యిర్మీయా 35

యిర్మీయా 35

యిర్మీయా 35:1-7

1. యూదా రాజైన యోషీయా కుమారుడగు యెహోయాకీము దినములలో యెహోవాయొద్దనుండి యిర్మీయాకు ప్రత్యక్షమైన వాక్కు,

1. Sermo qui factus fuit ad Jeremiam a Jehova diebus Jehoiakim filii Joziae regis Jehudah, dicendo,

2. నీవు రేకాబీయుల యింటికి పోయి వారితో మాటలాడి, యెహోవా మందిరములోని గదులలో ఒకదానిలోనికి వారిని తోడుకొని వచ్చి, త్రాగుటకై వారికి ద్రాక్షారసమిమ్ము.

2. Vade ad domum Rechabitarum, et dices illis, (et loquere cum ipsis) et adducas eos in domum Jehovae ad unum cubiculorum, et popina illis vinum.

3. అప్పుడు నేను హబజిన్యా కుమారుడైన యిర్మీయా కుమారుడగు యజన్యాను, అతని సహోదరులను, అతని కుమారులనందరిని, రేకాబీయుల యింటివారినందరిని తీసికొని,

3. Et sumpsi Jaazaniah filium Jeremiae, filii Habazaniiae, et fratres ejus, (hoc est, cognatos) et omnes filios ejus, totam domum Rechabitarum;

4. యెహోవా మందిరములోనికి, దైవజనుడైన ఇగ్దల్యా కుమారుడగు హానాను కుమారుల గదిలోనికి వారిని తోడుకొని వచ్చితిని; అది అధిపతుల గదికి సమీపముగా, ద్వారపాలకుడైన షల్లూము కుమారుడగు మయశేయా గదిపైగా ఉండెను.

4. Et adduxi eos in domum Jehovae ad cubiculum filiorum Chanan filii Igdaliae, viri Dei, quod erat juxta cubiculum principum, quod erat e super cubiculo Maassaiae filii Selum custodis thesauri (alii vertunt, liminis, sed sine ratione, ut milhividetur)-

5. మరియు నేను రేకాబీయుల యింటివారి కుమారుల యెదుట ద్రాక్షారసముతో నిండిన కుండలను గిన్నెలను ఉంచి — ద్రాక్షారసము త్రాగుడని వారితో చెప్పితిని.

5. Et posui in conspectu filiorum domus Rechabitarum (vel, coram filiis domus Rechabitarum) scyphos plenos vino, et calices, et dixi, Bibite vinum.

6. అయితే వారు — మేము ద్రాక్షారసము త్రాగము; ఏలయనగా మా పితరుడును రేకాబు కుమారుడునైన యెహోనాదాబు మాకు ఆజ్ఞాపించి — మీరైనను మీ కుమారులైనను ఎన్నటికిని ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదు;

6. Et dixerunt, Non bibimus vinum, quia Jonadab filius Rechab, pater noster (vel, patris nostri) praecepit nobis, dicendo, Non bibetis vinum, vos et filii vestri, usque in seculum;

7. మీరు ఇల్లు కట్టుకొనకూడదు, విత్తనము విత్తకూడదు, ద్రాక్షతోట నాటకూడదు, అట్టిదేదియు మీకుండకూడదు; మీరు పరదేశులై యుండు దేశములో దీర్ఘకాలము బ్రదుకునట్లు మీ దినములన్నిటను గుడారములలోనే నివసింపవలెనని సెలవిచ్చెను.

7. Et domos non aedificabitia, et semen non seretis, et vitem non plantabitis, et non erit vobis quicquam, quia (hoc est, quin potius) habitabitis in tabernaculis, cunctis diebus vestris, ut vivatis dies multos in superficie terrae in qua vos peregrini estis.

మొదట గమనింపవలసినదేమనగా, ప్రవచనములు వ్రాయబడిన కాలక్రమము ఇక్కడ పాటింపబడలేదు. చరిత్రలో దినముల సంవత్సరముల క్రమమైన వరుస కాపాడబడవలెను; కాని ప్రవచన గ్రంథములలో అది అంత అవసరము కాదని నేను ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసితిని. ప్రవక్తలు ప్రసంగించిన తరువాత తాము పలికిన దానిని ఒక సంక్షేపముగా కూర్చువారు; పరలోక సంబంధమైన బోధను తెలిసికొనగోరు ప్రతివాడును దాని ప్రతిని చదువునట్లు, ఆ ప్రతి సాధారణముగా దేవాలయపు ద్వారములకు అంటింపబడెడిది; తరువాత అది దస్తావేజుల భాండాగారములో భద్రపరచబడెడిది. వీటినుండియే ఇప్పుడున్న గ్రంథములు రూపొందింపబడినవి. నేను చెప్పుచున్నది నిశ్చయమైన, అందరికి తెలిసిన సంగతులనుండి గ్రహింపవచ్చును.

అయితే ఇప్పుడు మాటలను పెంచకుండునట్లు చెప్పుచున్నాను — ఇక్కడ చేర్చబడిన యిర్మీయా ప్రవచనము గత ప్రసంగమునకు తరువాత వచ్చినది కాదని ఈ భాగము చూపుచున్నది; ఏలయనగా యెహోయాకీము కాలములో, అనగా పట్టణము నాశనమగుటకు పదునైదు సంవత్సరముల ముందు, తాను ఏమి చెప్పవలెనని ఏమి చేయవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెనో దానిని అతడు వివరించుచున్నాడు. కావున నేను చెప్పినది స్పష్టమగుచున్నది — ఇప్పుడున్న రూపములో యిర్మీయా ఈ గ్రంథమును వ్రాయలేదు; అతని ప్రసంగములు కాలక్రమమును లక్ష్యపెట్టకుండ సేకరింపబడి ఒక గ్రంథముగా కూర్చబడినవి. నలుబది యైదవ అధ్యాయమునుండి ఏబదియవ అధ్యాయము అంతమువరకు మనము ఇకమీదట చూడబోవు ప్రవచనములనుండియు ఇదే సంగతి గ్రహింపవచ్చును.

యెహోయాకీము రాజు పాలనలో యూదా రాజ్యపు బలము ఎంతగా క్షీణింపలేదనగా, వారు ఇంకను గర్వముతో ఉబ్బియుండిరి. కాబట్టి వారి నిర్భయత్వము ప్రవక్త మాటలను శ్రద్ధగా ఆలకింపకుండ వారిని అడ్డగించినందున, వారిని సిగ్గుపరచుటకై వారియెదుట కంటికి కనబడు ఒక సూచనను ఉంచుట అవసరమాయెను. వారి మూర్ఖత్వము ఎంత నిరుత్తరమైనదో చూపవలెనని దేవుని ఉద్దేశ్యము. ఈ ప్రవచనపు ఉద్దేశ్యము ఇదియే. ప్రజల మొండితనము మరింత అవమానకరముగా కనబడునట్లు, రేకాబీయులను పిలిచి వారికి ద్రాక్షారసము ఇయ్యవలెనని ప్రవక్త స్పష్టముగా ఆజ్ఞాపింపబడెను; ఏలయనగా ప్రజలు దేవునికి విధేయత చూపుటకు ఒప్పింపబడలేకపోయిరి, అయితే రేకాబీయులు మర్త్యుడైన మనుష్యుడును, దాదాపు మూడు శతాబ్దముల క్రితమే మృతినొందినవాడునైన తమ తండ్రికి ఎంతో విధేయులైయుండిరి. రేకాబీయులు ఓబాదునుండియు, మోషే మామయైన యిత్రోనుండియు తమ మూలమును పొందిరి. ఓబాదును యిత్రోయు ఒక్కరేనని తలంచువారు కొందరున్నారు; కాని ఈ ఊహ నాకు సంభవనీయముగా కనబడదు. అది ఏలాగైనను, మోషేను ఇశ్రాయేలీయులను వెంబడించిన ఓబాదు సంతతివారే రేకాబీయులని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు. వారి అభిప్రాయము ధ్రువపరచబడినట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆ దేశములో పరదేశులుగా జీవింపవలెనని యెహోనాదాబుచేత వారు ఆజ్ఞాపింపబడిరని ఇక్కడ చెప్పబడియున్నది.

వారికి నిజముగా ఒక స్వాస్థ్యము వాగ్దానము చేయబడెను; కాని లేఖనములోని అనేక భాగములనుండి కనబడుచున్నట్లు, వారియెడల అవిశ్వాసముగా ప్రవర్తింపబడెను; ఏలయనగా వారు గోత్రములన్నిటిలో అక్కడక్కడ చెదరగొట్టబడిరి. కాబట్టి న్యాయముగాను వారికి తగినట్లుగాను వారు స్వాస్థ్యమును అనుభవింపలేదు. వారు ఇతర జనముల మధ్య నివసించిరని కూడ మనము చూచుచున్నాము.

ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన యెహోనాదాబు విషయమై, అతడు గొప్ప పేరును పలుకుబడియు గలవాడని 2 రాజులు 10:15 లో చదువుచున్నాము; ఏలయనగా యెహూ రాజ్యమేలనారంభించినప్పుడు, అతడు పరదేశియైనను యెహూ అతనిని తన స్నేహితునిగా చేసికొనెను. కాబట్టి అతడు ఇశ్రాయేలీయులలో మిక్కిలి గౌరవమును, అధికారమును, ఐశ్వర్యమును గలవాడై యుండవలెను. పరిశుద్ధ చరిత్ర అక్కడ పలుకుచున్న యెహోనాదాబు ఇతడే అనుట నిశ్చయము, ఏలయనగా అతడు రేకాబు కుమారుడని పిలువబడెను; అయినను ఆ కాలమునుండి యెహోయాకీము పాలనవరకు మూడు వందల సంవత్సరములు, లేక దాదాపు అంత కాలము గడచెను. ఈ కుటుంబము లేక జనము యొక్క మూలము విషయమై — మొదటివాడు ఓబాదు; అతనినుండి రేకాబు వచ్చెను; అతని కుమారుడు యెహోనాదాబు; అతడు యెహూ రాజు కాలములో జీవించెను, మరియు యెహూ అధికారము ఇంకను స్థిరపడకముందే, అతనికి ఒకవిధముగా సమీపస్థుడై యుండునట్లు అతని రథములోనికి ఎక్కించుకొనబడెను. అయితే ఇశ్రాయేలు దేశమునకు ఎడతెగక కలిగిన విపత్తులనుబట్టి వారు తరువాత యెరూషలేమునకు వెళ్లిరి; ఏలయనగా ఆ దేశము నిత్యము దోపిడులకు గురియాయెను; దీనిని మనము ఇకమీదట ఈ వృత్తాంతములో చూచెదము. కాబట్టి రేకాబు కుమారులు ఒకప్పుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో నివసించిరి; కాని నానావిధములైన దండయాత్రలు దేశమును పాడుచేసి, అంతిమ నాశనము సమీపించినప్పుడు, వారు తమ గుడారములను విడిచి యెరూషలేమునకు వెళ్లిరి; ఏలయనగా మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు, పొలములనైనను ద్రాక్షతోటలనైనను సేద్యము చేయుటకు వారికి అనుమతి లేకుండెను. కాబట్టి రేకాబీయులు యెరూషలేము పట్టణములో నివసించిరి; అది శత్రువుల దండయాత్రలనుండియు బలాత్కారమునుండియు వారిని కాపాడెను; అయినను వారు ద్రాక్షారసమును విసర్జించుటలోను, పొలములనైనను ద్రాక్షతోటలనైనను సేద్యము చేయకుండుటలోను తమ పూర్వపు జీవన విధానమును ఇంకను నిలుపుకొనిరి. పట్టణములో తమ గుడారములను వేసికొనుటకు ఖాళీ స్థలము దొరకనందున, కట్టడములలో నివసించుట తమకు సరియైనదే అని వారు నిజముగా తలంచిరి; కాని ఇది అవసరమునుబట్టి చేయబడెను. అదే సమయములో వారు తమ తండ్రియైన యెహోనాదాబు ఆజ్ఞకు లోబడిరి; అతడు మృతినొంది మూడు వందల సంవత్సరములైనను, వారు తమ తండ్రి జ్ఞాపకమును ఎంతగా గౌరవించిరనగా, ఇష్టపూర్వకముగా ద్రాక్షారసమును విసర్జించి, మితమైన జీవితమునే గాక కఠినమైన జీవితమును గడిపిరి.

ఇప్పుడు వీరిని దేవాలయమునకు తీసికొని వచ్చి, త్రాగుటకు వారికి ద్రాక్షారసము ఇయ్యవలెనని ప్రవక్త ఆజ్ఞాపింపబడెను. ఈ విషయములో దేవుని ఉద్దేశ్యమును నేను క్లుప్తముగా వివరించితిని — యూదులను సిగ్గుపరచుటకై రేకాబీయుల మాదిరిని వారియెదుట ఉంచవలెనని ఆయన సంకల్పించెను; ఏలయనగా ఆ కుటుంబము తమ తండ్రి మృతినొందిన తరువాతను అతనికి లోబడెను; కాని అందరికిని ఏకైక తండ్రియైన జీవముగల దేవుని ఆజ్ఞకు లోబడుటకు యూదులు ఒప్పింపబడలేకపోయిరి. కాబట్టి వారిని దేవాలయమునకు తీసికొని వచ్చి, వారు త్రాగునట్లు ద్రాక్షారసముతో నిండిన గిన్నెలను వారియెదుట ఉంచవలెనని ప్రవక్త ఆజ్ఞాపింపబడెను. వారు త్రాగుటకు నిరాకరించిరనియు, తమ తండ్రియైన యెహోనాదాబు అట్లు చేయవద్దని తమకు నిషేధించెనని కారణము చెప్పిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాదిరి ఏలాగు అన్వయింపబడెనో మనము ఇకమీదట చూచెదము; ఏలయనగా అంతయు ఒకేసారి వివరింపబడజాలదు.

ప్రవక్త మాటలను పరిశీలింతము; యెహోయాకీము దినములలో వాక్కు తనకు ప్రత్యక్షమాయెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా యూదులు ఎంత లొంగనివారో, వారి క్రూరత్వము ఎంత గొప్పదో అనేక సంవత్సరముల అనుభవముచేత అతడు కనుగొనిన తరువాత అని భావము. ప్రవక్త ఎంతో ప్రయాసపడెను, అయినను వారు దేవుని కాడికి లోబడునంతగా అణచబడలేదు. కాబట్టి వారు అనేక సంవత్సరములుగా తమ కాఠిన్యమునకు అనేక రుజువులు చూపిన తరువాత, దేవుడు రేకాబీయులను సాక్షులుగా పిలిచెను; ప్రవక్త ఆజ్ఞలకు అంత తిరుగుబాటుగాను అవిధేయముగాను ఉన్నందుకు యూదులు నిరుత్తరులని వారు తమ మాదిరిచేత రుజువుచేసిరి.

రేకాబు యింటికి పోయి, అని ఆయన చెప్పెను, (వారు అప్పుడు యెరూషలేములో నివసించుచుండిరని మనము చెప్పితిమి, ఇది ఇకమీదట కనబడును) వారిని యెహోవా మందిరమునకు తోడుకొని రమ్ము. అయితే ఒక సొంత ఇంటిలో గాక దేవాలయములో వారియెదుట ద్రాక్షారసము ఉంచవలెనని ప్రవక్త ఎందుకు ఆజ్ఞాపింపబడెనో మనము విచారింపవలెను. కారణము నిజముగా స్పష్టమే; యూదులు ఎంత దుష్టులో మూర్ఖులో చూపవలెనని దేవుని ఉద్దేశ్యము; ఏలయనగా యాజకులు సహితము తమ విధులను నిర్వర్తించుచున్నప్పుడు తప్ప ద్రాక్షారసమును విసర్జింపలేదు. ఆ సమయములో ద్రాక్షారసమును విసర్జింపవలెనని ధర్మశాస్త్రము వారికి ఆజ్ఞాపించెను; కాని దేవాలయమును కనిపెట్టుచుండిన లేవీయులును, యాజకులును తమ ఉద్యోగ నిర్వహణలో నిమగ్నులై యుండనప్పుడు, ద్రాక్షారసము త్రాగుటకు వారికి పూర్తి అనుమతి యుండెను. కాబట్టి యాజకులు దేవాలయములోనే, అనగా యాజకుల ఆవరణమునకు ఆనుకొనియున్న గదులలో, ద్రాక్షారసము త్రాగుటకు అనుమతింపబడియుండగా, సామాన్య ప్రజలలోనివారును, యూదుల మధ్య పరదేశులునైన రేకాబీయులు తమ తండ్రియైన యెహోనాదాబు ఆజ్ఞ ప్రకారము ద్రాక్షారసమును నిరాకరించినప్పుడు, యూదులు ఏ సాకు చెప్పగలిగియుండిరి? దేవుడు ప్రజలందరికిని ద్రాక్షారసము వాడుకను నిషేధించియుండినయెడల, ధర్మశాస్త్రము మిక్కిలి కఠినమైనదిగా కనబడియుండవచ్చును; కాని దేవుడు ప్రజలకు మాత్రమే గాక యాజకులకును ద్రాక్షారసము త్రాగుటకు అనుమతించెను; అంతేకాదు, వారు తమ విధులలో నిమగ్నులై యుండనప్పుడు దేవాలయమునకు సమీపముగా ద్రాక్షారసము త్రాగకుండ ఏ మతసంబంధమైన భయభక్తులును వారిని అడ్డగింపలేదు. కాబట్టి ఆ స్థలము ఎందుకు ప్రస్తావింపబడెనో, అనగా తాను రేకాబీయులను దేవాలయములోనికి తోడుకొని వచ్చితినని ప్రవక్త ఎందుకు వివరించుచున్నాడో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

కాబట్టి పోయి వారిని యెహోవా మందిరములోనికి, గదులలో ఒకదానిలోనికి తోడుకొని వచ్చి, త్రాగుటకు వారికి ద్రాక్షారసమిమ్ము. ఆ గదులు యాజకుల ఆవరణమునకు సమీపముగా ఉండెనని మనము చెప్పితిమి; ఏలయనగా లేవీయులలో అనేకులును, యాజకులలో కొందరును దేవాలయమును కాచుచు ఎల్లప్పుడు కావలి యుండిరి. యాజకులు తమ వంతు సేవ చేయుచున్నప్పుడు మాత్రమే ద్రాక్షారసమును విసర్జించిరి; కాని లేవీయులకు ద్రాక్షారసము త్రాగుటకు ధర్మశాస్త్రముచేత అనుమతి ఇయ్యబడెను; అదియు ఇరుప్రక్కల దేవాలయమునకు ఒకవిధమైన అనుబంధములుగా ఉండిన ఆ గదులలోనే.

ఇప్పుడు ప్రవక్త తాను యజన్యాను తీసికొంటినని చెప్పుచున్నాడు; అతడు ప్రముఖుడును, ఒకవిధముగా ఆ కుటుంబమునకు పెద్దయునై యుండెను. అతడు అతని తండ్రి పేరును, అనగా హబజిన్యా కుమారుడైన యిర్మీయా అని చెప్పి, తరువాత అతని యింటివారినందరిని అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు వారిని దేవాలయములోనికి, దైవజనుడైన ఇగ్దల్యా కుమారుడగు హానాను కుమారుల గదిలోనికి తోడుకొని వచ్చెనని చేర్చబడియున్నది. దీని వార్త పట్టణమంతటను, యూదయ అంతటను వ్యాపించునట్లును, ఆ స్థలపు ఘనత ఆ వార్తకు విశ్వసనీయతను చేకూర్చునట్లును ప్రవక్త నిస్సందేహముగా అందరికి తెలిసిన ఒక స్థలమును ఎన్నుకొనెను; ఏలయనగా ఒక కార్యము చీకటి మూలలో జరిగినప్పుడు, అది సందేహాస్పదమైనదిగా గాని కల్పిత కథగా గాని ఎంచబడవచ్చునని మనకు తెలియును. కాని ప్రవక్త రేకాబీయులను ఘనమైన స్థలములోనికి, అనగా హానాను కుమారుల గదిలోనికి తోడుకొని వచ్చెను. తరువాత అతడు దైవజనుడైన ఇగ్దల్యా కుమారుడని చెప్పుచున్నాడు.

ఈ మనుష్యుడు ఎంత గౌరవింపబడెననగా, అక్కడ జరిగినదానిని ప్రశ్నించుటకు ఎవడును సాహసింపలేదు అనుటకు సందేహము లేదు. తరువాత ఆ గది అధిపతుల గదికి సమీపముగా, ధనాగారపు కావలివాని గదిపైగా ఉండెనని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు ఆ చివరి పదమును "ప్రవేశము" అని అనువదించుచున్నారు; కాని ఆ పదమునకు పాత్ర అని అర్థము; ఇక్కడ అది పరిశుద్ధ ఉపకరణములను సూచించుచున్నది; మరియు వచనములో మార్పు ఉన్నది, ఏలయనగా ఈ పదము దేవాలయపు పాత్రలన్నిటిని కలుపుకొనియుండెను. కాబట్టి ఆ స్థలము ఇతర స్థలములకంటె శ్రేష్ఠమైన, ఎన్నుకొనబడిన స్థలమని మనము చూచుచున్నాము; అది ఒక ప్రసిద్ధమైన రంగస్థలము వలె నుండునట్లును, ఆ విధముగా ఆ ప్రవచనము యూదులందరిలో మరింత విశ్వసనీయత పొందునట్లును అట్లు జరిగెను.

నిండు గిన్నెలు వారియెదుట ఉంచబడినప్పుడు, తాను వారియెదుట ద్రాక్షారసము ఉంచి త్రాగుడని వారిని కోరితినని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత వారు నిరాకరించిరని చేర్చుచున్నాడు: మేము ద్రాక్షారసము త్రాగము, ఏలయనగా మా తండ్రియైన యెహోనాదాబు మాకు ఆజ్ఞాపించి — మీరు ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదు, ఇండ్లు కట్టుకొనకూడదు, విత్తనము విత్తకూడదు, ద్రాక్షతోటలు నాటకూడదు, అట్టిదేదియు మీ సొంతముగా ఉండకూడదు అని సెలవిచ్చెను. రేకాబీయులకు వారి తండ్రి నాలుగు సంగతులను ఆజ్ఞాపించెనని మనము చూచుచున్నాము — ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదు, పొలములను సేద్యము చేయకూడదు, ద్రాక్షతోటలు నాటకూడదు — ఇవి మూడు; నాలుగవది, ఇండ్లు కట్టుకొనక గుడారములతో తృప్తిపడియుండవలెను. ఇక్కడ ఒక వాగ్దానము కూడ చేర్చబడియున్నది: మీరు పరదేశులై యుండు దేశములో దీర్ఘకాలము బ్రదుకునట్లు. కాబట్టి తన కుమారులును తన సంతతియు తన ఆజ్ఞలకు లోబడినయెడల, అనగా తమ జీవితమంతయు ద్రాక్షారసము లేకుండ జీవించి, దేనిని స్వాధీనపరచుకొనక, ఇండ్లు కట్టుకొనకుండినయెడల, వారికి దీర్ఘాయుష్షు కలుగునని యెహోనాదాబు వాగ్దానము చేసెను. తాము తమ తండ్రి ఆజ్ఞకు లోబడితిమని వారు చెప్పినదానిని గూర్చి ఇకమీదట పరిశీలింతము; ఏలయనగా మనము అంతయు ఒకేసారి గ్రహింపజాలము.

325 Sept., Vulg., Syr. అనువాదములు ఇట్లే అనువదించుచున్నవి; {,{סף అను పదమునకు సాధారణముగా ఈ అర్థము కలదు — మంటపము, ప్రవేశము లేక గడప. — సం.

అయితే తన సంతతివారు ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదనియు భూమిని సేద్యము చేయకూడదనియు నిషేధించుటలో యెహోనాదాబు సరియైనదానిని చేసెనో లేదో ఇప్పుడు చూతము. వ్యవసాయము దానియంతట అది యథార్థమును నిర్దోషమునైన జీవన విధానము మాత్రమే గాక, ఆశాపేక్షకును మోసమునకును దోపిడికిని దూరమైనది కూడ; సంక్షేపముగా, జీవన విధానములన్నిటిలో అది అత్యంత సరళమైనదిగాను అత్యంత నిర్దోషమైనదిగాను కనబడుచున్నది. కాబట్టి తన కుమారులను వ్యవసాయమునుండి దూరముగా ఉంచవలెనను యెహోనాదాబు సలహా ఈ విషయములో నిందింపబడి ఖండింపబడవచ్చును. అయితే సంభవనీయమైనదేమనగా, యూదులును ఇశ్రాయేలీయులును తమ దేవుని ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించుట అతడు చూచినప్పుడు, అతడు ప్రతిదండనను గూర్చి తలంచెను; అది చాలకాలమువరకు రాకపోయినను, అప్పటికే దానికి భయపడవలసియుండెను. దుర్గుణముల మూలములను కూడ అతడు చూచెను, అనగా ఇశ్రాయేలీయులు విశేషముగా భోగవిలాసములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, ప్రవక్తల గ్రంథములనుండి స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లు, సకలవిధములైన అతిక్రమములలో మునిగియుండిరి. కాబట్టి ఒకవైపు దేశపు భ్రష్టత్వములను చూచి, మరొకవైపు శిక్షకు భయపడినప్పుడు, తన సంతతివారు కఠినమైన జీవన విధానమునకు అలవాటుపడవలెనని అతడు కోరెను; అట్లయితే వారు మరింత సులభముగా అక్కడక్కడకు తరలిపోగలరు, మరియు ధనవంతులు గాని సుఖభోగములకు అలవాటుపడినవారు గాని కానందున, సంభవించు ఏ ఆపదనైనను మరింత ప్రశాంతమైన మనస్సుతో సహింపగలరు. కాబట్టి తన సంతతివారు గుడారములతోను నీళ్లతోను తృప్తిపడవలెనని ఆజ్ఞాపించి, వారు గోధుమలను కొనుక్కొని పశుపాలక జీవితమునే అనుసరింపవలెనని కోరినప్పుడు, యెహోనాదాబు వ్యవసాయమునైనను ద్రాక్షారసపు వాడుకనైనను సౌకర్యవంతమైన నివాసములనైనను ఖండింపలేదు; మనము చెప్పినట్లు, అతనికి మరొక ఉద్దేశ్యము కలదు. కాబట్టి మనము మొదట జ్ఞాపకముంచుకొనవలసినది ఇదియే.

అయితే అదే సమయములో మనము గమనింపవలసినదేమనగా, యెహోనాదాబు సంతతివారు దోపిడితో జీవింపలేదు, సోమరితనములో కాలము గడుపలేదు; ఏలయనగా వారు గొఱ్ఱెల కాపరులై, మిక్కిలి ప్రయాసతోను అనేక జాగరణములతోను తమ జీవనోపాధిని సంపాదించుకొనిరి. అయితే ప్రబలియుండిన భ్రష్టత్వములనుబట్టి, తన కన్నులయెదుట విచ్చలవిడిగా వ్యాపించుచుండుట అతడు చూచిన వాటినిబట్టి, వారు ఒకవిధముగా జీవితపు సాధారణ వ్యవహారములనుండి వేరుపరచబడియుండవలెనని వారి తండ్రియైన యెహోనాదాబు కోరిక; ఇశ్రాయేలీయులు సకలవిధములైన అతిక్రమములకు మరి మరి తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, యథార్థత అంతయు నిర్లక్ష్యము చేయబడినప్పుడు, ఏమి జరుగబోవునో అనుటను గూర్చి అతనికి ఏ సందేహమును లేకుండెను. కాబట్టి యెహోనాదాబు తన సంతతివారిని సాధారణ జీవన విధానమును అనుసరింపకుండ అడ్డగించుటకు కారణము ఇదియే.

అయినను ఇక్కడ అతని సలహా మెచ్చుకొనబడుట లేదు, అతని కుమారులు చూపిన విధేయతయే మెచ్చుకొనబడుచున్నది; యూదులు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తల బోధను అంత మూర్ఖముగా నిరాకరించినందున, వారిని సిగ్గుపరచుటకై ఇది ఇక్కడ మాదిరిగా ఉంచబడియున్నది; మరియు ఇది అల్పమైనదానినుండి అధికమైనదానికి చేయబడు తర్కము; ఏలయనగా మర్త్యుడైన ఒక మనుష్యుని అధికారము అతని సంతతివారిపై ఎంతగా ప్రబలెననగా, వారు ద్రాక్షారసమును విసర్జించి, మితముగా జీవించుట మాత్రమే గాక చలిని లేమిని ఇతర కష్టములను సహించిరి; అట్లయితే దేవుడు తమకు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, సరియైనదియు సులభమైనదియునైన దానిని చేయుట యూదులకు మరి ఎంతో అవశ్యము! ఇది ఒక సంగతి, అనగా దేవునికిని మర్త్యుడైన మనుష్యునికిని మధ్య ఒక పోలిక.

మరియు మరొకటి ఉన్నది — ఈ ఆజ్ఞ మూడు వందల సంవత్సరములు అమలులో నిలిచి, సంతతివారిని నిర్లక్ష్యమునుండి కాపాడెను; కాని ప్రజల చెవులలో ఎడతెగక మ్రోగుచుండిన దేవుని ధర్మశాస్త్రమునకు వారిపై ప్రభావము చూపు శక్తి లేకపోయెను. ఇది మరొక పోలిక. మూడవది ఏమనగా, ధర్మశాస్త్రపు కాఠిన్యము ద్వేషింపదగినదిగాను విసుగుపుట్టించునదిగాను ఉండునంతగా యూదులపై అధికభారము మోపక, దేవుడు న్యాయముగా ప్రవర్తించెను; కాబట్టి దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రములో మితమును పాటించి, సులభముగా భరింపదగినదానిని తప్ప ప్రజలనుండి మరేదియు కోరనందున, యెహోనాదాబు కఠినుడును నిష్ఠురుడునై యుండెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు ద్రాక్షారసపు వాడుకను నిషేధించి, తన సంతతివారు పొలములను సేద్యము చేయుటకైనను ఇండ్లలో నివసించుటకైనను అనుమతింపలేదు.

కాబట్టి ఈ త్రివిధమైన పోలికను జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, ఈ వ్యత్యాసపు మూడు భాగములను బాగుగా పరిశీలింపవలెను — యెహోనాదాబు తన సంతతివారినుండి పొందినదానిని దేవుడు తన ప్రజలనుండి పొందలేదు; మరియు మృతినొందిన ఒక మనుష్యుని యెడల గౌరవము సంతతివారిని తమ విధియందు నిలిపియుంచగా, ఎడతెగక హెచ్చరించుచుండిన దేవుడు ఏమియు సాధింపలేకపోయెను; ఇంకను, సులభముగా చేయదగినదానిని తప్ప మరేదియు కోరని దేవుని ధర్మశాస్త్రము యూదులచేత మూర్ఖముగా నిరాకరింపబడెను, అయితే రేకాబీయులు మృతినొందిన తమ తండ్రి గౌరవార్థము సకల సుఖభోగములను కోల్పోవుటకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, కఠినమైన, పల్లెటూరి, ఒకవిధముగా అనాగరికమైన జీవన విధానమునకు భయపడలేదు; ఏలయనగా వారు ద్రాక్షారసమును విసర్జించుట మాత్రమే గాక, ఇండ్లలో నివసించుటచేత చలినుండి తమ్మును తాము కాపాడుకొనుటకైనను సాహసింపలేదు, మరియు జీవితపు సౌఖ్యములన్నియు వారికి నిషేధింపబడెను.

ఇప్పుడు ప్రవక్త వారికి ద్రాక్షారసము ఇయ్యవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెను, వారు నిరాకరించిరి గనుక, ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న పుట్టుచున్నది: ఈ విషయములో వారి నిగ్రహము శ్లాఘనీయమైనదా? ఈ విధముగా వారు దేవునికంటె యెహోనాదాబును ఎక్కువగా ఎంచినట్లు కనబడెను; ఏలయనగా వారికి ద్రాక్షారసము ఇచ్చిన యిర్మీయా దేవునిచేత పంపబడెనని వారికి తెలియును. అయితే రేకాబీయులు, తమ తండ్రిచేత నిషేధింపబడినందున ద్రాక్షారసము త్రాగుట తమకు తగదని చెప్పినప్పుడు, వారు నిస్సందేహముగా వినయముతో తమ్మును తాము మన్నించుకొనిరి. కాబట్టి దేవునికంటెను ఆయన ప్రవక్తకంటెను తమ తండ్రికి ఎక్కువ ఘనత ఇయ్యవలెనని వారి ఉద్దేశ్యము కాదు; తాము మూడు వందల సంవత్సరములుగా ద్రాక్షారసమును విసర్జించితిమని, అనగా కుటుంబమంతయు అట్లు చేసెనని, తమ్మును తాము మన్నించుకొనుట కొరకే వారు సరళముగా జవాబిచ్చిరి. కాబట్టి ఆ ప్రశ్నకు పరిష్కారము ఇదియే. అయితే పోపు మతస్థులు, మొదట తమ నిరంకుశమైన నియమములను బలపరచుటకును, రెండవదిగా దీనులైన మనస్సాక్షులను తమ ఇష్టానుసారముగా బాధించుటకును, రేకాబీయులను మాకు వ్యతిరేకముగా తెచ్చుటలో చేయునది అత్యంత నిరర్థకమైనది. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, యెహోనాదాబు తన కుమారులను ద్రాక్షారసము త్రాగవద్దని సరిగా నిషేధించెనన్నట్లు అతని సలహా మెచ్చుకొనబడుట లేదు; మృతినొందిన తమ తండ్రి ఆజ్ఞకు భక్తితోను వినయముతోను లోబడినవారిగా అతని కుమారులు మాత్రమే ప్రస్తావింపబడుచున్నారు. కాబట్టి విశ్వాసుల మనస్సాక్షులను తమ నియమములకు బంధించుటయే దీని ఉద్దేశ్యమన్నట్లు, ఈ భాగము పోపు మతస్థులకు ఏ ఆధారమును ఇయ్యదు; ఏలయనగా ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నదేమనగా, మృతినొందిన ఒక మనుష్యునికి రేకాబీయులు చూపినదానికంటె ప్రజలు దేవునికి తక్కువ భక్తిని ఘనతను చూపినందున, ప్రజల కాఠిన్యము ఎంత నీచమైనదో దుష్టమైనదో రేకాబీయులు తమ విధేయతచేత రుజువుచేసిరి.

అయినను పోపు మతస్థులు మరొక అంశముపై ఎక్కువగా నొక్కి చెప్పుదురు — పితరులనుండి అందింపబడినదంతయు పాటింపబడవలెను; ఈ విధముగా వారు తర్కించుదురు: "సంఘమంతటి అధికారము ఒక వ్యక్తి అధికారముకంటె గొప్పది; ఒక సాధారణ వ్యక్తి ఆజ్ఞను అనుసరించినందుకు రేకాబీయులు మెచ్చుకొనబడిరి; అట్లయితే మనము సంఘపు నియమములకు మరి ఎంతో అధికముగా లోబడవలెను." దీనికి నా జవాబేమనగా, మనము పితరులకును సంఘమంతటికిని లోబడవలెను: ఈ విషయమై వారితో మాకు వివాదము లేదు; ఏలయనగా మనుష్యులు మాకు అందించినదంతయు నిరాకరింపబడవలెనని మేము కేవలముగా చెప్పుటలేదు; కాని మనుష్యుల నియమములు ఏ అవసరమును లేకుండ మనస్సాక్షిని బంధించునప్పుడు, వాటికి మనము లోబడవలెనను మాటను మేము నిరాకరించుచున్నాము. కాబట్టి ఒక మతసంబంధమైన క్రియ మనకు విధింపబడినప్పుడు, దేవునికి మాత్రమే ప్రత్యేకముగా చెందినదానిని మనుష్యులు తమకు ఆపాదించుకొనుచున్నారు; ఈ విధముగా మనుష్యులు తమ సొంత నియమములచేత మనస్సాక్షులను బంధించునంతగా తమకు తాము అధికారమును కోరుకొనినప్పుడు దేవుని అధికారము ఉల్లంఘింపబడుచున్నది. కాబట్టి క్రమమును కాపాడుటకు గాని మరేదైనను ఉద్దేశ్యము కొరకు గాని ప్రవేశపెట్టబడిన పౌర నియమములకును, దేవుని ఆరాధనలోనికి ప్రవేశపెట్టబడి, వాటిచేత మతాచారము విధింపబడి మనస్సాక్షులపై అవశ్యకత మోపబడు ఆత్మసంబంధమైన నియమములకును మధ్య మనము భేదము చేయవలెను. — అయితే ఇప్పుడు నేను ముగింపలేను, ఏలయనగా సమయము ఇదివరకే మించిపోయినదని నేను చూచుచున్నాను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మమ్మును నీ పిల్లలుగా దత్తత చేసికొనుటకును, నీకు ప్రీతికరమైనదేదో మాకు చూపుటకును నీకు ఇష్టమాయెను గనుక, — ఓ, మేము అన్ని విషయములలో నీకు విధేయులమై, కుడికైనను ఎడమకైనను ఎన్నడును తొలగకుండునట్లు అనుగ్రహించుము; మరియు నీవు ఎడతెగక మమ్మును హెచ్చరించుచు ముందుకు ప్రేరేపించుచున్నావు గనుక, మేము ప్రశాంతమైన ఆత్మ సాత్వికముతో నీచేత పాలింపబడుటకు మమ్మును మేము ఎంతగా అప్పగించుకొందుమనగా, పరలోకములో మాకొరకు భద్రపరచబడియున్న ఆ నిత్య స్వాస్థ్యమును మేము అనుభవించువరకు, మేము నీ పిల్లలమని నిరూపించుకొని, నిన్ను మా తండ్రిగా మహిమపరచునట్లు మన ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా అనుగ్రహించుము.

నూట నలుబదియవ ఉపన్యాసము

రేకాబీయుల విధేయత ఏదో గొప్ప సద్గుణమైనట్లు దానిని మెచ్చుకొనుటకు గాక, రేకాబీయులు మృతినొందిన తమ తండ్రికి చూపినదానికంటె యూదులు జీవముగల దేవునికి తక్కువ ఘనతను చూపినందుకు ప్రవక్త వారిని గద్దించుటకు మాత్రమే రేకాబీయుల మాదిరి ఇక్కడ ముందుకు తేబడెనని గత ఉపన్యాసములో చెప్పితిమి. ఈ పోలిక యూదులు మిక్కిలి అవమానకరముగా ప్రవర్తించుచున్నట్లు నిస్సందేహముగా కనుపరచియుండవలెను; ఏలయనగా రేకాబీయులను మాదిరిగా తమ కన్నులయెదుట కలిగియుండినను వారు విధేయత చూపుటకు ఒప్పింపబడలేకపోయిరి. మరియు యెహోనాదాబు దేవుని ఆరాధనలో ఏదో క్రొత్తదానిని స్థాపింపవలెనని తన సంతతివారిని ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదని, పొలములు విత్తకూడదని, ద్రాక్షతోటలు నాటకూడదని నిషేధింపలేదు; తన సంతతివారు తమ ఆస్తులకు అంటిపెట్టుకొనకుండునట్లును, నానావిధములైన మార్పుల మధ్య తక్కువ చింతగలవారై, ఒకవిధముగా మరియొక చోటికి తరలిపోవుటకు సిద్ధముగా ఉండునట్లును, వారు ఈ విధముగా దేశములో పరదేశులుగా నివసించుట మంచిదని అతడు ఎంచినందుననే అట్లు చేసెనని కూడ చెప్పితిమి. కాబట్టి పోపు మతస్థులు తమ నిరంకుశమైన నియమములను బలపరచుటకై ఈ భాగమును అజ్ఞానముతో వక్రీకరించుచున్నారని మనము చూపితిమి; ఆ నియమములలో దేవుని ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధన ఇమిడియున్నదని వారు నటించుచు, వాటిచేత దీనులైన ఆత్మలను బాధించుచున్నారు; ఏలయనగా యెహోనాదాబు ఆజ్ఞకును, దేవుని ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనను స్థాపించు ఉద్దేశ్యముతో ప్రవేశపెట్టబడిన ఆ నియమములకును ఏ పోలికయు ఏ సంబంధమును లేదు.

ఏలయనగా తన సంతతివారినుండి ద్రాక్షారసపు విసర్జనను ఒక అవశ్యకమైన సంగతిగా కోరుట యెహోనాదాబు ఆజ్ఞయొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యము కాదు; అది పూర్తిగా వేరైనదానిని లక్ష్యపెట్టెను. మరొక ఉద్దేశ్యము కొరకు ఆజ్ఞాపింపబడినది అవశ్యకమైనది కానట్లే, అది దేవుని వాక్యమునకు విరుద్ధమైనదియు కాదు; ఏలయనగా వారి మనస్సాక్షి స్వాతంత్ర్యము తీసివేయబడలేదు; మరియు తాను ఆత్మసంబంధమైన శాసనకర్తయైనట్లు దేవుని హక్కును అధికారమును తనకు ఆపాదించుకొనవలెనని యెహోనాదాబు ఉద్దేశ్యము కాదు; అతని ఆజ్ఞ కేవలము పౌర సంబంధమైనదానికి లేక సాంఘికమైనదానికి మాత్రమే సంబంధించినది. కాబట్టి పోపు పీఠము క్రింద స్వాతంత్ర్యమును నాశనము చేయు నిరంకుశమైన నియమములకును అతని ఆజ్ఞకును ఎంత భేదమున్నదో ఇందువలన కనబడుచున్నది. పరిహాసముగా మాటలాడుట తగినదైతే, పోపు మతస్థులు ఈ మాదిరిని అంత గొప్పగా ఎంచుట ఆశ్చర్యమే, అయినను వారిలో ఎవడును దానిని అనుసరింపడు అని మనము చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా సన్యాసులలో అన్నపానముల విషయమై కఠినమైన నిష్ఠురమైన నియమములున్నను, వారిలో అతి పరిశుద్ధులు సహితము వాటిని ఎన్నడును పాటింపలేదు; ద్రాక్షారసమును విసర్జించు బాధ్యతకు లోబడిన కార్తూసియను గాని సెలెస్టీనియను గాని ఒక్కడును లేడు. కాబట్టి రేకాబీయుల ఈ సద్గుణము వారికి అంత ప్రీతికరమైనయెడల, వారు ద్రాక్షారసపు వాడుకను ఎందుకు మానుకొనరు? అయితే ఇది నేను గంభీరముగా చెప్పలేదు.

ఈ విషయమును గూర్చి పరిష్కారము నిశ్చయమైనదియు సులభమైనదియు — రేకాబీయులు తమ తండ్రికి దేవునికి లోబడినట్లు లోబడిరని మెచ్చుకొనబడుట లేదు; అది కేవలము ఒక పౌర సంబంధమైన ఆజ్ఞయైనందున, తమ తండ్రి తమకు ఆజ్ఞాపించినదానిని వారు విధేయతతో అంగీకరించిరి; కాబట్టి అతడు మరింత దూరమైన ఒక ఉద్దేశ్యమును దృష్టిలో ఉంచుకొనెను; ద్రాక్షారసమును ఇతర సంగతులను విసర్జించుటను దాని కొరకే అతడు కోరలేదు. పౌలు ఒకే వాక్యముచేత ఈ వివాదమును పరిష్కరించెను; ఏలయనగా పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రులకు లోబడవలెనని హెచ్చరించునప్పుడు, అతడు "ప్రభువునందు" అని చెప్పుటచేత తన హెచ్చరికను పరిమితము చేయుచున్నాడు. (ఎఫెసీయులకు 6:1)

కాబట్టి పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రులకు అన్నిటిలోను గాని పరిమితి లేకుండ గాని లోబడవలెనని పౌలు ఆజ్ఞాపించుట లేదని మనము చూచుచున్నాము; అందరికిని సార్వభౌముడును ఏకైక తండ్రియునైన దేవుడు తన అధికారమును ఇంకను నిలుపుకొనునట్లును, భూలోకపు తల్లిదండ్రులు తాము ఆత్మలకు శాసనకర్తలైనట్లు దేవుని సింహాసనమును ఎక్కునంతగా తమకు తాము అధికారమును కోరుకొనకుండునట్లును ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ఇప్పుడు ముందుకు సాగుదము —

యిర్మీయా 35:8-10

8. కాబట్టి రేకాబు కుమారుడైన మా తండ్రియగు యెహోనాదాబు మాకు ఆజ్ఞాపించినదానంతటి విషయములో అతని మాట విని, మేమును మా భార్యలును మా కుమారులును మా కుమార్తెలును మా దినములన్నిటను ద్రాక్షారసము త్రాగకయు,

8. Et audivimus in voce (hoc est, obedivimus voci) Jenadab, filii Rechab, patris nostri, secundum omnia qute mandavit nobis, ne biberemus vinum cunctus diebus nostris, nos, uxores nostrae, filii nostri, et filiae nostrae;

9. కాపురముండుటకు ఇండ్లు కట్టుకొనకయు ఉన్నాము; ద్రాక్షతోటయైనను పొలమైనను విత్తనమైనను మాకు లేదు;

9. Et ne, aedificaremus domes in quibus habitaremus, et ne vitis vel ager vel semen nobis esset (ad verbum, et vitis et ager et semen non erunt nobis)

10. మేము గుడారములలోనే నివసించుచు, మా తండ్రియైన యెహోనాదాబు మాకు ఆజ్ఞాపించినదానంతటి ప్రకారము విధేయులమై జరిగించుచున్నాము.

10. Et habitavimus (quin potius, est enim copula resolvenda in adversativam particulam, quin potius habitavimus) in tabernaculis, et obedivimus, et fecimus secundum omnia quae praecepit nobis Jonadab pater noster.

రేకాబీయుల స్థిరత్వమును ఘనపరచుటకై, కొన్ని మాటలలో చెప్పదగినదానిని యిర్మీయా విస్తారముగా వివరించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఒకడు తన తండ్రికి లోబడియుండియు, ఏదో చిన్న సందర్భమునందు తన విధిని తప్పిపోనంతగా తన ఉద్దేశ్యమునందు స్థిరుడై యుండకపోవచ్చును. రేకాబీయుల పట్టుదల ఎంత సిద్ధమైనదనగా, ద్రాక్షారసము తమయెదుట ఉంచబడినను వారు ఆకర్షింపబడలేదనియు, తమయెదుట ఏ శోధనయు ఉంచబడనట్లే, ఇదివరకే కనబడినట్లు కొన్ని తరముల క్రిందటనే మృతినొందిన తమ తండ్రి ఆజ్ఞను వారు గైకొనిరనియు యిర్మీయా ఇక్కడ చూపుచున్నాడు.

కాబట్టి తాము రేకాబు కుమారుడైన తమ తండ్రియగు యెహోనాదాబు మాట వింటిమని వారు చెప్పి, అతడు మాకు ఆజ్ఞాపించినదానంతటి ప్రకారము అని కూడ చేర్చిరి. యెహోనాదాబు ఆజ్ఞాపించినదానిని అతడు మరల వివరించుచున్నాడు; ఆజ్ఞాపించినదానంతటి ప్రకారము, మొదలగు వాక్యము దీనికే సంబంధించినది. ఏలయనగా అతడు వారిని మితాహారులై యుండవలెనని మాత్రమే ఆజ్ఞాపించియుండినయెడల, లోబడుట కష్టముగాని కఠినముగాని యుండకపోవును; అయితే వారు గుడారములచేత మాత్రమే కప్పబడియుండునట్లును, దేనిని స్వాధీనపరచుకొనకుండునట్లును, అతడు వారిని సంచార జీవితమునకు బంధింపవలెనని ఉద్దేశించెను.

కాబట్టి యెహోనాదాబు తన కుటుంబము యొక్క విధేయతను ఒక్క విషయమునందు మాత్రమే పరీక్షింపలేదు గనుక, వారు లోబడుటయందు చూపిన సంసిద్ధతయు పట్టుదలయు ఎంత గొప్పవో మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది.

కాబట్టి తాము ద్రాక్షారసము త్రాగకూడదని వారు మొదట చెప్పి, తమ దినములన్నియు అని కూడ చేర్చిరి. నాజీరులు ద్రాక్షారసము త్రాగుట నిషేధింపబడెనని మనకు తెలియును; అయితే అది తమ మ్రొక్కుబడిని నెరవేర్చువరకు, కొంతకాలము మాత్రమే; మరియు యాజకుడు తన సేవను జరిగించుచున్నప్పుడు, ఆ సమయమునకు ద్రాక్షారసము పుచ్చుకొనుటకు అతనికి అనుమతి లేదని కూడ మనకు తెలియును. అయితే ఆ తరువాత యాజకులును నాజీరులును తమ సాధారణ జీవనవిధానమునకు మరల వచ్చిరి. కాని జీవితకాలమంతయు ద్రాక్షారసమును రుచిచూడకుండుట అంతకంటె ఎంతో కష్టమైన సంగతి. అత్యంత న్యాయమైనదియు ఏమాత్రమును కఠినము కానిదియునైన విషయమునందు, మనము చూడబోవునట్లు, దేవునికి లోబడని యూదులమీద మరి అధికమైన అవమానమును మోపుటకే ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ఈ వివరములను విపులముగా తెలియజేసెను. మేమును, మా భార్యలును, మా కుమారులును, మా కుమార్తెలును అని వారు చెప్పిరి; అనగా వారు ఇట్లు చెప్పినట్టే: “ఈ ఆజ్ఞ మా కుటుంబములో ఎల్లప్పుడును గైకొనబడుచున్నది; మా పితరులు మాకు అప్పగించినదానిని మేము నేటివరకు అనుసరించుచున్నాము; మా పితరులును అట్లే చేసిరి; చనిపోయిన యొక మనుష్యుని చిత్తము తమకు వివరింపబడెను గనుక వారు అతని ఆజ్ఞకు లోబడిరి.”

తాము ఇండ్లు కట్టుకొనకూడదని, అక్షరార్థముగా వాటిలో నివసించుటకు, అనగా వాటిలో కాపురముండుటకు కట్టుకొనకూడదని వారు చేర్చిరి. కాబట్టి రేకాబీయులు ఇండ్లను నిర్మించుట, అనగా ఇతరులకొరకు వాటిని కట్టుట, ధర్మసమ్మతమే; అయితే వారు గుడారములతో తృప్తిపడి వాటిలోనే జీవింపవలసియుండెను. కాబట్టి వారు ఇతరులకు మహా భవనములు కట్టుటలో సహాయము చేసి, ఆ విధముగా తమ కష్టముచేత జీవనోపాధిని సంపాదించుకొనవచ్చును; కాని వాటిలో నివసించుటకు వారికి అనుమతి లేదు, ఏలయనగా ఇది వారి కట్టడలలో ఒకటి. వారు ఇంకను, మాకు ద్రాక్షతోటయైనను పొలమైనను విత్తనమైనను లేదు అని చేర్చిరి. వారి స్థితి ఎంత కఠినమైనదో మనము సరిగా ఆలోచించినయెడల, రేకాబీయుల స్థిరత్వమును మెచ్చుకొనుటకు మనకు కారణము కనబడును; ఏలయనగా తాము దుర్భరమైన ఇరుకులలోనికి తేబడితిమని చూచినప్పుడును వారు తమ ఉద్దేశమునుండి భయపడి వెనుకతీయలేదు. అయినను ప్రవక్త దృష్టిలో ఉంచుకొనిన ఉద్దేశమును మనము విశేషముగా గమనింపవలెను; అదేదనగా, మరణించిన యొక మర్త్యుని అధికారము అతని సంతతివారియెడల అంత గొప్పదై యుండగా, దేవుని ఆజ్ఞలను తృణీకరించి వాటిని ఏమియు లేనివిగా ఎంచుటకు తెగించిన యూదుల మూర్ఖత్వము ఎంత సిగ్గుకరమైనదో చూపుటయే. కాబట్టి తాము గుడారములలో నివసించుచున్నామనియు, తమ పితరుడైన యెహోనాదాబు తమకు ఆజ్ఞాపించిన సమస్తము ప్రకారము చేయుచున్నామనియు వారు చెప్పిరి.

దాని తరువాత ఇట్లున్నది ---

యిర్మీయా 35:11

11. అయితే బబులోనురాజైన నెబుకద్నెజరు ఈ దేశముమీదికి వచ్చినప్పుడు మేము కల్దీయుల సైన్యమునకును సిరియనుల సైన్యమునకును భయపడి–యెరూషలేమునకు పోవుదము రండని చెప్పుకొంటిమి; కాబట్టి మేము యెరూషలేములో కాపురమున్నాము.

11. Et factum est cum ascendit Nebuchadnezer rex Babylonis in terram, tunc diximus, Venite, ingrediamur Jerusalem a facie excreitus Chaldaeorum, eta facie excreitus Assyriorum (alii vertunt, Syriae, sed {}ארםquamvis aliquando restringatur ad Syriae, comprehendit tamem Mesopotamiam et alias regiones) et habitavimus

Jerusalem.

తమ పితరుడు తమకు ఆజ్ఞాపించినదానిని గైకొనుట రేకాబీయులకు మేలుకరమైనదని దీనినిబట్టి కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు తమ స్వాస్థ్యములకు కట్టబడియుండినయెడల, ఇశ్రాయేలు రాజ్యము నాశనమైనప్పుడు మిగిలినవారితో కూడ వారును చెరలోనికి తోలబడియుండవలసివచ్చును; పది గోత్రములకు సంభవించినది రేకాబీయులకును సంభవించియుండును.

అయితే వారికి స్వంతమైనదేదియు లేనందున వారు మరియొక చోటికి తరలిపోవుటకు మరి స్వతంత్రులై యుండిరి; స్వాస్థ్యములను విడిచిపెట్టవలసిన శోధనయు వారికి లేకపోయెను, ఏలయనగా వారికి ఏమియు లేదు. అనేకులు తమ సొంత ఇండ్లకును పొలములకును ద్రాక్షతోటలకును పచ్చికబయళ్లకును ఎంతగా కట్టుబడియుందురనగా, వాటినుండి వేరుచేయబడుటకంటె నూరుమారులు చంపబడుటకే ఇష్టపడుదురని మనకు తెలియును. కాబట్టి యెహోనాదాబు తన సంతతివారిని గుడారములలో నివసించుడని ఆజ్ఞాపించినప్పుడు వారి మేలును చక్కగా ఆలోచించెను; ఏలయనగా బియాసు చెప్పిన ప్రసిద్ధమైన సామెత ప్రకారము, ఈ విధముగా వారు తమకు కలిగినదంతయు ఒక్క దినములోనే కూర్చుకొనగలిగిరి. కాబట్టి దారిద్ర్యము వారికి గొప్ప లాభకరమాయెను; వారి కఠినమైన జీవనవిధానము కూడ వారికి ప్రయోజనకరమాయెను; వారికి అనేక సుఖభోగముల అవసరము లేదు గనుక వారు ఏ కష్టమును లేకుండ యెరూషలేములో నివసింపగలిగిరి. వారు ద్రాక్షారసమునకును ఇతర రుచికరమైన పదార్థములకును అలవాటుపడియుండినయెడల, ముట్టడివేయబడిన పట్టణములో లేమిని అనుభవించుటకంటె ఒక్కసారిగా చనిపోవుటయే తమకు మేలా అను విషయమును వారు తర్కించుకొనియుండెడివారు. మరియు వారు మితముగా జీవించి కఠినమైన జీవితమునకు అలవాటుపడియుండిరి గనుక, ధైర్యముతో యెరూషలేమునకు వచ్చుటకు ఏ చింతయు వారిని ఆటంకపరచలేదు; ఏలయనగా తమ సొంత కష్టముచేత అల్పమైనదియు హీనమైనదియునైన జీవనాధారమును సంపాదించుకొనగలమని వారు తలంచిరి.

కాబట్టి యెహోనాదాబు తన సంతతివారికి ద్రాక్షారసము వాడుకను, పొలములను ద్రాక్షతోటలను స్వాధీనపరచుకొనుటను నిషేధించినప్పుడు అతడు దేనిని దృష్టిలో ఉంచుకొనెనో దీనినిబట్టి కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఎంత భయంకరమైన విప్లవములు సమీపించుచుండెనో అతడు అప్పుడే ముందుగా చూడగలిగెను. కాబట్టి కష్టములు వచ్చినప్పుడు తన సంతతివారు ఆ భారముక్రింద కూలిపోకుండ, తమ పూర్వపు సుఖభోగములు జ్ఞాపకమునకు వచ్చినప్పుడెల్ల ఇతరులకు సహింపశక్యము కాని లేమినైనను మరి ఏ ఇబ్బందినైనను ఓర్పుతో భరించునట్లు వారిని ఈ విధముగా పెంచవలెనని అతని ఉద్దేశమై యుండెను. రండి, రెండు సైన్యముల యెదుటనుండి యెరూషలేములోనికి ప్రవేశింతము అని మేము చెప్పుకొంటిమి అని వారు అనిరి. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ పొలములచేతను గృహసంబంధమైన స్వాస్థ్యములచేతను నిలిపివేయబడినప్పుడు, రేకాబీయులు యెరూషలేమునకు వెళ్లి ఆ విధముగా అపాయమునుండి తప్పించుకొనిరి. ఇప్పుడు దాని తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 35:12-15

12. అప్పుడు యెహోవా వాక్కు యిర్మీయాకు ప్రత్యక్షమై యీలాగు సెలవిచ్చెను

12. Et fuit serum Jehovae ad Jeremiam, dicendo,

13. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–నీవు వెళ్లి యూదా జనులతోను యెరూషలేము నివాసులతోను ఈ మాట చెప్పుము–మీరు నా మాటలు విని శిక్షకు లోబడరా? ఇదే యెహోవా వాక్కు.

13. Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Vade et dic viro Jehudah et incolis Jerusalem, Annon recipietis disciplinam (vel, correctionum) ad obediendum sermonibus meis, dicit Jehova?

14. రేకాబు కుమారుడైన యెహోనాదాబు ద్రాక్షారసము త్రాగవద్దని తన కుమారులకు ఆజ్ఞాపించిన మాటలు స్థిరముగా నున్నవి; నేటివరకు వారు తమ పితరుని ఆజ్ఞకు లోబడి ద్రాక్షారసము త్రాగకయే యున్నారు; అయితే నేను పెందలకడ లేచి మీతో మాటలాడుచు వచ్చినను మీరు నా మాట వినకయే యున్నారు.

14, Stabiliti sunt sermones Jonadab filii Rechab, quos mandavit filiis suis, ne biberent vinum, et non biberunt usque ad hunc diem; quia obedierunt mandato patris sui; ego autem loquutus sum ad vos, mane surgens (vel, mane surgendo) et loquendo,

et non obtemperastis mihi:

15. మరియు పెందలకడ లేచి ప్రవక్తలైన నా సేవకులనందరిని మీయొద్దకు పంపుచు–మీలో ప్రతివాడును తన దుర్మార్గతను విడిచి మీ క్రియలను చక్కపరచుకొనుడి, అన్యదేవతలను పూజించుటకై వాటిని అనుసరింపకుడి, అప్పుడు నేను మీకును మీ పితరులకును ఇచ్చిన దేశములో మీరు నివసించెదరని నేను సెలవియ్యగా, మీరు చెవియొగ్గకయు నా మాట వినకయు ఉంటిరి.

15. Et misi ad vos omnes servos meos Prophetas, mane surgendo et mitttendo (mane surgens et mittens) dicendo, Convertimini agedum quisque a via sua mala, et bonas facite actiones vestras, et ne ambuletis post deos alienos ad serviendum ipsis (ut serviatis ipsis) et habitabitis in terra quam dedi vobis et patribus vestris, et non inclinastis aurem vestram, et non obedivistis mihi.

ఇక్కడ యిర్మీయా తాను వివరించిన దృష్టాంతమును అన్వయించుచున్నాడు; ఏలయనగా యెహోనాదాబు తన సంతతివారిచేత లక్ష్యపెట్టబడినంతగా దేవుడు తన ప్రజలచేత లక్ష్యపెట్టబడలేదను దేవుని ఫిర్యాదు దీనికి చేర్చబడియున్నది. కాబట్టి ఆయన, నీవు వెళ్లి యూదా జనులతోను యెరూషలేము నివాసులతోను చెప్పుము అని అనుచున్నాడు. గద్దింపు మరి ప్రభావవంతముగా ఉండునట్లు ప్రవక్త దేవునినే మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. కాబట్టి ఆ గద్దింపును తన నామమునందే, అనగా తన స్వంత వ్యక్తిత్వమునందే యూదులకు అందజేయవలెనని దేవుని ఉద్దేశమై యుండెను. మీరు నాకు లోబడునట్లు శిక్షణను అంగీకరింపరా? అని ఆయన అనుచున్నాడు. {}מוסרmusar అను పదమునకు కొన్నిసార్లు ఏలుట లేక పరిపాలించుట అనియు, కొన్నిసార్లు దిద్దుబాటు అనియు అర్థము. అయితే యూదులు చాలకాలమునుండి తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిన ఆ వెఱ్ఱితనమునే దేవుడు ఇక్కడ నిస్సందేహముగా గద్దించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టే: “స్వస్థబుద్ధికి తిరిగివచ్చుట యుక్తమని మీరు ఎన్నడును తలంచరు.” కాబట్టి వారు చాలకాలమునుండి దిద్దుబాటుకు లొంగనివారై, కళ్లెములేని అడవి మృగములవలె తమ సొంత దురాశలవెంట తిరుగులాడుచుండిరి గనుక, ఇక్కడ గద్దింపు ఇయ్యబడుచున్నది; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టే: “ఈ ప్రజలు కాడికి ఎన్నడును లోబడకుండ ఎల్లప్పుడును అదుపులేని పోకిరితనముతోనే యుందురా?” మరియు ఆయన నాకు లోబడునట్లు అని అనుచున్నాడు. తాను అతి కఠినుడైనట్లు నిజమైన సాకు ఏదైనను చెప్పుకొనవీలగునట్లు తాను యూదులనుండి అన్యాయమైనదేదియు కోరలేదని దేవుడు చూపుచున్నాడు: “మీరు నాకు లోబడవలెనని మాత్రమే నేను కోరుచున్నాను; నా కాఠిన్యమంతయు ఇదే; ఏలయనగా నేను మీయెడల ఉపయోగించు సాత్వికపు పరిపాలన మనోహరమైనది. కాబట్టి పిల్లలు హెచ్చరింపబడకుండనే తమ తండ్రులకు ఇష్టపూర్వకముగా చెల్లింపవలసినదానిని తప్ప మరేదియు నేను కోరనప్పుడు, ఈ మితత్వము మీకెందుకు ఇంత అయిష్టమైనదాయెను, మీచేత ఏ విధముగాను ఎందుకు అంగీకరింపబడదు?” అని ఆయన అనుచున్నాడు.

దాని తరువాత యెహోనాదాబు మాటలు అతని పిల్లలచేత స్థిరపరచబడెను; అయితే నా ప్రజలు నాకు లోబడరు అని చేర్చబడియున్నది. అయితే గత ఉపన్యాసములో మనము చెప్పినట్లు, రేకాబీయులు ద్రాక్షారసము త్రాగకుండుటయందు తమ పితరుని ఆజ్ఞకు లోబడిరను ఈ సంగతిని ప్రవక్త విశేషముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు: ఇది కఠినమైనది; వారు నేటివరకును త్రాగలేదు.

అయితే దేవుడు తన పిల్లలనుండి ఏమి కోరెను? తన ధర్మశాస్త్రమును అంగీకరించి, ఇక్కడ చేర్చబడినట్లు అన్యదేవతలను అనుసరించి దారితప్పిపోకుండుటయే. కాబట్టి యెహోనాదాబు యొక్క కఠినమైన ఆజ్ఞకును ధర్మశాస్త్రము యొక్క న్యాయసమ్మతతకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము ఉన్నది; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలనుండి తనకు పవిత్రమైన ఆరాధనను చెల్లింపవలెనని తప్ప మరేదియు కోరలేదు. వారు నేటివరకు ద్రాక్షారసము త్రాగలేదు అని ఆయన అనుచున్నాడు --- ఎందుకు? వారు లోబడిరి గనుక; అనగా వారిని ఆటంకపరచుటకు మనస్సాక్షి సంబంధమైన సందేహమేదియు లేదు, అయితే మరణించిన యొక మనుష్యుని అధికారము వారియెడల ఎంతగా ప్రబలెననగా వారు ఇష్టపూర్వకముగా ద్రాక్షారసపు వాడుకను విడిచిపెట్టిరి. “కాబట్టి సాధారణ విధేయత, అనగా తమ పితరునియెడల భక్తి లేక గౌరవము, రేకాబీయులమీద అంత ప్రభావమును కలుగజేసినప్పుడు, నా మాట ఎందుకు వినబడుటలేదు? ఏలయనగా నేను మాటలాడితిని; కాబట్టి ప్రజల పాపము అజ్ఞానమను ఆధారముమీద క్షమింపదగినది కాదు” అని ఆయన అనుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన పెందలకడ లేచి మాటలాడుచు అని చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ పట్టుదలయు శ్రద్ధయు ప్రస్తావింపబడుచున్నవి. యెహోనాదాబు తన పిల్లలకు ఒక్కసారి మాత్రమే ఆజ్ఞ ఇచ్చెను; మరచిపోబడియుండదగిన ఆ ఆజ్ఞ అతని కుమారుల హృదయములలో నిత్యము నిలిచియుండెను, గనుక వారు అదే సంగతిని అతని మనుమలకు బోధించిరి. అయితే దేవుడు న్యాయమైనదానిని ఒక్కసారి మాత్రమే ఆజ్ఞాపింపలేదు, పెందలకడ లేచెను, అనగా ఆయన శ్రద్ధగా వారికంటె ముందుగానే వచ్చెను; ఏలయనగా ఎడతెగని విచ్చలవిడితనము తరువాత వారు తమ దుర్గుణములకు మరి అధికముగా లోనగువరకు తాను కనిపెట్టలేదని ఈ రూపకాలంకారముచేత ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అనేక సంవత్సరములు అదుపులేకుండ ఉన్నవారు సులభముగా క్రమములోనికి తేబడరనియు, వారు అలవాటుగా లొంగనివారగుదురనియు మనకు తెలియును. అందువలననే మనచేత పరిపాలింపబడవలసినవారిని బాల్యమునుండియే తీర్చిదిద్దుట కూడ ఆవశ్యకమగుచున్నది; ఏలయనగా వారు తమకిష్టము వచ్చినట్లు ప్రవర్తించుటకు విడువబడినయెడల, తరువాత వారి పోకిరితనము ఏ నియమములచేతను అణచబడజాలదు. కాబట్టి తాను పెందలకడ లేచితినని, అనగా యూదులు తమ తల్లిపాలతో కూడ భక్తిని పీల్చుకొనునట్లు తాను వారికంటె ముందుగానే వచ్చితినని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత తాను వారికి బోధించుటయందు పట్టుదల చూపితినని, పెందలకడ లేచి మాటలాడుచు అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. మాటలాడుచు అనుటచేత, యూదులు మరపును సాకుగా చెప్పుకొనకుండునట్లు తాను అవే సంగతులను ప్రతిదినము మరల మరల చెప్పితినని ఆయన సూచించుచున్నాడు: నేను పెందలకడ లేచి మాటలాడుచు మీతో మాటలాడితిని, అయినను మీరు నాకు లోబడలేదు. తరువాత దేవుడు ప్రవక్తలను పంపెనను వివరణ వచ్చుచున్నది: లేనియెడల దేవుడు తమకెన్నడును ప్రత్యక్షము కాలేదని యూదులు అభ్యంతరము చెప్పుటకు సిద్ధముగా ఉండియుందురు. కాబట్టి తాను తన ప్రవక్తలద్వారా వారితో మాటలాడితినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. నేను పంపితిని అని ఆయన అనుచున్నాడు, అదియు అనేకులను --- నా సేవకులనందరిని పంపితిని, మొదలగునవి; ఏలయనగా మోషే మాత్రమే యూదులకు న్యాయమైనదానిని ఆజ్ఞాపించియుండినయెడల, ధర్మశాస్త్రము పాతిపెట్టబడి మరువబడెననియు, మోషే బోధించినదాని జ్ఞాపకము తమకు లేదనియు వారు సాకు చెప్పుకొనియుండెడివారు. కాబట్టి అట్టి తప్పించుకొను మార్గములను ఎదుర్కొనుటకు, తాను తన సేవకులనందరిని పంపితినని, అనగా అనేక ప్రవక్తలను పంపితినని, తాను ఎడతెగక వారు వినునట్లు ధర్మశాస్త్ర బోధను ప్రకటించునంత మందిని పంపితినని ఆయన సంక్షేపముగా చెప్పుచున్నాడు.

ఆయన మరల పెందలకడ లేచి పంపుచు అను మాటలను తిరిగి చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారిని హెచ్చరించుటయు బుద్ధిచెప్పుటయు ఆయన ఎన్నడును మానలేదు. మామూలుగా మందులును లొంగనివారునైనవారు సహితము ప్రతిదినమును ప్రతిగడియయు తమ విధికి తిరిగి పిలువబడినప్పుడు సాధువులగుదురు. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రవక్తలద్వారా వారిని ఈ విధముగా ప్రేరేపించినను వారు ఇంకను లోబడుటకు నిరాకరించినప్పుడు, వారి వెఱ్ఱి మొండితనము మరి స్పష్టమాయెను.

ఇప్పుడు వారి పాపమును మరి అధికముగా తీవ్రపరచిన ఆ సులభమైన కోరిక వచ్చుచున్నది: మీలో ప్రతివాడును ఇప్పుడు తన దుర్మార్గతను విడిచి తిరిగి, మీ క్రియలను సరిచేసికొనుడి, (అక్షరార్థముగా, మంచివిగా చేయుడి)

ఇక్కడ దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రమునకును యెహోనాదాబు ఆజ్ఞలకును మధ్యగల భేదమును చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు ఇష్టపూర్వకముగా చేయవలసియుండినదానినే ఆయన వారినుండి కేవలము కోరెను; ఏలయనగా ఏ ధర్మశాస్త్రమును వ్రాయబడకపోయినను, దేవునికి లోబడుట తమ విధియని యూదులకు బోధించుటకు స్వాభావిక వెలుగే చాలును; ఏలయనగా విధేయత యొక్క నియమము ఒక సాక్ష్యముగా మన హృదయములమీద ఎట్లు వ్రాయబడియున్నదనగా, ఎవడును న్యాయముగా అజ్ఞానమును సాకుగా చెప్పుకొనలేడు. కాబట్టి స్వభావమే ఆదేశించినదానిని తప్ప, అనగా యూదులు మారుమనస్సుపొంది విధేయత యొక్క నియమము ప్రకారము తమ జీవితమును తీర్చిదిద్దుకొనవలెనను దానిని తప్ప, తాను మరేదియు కోరలేదని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; వారి మధ్య ఏ ప్రవక్తయు లేకపోయినను, ఈ విషయమునందు ప్రతివాడును తనకు తానే బోధకుడై యుండవలసియుండెను.

దాని తరువాత అన్యదేవతలను సేవించుటకై వాటిని అనుసరింపకుడి అని ఉన్నది. దేవుడు కోరినది ఎంత మితమైనదో ఈ హెచ్చరిక మరి స్పష్టముగా రుజువుపరచుచున్నది; ఏలయనగా తాను యూదులకు తండ్రియై యుండునట్లు వారిని తన అధికారము క్రిందను సంరక్షణ క్రిందను నిలుపుకొనుట కంటె ఆయన మరేదియు కోరలేదు. యెహోనాదాబు తన సంతతివారినుండి విధేయతను కోరియుండియు, వారికి ద్రాక్షారసమును స్వేచ్ఛగా వాడుకొనుటకును, పొలములను ద్రాక్షతోటలను స్వాధీనపరచుకొనుటకును అనుమతి ఇచ్చియుండవచ్చును; అయితే వారిని మనుష్యజాతినుండి వేరుచేసినట్లుగా చేయవలెనని అతడు కోరెను, గనుక వారు నివసించిన సమస్త జనములకంటెను ప్రజలకంటెను వారి స్థితి హీనమాయెను; ఏలయనగా వారు నిస్సందేహముగా తమ పొరుగువారికి పరిహాసాస్పదులైరి, అనేక నిందలను సహించిరి, తీవ్రముగా బాధింపబడిరి. తాను కఠినమైన అధికారమును జరిగించుటనుండియు, భరింపశక్యము కాని దాస్యమును కోరుటనుండియు దూరముగా ఉంటినని, తన ప్రజలచేత తాను తండ్రిగా ఒప్పుకొనబడవలెనని తప్ప వారినుండి మరేదియు కోరలేదని దేవుడు చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన యూదులను తనకు సేవ చేయుమని నిరంకుశముగా బలవంతపెట్టలేదు, ఆయన ధర్మశాస్త్రము తన కోరికలయందు మితముగా ఉండెను గనుక, నేను చెప్పినట్లు, ఆ ప్రజల దుష్టత్వమును భ్రష్టత్వమును ఎంత దిద్దుబాటుకు లొంగనివో దీనినిబట్టి మరి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది.

ఆయన ఇంకను ఒక వాగ్దానమును చేర్చుచున్నాడు; అది తన మాధుర్యముచేత వారిని ఆకర్షించి, వారు లోబడుటకు మరి సుముఖులును సంసిద్ధులును అగునట్లు చేసియుండవలెను. “మీ మూఢభక్తులను విడిచి తిరిగి, నమ్మకముగా నన్ను సేవించుడి” అని ఆయన అధికారముతో ఆజ్ఞాపించియుండినను, అది న్యాయమైనదియు యుక్తమైనదియునైన ఆజ్ఞయే యగును; అయితే యూదులను విధేయతకు సుముఖులనుగా చేసియుండవలసిన యొక వాగ్దానమును చేర్చుటకు ఆయనకు ఇష్టమైనప్పుడు, అయినను వారినుండి ఏమియు పొందనప్పుడు, ఈ సంగతిచేత వారి దుష్టత్వము మరల మరి అసహ్యకరమైనదిగా చేయబడుచున్నది.

కాబట్టి ప్రతి వాక్యభాగమునందును ఏదో ముఖ్యమైనది ఉన్నదనియు, నేను మీకును మీ పితరులకును ఇచ్చిన దేశములో మీరు నివసించెదరు అని ఆయన ఇక్కడ చేర్చుట అర్థములేనిది కాదనియు మనము చూచుచున్నాము. దేవుడు ఇక్కడ తన ఔదార్యమును వివరించి, తరువాత యూదులు లోబడినయెడల దానిని నిత్యము అనుభవింపనిచ్చెదనని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. తాను ఆ దేశమును వారికిని, అంతకుముందు వారి పితరులకును ఇచ్చితినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; వారు దేవుని ఔదార్యములో ఎన్నడును పాలుపొందకపోయినను, ఆ వాగ్దానమొక్కటే వారిని ఆయన అధికారమునకు లోబడునట్లు ప్రేరేపించియుండవలెను. అయితే దేవుడు అప్పటికే వారియెడల ఉదారముగా ఉండెను. కాబట్టి అనుభవము వారిని ఒప్పించియుండవలెను; ఏలయనగా దేవుడు చేసిన వాగ్దానము వలన తప్ప మరి ఏ హక్కుచేతను తాము వాగ్దాన దేశమును పొందలేదని వారికి తెలియును; తాము ఎవరి స్థలములోనికి ప్రవేశించిరో ఆ జనములు దేవుని బలమైన హస్తముచేత వెళ్లగొట్టబడిరని వారికి తెలియును. కాబట్టి వారు అనుభవముచేత దేవుని ఉదారునిగా కనుగొనియుండగా, ఆయన రాబోవు కాలమునందును అట్టివాడై యుండెదనని వాగ్దానము చేసియుండగా, వారు విధేయతవైపు తిరుగనొల్లనప్పుడు వారి వెఱ్ఱితనము ఎంత గొప్పదియు ఎంత భయంకరమైనదియు అయియుండవలెను?

మరియు ఆ దేశమును వారికిని వారి పితరులకును ఇచ్చినవాడు తానేయని దేవుడు వారికి జ్ఞాపకము చేసినప్పుడు, అదియు మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైన సంగతియే.

మీరు చెవియొగ్గలేదు, నాకు లోబడలేదు అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. “చెవియొగ్గకుండుట” అను ఈ మాటల భావమును మనము ఇతర చోట్ల తెలియజేసియున్నాము: అవి అజ్ఞానము లేక జ్ఞానలోపము అను సాకును తొలగించెను. కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ యూదులమీద బుద్ధిపూర్వకమైన దుష్టత్వమును మోపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ధర్మశాస్త్ర బోధను, ప్రవక్తలు ఇచ్చిన హెచ్చరికలన్నిటిని మొండితనముతో త్రోసివేసిరి; ఏలయనగా ఏ ప్రజలయెదుటనైనను బోధ ఉంచబడి, దేవుడు వారికి సన్నిహితముగా బోధింప ఇష్టపడినప్పుడు, ఏమియు ఫలింపనియెడల, వారి మూర్ఖత్వము ఈ విధముగా మరి సంపూర్ణముగా బయలుపడును. కాబట్టి యూదులు అజ్ఞానమువలన దారితప్పలేదని, ఏలయనగా న్యాయమైనదేదో వారు తగినంతగా గ్రహించిరని దేవుడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. అట్లయితే అంత గొప్ప కాఠిన్యము ఎక్కడనుండి వచ్చెను? వారు బుద్ధిపూర్వకముగా తమ చెవులను మూసికొనిరి గనుకనే; అనగా వారు దుష్టముగా దేవునికి విధేయతను నిరాకరించిరి, మరియు చిరకాలముగా పోషించుకొనిన తీర్మానముచేతనైనట్లు లొంగనివారై యుండిరి, గనుక వారు ఎన్నడును స్వస్థబుద్ధికి తేబడజాలకపోయిరి. ఆ తరువాత మరల ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 35:16

16. రేకాబు కుమారుడైన యెహోనాదాబు కుమారులు తమ పితరుడు తమకిచ్చిన ఆజ్ఞను గైకొనుచున్నారు గాని యీ ప్రజలు నా మాట వినకయే యున్నారు.

16. Quoniam stabilierunt filii Jonadab, filii Rechab, mandatum patris sui, qued mandaverat ipsis, populus antera hic non audierunt ad me, (hoc est, non obediverunt mihi)

ప్రవక్త ఇక్కడ క్రొత్తదేదియు చెప్పుటలేదు, అయితే ఇంతకుముందు చెప్పబడినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; ప్రజల ప్రవర్తనలోని అవమానకరత మరి సంపూర్ణముగా కనబడునట్లు అతడు ఇట్లు చేసెను; ఏలయనగా ఒకవైపున, మర్త్యుడును ఇప్పుడు మరణించినవాడునైన యొక మనుష్యుడు, కఠినమును కష్టమునైన విషయమునందు ఒక్కసారి వారిమీద నిర్బంధము పెట్టి, తన సంతతివారిమీద అధికారమును నిలుపుకొనెను; మరియొకవైపున దేవుడు తన ప్రజలతో ఎడతెగక మాటలాడి వారిని హెచ్చరించినను, ప్రవక్తలను పంపినను, వారిని తనయొద్దకు ఆహ్వానించుట మానకపోయినను, వారిని ఆహ్వానించుటయే గాక తన ఉపకారములను వారియెదుట ఉంచి దయతో వారిని ఆకర్షించి, రాబోవు కాలమునుగూర్చి వారికి నిరీక్షణను ఇచ్చినను, ఏమియు సాధింపలేదు. కాబట్టి దేవుడు అన్ని ఉపాయములను ప్రయత్నించియు ఏ ఫలమును కలుగనందున, ప్రజల నిరీక్షణలేని భ్రష్టత్వము దీనినిబట్టి స్పష్టమాయెను. ఇదే సమస్తము యొక్క భావము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు నీ సేవకులద్వారా రక్షణమార్గమును మాకు ఒక్కసారి మాత్రమే గాక అనేక పర్యాయములు తెలియజేసియుండుటయే గాక, సంపూర్ణ జ్ఞానమునకు మాకు బోధకుడై యుండుటకై నీ అద్వితీయ కుమారుని కూడ పంపియున్నావు గనుక, --- మా రక్షణ నిమిత్తము మరణించి తిరిగి లేచినవాడు తన సువార్త బోధచేత మమ్మును శాంతముగా ఏలునట్లు, మేము నీకు లోబడి మా జీవితమంతయు నీకు ప్రతిష్ఠించునట్లును, నీ కుమారుడును మా ప్రభువునైనవాడు మాకొరకు సంపాదించిన ఆ పరలోక మహిమలో మేము కడపట పాలివారమగునట్లు, ఈ లోకములో నిన్ను మహిమపరచుటకు మేము ప్రయాసపడునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

నూట నలుబది యొకటవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 35:17

17. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు దేవుడైన యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–నేను వారితో మాటలాడితిని గాని వారు వినకపోయిరి, నేను వారిని పిలిచితిని గాని వారు ఉత్తరమియ్యకపోయిరి గనుక యూదావారిమీదికిని యెరూషలేము నివాసులందరిమీదికిని రప్పింతునని నేను చెప్పిన కీడంతయు వారిమీదికి రప్పించుచున్నాను.

17. Propterea sic dicit Jehova, Deus exercituum, Deus Israel, Ecce ego adducam super Jehudah, et super incolas Jerusalem omne malum quod pronuntiavi contra cos; quia loquutus sum ad eos, et non audierunt; et vocavi eos et non responderunt.

యూదులు రేకాబీయుల దృష్టాంతముచేత తమకు ఏ ప్రతివాదమును లేనంతగా ఖండింపబడిరని చూపిన తరువాత, దేవుని వాక్యము వారికి నిష్ప్రయోజనమైనందున అది ఇప్పుడు వారికి విరోధముగా ప్రభావవంతమగునని ప్రవక్త ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు. ఇదే ఈ వచనము యొక్క భావము.

నేను వారితో మాటలాడితిని అని దేవుడు అనుచున్నాడు; ఇకమీదట నేను వారితో మాటలాడను, వారికి విరోధముగా మాటలాడెదను, అనగా నేను కల్దీయులకు ఆజ్ఞాపించెదను, వారు నా పరిచారకులును నా ప్రతీకారమును అమలుపరచువారును అగుదురు. దీనినిబట్టి ప్రవక్త పాటించిన క్రమమును మనము చూచుచున్నాము: పిడుగువంటి ఈ అంతిమ తీర్పును అతడు యూదులను దోషులని రుజువుపరచువరకు ముందుకు తేలేదు. రేకాబీయులు తమ పితరునికి లోబడిరనియు, యూదులు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలు ఇచ్చిన హెచ్చరికలన్నిటిని లక్ష్యపెట్టలేదనియు అతడు చెప్పినప్పుడు, అతడు చేసిన పోలిక ఈ ఉద్దేశముకొరకే. నేను యూదావారిమీదికిని యెరూషలేము నివాసులమీదికిని వారికి విరోధముగా నేను పలికిన కీడంతయు రప్పించెదను; ఏలయనగా నేను వారితో మాటలాడితిని, వారు వినలేదు అని ఆయన అనుచున్నాడు. ఇక్కడ ప్రవక్త రెండు విధములైన మాటలాడుటను వేరుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు యూదులతో మాటలాడెను, అయితే వారికి విరోధముగా కూడ మాటలాడెను. ఇక్కడ ఒకదానికొకటి అంతగా భిన్నముకాని రెండు విభక్తిప్రత్యయములు ఉన్నవి; ఒకటి {}אaleph తోను, మరియొకటి {,}עoin తోను ఆరంభమగును. ఒకదానిచేత ప్రవక్త బోధను, హెచ్చరికలను, మనుష్యులు తమ విధికి తిరిగి పిలువబడునట్లు గాని దానియందు నిలుపబడునట్లు గాని మారుమనస్సుకు నడిపించునదంతటిని సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి ఇది మాటలాడుటలో ఒక విధము, అనగా దేవుడు మనలను సంబోధించి తనయొద్దకు ఆహ్వానించునప్పుడు.

మరియొక విధము బెదిరింపులకు సంబంధించినది, అనగా దేవుడు బోధచేత తాను ఏమియు చేయలేనని కనుగొనిన తరువాత బెదిరింపులను ఆశ్రయించి, ఎట్టి ప్రతీకారము మనకొరకు కనిపెట్టుచున్నదో చూపునప్పుడు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా మనుష్యులు బోధావాక్యమును త్రోసివేసినప్పుడు, దేవుని తీర్పును ప్రకటించు ఆ మరియొక వాక్యమును వారు తప్పించుకొనలేరని దీనినిబట్టి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. బోధ మనుష్యులచేత అంగీకరింపబడనప్పుడు అది నిష్ప్రయోజనమైనట్లు కనబడును; అయితే ఆయన వాక్యమును తృణీకరించు ప్రతివాడును, దేవుడు తన వాక్యము యొక్క అధికారమును స్థిరపరచి ధ్రువపరచు ప్రకటనలు ఏ విధముగాను వ్యర్థము చేయబడజాలవని తుదకు తన సొంత నాశనమునకు కనుగొనును: కాబట్టి నేను వారితో పలికిన మాటను వారు వినలేదు గనుక, నేను వారికి విరోధముగా ప్రకటించిన కీడులన్నియు వారిమీదికి వచ్చును.

నేను పిలిచితిని, వారు ఉత్తరమియ్యలేదు అని చేర్చుటచేత ఆయన వారి పాపము యొక్క ఘోరత్వమును విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు వారి రక్షణకు ఆవశ్యకమైనదానిని కేవలము చూపుటయే గాక, వారిని తనయొద్దకు పిలిచెను, బిగ్గరగా కూడ పిలిచెను; అయితే ఆయన చెవిటివారితో మాటలాడెను, ఏలయనగా వారు ఉత్తరమియ్యలేదు. దాని తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 35:18-19

18. మరియు యిర్మీయా రేకాబీయుల యింటివారితో ఇట్లనెను–ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–మీరు మీ పితరుడైన యెహోనాదాబు ఆజ్ఞకు లోబడి అతని కట్టడలన్నిటిని గైకొని అతడు మీకాజ్ఞాపించిన ప్రకారమంతయు చేసియున్నారు.

18. Domui autem Rechabitarum dixit Jeremias, sic dicit Jehova exercituum, Deus

Israel, Propterea quod audistis (vel, obedivistis) mandato Jonadab patris vestri, et servastis omnia ejus mandata, et fecistis secundum omnia quae praeceperat vobis,

19. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–నా సన్నిధిని నిలుచుటకు రేకాబు కుమారుడైన యెహోనాదాబు సంతతివారిలో ఒకడు ఎన్నటికిని లేకపోడు.

19. Propterea sic dick Jehova exercituum, Deus Israel, Non excidetur vir ex Jonadab filio Rechab, quin stet coram facie mea cunctis diebus.

ఇక్కడ ప్రవక్త యూదులను మరి లోతుగా కదిలించుటకై, యెహోనాదాబు కుమారులు తమ పితరునికి లోబడిరి గనుక వారికి ఒక బహుమానమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; దేవునినుండి వారికి ఒక ఆశీర్వాదమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ఇది ఆశ్చర్యపడదగినది కాదు; ఏలయనగా పౌలు చెప్పుచున్నట్లు, ఈ ఆజ్ఞ వాగ్దానముతో కూడిన మొదటి ఆజ్ఞ. (ఎఫెసీయులకు 6:2) ధర్మశాస్త్రమును గైకొను వారందరికిని దేవుడు సాధారణముగా బహుమానమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రతి ఆజ్ఞతోను సాధారణముగా బహుమానము యొక్క నిరీక్షణ జతచేయబడియున్నది; అయితే ఇది ఐదవ ఆజ్ఞకు విశేషమైన రీతిగా చేర్చబడియున్నది: “నీవు దీర్ఘాయుష్మంతుడవగునట్లు నీ తండ్రిని నీ తల్లిని సన్మానింపుము,” మొదలగునవి. కాబట్టి రేకాబీయులు తమ పితరుని ఆజ్ఞను అనుసరించిరి గనుక దేవుడు వారికి బహుమానమును వాగ్దానము చేయుట వింతేమియు కాదు; ఏలయనగా ఆయన ధర్మశాస్త్రములో దానిని వాగ్దానము చేసియుండెను.

అయితే సంఘమునకు చూపబడు విధేయత అదే కారణమునుబట్టి దేవునికి ఇష్టమైనదని పోపు మతస్థులు చెప్పుదానిని, మనము చెప్పినట్లు, సులభముగా ఖండింపవచ్చును; ఏలయనగా రేకాబీయులు ధర్మవిరుద్ధమైన విషయమునందు తమ పితరుని ఆజ్ఞను అనుసరించియుండినయెడల, వారు శిక్షకు పాత్రులై యుండెడివారు; అయితే మనము చూపినట్లు, ఈ ఆజ్ఞ దేవుని ధర్మశాస్త్రమునకు విరుద్ధమైనది కాదు గనుక, దేవుడు వారి విధేయతను ఆమోదించెను. అయితే కల్పిత ఆరాధనా విధానములను స్థాపించు ఉద్దేశముతో చేయబడు నియమములు పూర్తిగా భక్తిహీనమైనవి, ఏలయనగా అవి విగ్రహారాధనను ప్రవేశపెట్టును. తాను ఏ విధముగా ఆరాధింపబడగోరుచున్నాడో దేవుడు నియమించియున్నాడు; కాబట్టి మనుష్యులు తమంతట తాము ప్రవేశపెట్టునదంతయు పూర్తిగా భక్తిహీనమైనది, ఏలయనగా అది దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధనను కల్తీచేయును; మరియు, మనస్సాక్షులమీద ఆవశ్యకత మోపబడినప్పుడు, మనము చెప్పినట్లు, అది నిరంకుశమైన దాస్యము. యెహోనాదాబు ఉద్దేశము అట్టిది కాదు; ఏలయనగా అతడు తన సంతతివారికి ఆజ్ఞాపించినది ప్రయోజనకరమైనది, ఈ జీవితసంబంధమైన విషయములకు మాత్రమే సంబంధించినది; మరియు అది వారి మనస్సాక్షులను బంధింపలేదు; ఏలయనగా అవసరమైనప్పుడు వారు యెరూషలేమునకు తరలివెళ్లి ఇతరులవలె ఇండ్లలో నివసించిరి; ఏలయనగా వారు యెరూషలేములో గుడారములు వేయలేదు, అద్దె నివాసములలో జీవించిరి; అయినను వారు తమ పితరుని ఆజ్ఞకు లోబడిరి, ఏలయనగా గుడారములలో నివసించుడని వారికి ఆజ్ఞాపించుటలో అతని ఉద్దేశము, వారు ఏ భారమును లేనివారై ఎల్లప్పుడును తరలివెళ్లుటకు సిద్ధముగా ఉండవలెననియే. కాబట్టి పోపు మతస్థులు తమ నిరంకుశ నియమములను బలపరచుకొనుటకై ఈ వాక్యభాగమును ఎంత బుద్ధిహీనముగా వక్రీకరించుచున్నారో మనము చూచుచున్నాము.

కాబట్టి ఈ సత్యము నిలుచును గాక: రేకాబీయుల విధేయత దేవునికి ఇష్టమాయెను, ఏలయనగా పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రులకు లోబడవలెనని స్వభావమే కోరుచున్నది; మరియు సద్గుణములే తనకు ఇష్టమైనవని చూపుటకై దేవుడు తరచుగా సద్గుణముల ఛాయలకు సహితము బహుమానమిచ్చునని కూడ మనకు తెలియును. అయితే నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, మోషే కీర్తనలో చెప్పబడినదాని ప్రకారము, యూదులను ప్రేరేపించుటకై ఈ వాగ్దానము ఉద్దేశపూర్వకముగా ఇయ్యబడెననుటలో సందేహము లేదు: “దేవతలు కానివాటిచేత వారు నాకు రోషము పుట్టించిరి గనుక బుద్ధిహీనమైన జనముచేత నేను వారికి రోషము పుట్టించెదను; మరియు నేను వారిమీద ప్రతీకారము చేసెదను, ఏలయనగా ఇంతకుముందు లేని జనములను నేను పుట్టించెదను.” (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:21)

కాబట్టి దేవుడు ఇప్పుడు యూదులను రేపి మేల్కొలుపుటకై, రేకాబీయులు తమ పితరునికి లోబడియుండిరి గనుక వారిని ఆశీర్వదించెదనని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: యెహోనాదాబునుండి, అనగా యెహోనాదాబు సంతతినుండి, నా సన్నిధిని నిలుచువాడు (అక్షరార్థముగా) ఒకడు కొట్టివేయబడడు; అయితే వచనము యొక్క సంక్షిప్తత దానిని అస్పష్టముగాను సందిగ్ధముగాను చేయుచున్నది గనుక, నేను ఒక చేర్పును ప్రవేశపెట్టితిని, --- అతడు నా సన్నిధిని నిలుచునట్లు. మరియు వారు తన సన్నిధిని నిలుచుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; రబ్బీలలో కొందరు చెప్పినట్లు వారు యాజకులు గాని లేవీయులు గాని కావలెనని కాదు; లేవీయులును యాజకులును దేవుని సన్నిధిని నిలిచిరని లేఖనములో తరచుగా చెప్పబడియుండుటచేత వారు ఈ వాక్యభాగమును యాజకత్వమునకు అన్వయించిరి. కాబట్టి రేకాబీయులనుగూర్చి చెప్పబడినప్పుడు ఇక్కడను అదే భావము ఉద్దేశింపబడెనని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఇది బలవంతముగా లాగబడిన అర్థము. వారి విధేయత తగిన బహుమానము లేనిదిగా కనబడకుండునట్లు, తన ప్రత్యేక కటాక్షమువలన యెహోనాదాబు సంతతివారిలో కొందరు ఎల్లప్పుడును జీవించియుందురని దేవుడు కేవలము సూచించుచున్నాడు.

ఇదే భావము. ఇప్పుడు దాని తరువాత ఇట్లున్నది, ---

326 దీనికి ఒక ఉదాహరణను మనము ఆహాబునందు చూచుచున్నాము, 1 రాజులు 21:27-29. — సం.