందరు పిలువబడిరి — అట్లే దౌర్భాగ్యులైన జనులను ఇరుకుపరచుటకై భయములు దేవునిచేత ప్రతి దిక్కునుండి పంపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: కాబట్టి నీవు నా భయములను చుట్టునున్న ప్రతి దిక్కునుండి పిలిచితివి, — ఎట్లు? పండుగదినమునకువలె, సమాజదినమునకువలె; ఏలయనగా {,}מועד muod అనునది సమాజమునకును, స్థలమునకును, నియమిత కాలమునకును అర్థమిచ్చును.

అయితే నేను ఇదివరకే ప్రస్తావించినదానిని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా శత్రువులు యూదులను భయపెట్టినను, ఇది దేవునికే ఆపాదింపవలెను; కల్దీయులు యాదృచ్ఛికముగా రాలేదు గాని దేవుని మరుగైన ప్రేరేపణచేతనే వచ్చిరని ప్రతివాడును తనకుతానే ఒప్పుకొనునట్లు. తరువాత ఆయన, యెహోవా ఉగ్రతదినమున (ఆయన పురుషను మార్చుచున్నాడు) సజీవుడైనవాడుగాని శేషించినవాడుగాని లేడు అని చేర్చుచున్నాడు; అంతేకాదు, నేను ముద్దాడి పెంచినవారిని శత్రువు నిర్మూలము చేసెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవునిచేత జరిగెనని ఇంతకుముందు ఆయన చెప్పినదానిని ఇక్కడ శత్రువులకు ఆపాదించుచున్నాడు; అయితే దేవుని ముఖ్యకర్తగాను, కల్దీయులను ఆయన ప్రతీకారమునకు పరిచారకులుగాను ఆయన గ్రహించెను అను భావములోనే. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

533 పిలుచుట లేక రప్పించుట అను క్రియాపదము భవిష్యత్కాలములో ఉన్నది, ఈ విలాపగీతముయొక్క అక్షరక్రమ స్వభావమును కాపాడుటకు అది అట్లే ఉండవలెను; అయితే అనువాదములన్నియు దానిని భూతకాలములో ఉన్నట్లు అనువదించుచున్నవి, కాని ఎందుకో కారణము కనబడుటలేదు. హీబ్రూలో భవిష్యత్కాలము తరచుగా సంభావనార్థకముగాను, శక్యార్థకముగాను, లేక ఆశీరర్థకముగాను అనువదింపవలసియుండును: కాబట్టి ఇక్కడ, — పండుగదినమునవలె నీవు నా భయములను చుట్టునుండి రప్పించెదవా! — మరియు యెహోవా ఉగ్రతదినమున, పారిపోయినవాడైనను శేషించినవాడైనను లేకపోయెను; నేను ముద్దాడి పెంచినవారిని, నా శత్రువు వారిని నిర్మూలము చేసెను. మొదటి రెండు పంక్తులు ఒక విధమైన వాదన: వల్గేటు ప్రకారము, “నా భయములు” అనగా నన్ను భయపెట్టువారు, మూర్తమునకు బదులుగా అమూర్తము. — సం.