యిర్మీయా 41

యిర్మీయా 41

యిర్మీయా 41:1-3

1. ఏడవ నెలలో రాజవంశస్థుడైన ఎలీషామా కుమారుడగు నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలును, రాజు ప్రధానులును, అనగా అతనితోకూడ పదిమంది మనుష్యులును మిస్పాలోనున్న అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యా యొద్దకు వచ్చిరి; అక్కడ మిస్పాలో వారు కలిసి భోజనము చేసిరి.

1. Et accidit mense septimo, ut venerit (et venit) Ismael filius Nathaniae filii

Elisamae, e semine regio, et proceres regis et decem viri cum eo ad Godoliam filium

Achikam in Mispath, et comederunt illic panem simul in Mispath.

2. అప్పుడు నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలును అతనితోకూడ నున్న ఆ పదిమంది మనుష్యులును లేచి, బబులోను రాజు దేశముమీద అధిపతిగా నియమించిన షాఫాను కుమారుడగు అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యాను ఖడ్గముతో హతముచేసి చంపిరి.

2. Et surrexit Ismael filius Nathaniae, et decem viri qui cum eo erant, et percussit

Godoliam filium Achikam tilii Saphan gladio; et occidit eum quem praefecerat rex

Babylonis in terra.

3. మరియు మిస్పాలో గెదల్యాతోకూడ ఉన్న యూదులనందరిని, అక్కడ కనబడిన కల్దీయులను, అనగా యోధులను ఇష్మాయేలు చంపెను.

3. Et Judaeos qui erant cum eo, cum Godolia, nempe, in Mispath, et Chaldaeos qui inventi sunt illic, viros bellicosos percussit Ismael.

తనకు ఆతిథ్యమిచ్చినవాడును, తనయెడల తండ్రివంటి ఆదరము కలిగియున్నట్లు తాను కనుగొనినవాడునైన గెదల్యాను చంపుట ఇష్మాయేలునందు అసహ్యకరమైన క్రూరత్వమును అనాగరికతయునై యుండెను. అన్యజనులు ఎల్లప్పుడును ఆతిథ్యమును పవిత్రమైనదిగా ఎంచిరి; దానిని భంగపరచుట వారి దృష్టిలో అత్యంత ఘోరమైన దుష్కృత్యముగా పరిగణింపబడెను; భోజనబల్లయొద్ద ఇచ్చిన ప్రమాణమును ఎవడైనను మీరినయెడల, ఆతిథ్యదేవుడైన జూపిటరునకు ప్రతీకారము చేయు అధికారము వారిలో ఎల్లప్పుడును ఉండెను. ఇష్మాయేలు, మనము చూచినట్లు, గెదల్యాకు నమ్మకముగా ఉందునని ప్రమాణము చేసియుండెను. అతడు మరల అతనిచేత చేర్చుకొనబడి ఆతిథ్యముతో సత్కరింపబడెను; మరియు తన స్నేహితుడైయుండి, ముందు చెప్పినట్లు, తనయెడల తండ్రివలె ప్రవర్తించిన ఆ నిర్దోషిని చంపుటకు అతడు అతని భోజనబల్లయొద్దనుండియే లేచెను. కావున అతడు పితృహంతకుడు మాత్రమే కాక తన స్వదేశమునకును ద్రోహియాయెను; ఏలయనగా నెబుకద్నెజరు తాను విడిచిపెట్టిన ఆ దీనజనులమీద అంతకంతకు ఎక్కువగా కోపపడక తప్పదని అతనికి తెలియును: అయినను అతడు తన విశ్వాసపాత్రతను లెక్కచేయలేదు, తాను వధకును నాశనమునకును గురిచేయుచున్నానని ఎరిగియుండియు తన సహోదరులయెడల ఏ మాత్రమును లక్ష్యము చూపలేదు.

అయితే ఈ ఉన్మాదమునకు కారణము ఇక్కడ పరోక్షముగా సూచింపబడుచున్నది; అతడు రాజవంశస్థుడని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఆ కాలమున రాజవంశము నిజముగా అత్యంత అవమానస్థితిలో ఉండెను; రాజు కుమారులు చంపబడిరి; నెబుకద్నెజరు అతని కన్నులు పొడిపించిన తరువాత అతడు బంధింపబడి బబులోనునకు కొనిపోబడెను. అయినను ఒకప్పుడు ఏదో ఒక ఘనతలో ఉన్నవారు తమను ఉబ్బించు ఆ గొప్ప తలంపులను విడిచిపెట్టుట దుర్లభమని మనము చూచుచున్నాము. కావున రాజవంశస్థులు మిక్కిలి పేదరికమునకును లేమికిని దిగజారినప్పుడును, వారు ఇంకను రాజసమైనదేదో ఆశించుచుందురు, దేవుని అధికారమునకు ఎన్నడును లోబడరు. కాబట్టి ఇష్మాయేలు రాజవంశస్థుడని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఈ ఉన్మాదము యొక్క మూలమును ఇక్కడ వ్రేలితో చూపినట్లు చూపుచున్నాడు: ఏలయనగా గెదల్యా యూదులమీద నియమింపబడుట తనకు ఏ మాత్రమును ఘనత కాదని అతడు తలంచెను. చంద్రుడు ఆకాశమందు నిలుచునంతకాలము దావీదు సింహాసనము నిలుచునని దేవుడు అనేకసార్లు వాగ్దానము చేసియుండెను గనుక, రాజ్యము నిత్యమైనదై యుండవలెనని అతడు నిస్సందేహముగా ఊహించెను. (కీర్తనలు 89:37)

అయితే కేవలము దురాశయు గర్వమును అతనిని ఈ హేయమైన హత్య చేయుటకు నడిపించెను: ఈ విధముగానే అతడు అమ్మోనీయుల రాజుచేత ప్రేరేపింపబడుటకు తన్ను తాను అప్పగించుకొనెను.

అతడు రాజు ప్రధానులతో, అనగా సిద్కియా ఏలుచుండినప్పుడు మొదటి శ్రేణిలో ఉండినవారితో కలిసి వచ్చెను. తరువాత వారు భోజనము చేసిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. వారు ఆతిథ్యముతో చేర్చుకొనబడి గెదల్యా భోజనబల్లయొద్దకు అనుమతింపబడిరని ఈ మాట సూచించుచున్నది. ఈ దయయు ఉపకారబుద్ధియు తమకు ఆతిథ్యమిచ్చినవానిని విడిచిపెట్టుటకు ఇష్మాయేలును అతని సహచరులను ప్రేరేపించియుండవలెను. అయితే వారు లేచిరని తరువాత వ్రాయబడియున్నది. కాలమునకు సంబంధించిన ఈ సందర్భము వారి నేరమును మరింత పెంచెను; ఏలయనగా వారు భోజనము చేయుచుండిన సమయముననే ఇష్మాయేలు గెదల్యాను చంపెను; ఈ విధముగా ఆతిథ్యధర్మమును ఏ మాత్రమును లక్ష్యపెట్టక అతడు పవిత్రమైన భోజనబల్లయొద్ద నిర్దోషరక్తముతో తన చేతులను అపవిత్రపరచుకొనెను. ఇది దేశములో నివసించుటకు అనుమతింపబడిన దీనులైన శేషమునకు ప్రాణాంతకమాయెనని ప్రవక్త ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా, మొదటిది, బబులోను రాజునకు మిక్కుటమైన ఆగ్రహము పుట్టింపక అది జరుగజాలదు, ఏలయనగా అతడే గెదల్యాను దేశముమీద నియమించెను; ఈ వధ బబులోను రాజు యొక్క అసంతృప్తిని రేపెనని కారణము లేకుండ కాక నొక్కిచెప్పుటకే వ్యక్తపరచబడెను, ఏలయనగా గెదల్యా హత్య అతని అధికారమును బహిరంగముగా తిరస్కరించుటయే. మరియు అసంతృప్తికి మరియొక కారణమును కలదు, ఏలయనగా సంరక్షకులుగా ఇవ్వబడిన మిస్పాలోని కల్దీయులు చంపబడిరి. కాపురస్థులుగాని అట్టి మనుష్యులుగాని ఒక దేశములో స్థిరపడునప్పుడు కొన్నిసార్లు జరుగునట్లు, యూదుల స్థలమును ఆక్రమించుటకు కల్దీయులు అక్కడికి పంపబడిరని ఎవడును తలంపకుండునట్లు, వారు యోధులని ప్రవక్త మనకు తెలియజేయుచున్నాడు: వారు గెదల్యాకు కావలిగాను సంరక్షణగాను ఏర్పరచబడిన సైనికులు. ఈ విధముగా బబులోను రాజు తాను కనికరము చూపిన శేషముమీద తన రౌద్రమును కుమ్మరించునట్లు అతని ఉగ్రత రేపబడెను. ఇప్పుడు ఈ వచనములు వచ్చుచున్నవి, ---

యిర్మీయా 41:4-5

4. అతడు గెదల్యాను చంపిన మరుసటిదినమున, అది ఎవనికిని తెలియకముందు,

4. Et factum est die postero ex quo occiderat Godoliam, ut nemo sciret,

5. గడ్డములు గొరిగించుకొని బట్టలు చింపుకొని తమ్మును తాము గాయపరచుకొనిన యెనుబదిమంది మనుష్యులు యెహోవా మందిరములో అర్పించుటకై నైవేద్యములను సాంబ్రాణిని చేతపట్టుకొని షెకెమునుండియు షిలోహునుండియు షోమ్రోనునుండియు వచ్చిరి.

5. Et venerunt viri ex Sichem, e Silo et Samaria octoginta rasi barba (vel, rasa barba,) et laceris vestibus, et scissi (vel, laniati) in cute sua; oblatio autem et thus in manibus ipsorum, ut offerrent in domo Jehovae.

ఇష్మాయేలు తన చేతులను అపవిత్రపరచుకొనిన తరువాత తన క్రూరత్వమునకు అంతము లేకుండ చేసెనని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఈ విధముగా దుష్టులు కఠినులగుదురు; ఏలయనగా మొదట నిర్దోషులను హత్యచేయుటకు వారు భయపడినను, ఒకసారి ఆ పని ఆరంభించిన తరువాత లెక్కలేనన్ని హత్యలు చేయుటకు పరుగెత్తుదురు. ఇదియే జరిగెనని ప్రవక్త ఇప్పుడు మనకు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా గెదల్యా చంపబడిన తరువాత, షెకెమునుండియు షిలోహునుండియు షోమ్రోనునుండియు యెనుబదిమంది మనుష్యులు మందిరములో అర్పించుటకై సాంబ్రాణిని నైవేద్యమును తీసికొనివచ్చిరనియు, వారు మోసముచేత మిస్పాకు నడిపింపబడి అక్కడ చంపబడి గుంటలో పడవేయబడిరనియు, మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు, అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఏ కారణముచేత ఇష్మాయేలు ఈ క్రూరమైన అనాగరిక కార్యము చేయుటకు ప్రేరేపింపబడెనో తెలియదు, ఏలయనగా యుద్ధమేమియు ప్రకటింపబడలేదు, అట్టి దేనినియు శంకింపని దీనులైన మనుష్యులను ఈ విధముగా చంపుటకు అతడు ఏ సాకునైనను చూపజాలడు. వారు అబ్రాహాము సంతానమువారు, దేవుని ఆరాధించువారు, మరియు వారు ఏ అపరాధమును చేయలేదు, అతనికి విరోధముగా ఏ కుట్రయు పన్నలేదు. కావున అతడు అట్టి రౌద్రముచేత ఎందుకు పట్టబడెనో అనిశ్చితము; మనము చెప్పినట్లు, దుష్టులు తమ నేరములకు ఎన్నడును హద్దు పెట్టుకొనరు అనునదియే గాక వేరు కారణము కనబడదు; ఏలయనగా దేవుడు వారికి తలతిరుగుడు ఆత్మను ఇచ్చును, గనుక వారు గ్రుడ్డి ఉన్మాదముచేత కొట్టుకొనిపోవుదురు. వారు గెదల్యా సంరక్షణలో నివసించుటకై అతని యొద్దకు వచ్చిరని ఇష్మాయేలు తలంచెను గనుకను, దేశమంతటిమీద అధికారము సంపాదించితేనే గాని ఒక్క మనుష్యుని హత్యవలన తనకు ఏ లాభమును కలుగదని తలంచెను గనుకను, వారు చంపబడిరనుట నిజముగా సంభావ్యము. కావున అట్టి క్రూరత్వమునకు అతనిని నడిపించినది కేవలము అనుమానమే, అదియు అల్పమైన అనుమానమే. మరియు వారు దేవునికి సాంబ్రాణిని నైవేద్యమును, {,}מנחה meneche, అర్పించుటకు వచ్చిరని ప్రవక్త చెప్పుటచేత ఆ కార్యము యొక్క ఘోరత్వము మరింత పెరిగెను: మరియు వారు తమ గడ్డములు గొరిగించుకొని తమ వస్త్రములు చింపుకొనిరని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు. అట్టి రూపము బద్ధవిరోధులలో సహితము కనికరము పుట్టించియుండవలెను; ఏలయనగా దుర్దశను కన్నీళ్లను దుఃఖకరమైన ప్రతి రూపమును చూచి కనికరపడునట్లు మనలను నడిపించు ఒక సహజమైన భావము కలదని మనము ఎరుగుదుము. కావున ఇష్మాయేలు ఈ మనుష్యులకు ఏదో ఘోరమైన కీడు చేయవలెనని ముందుగానే నిశ్చయించుకొనియున్నను, వారిని చూచినంతమాత్రముననే అతని రౌద్రము చల్లారి, వారిమీద కోపపడను సహితము కూడదు. కావున ఏ విధముగా చూచినను, అతడు న్యాయమను ప్రతి భావమును పోగొట్టుకొనెననియు, ఏ క్రూరమృగముకంటెను క్రూరుడాయెననియు మనము చూచుచున్నాము.

అయితే మందిరము నాశనమైనదను సమాచారము అంతటను వ్యాపించియుండగా, ఈ మనుష్యులు చెప్పబడిన ఉద్దేశముతో ఎట్లు వచ్చిరి అని అడుగవచ్చును? ఏలయనగా వారు పారసీకమునుండిగాని సముద్రమునకు ఆవలనున్న దేశములనుండిగాని వచ్చిరని చెప్పబడలేదు; దూరము కాని స్థలములనుండి వచ్చిరని చెప్పబడెను. మందిరము నాశనమైనదను సమాచారము వారికి చేరలేదని జవాబిచ్చువారు కేవలము తప్పించుకొనజూచుచున్నారు; ఆ జవాబు నమ్మదగినది కాదు, అది కేవలము ఒక దాటవేతయే. మందిరము అయిదవ నెలలో కాల్చబడెను; ఆ విపత్తు యూదయలో తెలియకుండునా? మరియు షిలోహు యెరూషలేమునకు దూరము కాదనియు, షోమ్రోనును మిక్కిలి దూరము కాదనియు మనము ఎరుగుదుము. కావున ఈ స్థలముల దూరము వారి అజ్ఞానమునకు కారణము కాజాలదు గనుక, మందిరము ఇంకను నిలిచియున్నదని తలంచి వీరు వచ్చిరనుట నాకు సంభావ్యముగా కనబడదు; మరియు వారు బలిపశువులను తేలేదు, కేవలము సాంబ్రాణిని నైవేద్యమును మాత్రమే తెచ్చిరి. కావున వారు సాధారణ బలిని అర్పించుటకు కాక, తాము పూర్వము తమ బలులను అర్పించిన ఆ స్థలములో తమ భక్తిని సాక్ష్యపరచుటకు మాత్రమే వచ్చిరని నేను తలంచుచున్నాను. ఈ ఊహలో పొసగనిదేమియు లేదు; మరియు వారు తమ గృహములను విడిచిపెట్టకముందే తమ నీచమైన చినిగిన వస్త్రములను ధరించిరనుటలో సందేహము లేదు. మనము వేరొకచోట చూచినట్లు, ఇవి తూర్పుదేశీయులలో దుఃఖమునకును విలాపమునకును సూచనలై యుండెను.

అయితే ఇక్కడ మరియొక ప్రశ్న పుట్టుచున్నది, ఏలయనగా వారు చీల్చుకొనిరని లేక గాయపరచుకొనిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఇది చర్మమునకు లేక శరీరమునకు సంబంధించినదని ఎంచబడెను: అయితే ఇది ధర్మశాస్త్రముచేత నిషేధింపబడెను. వారు తమ మిక్కుటమైన దుఃఖములో ధర్మశాస్త్రమును మరచిపోయిరి గనుక తెలియకయే తమ శరీరములను చీల్చుకొనిరి లేక గాయపరచుకొనిరని కొందరు జవాబిచ్చుచున్నారు. అయితే ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఆ నిషేధములో ఏదో ప్రత్యేకత యుండెనని నాకు తోచుచున్నది, అనగా దానిచేత దేవుడు తన ప్రజలను అన్యజనులనుండి వేరుపరచ నుద్దేశించెను. విగ్రహారాధకులు తమ శరీరములను గాయపరచుకొనినప్పుడు ఏదో కృత్రిమాచారము పాటించిరని పరిశుద్ధ చరిత్రనుండి మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా బయలు యాజకులు తమ వాడుకచొప్పున లేక ఆచారముచొప్పున తమ శరీరములను గాయపరచుకొనిరని వ్రాయబడియున్నది. కావున దేవుడు తన ప్రజలను ప్రతి భ్రష్టత్వమునుండి కాపాడగోరి, అన్యజనుల ఆచారములను అనుకరింపవలదని వారికి నిషేధించెను. మరియు దుఃఖములోను విలాపములోను మితిమీరుటను సరిదిద్దవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెననుటలో సందేహము లేదు. కావున ఈ మనుష్యులు చినిగిన వస్త్రములతోను గాయపరచబడిన చర్మముతోను మందిరపు శిథిలముల యొద్దకు వచ్చినప్పుడు ధర్మశాస్త్రమునకు విరుద్ధమైనదేదియు చేయలేదని నేను తలంచుచున్నాను, ఏలయనగా వారిలో కృత్రిమమైనదేదియు లేదు; అంత విలపింపదగిన విపత్తు వారిలో ఎంత దుఃఖము పుట్టించెననగా వారు తమ్మునైనను తమ వస్త్రములనైనను విడిచిపెట్టలేదు.

గెదల్యా మరణము దాచబడెను గనుక అది ఎవనికిని తెలియలేదని యిర్మీయా ఈ వచనములలో మొదటిదానియందు చెప్పుచున్నాడు; అయినను అట్టి కార్యము కప్పిపెట్టబడుట దుర్లభము; ఏలయనగా గెదల్యాతోకూడ యూదులలో అనేకులును, నెబుకద్నెజరు గెదల్యాకు ఇచ్చిన కావలి సైనికులును చంపబడిరి. అయితే సమాచారము ఇంకను బయలువెళ్లలేదు గనుక అది దాచబడెనని ప్రవక్త భావము. కావున అది ఎవనికిని తెలియలేదని చెప్పునప్పుడు అతడు తులనాత్మకముగా మాటలాడుచున్నాడు. యెనుబదిమంది మనుష్యులు షోమ్రోనునుండియు ఇతర స్థలములనుండియు ఏ ఉద్దేశముతో వచ్చిరో మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి; మందిరము నిలిచియుండినప్పుడువలె బలులు అర్పించుటకు కాదు గాని, మందిరము యొక్కయు పట్టణము యొక్కయు నాశనమును గూర్చి విలపించుటకు మాత్రమే; మరియు వారు ఇంటినుండియే మిక్కుటమైన దుఃఖమును తెచ్చియుండిరి గనుక, ప్రజల పాపములనిమిత్తము వారిమీద అంత ఘోరమైన శిక్ష మోపబడుట చూచిన తరువాత, తాము తిరిగి వెళ్లునప్పుడు తమ్మును తాము తగ్గించుకొనుటకే.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మా జీవము లెక్కలేనన్ని అపాయములకు గురియైయున్నందునను, నీ సేవకులలో అత్యుత్తములకును శ్రేష్ఠులకును సంభవించినదానిని నీవు మా కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నందునను, --- ఓ దేవా, మేము నీ యొద్దకు పారిపోయి, నీ చిత్తమునకు మమ్మును మేము సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనునట్లును, నీ మరుగైన అనుమతి లేకుండ మా తలవెంట్రుకలలో ఒక్కటియైనను రాలజాలదని, నీవే మా జీవమునకు సంరక్షకుడవని మేము ఎరుగునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు సర్వలోకము మాకు విరోధముగా నిలిచియుండగా, అన్నివైపుల మమ్మును చుట్టుముట్టియున్న అనేక కుట్రలనుండి మా జీవమును కాపాడుకొనుట మా వశములో లేదు గనుక, నీవే మా అడుగులను నడిపించునట్లు, జ్ఞానవివేచనల ఆత్మను నిన్ను వేడుకొనుటకు మేము నేర్చుకొనునట్లును అనుగ్రహించుము; ఈ విధముగా మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా పరలోకమందు మాకొరకు దాచియుంచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి మేము కొనిపోబడువరకు, నీ కాపుదలయందును సంరక్షణయందును మా యాత్రా మార్గములో మేము సాగిపోవుదుము గాక. --- ఆమేన్.

నూట ఏబది యైదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 41:6-7

6. నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు వారిని ఎదుర్కొనుటకై మిస్పాలోనుండి బయలుదేరి, దారిపొడుగున ఏడ్చుచు నడచెను; అతడు వారిని ఎదుర్కొనినప్పుడు—అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యా యొద్దకు రండని వారితో చెప్పెను.

6. Et egressus est Ismael filius Nathaniae obviam ipsis e Mispath, ambnlans ambulando et fiens; et factum est cum occurrisset illis, tune dixit illis, Venite ad Godoliam filium Achikam.

7. వారు పట్టణము మధ్యకు వచ్చినప్పుడు నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలును అతనితోకూడ నున్న మనుష్యులును వారిని చంపి గుంట మధ్యను పడవేసిరి.

7. Et factum est cum venissent in medium urbis, tunc jugulavit (vel, mactavit) eos Ismael filius Natha-niae ad medium fossae, ipse et viri qui erant cum eo.

ఇక్కడ యిర్మీయా ఇష్మాయేలు యొక్క దుర్మార్గ ప్రవర్తనలో మరియొక సంగతిని వివరించుచున్నాడు, అనగా ఏ కీడును శంకింపని నిష్కపటులైన మనుష్యులను అతడు ఇచ్చకములచేత ప్రలోభపెట్టి, దయ చూపుచున్నట్లు నటించుచు వారిని చంపెను. ఆ వధ దానియంతట అదే మిక్కిలి అసహ్యకరమైనది, అయితే దానికి అత్యంత హేయమైన మోసము కూడ తోడాయెను, ఏలయనగా అతడు వారితోకూడ ఏడ్చుచున్నట్లు నటించి, వారిని గెదల్యా యొద్దకు తీసికొనిపోవుదునని ఉపకారము చేయువానివలె ముందుకు వచ్చి, తరువాత ద్రోహబుద్ధితో వారిని చంపెను!

కావున అది అత్యంత దుష్టకార్యమని మనము చూచుచున్నాము. అతడు ఏడ్చెనని చెప్పుటలో, అది నిస్సందేహముగా కపటభక్తికి సూచనయై యుండెను. మందిరము నాశనమైనందున చినిగిన వస్త్రములతోను కన్నీళ్లతోను ఉన్న ఈ మంచి మనుష్యులను అతడు చూచెను, కావున తనకును అదే భావము కలదని నటించెను. ఇది దేవునియెడల లక్ష్యము కలదని కపటముగా నటించుటయే, మరియు అతని కన్నీళ్లు మొసలి కన్నీళ్లు; ఏలయనగా మందిరము యొక్కయు పట్టణము యొక్కయు నాశనమును గూర్చి విలపించుచున్నట్లు అతడు కన్నీళ్లు విడిచెను. ఈ విధముగా అతడు ఆ అజాగ్రత్తగల మనుష్యుల నమ్మకమును సంపాదించి, వారిని పట్టణము మధ్యకు నడిపించిన తరువాత వారిని చంపెను. స్థలము కూడ పేర్కొనబడెను, గుంట మధ్యకు సమీపమున, ఏలయనగా నేను దానిని గుంట మధ్యను అని కాక ఈ విధముగానే అనువదించుచున్నాను, ఏలయనగా అతడు వారిని గుంటలోనే చంపెననుట నమ్మదగినది కాదు; అయితే మనము చూడబోవునట్లు, వారు గుంటయొద్దకు నడిపింపబడినప్పుడు చంపబడి దానిలో పడవేయబడిరి. కావున అతడు వారిని గుంట వెలుపలివైపున చంపి, వెంటనే దానిలో పడవేసెను.

అయితే అతడు అంత కొద్దిమందితో అంతమంది మనుష్యులమీద విజయవంతముగా దాడిచేయగలిగెనా అని అడుగవచ్చును? ఏలయనగా వారు యెనుబదిమంది మనుష్యులైయుండియు ఎదిరింపకపోవుట వింతగా కనబడుచున్నది; కనీసము వారు తమ శత్రువులను భయపెట్టియుండవచ్చును. అయితే మొదటిది, మనము చూచినట్లు, వారు నిరాయుధులని మనము జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను; ఏలయనగా వారు సాంబ్రాణితోకూడ ఒక పరిశుద్ధ అర్పణను మాత్రమే తెచ్చిరి; అయితే ఆ ఇతరులు ఆయుధములు ధరించి యుద్ధమునందు బాగుగా శిక్షణ పొందినవారు; మరియు వారు నిరాశాజనకమైన తెగింపుస్థితికి చేరియుండిరి, గనుక వారు నిస్సందేహముగా గొప్ప క్రూరత్వమును అలవరచుకొనిరి, ఏలయనగా ఎల్లప్పుడును అపాయములో ఉండువారు క్రూరకార్యములకు అలవాటుపడుదురు. కావున ఇష్మాయేలును అతని సహచరులును ఆయుధధారులు, అయితే ఆ ఇతరులు ఏ ఆయుధములును లేనివారును, నిష్కపటులును, యుద్ధమునకు ఏ మాత్రమును అలవాటుపడనివారునై యుండిరి. అందుచేతనే ఇష్మాయేలును అతని సహచరులును పూర్తిగా క్రూరులైన తోడేళ్లవలె ఉండగా, వారు గొఱ్ఱెలవలె చంపబడిరి. ఇప్పుడు ఈ వచనము వచ్చుచున్నది, ---

347 ఈ మాటలను ఈ విధముగా అక్షరశః అనువదింపవచ్చును, — మరియు నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు వారిని ఎదుర్కొనుటకై మిస్పాలోనుండి బయలువెళ్లెను, నడచుచు, నడచుచు, ఏడ్చుచు, మొదలగునవి. అతడు కాలినడకన వెళ్లెను, బయలువెళ్లుచు ఏడ్చెను. — సం.

348 "At the pit" (గుంటయొద్ద) అని సెప్టువజింటు; "About the middle of the pool" (మడుగు మధ్యప్రాంతమున) అని వల్గేటు మరియు తార్గుము. అది పట్టణము యొక్క రక్షణకొరకు చేయబడిన కందకము లేక అగడ్త అని స్పష్టము. యిర్మీయా 41:9 చూడుము — సం.

యిర్మీయా 41:8

8. అయితే వారిలో పదిమంది కనబడి—పొలములో దాచబడిన గోధుమలు యవలు నూనె తేనె అను ధనము మాకు కలదు, మమ్మును చంపవద్దని ఇష్మాయేలుతో చెప్పిరి; కాబట్టి అతడు మానుకొని వారి సహోదరులతోపాటు వారిని చంపలేదు.

8. Decem autem homines inventi sunt in ipsis qui dixerunt (et dixerunt, copula resolvi debet hoc modo; dixerunt ergo) ad Ismael, Ne interficias nos, quia sunt nobis opes reconditae in agro, triticum et hordeum (sunt pluralis numeri, sed durum esset

Latine dicere, tritica et hordea) et oleum et mel: et cessavit (vel, destitit,) et non occidit eos in medio fratrum suorum.

ఇష్మాయేలు యొక్క క్రూరత్వము లోభముతో జతపడియుండెనని మనము ఇక్కడ చూచుచున్నాము; నిష్కపటులును నిర్దోషులునైన మనుష్యులను చంపినప్పుడు అతడు నిజముగా భయంకరమైన ఉన్మాదముతో మండిపడెను; అయితే లాభము పొందు ఆశ అతనియెదుట ఉంచబడినప్పుడు, అతడు వారిలో కొందరిని విడిచిపెట్టెను. కావున క్రూరత్వములో అతడు సింహము, తోడేలు, లేక ఎలుగుబంటి వంటివాడని, అయితే అతడు ఆకలిగొనిన మనుష్యుడును అని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఎరవాసన తగిలిన వెంటనే అతడు యెనుబదిమందిలో పదిమందిని విడిచిపెట్టెను; వారు ఈ విధముగా తమ ప్రాణమును విమోచించుకొని ఇంటికి తిరిగివెళ్లిరనుట సంభావ్యము. కావున ఒక్క మనుష్యునిలో అనేక భీకరరూపములు ఉండెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా గెదల్యాపక్షమున ఉన్నవారినందరిని అతడు ద్వేషించినయెడల, వీరిని తప్పించుకొనిపోనిచ్చెనేల? లోభమును దోపుడుబుద్ధియు అతనిలో ప్రబలియుండెను గనుకనే.

వారి సహోదరుల మధ్యను అతడు వారిని చంపలేదని తరువాత చెప్పబడెను, అనగా వారు మరణమునకు గురియై ఇతరులతో కలిసియుండినప్పుడు, గనుక వారి స్థితియు అదే యైనట్లు కనబడెను. ఇష్మాయేలు లాభమునే తప్ప వేరేదియు వెదకలేదు గనుకనే వారు విడిచిపెట్టబడిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. మరియు అంత కల్లోలమైన పరిస్థితిలో అతనికి ఆహారసామగ్రియు ఇతర వస్తువులును సమకూర్చబడలేదనుట సంభావ్యము.

కావున లేమి అతనిని ఒత్తిడిచేసెను గనుక, తన క్రూరత్వము తనకే నష్టము కలిగించకుండునట్లు అతడు మితముగా ప్రవర్తించెను.

ఇక్కడ దేవుని అగమ్యమైన సంకల్పము కూడ మనయెదుట ఉంచబడుచున్నది, అనగా దీనులైన మనుష్యులు ఈ విధముగా దోపిడిగాండ్రచేత చంపబడుటకు ఆయన సహించెను. మందిరము కాల్చబడుటను గూర్చి విలపించుటకు వారు తమ గృహములను విడిచిపెట్టిరి. కావున వారి భక్తి ఉత్సాహము వారిని యెరూషలేమునకు నడిపించుచుండగా, వారు ఇష్మాయేలు యొక్కయు అతని సహచరుల యొక్కయు క్రూరత్వమునకు ఎరయగుట ఎంత అనుచితము? అయితే మనము నిన్న చెప్పినట్లు, దేవుడు తన ప్రజల రక్షణకొరకు ఏర్పాటుచేయు మరుగైన మార్గములు కలిగియున్నాడు. ఆయన గెదల్యాను తీసికొనిపోయెను; తాను ఆతిథ్యమిచ్చిన ఇష్మాయేలుచేత చంపబడెను గనుక అతని అంతము నిజముగా దుఃఖకరమైనదే. ఈ విధముగా దేవుడు అతనిని గొప్ప కష్టముల మధ్య ఇటు అటు కొట్టుకొనిపోనీయలేదు. ఏలయనగా కారేహ కుమారుడైన యోహానాను, అప్పటికి మిక్కిలి నమ్మకమైనవాడైనను, త్వరలోనే ఆ పరిశుద్ధునికి కష్టము కలిగించువాడై యుండును; ఏలయనగా కొంతకాలమునకే అతడు ఒక భక్తిహీన పక్షమునకు నాయకుడును ముఠాపెద్దయునై, యిర్మీయాను క్రూరముగా ఎదిరించెను. కావున గెదల్యా బ్రదికియుండినయెడల, తన సొంత జనులచేతనే అన్నివైపుల దాడిచేయబడియుండును. కావున ఈ దుర్భరమైన కష్టములన్నిటినుండి అతనిని ఒక్కసారిగా విడిపించుట దేవుని సంకల్పమై యుండెను. చంపబడిన ఆ డెబ్బదిమందికిని అదే సంభవించెను; ఏలయనగా తరువాత త్వరలోనే వచ్చిన ఘోరమైన కీడులకును విపత్తులకును వారు గురికాకుండునట్లు ప్రభువు వారిని తమ విశ్రాంతిలోనికి కొనిపోయెను; ఏలయనగా నెబుకద్నెజరు విడిచిపెట్టిన శేషముకంటె మరి దుర్భరమైన స్థితిలో ఎవరును ఉండియుండరు. కావున తమ భక్తిని సాక్ష్యపరచుటకై యెరూషలేమునకు వెళ్లిన ఈ దీనులైన మనుష్యులు చంపబడుట చూచునప్పుడు, ఈ సందర్భములో దేవుని మరుగైన సంకల్పమును చూచి ఆశ్చర్యపడుటకు మనకు కారణము కలదు. సంక్షేపముగా, మరల అనేక దుర్దశలను అనుభవింపవలసిన అగత్యములో ఉండుటకంటె కొనిపోబడుటయే వారికి మేలు. ఇప్పుడు ఈ వచనము వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 41:9

9. ఇష్మాయేలు గెదల్యానిమిత్తము చంపిన మనుష్యుల శవములన్నిటిని పడవేసిన గుంట, ఇశ్రాయేలు రాజైన బయెషాకు భయపడి రాజైన ఆసా త్రవ్వించినది; నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు చంపబడినవారితో దానిని నింపెను.

9. Fovea autem in quam projecit Ismael illuc (sed abundat 349 ) omnia cadavera hominum, quos percussit in plaga Godeliae (vel, propter Godoliam, ut alii vertunt) ipsa est quam fecerat rex Aza propter Baaza regem Israel; hanc replevit Ismael filius

Nathaniae interfectis.

ఆసా రాజు బయెషా దాడికి విరోధముగా పట్టణమును బలపరచినప్పుడు, రెండవ దినవృత్తాంతములు పదునారవ అధ్యాయములో వివరింపబడినట్లు, ఆ కందకము అతనిచేత చేయబడెనని ప్రవక్త మార్గమధ్యమున మనకు చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా బయెషా సైన్యమును సమకూర్చుకొని యూదా దేశముమీద దాడిచేసి, ఆ పట్టణమును కట్టనారంభించెను; ఈ విధముగా యూదులను ముట్టడిలో ఉన్నట్లు ఉంచి, అక్కడనుండి ప్రతిదినము దండయాత్రలు చేయుచు, దోపుడుసొమ్ముతోకూడ తన సైన్యములను సురక్షితముగా అక్కడికి చేర్చవలెనని అతని ఉద్దేశము. అప్పుడు ఆసా సిరియా రాజును కూలికి కుదుర్చుకొని, సిరియా ఇశ్రాయేలు రాజులిద్దరును ఒకరితో ఒకరు చేసికొనిన నిబంధనను భంగపరచునట్లు అతనిని ప్రేరేపించెను. ఈ విధముగా బయెషా ఆ పనిని అసంపూర్ణముగా విడిచిపెట్టవలసి వచ్చెను; అందుచేత కందకము ఏర్పరచబడునట్లు ఆసా సమకూర్చబడిన రాళ్లను తీసికొనిపోయెనని చెప్పబడెను. కందకమును గూర్చి నిజముగా ప్రస్తావన లేదు; అయితే శత్రువునకును పట్టణమునకును మధ్య అడ్డముగా ఉండునట్లు అది అప్పుడు ఏర్పరచబడెనని మనము నిర్ధారింపవచ్చును. అయితే కందకము పట్టణము మధ్యను ఉండుట వింతగా కనబడవచ్చును; ఒకవేళ తన శత్రువుచేత ఓడింపబడినయెడల తన యోధులతోకూడ అక్కడ ఆశ్రయము పొందునట్లు ఆసా పట్టణములోపల ఒక దుర్గమును కట్టెనేమో; పట్టణముల మధ్యను ఆశ్రయస్థానములుగా దుర్గములు తరచుగా కట్టబడునని మనము ఎరుగుదుము. కావున ఇశ్రాయేలు రాజు పట్టణమును పట్టుకొనినయెడల అతడు ఇంకను లోపలికి చొచ్చుకొనిపోక, అడ్డముగానున్న కందకముచేత ఆపబడునట్లు ఆసా ఈ కందకమును కట్టెను. అయితే అనిశ్చితమైన విషయములలో మాత్రమే ఊహలకు తావియ్యవలెను.

అయితే కందకము చంపబడినవారితో నింపబడెనని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఆ కార్యము యొక్క అవమానమును పెంచుచున్నాడు. అది పూర్తిగా వేరొక ఉద్దేశముకొరకును గురికొరకును ఏర్పరచబడెను, అనగా యూదా రాజు మిక్కిలి ఇరుకుస్థితికి చేరినప్పుడు, తన శత్రువుల బలాత్కారమునకు విరోధముగా ఆ కందకమును రక్షణగా కలిగియుండి, తన రాజ్యమును తన ప్రజలను కాపాడుకొనుటకే. అయితే ఇప్పుడు ఆ కందకములో పడవేయబడినవారు సిరియనులును ఇశ్రాయేలీయులును కారు, యూదులే, దేవుని భక్తిగల ఆరాధకులే. కావున ప్రజల బహిరంగ ప్రయోజనముకొరకు చేయబడినదానిని ఇష్మాయేలు మంచి మనుష్యులను వధించు స్థలముగా చేసెను. అందుచేత, ముందు చెప్పినట్లు, ఆ కార్యము యొక్క ఘోరత్వము మరింత పెరిగెను. తరువాత ఈ వచనము వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 41:10

10. అప్పుడు ఇష్మాయేలు మిస్పాలోనున్న జనశేషమునంతటిని, అనగా రాజు కుమార్తెలను, రాజదేహసంరక్షకుల అధిపతియైన నెబూజరదాను అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యాకు అప్పగించియుండిన, మిస్పాలో మిగిలియున్న జనులనందరిని చెరపట్టుకొనిపోయెను; నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు వారిని చెరపట్టుకొని అమ్మోనీయుల యొద్దకు వెళ్లవలెనని బయలుదేరెను. 349 ఇది అధికపదము కాదు, ఏలయనగా ఇది ఆ భాష యొక్క జాతీయప్రయోగము: వెల్ష్ భాషలోను అట్లే యున్నది, అయినను ప్రస్తుత అనువాదము సరియైనది కాదు; అది ఈ విధముగా ఉండవలెను, — "A'r clawdd (not pydew) yr hwn y bwriodd Ishmael iddo," etc. — సం.

10. Et captivum cepit Ismael quod residuum erat populi, quod erat in Mispath, nempe filias regis, et totum populum qui relictus fuerat in Mispath quem commiserat Nabuzardan princeps interfectorum Godoliae filio Achikam (vel, cui residuo populi praefecerat Godoliam, eodem sensu, filium Achikam:) accepit ergo Ismael filius Nathaniae, et profectus est ut transiret ad filios Ammon.

ఇష్మాయేలు మొదటినుండియే ఈ ఉద్దేశ్యమును కలిగియుండెనో, లేక తాను నిలువబడుటకు తనకు శక్తి చాలదని చూచినప్పుడు అమ్మోనీయుల రాజునొద్ద నివసించుటకై బందీలను తనతో కొనిపోయెనో తెలియదు. అయినను ఇది ముందుగా చేసికొనిన తీర్మానము ప్రకారము జరిగెననియు, అతడు గెదల్యాను చంపకముందే శేషించినవారిని ఆ దేశమునకు ఈడ్చుకొనిపోవలెనని నిశ్చయింపబడెననియు చెప్పుట సంభవనీయము. అమ్మోనీయుల రాజు తన జనులలో కొందరిని యూదాలో నివసించుటకు పంపవలెనని కోరియుండవచ్చును; ఈ విధముగా తాను యూదాకు ఏలికనగుదుననియు, బబులోను రాజునకు కప్పము కట్టువాడనై అతనిని శాంతపరచుదుననియు అతడు నిరీక్షించెను. అయినను అంత ఫలవంతమైన దేశమును స్వాధీనపరచుకొనుట గొప్ప విషయమే.

ఇది ఏ విధముగా జరిగినను, గెదల్యా మరణానంతరము అమ్మోనీయుల రాజు ఏదో గొప్పదానిని ఆశించెననుటలో సందేహము లేదు. యూదాలో నివాసము అనుమతింపబడిన జనులు ఈ కారణముచేతనే ఈడ్చుకొనిపోబడిరని చెప్పుట సంభవనీయము.

ఇష్మాయేలు జనశేషమును బందీలుగా పట్టుకొనెనని ప్రవక్త ఇప్పుడు మనకు తెలియజేయుచున్నాడు.

కొద్దికాలములోనే అతనికి మొదటికంటె ఎక్కువ బలము కలిగెనని తెలియుచున్నది; ఏలయనగా కొద్దిమంది మనుష్యులతో అతడు జనులను పోగుచేయలేకపోయెను, ఎందుకనగా మనము చూచినట్లు శేషించియున్నవారి సంఖ్య స్వల్పమైనది కాదు; వారు అనేక పట్టణములలో చెదరియుండిరి; ఇష్మాయేలు కేవలము తన ఆజ్ఞచేతనే అమ్మోనీయుల దేశమునకు తరలిపోవునట్లు వారిని ఒప్పింపలేకపోయెను. అయితే అతడు గెదల్యాను చంపిన తరువాత అతని క్రూరత్వము వారినందరిని భయపెట్టెను, నిస్సందేహముగా అనేకులు అతనితో చేరిరి; ఏలయనగా భక్తిహీనమైన కక్షకు ఏదైన నిరీక్షణ చూపబడినప్పుడు దానికి ఎల్లప్పుడును అనేకులు అనుచరులు దొరకుదురు. కాబట్టి జనులలో దీనస్థితిలోనున్నవారందరు అతనిని తమ నాయకునిగా వెంబడించిరి; ఈ విధముగా అతడు జనులందరిని బందీలుగా కొనిపోగలిగెను.

అయితే ఇక్కడ మరల ఒక ప్రశ్న పుట్టుచున్నది, అనగా రాజు కుమార్తెలను గూర్చినది; ఏలయనగా అతి తక్కువ తరగతికి చెందిన బీదలును అనామకులును మాత్రమే విడువబడిరి; మనము చూచినట్లు రాజసంతానము కొనిపోబడెను. అయితే పట్టణము ముట్టడివేయబడినప్పుడు రాజు కుమార్తెలలో కొందరు తప్పించుకొనియుండిరని చెప్పుట సంభవనీయము; ఏలయనగా ఇష్మాయేలు తానే రాజసంతానమునకు చెందినవాడు, అయినను పట్టణము పట్టబడకముందే అతడు తప్పించుకొనెను.

కాబట్టి నెబుకద్నెజరు అతనిని బందీగా పట్టుకొనలేకపోయెను. రాజు కుమార్తెల విషయమును అట్టిదే; సిద్కియా వారిని ఏవైన భద్రమైన స్థలములకు పంపియుండవచ్చును. ప్రమాదము లేకుండను అనుమానము రేపు అపాయము లేకుండను అది చేయవచ్చునని చూచినప్పుడు గెదల్యా తరువాత వారిని ఒకచోట చేర్చెను; మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు ఈ అధికారమును అతడు నెబూజరదాను నుండి పొందియుండెను. కాబట్టి గెదల్యా బీదలను పేరులేనివారిని ఏలినను, ప్రశాంతమైన స్థలములకు తరలింపబడిన రాజు కుమార్తెలు తరువాత అతనితో నివసించిరి; అట్లే ఇష్మాయేలును, కారేహ కుమారుడైన యోహానానును, సైన్యములోని ఇతర అధిపతులును అతనియొద్దకు వచ్చిరి; కారణము ఒక్కటే.

అయితే మిస్పాలో శేషించియున్న జనులందరిని, నెబూజరదాను గెదల్యాకు అప్పగించినవారిని, లేక, వారిపై అతడు గెదల్యాను నియమించినవారిని అని మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు మరల తిరిగి చెప్పబడుచున్నది. అయితే ఈ పునరుక్తి కారణము లేకుండ చేయబడలేదు; ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినదానిని యిర్మీయా మరల వ్యక్తపరచెను, అనగా ఇష్మాయేలు యొక్క ఉగ్రతయు బలాత్కారమును ఎంత గొప్పవనగా నెబుకద్నెజరు మనస్సు శాంతింపజేయలేనంతగా రెచ్చగొట్టబడునని అతడు చూడలేదు; అతని వెఱ్ఱితనము ఎంత ఉగ్రమైనదనగా అతడు తనను గూర్చియైనను ఇతరులను గూర్చియైనను లక్ష్యపెట్టలేదు.

అతడు జనులను బందీలుగా కొనిపోయి అమ్మోనీయుల యొద్దకు దాటిపోవలెనని బయలుదేరెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా వారు చెరలోనికి తోలబడియుండిన యెడల కలుగుదానికంటె వారి స్థితి ఎంతో హీనమైనది; ఏలయనగా అమ్మోనీయులు కల్దీయులకంటె ఏ మాత్రమును దయగలవారు కారు; అంతేకాదు, మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు, అక్కడ వారు మరి ఎక్కువ నిందలకు గురియైరి; ఈ విధముగా అత్యంత దుర్భరమైన చెరకు తరలింపబడుటకంటె వెంటనే చంపబడియుండుట వారికి మేలును ఎక్కువ సహింపదగినదియునై యుండెడిది.

కాబట్టి ఇష్మాయేలు అబ్రాహాము సంతానమును ఈ విధముగా అప్పగించు భక్తిహీనతకు సిద్ధపడెను గనుక అతడు మానవత్వపు భావములన్నిటిని పూర్తిగా కోల్పోయెనని దీనిబట్టి తెలియుచున్నది. ఏలయనగా ఆశాపాశమున్నచోట, రాజ్యాధికారముపై గల కాంక్ష మనుష్యులను మహా ఘోరమైన క్రియలకు పురికొల్పుట తరచుగా జరుగును; అయితే దౌర్భాగ్యులైన జనులను అమ్మోనీయుల యొద్దకు ఈడ్చుకొనిపోవుట నిశ్చయముగా రాక్షసత్వమును మించిన క్రియ.

జనుల విషయమైతే, వారు తమకు కలిగిన నిందలన్నిటికిని దుఃఖములన్నిటికిని పాత్రులని మనము ఇకమీదట చూచెదము; ఈ విపత్తు దేవుని నీతియుక్తమైన దైవపరిపాలనవలననే గాని వేరొకవిధముగా వారికి సంభవింపలేదు. ఏలయనగా మనము చూడబోవునట్లు, కారేహ కుమారునిచేత వారు విడిపింపబడినను, ప్రవక్త వారిని వారించినను, వారు అక్కడికి తరలిపోయిన యెడల ఆయన కఠినమైన శిక్షావాక్యములను ప్రకటించినను, వారు త్వరలోనే ఐగుప్తునకు వెళ్లిరి. కాబట్టి ఇష్మాయేలు యొక్క నీచమైనదియు రాక్షసమైనదియునైన క్రూరత్వము ఇక్కడ మనయెదుట ఉంచబడినను, యూదులు చెరలోనికి తోలబడుటకును సమస్త విధములైన దుఃఖములకు లోనగుటకును పాత్రులని మనము తెలిసికొందము.

గెదల్యా చేతిలో డెబ్బది మంది మనుష్యులు చంపబడిరని చెప్పబడినప్పుడు, అయ్యో, ఎంత దుర్భరమైన వాక్యము! నేను గమనించినట్లు, కొందరు "చేతిలో" అను మాటను "గెదల్యా నిమిత్తము" అనియు, మరికొందరు "గెదల్యా స్థానములో" అనియు అనువదించుచున్నారు. అయితే ఈ వివరణ బలవంతముగా లాగినట్లు కనబడుచున్నది గనుక, చేయి అను మాటను దెబ్బ లేక గాయము అను అర్థములో తీసికొనవచ్చును; లేఖనములో చేయి తరచుగా ఆ అర్థములో తీసికొనబడుచున్నది గనుక ఇదియే అత్యంత తగిన అర్థముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి వారు గెదల్యా గాయములో చంపబడిరి, అనగా అతనికి తగిలిన గాయమునకు అదనముగా అన్నట్లు, అతనివలెనే వారును చంపబడిరి. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము,—

యిర్మీయా 41:11-12

11. నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు చేసిన కీడంతటిని గూర్చి కారేహ కుమారుడైన యోహానానును అతనితోకూడ నున్న సేనాధిపతులందరును వినినప్పుడు,

11. Et audivit Joannes filius Kareah et omnes duces copiarum, qui cum eo erant, omne malum quod perpetraverat Ismael filius Nathaniae;

12. వారు తమ మనుష్యులనందరిని పోగుచేసికొని నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలుతో యుద్ధము చేయుటకు పోయి గిబియోనులోనున్న గొప్ప జలములయొద్ద అతనిని కనుగొనిరి.

12. Et sumpserunt omnes homines, et profecti sunt ad proeliandum cum Ismael filio Nathaniae, et invenerunt (vel, assecuti sunt) ipsum ad aquas magnas (alii vetrunt, multas, sed non placet) quae sunt in Guibeon.

350 ఇది తొమ్మిదవ వచనములో ఉన్నది. ఈ మాటలు Sept. లో విడువబడినవి; "గెదల్యా నిమిత్తము" అనునది Vulg. మరియు Targum. యొక్క పాఠము; ఇది మన అనువాదముతో ఒక్కటే. "గెదల్యాతో కూడ" అనునది బ్లేనీ పాఠము. "చేయి" అను మాట తరచుగా శక్తి, అధికారము, ప్రభుత్వము అని అర్థమిచ్చును. (ఆదికాండము 9:2; న్యాయాధిపతులు 1:35) అప్పుడు అనువాదము "గెదల్యా అధికారము నిమిత్తము" అని యుండును; ఇది ఈ వాక్యభాగమునకు అత్యంత బలమైన అర్థమిచ్చును: గెదల్యాకు ఇయ్యబడిన అధికారమును చూచి ఇష్మాయేలు అసూయపడెను గనుక వారిని హతముచేసెను; ఈ మనుష్యులు మిస్పాకు వచ్చుటద్వారా ఆ అధికారమును అంగీకరించి బలపరచిరి. — సం.

ఇష్మాయేలు తన కోరికలను నెరవేర్చుకొనలేదని ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు జనులను అమ్మోనీయుల రాజునకు అమ్మివేయవలెనని అన్నట్లు తీర్మానించుకొనెను, అయితే అతని మార్గములో అతడు అడ్డగింపబడెను. అయితే కారేహ కుమారుడైన యోహానాను ఆ సమాచారమును వినెననియు, అతడు ఇతర అధిపతులతో కలిసి అతని ప్రయాణములో అతనిని అడ్డగించుటకై అతనికి ఎదురుగా వెళ్లెననియు ఆయన మొదట చెప్పుచున్నాడు. చెదరియుండినవారిని సహా మనుష్యులందరిని అతడు పోగుచేసెనని కూడ ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి తమకు దొరకగలిగినవారినందరిని వారు సైన్యములో చేర్చుకొని ఇష్మాయేలుతో యుద్ధము చేయుటకు వెళ్లిరి.

మరియు వారు గొప్ప జలములయొద్ద అతనిని కనుగొనిరి అని ప్రవక్త జతచేయుచున్నాడు. అవి ఒక సరస్సు లేక కోనేరు అయియుండినందున ఆ పేరుతో పిలువబడెనని నేను తలంచుచున్నాను. కాబట్టి అది సామాన్యమైన పేరే అనుటలో నాకు సందేహము లేదు. ఎడతెగని వర్షములు కురిసినందున అప్పుడు జలములు సమృద్ధిగా ఉండెనని కొందరు చెప్పుచున్నారు. అయితే ఈ ఊహ సంభవనీయమైనది కాదు. సరళమైన అర్థమేమనగా, సరస్సుతో పోల్చినప్పుడు ఆ ప్రాంతములో నీటి సమృద్ధి గొప్పది కాకపోయినను, ఈ జలములు ఆ పేరుతో పిలువబడినవి. కాబట్టి ఇష్మాయేలు అక్కడ కనుగొనబడెను. బందీలు యోహానానును చూచినప్పుడు సంతోషించి వెంటనే అతని పక్షమునకు వచ్చిరని ప్రవక్త ఇప్పుడు జతచేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—

యిర్మీయా 41:13-14

13. ఇష్మాయేలుతోకూడ నున్న జనులందరు కారేహ కుమారుడైన యోహానానును అతనితోకూడ నున్న సేనాధిపతులందరిని చూచినప్పుడు సంతోషించిరి.

13. Et accidit cum vidisset populus, qui erat cum Ismael, Joannem filium Kareah, et omnes duces copiarum, qui erant cum eo, tunc laetati sunt.

14. కాగా ఇష్మాయేలు మిస్పాలోనుండి చెరగొనిపోయిన జనులందరు తిరిగి కారేహ కుమారుడైన యోహానాను నొద్దకు వచ్చిరి.

14. Et conversus est totus populus quem abduxerat Ismael e Mispath, et reversi sunt et profecti sunt cum Joanne filio Kareah.

యోహానానును సైన్యముల ఇతర అధిపతులును తగినంతగా ఆయుధములు ధరించి వారియొద్దకు వచ్చిరి గనుకను, మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు వారు యుద్ధమునకు తర్ఫీదు పొందిన మనుష్యులు గనుకను, జనులు యోహానానునొద్దకును అతని సైన్యమునొద్దకును సులభముగా దాటివచ్చిరి. జనులు యోహానానునొద్దకును అతని సహచరులయొద్దకును వెళ్లిపోయినప్పుడు ఇష్మాయేలు వారికి సాటి కాలేకపోయెను. ఈ విధముగా భక్తిహీనుడైన ఆ మనుష్యుడు తన నీచమైన ఉద్దేశ్యములో విఫలుడాయెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అమ్మోనీయుల రాజు యూదాను స్వాధీనపరచుకొనునట్లు, అంతమంది బందీలను అతని దేశములో నివసించుటకు తీసికొనిపోవుటద్వారా అతనికి మిక్కిలి ప్రీతిపాత్రుడనగుదునని అతడు తలంచెను. కాబట్టి అతడు తనకొరకు అనేక పన్నాగములు పన్నుకొనెను, అయితే దేవుడు వాటిని వ్యర్థపరచెను. అయినను అతడు బ్రదికియుండవలెనని దేవుని చిత్తమాయెను; ఏలయనగా ఈ క్రింది మాటలనుబట్టి తెలియుచున్నట్లు అతడు పారిపోయెను,—

యిర్మీయా 41:15

15. అయితే నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు ఎనిమిదిమంది మనుష్యులతో యోహానాను చేతిలోనుండి తప్పించుకొని అమ్మోనీయుల యొద్దకు పోయెను.

15. Et Ismael (Ismael autem) filius Nathaniae servatus est (vel, evasit) cum octo hominibus a facie Joannis, et pro-fectus eat ad filios Ammon.

అతనికి నిజముగా దుష్ఫలితమే కలిగెను; జనులందరు అతనిని విడిచిపెట్టినప్పుడు, అతడు తన సైనికులను పోగొట్టుకొనినప్పుడు, అతడు తన శత్రువు ఎదుటనుండి పారిపోయెను; మహా అవమానము లేకుండ అతడు అమ్మోనీయుల రాజు సన్నిధికి రాలేకపోయెను. అయినను అతడు పారిపోవుటకు అనుమతింపబడుట మిక్కిలి విచిత్రముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా "కత్తి పట్టువారందరు కత్తిచేత నశింతురు"; "నరుని రక్తమును చిందించువాని రక్తము నరునివలననే చిందింపబడును" (మత్తయి 26:52; ప్రకటన 13:10; ఆదికాండము 9:6) అను సుప్రసిద్ధమైన ఆ వాక్యములను దేవుడు నెరవేర్చకపోవుట ఎట్లు? 351 గిబియోనులో ఒక కోనేరు ఉండెను, అది 2 సమూయేలు 2:13 లో ప్రస్తావింపబడినది; అది పెద్దదై యుండవలెను, లేనియెడల అది "గొప్ప జలములు" అని పిలువబడియుండదు. — సం.

ఇష్మాయేలు ఒక మనుష్యుని మాత్రమే కాదు, జనుల అధిపతిని చంపెను, ఎవని సంరక్షణవలనను అనుగ్రహమువలనను ఒక శేషము విత్తనముగా కాపాడబడెనో ఆ అధిపతినే చంపెను; అంతేకాక అతనితోకూడ తాను కనుగొనినవారినందరిని చంపెను; చివరకు తనకు ఏ కలహమును ఏ యుద్ధమును ఏ వివాదమును లేని డెబ్బదిమంది మనుష్యులను చంపెను. కాబట్టి ఇష్మాయేలు నిర్దోషుల రక్తముతోను మంచి మనుష్యుల అనేక హత్యలతోను తన్ను తాను ఇంతగా అపవిత్రపరచుకొనినప్పుడు, అతడు తప్పించుకొనుటకు అనుమతింపబడుట ఎట్లు?

మనము ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, దేవుడు ఇప్పుడు తన తీర్పులలో సమానమైన లేక ఒకే విధమైన మార్గమును అనుసరించడు; ఏలయనగా అత్యంత దుష్టులు ఒక వినోదదృశ్యముగా అన్నట్లు ప్రదర్శింపబడునట్లు ఆయన తరచుగా వారి ఆయుష్షును పొడిగించును; అయినను "నరుని రక్తమును చిందించువాని రక్తము చిందింపబడును" అను వాక్యముల సత్యము మాయమైపోదు; హంతకులకును ఘాతకులకును న్యాయమైన ప్రతిఫలము చెల్లించుటకు దేవునికి వివిధ మార్గములు కలవు. మరియు కీర్తనల గ్రంథములో చెప్పబడినదానిని మనము గమనింపవలెను, "నా జనులు మరువకుండునట్లు వారిని చంపకుము."

(కీర్తనలు 59:11)

దుష్టులను వెంటనే నాశనము చేయవద్దని కీర్తనకారుడు అక్కడ దేవుని వేడుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు దానిని అకస్మాత్తుగాను క్షణములోను అమలుపరచిన యెడల, ఒక విశేషమైన శిక్షను గూర్చిన విస్మృతి సులభముగా చొరబడవచ్చును. అయితే దేవుడు భక్తిహీనులమీదను దుష్టులమీదను తన శాపపు ముద్రను వేసి వారి ఆయుష్షును పొడిగించినప్పుడు, తీరికగాను దీర్ఘకాలమును చూడబడుటకై ఆయన వారిని ఒక రంగస్థలముమీద ఉంచినట్లే యుండును. కాబట్టి దేవుడు భక్తిహీనులను నెమ్మదిగాను క్రమక్రమముగాను వెంటాడి, ఒక విధముగా దినదినము వారిని తన న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలిపించునప్పుడు, వారిమీద దేవుని గుర్తులు స్పష్టముగా కనబడును. కాబట్టి దేవుడు ఈ విధముగా ఇష్మాయేలు క్రూరత్వముమీద ప్రతీకారము చేసెననుటలో సందేహము లేదు.

అతడు గెదల్యాను చంపుటకు కారణమేమి? అతడు రాజసంతానమునకు చెందినవాడు గనుకను, బుద్ధిహీనమైన గర్వము ఇంకను అతని హృదయమును నింపియుండెను గనుకనే; దేవుడు తన బలమైన హస్తముచేత ఒకప్పుడు రాజసంతానమునకు చెందిన ఘనతనంతటిని కూలద్రోసెను, అవును, దానిని పూర్తిగా ముక్కలుగా చీల్చివేసెను; అయినను ఈ మనుష్యుడు తన క్రౌర్యమును పెంచుకొనుచుండెను. కాబట్టి దేవుడు అతని సహచరులను అతనికి లేకుండ చేయుటద్వారా అతనిమీద ద్విగుణమైన శిక్షను అమలుపరచెను; ఏలయనగా అతడు నిస్సందేహముగా గొప్ప వాగ్దానములతో ముఖస్తుతి చేసిన అమ్మోనీయుల రాజునొద్దకు, ఎవనినుండి సామాన్యముకాని బహుమానములను కూడ ఆశించెనో వానియొద్దకు,—తన ఎనిమిదిమంది సహచరులతో పలాయితుడై, సిగ్గుతో నిండినవాడై అక్కడికి వెళ్లెను; తిరిగి వచ్చుటకు అతనికి ఏ నిరీక్షణయు కనబడలేదు. ఈ విధముగా అతడు తృణీకరింపబడి త్రోసివేయబడెను; ఇది నిస్సందేహముగా పదిసార్లు మరణము పొందుటకంటె అతనికి ఎక్కువ చేదైనది.

కాబట్టి విషయముల ప్రస్తుత రూపమునుబట్టి మన తీర్పును ఏర్పరచుకొనకుండ నేర్చుకొందము; దుష్టులను శిక్షించుటలో దేవుడు అవలంబించు వివిధ మార్గములను ఆయన మనకు బహిరంగముగా తెలియజేయువరకు ఓర్పుతో కనిపెట్టుదము; అంతేకాదు, భక్తులు క్రూరముగా చంపబడుటయు దుష్టులు నిర్భయముగా నిలిచియుండుటయు మనము చూచునప్పుడు, ఇది ముఖ్యముగా మన విశ్వాసమును స్థిరపరచుటకు ఉపయోగపడవలెను; ఏలయనగా ఇంకను కనబడని దేవుని మరియొక తీర్పు కొరకు మనము కనిపెట్టవలెనని దీనినుండి సిద్ధించుచున్నది. ఏలయనగా దేవుడు ప్రతివానికి వాని న్యాయమైన ప్రతిఫలమును ఇప్పుడే చెల్లించిన యెడల, మరియొక జీవము లేదని అతిశయించుటకు సద్దూకయ్యులకు కొంత ఆధారము ఉండును; అయితే లోకములో విషయములు ఈ విధముగా గందరగోళస్థితిలో ఉన్నప్పుడు, దేవుని తీర్పు నిలుపుదల చేయబడి మరియొక కాలమునకు వాయిదా వేయబడెనని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి ఈ వైవిధ్యము, లేక మీకు ఇష్టమైతే గందరగోళము, అంత్యతీర్పును గూర్చియు ధన్యమైన పునరుత్థానమును గూర్చియు నిరీక్షణలో మన మనస్సులను స్థిరపరచుచున్నది. ఇప్పుడు నేను ఇంతకుమించి ముందుకు సాగలేను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ లోకము దుష్టుల మాలిన్యముతో నిండియున్నది గనుకను, మేము అన్నివైపుల శత్రువులచేత చుట్టుముట్టబడియున్నాము గనుకను,—నీ సంరక్షణ క్రిందికి పారిపోవుటకు మేము నేర్చుకొనునట్లును, నీ రెక్కల నీడక్రింద మమ్మును మేము దాచుకొని నీ కాపుదలనుండి తప్ప మరి ఎక్కడను రక్షణను వెదకకుండునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు మాకు సంభవించు ప్రతి విషయమునందు మా జీవమును మా మరణమును నీ ఆశ్చర్యకరమైన దైవపరిపాలనచేత ఎట్లు నియమింపబడియున్నవనగా సంభవించునవన్నియు మా రక్షణను ముందుకు నడిపించునని మేము ఎరుగునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుడు తన స్వరక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి మేము చేరువరకు, అనేక విపత్తుల గుండా మాత్రమే కాక, అవసరమైతే హత్యాకాండల మధ్యగుండా కూడ మేము ముందుకు సాగిపోవునట్లును అనుగ్రహించుము.—ఆమేన్.

నూట ఏబది యారవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 41:16-18

16 నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యాను చంపిన తరువాత, కారేహ కుమారుడైన యోహానానును అతనితోకూడ నున్న సేనాధిపతులందరును మిస్పాలోనుండి నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు చేతిలోనుండి తాము విడిపించిన జనశేషమునంతటిని, అనగా యుద్ధశూరులైన పరాక్రమశాలులను, స్త్రీలను, పిల్లలను, తాము గిబియోనులోనుండి మరల తీసికొనివచ్చిన నపుంసకులను తీసికొనిపోయిరి;

16. Et sumpsit Joannes filius Kareah et cuncti principes (duces) copiarum qui erant cum eo omnes reliquias populi, quas reduxerant ab Ismaele filio Nathaniae e Mispath, postquam percusserat Godoliam filium Achikam, viros fortes, viros belli (hoc est, bellicosos,) et mulieres et pueritiam et eunuchos quos reduxerat a Guibeon:

17. వారు బయలుదేరి ఐగుప్తునకు పోవలెనని బేత్లెహేము దగ్గరనున్న కింహాము నివాసస్థలములో దిగియుండిరి,

17. Et profecti sunt et sederunt (vel, substiterunt) in Geruth-Chimcham, quae est prope Bethlehem, ut proficiscerentur ad ingrediendum in Aegyptum,

18. కల్దీయుల నిమిత్తము; బబులోను రాజు దేశముమీద అధిపతిగా నియమించిన అహీకాము కుమారుడైన గెదల్యాను నెతన్యా కుమారుడైన ఇష్మాయేలు చంపినందున వారు కల్దీయులకు భయపడిరి.

18. Propter Chaldaeos, quia timebant ab ipsis (ad verbum, a facie ipsorum,) quia percusserat Ismael filius Nathaniae Godoliam filium Achikam, quem praefecerat rex Babylonis in terra.

కారేహ కుమారుడైన యోహానానులో ఒక విధమైన సద్గుణము కనబడినను, అతడు ఇంకను సరియైన మనస్సు గలవాడు కాడని ప్రవక్త ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు. అతడు ఉత్సాహవంతుడును వివేకియునైన మనుష్యుడే, అయితే ప్రవక్త అట్టి కార్యమును నిషేధించుచుండగా జనశేషమును ఐగుప్తునకు నడిపించినప్పుడు అతడు తన అవిశ్వాసమును బయలుపరచెను. ఇది ధర్మసమ్మతము కాదని అతనికి ముందే తెలియును, అయితే మనము చూడబోవునట్లు, ప్రవక్త అతని పన్నాగమును త్రోసిపుచ్చినప్పుడు అతని మొండితనము రెట్టింపాయెను. కాబట్టి ఇష్మాయేలును పారదోలి అతని ద్రోహమునకు ప్రతీకారము చేసిన సైన్యాధిపతులు ధైర్యవంతులైనను, ప్రజాహితము పట్ల శ్రద్ధ చూపినను, వారు విశ్వాసము లేనివారని ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది: ఈ విధముగా వారిలో ముఖ్యమైనది, అనగా భక్తియు దేవుని భయమును, కొరవడెను.

అప్పుడు యోహానానును మిగిలినవారును మిస్పాలోనుండి ఇష్మాయేలు చేతిలోనుండి తాము విడిపించిన జనశేషమును తీసికొనిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; వారు ఆ స్థలమునుండి విడిపింపబడిరని కాదు, ఇష్మాయేలు మనము చూచినట్లు దౌర్భాగ్యులైన జనులను మిస్పాలోనుండి బందీలుగా తెచ్చెను; అయితే వచనము చివరను చెప్పబడినదాని ప్రకారము వారందరు గిబియోనులో విడిపింపబడిరి. అయితే వారు పరాక్రమశాలులు, {,}גבריםgeberim, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు (వారి ధైర్యమునుబట్టి ఆయన వారిని అట్లు పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా ఒక వివరణ వెంటనే వచ్చుచున్నది), మరియు యుద్ధవీరులు, {,}המלחמה{ }אנשיanushi emelecheme. కాబట్టి ఆయన వారిని పరాక్రమశాలులు లేక ధైర్యవంతులు అని పిలిచి, తరువాత ఆ సద్గుణము ఏమిటో వివరించుచున్నాడు, అనగా వారు యుద్ధప్రియులైన మనుష్యులు. మరియు వారితో కలిసి స్త్రీలును పిల్లలును, ఒకప్పుడు రాజసభలో నివసించిన నపుంసకులును ఉండిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు వారిలో రాజు కుమార్తెలును ఉండిరి. కాబట్టి గెదల్యా కేవలము దిగువ తరగతులనుండి మాత్రమే కాక, రాజ్యము నిలిచియుండగా సామాన్యముకాని ఐశ్వర్యమును హోదాయు కలిగియుండిన ఉన్నత తరగతినుండి కూడ గణనీయమైన సంఖ్యలో మనుష్యులను పోగుచేసెను.

అయితే వారందరు ఏర్పరచుకొనిన ఉద్దేశ్యమేమిటో ప్రవక్త వెంటనే జతచేయుచున్నాడు. వారు గేరూతులో నివసించిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; కొందరు దీనిని "పరదేశవాసములో" అని అనువదించుచున్నారు; అయితే ఇది ఒక వ్యక్తివాచక నామము అని నాకు తోచుచున్నది, దానిని అట్లు అనువదించువారితో నేను ఏకీభవించుచున్నాను. అయితే అది కింహాము యొక్క గేరూతు అని పిలువబడుచున్నది; అతనిని గూర్చి 2 సమూయేలు 19:31, 37 లో ప్రస్తావన కలదు. అతడు బర్జిల్లయి కుమారుడు; దావీదు తన రాజ్యమునుండి పలాయితుడైయుండినప్పుడు బర్జిల్లయి అతనికి ఆతిథ్యమిచ్చెను, ఉదారముగా ఆతిథ్యమిచ్చెను. దావీదు అతని ఉపకారమునకు ప్రత్యుపకారము చేయగోరినప్పుడు, ఆ సజ్జనుడు తన వృద్ధాప్యమును సాకుగా చెప్పి, తాను ఈ జీవితపు సుఖములను అనుభవింపలేనంత వృద్ధుడనని పలికెను; అయితే అతడు తన కుమారుని దావీదునకు అప్పగించెను; ఈ స్థలము బహుమానముగా ఆ కుమారునకు ఇయ్యబడెనని చెప్పుట సంభవనీయము. కాబట్టి దాని స్వాస్థ్యకర్త పేరు దానికి జోడింపబడి అది గేరూతు-కింహాము అని పిలువబడెను. అది బేత్లెహేము దగ్గర ఉన్నదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దావీదు తన ఆతిథేయునికి ప్రత్యుపకారము చేయగోరినప్పుడు, తాను పుట్టిన తన స్వపట్టణమునకు దగ్గరగానున్న స్థలమును ఎంచుకొనెనని చెప్పుటయు సంభవనీయమే.

పోవలెనని మొదలైనవి జతచేయబడినవి. కాబట్టి ఇది స్థిరమైన నివాసము కాదనియు, వారు ఐగుప్తునకు పోవలెనని ఉద్దేశించిరనియు ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. ఇది దేవుని ధర్మశాస్త్రముచేత నిషేధింపబడెనని వారికి తెలియును, ప్రవక్తలు అట్టి ఉద్దేశ్యముమీద తరచుగా శాపమును ప్రకటించియుండిరి.

దేవుని నిషేధము ఉన్నప్పటికిని, వారు ప్రయాణమునకు సిద్ధపడిరి. భయమే దానికి కారణము; అయితే వారు ఎంత న్యాయముగా భయపడియుండినను, దేవుడు దేనిని అనుమతించెనో వారు ఆలోచింపవలసియుండెను: ఏలయనగా ఒక రోగి ఔషధమునకు బదులుగా విషమును తీసికొనిన యెడల, తన దురహంకారమునకును వెఱ్ఱితనమునకును తప్పక వెంబడించు శిక్షను అతడు అనుభవింపవలెను; అట్లే దేవుని చిత్తమునకు విరుద్ధముగా తమకు తాము ఏర్పాటు చేసికొన వెదకువారు తమ స్వనాశనమును మాత్రమే సంపాదించుకొందురు. ప్రవక్త మనకు చెప్పుచున్నట్లు, ఇది జనశేషముచేత చేయబడెను.

వారు కొంతకాలము అక్కడ ఉండిరి గాని ఐగుప్తువైపు చూచుచుండిరి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; కల్దీయుల నిమిత్తము, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు వారికి భయపడిరి, దీనికి కారణము, నెబుకద్నెజరు దేశముమీద నియమించిన గెదల్యాను ఇష్మాయేలు చంపెను. ఈ భయము కారణము లేనిది కాదు; అయితే వారు బబులోను రాజునొద్దకు మనుష్యులను పంపి, నిందను సరియైన వ్యక్తిమీద మోపి, తమ్మును తాము నిర్దోషులుగా నిరూపించుకొనియుండవచ్చును; అప్పుడు ఆ విషయము పరిష్కరింపబడియుండును. ఈ విధముగా వారు నెబుకద్నెజరు రాజునుండి సులభముగా క్షమాపణ పొందియుండవచ్చును; అయితే దేవుని భయము వారిలో ఏ మాత్రమును ప్రబలలేదు గనుక, ధర్మసమ్మతమైనదేదో వారు ఆలోచింపక, గ్రుడ్డి ప్రేరణచేత ఐగుప్తునకు నడిపింపబడిరి. ఈ విధముగా భయము వారి నేరమును ఏ మాత్రమును తగ్గింపలేదు, ఏలయనగా దేవుడు ఆశీర్వదించియుండెడి మరియొక పరిహారము చేతికి అందుబాటులో ఉండెను. అయితే వారు దేవుని వాక్యమును లక్ష్యపెట్టక తమ స్వంత భావములు తమకు సూచించినదానిని వెంబడించినప్పుడు, వారు తమకొరకు మిక్కిలి చెడ్డ రీతిగా పన్నాగము పన్నుకొనిరి. అయితే ఇంతకంటె ఎంతో ఘోరమైనది తరువాత వచ్చుచున్నది.

352 Sept. లో ఇది వ్యక్తివాచక నామముగా ఇయ్యబడినది; పరదేశవాసము అను భావము Vulgate లోను Targum లోను ఇయ్యబడినది. ఇది సామాన్య నామవాచకమైన యెడల, దాని సరియైన అర్థము పరదేశవాసము కాదు, నివాసము లేక నివాసస్థలము, లేక ఇంకను సరిగా చెప్పవలెనంటే నివాసస్థలములు, ఏలయనగా అది బహువచనములో ఉన్నది. బ్లేనీ దీనిని వ్యక్తివాచక నామముగా తీసికొనుచున్నాడు. — సం.