యిర్మీయా 51

యిర్మీయా 51

యిర్మీయా 51:1

1. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — ఇదిగో, నేను బబులోనుమీదికిని, నాకు విరోధముగా లేచువారి మధ్యను నివసించువారిమీదికిని నాశనకరమైన వాయువును రేపుచున్నాను;

1. Sic dicit Jehova, Ecce, ego excitans contra Babylonem, et contra habitatores cordis qui insurgunt contra me, venturn corrumpentem (vel, dissipantem.)

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. యిర్మీయా అవసరమైనదానికంటె ఎక్కువ మాటలు వాడినట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే ఇంత స్పష్టమైన విషయముపై అతడు ఏల విస్తారముగా నిలిచెనో దాని కారణమును మనము ఇదివరకే తెలిపియున్నాము: బోధించుట మాత్రమే అతని ఉద్దేశ్యము కాదు, ఏలయనగా అది అతడు కొద్ది మాటలలోనే చేసియుండవచ్చును, మనము ఇంతవరకు చూచినదంతయు ఈ అధ్యాయమంతటిలో చూడబోవునదంతయు ఆ విధముగా ఇముడ్చియుండవచ్చును; కాని అది నమ్ముటకు దాదాపు అసాధ్యమైన సంగతి గనుక, దానిని గూర్చిన ప్రవచనమును అనేక సాదృశ్యములతో విశదపరచుటయు, ఇదివరకే చెప్పబడినదానిని అనేకమారులు మరల మరల చెప్పి మనస్సులలో నాటుటయు, దాదాపు ఎవడును ఒప్పుకొనని దానిని అనేక హేతువులచేత స్థిరపరచుటయు ఆవశ్యకమైయుండెను.

తరువాత అతడు, ఇదిగో, నేను రేపుచున్నాను మొదలగునవి చెప్పుచున్నాడు. ఆ వాక్యమునకు మరింత బలమును శక్తియు కలుగునట్లు దేవుడే మాటలాడువానిగా చూపబడుచున్నాడు. ఇదిగో, కల్దీయులమీదికి నేను నాశనకరమైన వాయువును రేపుదును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వాయువు అను సాదృశ్యము మిక్కిలి తగినది, ఏలయనగా ఒక్క ఊపిరిచేతనే సర్వలోకమును నాశనము చేయుట తనకు ఎంత సులభమో దేవుడు ఈ విధముగా క్లుప్తముగా వారికి జ్ఞాపకము చేసెను. వాయువు నిజముగా యుద్ధసాధనములకు పరోక్షముగా విరుద్ధముగా ఉంచబడినది; ఏలయనగా ఎవడైనను శత్రువును జయింపగోరినప్పుడు అనేకమైన బలమైన సైన్యములను కూర్చుకొని, ప్రతి దిక్కునుండి సహాయకులను సంపాదించుకొనును; సంక్షేపముగా, సాధ్యమైన ప్రతి సిద్ధపాటును చేయకుండ అతడు దేనినైనను ప్రయత్నించుటకు సాహసింపడు. కాబట్టి మనుష్యులు గొప్ప ప్రయాసలు పడకుండ తమ శత్రువులమీద పడుటకు సాహసింపరు గనుక, దేవుడు ఇక్కడ తన స్వంత శక్తిని ఘనపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయనకు ఒక వాయువును రేపుటయే చాలును. కల్దీయులను నాశనము చేయు లేక చెదరగొట్టు వాయువును తాను రేపుదునని ఆయన చెప్పినప్పుడు ఆ సాదృశ్యము యొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాతి మాటలలో అస్పష్టత యున్నది; అక్షరార్థముగా అవి, హృదయ నివాసులు అని యున్నవి; ఏలయనగా {,}ישביishebi అను పదము సంబంధరూపములో (construct) ఉన్నందున దాని తరువాత మరియొక పదము తప్పక రావలెను, ఉదాహరణకు కల్దీయుల దేశము అన్నట్లు. అయితే బబులోనును సూచించు {,}הHe అను సంబంధసర్వనామ ప్రత్యయము ఉంచబడవలసియుండెను. అయినను ఆ మాటలు ఉన్న విధమునుబట్టి, మరియు హృదయ నివాసులమీదికి అని చదువుటకు మనము బలవంతపెట్టబడుచున్నాము. కొందరు {,}אשרasher అను సంబంధసర్వనామము అధ్యాహారముగా గ్రహింపబడవలెనని కోరుదురు, అయితే అది కఠినమైనది, ఏలయనగా అది అసహజమైన మాటలాడు విధానము. అయినను వారు {,}אשר{ }לבasher leb అనుదానికి ``హృదయములో నాకు విరోధముగా లేచినవారు'' అను అనువాదమిచ్చుచున్నారు. అయితే హృదయ నివాసులు అను మాటలను, తమ స్వంత జ్ఞానమునుబట్టి అతిశయించినవారు అను అర్థముతో, రూపకముగా మనము చదివినయెడల ఏమి? ఏలయనగా బబులోనీయులు, అందరికిని తెలిసినట్లుగా, ఇతర మనుష్యులను మందబుద్ధులును బుద్ధిహీనులునని తలంచి, తాము ప్రతి వైపున ప్రాకారములచేత కోటకట్టబడినట్లుగా తమ స్వంత యుక్తిని గూర్చి సంతోషించిరి. కాబట్టి వారు తమ స్వంత హృదయములో నివసించిరి, అనగా తమ స్వంత జ్ఞానముచేత తాము నలుదిక్కుల బాగుగా భద్రపరచబడియున్నామని తలంచిరి. ఈ అర్థములో ప్రవక్త బబులోనీయులను హృదయ నివాసులని పిలుచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది.

అదే సమయములో వారు దేవునికి విరోధముగా లేచిరని అతడు కలుపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు ఆయన ప్రజలను క్రూరముగా బాధించి దాదాపు నాశనము చేసిరి. దేవుడు తన సంఘము యొక్క వ్యాజ్యమును తానే వహించెననియు, అందుచేత భక్తిహీనులు విశ్వాసులను బాధపెట్టినప్పుడెల్ల వారు తనమీద యుద్ధము చేయుచున్నారని ఆయన ఫిర్యాదు చేసెననియు మనకు తెలియును. తమకు తామే జ్ఞానమును ఆపాదించుకొను వారందరు దేవునికి విరోధముగా లేచుచున్నారనుటయు అదే సమయములో సాధారణముగా సత్యమే, ఏలయనగా వారు దేవునికి చెందవలసిన ఘనతను ఆయనయొద్దనుండి దోచుకొనుచున్నారు. అయితే కల్దీయులు తనకు విరోధముగా లేచిరని ఆయన వారిమీద నేరము మోపినప్పుడు, అది సరిగా దేవునికిని ఆయన సంఘమునకును మధ్యనున్న ఐక్యతకు అన్వయింపబడవలెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:2

2. తూర్పారబట్టువారిని నేను బబులోనునొద్దకు పంపుదును, వారు దానిని తూర్పారబట్టి దాని దేశమును వెలితిచేసెదరు; ఆపద్దినమున వారు నలుదిక్కుల దానికి విరోధముగా నుందురు.

2. Et mittam contra Babylonem ventilatores, qui ventilent ipsam (ad verbum, et ventilabunt ipsam,) et exinanient terram ejus (vel, spoliabunt; {}בקקenim significat proprie exinanire, evacuare, ut vulgo dicunt; et significat etiam spoliare et proedari; qui ergo exinanient terram;) quia erunt contra eam in circuitu in die mali (hoc est, in die adversa.)

ఇక్కడ అతడు తాను వాడిన రూపకము లేకుండ తన భావమును మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు. తాను తూర్పారబట్టువారిని పంపుదునని ప్రకటించునప్పుడు అతడు ఇక వాయువు అను సాదృశ్యమును వాడుటలేదు. అదే సమయములో కొందరు {,}זאריםzarim అను పదమును, దానిని వెళ్లగొట్టు పరదేశులు అను అర్థములో తీసికొనుచున్నారు; అయితే అది కఠినమైనది. కాబట్టి ప్రవక్త ఇంతకుముందు చెప్పిన వాయువును సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. అతడు ఆ రూపకమును నిజముగా కొనసాగించుటలేదు; అయినను అతడు చెప్పునది దానికి అనుగుణముగానే యున్నది. వాయువునకు బదులుగా అతడు ఇప్పుడు తూర్పారబట్టువారిని, లేక చేటలతో చెరుగువారిని పేర్కొనుచున్నాడు; అయితే ఇది శత్రువులను గూర్చి తప్ప మరి దేనిని గూర్చియు గ్రహింపబడజాలదు. పారసీకులును మాదీయులును బబులోనును తూర్పారబట్టుదురు లేక చెరుగుదురు అని చెప్పిన తరువాత, వెలితిచేయుట అను పదములో మరింత స్పష్టమైన వివరణ కనబడుచున్నది. అతడు దానిని నిస్సందేహముగా పొట్టుతో పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి తూర్పారబట్టబడినప్పుడు పొట్టు నేలమీద పడునట్లు, బబులోనీయులకును అట్టిదే సంభవించునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

440 తర్గుమును ఇతర అనువాదములును ఒకదానితో ఒకటి విస్తారముగా భేదించుచున్నవి. {{לב మరియు {}קמי అను రెండు పదములను ఒక్కటిగా చేసి, ``అత్బాష్'' అని పిలువబడిన పద్ధతి ప్రకారము ``కల్దీయులు'' అను అర్థమిచ్చునట్లు చేయు కబ్బాలా పరిష్కారము మిక్కిలి వ్యర్థమైనది; ఆ పద్ధతిలో మొదటి అక్షరమైన ఆలెఫ్ చివరి అక్షరమైన తావ్‌గాను, రెండవదైన బేత్ చివరినుండి రెండవదైన షీన్‌గాను తీసికొనబడెను; ఈ విధముగా అక్షరమాల అంతటను జరిగెను. అయితే బ్లేనీయును, గాటేకర్ మరియు వెనీమా వంటి ఇతరులును ఈ మాటలకు సంతృప్తికరమైన వివరణ ఇచ్చుచున్నారు. ,{}לב, హృదయము అను పదము తరచుగా దేనిదైనను మధ్యభాగమును సూచించును; ద్వితీయోపదేశకాండము 4:11 లో ``ఆకాశము యొక్క హృదయము'' అనగా ఆకాశమధ్యము, కీర్తనలు 46:2 లో ``సముద్రముల హృదయము'' అనగా సముద్రముల మధ్యము. అట్లే ఇక్కడ ``నా విరోధుల హృదయము'' అనగా అతని విరోధుల దేశము యొక్క కేంద్రము, అనగా బబులోను, — నా విరోధుల ప్రధాన పట్టణము యొక్క నివాసులమీదికి. — సం.

అయితే అతడు, మరియు దాని దేశమును వెలితిచేసెదరు అని కలుపుచున్నాడు, అనగా బబులోను దేశమును. ఆ దేశమంతయు ఏమియు మిగులకుండునంతగా దోచుకొనబడునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

మరియు అతడు ఈ ప్రకటనను స్థిరపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు దాని చుట్టును ఉందురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటచేత కల్దీయులకు తప్పించుకొను మార్గమేదియు ఉండదని అతడు సూచించుచున్నాడు.

శత్రువులు ఒత్తిడిచేయునప్పుడు మనుష్యులు రహస్యముగా తప్పించుకొనుట తరచుగా జరుగుచుండును; ఏలయనగా శత్రువులు అన్ని మార్గములను కాపలా కాచినను, తరచుగా వారు అన్ని దాగుస్థలములను కనుగొనలేరు. అయితే వారి శత్రువులు వారిని ఎంతగా చుట్టుముట్టుదురనగా, కల్దీయులు తమ శత్రువుల చేతులలోనుండి కాపాడుకొనదగిన దేనినైనను తమతో తీసికొనిపోజాలరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అతడు, ఆపద్దినమున అని కలుపుచున్నాడు. కల్దీయులు అప్పటికే దేవునిచేత నాశనమునకు అప్పగింపబడియున్నారని ఈ మాటచేత అతడు మరల సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి దాని శత్రువులు వచ్చిన వెంటనే బబులోనుకును ఆ జనమంతటికిని అంతయు ముగిసిపోవునని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది, — అది ఎట్లు? ఏలయనగా అది దాని సంపూర్ణ నాశన దినమైయుండును. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:3

3. విల్లు ఎక్కుపెట్టువానిమీదికి విలుకాడు తన విల్లు ఎక్కుపెట్టవలెను, కవచము ధరించి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనువానిమీదికిని ఎక్కుపెట్టవలెను; దాని యౌవనులను కనికరింపకుడి; దాని సైన్యమంతటిని బొత్తిగా నాశనము చేయుడి.

3. Ad tendentem qui tendit arcum suum {}ידרךest hic vox supervacua, qui tendit igitur arcum suum,) et (copula hic abundat;) ne parcatis electis ejus, interficite omnem exercitum ejus.

వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమునకు నానావిధములైన వివరణలిచ్చుచున్నారు. కొందరు విల్లు ఎక్కుపెట్టువాడు అనుదానిచేత తేలికైన ఆయుధములు ధరించిన సైనికుని గ్రహించుచున్నారు; కవచము ధరించి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనువాడు అనుదానిచేత బరువైన ఆయుధములు ధరించిన సైనికుని గ్రహించుచున్నారు. మరియొక భేదము కూడ కలదు; {,}ואל{ }יתעלveal itol అని చెప్పబడినచోట, దాని తరువాత సంయోజకము వచ్చుచున్నందున కొందరు {,}אלal ను {,}לאla గా తీసికొనుచున్నారు; ``కవచము ధరించి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనువాని విషయమై, మరియు కనికరింపకుడి'' మొదలగునట్లు మనము చదివినయెడల ఆ మాటలు సరిగా జతపడినట్లు కనబడవు; అందుచేత వారు {,}אלal అను అవ్యయమును {}לאla కు బదులుగా నిషేధార్థములో, ``మరియు అతడు కవచము ధరించి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనకుండునుగాక'' అని తీసికొనుచున్నారు. అయితే రెండవ స్థానములోని సంయోజకము అధికమైనదని తలంచుట సంభవనీయము. కాబట్టి సరళమైన భావము ఇదియైయుండును, విల్లు ఎక్కుపెట్టువాని విషయమును, కవచము ధరించి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనువాని విషయమును.

తేలికైన ఆయుధములు ధరించిన సైనికులను బరువైన ఆయుధములు ధరించిన సైనికులను గూర్చి కొందరిచ్చునంత సూక్ష్మమైన వివరణను నేను నిజముగా ఇయ్యను. కాబట్టి అతడు విలుకాండ్రను కవచధారులను సూచించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. అయినను ఎవడైనను ఆ మరియొక వివరణను కోరుకొనినయెడల, అతడు తన స్వంత అభిప్రాయమును అనుభవించునుగాక. ముఖ్యాంశమును గూర్చి చూచినయెడల, కల్దీయులలోని యౌవనులను కనికరింపక, వారి సైన్యములో ఏ భాగమును మిగులకుండునట్లు దానినంతటిని నాశనము చేయుడని ప్రవక్త పారసీకులను మాదీయులను హెచ్చరించుచున్నాడని స్పష్టమగుచున్నది.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, పూర్వకాలమున నీవు నీ ప్రజల రక్షణను గూర్చి ఎంత శ్రద్ధ కలిగియుంటివనగా, వారి నిమిత్తము మహాబలముగల ఒక జనముతో యుద్ధమునకు పూనుకొంటివి గనుక, — ఓ దేవా, మేమును ఈ దినమున నీ హస్తము యొక్క సంరక్షణక్రింద క్షేమముగాను నిర్భయముగాను ఉందుమని తెలిసికొనునట్లును, నీయందు అతిశయించుటకు మాకు న్యాయమైన కారణము కలుగునట్లు నీ శక్తిని మేము అనుభవించునట్లును, నీ మహిమ అంతకంతకు ఎక్కువగా ప్రకాశించునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుని రాజ్యము కూడ ఈ విధముగా వర్ధిల్లునట్లును మా శత్రువులు సిగ్గుపరచబడునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్. 441 సెప్టువజింటులోను సిరియాక్ అనువాదములోను {{אל విడిచిపెట్టబడియుండుటయు, వల్గేటులోను తర్గుములోను దాని నిషేధార్థములో నిలుపబడియుండుటయు విచిత్రమే; అది సందర్భముతో పొందికగా ఏ అర్థమును ఇయ్యదు. క్రియ భవిష్యత్కాలములో ఉన్నప్పుడు తరచుగా జరుగునట్లు, మొదటి క్రియకు ముందు {}אשר అధ్యాహారముగా ఉన్నదని స్పష్టము. అప్పుడు అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇదియైయుండును, — ఎక్కుపెట్టువానిమీద ఎక్కుపెట్టువాడు తన విల్లు ఎక్కుపెట్టవలెను, తన కవచమునుబట్టి అతిశయించువానిమీదను ఎక్కుపెట్టవలెను; దాని ఏర్పరచబడిన పురుషులను కనికరింపకుడి, దాని సైన్యమంతటిని బొత్తిగా నాశనము చేయుడి. ఇక్కడ సంపూర్ణమైన పొందిక యున్నది. {}אל ను నిషేధార్థముగా తీసికొనువారు, మొదటి భాగము కల్దీయులకును రెండవ భాగము వారి శత్రువులకును చెప్పబడినదని అందురు; అయితే అది విచిత్రముగా ఆకస్మికమైనదగును. — సం.

నూట ఎనుబది యారవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:4

4. ఈ విధముగా కల్దీయుల దేశములో హతులు పడుదురు, దాని వీధులలో పొడువబడినవారు పడుదురు.

4. Et cadent vulnerati in terra ejus (in terra Casdin) et transfixi (vel, confossi) in compitis ejus.

నిన్న మనము వివరింప మొదలుపెట్టినదానినే అతడు కొనసాగించుచున్నాడు, — దేవుడు బబులోనీయులమీద ప్రతికారము చేయు కాలము సమీపించియున్నదను సంగతిని. కాబట్టి అంత అధిక జనసంఖ్యగల పట్టణములో ఇది గొప్ప నాశనము లేకుండ జరుగజాలదు గనుకను, ఆపద దేశమంతటను వ్యాపించితేనే తప్ప అది కూలద్రోయబడజాలదు గనుకను, బబులోను గొప్పవైన బలమైన సైన్యములను సిద్ధపరచుకొనినను అది వ్యర్థమే యగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు దేశమందంతటను గాయపడి పడుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, మరియు దాని వీధులలో పొడువబడినవారు అని కలుపుచున్నాడు. కల్దీయులు బయలు పొలములలో మాత్రమే కాక పట్టణము నడుమను చంపబడుదురని ఈ మాటలచేత అతడు భావించుచున్నాడు. తరువాత అతడు ఇట్లు కలుపుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:5

5. ఇశ్రాయేలీయుల దేశము ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధదేవునికి విరోధముగా పాపముతో నిండియున్నను, ఇశ్రాయేలును యూదాయును తమ దేవునిచేత, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాచేత విడువబడలేదు.

5. Quoniam non viduatus est Israel, et Jehudah a Deo suo, a Jehova exercituum; quin potius (eadem est particula {}כיcausalis, quae tamen hic phes aliquid exprimit, ergo quin potius) terra ipsorum plena est peccato propter sanctum Israel.

దేవుడు బబులోనీయులను అంత కఠినముగా శిక్షింపవలెనని ఏల నిశ్చయించుకొనెనో ఆ కారణమును ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు, అదేదనగా ఆయన తన స్వంత ప్రజల పక్షమున ప్రతికారము చేయువాడైయుండును.

బలహీనమైన మనస్సులను కలవరపరచియుండగల ఒక సందేహమును కూడ అతడు తొలగించుచున్నాడు, ఏలయనగా తన ప్రజలను చెరలోనికి తోలివేయబడుటకు ఆయన సహించినప్పుడు ఆయన వారిని విడిచిపెట్టినట్లు కనబడెను. మనము వేరొకచోట చూచినట్లు ఇది ఒక విధమైన పరిత్యాగమైయుండెను గనుక, ఇశ్రాయేలును యూదాయును తమ దేవునిచేత సంపూర్ణముగా విధవరాండ్రుగా చేయబడలేదని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; యూదులును ఇశ్రాయేలీయులును కొంతకాలము నిజముగా విధవరాండ్రవలె ఉండిరి గాని, అది నిరంతరము ఉండదని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, దేవుడు తన మందిరమును పట్టణమును విడిచిపెట్టి, దీనులైన ప్రజలు దోపుడుకు గురియైనప్పుడు ఆ పరిత్యాగము తాత్కాలికమైనదే.

కాబట్టి వారి శత్రువుల ఇష్టము ప్రబలియున్నంతకాలము దేవుడు తన ప్రజలను విడిచిపెట్టినట్లు కనబడెను. ఈ వైధవ్యమును గూర్చియే ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్నాడు; అయినను ఇశ్రాయేలు తన దేవుడైన యెహోవాచేత సంపూర్ణముగా విధవరాలుగా చేయబడదని అతడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

తరచుగా ప్రస్తావింపబడు ఆ ఆత్మసంబంధమైన వివాహమును అతడు నిజముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఆదినుండి సంఘమును ఒక వివాహబంధముచేతవలె తనతో ఐక్యపరచుకొనెను; మరియు అందరికిని తెలిసినట్లుగా, ప్రజలు నిబంధనలోనికి ఎట్లు చేర్చుకొనబడిరనగా, ఒక ఆత్మసంబంధమైన వివాహము జరిగినట్లే యుండెను. కాబట్టి వారు విధవరాండ్రుగా చేయబడలేదని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు; అందులో అతడు విమోచన నిరీక్షణను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలను పరిత్యజించెనని నిరాకరింపజాలము. అయితే వారి శిక్ష నిరంతరముండదని అతడు చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు తాను దూరమైన ప్రజలను తుదకు తనతో సమాధానపరచుకొని, భార్యయొక్క పూర్వస్థితికిని ఘనతకును వారిని తిరిగి చేర్చును. అతడు రెండు రాజ్యములను గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాచేత అని కలుపుచున్నాడు. ఈ బిరుదుచేత అతడు దేవుని శక్తిని ప్రకటించుచున్నాడు; దేవుడు తన వాగ్దానములలో నమ్మకమైనవాడై తన నిబంధనను నిలకడగా గైకొనునట్లే, తన ప్రజలను రక్షించి, తనకిష్టమైనప్పుడు వారిని మరణమునుండియైనను విడిపింపలేనంతగా ఆయన శక్తిహీనుడు కాడని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధదేవుని నిమిత్తము కల్దీయుల దేశము పాపముతో నిండియున్నది అని చెప్పినప్పుడు అతడు ఈ సత్యమును స్థిరపరచుచున్నాడు; ఆ దేశము దేవునిమీద యుద్ధము జరిగించినందున అది హేయమైనదని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. ఏలయనగా అతడు ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధదేవుని గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, దేవుడు తన ప్రజలయెడల ఎంత శ్రద్ధ కలిగియుండెననగా, తగిన సమయము వచ్చినప్పుడు వారి పక్షమున ప్రతికారము చేయువానిగా తన్ను తాను కనుపరచుకొనుటకు ఆయన సిద్ధముగా ఉండెనని అతడు చూపుచున్నాడు. కల్దీయ దేశము పాపముతో నిండియున్నదని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు అతని భావమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము, అదేదనగా ఆ అన్యాయము మనుష్యులకు మాత్రమే చేయబడుచున్నదని అది తలంచినప్పుడు అది దేవునికి కోపము పుట్టించెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:6

6. బబులోనులోనుండి పారిపోవుడి, ప్రతివాడు తన ప్రాణమును దక్కించుకొనవలెను; దాని దోషములో మీరు నాశనము కాకుడి; ఇది యెహోవా ప్రతికారము చేయు కాలము; ఆయన దానికి ప్రతిఫలము చెల్లించును.

6. Fugite e medio Babylonis, et servate quisque animam suam, (vel, eripite,) ne excidamini (vel, pereatis) in iniquitate ejus; quia tempus hoc ultionis Jehova, mercedem ipse rependet ei.

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు, అయితే దానిని నానావిధములైన సాదృశ్యములచేత విశదపరచుచున్నాడు; లేనియెడల అతడు భక్తుల హృదయములలోనికి చొచ్చియుండడు. ఈ దినమున ఎవడైనను రోమా నాశనమును ప్రవచించినయెడల, అది నమ్మబడుట దుర్లభమే; అయినను మన జీవితకాలములోనే అది ముట్టడివేసి పట్టుకొనబడెనని మనకు తెలియును, ఇంతవరకు అది మహా గొప్ప సైన్యములచేత ఆదుకొనబడి బలపరచబడియున్నను, ఇప్పుడు అది ఒక దారముచేత వ్రేలాడుచున్నట్లున్నది. అయితే ఆ పట్టణము యొక్క ఘనత మనుష్యుల మనస్సులను ఎంతగా కలవరపరచెననగా, అది అంత శీఘ్రముగా కూలద్రోయబడగలదని నమ్ముట దుర్లభమైయుండెను. అట్లయితే ఆ కాలమున అట్టి సంగతి జరుగుట ఎట్లు సాధ్యమైయుండెను? ఏలయనగా బబులోను తూర్పునకు యజమానురాలైయుండెను. అష్షూరీయులు అంతకుముందు సామ్రాజ్యమును స్వాధీనపరచుకొనియుండిరి; అయితే వారు జయింపబడి, కాడిక్రిందికి తేబడినట్లుండిరి. కాబట్టి బబులోను అప్పుడు అంత గొప్పదైన అజేయమైన శక్తితో వర్ధిల్లుచుండగా, దాని సమీపించుచున్న నాశనమును గూర్చి యిర్మీయా మాటలాడినప్పుడు అతడు వ్యర్థముగా ప్రయాసపడుచున్నట్లు కనబడెను. అందుచేత అతడు చెప్పినది, ఇప్పుడు చేయబడుచున్నట్లుగా, స్థిరపరచబడుట ఆవశ్యకమైయుండెను. కావున అతడు ఇప్పుడు పరదేశులవైపును అతిథులవైపును తిరిగి, ఆ శాపగ్రస్తమైన పట్టణములో వారు నశింపకుండునట్లు పారిపోవుడని వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు.

బబులోను మధ్యనుండి పారిపోవుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే అప్పుడు దేశములో దానికంటె సురక్షితమైన స్థలము మరియొకటి లేకుండెను; ఏలయనగా లోకములోని ప్రాంతములన్నియు కదిలింపబడినను, బబులోను ఏ అపాయమునకును అతీతమైనదిగా ఎంచబడియుండును. అయితే అతిథులందరు తమ ప్రాణములను కాపాడుకొనగోరినయెడల దాని మధ్యనుండి పారిపోవలెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత అతడు, దాని దోషములో మీరు నశింపకుండునట్లు అని కలుపుచున్నాడు.

అప్పుడు బబులోనులో నివసించుచున్నవారు పారిపోయితేనే తప్ప ఎందుకు సురక్షితముగా ఉండజాలరో దానికి అతడు కారణము చూపుచున్నాడు, అదేదనగా దేవుడు ఆ పట్టణమును దాని దోషముల నిమిత్తము శిక్షింపబోవుచుండెను. కాబట్టి అతడు బబులోను యొక్క దోషమును దాని మనుష్యుల సమూహమునకును, దాని ఐశ్వర్యమునకును, దాని రక్షణదుర్గములకును, ఇతర బలసాధనములకును విరుద్ధముగా ఉంచుచున్నాడు. బబులోను జనసమృద్ధిగలదైయుండెను; అనేకమంది సహాయకులచేత కూడ అది ఆదుకొనబడగలిగియుండెను; తమ సేవలను కూలికి ఇయ్యగలవారు చేతికందుబాటులో సిద్ధముగా ఉండిరి. కాబట్టి ఆ పట్టణమునకు ఏమియు కొదువలేకుండెను గనుక, దేవుడు దాని దోషమును శిక్షింపవలెనని చిత్తగించెను గనుక ఐశ్వర్యమును జనసమృద్ధియు ఇతర సహాయములన్నియు ఎందుకును పనికిరావని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఇందుచేతనే యిర్మీయా ఇప్పుడు, దాని దోషములో మీరు నశింపకుండునట్లు అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ``దేవుడు నాశనమునకు అప్పగించిన ఆ భక్తిహీనులతో కలిసికొనకుడి.''

442 చివరి వాక్యభాగము యొక్క ఈ వివరణ, యూదా వ్యాఖ్యాతల ప్రకారము, సాధారణముగా అంగీకరింపబడలేదు. ``దేశము'' అనునది ఇశ్రాయేలు యూదాల దేశమని అనేకులు ఎంచుచున్నారు. {,{אשם అను పదమునకు అపరాధము అను అర్థము మాత్రమే కాక, అపరాధము యొక్క శిక్ష — తీర్పు — అను అర్థము కూడ కలదు; మరియు ఇక్కడ దాని భావము ఇదే అని కనబడుచున్నది, — ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు విధవరాలు కాలేదు, తన దేవునిచేత, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాచేత; వారి దేశము ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధదేవునిచేత తీర్పుతో నింపబడినను. అయితే {}מ ను ఎదుట లేక విరోధముగా అని మనము అనువదించినయెడల, చివరి పంక్తి ఇట్లుండును, — ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధదేవుని ఎదుట అపరాధముతో (లేక పాపముతో). — సం.

మరియు అదే ఉద్దేశ్యముతో అతడు, ఏలయనగా ఇది యెహోవా ప్రతికారము చేయు కాలము అని కలుపుచున్నాడు.

ఇక్కడ అతడు మరల ఒక ఆక్షేపణను తొలగించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన తీర్పును నిలిపియుంచెను గనుక, బబులోనును నాశనము చేయుటకు అంత శీఘ్రముగా, ఒక క్షణములోనే అన్నట్లు, అగ్ని రగులుకొనుట సాధ్యమని ఎవడును తలంచలేదు. కాబట్టి అది తగిన కాలమని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; దీనిచేత దేవుడు తన తీర్పులను వెంటనే అమలుపరచకపోయినను, తాను చేయవలసినదానిని మరచిపోవునంతగా ఆయన సోమరివలె పడియుండడనియు, ఆయనకు ఆయన స్వంత కాలములు కలవనియు అతడు సూచించుచున్నాడు. మరియు ఈ సిద్ధాంతము గమనింపదగినది, ఏలయనగా మనము గాయపరచబడిన వెంటనే దేవుడు మనకు సహాయము చేయనియెడల, మన అమితమైన ఆవేశముచేత మనము గొప్ప అల్లరి చేయుదుము; ఆయన కొంచెము కాలము ఆలస్యము చేసినను మనము ఫిర్యాదుచేసి ఆయన మన క్షేమమును మరచిపోయెనని తలంచుదుము. మరియు పరిశుద్ధులు సహితము తమ చింతలను ఆందోళనలను చనువుతో ఆయన రొమ్మున ఉంచునప్పుడు, ``ప్రభువా, మేల్కొనుము, నీవేల నిద్రించుచున్నావు'' అని ఈ విధముగా మాటలాడుదురు (కీర్తనలు 44:23).

కాబట్టి మనము స్వభావముచేత అసహనమునకు మొగ్గుచూపువారము గనుక, లేఖనము అంత తరచుగా మనస్సులలో నాటునదానిని మనము గమనింపవలెను, అదేదనగా — దుష్టులను శిక్షించుటకు దేవునికి నిశ్చయమైన స్థిరమైన కాలములు కలవు. అందుచేత దేవుని ప్రతికార కాలము వచ్చియున్నదని యిర్మీయా ఇప్పుడు మనకు బోధించుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, ఆయన దానికి ప్రతిఫలము చెల్లించును అని కలుపుచున్నాడు; బబులోను వెంటనే శిక్షను అనుభవింపవలసియుండకపోయినను, అది దేవుని చేతినుండి తప్పించుకొనదనియు, దేవుడు దానికి చెల్లింపబోవు ప్రతిఫలము అప్పటికే సిద్ధపరచబడియున్నదనియు అతడు చెప్పినట్లే యున్నది.

మరియు ఈ సిద్ధాంతము, దేవుడు ప్రతివానికిని వాని న్యాయమైన ప్రతిఫలమును ఎల్లప్పుడు చెల్లించును అను సాధారణ సూత్రమునుండి పుట్టుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ఈ మాటలు కల్దీయలోను, లేక బబులోను పట్టణములోను ఉన్న పరదేశులకును అతిథులకును చెప్పబడినవని మనము చెప్పియున్నాము. కాబట్టి విశ్వాసులు వెంటనే బబులోనునుండి బయలువెళ్లవలెనని, అనగా మూఢభక్తులనుండియు లోకము యొక్క అపవిత్రతలనుండియు తమ్మును తాము వేరుపరచుకొనవలెనని ఇక్కడ హెచ్చరింపబడుచున్నారని తలంచువారు ఈ వాక్యభాగమును వక్రీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రవక్త అట్టిదేమియు భావించుటలేదు. అయినను ఒక సత్యమునుండి మరియొక సత్యమునకు దాటిపోవుట సాధ్యమే. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:7

7. బబులోను యెహోవా చేతిలో సర్వభూమికి మత్తు కలిగించిన బంగారుపాత్రయై యుండెను; జనములు దాని ద్రాక్షారసమును త్రాగిరి; కాబట్టి జనములు వెఱ్ఱివారైరి.

7. Calix aureus Babylon in manu Jehovae, inebrians totam terram; e vino ejus biberunt gentes, propterea insanierunt gentes.

ఇక్కడ అతడు మరల ఎత్తబడియుండగల ఒక ఆక్షేపణను ముందుగానే అడ్డుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా లోకరాజ్యములు దేవుని చిత్తముచేతనే తప్ప లేచుటయు నిలుచుటయు జరుగదని మనకు తెలియును; కాబట్టి ప్రవక్త బబులోనుకు నాశనము ప్రకటించుచుండగా, ఈ ఆక్షేపణ సిద్ధముగా ఉండెను: ``అట్లయితే నీవు శాపగ్రస్తమని చెప్పుచున్న ఈ పట్టణము ఇంతవరకు ఇంత గొప్పగా ఎట్లు వర్ధిల్లెను? బబులోనును అంత గొప్ప ఘనతతోను, అంత విస్తారమైన ఐశ్వర్యముతోను, అన్ని విజయములతోను ఘనపరచినవాడెవడు? ఈ రాజరికము అంత ఉన్నతముగా హెచ్చింపబడుట యాదృచ్ఛికముగా జరుగలేదు; ఏలయనగా అష్షూరు అంతయు మాత్రమే కాక ఇశ్రాయేలు రాజ్యము కూడ దాని కాడిక్రిందికి తేబడెను, యూదా రాజ్యమును దాని తుది నాశనమునకు దూరముగా లేదు.'' దీనికి ప్రవక్త ప్రత్యుత్తరమిచ్చి, బబులోను భూమిని మత్తెక్కించుటకు దేవుని చేతిలోనున్న పాత్రయై యుండెనని చెప్పుచున్నాడు; దేవుడు బబులోనీయులను తన కొరడాలుగా వాడినప్పుడును, ఇప్పుడు వారిని వారి వంతున శిక్షించునప్పుడును ఆయన ఏ మాత్రమును తనకు తానే విరుద్ధుడు కాడని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. మరియు లోకములో సంగతులు ఈ విధముగా మారుచుండునప్పుడు, అవి యాదృచ్ఛికము యొక్క గ్రుడ్డి బలముచేత కాక దేవుని రహస్య తీర్పులచేతనే జరుగుచున్నవని కూడ అతడు చూపుచున్నాడు; ఆయన లోకమును ఎట్లు పరిపాలించుననగా, భక్తిహీనుల ద్వారా తన తీర్పులను అమలుపరచుట తన ఉద్దేశ్యమైనప్పుడు, ఆయన తరచుగా వారిని సహితము అత్యున్నత అధికారమునకు హెచ్చించును.

కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము యొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; లేనియెడల ప్రవక్త చెప్పునది ఆకస్మికమైనదిగా కనబడవచ్చును. దేవుని ప్రతికార కాలము అప్పటికే వచ్చియున్నదని చెప్పిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు, దేవుని చేతిలో బంగారుపాత్ర యున్నది అని కలుపుచున్నాడు; — ఇది ఏ ఉద్దేశ్యముతో కలుపబడెను? చెప్పబడినదానినిబట్టి, మాటలు ఎంత సమంజసముగా సాగుచున్నవో, ఒకదానికొకటి దూరముగా ఉన్నట్లు కనబడు వాక్యములు ఎంత తగినరీతిగా ఏకమగుచున్నవో స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు ఈ పట్టణముమీద తన ఉపకారములను ఈ విధముగా కుమ్మరించి, కొద్దికాలములోనే దానిని నాశనము చేయుట ఎట్లు సాధ్యము అని ఒక సందేహము ప్రవేశించియుండవచ్చును. కాబట్టి దేవుడు తనకు తానే పొందికలేనివానివలె తన క్రియలలో మార్పుచెందుట అసమంజసముగా కనబడుచున్నది గనుక, అట్టి మార్పులు జరుగునప్పుడు దేవుడు తన ఉద్దేశ్యములను ఏ మాత్రమును మార్చుకొనడని ప్రవక్త మరొకవైపు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా విశేషమైన ఉపకారములతో తాను కటాక్షించువారిని, వారి కృతఘ్నతను బట్టి వారు శిక్షకు పాత్రులైనందున, తరువాత ఆయన నాశనము చేయునట్లును, ఇతరుల దుష్టత్వమును శిక్షించుటకు కొంతకాలము కొరడాలుగా వారిని వాడుట హేతువు లేక కారణము లేకుండ ఆయన చేయనట్లును ఆయన లోకపరిపాలనను క్రమపరచుచున్నాడు. మరియు నేను తలంచునట్లు, ఈ కారణముచేతనే అతడు దానిని బంగారుపాత్ర అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు నిండుచేతితో అన్నట్లు బబులోనీయులమీద తన ఉపకారములను కుమ్మరించినట్లు కనబడెను. కాబట్టి ఆ పట్టణము యొక్కయు ఆ రాజరికము యొక్కయు వైభవము అంత గొప్పదైయుండగా, అక్కడ సమస్తమును బంగారుమయమైనట్లుండెను.

తరువాత అది బంగారుపాత్రయై యుండెను, అయితే దేవుని చేతిలో ఉండెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అది దేవుని చేతిలో ఉండెనని చెప్పుటచేత, బబులోనీయులు యాదృచ్ఛికము యొక్క పరిపాలనక్రింద లేక దేవుని చిత్తప్రకారము ఆయనచేత పరిపాలింపబడిరనియు, మరియు వారి శక్తి మిక్కిలి గొప్పదైనను అది దేవుని అదుపులోనే యుండెను గనుక వారు ఆయన అనుమతిచేతను, ఆయన ఆజ్ఞచేతను తప్ప ఏమియు చేయలేదనియు అతడు సూచించుచున్నాడు.

తరువాత, బంగారుదో అన్నట్లు అంత వైభవముగల ఈ పాత్రను దేవుడు తన చేతిలో ఏ ఉద్దేశ్యముతో పట్టుకొనెనో అతడు కలుపుచున్నాడు; అది సర్వభూమిని మత్తెక్కింపవలెనని ఆయన చిత్తమైయుండెను. ఇవి రూపకమైన మాటలు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక విధమైన ఉన్మాదమును లేక వెఱ్ఱిని కలుగజేయు శిక్షలను గూర్చి నిస్సందేహముగా మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు ఈ జనములన్నిటిమీద ప్రతికారము చేయ సంకల్పించినప్పుడు, ఆయన వారిని కీడులతో మత్తెక్కించెను, మరియు ఇది ఆయన బబులోనీయుల ద్వారా చేసెను.

అందుచేత ఈ కారణముచేతనే, బబులోను దేవుడు తన స్వంత చేతితో చాపి సమస్త జనములకు త్రాగనిచ్చిన బంగారుపాత్రయై యుండెనని చెప్పబడుచున్నది. యిర్మీయా ఎదోమీయులను గూర్చి మాటలాడినప్పుడు ఈ సాదృశ్యము వేరొకచోట కూడ వాడబడినది, ``అందరు ఆ పాత్రలోనిది త్రాగిరి, అవును, మత్తెక్కునంతగా మడ్డివరకు దానిని త్రాగిరి,'' (యిర్మీయా 49:12).

ఎదోమీయులమీదికి రాబోవుచున్న భయంకరమైన శిక్షను అక్కడ కూడ అతడు ఉగ్రతపాత్ర అని పిలిచెను. కాబట్టి ఈ విధముగా అనేక జనములు బబులోనీయులచేత మత్తెక్కింపబడిరి, ఏలయనగా వారు ఎంతగా అణచివేయబడిరనగా, కష్టములచేత వారి మనస్సులు మతిభ్రమించినట్లుండెను; ఏలయనగా మనుష్యులు సరియైన మనస్సులో లేనివారివలె ఆపదలచేత మందమతులగుదురని మనకు తెలియును. ఈ విధముగా బబులోను అనేక జనములను మత్తెక్కించెను, ఏలయనగా అది వారిని ఎంతగా అణచివేసెననగా వారు ఉన్మాదస్థితికి లేక వెఱ్ఱిస్థితికి దిగజారిరి; ఏలయనగా వారు దీనముగా బాధింపబడినప్పుడు వారి మనస్సులు నెమ్మదిగా లేకుండెను.

దాని పాత్రలోనిది త్రాగిన జనములు వెఱ్ఱివారైరి అని కలుపబడినదియు అదే ఉద్దేశ్యముతోనే. బబులోనీయులచేత నానా జనములు శిక్షింపబడిన శిక్షలు సాధారణమైనవి కావనియు, నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు అత్యంత ఆపదలలో సాధారణముగా జరుగునట్లు, వారి బుద్ధిని వివేచనను హరించివేయునట్టివనియు అతడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు.

మరియు దుష్టులు గొప్ప ఆడంబరముతో తమ అధికారమును చలాయించునప్పుడు, బాహ్యముగా కనబడకపోయినను దేవుడు వారి బలాత్కారమంతటిని తన అదుపులో ఉంచుకొనుననియు, అంతేకాక దుష్టులందరు తమకు తాము అత్యధిక స్వేచ్ఛను వహించుకొనుచున్నట్లు కనబడుచుండగా, వారు దేవుని చేతిచేత నడిపింపబడుచున్నారనియు, వారు తమ పొరుగువారిని అణచివేయునప్పుడు అది దేవుని రహస్య సంరక్షణచేతనే జరుగుచున్నదనియు, ఆయన ఈ విధముగా శిక్షకు పాత్రులైన వారందరిని మత్తెక్కించుననియు ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది. అదే సమయములో, బబులోనీయులు అన్ని జనములను తమ స్వంత యుక్తిచేతగాని తమ స్వంత బలముచేతగాని అణచివేయలేదనియు, వారు మత్తెక్కింపబడవలెనని ప్రభువు చిత్తమైనందుననే అట్లు జరిగెననియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; లేనియెడల బబులోనీయులకంటె బలవంతుడెవడును కనబడడని తలంచుట విశ్వాసులను బహుగా కలవరపరచియుండును. అందుచేత జనములన్నిటికి ప్రభువు ఉగ్రతయు వెఱ్ఱియునను ద్రాక్షారసమును త్రాగనియ్యనియెడల అవి జయింపబడియుండవు అను ఈ ప్రత్యుత్తరమును ప్రవక్త వాస్తవముగా ఇచ్చుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:8

8. బబులోను అకస్మాత్తుగా కూలి నాశనమాయెను; దాని గూర్చి అంగలార్చుడి; దాని నొప్పికి గుగ్గిలము తెండి, ఒకవేళ దానికి స్వస్థత కలుగునేమో.

8. Subito cecidit Babylon et confracta est; ululate super eam; tollite resinam (alii, balsamum) ad dolorem ejus, si forte sanetur.

దేవుడు తాను నిర్ణయించినదానిని ఒక్క క్షణములో నెరవేర్చగలడని విశ్వాసులు గ్రహించునట్లు, బబులోను పతనము ఆకస్మికముగా జరుగునని ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని తీర్పులను గూర్చి మాటలాడినప్పుడు, మనుష్యుల సాధారణ తలంపులను మించినది ఎట్లు జరుగగలదని ప్రజలు తమలో తాము ప్రశ్నించుకొనిరి. కాబట్టి మనుష్యులు దేవుని శక్తిని తమ స్వంత తలంపుల ప్రకారము అంచనా వేయకుండునట్లు, అతడు అకస్మాత్తుగా అను ఈ మాటను ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; దేవునికి యుద్ధసైన్యముల అవసరము లేదని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది; ఏలయనగా ఆయన ఏ సిద్ధపాటును చేయకపోయినను, లోకములోనున్న ప్రతి అధికారమును ఆయన కూలద్రోయగలడు.

తరువాత అతడు, దాని గూర్చి అంగలార్చుడి అని కలుపుచున్నాడు; అనేక జనములు అంత గొప్ప రాజరికము యొక్క నాశనమును గూర్చి విలపించుటయో లేక దానిని చూచి ఆశ్చర్యపడుటయో జరుగక మానదు గనుకను, ఆ విధముగా అనేక సంగతులు చెప్పబడును గనుకను ఇది చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి లోకమంతయు బబులోను నిమిత్తము అంగలార్చినను, దేవునికి ఇష్టమైనప్పుడెల్ల అది పడిపోయి అకస్మాత్తుగా విరుగగొట్టబడునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు అతడు వ్యంగ్యముగా, గుగ్గిలము తెండి, ఒకవేళ దానికి స్వస్థత కలుగునేమో అని చెప్పుచున్నాడు. {,}צריtsari అను పదము కొందరిచేత సుగంధతైలము (balsam) అని అనువదింపబడుచున్నది, అయితే దాని అర్థము గుగ్గిలము (rosin); ఏలయనగా అది యూదయలో విలువైనదిగా ఎంచబడెనని మనకు తెలియును; మరియు ప్రవక్త తాను చెప్పినదానిని సర్వసాధారణముగా తెలిసినదానికి అనుగుణముగా చేసెనని నిస్సందేహము. కాబట్టి ఆ ఔషధము యూదులలో సాధారణ వాడుకలో ఉండెను గనుక, అతడు ఇప్పుడు, గుగ్గిలము తెండి అని చెప్పుచున్నాడు. తనకే ప్రత్యేకమైన ఔషధములు లేని దేశము దాదాపు ఏదియు లేనట్లే, యిర్మీయా బబులోనులో సాధారణముగా చేయబడినదానిని గాని కల్దీయులు వాడిన ఔషధములను గాని కాక, ఇతర స్థలములనుబట్టి కనబడునట్లు తన స్వంత దేశములో సాధారణముగా వాడబడినదానినే సూచించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. గుగ్గిలము చెట్లనుండి కారిన ఒక రసము, అది చిక్కనైన రసము. మనము ఇప్పుడు వాడు శ్రేష్ఠమైన గుగ్గిలము తెరెబింతు చెట్టునుండి వచ్చునది; అయితే ఈ ప్రాంతములలో తెరెబింతు కనబడదు గనుక వారు దేవదారు జాతి చెట్టునుండి వచ్చునదానిని వాడుదురు. అయితే లేఖనములోని అనేక భాగములనుండి మనము నేర్చుకొనునట్లు, యూదయలో అత్యంత విలువైన గుగ్గిలము ఉండెను. మరియు గుగ్గిలము తెండి అను ఈ ఒక్క సంగతిక్రింద సమస్తమును ఇముడ్చబడియున్నది; ``(లేనియెడల అది నశించును) ప్రతి స్థలమునుండి వైద్యులు కూడివచ్చెదరుగాక, ఒకవేళ దానికి స్వస్థత కలుగునేమో'' అని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. బబులోను వ్యాధులు బాగుకానివని విశ్వాసులు తెలిసికొనునట్లు ఇది వ్యంగ్యముగా చెప్పబడినది. 443 కొందరు చివరి పదమును ``తూలుదురు'' లేక తడబడుదురు అని అనువదించుచున్నారు, మరియు బహుశ ఇది మత్తు అను పోలికతో మరింత పొందికగా ఉన్నది. ఇక్కడ వలె హిత్పాయేల్ రూపములో ఈ క్రియకు ఉగ్రతచేతనైనను సంతోషముచేతనైనను తీవ్రముగా కదిలింపబడుట అని అర్థము. కదిలింపబడిరి లేక కలవరపడిరి అనునది అనువాదములయొక్కయు తర్గుము యొక్కయు అనువాదము. సంతోషముతో కదిలింపబడుట అనగా ఉల్లసించుట లేక అతిశయించుట; బ్లేనీ అట్లే అనువదించి, ఈ వచనము యొక్క చివరను తరువాతి వచనముతో కలుపుచున్నాడు, అనగా బబులోను పతనమును బట్టి జనములు అతిశయించెను, — కాబట్టి జనములు అతిశయించును, [ఇట్లనుచు,] బబులోను అకస్మాత్తుగా కూలెను, మొదలగునవి. — సం.

కోరెషుచేత పట్టుకొనబడినప్పుడు బబులోను సంపూర్ణముగా పడగొట్టబడలేదనియు, అప్పుడు ప్రజలు వెళ్లగొట్టబడలేదనియు మనము వేరొకచోట చెప్పియున్నాము. తరువాత పారసీకుల ఆధిపత్యముక్రింద ఉన్నట్లుగా వారు కప్పము చెల్లించువారుగా చేయబడినను, ఎప్పటివలెనే అక్కడ నివసించిరి. యిర్మీయాయును ఇతరులును ప్రవచించినది నెరవేరువరకు, బబులోను తన తిరుగుబాటు నిమిత్తము శిక్షింపబడినప్పుడు కూడ అది ఘోరముగా అణచివేయబడెను. కాబట్టి అతడు మాటలాడు కాలము ఒక్క ఆపదకు మాత్రమే పరిమితము చేయబడకూడదు; అది ఇంకను గొప్పవైన ఇతర ఆపదలకు ముందుమాట మాత్రమే. తరువాత అతడు ఇట్లు కలుపుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:9

9. మనము బబులోనును స్వస్థపరచగోరితిమి గాని అది స్వస్థత నొందలేదు; దానిని విడిచిపెట్టుడి, మనలో ప్రతివాడు తన తన దేశమునకు పోదము రండి; దాని తీర్పు ఆకాశమువరకు చేరుచున్నది, అది మేఘములవరకు ఎత్తబడియున్నది.

9. Curavimus Babylonem (idem est quidera verbum, ,{}אפרquod significat sanare et mederi, quia non semper est in medico relevetur ut oeger, nec semper foeliciter succedit, ideo dicit Propheta, medicati sumus, vel, remedia attulimus ad curandum Babylonem,) et non sanata fuit; derelinquite eam, et proficiseamur quisque in terram suam; quia pertigit ad coelos judicium ejus, et elevatum est usque ad nubes.

ప్రవక్త వేర్వేరు పాత్రలను ధరించుచున్నాడు; తమంతట తామే బబులోనీయులకు సహాయము తెచ్చినవారి పక్షముగా అతడు ఇక్కడ మాటలాడుచున్నాడు. బెల్షస్సరు రాజు సహాయమును అంగీకరింపగోరియుండినయెడల, వారికి సహాయము చేయుటకు అనేకులు నిస్సందేహముగా సిద్ధముగా ఉండియుందురు; మరియు ఆ పట్టణమునకు గొప్ప సైన్యము ఉండెనని కూడ మనకు తెలియును. కాబట్టి అతడు బబులోనీయులకు లోబడియున్న జనములను, కూలికి వచ్చిన పరదేశ సైనికులను కూడ వైద్యులతో పోల్చుచున్నాడు; ``బబులోను గొప్ప శ్రద్ధతో చికిత్స చేయబడెను'' అని అతడు చెప్పినట్లే యున్నది. ఒక గొప్ప అధిపతి వ్యాధిగ్రస్తుడైనప్పుడు, అతడు శ్రేష్ఠులైన అతి నిపుణులైన వైద్యులను అక్కడక్కడనుండి పిలిపించును; అయితే వ్యాధి బాగుకానిదైనప్పుడు, వారందరు అతని ప్రాణమును కాపాడుటకు వ్యర్థముగా ప్రయాసపడుదురు: అట్లే ప్రవక్త ఇప్పుడు ఒక రూపకమును వాడుచు మాటలాడుచున్నాడు; అయితే తమ సేవలను కూలికి ఇచ్చినవారి పక్షముగా గాని, బబులోనును స్వస్థపరచుటకు కర్తవ్యభావముతో వచ్చినవారి పక్షముగా గాని అతడు మాటలాడుచున్నాడు. ``చూడుడి,'' అని వారు చెప్పిరి, ``దోషము మాది కాదు, ఏలయనగా దానిని స్వస్థపరచుటకు మేము నమ్మకముగాను శ్రద్ధగాను మా శక్తిమేరకు చేసితిమి, అయితే అది స్వస్థత నొందలేదు.''

తరువాత అతడు, దానిని విడిచిపెట్టుడి, మనలో ప్రతివాడు తన తన దేశమునకు పోదము అని కలుపుచున్నాడు. ఇది పరదేశ సైనికుల యొక్కయు కూలి సైనికుల యొక్కయు మాట. పట్టణము యొక్క రక్షణ నిరీక్షణలేనిదని వారు చూచినప్పుడు, వారు ఒకరితో ఒకరు ఇట్లు ఆలోచన చేసికొన మొదలుపెట్టిరి, ``మనము ఏమి చేయుచున్నాము? మనము మన స్వంత క్షేమమునుగూర్చి ఆలోచించుకొనవలెను గదా? ఏలయనగా మన ప్రయత్నములు బొత్తిగా నిష్ప్రయోజనములు. కాబట్టి ప్రతివాడు తన స్వదేశమునకు తిరిగి వెళ్లవలసిన సమయమిదే, ఏలయనగా బబులోను అంతము వచ్చియున్నది.''

అయితే, ``సహాయకులు పారిపోవు కాలము వచ్చును, ఏలయనగా దానిని కాపాడుట అంతయు వ్యర్థమని వారు చూచెదరు'' అని ప్రవక్త ఈ విధముగా చెప్పియుండినదానికంటె, ఈ పక్షమార్పు చాలా ఎక్కువ బలము కలిగియున్నది. అయితే అతడు వారిని వైద్యులతో పోల్చినప్పుడు ఈ సాదృశ్యము ఆ సంగతిని మరింత సంపూర్ణముగా విశదపరచుచున్నది; మరియు అతడు వారి పక్షముగా మాటలాడినప్పుడు, ఇది చెప్పబడినదానిని ఇంకను ఎక్కువ బలవంతముగా చేయుచున్నది.

చివరకు అతడు, ఏలయనగా దాని తీర్పు ఆకాశమువరకు చేరియున్నది, మేఘములవరకు ఎత్తబడియున్నది అని కలుపుచున్నాడు. దేవుడు బబులోనీయులకు ప్రతికూలుడును విరోధియునైయుండెనని మీరు దీనిని వివరించినయెడల, యిర్మీయా తాను చెప్పినదానిని అవిశ్వాసులకు సరిగా సంబోధించియుండజాలడు; ఏలయనగా బబులోను దేవుని న్యాయమైన తీర్పుచేత నశించెనని కూలి సైనికులకు ఎన్నడును తోచలేదు. అయితే ప్రవక్త సాధారణమైన మాటలాడు విధానము ప్రకారము, దాని తీర్పు (అనగా దాని నాశనము) ఆకాశమువరకు చేరియున్నది, మేఘములవరకు ఎత్తబడియున్నది అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా బబులోనును విడిపింపగల సహాయమేదియు ఆకాశముక్రింద కనబడదు, — అది ఎట్లు? ఏలయనగా నాశనము ఆకాశమునుండియు మేఘములనుండియు వచ్చినట్లే యుండును. ఏలయనగా అపాయము మన వెనుకనుండి గాని ముందునుండి గాని సమీపించినప్పుడు, మనుష్యులు మనమీదికి తేగల కీడులనుండి తప్పించుకొనునట్లు మనము కుడివైపునకు గాని ఎడమవైపునకు గాని తొలగిపోగలము: అయితే ఆకాశమే మన తలలను బెదరించుచున్నట్లు కనబడినప్పుడు, తప్పించుకొను ప్రయత్నము వ్యర్థమే. కాబట్టి బబులోను తీర్పు ఆకాశమువరకు చేరి మేఘములవరకు ఎత్తబడెనని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణమిదే. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:10

10. యెహోవా మన నీతిని బయలుపరచియున్నాడు; రండి, సీయోనులో మన దేవుడైన యెహోవా క్రియను ప్రకటించుదము.

10. Eduxit (vel, protulit; egredi fecit, ad verbum) Jehova justitias nostras: venite et narremus in Sion opus Jehovae, Dei nostri.

ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను సంబోధించుచు, బబులోను నాశనము తన సంఘమునెడల దేవుని తండ్రివంటి కటాక్షమునకు నిశ్చయమైన రుజువైయుండునని విశేషముగా చూపుచున్నాడు. మరియు సర్వలోకము అర్ధదేవతలుగా ఎంచిన బబులోనీయులను ఆయన ఏ మాత్రమును కనికరింపకుండునంతగా తమ రక్షణ దేవునికి అంత ప్రియమైనదియు విలువైనదియునని తెలిసికొనుట, తమ అత్యంత దుర్దశలలో విశ్వాసులకు సామాన్యమైన ఆదరణ కాదు; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, ఆ రాజరికము యొక్క శక్తి మనుష్యుల మనస్సులను విస్మయముతో నింపెను. కాబట్టి బబులోనీయులు తమను అణచివేసి క్రూరముగా బాధించినందున వారు నశింపవలసియున్నారని విశ్వాసులు తెలిసికొనినప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు, అమూల్యమైన ఆదరణ ఇందుచేత వారికి అందియుండవలెను. కాబట్టి దేవుడు బబులోనును కూలద్రోసినప్పుడు అది తన సంఘమునెడల ఆయన కటాక్షమునకు విశేషమైన సాక్ష్యమైయుండునని ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; మరియు అతడు విశ్వాసులను కృతజ్ఞతకు కూడ హెచ్చరించుచున్నాడు: ఏలయనగా దావీదు చెప్పినదాని ప్రకారము, ఆయన నామము మనచేత కొనియాడబడవలెననుటయే దేవుని ఉపకారములన్నిటి ఉద్దేశ్యము: ``యెహోవా నాకు చేసిన ఉపకారములన్నిటికి నేనాయనకు ఏమి చెల్లింతును? రక్షణపాత్రను చేతపుచ్చుకొని యెహోవా నామమున ప్రార్థన చేసెదను.'' (కీర్తనలు 116:12, 13.) 444 ఈ వాక్యభాగమును గూర్చి మరియొక అభిప్రాయము ఇయ్యబడినది: ఇది ఒక సంగతి యొక్క గొప్పతనమును వ్యక్తపరచు మాటలాడు విధానము; కీర్తనలు 36:5; ఎజ్రా 9:6 చూడుడి. బబులోను తీర్పు లేక శిక్ష ఎంత గొప్పదైయుండుననగా, అది ఆకాశమువరకును ఆకాశమండల ప్రాంతములవరకును చేరగలదానితో పోల్చబడవచ్చును; ఏలయనగా చివరి పదము యొక్క అర్థము అదే, మరియు సెప్టువజింటు దానిని ``నక్షత్రములు'' అని అనువదించుచున్నది, — ఏలయనగా ఆకాశమువరకు దాని తీర్పు చేరియున్నది, ఆకాశమండల ప్రాంతములవరకు అది లేచియున్నది. ``ఆకాశము'' అనుదానిచేత తరచుగా అంతరిక్షము సూచింపబడును. — సం.

అతడు మొదట, యెహోవా మన నీతిని బయలుపరచియున్నాడు అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ కొందరు ముడి లేనిచోట దానిని విప్పుటకు ఆతురతతో ప్రయాసపడుచున్నారు; ఏలయనగా నీతి అను మాట యోగ్యతలను స్థాపించుటకు ఆధారముగా పట్టుకొనబడునేమో అని భయపడి, నీతి అనగా పాపక్షమాపణ అని వారు చెప్పుచున్నారు. తరువాత వారు ప్రవక్త మాటలను ఈ విధముగా వివరించుచున్నారు, “దేవుడు ఎట్టకేలకు మనయెడల తన కనికరమును బయలుపరచెను; మన దోషములన్నియు పాతిపెట్టబడినప్పుడు అదే మన నీతి.” అయితే ఇది బలవంతముగా లాగిన అర్థము. ప్రవక్త ఇక్కడ నీతులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, యూదులకు వాగ్దానము చేయబడినదానిని వారు పొందుటకు సాధనమైన యోగ్యతలను ఉద్దేశించుట లేదు; బబులోనీయులను బట్టి వారికున్న న్యాయమైన వ్యాజ్యమునే అతడు నీతులని పిలుచుచున్నాడు. ఏలయనగా నీతి అను మాటకు అనేక అర్థములున్నవి; మనుష్యుల మధ్య పోలిక చేయబడునప్పుడు, దేవుడు దుష్టుల అపనిందలనుండి మన యథార్థతను సమర్థించునప్పుడు, ఆయన మన నీతిని బయలుపరచుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది. ఆ ప్రకారమే యాకోబు, “ప్రభువు నా నీతిని ఉదయకాంతివలె బయలుపరచును” అని చెప్పెను.

(ఆదికాండము 30:33)

అయితే ఈ అర్థములో మన నీతి మన విరోధులకు సంబంధించినది. కాబట్టి దావీదు తన నీతిని లక్ష్యపెట్టుమని దేవుని వేడుకొనినప్పుడెల్ల, నిస్సందేహముగా తన్ను తన శత్రువులతో పోల్చుకొనెను. ఇక్కడను నీతి అనుదానిని కేవలము బబులోనీయులను బట్టియే గ్రహింపవలెను. ఏలయనగా దేవుడు యూదులను వారికి తగినట్లు శిక్షించినను, బబులోనీయుల విషయములో వారు క్రూరులైన నిరంకుశులును దుష్టులైన దోపిడిగాండ్రునై యుండిరి. కాబట్టి ఏర్పరచబడిన ప్రజల వ్యాజ్యము వారి విషయములో న్యాయమైనదే. దేవుడు వారి నీతులను బయలుపరచెనని అతడు చెప్పుటకు కారణమిదే. మిగిలినది రేపు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మిక్కిలి దుఃఖపీడితులైన నీ ప్రజలకు సహాయము చేయుటకు నీవు పూర్వము నీ ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిని కనుపరచితివి గనుక, — నేటి దినమున ఆ శక్తియే మా పక్షమున కనుపరచబడునట్లును, నీ నిరపరాధులైన ప్రజలను క్రూరముగా బాధించు భక్తిహీనులందరిని నాశనము చేయుటకు నీ భయంకరమైన హస్తమును ఎత్తుటచేత నీ కృపయొక్కయు పితృవాత్సల్యముయొక్కయు అదే నిదర్శనము మాకు చూపబడునట్లును, నీ హస్తముచేత విడిపింపబడినవారమై, నీ అద్వితీయ కుమారుని నామమున నీకు ఎల్లప్పుడు కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుట మేము నేర్చుకొనునట్లును దయచేయుము. —

ఆమేన్.

నూట ఎనుబది యేడవ ఉపన్యాసము

ప్రజల నీతులు వెలుగులోనికి తేబడెనని ప్రవక్త చెప్పిన మాటలను నిన్న మనము వివరింప మొదలుపెట్టితిమి; నీతులు అను మాట, యూదులు బహుమానమునకు పాత్రులైనట్టుగా దేవునికి సంబంధించినది కాదనియు, దానికి భిన్నముగా, కేవలము లోభముచేతను గర్వముచేతను ప్రేరేపింపబడి సంఘముమీద యుద్ధము చేసి, ఏ హక్కును లేకుండ ప్రజలను నిరంకుశముగా బాధించిన కల్దీయుల విషయములో న్యాయమైన వ్యాజ్యమని దానిని గ్రహింపవలెననియు మనము చెప్పితిమి. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను కాపాడుట ఆయన చిత్తమైనంతమట్టుకు, అది న్యాయమైన వ్యాజ్యమే. అనేక దోషములచేత దేవుని ఉగ్రతను రేపిన ప్రజలు నీతిమంతులెట్లు కాగలరు అను దానిని గూర్చి ఇక్కడ దీర్ఘవివాదము చేయవలసిన అవసరమేమియు లేదు; ఏలయనగా మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అతడు ఇప్పుడు వారి యోగ్యతలను గూర్చి కాదు, దేవుని నమ్మకత్వముమీదను సంరక్షణమీదను ఆధారపడిన హక్కును గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఇప్పుడు విశ్వాసులను కృతజ్ఞతకు హెచ్చరించుచున్నాడు; అదే సమయమున వారు విడుదల నిరీక్షణకు లేచి, తాను వారికిచ్చిన వాగ్దానములను హత్తుకొనవలెనని అతడు కోరుచున్నాడు; రండి అని అతడు చెప్పునప్పుడు, విమోచన వరమును వారి కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నట్లున్నది. అతడు ఉద్దేశమును కూడ చూపుచున్నాడు, అనగా ప్రజలు దేవుని కృపను కొనియాడవలెను; ప్రజలు కనికరము పొందిన తరువాత, దేవుని ఆయన మందిరములో మరల ఆరాధించుటను లక్ష్యముగా పెట్టుకొనవలెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది; దేవుడు తన సంఘమును పునరుద్ధరించినప్పుడు, అదే సమయమున ఆయన పరిశుద్ధమైనదియు సత్యమైనదియునగు ఆరాధనయు పునరుద్ధరింపబడవలెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా ఆయన కృపయొక్క ఉద్దేశము మతమే గాని ప్రజల ఘనతయు గౌరవమును కాదు. రండి, మన దేవుడైన యెహోవా కార్యమును సీయోనులో ప్రకటించుదము అని అతడు చెప్పుటకు కారణమిదే. పేతురు ఇంతకంటె శ్రేష్ఠమైన విమోచనమును గూర్చి మాటలాడుచు, అంధకార రాజ్యమునుండి విడిపింపబడినవారు దేవుని వర్ణింపశక్యముకాని గుణాతిశయములను ప్రచురము చేయవలెనని చెప్పుచున్నాడు (1 పేతురు 2:9). కాబట్టి దేవుడు తన అద్వితీయ కుమారుని వ్యక్తియందు విమోచకుడుగా మనకు ప్రత్యక్షమాయెనని మనము గ్రహింపవలెను; మనము అనుభవించిన ఆయన కనికరమును మనము కొనియాడవలెనని ఆ విధముగా జరిగెను; జెకర్యా కీర్తనలో, “ఆయన మన శత్రువుల చేతినుండి మనలను విడిపించెను, మనము మన జీవితకాలమంతయు పరిశుద్ధతతో ఆయనను సేవించునట్లు” అని చెప్పబడినదానికి అనుగుణముగా ఇది యున్నది (లూకా 1:74, 75).

తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:11

11. బాణములను పదునుపెట్టుడి, డాళ్లను పట్టుకొనుడి; యెహోవా మాదీయుల రాజుల మనస్సును రేపియున్నాడు; బబులోనును నశింపజేయవలెనని దానిమీద ఆయన ఆలోచన చేసియున్నాడు; అది యెహోవా చేయు ప్రతిదండన, తన మందిరమును గూర్చి ఆయన చేయు ప్రతిదండన.

11. Polite sagittas (parate, ad verbum,) implete (vel, perficite) clypeos; suscitat

Jehova spiritum regum Mediae, quia super Babylonem cogitatio ejus ad perdendum eam, quia ultio Jehovae haec, ultio Templi ejus.

ఈ మాటలు బబులోనీయులతోనే గాక మాదీయులతోను చెప్పబడియుండవచ్చును. రెండవ అర్థము, అనగా ప్రవక్త బబులోనీయులను సంబోధించుచున్నాడను అర్థము అంగీకరింపబడినయెడల, ఆ మాటలు ఎగతాళి మాటలు; వారు తమ సైన్యములను సిద్ధపరచుటలో తమ ప్రయాసలను వ్యర్థముగా వెచ్చించుచున్నారనియు, దేవుడు వారికంటె బలవంతుడగుననియు, మాదీయులు ఆయన ధ్వజముక్రిందను ఆయన అధికారముక్రిందను యుద్ధము చేయుదురనియు అతడు చెప్పినట్లున్నది.

నేను చెప్పిన మరియొక అర్థమును అనుచితము కాదు, అనగా మాదీయులు బబులోనీయులకు విరోధముగా ధైర్యముగా పోరాడునట్లు తమ్మును తాము సిద్ధపరచుకొని ఆయుధములు ధరించుకొనవలెనని ప్రవక్త వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు అతడు ముఖ్యమైన సంగతిని చేర్చుచున్నాడు, — మాదీయుల రాజులు పైనుండి పిలువబడిరి గనుక బబులోనుమీదికి వచ్చెదరు; మనుష్యుల మనస్సులు దేవుని మరుగైన శక్తిచేత పాలింపబడి త్రిప్పబడుచున్నవనియు, వారియందు కనబడు శక్తియైనను ధైర్యమైనను పూర్తిగా దేవునినుండియే వచ్చుచున్నదనియు మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచుటకై అతడు ఆత్మ అను మాటను ప్రస్తావించుచున్నాడు; దేవుడు మాదీయులను పారసీకులను ఎట్లు సిద్ధపరచునో అనగా, యుద్ధము నిమిత్తము వారి బాహువులను చేతులను పాదములను బలపరచుట మాత్రమే గాక, వారిని నడిపించి వారి మనోవికారములను అదుపుచేయును, — సంక్షేపముగా, తన చిత్తప్రకారము వారి మనస్సును ఇటు అటు త్రిప్పునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఇంతకుముందువలె అతడు ఇప్పుడు గాలిని గూర్చి మాటలాడుట లేదు; శత్రువులను సాధారణముగా సూచించుట లేదు, మాదీయుల పేరునే స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా దానియేలుచేత దర్యావేషు అని పిలువబడిన కయాక్సారేసు మిక్కిలి వివేకముగలవాడును యుద్ధమందు నేర్పరియు కాకపోయినను, అతడు గౌరవమందు అధికుడైనందున ప్రవక్త ఇక్కడ పారసీకులకంటె మాదీయులనే ప్రస్తావించుచున్నాడు. కోరెషు వేగమునందు శ్రేష్ఠుడు, మరియు అసాధారణమైన జాగ్రత్తయు చురుకుదనమును ధైర్యమును గలవాడు; అయితే అతడు ఏ మాత్రమును ధనవంతుడు కానందునను, మోటైన జనముపై పరిపాలించినందునను, అతని రాజ్యపు సరిహద్దులు ఇరుకైనవైనందునను, పారసీకుల శక్తిని మిక్కిలి మించిన శక్తిగల మాదీయులను మాత్రమే ప్రవక్త ఇక్కడ సరిగానే పేర్కొనుచున్నాడు. 445 అనువాదములలోను తార్గుములోను రెండవ ఉపవాక్యము, “అంబులపొదులను నింపుడి,” అనగా బాణములతో, అని యున్నది. అయితే ఆ మాటకు “డాళ్లు” అని అర్థము: కాబట్టి కొందరు ఆ క్రియను నింపుట లేక పూర్తిచేయుట అను అర్థములో అనువదించుచున్నారు. “డాళ్లను పూర్తిచేయుడి,” అనగా వాటి సంఖ్యను; లేక బాణములను పదునుపెట్టుట లేక మెరుగుపెట్టుటకు మరింత అనుగుణముగా, “డాళ్లను సరిచేయుడి,” లేక బాగుచేయుడి. వెనెమాయు పార్క్‌హర్స్టును ఈ విధముగానే అనువదించుచున్నారు. — సం.

అయితే యిర్మీయా మనుష్యునివలె మాటలాడలేదనియు, ఆత్మయొక్క సాధనమై యుండెననియు దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా యుద్ధము జరుగుటకు బహుకాలము ముందే అతడు ఆ సంభవమును ప్రవచించుట అతని ప్రవచనమునకు నిస్సందేహమైన ముద్రయై యుండెను. ఈ యుద్ధమునకు నాయకుడైన కోరెషు అప్పటికి ఇంకను పుట్టలేదు; దర్యావేషును ఇంకను పుట్టలేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త మాటలాడిన కాలమునుండి బబులోను పట్టబడువరకు డెబ్బది సంవత్సరములు గడచెను. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము అతని నమ్మకత్వమునకును అధికారమునకును నిశ్చయమైన రుజువని మనము చూచుచున్నాము.

బబులోనును గూర్చిన దేవుని ఆలోచన దానిని నశింపజేయుటయే అని అతడు తరువాత చేర్చుచున్నాడు. అతడు ఇంకను మనుష్యుల రీతిగానే మాటలాడుచున్నాడు, మరియు అదే సమయమున బలహీనమైన మనస్సులను కలవరపరచియుండగల ఒక ఆక్షేపణను నివారించుచున్నాడు; ఏలయనగా బబులోను బహుకాలము క్షేమముగాను నిర్భయముగాను నిలిచియుండుట మాత్రమే గాక, శక్తియందును గౌరవమందును వృద్ధిని కూడ పొందెను.

కాబట్టి ఈ ప్రవచనము నెరవేరుట కనబడనప్పుడు భక్తుల మనస్సులు నిరుత్సాహపడియుండవచ్చును. అందుచేత ప్రవక్త దేవుని ఆలోచనవైపు వారి గమనమును త్రిప్పుచున్నాడు; దేవుడు వెంటనే తన చేతిని చాపకపోయినను, ఆయన దేనిని నిర్ణయించెనో విశ్వాసులు తెలిసికొనుటయే చాలునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. సంక్షేపముగా, దేవుని కార్యము ఇంకను మరుగైయున్నను, వారు ఆయన నిర్ణయమునందు సంతృప్తిపడి విశ్రమింపవలెనని ప్రవక్త వారికి జ్ఞాపకము చేసెను.

మరియు అది ఆయన ప్రతిదండన, అనగా దేవుని ప్రతిదండన అగునని, ఏలయనగా ఆయన తన మందిరమును అలక్ష్యము చేయలేదని చేర్చుటచేత, అతడు యూదులను మరల స్థిరపరచుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రప్రకారమైన ఆరాధన దేవునికి ఇష్టమైనదని ఈ మాటలచేత అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా మతమును గూర్చిన నియమము యూదులకు విధింపబడినప్పుడు, వారు అన్యజనములనుండి ప్రత్యేకమైన ప్రజగా ఏర్పడిరి. కాబట్టి ఏ విధమైన మతమైనను మనుష్యులకు ఇష్టము కావచ్చును గాని, దేవునిచేత అంగీకరింపబడినది ఒక్కటే, అనగా ఆయనే ఆజ్ఞాపించినది అని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. సంగతి ఇట్లుండగా, దేవుడు తన ఆరాధన అపహసింపబడుటను దీర్ఘకాలము సహింపలేడని మనము నిర్ధారింపవచ్చును. ఏలయనగా కల్దీయులు మందిరమును గూర్చి ఎంత తిరస్కారముగాను గర్వముగాను మాటలాడిరో మనకు తెలియును; వారు దూషణలు పలుకుట మాత్రమే గాక, తాము తలంచగలిగిన ప్రతి నిందను మందిరముమీద కుప్పగా పోసిరి. ఆ మతము దేవుని వాక్యముమీద స్థాపింపబడినది గనుక, ఆయన ఎట్టకేలకు లేచి కల్దీయులచేత తనకు చేయబడిన అన్యాయములకు ప్రతికారము చేయక తప్పదు. అది దేవుని ప్రతిదండన అగునని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతని భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; మరియు దేవుడు తన మందిరమును గూర్చి ప్రతిదండన చేయును గనుక అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు తన సొంత ఆరాధనకు ప్రతికారకుడగునని ప్రకటించునప్పుడు అతడు యూదులను స్థిరపరచుచున్నాడు; అదే సమయమున మోషేచేత బోధింపబడిన ధర్మశాస్త్రప్రకారమైన ఆరాధనయే లోకములో దేవుడు అంగీకరించిన ఏకైక ఆరాధన అని చూపుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:12

12. బబులోను ప్రాకారములమీద ధ్వజము నెత్తుడి, కావలి బలపరచుడి, కావలివారిని నియమించుడి, మాటుగాండ్రను సిద్ధపరచుడి; యెహోవా బబులోను నివాసులను గూర్చి తాను చెప్పినదానిని ఆలోచించెను, నెరవేర్చియున్నాడు.

12. Super muros Babylonis tollite vexilium, roborate custodiam (vel, augete,) parate (vel, statuite, potius) custodes, disponite insidias; quia etiam cogitavit Jehova, etiam fecit quod loquutus est super habitatores Babylonis.

కొందరు వివరించునట్లు ఈ మాటలు మాదీయులతోను పారసీకులతోను కాక కల్దీయులతోనే చెప్పబడినట్లు కనబడుచున్నవి; సందర్భము దీనికి అనుకూలముగా ఉన్నది; ఏలయనగా మొదట ప్రాకారములమీద ధ్వజము నెత్తుమని వారికి ఆజ్ఞాపించినట్లే, బబులోను పౌరులకు సంబంధించిన కావలిని హెచ్చించుడి అని అతడు చేర్చుచున్నాడు, తరువాత కావలివారిని నియమించుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇదంతయు పారసీకులకును మాదీయులకును అన్వయింపదు, ముట్టడివేయబడినవారికే అన్వయింపవలెను, ఏలయనగా అది వారికే మిక్కిలి తగియున్నది. కాబట్టి కల్దీయులు తమ పట్టణమును కాపాడుకొనుటకు చేయు ప్రయత్నములన్నిటిని ప్రవక్త ఇక్కడ ఎగతాళిగా ప్రస్తావించుచున్నాడనుటకు నాకు సందేహము లేదు.

ఏలయనగా పట్టణముమీద దాడిచేయువారు మాత్రమే గాక, ముట్టడివేయబడినవారును ధ్వజము నెత్తుదురు; తమ శత్రువులను అడ్డగించుటకును వారి దాడులన్నిటిని తట్టుకొనుటకును తమకు చాలిన ధైర్యమున్నదని చూపుటకై, నమ్మకమునకు సూచనగా దానిని ఎత్తుదురు. కాబట్టి కల్దీయులు ఎంత పట్టుదలతో తమ్మును తాము కాపాడుకొనినను, వారి ప్రయత్నములన్నియు వ్యర్థమగునని, ఏలయనగా దేవుడు ప్రయాసలేకుండనే పట్టణమును నాశనము చేయునని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము.

బబులోను ప్రాకారములమీద ధ్వజము నెత్తుడి, కావలిని బలపరచుడి లేక హెచ్చించుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, ప్రతివాడును మామూలుకంటె ఎక్కువ జాగ్రత్తతో కావలికాయునట్లు, కావలివారిని నియమించుడి అని చెప్పుచున్నాడు. చివరకు, మాటుగాండ్రను క్రమముగా ఉంచుడి అని చెప్పుచున్నాడు; “మీరు సమస్తమును ప్రయత్నించిన తరువాతను, మీ ప్రయాస ఏ ప్రయోజనమును లేనిదగును, ఏలయనగా ప్రభువు సెలవిచ్చియున్నాడు.” {,}גםgam అను అవ్యయము రెండుసార్లు వచ్చినప్పుడు దానిని “ఎట్లో అట్లే” అని అనువదింపవలెను — ప్రభువు ఎట్లు ఆలోచించెనో అట్లే తాను చెప్పినదానిని చేయును, ఇత్యాది. విశ్వాసులు ఆయన అనాలోచితముగా బెదిరింపులు విసరుచున్నాడని ఊహింపకుండునట్లు, దేవుడు ఆలోచించెనని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఏమియు నెరవేర్చకుండనే భయపెట్టుచున్నాడను తలంపు తరచుగా మనస్సులో కలుగుచున్నది. అందుచేత ప్రవక్త తన ప్రవచనమును మరింత సంపూర్ణముగా స్థిరపరచుటకై, ఆ సంగతి దేవునిచేత ధ్యానింపబడినదని చెప్పుచున్నాడు; దేవుడు మనుష్యులవలె తనలో తాను ఆలోచనచేయువాడు కాడని నిన్న మనము చెప్పితిమి; అయితే ఆయన మరుగైన ఆలోచనయొక్క నిశ్చయతను మార్పులేనితనమును మనము వేరువిధముగా గ్రహింపలేము గనుకను, ఆయన నిర్ణయముల స్థిరత్వమును ఊహింపలేము గనుకను, ఆలోచన అను మాట ప్రస్తావింపబడుచున్నది. సంక్షేపముగా, దేవుడు నిర్ణయించినదానిని తప్ప తాను మరేమియు పలుకలేదని ప్రవక్త భావము. ఏలయనగా మాటలు తరచుగా అనాలోచితముగా పలుకబడుచున్నవి, వాస్తవమును మాటలును ఎల్లప్పుడు కలిసియుండవు; అయితే తాను ప్రకటించినదానిని దేవుని మరుగైనదియు మార్పులేనిదియునగు ఆలోచననుండి తీసికొంటినని యిర్మీయా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. తరువాత అతడు, తాను పలికినది లేక చెప్పినది అని చేర్చుచున్నాడు; ఇది అతని బోధకు లేక అతని ప్రవచనమునకు సంబంధించినది. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:13

13. విస్తారమైన జలములయొద్ద నివసించుదానా, అధికమైన ధననిధులు గలదానా, నీ అంతము వచ్చెను, నీ లోభముయొక్క కొలత వచ్చెను.

13. Quae habitas super aquas multas (vel, magnas,) quae multa es in thesauris, (id est, dives, vel, locuples) venit finis tuus, mensura cupiditatis tuae.

{,}שכנתיshekenti అను మాటను ఇక్కడ {,}שכנתshekenet, అనగా నివసించునది అను అర్థముతో తీసికొనవలెను; దానిని బబులోనుయొక్క బిరుదుగా తీసికొనినప్పుడు వాక్యభాగము మరింత స్పష్టముగా ఉండును. అది జలముల మధ్య నివసించునది అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా యూఫ్రటీసు నది పట్టణముప్రక్కగా ప్రవహించుట మాత్రమే గాక (అది మిక్కిలి గొప్ప నది అని మనకు తెలియును), దానిని చుట్టుకొనియుండెను; మరియు అది బబులోనుకు పైభాగమున అనేక ప్రవాహములుగా విభజింపబడి, అనేక ద్వీపములను ఏర్పరచినట్లుండెను; అందుచేత పట్టణమును సమీపించుట మరింత కష్టముగా ఉండెను. ఈ పరిస్థితి దానికి రక్షణగా మాత్రమే గాక ఇతర ప్రయోజనములకును ఉపయోగపడెను: ఏలయనగా ఈ ప్రవాహములు లేక కాలువలు నావలు నడుపదగినవి; అవి కలుగజేసిన నీటిపారుదలచేత భూమియు మరింత ఫలవంతమాయెను. ఈ విధముగా ఈ ప్రవాహములు యుద్ధకాలమున దాని రక్షణకును దాని ఐశ్వర్యమునకును తోడ్పడెను. ఈ కారణముచేత బబులోను జయింపశక్యము కానిదిగా ఎంచబడినను, మిక్కిలి ఫలవంతమైన దేశమైయుండినను, దాని అంతము వచ్చెనని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు.

బబులోను నదుల మధ్య లేక అనేక జలముల మధ్య ఉన్నదనియు, అది ఐశ్వర్యముతో నిండిన పట్టణమనియు అతడు ఈ ఉపోద్ఘాతము చేయకుండినయెడల, ఇదంతయు దేవుడు దానిమీద తన ప్రతిదండనను నెరవేర్చకుండ అడ్డుపడు ఆటంకముగా కనబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా ఈ ఆక్షేపణ సిద్ధముగా ఉండెను, “అనేక జలముల మధ్య కూర్చుండియున్న బబులోను ఎట్లు పట్టబడగలదు? అది ఇన్ని నదులచేత కాపాడబడుచున్నది గనుక, గొప్ప బలమును సైనికుల విస్తారమైన సంఖ్యయు లేకుండ అది క్షేమముగా నిలువక మానదు.” తరువాత మరియొక ఆక్షేపణను తేవచ్చును, బబులోను ధనవంతమైన పట్టణము గనుక అన్నివైపులనుండి సహాయకులను జీతమునకు కుదుర్చుకొనగలదనియు, అంత విస్తారమైన ధనము కలిగియున్నందున అది ఎన్నడును రక్షణ లేనిదిగా ఉండదనియు. అందుచేత ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ రెండు సంగతులను ప్రస్తావించుచున్నాడు; అయితే అతడు చెప్పినదానిని విరోధార్థకముగా తీసికొనవలెను; “నీవు అనేక జలముల మధ్య నివసించుచున్నను, ధననిధులయందు గొప్పదానవైనను, అనగా గొప్ప ధననిధులు కలిగియున్నను, నీ అంతము వచ్చెను” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

నీ లోభముయొక్క కొలత అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}אמתamet అను దానిని “అంతము” అని అనువదించుచున్నారు, అయితే అది సరికాదు; ప్రవక్త కారణము లేకుండ {,}אמת amet అను మాటను ప్రవేశపెట్టలేదు; దాని సరియైన అర్థము మూర, అయితే ఇక్కడ కొలత అని తీసికొనవలెను. జెరోము దానిని “అడుగు” అని అనువదించుచున్నాడు, అది అతని కాలములో వాడుకలో ఉన్న మాట. అయితే భావము చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నది, బబులోను తృప్తిలేని అగాధమువలె లోకముయొక్క ఐశ్వర్యమంతటిని హరించివేసినను, దాని లోభముయొక్క కొలత వచ్చును. ఏలయనగా ఆ జనముయొక్క లోభమునకు హద్దులేదు, అయితే దేవుడు ఎట్టకేలకు దానికి అంతము కలుగజేసెను — వారు దిద్దుబాటు పొందిరని కాదు, దేవుడు వారి ఆశను అణచెను. ఈ అర్థము ప్రకారము ప్రవక్త, వారు ఇంతవరకు అనేక దేశముల ఐశ్వర్యమును మ్రింగివేయుచుండినను, దాని లోభముయొక్క కొలత వచ్చెనని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు రాజ్యాధికారముతో కూడ అన్యాయము చేయు శక్తిని అవకాశమును తీసివేయును. కల్దీయులు ఇన్ని జనములను తమకు లోబరచుకొనియుండినప్పుడు ఇష్టానుసారముగా ప్రవర్తింపగలిగిరి; అయితే దేవుడు ఒక విధముగా వారి బలమును తెగగొట్టినప్పుడు వారి లోభముయొక్క కొలత వచ్చెను; వారు అప్పుడు మానుకొనిరని గాని, వారి దోపిడి స్వభావము దిద్దబడెనని గాని కాదు — ఏలయనగా వారు తమ స్వభావమును మార్చుకొనలేదు; అయితే ఇక్కడ లోభము దాని ఆచరణకు సంబంధించినది, ఏలయనగా అప్పుడు వారి శక్తి వారియొద్దనుండి తీసివేయబడెను, అందుచేత వారు మునుపటివలె తమ దోపిడీలను కొనసాగింపలేకపోయిరి. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:14

14. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా తనతోడని ప్రమాణము చేసియున్నాడు, ఆయన సెలవిచ్చునదేమనగా: గొంగళిపురుగులంత విస్తారముగా నేను నిశ్చయముగా నిన్ను మనుష్యులతో నింపుదును; వారు నీమీద జయధ్వని చేయుదురు.

14. Juravit Jehova exercituum per animam suam, Nisi implevero to homine sicut locusta (hoc est, hominibus sicut locustis, aut bruchis,) qui canunt super to ,{}דדיה (id est, canticum vindemiale, cujus ante facta fuit mentio.)

ప్రవక్త దేవుడు ప్రమాణము చేయుచున్నట్లు చూపుటచేత తాను చెప్పినదానిని మరింత సంపూర్ణముగా స్థిరపరచుచున్నాడు; దేవుడు తన సొంత నామముతోడని ప్రమాణము చేయుట స్థిరపరచుటకు అత్యంత గంభీరమైన విధానము. అయితే ఆయన తన ప్రాణముతోడని ప్రమాణము చేయుచున్నాడని చెప్పునప్పుడు అతడు దేవుని గూర్చి మనుష్యుల భాషలో మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ ప్రాణములతోడని ప్రమాణము చేయునప్పుడు, తమ సొంత ప్రాణమును తాకట్టుగా పెట్టుచున్నట్లు, అది ఒక విధమైన ప్రతిజ్ఞాపూర్వక ప్రకటన. కాబట్టి ఎవడైనను తన ప్రాణముతోడని ప్రమాణము చేసినయెడల, తన ప్రాణము తనకు ప్రియమైనది గనుక దానిని తాకట్టుగా ఉంచుచున్నాడని, తాను అబద్ధప్రమాణముచేత మోసపుచ్చినయెడల దేవుడు ప్రతికారకుడై దానిని తీసివేయునని అతని భావము. ఇది మనుష్యులకు తగును, దేవునికి కాదు; అయితే దేవునికి సరిగా చెందనిది ఆయనకు అన్వయింపబడుచున్నది; ఇతర స్థలములలో మనము చూచియున్నట్లు ఇది అసాధారణము కాదు. దేవుడు అవలంబించు మాటతీరు ఎంత సన్నిహితమైనదో, ఆయన తన్ను మనుష్యులవలె చేసికొని, వారి మధ్య నివసించుచున్నట్లు ఒక విధముగా వారి రూపమును ధరించునప్పుడు, అది మనుష్యులను అంత ఎక్కువగా తాకవలెను.

అయితే ప్రవక్త దేవుని ప్రమాణము చేయుచున్నవానిగా ఎందుకు చూపుచున్నాడో మనము ఇంకను జ్ఞాపకము ఉంచుకొనవలెను, అనగా సందేహమంతయు తొలగింపబడి అతని ప్రవచనమునకు మరింత విశ్వాసము కలుగవలెనని; ఏలయనగా అది దేవునినుండి వచ్చుట మాత్రమే గాక, ప్రమాణముచేత ముద్రింపబడెను.

నేను బబులోనును మిడతలవలె మనుష్యులతో నింపనియెడల అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఇక్కడ శత్రువుల సమూహము మిక్కిలి విస్తారమైన పౌరుల సమూహమునకు ఎదురుగా ఉంచబడుచున్నది. ఏలయనగా బబులోను ఇతర పట్టణములన్నిటిని మించియుండెననియు, అది విశాలమైన దేశమంతటికంటె తక్కువ జనసంఖ్య గలది కాదనియు మనము మరియొకచోట చెప్పితిమి. కాబట్టి అది అంతమంది రక్షకులతో నిండియుండినందున, ఇట్లు ఆక్షేపణ చేసి చెప్పియుండవచ్చును, “నివాసులను పారదోలుటకు చాలినంతమంది శత్రువులు ఎక్కడనుండి రాగలరు? గొప్ప సైన్యము ప్రవేశించినను, అంత విస్తారమైన సమూహముతో పోరాడుటలో అది గొప్ప అపాయములో ఉండును.” అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ పారసీకులను మాదీయులను మిడతలతో పోల్చుచున్నాడు; కోరెషు వివిధ జనములనుండి మిక్కిలి గొప్ప సైన్యమును, అవును, అనేక సైన్యములను కూర్చెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి ప్రవక్తచేత ప్రవచింపబడినది నెరవేరెను, ఏలయనగా కోరెషు తన సేనలను ఒక్క జనమునుండి మాత్రమే కూర్చలేదు, దాదాపు మాదీయులందరిని తనతో తెచ్చెను, మరియు ఇతర అనాగరిక జనములనుండి అనేక దండులను నడిపించెను. కాబట్టి యిర్మీయాచేత చెప్పబడినది సంభవముచేత రుజువాయెను.

వారు జయము పొందుదురని కూడ అతడు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ద్రాక్షపండ్ల కోత పాట లేక కేక అనుదానిచేత అతడు నిస్సందేహముగా జయగీతమును లేక జయధ్వనిని ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఈ పాట, {,}הידדeidad, అప్పుడు యూదులలో వాడుకలో ఉండెను. వారు ద్రాక్షపండ్ల కోత తరువాత సంతోషసూచనగా పాడినట్లే, జయించినవారును తమ శత్రువులమీద జయము పొందిన తరువాత ఉల్లసించుచు జయగీతమును పాడుదురు. గ్రీకు అనువాదకులు దానిని {κέλευσμα}, లేక {κελευμα} అని అనువదించిరి; అది సరిగా నావికుల పాట; వారు రేవును చూచినప్పుడు సంతోషముతో ఉల్లసించి పాడుదురు, ఏలయనగా వారు సముద్రపు అపాయములనుండి విడిపింపబడి, ఎల్లప్పుడు అపాయకరమైన తమ ప్రయాణమును ముగించి, రేవుకు చేరిరి; అక్కడ వారు జీవితమును మరింత సంపూర్ణముగా అనుభవింతురు, అక్కడ వారికి ఆహ్లాదకరమైన గాలియు ఆరోగ్యకరమైన నీరును ఇతర ప్రయోజనములును కలవు. అయితే ప్రవక్తయొక్క సరళమైన భావమేమనగా, పారసీకులును మాదీయులును బబులోనులో ప్రవేశించినప్పుడు, వారు వెంటనే జయము పొందుదురు, అందుచేత పోరాటము లేకుండను ఏ ప్రయాసయు లేకుండను వారు ఉల్లసించి జయగీతమును పాడుదురు. ప్రవక్త ఇప్పుడు మరియొక విధముగా, అనగా దేవుని శక్తిని హెచ్చించుటచేత, తన ప్రవచనమును స్థిరపరచుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:15-16

15. ఆయన తన బలముచేత భూమిని నిర్మించెను, తన జ్ఞానముచేత లోకమును స్థాపించెను, తన ప్రజ్ఞచేత ఆకాశమును విశాలపరచెను.

15. Qui fecit terram in virtute sua, qui statuit (alii vertunt, paravit) orbem in sapientia sua, et in sua intelligentia; extendit coelos;

16. ఆయన తన స్వరమును వినిపించునప్పుడు ఆకాశములో విస్తారమైన జలములు కలుగును; భూదిగంతములనుండి ఆయన ఆవిరి లేచునట్లు చేయును; వర్షము కురియునట్లు ఆయన మెరుపులు పుట్టించును, తన నిధులలోనుండి గాలిని రప్పించును.

16. Ad vocem dando copiam aquarum in coelis, qui attollit (et attollit, ad verbum) elevationes a fine (vel, extremitate) terrae; fulgura in pluviam facit, educit ventum de thesauris suis.

నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని శక్తిని గొప్ప మాటలతో శ్లాఘించుచున్నాడు; అయితే మనము అతని ఉద్దేశమును జ్ఞాపకము ఉంచుకొనవలెను, లేనియెడల ఆకస్మికమైన వాక్యములు ఆసక్తిలేనివిగా ఉండును. యూదులు నిరీక్షణ కలిగియుండునట్లు వారిని ప్రోత్సహించుటయే అతని లక్ష్యము; ఏలయనగా అందరి కన్నులను మిరుమిట్లు గొలిపిన బబులోను వైభవమునుబట్టి వారు దానిని తీర్పుతీర్చరాదు; దేవుడు సాక్ష్యమిచ్చినదానిని తమ సొంత తలంపులచేత కొలువరాదు; కాబట్టి బబులోను ఎట్టకేలకు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడునని వారు సందేహింపకుండునట్లు, విశ్వాసులు తమ తలంపులన్నిటిని లోకముకంటె పైకి లేపి, దేవుని గ్రహింపశక్యముకాని శక్తిని ఆశ్చర్యముతో చూడవలెనని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ఆ రాజ్యముమీదనే తమ కన్నులు నిలిపియుండినయెడల, ప్రవచన వాక్యములను వారు నమ్మియుండుట కష్టము; ఏలయనగా ప్రవక్త మానవ మనస్సుచేత గ్రహింపశక్యము కాని సంగతులను గూర్చి మాటలాడెను.

కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని శక్తిని ఎందుకు వివరించెనో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము, అనగా బబులోను నాశనమును ధ్యానించునప్పుడు విశ్వాసులు లోకమంతటికంటె ఉన్నతమైనదానిని గూర్చి తలంచుట నేర్చుకొనవలెనని; ఏలయనగా అది సాధారణమైన లేక స్వాభావికమైన విధముగా కాక, దేవుని నమ్మశక్యముకాని శక్తిచేతనే జరుగును. ఇవే మాటలు పదియవ అధ్యాయములోను కనబడుచున్నవి; ఇక్కడ మనకు ఎదురగు ఈ అయిదు వచనములు అక్కడ వివరింపబడినవి. అయితే అప్పుడు యిర్మీయాకు వేరొక ఉద్దేశముండెను, ఏలయనగా అతడు యూదా ప్రవాసులను సంబోధించి, దేవుని ఆరాధనయందు స్థిరముగా నిలిచియుండవలెనని వారికి ఆజ్ఞాపించెను: మతము అణచివేయబడినను, జయించిన కల్దీయులు దేవుని గర్వముతో అపహసించినను, వారు తమ మతమునందు స్థిరముగా నిలువవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించి, “మీరు బబులోనుకు వచ్చినప్పుడు, ఆకాశమును భూమిని సృజింపని దేవతలందరు శాపగ్రస్తులు అని చెప్పుడి” అని చెప్పెను (యిర్మీయా 10:11).

మరియు అక్కడ అతడు నిజముగా అన్యభాషను వాడెను; ఏకైక సత్యదేవుని ఆరాధనయందు తాము నిలిచియుందుమని వారు మరింత స్పష్టముగా ఒప్పుకొనునట్లు కల్దీయ భాషలో మాటలాడుటకు వారికి నేర్పెను. దేవుడు కొంతకాలము తన సొంత ప్రజలను శిక్షించినను, ఆయన శక్తి తగ్గిపోలేదని అతడు ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్నదానిని అప్పుడు తరువాత చేర్చెను.

అయితే ఇప్పుడు, మనము చెప్పినట్లు, శరీరసంబంధమైన తీర్పు అసాధ్యమని ఎంచినదానిని సమస్తమును చేయగల ఆ దేవుడు సులభముగా చేయగలడని విశ్వాసులు తెలిసికొనునట్లు, అతడు దేవుని శక్తిని గూర్చి ఉన్నతమైన మాటలతో పలుకుచున్నాడు.

అతడు మొదట, భూమిని నిర్మించినవాడు అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు దేవుని నామమును ప్రస్తావించుట లేదు; అయితే భూమిని నిర్మించినవాడు అని అతడు చెప్పునప్పుడు ఆ మాట మరింత బలమైనది; “ఏకైక సత్యదేవుడు తప్ప ఆకాశమును భూమిని సృజించినవాడు మరెవడు కనబడగలడు?” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి దేవుని నామము వ్యక్తపరచబడియుండినదానికంటె ఈ వాక్యములో ఎక్కువ బలమున్నదని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఈ విధముగా అతడు అన్యజనులచేత కల్పింపబడిన కల్పిత దేవతలందరిని మినహాయించెను; “భూమిని నిర్మించినవాడే ఏకైక సత్యదేవుడు” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. తరువాత అతడు, తన బలముచేత అని చెప్పుచున్నాడు. భూమియొక్క స్థిరత్వమునుబట్టి అతడు దేవుని శక్తిని భూమితో కలిపి మాటలాడుచున్నాడని సంభావ్యము.

తరువాత అతడు, తన జ్ఞానముచేత లోకమును స్థాపించినవాడు, తన ప్రజ్ఞచేత ఆకాశములను విశాలపరచినవాడు అని చేర్చుచున్నాడు. దేవుని జ్ఞానము లోకమంతటను కనబడుచున్నది, అయితే విశేషముగా ఆకాశములలో కనబడుచున్నది. ప్రవక్త నిజముగా సంక్షిప్తముగా మాటలాడుచున్నాడు, అయితే పైనను క్రిందను కనబడు దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన కార్యమును దాని నానావిధ వైవిధ్యములో ధ్యానించుటకు మనలను నడిపించుచున్నాడు. ఏలయనగా లోకము దేవుని జ్ఞానముచేత స్థాపింపబడెనని అతడు చెప్పునప్పుడు అది అల్పమైన సంగతిగా కనబడవచ్చును గాని, ఎవడైనను సమస్త ఫలముల సమృద్ధియందును, లోకమంతటి ఐశ్వర్యమునందును, సముద్రమునందును (అది లోకములో చేరియున్నది) దేవుని జ్ఞానమును ధ్యానించుటకు తన మనస్సును నిలిపినయెడల, అతడు వెయ్యిసార్లు విస్మయముతోను ఆశ్చర్యముతోను నింపబడక తప్పదు: ఏలయనగా దేవుని కార్యములను ఎంత జాగ్రత్తగా పరిశీలింతుమో, అంతగా మనమే ఒక విధముగా శూన్యములోనికి అదృశ్యమగుదుము; అన్నివైపుల మన కన్నులయెదుట కనబడు అద్భుతములు మనలను ముంచివేయుచున్నవి. ఆకాశముల విషయమైతే, అక్కడ మనము ఏమి చూచుచున్నాము? లెక్కలేనన్ని నక్షత్రముల సమూహము, ఒక సైన్యము తన పంక్తులన్నిటిలో అంతటను క్రమముగా నిలిపినట్లు అమర్చబడియున్నది; మరియు సంచరించు గ్రహములు, స్థిరముగా లేనివై, ప్రతిదానికి దాని సొంత మార్గమున్నను, నక్షత్రముల మధ్య కనబడుచున్నవి. తరువాత సూర్యుని గమనము, అది మనలో ఎంత ఆశ్చర్యమును పుట్టింపవలెను! — ఖగోళశాస్త్ర వ్యవస్థనంతటిని గ్రహించువారిలో మాత్రమే కాదు, దానిని తమ సొంత కన్నులతో మాత్రమే చూచువారిలోను అని నేను చెప్పుచున్నాను; ఏలయనగా సూర్యుడు తన దినగమనములో అంత గొప్పదియు అపారమైనదియునగు దూరమును పూర్తిచేయునప్పుడు, అట్టి అద్భుతమును చూచి విస్మయపడనివారు బుద్ధిహీనులకంటె అధికముగా మందబుద్ధులై యుండవలెను; మరియు అందరికి తెలిసినట్లు, సూర్యునికి ప్రతి సంవత్సరము నెరవేరు దాని సొంత గమనమున్నది, అది ఎన్నడును తన సరిహద్దులను ఏ కొంచెమైనను దాటదు; ఆ గోళముయొక్క పరిమాణము అపారమైనది (అందరికి తెలిసినట్లు, అది భూమిని మిక్కిలి మించియున్నది), అయినను అది గొప్ప వేగముతో దొర్లుచున్నది, అదే సమయమున క్రమక్రమముగా నెమ్మదిగా ముందుకు సాగుచున్నట్లు అంత క్రమముగా దొర్లుచున్నది. నిశ్చయముగా ఇది దేవుని జ్ఞానమునకు ఆశ్చర్యకరమైన నిదర్శనము. కాబట్టి ప్రవక్త సామాన్యమైన రీతిగా మాటలాడుచున్నను, భక్తులు దేవుని కార్యములను పరిశీలించుటకు తమ మనస్సులను నిలుపునట్లు వారికి ధ్యానించుటకు విషయములను అందించుచున్నాడు. ఆకాశములు మేఘములచేత కప్పబడినప్పుడెల్ల దేవుడు వాటిని విశాలపరచుచున్నాడని కొందరు ఈ మాటలను వివరించుచున్నారు; అయితే ఇది ప్రవక్త భావమునకు పూర్తిగా అన్యమైనది; ఏలయనగా ఈ వచనములో అతడు ప్రకృతియొక్క నిత్యక్రమమును సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు, తరువాతి వచనములో అప్పుడప్పుడు సంభవించు మార్పులను గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లే.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఒకసారి మమ్మును నీ సంరక్షణక్రిందికి చేర్చుకొన దయచూపితివి గనుక, మేము నీ హస్తబలముమీద ఆనుకొనుట నేర్చుకొనునట్లును, మా శత్రువుల దాడులచేతను క్రూరత్వముచేతను అన్నివైపులనుండి అనేక భయములు మాకు ఎదురగుచున్నను, మేము స్థిరముగా నిలిచి, నీ నామమును బట్టి ప్రార్థించుటయందు పట్టుదలతో కొనసాగునట్లును దయచేయుము; నీవు ఒక్కసారి మాత్రమే కాక, మాకు నీ సహాయము అవసరమైనప్పుడెల్ల మా విమోచకుడవుగా ప్రత్యక్షమగువరకును, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా పరలోకములో మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి ఎట్టకేలకు నీవు మమ్మును చేర్చుకొనువరకును అట్లు దయచేయుము. — ఆమేన్.

నూట ఎనుబది యెనిమిదవ ఉపన్యాసము

మన గత ఉపన్యాసములో, దేవుని సాధారణ కార్యములలో కనబడు ఆయన శక్తిని ప్రవక్త శ్లాఘించు స్థలమువద్ద మనము నిలిచితిమి. అతడు ఇంతకుముందు సృష్టిని గూర్చి మాటలాడి, ఆకాశమందును భూమియందును దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన జ్ఞానమునకును ఆయన శక్తికిని అనేక స్పష్టమైన నిదర్శనములున్నవని సంక్షిప్తముగా చూపిన తరువాత, ఇప్పుడు వర్షములను గాలులను గూర్చి చెప్పుచున్నాడు. ప్రకృతియొక్క స్థిరక్రమమునకును ప్రతిదినము గమనింపబడు మార్పులకును భేదమున్నదని మనము ఇంకను చెప్పితిమి; ఏలయనగా ఆకాశముయొక్కయు భూమియొక్కయు రూపము ఎల్లప్పుడు ఒకేవిధముగా ఉండినయెడల, దేవుని శక్తియు జ్ఞానమును అంత ఆశ్చర్యకరముగా కనబడవు; అయితే ఆకాశములు మేఘములచేత కప్పబడినప్పుడు, వాయువు ఒకప్పుడు ప్రశాంతముగాను మరియొకప్పుడు గాలులచేత కలతపడియు ఉన్నప్పుడు, తుపానులు అకస్మాత్తుగా లేచి తరువాత వర్షములు కురియునప్పుడు, దేవుడు ఈ విధముగా తన నానావిధమైన జ్ఞానమును శక్తిని సజీవముగా కనుపరచుచున్నాడు.

కాబట్టి మనము చూచినదానిని సంక్షిప్తముగా స్పృశించిన తరువాత, ప్రవక్త దేవుని శక్తికిని జ్ఞానమునకును నిదర్శనములుగా, తమ వివిధ మార్పులలో మనకు కనబడు సంగతులను చేర్చుటకు కారణమిదే. ఆయన తన స్వరముచేత మాత్రమే ఆకాశములలో విస్తారమైన జలములను ఇచ్చుచున్నాడనియు, తరువాత భూదిగంతమునుండి ఆవిరులను లేపుచున్నాడనియు, పరస్పర విరుద్ధమైనవిగా కనబడు మెరుపులను వర్షమును ఆయన సృజించుచున్నాడనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. చివరకు, ఆయన తన నిధులలోనుండి గాలులను రప్పించుచున్నాడని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

తత్త్వవేత్తలు నిజముగా ఈ సంగతులకు కారణములను పేర్కొనుచున్నారు, అయితే మనము ఊటయొద్దకే, మూలకారణమునొద్దకే రావలెను, అనగా లోకములో సంగతులు ఈ విధముగా అమర్చబడియున్నవి, మధ్యస్థమైనవియు అధీనమైనవియునగు కారణములున్నను, ప్రథమకారణము, అనగా దేవుని జ్ఞానమును శక్తియు, ఎల్లప్పుడు ప్రముఖముగా కనబడుచున్నది. గాలులు భూమినుండి లేచుచున్నవి, ఏలయనగా దానినుండి ఆవిరులు బయలుదేరుచున్నవి; అయితే ఆవిరులు, ఎవనిచేత సృజింపబడుచున్నవి? తమంతట తామే కాదు: కాబట్టి దేవుడే వాటికి ఏకైక కర్త అని దీనినుండి తేలుచున్నది. మరుగైన స్థలములను అతడు నిధులు అని పిలుచుచున్నాడు: ఒకడు తన గిడ్డంగినుండి ఇదియో అదియో బయటకు తీయునట్లు, గాలులు మరుగైన స్థలములనుండి తమంతట తామే కాక, వాటిని మూసియుంచినట్లు పట్టియుంచు దేవునిద్వారా బయటకు వచ్చుచున్నవని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ అక్షరశః మరల చెప్పబడినదానిని మనము ఇంతకుముందే పదియవ అధ్యాయములో (యిర్మీయా 10) వివరించితిమని నేను మీకు ఇదివరకే జ్ఞాపకము చేసియున్నాను గనుక, ఈ సంగతులను కేవలము స్పృశించి దాటిపోవుచున్నాను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:17

17. ప్రతి మనుష్యుడు తన జ్ఞానమువలన పశుప్రాయుడాయెను; ప్రతి కంసాలి తాను చెక్కిన విగ్రహమునుబట్టి అవమానము నొందుచున్నాడు; అతడు పోతపోసిన విగ్రహము మాయయే, వాటిలో ప్రాణమేమియు లేదు.

17. Infatuatus est omnis homo a scientia, pudefactus omnis conflator a sculptili; quia mendacium est fusile, et non est spiritus in ipsis.

మనుష్యులు తమ సొంత తలంపుల ప్రకారము జ్ఞానులుగా ఉండ వెదకుదురు గనుక వారు ఎట్లు తప్పిదములలోనికిని కల్పనలలోనికిని జారిపోవుదురో ప్రవక్త చూపుచున్నట్లుగా ఈ వచనము సాధారణముగా వివరింపబడుచున్నది; పౌలు రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రిక మొదటి అధ్యాయములో, మనుష్యులు తమ సొంత మెదడులు సూచించినదానినెల్ల అనుసరించుచున్నారు గనుక తమ సొంత జ్ఞానములో వ్యర్థులగుచున్నారని విగ్రహారాధనకు కారణముగా చెప్పుచున్నాడు. ఈ సిద్ధాంతము తనంతట తాను సత్యమైనదియు ఉపయోగకరమైనదియునై యున్నది; ఏలయనగా మనుష్యులు తమకు అర్పింపబడిన దేవుని జ్ఞానమును భయభక్తులతో అంగీకరింపక, తమ సొంత కల్పనలనే నమ్మిరి గనుక, తమకొరకు విగ్రహములను కల్పించుకొనిరి: మరియు మనుష్యుడు తన సొంత తలంపుల ప్రకారము ఊహించునదంతయు కేవలము వ్యర్థమే గనుక, దేవుని గూర్చి అహంకారముతో తమ సొంత భావములను ఏర్పరచుకొనువారు పూర్తిగా బుద్ధిహీనులును మతిభ్రమ గలవారును అగుట ఆశ్చర్యము కాదు. అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ వేరొక సంగతిని ఉద్దేశించుచున్నాడని సందర్భమునుండి స్పష్టమగుచున్నది, అనగా విగ్రహములను పోతపోయు లేక సాగగొట్టు లేక మరి ఏ విధముగానైనను వాటిని రూపించు శిల్పకారులు, తమ సొంత కళచేతను నేర్పుచేతను దేవతలను చేయగలమని తలంచుటలో పూర్తిగా మతిభ్రమ గలవారై యున్నారు. ఒక కర్రదుంగ నేలమీద పడియుండి, ఏ గౌరవమును లేకుండ కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడుచున్నది; ఇప్పుడు శిల్పకారుడు దానికి రూపము చేర్చినప్పుడు, ఆ దుంగ దేవునిగా ఆరాధింపబడ మొదలుపెట్టుచున్నది; దీనికంటె గొప్ప వెఱ్ఱితనమేదైనను ఊహింపగలమా? రాళ్లను గూర్చియు, వెండిని గూర్చియు, బంగారమును గూర్చియు ఇదే సంగతి చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా అది విలువైన లోహమైనను, అది ఒక నిర్దిష్టమైన రూపమును ధరింప మొదలుపెట్టువరకు దానికి ఏ దైవత్వమును ఆపాదింపబడదు. ఇప్పుడు ఒక పోతపోయువాడు విగ్రహమును పోతపోసినప్పుడు, బంగారముయొక్క లేక వెండియొక్క ముద్ద దేవుడెట్లు కాగలదు? కాబట్టి మనుష్యులు తమ జ్ఞానములో మృగములవలె ఉన్నారని, అనగా అంత వ్యర్థమైనవియు బుద్ధిహీనమైనవియునగు సంగతులకు తమ నేర్పును వినియోగించునప్పుడు, అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఈ భయంకరమైన వెఱ్ఱితనమును గద్దించుచున్నాడు. అయితే హెబ్రీ శైలియొక్క సాధారణ వాడుక ప్రకారము అతడు ఒకే సంగతిని రెండుసార్లు ప్రస్తావించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్తలచేత ఒకే సంగతి స్థిరపరచుటకై తరచుగా రెండుసార్లు చెప్పబడుచున్నదని మనకు తెలియును.

కాబట్టి మనుష్యులు జ్ఞానముచేత బుద్ధిహీనులైరని చెప్పిన తరువాత, వారు చెక్కిన విగ్రహమునుబట్టి అవమానము పొందిరని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ మాటలలో అసంగతత్వమున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా {,}פסלpesal, “చెక్కిన,” అను మాట {,}צרףtsareph, “పోతపోయువాడు,” లేక కంసాలి అను మాటతో సరిగా పొసగదు; అయితే ప్రవక్త భాగమును సమస్తమునకు బదులుగా చెప్పుచు, తమ సొంత చేతిచేతను నేర్పుచేతను దేవతలను పోతపోయగలమని లేక సాగగొట్టగలమని లేక ఏ విధముగానైనను రూపింపగలమని తలంచుటలో శిల్పకారులందరు బుద్ధిహీనులును మతిభ్రమ గలవారును అని మాత్రమే అతని భావము. దీనిని రుజువుచేయుటకు, వాటిలో ఆత్మయైనను ఊపిరియైనను లేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఇది చాలినంత రుజువే; ఏలయనగా దేవుడు జీవపు ఊట అని మనకు తెలియును, అందుచేత మోషే ఆయనను “సర్వశరీరుల ఆత్మలకు దేవుడు” అని పిలుచుచున్నాడు (సంఖ్యాకాండము 16:22).

కాబట్టి సమస్త జీవరాసులయందు వ్యాపించియున్న జీవము ఏదైనను, అది ఏకైక నిజమైన ఊటయగు దేవునియొద్దనుండి మాత్రమే ప్రవహించుచున్నది. అట్లయితే, బంగారపు లేక వెండి ముద్దకంటెను, కఱ్ఱ దుంగకంటెను, రాతికంటెను దైవత్వమునకు తక్కువ పోలికగలది, లేక దానితో తక్కువ సంబంధముగలది ఏమున్నది? వాటియందు జీవమైనను బలమైనను లేదు. మనుష్యునికంటె వాడిపోవునది మరేదియు లేదు; అయినను అతనిలో జీవమున్నంతకాలము అతడు దైవికమైన దేనినో కలిగియున్నాడు; కాని మృతదేహమునకు దేవుని పోలియున్నది ఏమున్నది? అయినను మనుష్యాకారముగా చెక్కబడిన కఱ్ఱ దుంగకంటెను రాతికంటెను మానవ శరీరపు రూపమే దేవుని మహిమకు మరి సమీపముగా వచ్చుచున్నది. కాబట్టి అన్యజనులందరు తమలో ఏ ఆత్మయు లేని కల్పిత దేవతలను పూజించిరను వారి ఈ వెఱ్ఱితనమును ప్రవక్త నిందించుట నిర్హేతుకము కాదు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:18

18. అవి మాయయే, భ్రమలచేత కలిగిన పని; వాటి దండన కాలమున అవి నశించును.

18. Vanitas ipsi, opus illusionum, tempore visitationis ipsorum peribunt.

అతడు విగ్రహములను అబద్ధమని పిలిచినట్లే, ఇప్పుడు అదే భావములో అవి వ్యర్థమని ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా అవి వాస్తవమైనవి కావు, వట్టి ఆడంబరములు, లేక భూతములు, లేక ముసుగులు మాత్రమే; తరువాత అవి భ్రమల పని అని చెప్పుటచేత అతడు తన భావమును మరి స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. అయితే {,}תעתעיםtoroim అను పదమును అతడు కర్మార్థములో కాక కర్తృార్థములో వాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. కాబట్టి అది మనుష్యులకు ఉరిగా ఉండిన మోసకరమైన పని అని అతని భావము; అవి వంచన పని, లేక వంచనలు అని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

ఈ వాక్యభాగమును, దీనివంటి వాటిని జాగ్రత్తగా గమనించవలెను; ఏలయనగా పోపు మతస్థులు తమ ప్రతిమలు పూజింపబడకూడదనియు, అయితే అవి విద్యలేనివారికి గ్రంథములనియు ఒప్పుకొనునప్పుడు తాము తప్పించుకొను మార్గము కనుగొంటిమని తమకుతామే తలంచుచున్నారు. తమ అభిప్రాయములలో మితముగా ఉండువారు ఈ సాకును ఆశ్రయించుచున్నారు. ఇది ఒకప్పుడు గ్రెగొరీచేత సూచింపబడెను, కాని మిక్కిలి బుద్ధిహీనముగా సూచింపబడెను; మరియు పోపు పీఠము క్రింద ఇతరులకంటె ఎక్కువ జ్ఞానోదయము పొందినవారుగా కనబడగోరువారు ప్రతిమలు అజ్ఞానుల గ్రంథములు గనుక వాటిని సహింపవలెనను అదే మాటను పునరుచ్చరించుచున్నారు. అయితే దానికి భిన్నముగా పరిశుద్ధాత్మ ఇక్కడను, హబక్కూకు ప్రవక్తద్వారాను ఏమి ప్రకటించుచున్నాడు? అవి వంచనల పని, కేవలము ఉరులును వలలును అని. (హబక్కూకు 2:18.) కాబట్టి విగ్రహములనుండియు చిత్రపటములనుండియు ఉపదేశమును వెదకువారందరు ఏమియు సంపాదింపక, సాతాను ఉరులలో చిక్కుకొని, వంచనలు తప్ప మరేమియు కనుగొనరు. మరియు నిస్సందేహముగా, ఏకైక సత్య దేవుని ధ్యానమునుండి మనలను ఈడ్చుకొనిపోవునది ఏదైనను న్యాయముగా వంచనగాను మోసముగాను ఎంచబడవలెను; ఏలయనగా చిత్రపటమును గాని విగ్రహమును గాని చూచుటచేత సత్య దేవుని గూర్చి సరియైన భావమును ఎవడు ఏర్పరచుకొనగలడు? ఈ విధముగా ఆయనను గూర్చిన సత్యము అబద్ధముగా మార్చబడుట లేదా? ఆయన మహిమ ఈ విధముగా హీనపరచబడుట లేదా? ఏలయనగా ఆయన ఒక్కడే దేవుడని మనము ఎంచినప్పుడును, ఆకాశమును భూమిని నింపు అనంతమైన సారమును ఆయనకు ఆరోపించినప్పుడును, ఆయన ఆత్మయని ఒప్పుకొనినప్పుడును, సంక్షేపముగా, సరిగా చెప్పవలెనంటే ఆయన ఒక్కడే ఉనికిగలవాడనియు, ఆకాశమును భూమియు వాటిలోని సమస్తమును ఆయన శక్తిచేతనే ఉనికిలో ఉన్నవనియు మనము ఎరిగినప్పుడును మాత్రమే మనకు దేవుని గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానము కలదు. రాయి గాని కఱ్ఱ గాని ఈ సంగతులను మనకు బోధింపగలదా? లేదు; దానికి భిన్నముగా, దేవుడు ఒక నిర్దిష్ట స్థలమునకు స్థిరపరచబడి బంధింపబడియున్నాడని ఊహించుటకు రాయి నన్ను నడిపించుచున్నది. మరియు దేవుని జీవము రాతియందు గాని కఱ్ఱయందు గాని కనబడుచున్నదా? అంతేకాక, శరీరమునకు, అదియు నిర్జీవమైన శరీరమునకు, అనంతమైన ఆత్మతో ఏమి పోలిక కలదు? కాబట్టి యెషయా గ్రంథములో వ్రాయబడియున్నట్లు, తాను ఈ విధముగా పూర్తిగా హీనపరచబడుచున్నానని ఆయన ఫిర్యాదు చేయుట నిర్హేతుకము కాదు: “మీరు నన్ను ఎవనితో పోల్చుదురు? నేను భూమిని నా పిడికిలిలో ఇముడ్చుకొనుచున్నాను, మీరైతే నన్ను కఱ్ఱకును రాతికిని పరిమితము చేయుచున్నారు.” (యెషయా 40:12, 18)

ఒక్క మాటలో, దేవుడు శరీరధారియను తలంపు తప్ప మనుష్యుల మనస్సులు విగ్రహములనుండి మరి ఏ దోషమును పొందకపోయినను, దానికంటె విపరీతమైనది ఏమి కాగలదు?

కాబట్టి విగ్రహములన్నియు మాయయనియు, వంచన లేక మోసముయొక్క పనియనియు ప్రవక్త ఇక్కడ నిర్హేతుకముగా చెప్పుటలేదని మనము దీనినిబట్టి చూచుచున్నాము.

కల్పిత దేవతలన్నియు దండన కాలమున నశించును అని అతడు చివరగా జతచేయుచున్నాడు. ఈ వాక్యములో అతడు విశ్వాసులను ఓర్పుకలిగియుండుమని హెచ్చరించుచు, వారు నిరుత్సాహపడకుండునట్లు ఒక విధముగా వారి మనస్సులను నిలబెట్టుచున్నాడు; ఏలయనగా విగ్రహముల రక్షణ తప్ప మరి ఏ రక్షణయు లేని బబులోను రాజ్యము వర్ధిల్లుచుండుట చూచుట చిన్న శోధన కాదు. కల్పిత దేవతలే తమ క్షేమమునకు కావలివారును సంరక్షకులునై యున్నవనియు, వాటిద్వారానే తాము తమ పొరుగువారినందరిని లోపరచుకొంటిమనియు బబులోనీయులు తలంచినందున, వారు తమ మూఢనమ్మకములకు మరి మరి అంకితులైరి; తమ ఐశ్వర్యమంతటిని అధికారమంతటిని వాటి ప్రతిఫలముగా వారు ఎంచిరి. అట్టి శోధనచేత భక్తుల మనస్సులు కదలింపబడకుండ ఉండలేవు గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని ఆదుకొనుచు, విగ్రహములు నశింపవలసిన దండన కాలముకొరకు కనిపెట్టుకొనియుండుమని వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అయినను వాటి దండన కాలమున అవి నశించును అని అతడు చెప్పునప్పుడు, విగ్రహములనే కాక బబులోనీయులను కూడ ఉద్దేశించియుండవచ్చును; అనగా కల్దీయులు దండింపబడునప్పుడు అని.

అయితే ప్రవక్త ఇంతకుముందు దుష్టులందరిని భ్రష్టులందరిని గూర్చి మాటలాడెను గనుక, దండన కాలము ఇక్కడ ముఖ్యముగా విగ్రహములకే వర్తించుననుట సంభావ్యము. ఇది ఏలాగున్నను, విగ్రహారాధికులు కొంతకాలము ఎంతగా వర్ధిల్లినను, ఇక్కడ దండన కాలమని పిలువబడిన తగిన సమయము వచ్చువరకు దేవుని హస్తమును ఓర్పుతో సహింపవలెనని చూపుటయే అతని ఉద్దేశమని మనము గ్రహించుచున్నాము. మరియు ఈ రూపకాలంకారము మనుష్యుల తలంపులకు సంబంధించినది; ఏలయనగా దేవుడు భక్తిహీనులను విడిచిపెట్టుచుండగా ఆయన పరలోకములో సోమరిగా నివసించుచు మనవైపునుండి తన కన్నులు త్రిప్పుకొనుచున్నాడని మనము తలంచుచున్నాము. అందుచేత ప్రవక్త దేవుని తీర్పును దండన (దర్శనము) అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన అప్పుడు తాను మనుష్యుల వ్యవహారములను అలక్ష్యము చేయువాడు కాడని స్పష్టమైన రుజువులచేత నిజముగా కనుపరచుచున్నాడు. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:19

19. యాకోబుయొక్క భాగమైనవాడు వాటివంటివాడు కాడు; ఆయన సమస్తమును నిర్మించువాడు; ఇశ్రాయేలు ఆయనకు స్వాస్థ్యముగానున్న గోత్రము; సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అని ఆయనకు పేరు.

19. Non sicut ipsi (vel, sicut ipsa, si ad idola referimus) portio Jacob; quia fictor omnium ipse, et virga haereditatis ejus, Jehova exercituum nomen ejus.

విగ్రహములు కేవలము వంచనలును పరిహాసములును అని మాత్రమే ప్రవక్త చెప్పియుండినను అది నిజముగా ఏదో ఒక విషయమే అగును; కాని దానికి ప్రతిగా అతడు ఏకైక సత్య దేవుని మహిమను ప్రకటింపకపోయిన యెడల, అతని బోధలోని ఈ భాగము చల్లనిదిగాను ఆసక్తిరహితమైనదిగాను ఉండియుండును. విగ్రహములు ఏమియు కావనియు, మనుష్యులు వాటియందు ఏదో దైవత్వము కలదని ఊహించునప్పుడు వారు మిక్కిలి బుద్ధిహీనముగా మోసపోవుచున్నారనియు, పూర్తిగా మతిభ్రమ చెందియున్నారనియు మనము నిజముగా ఎరుగవలెను. కాని ముఖ్యమైన సంగతి ఏదనగా, సత్య దేవుడే మన యెదుటికి తేబడవలెను, మన తలంపులన్నిటిని ఆయనవైపు త్రిప్పుటకు మనము బోధింపబడవలెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు చేయుచున్నది ఇదే; ఏలయనగా విగ్రహములను పూజించుటలో అన్యజనుల బుద్ధిహీనతను బయలుపరచి, అదంతయు మోసమును అబద్ధమును తప్ప మరేమియు కాదని చూపిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు, యాకోబుయొక్క భాగము ఆ కల్పిత దేవతలవంటిది కాదు అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు తన్నుతాను బయలుపరచుకొనిన దేవుడు విగ్రహములన్నిటికంటె బహుగా భిన్నమైనవాడు.

మరియు నిస్సందేహముగా, సత్య దేవుడు తెలియబడితేనే తప్ప ప్రవక్త ఇంతకుముందు పేర్కొనిన మాయ తగినంతగా గ్రహింపబడదు. ఏలయనగా ప్రాచీన తత్వవేత్తలలో కొందరు సామాన్య జనుల స్థూలమైన దోషములను పరిహసించినను, వారికి ఆధారపడుటకు స్థిరమైనది గాని నిశ్చయమైనది గాని ఏదియు లేకుండెను; “దేవుడు ఏమిటి?” అని అడుగబడినప్పుడు ఆలోచించుటకు సమయము కోరి, అనేక వాయిదాల తరువాత, దేవుని స్వభావమును గూర్చి తాను ఎంత ఎక్కువగా విచారించెనో తన తలంపులన్నియు అంత ఎక్కువగా మునిగిపోయెనని ఒప్పుకొనినవానివలెనే వారును ఉండిరి.

దేవుడు ఏమైయున్నాడో మనుష్యులు బోధింపబడువరకు వారి విషయములో ఇది తప్పక ఇట్లే యుండును; మరియు ఆయన తన్నును తన మహిమను అద్దములోవలె కనుపరచువరకు అది ఎన్నటికిని జరుగదు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఏకైక సత్య దేవుని విగ్రహములకును మర్త్యుల కల్పనలన్నిటికిని ఎదురుగా నిలుపుచు, ఆయనను యాకోబుయొక్క భాగము అని పిలుచుటకు కారణమిదే: ధర్మశాస్త్రము దేవుని మహిమయొక్క ప్రతిబింబమువంటిది. ఏర్పరచబడిన ప్రజల రక్షణకు అవసరమైనంతమట్టుకు ఆయన అక్కడ తన్నుతాను స్పష్టముగా కనుపరచుకొనెను గనుక, సత్య దేవుని గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానమునకు మనుష్యులను ఆహ్వానించుటకై ప్రవక్త, ధర్మశాస్త్రమును అద్దముగా వారి కన్నులయెదుట ఉంచినట్టు, ఆయనను యాకోబుయొక్క భాగము అని పిలుచుచున్నాడు. కాబట్టి యాకోబుయొక్క భాగము దేవుడే; ఆయన కల్పిత దేవతలవంటివాడు కాడు; ఎట్లనగా? ఆయన సమస్తమును నిర్మించువాడు గనుక. ఏకైక సత్య దేవునికిని కల్పిత దేవతలకును మధ్య అతడు కొద్ది మాటలతోనే భేదము చూపుచున్నాడు నిజమే; కాని ఈ సంక్షిప్త వాక్యములో నేను ఇంతకుముందు వివరించినదానిని, అనగా దేవుడు జీవపు ఊటయు అందరికిని జీవమునై యున్నాడనియు, మరియు ఆయన సారము ఆత్మసంబంధమైనదియు అనంతమైనదియు అనియు అతడు ఇముడ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఆకాశమును భూమిని సృజించినట్లే, అవశ్యముగా తన శక్తిచేత ఆ రెంటిని ఆయన భరించుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రవక్త సంక్షిప్తముగా మాటలాడుచున్నాడు గాని చల్లగా మాటలాడుటలేదని మనము చూచుచున్నాము; మరియు ఈ వాక్యభాగమునుండి ఒక ప్రయోజనకరమైన బోధను నేర్చుకొనుచున్నాము, అదేదనగా దేవుడు తన కార్యములయందు తప్ప మరి ఎక్కడను మనచేత గ్రహింపబడడు. కాబట్టి వ్యర్థులైన మనుష్యులు, చెప్పవలెనంటే, ఏ ఆచరణాత్మకమైన జ్ఞానమును తమలో లేని ఊహాగానములతో తమ్మునుతాము అలయించుకొనుచున్నారు గనుక, వారు అనేక పిచ్చి సంగతులలోనికి తలక్రిందుగా పరుగెత్తుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. కాబట్టి మనకు తగినదానికంటె ఎక్కువగా దేవుని సారమును గూర్చి విచారింపకుండునట్లు ఈ విషయములో మనము మితముగా ఉందము. కాబట్టి దేవుడు ఏమైయున్నాడో గ్రహింపవలెననియు, లేక ఆయనను గూర్చిన జ్ఞానమును ఎట్లు పొందవలెననియు మనము వెదకునప్పుడు, మన తలంపులన్నిటిని, కన్నులను, మనస్సులను ఆయన కార్యములవైపు త్రిప్పుదము.

అలాగే ఈ వాక్యభాగములో ప్రవక్త దేవుని సమస్తమునకు కర్తయనియు నిర్మాతయనియు పిలుచుటచేత, మూఢనమ్మకములన్నిటియొక్క వ్యర్థత బయలుపరచబడుచున్నది; ఎట్లనగా? ఆకాశమును భూమిని సృజింపని శక్తి వ్యర్థమైనదియు నిష్ప్రయోజనమైనదియు అని మనము దీనినుండి నేర్చుకొనుచున్నాము; కాని ఆకాశమునకును భూమికిని ఏకైక సృష్టికర్త దేవుడే గనుక, ఆయన ఒక్కడే దేవుడు. ఆయన ఒక్కడే సత్య దేవుడు గనుక, మనుష్యుల కల్పనలు లేక కట్టుకథలు పూర్తిగా పిచ్చివనియు, కాబట్టి అవి మానవజాతిని మోసపుచ్చుటకు అపవాదియొక్క కుయుక్తులును వంచనలును అనియు అది అనుసరించుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు సమస్తమును సృజించినవాడని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతని బోధ ఇతరులనందరిని మినహాయించునదని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా సమస్తమును సృజించినవాడు కనబడని చోట నిశ్చయముగా ఏ దైవత్వమును ఉండజాలదు.

అతడు, ఆయన స్వాస్థ్యపు దండము అని జతచేయుచున్నాడు. ఇది దేవునికి వర్తించునట్లు కనబడుచున్నది, కాని పదియవ అధ్యాయములో ఇశ్రాయేలు అను పదము చేర్చబడియున్నది; లేకపోతే ఈ ఐదు వచనములు అక్షరశః ఏకీభవించుచున్నవి; అయితే ఆ వాక్యభాగములో ఇశ్రాయేలు దేవుని స్వాస్థ్యపు దండమని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

ఇక్కడ దండము అనగా కొలత కఱ్ఱ; ఏలయనగా ఈ పోలిక భూములను కొలుచుటనుండి తీసికొనబడినది; పూర్వికులు కొలుచుటకు నిర్దిష్టమైన పొడవుగల కఱ్ఱలను వాడుచుండిరి. అందుచేత హెబ్రీయులు స్వాస్థ్యమును స్వాస్థ్యపు దండము అని పిలిచిరి; ఏలయనగా అది కొలువబడినదై నిర్దిష్టమైన సరిహద్దులు గలదై యుండెను: ఒకడు ఒక పొలమును స్వాధీనపరచుకొనినప్పుడు, అది కొలువబడియున్నందున అందులో ఎన్ని ఎకరములున్నవో అతడు ఎరుగును. అయితే ఈ రెండు సంగతులును తగినట్లుగాను సత్యముగాను చెప్పవచ్చును, అనగా ఇశ్రాయేలు దేవుని స్వాస్థ్యపు దండమనియు, దేవుడే స్వాస్థ్యపు దండమనియు; ఏలయనగా పరస్పర ఐక్యత కలదు. దేవుడు మనలను తన స్వాస్థ్యముగా చేసికొని మనలను తన సొత్తుగా కలిగియుండుటకు ఇష్టపడుచు ఈ ఘనతతో మనలను అనుగ్రహించునట్లే, ఆయన తన్నుతాను మనకు స్వాస్థ్యముగా అర్పించుకొనుచున్నాడు. “యెహోవా నా భాగము,” మరియు “యెహోవా నా స్వాస్థ్యభాగము” అని, అనగా నా వంశపారంపర్య భాగము అని దావీదు తరచుగా చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ స్థలములో ఈ మాటలను దేవునికి అన్వయించినను భావము అనుచితముగా ఉండదు. అయినను ఇశ్రాయేలు అను పదము పూర్వపు స్థలములో కనబడుచున్నందున, అది ఇక్కడ అంతర్గతముగా ఉన్నదని ఎంచవచ్చును.

చివరగా అతడు, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అని ఆయనకు పేరు అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఒక వ్యత్యాసము సూచింపబడియున్నది; ఏలయనగా ఇది సామాన్యమైన లేక సాధారణమైన పేరైనట్టు అతడు ఈ బిరుదుతో దేవుని ఘనపరచుటలేదు; కాని ఆయనకు సొంతమైన హక్కును ఆయనకొరకు కోరుచు, ఈ విధముగా విగ్రహములన్నిటినుండి ఆయనను వేరుపరచుచున్నాడు.

కాబట్టి ఈ పేరు సత్య దేవునికి, అనగా ఇశ్రాయేలు దేవునికి మాత్రమే చెందునని చెప్పుటచేత, ఈ భేదముచేత ఆయన విగ్రహములన్నిటికంటె భిన్నుడనియు, మనుష్యులు ఏదైన శక్తిని విగ్రహములకు ఆరోపించి, వాటినుండి క్షేమమును ఆశించి, వాటియొద్దకు పారిపోవునప్పుడు వారు దేవదూషకులగుచున్నారనియు అతడు సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ పేరు దేవునికి మాత్రమే చెందును గనుక, సమస్త శక్తియు బలమును సంపూర్ణముగా ఆయనయందే నివసించుచున్నవని అది అనుసరించుచున్నది. ఇది ఇట్లుండగా, దేవతల సంఖ్యను సమూహమును గూర్చి లోకము ఎన్నడైనను ఊహించినదంతయు పూర్తిగా నిష్ప్రయోజనమైనది. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:20-23

20. నీవు నాకు యుద్ధపు గదవు, యుద్ధాయుధములవంటివాడవు; నీచేత నేను జనములను విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత రాజ్యములను నాశనము చేయుచున్నాను;

20. Malleus tu mihi, vasa (vel, instrumenta) proelii, (aut, bellica,) et conteram (vel, contrivi) per to gentes, et perdam (vel, perdidi, malo in proeterito tempore accipere utrunque verbum, rationem postea dicam) per to regna; 446 ఇక్కడ హెబ్రీ పాఠము యిర్మీయా 10 లోని దానితో సరిగ్గా సమానమైనదే, ఇక్కడ “ఇశ్రాయేలు” అనునది విడిచిపెట్టబడుట తప్ప; అయినను Vulg., Syr., మరియు Targ. వేరొక అనువాదమును ఇచ్చుచున్నవి; కాని Sept. లో అది అదే విధముగా ఉన్నది. అయితే అనేక ప్రతులలో ఇక్కడ “ఇశ్రాయేలు” అని ఉన్నది; నిస్సందేహముగా అదే సరియైన పాఠము. — సం.

21. నీచేత గుఱ్ఱములను వాటిని ఎక్కువారిని విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత రథములను వాటిని ఎక్కువారిని విరుగగొట్టుచున్నాను;

21. Et contrivi per to equum et ascensorem ejus, et contrivi per to currum et ascensorem ejus;

22. నీచేత పురుషులను స్త్రీలను విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత ముసలివారిని బాలురను విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత యౌవనులను కన్యకలను విరుగగొట్టుచున్నాను;

22. Et contrivi per to virum et mulierem, et contrivi per to senem et puerum, et contrivi per to adolescentem et virginem;

23. నీచేత గొఱ్ఱెల కాపరులను వారి మందలను విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత దున్నువారిని వారి కాడిఎద్దులను విరుగగొట్టుచున్నాను, నీచేత అధికారులను ఏలికలను విరుగగొట్టుచున్నాను.

23. Et contrivi per to pastorem et gregem ejus, et contrivi per to agricolam et jugum ejus, et contrivi per to duces et principes.

ఇక్కడ ప్రవక్త అనేకుల సందేహములను నివారించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు బబులోను నాశనమును గూర్చి మాటలాడియుండెను గనుక, అన్ని రక్షణదుర్గములచేత బలపరచబడి పొరుగు జనములన్నిటిని లోపరచుకొనిన ఆ రాజ్యము జయింపశక్యముకానిదని సులభముగా ఆక్షేపణ చెప్పబడియుండవచ్చును. అందుచేత దేవుడు తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల బబులోనును నాశనము చేయకుండ దాని శక్తియు ఐశ్వర్యమును అడ్డుగా లేవని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇది విరుద్ధమైనదానినుండి తీసికొనబడిన వాదము. దేవుడు తాను నాటినదానిని పెల్లగించునని మనము ఇంతకుముందు చూచితిమి, (యిర్మీయా 45:4;) మరియు కుమ్మరిని అతని పాత్రలను గూర్చిన రూపకాలంకారమును కూడ చూచితిమి. ప్రవక్త కుమ్మరి యింటికి దిగిపోయినప్పుడు, కుమ్మరి ఇష్టానుసారముగా ఒక పాత్ర రూపింపబడి తరువాత పగులగొట్టబడుట చూచెను. (యిర్మీయా 18:2-4.) అలాగే ఇప్పుడును ఆ నాశనము తన చేతిలో ఉన్నట్టున్నదని దేవుడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా కల్దీయులు తమ సొంత శక్తిచేత ఉన్నత స్థితికి లేవలేదు, ఆయనే వారిని లేవనెత్తి తన సొంత ఉద్దేశముకొరకు వారిని వాడుకొనెను. సంక్షేపముగా, ఈ వాక్యభాగములో ఆయన బబులోనీయులను రూపింపబడిన పాత్రతో పోల్చి, తన్నుతాను కుమ్మరిగా చేసికొనుచున్నాడు: “బబులోనును అంత గొప్ప ఔన్నత్యమునకు లేవనెత్తినవాడను నేనే; కాబట్టి నాకిష్టమైనప్పుడెల్ల దానిని పడగొట్టుట నాకే చెందును.”

ప్రవక్త వేరువేరు మాటలను వాడుచున్నను, ఈ వాక్యభాగముయొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

జనములను విరుగగొట్టుటకు బబులోను గదయు యుద్ధాయుధములునై యుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}נפףnuphets అను క్రియకు ముక్కలుగా విరుగగొట్టుట, అజాగ్రత్తగా ఇటు అటు చెదరగొట్టుట, మరియు బలాత్కారముగా చెదరగొట్టుట అని అర్థము. కాబట్టి అతడు, “నీచేత నేను జనములను చెదరగొట్టితిని, నీచేత రాజ్యములను నాశనము చేసితిని” అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే కల్దీయులు అనేక విజయములను అనుభవించి అనేక జనములను లోపరచుకొనియుండిరి గనుక, అతడు, నీచేత గుఱ్ఱమును దాని నెక్కువానిని, రథమును దాని నెక్కువానిని విరుగగొట్టితిని అని జతచేయుచున్నాడు; మరియు తరువాత, పురుషులను స్త్రీలను, ముసలివారిని బాలురను, యౌవనులను కన్యకలను, కాపరులను వారి మందలను కూడ విరుగగొట్టితిని అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు దాదాపు సమస్త విధములైన మనుష్యులను లెక్కించుచున్నాడు. తరువాత అతడు దున్నువారిని, ఎద్దుల లేక గుఱ్ఱముల జతలను పేర్కొనుచున్నాడు; చివరగా అధికారులను ఏలికలను పేర్కొనుచున్నాడు. ఈ సంగతులన్నియు ఒప్పుకోలు రీతిగా చెప్పబడుచున్నవి; అయినను బబులోను దానియంతట అదే ఏమియు కాదు గనుక, దేవుడు దానిని నాశనము చేయకుండ ఏ కష్టమును ఆటంకపరచదని ప్రవక్త మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ భావమునుబట్టి అది గద అని పిలువబడుచున్నది. సంక్షేపముగా, బబులోను పూర్తిగా జయింపశక్యము కానిదైనట్టు బలహీనుల మనస్సులను లేకపోతే కలవరపరచియుండగల తప్పుడు అభిప్రాయమును ప్రవక్త తొలగించుచున్నాడు. అదే సమయములో దేవుడు బబులోను ద్వారా సమస్త జనములమీద తన తీర్పులను అమలుపరచెనని అతడు చూపుచున్నాడు. ఈ విధముగా విశ్వాసులు స్థిరపరచబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా లేకపోతే బబులోనుయొక్క భయంకరమైన శక్తిని వారు చూచినప్పుడు తప్పక క్రుంగిపోయియుందురు; కాని అది కేవలము ఒక గద మాత్రమేననియు, పైనుండి ఆయుధధారులుగా చేయబడకపోయిన యెడల, లేక పరలోక శక్తిచేత నడిపింపబడకపోయిన యెడల, బబులోనీయులచేత వారు విరుగగొట్టబడియుండరనియు వారు వినినప్పుడు, యూదులు అనుభవించిన విపత్తు దేవుని హస్తముచేత విధింపబడిన శిక్ష తప్ప మరేమియు కాదని అప్పుడు స్పష్టమాయెను. కాబట్టి వారు దీనిని వినినప్పుడు అది చిన్న ఆదరణ కాదు; తమ దుఃఖములక్రింద వారు లొంగిపోకుండను, విచారముచేతను నిరాశచేతను మ్రింగివేయబడకుండను అది వారిని కాపాడెను. అయితే ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

447 అనేకులు అన్ని అనువాదములను Targ. ను అనుసరించి ఈ వాక్యభాగమును భవిష్యత్ కాలములో అనువదించి, “గద” అనుదానిచేత కోరెషు ఉద్దేశింపబడెనని ఎంచుచున్నారు; కాని Targ. కును అనువాదములకును విరుద్ధముగా {,{בך అనుదానిని “నీచేత” లేక “నీతో” అని వారు అనువదించుచున్నారు; అది అక్కడ “నీయందు,” అనగా బబులోనునందు అని అనువదింపబడినది; Syr. లో “నీకొరకు” అని ఉన్నది. మరియు సమస్త వాక్యభాగముతో, ముఖ్యముగా యిర్మీయా 51:24 తో, ఎక్కువగా పొసగునది ఈ అభిప్రాయమే అని కనబడుచున్నది. దేవుడు వాడుకొనిన “గద” బబులోనే, “యిర్మీయా 50:23” అయితే ఇకమీదట ఆయన బబులోనులోనే ఒక గదనువలె, లేక ఒక చెదరగొట్టువానినివలె వాడుకొనును, — 20. నీవు నాకు చెదరగొట్టువాడవు (లేక గదవు), యుద్ధాయుధము; అయితే నీయందు నేను జనములను చెదరగొట్టుదును, నీయందు రాజ్యములను నాశనము చేయుదును; 21. మరియు నీయందు గుఱ్ఱమును దాని నెక్కువానిని చెదరగొట్టుదును, నీయందు రథమును దాని నెక్కువానిని చెదరగొట్టుదును; 22. మరియు నీయందు భర్తను భార్యను చెదరగొట్టుదును, నీయందు ముసలివానిని బాలుని చెదరగొట్టుదును, నీయందు యౌవనుని కన్యకను చెదరగొట్టుదును; 23. మరియు నీయందు కాపరిని అతని మందను చెదరగొట్టుదును, నీయందు దున్నువానిని అతని జతను చెదరగొట్టుదును, నీయందు అధిపతులను అధికారులను చెదరగొట్టుదును. తరువాత సహజముగా మొత్తము విషయముయొక్క సారాంశము వచ్చుచున్నది, — 24. మరియు బబులోనునకును కల్దీయ దేశ నివాసులందరికిని, మీ కన్నులయెదుట వారు సీయోనులో చేసిన కీడంతటికి నేను ప్రతికారము చేయుదును, ఇదే యెహోవా వాక్కు. తరువాత ఆ పిమ్మటి రెండు వచనములలో బబులోనే ఇంకను సంబోధింపబడుచున్నది. Sept., Syr., మరియు Targ. ప్రకారము ఉన్నది; “ఒకదానితో ఒకటి కొట్టుట” అనునది Vulg. పాఠము. — సం.

యిర్మీయా 51:24

24. బబులోనునకును కల్దీయ దేశ నివాసులందరికిని వారు సీయోనులో చేసిన కీడంతటికి మీ కన్నులయెదుటనే నేను ప్రతికారము చేయుదును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

24 Et rependam Babyloni et omnibus habitatoribus Chaldaeae to omnia mala ipsorum quae intulerunt in Sion (contra Sion, quae fecerunt in Sion, ad verbum,) in oculis vestris, (vel, eoram oculis vestris,) dicit Jehova.

యూదులు బబులోనీయులచేత అనుభవించినదంతయు వారి పాపములనుబట్టి న్యాయముగా విధింపబడెననియు, వారి విపత్తులన్నిటికి దేవుడే కర్తయనియు వారికి జ్ఞాపకము చేసిన తరువాత, ప్రవక్త ఇప్పుడు, బబులోనునకును కల్దీయులకును వారికి తగినదానిని నేను ప్రతికారము చేయుదును అని జతచేయుచున్నాడు. అయినను దేవుడు ఇక్కడ బబులోనీయులను బెదరించుట మొదటి చూపులో వింతగా కనబడవచ్చును; ఏలయనగా వారి సేవలు ఆయన ఆజ్ఞమీద ఆధారపడియుండిన యెడల, వారు నిస్సందేహముగా శిక్షకంటె మెప్పునకే అర్హులైనట్లు కనబడిరి; అంతేకాక పరిశుద్ధాత్మ మరియొక చోట, “నా సేవకుడైన నెబుకద్నెజరు నా పనిని నమ్మకముగా నెరవేర్చెను గనుక ఐగుప్తును అతనికి బహుమానముగా ఇచ్చితిని” (యెహెజ్కేలు 29:20) అని ప్రకటించుచున్నాడని మనకు తెలియును; ఏలయనగా నెబుకద్నెజరు యూదులను బాధపరచెను, కాబట్టి అతడు దీనిని తన బహుమానముగా పొందెనని యెహెజ్కేలు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి కల్దీయులు యూదులను బాధపరచినందున వారు శిక్షకు పాత్రులని దేవుడు ప్రకటించుట పొంతనలేని సంగతిగా కనబడుచున్నది. అయితే ఈ రెండు ప్రకటనలు చక్కగా ఏకీభవించుచున్నవి; ఏలయనగా తన సేవకుడైన నెబుకద్నెజరునకు ఐగుప్తును బహుమానముగా ఇచ్చితినని దేవుడు యెహెజ్కేలుద్వారా ప్రకటించినప్పుడు, ఆయన యూదులను వారి మూర్ఖత్వమును లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా వారు అప్పటికింకను తగినంతగా తగ్గింపబడలేదు; అంతేకాక తాము బబులోనీయులచేత లోపరచబడుట యాదృచ్ఛికముగా జరిగెనని వారు తలంచిరి.

కాబట్టి నెబుకద్నెజరు చేతిద్వారా తాను వారిమీద తన తీర్పును అమలుపరచితినని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. తరువాత విశ్వాసులు తమ మహా శ్రమలో లేవనెత్తబడుట అవసరమాయెను; మరియు మన ప్రవక్త, ఇదిగో, బబులోనునకును కల్దీయులకును వారి కీడులన్నిటికి నేను ప్రతికారము చేయుదును అని చెప్పినప్పుడు దీనినే లక్ష్యపెట్టెను. వారు అప్పుడు కొంతకాలము ఐగుప్తును పొందిరి, కాని తరువాత వారు ఇతర జనములమీదికి తెచ్చిన కీడులన్నియు తిరిగి వారి సొంత తలలమీదికే వచ్చెను.

అయితే ఈ వాగ్దానము ప్రత్యేక రీతిగా సంఘమునకు ఇయ్యబడెను; ఏలయనగా కల్దీయులు సమస్త జనములయెడల మిక్కుటమైన క్రౌర్యమును చూపినందున వారిమీద అమలుపరచబడిన ప్రతికారము న్యాయమైనదే అయినను, దేవుడు తన సొంత సంఘమును గూర్చి శ్రద్ధగలవాడై ఈ విధముగా దాని పక్షమును వహించెను; కాబట్టి కల్దీయుల క్రౌర్యమునుబట్టి వారిమీద విధింపబడిన శిక్షను గూర్చి ఆయన ఇక్కడ సాధారణముగా మాటలాడుటలేదు; కాని నేను చెప్పినట్లు, దేవుడు తన సొంత సంఘమును లక్ష్యపెట్టెను.

అందుచేత ఆయన, బబులోనీయులకును కల్దీయులందరికిని, వారు సీయోనులో చేసిన కీడంతటికి నేను ప్రతికారము చేయుదును అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ శిక్ష ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు ప్రత్యేక సంబంధము కలిగియుండెనని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; విశ్వాసులు దేవునిచేత ఈ విధముగా శిక్షింపబడినను ఆయన నిబంధనయొక్క జ్ఞాపకము ఎన్నడును తప్పిపోలేదని వారు తెలిసికొనునట్లును, ఈ విధముగా మరణము మధ్యలో వారికి రక్షణను గూర్చిన కొంత నిరీక్షణ ఉండునట్లును, దేవుడు చివరకు కనికరించునని వారు నిశ్చయత కలిగియుండునట్లును ఇది జరిగెను; దేవుడు ఎన్నడైనను ప్రజల సమస్త సమూహమును పునరుద్ధరించునని కాదు; ఈ వాగ్దానము, మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు, శేషమునకు మాత్రమే చేయబడినది. అయినను దేవుడు ఒక్క జనముద్వారా యూదులను ఇతర జనములను విరుగగొట్టిన తరువాతను, తన నిబంధనను ఎన్నడును మరువలేడు గనుక తన సంఘమునకు ప్రతికారము చేయువాడై యుండునను సత్యము స్థిరముగా నిలిచియున్నది. మీ కన్నులయెదుట అని అతడు జతచేయుచున్నాడు; తామే కన్నులార చూడబోవు ప్రతికారముకొరకు విశ్వాసులు మరింత ప్రశాంతమైన మనస్సులతో కనిపెట్టుకొనియుండునట్లు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ సువార్త వెలుగుచేత నీవు మమ్మును అనుగ్రహించితివి; దానియందు మేము నీ మహిమను చూచుచున్నాము, మా అవిశ్వాసము అడ్డుపడని యెడల దానియందు మేము రూపాంతరము పొందగలము కూడ; కాబట్టి, ఒక్కసారే మాకు తెలియపరచబడిన ఆ జ్ఞానమును మేము ఎల్లప్పుడు స్థిరమైన కన్నులతో అభ్యసించుచు, అక్కడ మాయెదుట ఉంచబడిన మార్గమును అనుసరించి, చివరకు నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ పరలోక మహిమయొక్క సంపూర్ణతకు చేరునట్లు అనుగ్రహించుము. —

ఆమేన్.

నూట ఎనుబది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:25

25. సర్వభూమిని నశింపజేయు నాశనకరమైన పర్వతమా, నేను నీకు విరోధినైయున్నాను; ఇదే యెహోవా వాక్కు. నేను నీమీద నా చేయి చాపి, శిలలమీదనుండి నిన్ను దొర్లించి, నిన్ను కాలిపోయిన పర్వతముగా చేయుదును.

25. Ecce ego ad to, mons perditionis, dicit Jehova, perdens omnem terram; et extendam manum meam super to, et devolvam to e rupibus, et ponam to in montem combustionis.

ప్రవక్త బబులోనును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. అయితే ఆ పట్టణము మైదానములో నెలకొనియుండెనని అందరికి తెలిసియుండగా దానిని పర్వతమని పిలుచుట వింతగా కనబడవచ్చును; అంతేకాక దాని సమీపమున పర్వతములే లేవు. అది ఏ దిక్కునకైనను ఇటు అటు కాలువలు త్రవ్వగలుగునట్టి మైదానమై యుండెను. అందుచేత దాని ప్రాకారముల ఎత్తునుబట్టియు దాని గొప్ప కట్టడములనుబట్టియు ఆ పట్టణము పర్వతమని పిలువబడెనని వారు తలంచుచున్నారు. మరియు ప్రవక్త దానిని గొప్ప రాశి అని పిలిచినట్లు ఇది సంభావ్యమే; ఏలయనగా దాని ప్రాకారములు మిక్కిలి ఎత్తైనవై, దాదాపు రెండువందల అడుగులు ఎత్తుగా ఉండెనని చరిత్రకారులు మనకు చెప్పుచున్నారు; మరియు ఒక అడుగు సామాన్యముగా మూడు వ్రేళ్ల వెడల్పుకంటె ఎక్కువగా ఉండెను.

మరియు గోపురములు మిక్కిలి ఎత్తైనవై యుండెను. సంక్షేపముగా, బబులోను తన ఇటుకల పరిమాణమునుబట్టి ఒక అద్భుతమై యుండెను; ఏలయనగా ప్రాకారములు చెక్కిన రాళ్లతో కట్టబడక ఇటుకలతో నిర్మింపబడెను.

వాటి వెడల్పుకూడ నమ్మశక్యము కానిదై యుండెను; ఏలయనగా నాలుగు గుఱ్ఱములు లాగు రథములు ఒకదానినొకటి తాకకుండ వాటిమీద పోగలిగియుండెను. స్ట్రాబో ప్రకారమును ప్లినీ ప్రకారమును వాటి వెడల్పు ఏబది అడుగులు. కాబట్టి ప్రవక్త ఒక విషయములో ఆ పట్టణపు స్థితిని లక్ష్యపెట్టి, నీనసు గాని సెమిరామిసు గాని ఇతరులు గాని ప్రకృతితోనే పోటీపడినట్టు, బబులోనును పర్వతమని పిలిచినప్పుడు ఈ రూపకాలంకారము నిర్హేతుకముగా వాడబడలేదు. మోషే పేర్కొనిన ఆ ప్రసిద్ధమైన గోపురమే బబులోనుయొక్క ఆరంభము, కాని అప్పుడు ఆ పని నిలిపివేయబడెను. (ఆదికాండము 11) తరువాత, అట్టి ఆరంభము మనుష్యుల ఆశను రగిలించినందుననో, లేక ఆ స్థలము మిక్కిలి రమ్యమైనదియు సారవంతమైనదియు అయినందుననో, అక్కడ గొప్ప పరిమాణముగల పట్టణము కట్టబడుట సంభవించెను. సంక్షేపముగా, అది పట్టణముకంటె ఒక దేశమువలె ఎక్కువగా ఉండెను; ఏలయనగా అరిస్టాటిల్ చెప్పినట్లు, అది పట్టణముకాదు గాని ఒక దేశము లేక ఒక ప్రాంతము. పర్వతము అను పదమును గూర్చి ఇంతమట్టుకు చాలును.

ఇప్పుడు ఈ ప్రవచనమునకు మరింత విశ్వాసము కలుగునట్లు దేవుడే బబులోనుమీద యుద్ధము ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్త కల్దీయులను కాక తన సొంత జనమును, ముఖ్యముగా భక్తుల శేషమును లక్ష్యపెట్టెను. అధిక భాగము అతని ప్రవచనమును పరిహసించిరి, కాని ప్రవక్త బోధను తగిన భయభక్తులతో అంగీకరించినవారు కొందరు మిగిలియుండిరి. కాబట్టి వారి మేలును ప్రయోజనమును చూచుటయే అతని ఉద్దేశము; మరియు ఈ అధ్యాయము చివరలో మనము చూడబోవునట్లు, వారు చెరలో నశించినవారివలె ఉండగా పునరుద్ధరణ నిరీక్షణను పోషించుకొనునట్లు ఈ ధననిధిని వారియొద్ద భద్రపరచవలెనని అతడు కోరెను. కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ వారిని ప్రోత్సహించుచు, తాను బబులోనీయులకు శత్రువుగా ఉందునని ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇదిగో, నాశనకరమైన పర్వతమా, నేను నీకు విరోధినైయున్నాను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. నాశనపు పర్వతము అనునది కర్తృార్థములో, అనగా నాశనము చేయు పర్వతము అని తీసికొనవలెను; అది సర్వభూమిని నాశనము చేసెను అని ఆయన చెప్పునప్పుడు మరి స్పష్టమైన వివరణ తరువాత వచ్చుచున్నది. ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు బబులోనీయులు తమ పొరుగువారినందరిని బాధపరచి, మాదీయుల సామ్రాజ్యాధికారమును తమ సొంత పట్టణమునకు మార్చుకొనిరి. వారు అష్షూరీయులను లోపరచుకొనినప్పుడు తమ అధికారమును దూరదూరముల వరకు విస్తరింపజేసి, చివరకు సిరియా, యూదయ, ఐగుప్తుల వరకు ముందుకు సాగిరి. ఈ విధముగా కోరెషు కాలము వరకు బబులోనీయులు తూర్పు సామ్రాజ్యమును అనుభవించిరి; అప్పుడు ఆ రాజ్యము పారసీకుల స్వాధీనమాయెను. అయితే మన ప్రవక్త పూర్వపు స్థితిని లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా కల్దీయులు దేవుడు సమస్త జనములను విరుగగొట్టుటకు వాడుకొనిన గదవలె ఉండిరని అతడు చెప్పెను; అదే భావమునుబట్టి సర్వభూమి బబులోనీయులచేత నాశనము చేయబడెనని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు.

అయితే తాను వారికి న్యాయాధిపతిగా ఉందునని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన బబులోనుమీద తన చేయి చాపి శిలలమీదనుండి దానిని దొర్లించును; అతడు ఇంకను అదే రూపకాలంకారముతో కొనసాగుచున్నాడు; ఏలయనగా దాని గొప్ప కట్టడములనుబట్టియు, ముఖ్యముగా దాని ఎత్తైన ప్రాకారములనుబట్టియు ఉన్నతమైన గోపురములనుబట్టియు అతడు బబులోనును పర్వతమని పిలిచినట్లే, ఇప్పుడు అదే విధమైన భాషను స్వీకరించుచు, నేను నిన్ను శిలలమీదనుండి పడద్రోయుదును, లేక దొర్లించుదును, నిన్ను కాలిపోయిన పర్వతముగా చేయుదును అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా బబులోను బూడిద కుప్ప అగునని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఇది వెంటనే నెరవేరలేదు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, అది పూర్తిగా పాడుచేయబడని రీతిగా పట్టబడెను. ఏలయనగా అనేక సంవత్సరముల తరువాత మహా అలెగ్జాండరు కాలములో బబులోను నిలిచియుండెను, అలెగ్జాండరు అక్కడనే మరణించెను. కాబట్టి దర్యావేషుచేతను కోరెషుచేతను అది నిర్జనముగాను బూడిదగాను చేయబడలేదని అనుసరించుచున్నది. అయితే ఈ ముడిని మనము ఇదివరకే విప్పితిమి, అనగా ప్రవక్త దేవుని ఒక్క ప్రతికారమును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడక, తరువాత వచ్చిన ఇతర ప్రతికారములనుకూడ ఇముడ్చుచున్నాడు. ఏలయనగా బబులోను కొంతకాలమునకే తిరుగుబాటుచేసి తన విశ్వాసఘాతుకమునుబట్టి కఠినమైన శిక్షను అనుభవించెను, అప్పుడు మిక్కిలి తిరస్కారముగా చూడబడెను.

తరువాత సెల్యూకసు అనేక విధములుగా దానిని నాశనము చేయుటకు ప్రయత్నించెను; ఈ ఉద్దేశముకొరకు సెల్యూకియా కట్టబడెను, తరువాత బబులోనునకు పోటీగా టెసిఫోను నెలకొల్పబడెను. ఈ విధముగా ప్రవక్త ఇక్కడ మాటలాడుచున్న ఆ నిర్జనస్థితికి బబులోను క్రమక్రమముగా తేబడెను. పట్టణమును స్థాపించినవాడని వారు తలంచిన బేలుయొక్క గుడి తన కాలములో అక్కడ ఉండెనని ప్లినీ చెప్పుచున్నాడు; అయితే పట్టణముయొక్క ఇతర భాగములు నిర్జనముగా ఉండెనని అతడు తరువాత జతచేయుచున్నాడు. జెరోము తాను చెప్పుకొనునట్లు దానిని దర్శించియుండిన యెడల, అతడు చూచినదానిని మనము నమ్మవలెను; బబులోను ఒక చిన్న అప్రసిద్ధమైన ఊరై యుండెననియు, అక్కడ శిథిలములు మాత్రమే కనబడెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి ఈ ప్రవచనములో అసమంజసమైనదేమియు లేదు; ఏలయనగా దానిని ఒక్క విపత్తుకు మాత్రమే పరిమితము చేయకూడదు; ఏలయనగా మన ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చుచున్నదానినిబట్టి, బబులోను పూర్తిగా పాడుచేయబడువరకు దేవుడు అనేక విధములుగా దానిని బాధపరచుట మానలేదు. కాబట్టి ఈ అభిప్రాయమునుబట్టి, బబులోను దహనపు పర్వతముగా, లేక కాలిపోయిన పర్వతముగా అగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా శిథిలములు మాత్రమే మిగిలియుండును; మరియు అదే భావములో అతడు వెంటనే ఇట్లు జతచేయుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:26

26. మరియు మూలరాతినైనను పునాదిరాతినైనను జనులు నీలోనుండి తీసికొనరు; నీవు నిత్యము పాడుగానుందువు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

26. Et non tollent ex to lapidem ad angulum, et lapidem ad fundamenta; quia solitudines perpetuae eris, dicit Jehova.

బబులోను నాశనము చేయబడినప్పుడు పునరుద్ధరణకు ఏ నిరీక్షణయు ఉండదని అతడు పూర్వ వచనమును స్థిరపరచుచున్నాడు. పూర్తిగా నాశనము చేయబడిన పట్టణములు తరువాత మరల కట్టబడుట తరచుగా జరుగుచుండును; అయితే బబులోను విషయములో అట్లు జరుగదని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా అది నిత్య నాశనమునకు అప్పగింపబడెను. మూల అనుదానిచేతను పునాదుల చేతను అతడు కట్టడముల బలమును సూచించుచున్నాడు; కాబట్టి పట్టణమును కట్టుటకై రాళ్లు మరల ఒకదానితో ఒకటి అమర్చబడునను నిరీక్షణ లేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా బబులోను నిత్యమైన పాడుగాను నిర్జనస్థలముగాను అగును.

బబులోను ప్రాకారములు రాళ్లతో కాక ఇటుకలతో కట్టబడెనని మనము నిజముగా చెప్పితిమి; అయితే దాని పతనము నిత్యముగా ఉండునని చూపుటకై ప్రవక్త సామాన్యమైన రీతిని అనుసరించి కేవలము మాటలాడుచున్నాడు. దేవుని ప్రజలకును భ్రష్టులకును మధ్య ప్రవక్తలు సాధారణముగా భేదము చూపుదురనియు, దేవుడు తన సంఘమునకు మరణమునుండి పునరుత్థానమువలె ఒక క్రొత్త స్థితిని వాగ్దానము చేయుచు, అవిశ్వాసులమీదనైతే నిత్య నిర్జనత్వమును ప్రకటించుచున్నాడనియు మనము మరియొక చోట చెప్పితిమి. అక్కడి నిర్జనస్థలములు నిత్యముగా ఉండునని మన ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఇప్పుడు ఈ మార్గమునే అనుసరించుచున్నాడు; ఏలయనగా అవిశ్వాసులకు క్షమాపణను గూర్చి గాని కనికరమును గూర్చి గాని ఏ నిరీక్షణయు లేదు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 51:27

27. దేశములో ధ్వజము నిలువబెట్టుడి, జనములలో బూర ఊదుడి, దానిమీదికి జనములను సిద్ధపరచుడి, అరారాతు మిన్నీ అష్కనజు అను రాజ్యములను దానిమీదికి పిలువుడి, దానిమీద సైన్యాధిపతిని నియమించుడి, గరుకైన గొంగళిపురుగులవలె గుఱ్ఱములను ఎక్కించుడి.

448 బ్లేనీ “పర్వతము” అనుదానిని వేరుగా, అనగా శక్తిలో ఇతరులకంటె పైకి లేచిన ఒక జనమునకు, లేక ఒక అధిపతికి రూపకాలంకారముగా చూచుచున్నాడు: మరియు “శిలలు” ఈ పర్వతముయొక్క దుర్గములని అతడు ఎంచుచున్నాడు. — సం.

449 ప్రాకారములలోను గోపురములలోను అధిక భాగము ఇటుకలతో కట్టబడినను, నిస్సందేహముగా రాళ్లుకూడ వాడబడెను. కొందరు “రాయి” అనుదానిచేత రాజును లేక అధిపతిని గ్రహించి, బబులోనునకు ఇకమీదట సొంత రాజు ఉండడనియు, అది కప్పము చెల్లించునదిగా ఉండుననియు ఒక సూచన ఇయ్యబడెనని ఎంచుచున్నారు. — సం.

27. Tollite signum in terra, clangite tuba in gentibus, sanctificate (vel, praeparate) super eam gentes, congregate contra eam regna Ararath, Minni, et Aschenaz, praeficite super eam ducem (alii putant esse nomen proprium, et relinquunt {}טפסרsed accipitur haud dubie pro duce,) educite equum tanquam locustam (vel, bruchum) horribilem (vertit Hieronymus, aculeatum; alii vertunt, horripilantem; sed vox illa asperior est, et tamen proprie signatur horror ille, dum pili exurgunt ob metum, vel, ob iracundiam.)

బబులోను తన దుర్గములనుబట్టి ఎంత గర్వించినను దేవుని హస్తమునుండి తప్పించుకొనదని తాను ఇంతకుముందు బోధించినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ స్థిరపరచుచున్నాడు. అతడు సాదాసీదా మాటలాడు విధానమును వాడియుండిన యెడల, ప్రవక్త చెప్పినదానికొరకు కనిపెట్టుటకు దాదాపు ఎవడును సాహసించియుండడు. కాబట్టి మనము ఇంతకుముందు మాటలాడిన అలంకారిక వ్యక్తీకరణలను ప్రవేశపెట్టుట అవసరమాయెను. కాబట్టి ఇక్కడ అత్యున్నతమైన అధికారముతో బబులోనుమీద యుద్ధము లేపుమని అతడు జనములకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

నేను ఇంతకుముందు మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, అట్టి మాటలాడు విధానములచేత ప్రవచన బోధయొక్క ప్రభావము కనుపరచబడుచున్నదని మనము గమనింపవలెను. ఏలయనగా అవిశ్వాసులు తాము వినునదంతయు పరిహసించుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుని స్వరము వారికి గాలిలో ప్రవహించు ఒక శబ్దమువంటిదే. అందుచేత తాను దేవుని శక్తితో నింపబడియుంటిననియు, దేవుని హస్తము తన నోటితో జతపరచబడియుండెననియు, తద్వారా తాను ప్రవచించునదంతయు ఆయన నెరవేర్చుననియు ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. ధ్వజము నిలువబెట్టుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది హాస్యాస్పదముగా కనబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా ప్రవక్త యెరూషలేములో మాత్రమే కాక తాను పుట్టిన తన సొంత ఊరిలోకూడ తృణీకరింపబడెనని మనకు తెలియును: అట్లయితే ఏ హక్కుచేత, లేక ఏ ఆధారముమీద, అతడు ఇప్పుడు ధైర్యముగా సమస్త జనములకు ఆజ్ఞాపించుచు, ధ్వజములను నిలువబెట్టుమని ఆదేశించుచున్నాడు? అయితే నేను చెప్పినట్లు, దేవుడే మాటలాడుచున్నాడని ప్రజలు తలంచితేనే తప్ప, అతడు చెప్పినదానిని గూర్చి తప్పుడు తీర్పు ఏర్పరచబడునని అతడు చూపుచున్నాడు.

సమస్త జనములలో బూర ఊదుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత దానిమీదికి జనములను ప్రతిష్ఠించుడి అనియు, ఇంకను సమకూర్చుడి అనియు చెప్పుచున్నాడు; అక్షరార్థముగా అది “వినునట్లు చేయుడి” అని యున్నది, అయితే పీయేల్ రూపములో దానికి కూర్చుట, సమకూర్చుట అను అర్థము కలదు. అరారాతు అను మాటను గూర్చి చెప్పవలెనంటే, దానిని అర్మేనియా అని గ్రహింపవచ్చును.

కొందరు మిన్నీ అను దానిని దిగువ అర్మేనియా అని ఎందుకు గ్రహించిరో నేనెరుగను, ఏలయనగా అట్టి అభిప్రాయమునకు విశ్వసనీయుడైన ఏ గ్రంథకర్తయు ఆధారముగా లేడు. అష్కనజు అను పేరుచేత ప్రవక్త ఏ దేశమును సూచించుచున్నాడో కూడ నిశ్చయముగా తెలియదు. అయితే దర్యావేషు, లేక దర్యావేషు అధికారము క్రింద కోరెషు, తనతోకూడ నడిపించుకొని వచ్చిన మహాసైన్యము నానా విధములైన, మిక్కిలి దూరమైన జనములనుండియు సమకూర్చబడినదని చరిత్రలవలన స్పష్టమగుచున్నది. ఏలయనగా అతడు హిర్కేనియులను అర్మేనియులను, తెలియని అనేక స్థలములనుండి మరికొందరిని తనతో తీసికొనివచ్చెను. కాబట్టి ఈ సైన్యము అనేక జనములనుండి, దాదాపు తెలియని జనములనుండి, విచక్షణ లేకుండ సమకూర్చబడినదని అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు తెలియజేయుచున్నారు గనుక, ఆ హెబ్రీ పేర్లు నేటి దినమున తెలియబడకుండుట ఆశ్చర్యమేమియు కాదు. మరియు ప్రవక్త ఇక్కడ లోకమునకు కలుగబోవు ఒక గొప్ప కంపనమును పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఇంతవరకు ఎవరును పేరైనను వినని అనాగరిక జనములు సహితము బబులోనును నాశనము చేయుటకు ముంచివేయు మహాప్రవాహమువలె వచ్చునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. మాదీయులను గూర్చి అతడు ఇకమీదట మాటలాడును; అయితే ఇక్కడ అతడు ఈ విషయమును వేరొక విధముగా వివరించుచున్నాడు; శత్రువుల సమూహము ఎంత గొప్పగా నుండునంటే, బబులోను ఎంత విశాలమైనదైనను సులభముగా పడద్రోయబడునని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

ఈ అస్పష్టమైన మాటల విషయములో ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత అతడు, దానిమీదికి సేనాధిపతిని నియమించుడి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది కోరెషును గూర్చి గ్రహింపవలెను; ఆ యుద్ధములో అతని పరాక్రమము విశేషముగా కనబడెను. తన మేనమామయు మామయునైన వానిని ఆ యుద్ధమును చేపట్టునట్లు ప్రేరేపించినవాడు అతడేనని సందేహము లేదు. కోరెషు తన తాతచేత విసర్జింపబడెననియు, అస్తియాగేసుచేత రహస్యముగా పెంచబడెననియు, తరువాత తన తాతతో యుద్ధము చేసెననియు చెప్పు చరిత్రకారులు కల్పితకథలు చెప్పుచున్నారు. ఇవన్నియు కల్పింపబడినవే. ఏలయనగా మాదీయుల రాజైన దర్యావేషే ఆ యుద్ధములో ప్రధానుడని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఈ విషయములో దానియేలే మనకు శ్రేష్ఠమైన సాక్షి. కోరెషు అధికారము క్రింద తప్ప మాదీయులకు రాజే లేడని అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు ఊహించుకొనుచున్నారు.

అయితే కోరెషు తన మామ, అనగా తాను వివాహమాడిన కుమార్తె తండ్రియైన తన మేనమామ, మరణించిన తరువాతనే రాజ్యమేలెను. కాబట్టి అతడు సేనాధిపతిగా ఉండి దర్యావేషు అధికారము క్రింద యుద్ధము నడిపించెనని తేలుచున్నది. కాబట్టి కోరెషు ఒక విధముగా తన మేనమామయు మామయునైనవాని జీతపు సైనికుడై యుండెను; అయితే చివరకు అతడు మాదీయుల రాజ్యమును, తూర్పు సామ్రాజ్యమంతటిని సంపాదించుకొనెను. కాబట్టి ప్రవక్త, బబులోనుమీదికి సేనాధిపతిని నియమించుడి లేక నిలుపుడి అని చెప్పుచున్నప్పుడు, ఈ వాక్యభాగమును ఈ సేనాధిపతిని గూర్చినదిగా నేను గ్రహించుచున్నాను. అతడు, మిడతలవలె గుఱ్ఱములను బయలుదేరజేయుడి లేక ఎక్కించుడి అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది వాటి సంఖ్యను సూచించుచున్నది; మిడతలవలె నుండు లెక్కలేని గుఱ్ఱములను బబులోనుమీదికి బయలుదేరజేయుడి అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. బలమునుబట్టి గాని యుద్ధనైపుణ్యమునుబట్టి గాని కాదు, కేవలము వాటి సంఖ్యనుబట్టియే అతడు వాటిని మిడతలతో పోల్చుచున్నాడు. అయితే మిడతలు భయంకరమైనవి గనుక అతడు వాటికి {,}סמרsamer, “భయంకరమైన” అను మాటను అన్వయించుచున్నాడు; అవి విస్తారతనుబట్టి నిజముగా మిడతలే, అయినను అదే సమయములో భయంకరమైన రోమములు గలవైనట్లు భీతి పుట్టించునవి అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:28

28. మాదీయుల రాజులను, వారి అధిపతులను, వారి సంస్థానాధిపతులను, వారి ఏలుబడిలోనున్న దేశమంతటిని, ఆ జనములను దానిమీదికి యుద్ధమునకు సిద్ధపరచుడి.

28. Praeparate contra eam gentes, regna Medorum, duces ejus, et principes ejus, et totam terram ditionis ejus.

జనములను సిద్ధపరచుటను గూర్చి తాను చెప్పినదానినే అతడు ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్నాడు; అయితే మొదట వారిని సాధారణముగా పేర్కొని, తరువాత ప్రత్యేకముగా వివరించుటకు వచ్చుచున్నాడు. జనములను పిలిపించవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించి, తరువాత వారెవరో, అనగా మాదీయుల రాజ్యములు అని చూపించుచున్నాడు. నిజముగా రాజ్యము ఒక్కటే, అయితే అనేక రాజులు దానికి లోబడియుండిరి. కాబట్టి సంస్థానాధిపతులు ఏలుచుండిన అనేక సంస్థానములనుబట్టియు, కప్పము చెల్లించు అనేక దేశములనుబట్టియు, ప్రవక్త ఏకవచనము వాడుటతో తృప్తిపడక, మాదీయుల రాజ్యములు అని బహువచనములో వారిని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ రాజరికము దూరదూరముల వరకు వ్యాపించియుండెను, కాబట్టి అనేక రాజులు దర్యావేషునకు లోబడియుండిరి.

మరియు కోరెషు గాని దర్యావేషు గాని పుట్టకముందే మాదీయులు వచ్చెదరని యిర్మీయా ప్రకటించుట ఈ ప్రవచనము యొక్క నిశ్చయతను చూపుటకు కొద్దిగా కాదు, బహుగా తోడ్పడెను. అయితే కోరెషు అసాధారణముగా చురుకైనవాడును మంచి యోధుడునై యుద్ధము నడిపించినను, అధికారములో దర్యావేషే ప్రథముడని మేము చెప్పియున్నాము. అప్పుడు బబులోను కొంతకాలము మాదీయులకు లోబడియుండెను; అయితే దర్యావేషు అప్పటికే వృద్ధుడైనందున కోరెషు అతని తరువాత వచ్చెను; అప్పుడు రాజరికము పారసీకమునకు మార్చబడెను; అలెగ్జాండరు మహాశయుని కాలము వరకు అక్కడనుండియే శాసనములు వెలువడుచుండెను; అతడు తన కామసహచరునితో కూడ ఆ గోపురమును కాల్చివేసెను. అనేక స్మరణీయమైన వృత్తాంతములు అక్కడ భద్రపరచబడియుండెననుటలో సందేహము లేదు. అయితే అలెగ్జాండరు మత్తుడై ఒక కాగడా పట్టుకొని ఆ గోపురమును కాల్చివేసెను; ఏలయనగా ఈ విధముగా తూర్పు రాజరికపు జ్ఞాపకమును తుడిచివేయవచ్చునని అతడు తలంచెను.

450 కాల్విన్ “సేనాధిపతి” అని అనువదించిన {,{טפסר అను మాట విషయములో తర్జుమాలును తార్గుమును అన్నియు భిన్నముగా నున్నవి. బ్లేనీ దీనిని ఇట్లు అనువదించెను. ఇది ,{}טפס, క్రమములోనికి తెచ్చుట, ,{}סר, అధిపతి అను మాటలనుండి వచ్చిన కల్దీయ పదమని పార్క్‌హర్స్ట్ చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి దీని అర్థము ఆజ్ఞాపించు అధికారి, సైన్యాధిపతి, లేక సేనానాయకుడు. ఇది ఇక్కడను నహూము 3:17 లోను మాత్రమే కనబడుచున్నది. --- సం.

451 హెబ్రీలో “మాదీయుల రాజులు” అని యున్నది; అయితే సెప్టువజింటును సిరియాక్ తర్జుమాయు “మాదీయుల రాజు” అని కలిగియున్నవి; వచనాంతములోని “అతని ఏలుబడి” అను మాట దీనిని కోరుచున్నది: “అధిపతులు” “సంస్థానాధిపతులు” అను మాటలకు చేర్చబడిన సర్వనామము “దాని” అని యుండి మాదీయ దేశమును సూచించుచున్నది. — సం.

కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ మాదీయులను స్పష్టముగా ఎందుకు పేర్కొనుచున్నాడో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; మరియు అతడు అధిపతులను సంస్థానాధిపతులను అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ పేర్ల క్రింద అతడు సంస్థానాధిపతులనందరిని రాజులనందరిని చేర్చుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. చివరకు అతడు, దాని ఏలుబడిలోనున్న లేక అధికారములోనున్న దేశమంతటిని అని చేర్చుచున్నాడు; ఈ మాటచేత అతడు ఇదివరకే పేర్కొనబడిన రాజ్యములను సూచించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:29

29. భూమి కంపించుచు వేదనపడుచున్నది; బబులోను దేశమును నివాసిలేని పాడుగా చేయవలెనని బబులోనునుగూర్చిన యెహోవా ఆలోచనలన్నియు నెరవేర్చబడుచున్నవి.

29. Et contremuit terra, et doluit (similitudo sumpta est a parturientibus,) quia stabilita fuit super Babylon cogitationes (in plurali numero ponit cum tamen verbum sit singulare, hoc est, stabilitae sunt cogitationes) Jehovae ad ponendum terram

Babylonis in solitudinem, ita ut non sit habitator (vel, qui illic habitet.)

లేనియెడల తన బోధయందు విశ్వాసమును బలహీనపరచియుండు సందేహములన్నిటిని భక్తుల మనస్సులనుండి తొలగించుటకు ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ప్రయత్నించెను. బబులోను పడిపోవుటకంటె లోకమంతయు ముందుగా శూన్యమైపోవునని అందరి మనస్సులకు తోచియుండవచ్చును. భూమియంతయు కంపించినను సరే, బబులోను నాశనము చేయబడును అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు, భూమి కంపించి వేదనపడును, ఏలయనగా స్థిరపరచబడెను, మొదలగునవి అని చెప్పుచున్నాడు. భూమి కదలుటకును దేవుని సంకల్పము యొక్క స్థిరతకును మధ్య ఇక్కడ ఒక గొప్ప వ్యత్యాసము కలదు. ఆ క్రియాపదమునకు సరిగా లేచుట అని అర్థము, అయితే అనేక స్థలములలో అది ధృవపరచుట లేక స్థిరపరచుట అను అర్థములో గ్రహింపబడుచున్నది, ఈ వాక్యభాగములో తప్పనిసరిగా ఆ అర్థమే. కాబట్టి అతడు, భూమి కంపించును, ఏలయనగా బబులోనును గూర్చిన దేవుని ఆలోచనలు స్థిరపరచబడును అని చెప్పుచున్నాడు.

అయితే దేవుడు నియమించినదియు నిర్ణయించినదియు ఏదైనను మార్పులేనిదై యుండుననియు, దేవుని సత్యము దాని ఫలమును పోగొట్టుకొనుటకంటె భూమియంతయు ముందుగా కదిలింపబడుననియు చెప్పినట్లు అతడు ఆలోచనలను బహువచనములో పేర్కొనుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ వచనము ప్రవచనమంతటి యొక్క ధృవీకరణను తప్ప మరేమియు కలిగియుండలేదు. అయితే లోకములోని ఆటంకములన్నియు బబులోను నిత్యముగా నిలుచుటకు అనుకూలముగా నున్నను, దాని నాశనమును గూర్చి దేవుడు నిర్ణయించినది స్థిరమును మార్పులేనిదియునై యుండునని ప్రవక్త చూపించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:30

30. బబులోను బలాఢ్యులు యుద్ధము మానియున్నారు, తమ కోటలలో దాగియున్నారు; వారి బలము క్షీణించెను, వారు స్త్రీలవంటివారైరి; శత్రువులు దాని నివాసములను కాల్చివేసిరి, దాని గడియలు విరుగగొట్టబడెను.

30. Cessarunt fortes Babylonis ad pugnandum (hoc est, destiterunt pugnare fortes Babylonis,) sederunt in munitionibus, deficit (vel, elanguit) virtus ipsorum, fuerunt in mulieres, accenderunt habitacula ejus, confracti sunt vectes ejus.

452 ఇక్కడ “భూమి” అనునది స్పష్టముగా కల్దీయ దేశము లేక బబులోను దేశమే, — భూమి కంపించి వేదనపడును; బబులోనును గూర్చి యెహోవా ఆలోచనలు స్థిరపరచబడును, బబులోను దేశమును పాడుగా, నివాసిలేనిదిగా చేయుటకు. — సం.

అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు వర్ణించిన ప్రకారమే బబులోను నాశనమయిన విధానమును ప్రవక్త ఇక్కడ వేలుపెట్టి చూపించినట్లు చూపించుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు, బబులోను పరాక్రమశాలులు, అనగా పట్టణమును కాపాడుటకు ఏర్పరచబడినవారు సహితము, యుద్ధము మానిరి అని చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా ఆ పట్టణము బహిరంగ బలముచేత కంటె కుయుక్తిచేతనే పట్టుకొనబడెను; దీర్ఘకాలపు ముట్టడి తరువాత బబులోనీయులు కోరెషును ఎగతాళి చేసిరి; అప్పుడు వారు నిర్భయముగా విందు చేసికొనిరి. ఈలోగా బెల్షస్సరు యొక్క ఇద్దరు నపుంసకులు కోరెషు పక్షమునకు చేరిరి; ఏలయనగా జెనోఫోను వ్రాసిన ప్రకారము, ఆ నిరంకుశుడు ఒకని కుమారుని చంపి, అవమానపరచుటకై రెండవవానిని నపుంసకునిగా చేసెను. కాబట్టి వారు అతనిమీద తిరుగుబాటు చేసిరి; పట్టణమును ఎట్లు పట్టుకొనవచ్చునో కోరెషు వారివలన తెలిసికొనెను. బెల్షస్సరు అట్టిదేమియు అనుమానింపనప్పుడు రేవులు ఎండిపోయెను, రాత్రియందు పట్టణము పట్టుకొనబడెనని అతడు వినెను. దానియేలు మరింత స్పష్టమైన వర్ణన ఇచ్చుచున్నాడు; ఒక నియమిత విందు జరిగెననియు, గోడమీద వ్రాయుచున్న చెయ్యి కనబడెననియు, రాజు భయపడి తన రాజ్యము యొక్క అంతము సమీపించెనని దానియేలువలన వినెననియు, ఆ రాత్రియందే పట్టణము పట్టుకొనబడెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. (దానియేలు 5:25-30.) కాబట్టి పరాక్రమశాలులు యుద్ధము చేయకుండ మానిరని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు నిజముగా జరుగబోవుదానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, అయితే ప్రవక్తల రీతి ఏమో మనకు తెలియును; జరుగబోవుదానిని వారు అదివరకే జరిగినట్లుగా వివరించిరి.

తరువాత అతడు, వారు తమ కోటలలో కూర్చుండిరి అని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా పట్టణము దాడిచేత పట్టుకొనబడలేదు --- అక్కడ యుద్ధమేమియు జరుగలేదు; సైన్యములు మౌనముగా రేవులగుండ దాటిపోయెను, సైనికులు పట్టణము నడుమకు ప్రవేశించిరి; రాజు తన సంస్థానాధిపతులందరితో కూడ చంపబడెను, అప్పుడు పట్టణము యొక్క సమస్త భాగములు స్వాధీనము చేసికొనబడెను. కాబట్టి దేవుని ఆత్మ, అదివరకే జరిగిన సంగతిని గూర్చి చెప్పినట్లు, యిర్మీయా నోటిద్వారా మాటలాడెనని ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

తరువాత అతడు, వారి పరాక్రమము క్షీణించెను లేక సన్నగిల్లెను అని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా పట్టణము పట్టుకొనబడెనని వారు వినినప్పుడు భయము వారిని స్తబ్ధులనుగా చేసెను. అట్లే వారు స్త్రీలైరి, అనగా ధైర్యము విషయములో స్త్రీలవలె నుండిరి అని చేర్చబడినదియు సత్యమాయెను; ఏలయనగా జయించినవారిని ఎదిరించుటకు ఎవడును సాహసింపలేదు. అంత గొప్ప సమూహముచేత ఇంకను యుద్ధము జరిగియుండవచ్చును; అవును, పట్టణములోని వందల వేల వీధులలో వారు తమ శత్రువులతో పోరాడియుండవచ్చును, ఏలయనగా రాత్రియందు వారిని బాధపెట్టుట సులభమై యుండెను; అయితే వారందరు ధైర్యము విషయములో స్త్రీలైరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. చివరకు అతడు, శత్రువులచేత నగరులు కాల్చబడెను అనియు, ద్వారముల గడియలు విరుగగొట్టబడెను అనియు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా పట్టణము పట్టుకొనబడెనని వినబడిన తరువాత ఆయుధములు పట్టుమని పిలుచుటకు ఎవడును సాహసింపలేదు. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:31

31. బబులోను రాజు పట్టణము నలుదిక్కుల పట్టబడెనని అతనికి తెలియజేయుటకు అంచెవాని ఎదుర్కొనుటకు అంచెవాడును, దూతను ఎదుర్కొనుటకు దూతయు పరుగెత్తుచున్నారు,

31. Cursor in occursum cursoris cucurrit (vel, curret, ad verbum) et nuntius in occmsum nuntii ad nuntiandum regi Babylonis, quod capta sit urbs ejus ab extremitate.

అన్యజనుల గ్రంథకర్తల సాక్ష్యము ప్రకారమును దానియేలు సాక్ష్యము ప్రకారమును ఇదియు నెరవేరెను. వారు ఈ మాటలను నిజముగా తిరిగి చెప్పుటలేదు, అయితే చరిత్ర యొక్క సమస్త సారాంశమునుబట్టి దూతలు అటు ఇటు పరుగెత్తిరని మనము సులభముగా నిర్ధారింపవచ్చును; ఏలయనగా శత్రువు అంత హఠాత్తుగా పట్టణములోనికి చొరబడగలడని బబులోనీయులు ఎన్నడును తలంచలేదు, ఏలయనగా ప్రవేశించుటకు మార్గమే లేదు. ఆ ప్రాకారములు ఎంత ఎత్తైనవో మనము చూచియున్నాము, ఏలయనగా అప్పుడు తుపాకులు లేవు, ప్రాకారములను కూలద్రోయుట సాధ్యము కాకుండెను. నిజముగా గోడలను కొట్టు యంత్రములు ఉండెను; అయితే ప్రాకారముల వెడల్పు ఎంత? ఇదివరకే చెప్పినట్లు ఏబది అడుగులు; కాబట్టి నాలుగు గుఱ్ఱములు ప్రక్క ప్రక్కన ఒకదానినొకటి తాకకుండ పోగలిగెను. కాబట్టి అంత మందమైన ప్రాకారములను పడద్రోయగల యంత్రమేదియు అప్పుడు లేదు. రేవుల విషయమైతే, ఆ సంగతి నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడెను; కాబట్టి వారు సంపూర్ణ నిర్భయముగా విందు చేసికొనిరి. అట్టి చొరబాటులో మన ప్రవక్త ఇక్కడ సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది తప్పనిసరిగా జరిగియుండవలెను. అయితే అతడు పరిశుద్ధాత్మ యొక్క సాధనమై యుండెనని మిక్కిలి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఈ ప్రవచనము ప్రకటింపబడినప్పుడు కోరెషు ఇంకను పుట్టలేదు. కాబట్టి ఆ పరిశుద్ధుడు పైనుండి నడిపింపబడెననియు, అతడు చెప్పినది తన స్వంత తలలో పుట్టినది కాక నిజముగా పరలోకసంబంధమైనదనియు దీనివలన మనము తెలిసికొనుచున్నాము; ఏలయనగా అట్టిదేమియు అతడు ఊహించియుండలేడు, సంభవనీయమైన అనుమానముచేత అతడు ఈ విధముగా మాటలాడి యూదులను ఆ దృశ్యము లోనికే తీసికొనిపోయినట్లు నడిపింపగలిగినవాడు కాడు.

తరువాత తండ్రులు తమ పిల్లలతో, “మేమిప్పుడు మా కన్నులతో చూచుచున్నదానిని ప్రవక్త నోటినుండి ఈ విధముగా వింటిమి; అయినను అట్టిదానిని ఏ మనుష్యుడును ఊహించియుండలేడు, తర్కముచేత గాని సూక్ష్మదృష్టిచేత గాని కనుగొనియుండలేడు; కాబట్టి యిర్మీయా తప్పనిసరిగా దేవుని ఆత్మచేత బోధింపబడియుండవలెను” అని చెప్పినప్పుడు ఈ అధికారము ధృవపరచబడెననుటలో సందేహము లేదు. కాబట్టి బబులోను నాశనము మనము చూచుచున్నట్లు ఇంత సజీవముగా వర్ణింపబడవలెనని దేవుడు సంకల్పించుటకు కారణమిదియే.

తరువాత అతడు, అంచెవాని ఎదుర్కొనుటకు అంచెవాడు పరుగెత్తెను, మరియు దూతను ఎదుర్కొనుటకు దూత, బబులోను రాజుకు అతని పట్టణము దాని చివరను పట్టబడెనని తెలియజేయుటకు అని చెప్పుచున్నాడు.

ఇది ఒక చిన్న పట్టణమును గూర్చి చెప్పబడియుంటే హాస్యాస్పదముగా కనబడియుండును: ఈ అంచెవాండ్రెందుకు? అని ఒకడు అనవచ్చును. అయితే ఆ పట్టణము ఎంత విశాలమైనదనగా, అంచెవాండ్రు అనేక పొలములగుండ దాటి రాజునొద్దకు వచ్చి, పట్టణము దాని ఒక చివరను పట్టబడెనను వార్తను అందించియుండవచ్చునని తగినంతగా చూపబడినది. అంత గొప్ప పట్టణమును ఈ విధముగా స్వాధీనము చేసికొనిన కోరెషు యొక్క యుక్తిని నైపుణ్యమును అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు తగినంతగా పొగడలేకున్నారు; ఏలయనగా అతడు దానిలో సగభాగమును మాత్రమే స్వాధీనము చేసికొనియుండవచ్చును, బెల్షస్సరు మిగిలిన సగభాగమును నిలుపుకొని కోరెషుతోను అతని సైన్యములన్నిటితోను ధైర్యముగా పోరాడియుండవచ్చును; కోరెషు యొక్క ఆశ్చర్యకరమైన అసాధారణమైన త్వరితత్వము లేకపోయినయెడల అతడు నిస్సందేహముగా అతనిని జయించియుండును. కాబట్టి దూతలు రాజునొద్దకు పరుగెత్తి పట్టణము పట్టబడెనని అతనికి తెలియజేసిరని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఇప్పుడు వివరించుచున్నది కోరెషు యొక్క ఈ త్వరయే, లేక వేగమే. ఎవడును ఊహించియుండలేని ఇతర సంగతులను గూర్చి అతడు ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు, ---

యిర్మీయా 51:32

32. రేవులు పట్టబడెననియు, జమ్ముగడ్డిని వారు అగ్నిచేత కాల్చివేసిరనియు, యోధులు భయాక్రాంతులైరనియు తెలియజేయుటకు వారు పరుగెత్తుచున్నారు.

32. Et vada capta sunt, e stagna exusta sunt igni, et viri proelii (hoc est, bellicosi) conterriti sunt.

యిర్మీయా దేవుని దూత అనియు, అతని భాష పరలోకసంబంధమైన ఆత్మ యొక్క నడిపింపు క్రింద నుండెననియు ఈ వచనము మిక్కిలి స్పష్టముగా నిరూపించుచున్నది; ఏలయనగా బబులోను పట్టుకొనబడిన విధానమును తన స్వంత కన్నులతో చూచినట్లుగా అతడు వివరించుచున్నాడు.

రేవులు పట్టబడెననియు, మడుగులు అగ్నిచేత కాల్చబడెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. కోరెషు అగ్నిని ఉపయోగించెనని మనము చదువము; కొందరు మడుగులు అను మాటను జమ్ముగడ్డి అని అనువదించుచున్నారు, అయితే ఆ మాటను అట్లు అనువదించుటకు మనలను బలవంతపెట్టు కారణమేదియు లేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త రూపకముగా మాటలాడుచున్నాడు. జమ్ముగడ్డి కాల్చబడెనని చెప్పుటచేత అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇయ్యవలెనని వారి ఉద్దేశ్యము; అయితే ప్రవక్త అతిశయోక్తిగా మాటలాడుచు, ఒకడు కట్టెలకు అగ్ని అంటించి కాల్చివేసినట్లు యూఫ్రటీసు రేవులు ఎండిపోయెనని చూపించుచున్నాడు. ఇది నిజముగా నీటికి తగినది కాదు; అయితే లేనియెడల మానవ గ్రహింపును మించియుండగల ఆ అద్భుతమును అతడు అతిశయోక్తిచేత మరింత సంపూర్ణముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. కాబట్టి రేవులు ఎండిపోయెనని అతడు చెప్పి, తరువాత మడుగులు కాల్చబడెనని చేర్చుచున్నాడు. ఒకే సంగతి రెండుమారులు, అయితే వేరువేరు విధములుగా వ్యక్తపరచబడినది; నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, కోరెషు యొక్కయు అతని సైన్యము యొక్కయు నైపుణ్యము ఎట్టిదనగా, ఒకడు కట్టెల పెద్ద కుప్పను పోగుచేసి అగ్నిచేత కాల్చివేసినట్లు, అతడు రేవులను మడుగులను ఎండిపోజేసెనని అతడు అతిశయోక్తిగా తెలియజేయుచున్నాడు. ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

453 అది దాని రెండు చివరలను పట్టబడినట్లు కనబడుచున్నది: కాబట్టి అంచెవాండ్రు పట్టణము యొక్క రెండు చివరలనుండి వచ్చి రాజు నగరునొద్ద ఒకరినొకరు ఎదుర్కొనిరి, ప్రతివాడును అది తన వైపు చివరను పట్టబడెనని చెప్పెను. — సం.

తరువాత అతడు, యోధులు ముక్కలుగా విరుగగొట్టబడిరి అని చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా రేవులు, అనగా యూఫ్రటీసునుండి త్రవ్వి తీయబడిన ప్రవాహములు, ఎండిపోయినను, పట్టణపు కావలివారు ఇంకను దానిలో ఒక భాగమును తమ స్వాధీనములో ఉంచుకొని, కోరెషు సైనికులు ఇంకను ముందుకు సాగకుండునట్లు పౌరుషముతో ఎదిరించియుండవచ్చును; అయితే పట్టణము ఎంత కుయుక్తిగా పట్టుకొనబడెననగా, దానిలో ఒక భాగము పట్టబడినను మరియొక భాగమును వారు కాపాడుకొనగలిగియుండినను, బబులోనీయులు ఒక వ్రేలైనను ఎత్తుటకు సాహసింపనంతగా భయాక్రాంతులైరి.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, పూర్వము రాజరికములలో మహాగొప్పదానిని సహితము విడువకుండుటచేత నీ సంఘముపట్ల నీ కటాక్షమును నీవు సాక్ష్యపరచినట్లు, --- నీకు మొఱ్ఱపెట్టు నీ విశ్వాసులైన ప్రజలందరిపట్ల నేటి దినమునను నీవు అట్టివాడవే అని మేము తెలిసికొనునట్లు దయచేయుము; మా శత్రువుల బలమును క్రూరత్వమును ఇంత గొప్పవైయున్నవి గనుక, నీ హస్తమును వారికి విరోధముగా ఎత్తి, నీవే నీ సంఘమునకు నిత్యసంరక్షకుడవని కనుపరచుము; అప్పుడు మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు నీ మంచితనమును ఘనపరచుటకు మాకు కారణము కలుగును. --- ఆమేన్.

నూట తొంబదియవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:33

33. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, బబులోను కుమార్తె త్రొక్కుకాలమందలి కళ్లమువలె నున్నది; ఇంక కొంతసేపటికి దానికి కోతకాలము వచ్చును.

33. Quoniam sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, filia Babylonis tanquam area, tempus calcandae ejus; adhuc paulisper, et veniet messis ei.

454 {,{אגמים అను మాటకు సరియైన అర్థము మడుగులు; అది బహుశా వాటిలో పెరుగుదానిని, అనగా జమ్ముగడ్డిని లేక తుంగను, సూచించు లక్షణార్థము కావచ్చును; విశేషముగా అదే మాట కొంత వేరొక రూపములో, ,{}אגמן, స్పష్టముగా జమ్మును సూచించుచున్నది. యెషయా 9:14; యెషయా 19:15 చూడుడి. అయితే ఈ జమ్ములు ఏవో గ్రంథకర్తలు తెలిసికొనలేకున్నారు. ముప్పదియవ వచనములో వారు “దాని నివాసములను కాల్చివేసిరి” అని చెప్పబడియున్నది; అవి జమ్ముతో చేయబడినవై యుండవచ్చునా? అప్పుడు వచనమంతయు గ్రాహ్యముగా కనబడుచున్నది; రేవులు (అనగా ప్రవాహములు మళ్లింపబడిన నదినుండి ప్రవేశమార్గములు) స్వాధీనము చేసికొనబడెను, కొంతవరకు జమ్ముతో కట్టబడిన ఇండ్లు అగ్నిచేత కాల్చబడెను; కాబట్టి మనుష్యులు భయపడిరి. --- సం.

ఈ ఉపమానముచేత ప్రవక్త తాను ఇదివరకు చెప్పినదానిని, అనగా దేవుడు తన సంఘమునకు ప్రతిదండన చేయువాడై బబులోనీయులను న్యాయముగా శిక్షించును, అయితే తగిన కాలమందే శిక్షించును అను దానిని ధృవపరచుచున్నాడు; ఆ కాలము లేఖనములో సాధారణముగా దర్శనకాలము అని పిలువబడుచున్నది. కాబట్టి అతడు బబులోనును కళ్లముతో పోల్చుచున్నాడు; వ్యాఖ్యాతలు ఊహించిన అర్థములో కాదు, కళ్లము కోతకాలమునకు మాత్రమే ఉపయోగపడి తరువాత మూయబడి వాడబడకుండుటనుబట్టియే పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి బబులోను చాలకాలము కళ్లమువలె నుండెను, ఏలయనగా అక్కడ త్రొక్కుట, అనగా ఏ సందడియు ఏ కేకలును, లేకుండెను. అయితే కళ్లము ఉపయోగింపబడు కోతకాలము వచ్చునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. అప్పుడు ఎద్దులు ధాన్యమును త్రొక్కెను; ఏలయనగా మన యొద్దను ఫ్రాన్సులోని అనేక స్థలములలోను చేయునట్లు ధాన్యము దంపుకర్రలతో కొట్టబడలేదు; అయినను ప్రొవెన్స్ నివాసులు ఇప్పటికిని త్రొక్కుటనే వాడుచున్నారు. యూదయలో వారు కళ్లములమీద ధాన్యమును త్రొక్కుదురు, ఆ పనికై ఎద్దులు ఉపయోగింపబడెను. ఇప్పుడు ఈ ఉపమానమునకు కారణము స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా కోత తరువాత ఎద్దులు సంవత్సరములోని మిగిలినకాలమంతయు అవసరము లేక మూయబడి నిమ్మళముగా నుండు కళ్లముమీద ధాన్యమును తమ కాళ్లతో త్రొక్కునట్లు, దేవుడు బబులోనును మొత్తు కాలము వచ్చును. కాబట్టి దర్శనకాలమును గూర్చి మనము ఇదివరకు చూచినది ధృవపరచబడుచున్నదని నేను చెప్పితిని; ఏలయనగా బబులోను అంతకంతకు వృద్ధిపొందుచు తన రాజరికపు సరిహద్దులను విస్తరింపజేయుచుండగా యూదులకు విడుదల వాగ్దానము చేయుట మొదటి చూపునకు వింతగా నుండెను. (యెషయా 28:24-26.) తాను ప్రతిదినము తన తీర్పులను సమానమైన మేరకు జరిగింపకపోయినను అది ఆశ్చర్యకరమైన సంగతి కాదని దేవుడు ఆ వాక్యభాగములో చూపించుచున్నాడు; వ్యవసాయకులు ఎట్లు ప్రవర్తించుదురో ఆలోచించుమని ఆయన మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు గోధుమలను యవలను ఇతర ధాన్యములను ఒకే సమయమున విత్తరు; ఎల్లప్పుడును దున్నరు, ఎల్లప్పుడును కోయరు, తగిన కాలములకొరకు కనిపెట్టుదురు. “నేను వ్యవసాయకులకు నేర్పినట్లు వారు ఇంత జాగ్రత్తయు ముందుచూపును కలిగియున్నయెడల, ఇప్పుడు కోతయు తరువాత త్రొక్కుట లేక నూర్చుటయు ఉండునట్లు నేనును నా కాలములను సరిగా విభజింపకూడదా? ఒక సమయమున గోధుమలను మరియొక సమయమున జీలకఱ్ఱను నేను విత్తకూడదా?” ఏలయనగా ప్రవక్త ఈ వేరువేరు రకములను చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త మరింత సంక్షిప్తముగా మాటలాడుచున్నను ఈ స్థలములో తర్కవిధానము అదే.

కాబట్టి బబులోను కళ్లమువలె నుండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఎట్లనగా? అది మూయబడి సంపూర్ణముగా నిమ్మళముగా నున్న స్థలమువలె నుండెను; ఏలయనగా దేవుడు కల్దీయులను విడిచిపెట్టెను, మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు, వారు సుఖభోగములచేత ఎంతగా మత్తులైరనగా ఏ అపాయమునకును భయపడలేదు.

మరియు వెంటనే అతడు తనను తాను వివరించుకొనుచున్నాడు, --- దానిని త్రొక్కుటకు లేక నూర్చుటకు కాలమాయెను. అప్పుడు బబులోను కళ్లమువలె ఆయెను, ఏలయనగా సంవత్సరమంతటిలో తొమ్మిది పది నెలలు కళ్లము వాడబడనట్లు అది చాలకాలము త్రొక్కబడక నూర్చబడక యుండెను. అయితే అతడు, ఇంక కొంతసేపటికి దాని కోతకాలము వచ్చును అని చేర్చుచున్నాడు.

యూదులలోను ఇతర తూర్పు జనములలోను త్రొక్కుట లేక నూర్చుట కోతకాలమందు మాత్రమే వాడుకలో నుండెనని దీనివలనను ఇతర వాక్యభాగములవలనను మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. ఇతర స్థలములలో ధాన్యము తరచుగా ఐదారు సంవత్సరములు వెన్నులలోనే ఉంచబడును. కొందరు తమకు అనుకూలమైనట్లు ఆరు, ఎనిమిది, లేక తొమ్మిది నెలల తరువాత ధాన్యమును నూర్చుదురు. అయితే ధాన్యము వెంటనే నూర్చబడు దేశములు అనేకములు కలవు; అది కొట్లలో నిలువ చేయబడక వెంటనే కళ్లమునకు చేర్చబడి, అక్కడ ఎద్దులచేత త్రొక్కబడును లేక దంపుకర్రలతో నూర్చబడును.

కాబట్టి ధాన్యమును వెంటనే త్రొక్కుట వాడుకయై యుండెను గనుక, కోత తరువాత కళ్లము త్రొక్కబడునట్లు బబులోను త్రొక్కబడు కోతకాలము వచ్చునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు.

455 నూర్చు కాలమును కోతకాలమును ఒకటిగా గుర్తించుటచేతనే ఈ వచనము యొక్క అర్థమును మనము చూడగలము. మొదట నూర్చుట లేక త్రొక్కుట — బబులోనుకొరకు సిద్ధపరచబడిన శిక్ష — పేర్కొనబడుచున్నది; తరువాత దానికి నడిపించునది — కోత — త్వరలో వచ్చునని చెప్పబడుచున్నది. “వచ్చును” అను క్రియ కడపటి పంక్తిలో మాత్రమే ఇయ్యబడియున్నను మూడవ పంక్తిలోను గ్రహింపవలెను, — 33. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, — బబులోను కళ్లమువలె నుండును; దానిని నూర్చుకాలము వచ్చును; ఇంక కొంతసేపటికి దానికి కోతకాలము వచ్చును. నూర్చుట, కోత విషయమైన ఈ క్రమము ప్రవక్తలలో తరచుగా కనబడుదానివంటిదే, — కడపటి సంగతి, ముఖ్యమైనదై యుండుటచేత, మొదట పేర్కొనబడి, తరువాత దానికి ముందు జరుగునది లేక దానికి నడిపించునది పేర్కొనబడును. — సం.

కొంతసేపు అనునది మనుష్యుల తలంపుల ప్రకారము గ్రహింపకూడదని మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు తన తీర్పులను నిలిపివేసినను, ఆయన కాలమును మించి ఎన్నడును ఆలస్యము చేయడు; దానికి భిన్నముగా ఆయన తగిన సమస్త వేగముతో తన కార్యమును జరిగించును. హగ్గయి ప్రవక్త, “ఇంక కొంతసేపటికి నేను ఆకాశమును భూమిని కంపింపజేసెదను” అని చెప్పుచున్నాడు. (హగ్గయి 2:7)

అయితే ఇది అనేక సంవత్సరముల తరువాత గాని నెరవేరలేదు. అయితే హబక్కూకులో ఉన్నదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, --- “దర్శనము ఆలస్యమైనను దానికొరకు కనిపెట్టుము, అది తప్పక వచ్చును, తడవుచేయక వచ్చును.” (హబక్కూకు 2:5)

ప్రవచనములు ఆలస్యమగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అనగా మిక్కిలి తొందరపడుచు, తమ స్వంత కోరికలచేత తలక్రిందులుగా కొట్టుకొనిపోవు మనుష్యుల తీర్పు ప్రకారము.

అయితే కాలములను తన స్వంత చిత్తము ప్రకారము ఏర్పాటు చేయుటకు మనము ఆయనకు అవకాశమిచ్చినయెడల, అట్లు చేయుట మనకు న్యాయమును యుక్తమునై యున్నది గనుక, దేవుడు తగినంత వేగముతో తన కార్యమును జరిగించును. కాబట్టి భక్తిహీనులు సుఖముననుభవించుచు నిర్భయముగా తమ్మును తాము భోగములలో విడిచిపెట్టుకొనునప్పుడెల్ల, కళ్లము ఎల్లప్పుడును త్రొక్కబడదు, అయితే దేవునికి ఇష్టమైనప్పుడెల్ల కోతకాలము వచ్చును అను ఈ సంగతి మన మనస్సులకు రావలెను. ఇక్కడ చెప్పబడినదానిని మనము ఉపయోగించుకొనవలసిన విధానమిదియే. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:34

34. బబులోను రాజైన నెబుకద్నెజరు నన్ను భక్షించియున్నాడు, నన్ను నలుగగొట్టియున్నాడు, నన్ను వట్టి పాత్రగా చేసియున్నాడు, ఘటసర్పము మింగునట్లు నన్ను మింగియున్నాడు, నా శ్రేష్ఠపదార్థములతో తన కడుపు నింపుకొనియున్నాడు, నన్ను వెళ్లగొట్టియున్నాడు.

34. Comedit me, contrivit me Nabuchadnezer rex Babylonis; posuit me (locavit, ad verbum) vas inane; diglutivit me tanquam draco, implevit ventrem suum deliciis meis, ejecit me.

ఇక్కడ ఏర్పరచబడిన ప్రజల మొఱ్ఱ పేర్కొనబడుచున్నది; తమ దుర్దశలు దేవునిచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడలేదని యూదులు నిశ్చయత పొందునట్లు యిర్మీయా ఉద్దేశపూర్వకముగా దీనిని చేసెను; ఏలయనగా దేవుడు మనలను మరచిపోవుచున్నాడనియు, భక్తిహీనులు మనకు చేయు అన్యాయములను ఆయన లక్ష్యపెట్టుటలేదనియు తలంచుటకంటె మనలను ఎక్కువగా బాధపెట్టునది మరేదియు లేదు; కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు దేవునిచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడలేదనియు, తమ శత్రువులవలన తాము పొందిన అన్యాయమైన క్రూరమైన వ్యవహారమునుగూర్చి ఆయన ఉదాసీనుడు కాడనియు తమ స్వంత మనస్సులలో నిశ్చయపరచుకొనునట్లు ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని దేవుని సన్నిధిలో నిలువబెట్టుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు ఆయన సన్నిధిలో దేవునితో వాదించుచున్నట్లు ఈ మొఱ్ఱ చేయబడుచున్నది.

కాబట్టి అతడు, బబులోను రాజైన నెబుకద్నెజరు నన్ను భక్షించెను, నన్ను ముక్కలుగా విరుగగొట్టెను అని చెప్పుచున్నాడు. తినుట లేక భక్షించుట అను మాట చాలును; అయితే ముక్కలుగా విరుగగొట్టుట అను మాటను చేర్చుటచేత యిర్మీయా మరింత ఘోరమైనదానిని వ్యక్తపరచగోరెను; ఏలయనగా బబులోను తన ముందు పెట్టబడిన మాంసమును భక్షించు మనుష్యునివలె గాక, ఎముకలనే ముక్కలుగా విరుగగొట్టు క్రూరమైన అడవిమృగమువలె నుండెనని అతడు సూచించుచున్నాడు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; దేవుని ప్రజలు, మనుష్యులు తమ ఆహారమును మింగునట్లు, అతనిచేత భక్షింపబడుట మాత్రమే గాక, అతడు సింహమో ఎలుగుబంటియో మరి యే అడవిమృగమో అయినట్లు అతని పండ్లచేత ముక్కలుగా చీల్చబడిరని చెప్పుటచేత అతడు బబులోను రాజు యొక్క క్రూరత్వమును హెచ్చించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇవి తమ ఎరను భక్షించుట మాత్రమే గాక, ఎముకలవంటి మాంసముకంటె కఠినమైనదేదైనను తమ పండ్లతో ముక్కలుగా విరుగగొట్టును.

456 ఈ వచనములోని క్రియాపదముల తరువాత వచ్చు సర్వనామము ప్రస్తుత హెబ్రీ పాఠము ప్రకారము బహువచనములో, మమ్మును, అని యున్నది; అయితే కెరీ ప్రకారమును అనేక ప్రతుల ప్రకారమును అది ఏకవచనములో, నన్ను, అని యున్నది. చేతివ్రాత ప్రతుల ఆధారము దాదాపు సమానముగా నున్నది; అయితే రెండవ పాఠమునకే తర్జుమాలును తార్గుమును, తరువాతి వచనమును అనుకూలముగా నున్నవి. — సం.

457 ఈ క్రియాపదమునకు సాధారణ అర్థము బలాత్కారముగా కలవరపరచుట; అయితే యెషయా 28:28 లో అది విరుగగొట్టుట, నలుగగొట్టుట, లేక ముక్కలుగా చేయుట అను అర్థములో వాడబడినట్లు స్పష్టమగుచున్నది; ఇది “భక్షించుట” తరువాత వచ్చుచున్నది గనుక ఇక్కడ ఇదే మిక్కిలి తగిన అర్థము. — సం.

ఇదే ఉద్దేశ్యముతో అతడు, నన్ను వట్టి పాత్రగా ఉంచెను అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా ఒకడు కూజాను గాని పీపాను గాని ఖాళీ చేయునట్లు అతడు నన్ను సంపూర్ణముగా వట్టిదానిగా చేసెను. తరువాత అతడు, ఘటసర్పమువలె నన్ను మింగెను అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది మునుపటిదానికంటె వేరైన పోలిక, అయినను మిక్కిలి తగినది; ఏలయనగా ఘటసర్పములు ఒక జంతువును పూర్తిగా మింగునవి; ప్రవక్త భావమిదియే. ఈ పోలికలు ప్రతి విషయములో సరిపడకపోయినను, ముఖ్యమైన సంగతి విషయములో అవి మిక్కిలి తగినవి; అనగా తన ప్రజలు సింహము యొక్క గాని ఎలుగుబంటి యొక్క గాని పండ్లకు అప్పగింపబడినట్లు, లేక ఘటసర్పమునకు ఎరగా నైనట్లు, భక్షింపబడుటకు దేవుడు అనుమతించెనని చూపుటకే.

నా శ్రేష్ఠపదార్థములతో తన కడుపు నింపుకొనెను, అనగా నాకున్న సుకుమారమైనదేదైనను అతడు దానిని తినివేసెను అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. తరువాత అతడు, మిగిలినదానిని పారవేసెను అని చెప్పుచున్నాడు; తోడేళ్లును సింహములును ఇతర అడవిమృగములును తమకు చాలినదానికంటె ఎక్కువ ఎర కలిగియున్నప్పుడు మిక్కిలి రుచికరమైనదానిని ఏర్పరచుకొనునట్లు; ఏలయనగా అవి మెదడును తినుటకై మనుష్యుని తలను ఏర్పరచుకొనును; అవి రక్తమును పీల్చును, అయితే ప్రేగులను తమకు ఇష్టములేని దేనినైనను విడిచిపెట్టును. అట్లే ప్రవక్త దుర్దశలోనున్న యూదులను గూర్చి ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; శత్రువు తృప్తిపొంది మిగిలినదానిని పారవేయునంతగా వారు భక్షింపబడిరి.

కాబట్టి దేవుని ప్రజలు దోపుడుకు ఎంతగా అప్పగింపబడిరనగా, జయించినవాడు తృప్తిపొందుట మాత్రమే గాక మిగిలినదానిని అటు ఇటు పారవేసెనని దీనివలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు తృప్తి అసహ్యమును పుట్టించును. అయితే ప్రవక్త దుర్దశలోనున్న ప్రజల స్థితిని సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి ఐశ్వర్యము కల్దీయులచేత మింగివేయబడెను, అయితే వారి గృహోపకరణములు పొరుగు జనములచేత దోచుకొనబడెను; మనుష్యులు తామే చెరలోనికి తోలబడిరి, కాబట్టి అవమానకరమైన చెదరిపోవుట సంభవించెను. అప్పుడు వారు వేరువేరు దేశములలోనికి చెదరగొట్టబడిరి, కొందరు తిరస్కారభావముచేత దేశములో విడువబడిరి; ఈ విధముగా, “అతడు నన్ను వెళ్లగొట్టెను” అని ఇక్కడ చెప్పబడినది నెరవేరెను; ఏలయనగా ఈ అడవిమృగములైన కల్దీయులు తృప్తిపొందిరి; తమకు సమర్పింపబడినదంతయు వారు తినివేయలేకపోయిరి గనుక మాంసము వారిచేత త్రోసివేయబడెను.

చెప్పబడినట్లు, ఈ అలంకారిక మాటలచేత ప్రజల అత్యంత విపత్తు వివరింపబడుచున్నది; మరియు లేనియెడల యూదులను మిక్కిలి వేధించియుండగల తలంపులను ఎదుర్కొనవలెనని ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించెను. ఏలయనగా తమ కీడులకు అంతము కనబడకపోయినందున, మనుష్యులందరిలో మిక్కిలి దౌర్భాగ్యులగునంతగా దేవుడు తమ్మును విసర్జించెనని వారు తలంచియుండవచ్చును. భక్తుల మనస్సులను చేదుచేసి నిరాశలోనికి సహితము త్రోసివేయగలిగినదానిని మన ప్రవక్త ముందుగానే అడ్డగించుటకు కారణమిదియే; జరిగిన సంగతులన్నియు జరిగినను దేవుడు తన ప్రజలను మరచిపోలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇవన్నియు ఆయన దృష్టియెదుటనే జరిగెను.

మన విషయమైతే, దేవుడు తన సంఘము యొక్క విపత్తులను రెట్టింపు చేయుట మాత్రమే గాక దానిని అత్యంత మేరకు బాధపెట్టినను, ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నది మనకు సహాయము కలుగజేయవలెను; అనగా పూర్వము దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలు ఎంతగా నాశనము చేయబడిరనగా మిగిలినది తిరస్కారముతో పారవేయబడెను; ఏలయనగా జయించినవాడు తృప్తిలేనివాడైనను, తన లోభత్వము దానిని ఇముడ్చుకొనలేకపోయినందున తాను దోపుడుగా సంపాదించినదంతటిని తినివేయలేకపోయెను. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 51:35-36

458 లేక సముద్రపు భయంకర జంతువు, లేక తిమింగలము; అది చిన్న చేపలను సమూలముగా పూర్తిగా మింగును. — సం. 459 కడపటి క్రియాపదము సెప్టువజింటులో విడిచిపెట్టబడినది; వల్గేటులో “వెళ్లగొట్టెను” అనియు, సిరియాక్‌లో “నాశనము చేసెను” అనియు, తార్గుములో “వలసపోవునట్లు చేసెను” అనియు అనువదింపబడినది. ఆ క్రియాపదమునకు సరియైన అర్థము తరిమివేయుట లేక వెళ్లగొట్టుట; దేశమునుండి వారిని వెళ్లగొట్టుటయే ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది. — సం.

35. నాకును నా శరీరమునకును చేయబడిన బలాత్కారము బబులోనుమీదికి వచ్చును గాక అని సీయోను నివాసులు అందురు; నా రక్తము కల్దీయ దేశనివాసులమీదికి వచ్చును గాక అని యెరూషలేము అనును.

35. Violentia mea (sed passive accipitur, alii vertunt, rapinam, quod idem est) et caro mea contra Babylonem, dicet (vel, dicat) habitatrix Sion, sanguis mens contra habitatores Chaldaeae, dicat Jerusalem.

36. కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, నీ పక్షమున నేను వ్యాజ్యెమాడెదను, నీ నిమిత్తము ప్రతికారము చేసెదను, దాని సముద్రమును ఇంకిపోజేసెదను, దాని ఊటలను ఎండిపోజేసెదను.

36. Propterea sic dicit Jehova, Ecce ego litigans litem tuam (hoc est, disceptans causam tuam, vel, cognitor causae tuae,) et vindleans vindictam tuam; et arefaciam mare ejus, et exsiccabo fontem ejus.

యిర్మీయా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; ప్రజల విపత్తులు దేవునికి తెలియనివి కావని చూపిన తరువాత, ఇప్పుడు అతడు విశ్వాసులు తమ మొఱ్ఱలను దేవుని ఒడిలో ఉంచవలెననియు, తమ సంరక్షకునిగా ఆయనను ఆశ్రయింపవలెననియు, లేక ఆయనకు విన్నవించుకొనవలెననియు పరోక్షముగా హెచ్చరించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము (యూదులు ఎంత కఠినముగా బాధింపబడిరో వివరించిన తరువాత) దేవునియొద్దకు పారిపోయి ఆయన యెదుట తమ వ్యాజ్యెమును విన్నవించుకొనుటయే వారికి ఏకైక పరిహారమని వారికి చూపుటయే.

మరియు ఈ వాక్యభాగము ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది; అన్నియు నిరీక్షణలేనివిగా కనబడు అత్యంత కీడులలో మనము సహితము మన కీడులను దేవునికి తెలియజేసి, ఈ విధముగా మన చింతలను ఆయన ఒడిలో దించుకొనుట నేర్చుకొనవలెను. దుఃఖము తరచుగా మనలను ముంచివేయుటకు, దేవుని ఆత్మ మనకు విధించుదానిని మనము అనుసరింపకపోవుట తప్ప మరే కారణము? ఏలయనగా కీర్తనలలో, “నీ చింతలను దేవుని ఒడిలోనికి దొర్లించుము, ఆయనే నిన్ను ఆదుకొనును, నీతిమంతులను ఆయన ఎన్నడును కదలనియ్యడు” అని చెప్పబడియున్నది. (కీర్తనలు 55:23)

కాబట్టి ప్రార్థనచేత మనము మన భారమును దించుకొనవచ్చును, ఇదే శ్రేష్ఠమైన పరిహారము; అయితే మనము సణుగుకొందుము, కొన్నిసార్లు కేకలు వేయుదుము, లేక కనీసము సామాన్య సామెత ప్రకారము కళ్లెమును కొరుకుచు నమలుచుందుము; ఈలోగా ముఖ్యమైనదానిని, ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు బోధించుదానిని, మనము నిర్లక్ష్యము చేయుదుము.

కాబట్టి నా బలాత్కారమును నా శరీరమును బబులోనుమీదికి వచ్చును గాక అని చెప్పబడినప్పుడు, ఇక్కడ బోధింపబడినదాని ఉద్దేశ్యమును మనము జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. సీయోను కుమార్తె అనును (లేక అనును గాక) అని అతడు చేర్చునప్పుడు, విశ్వాసులు తమ అత్యంత విపత్తులలో తమ శత్రువులను గూర్చియు వారి క్రూరత్వమును గూర్చియు దేవునితో వాదింపగలరను ఈ ఆదరణ వారికి ఎల్లప్పుడును కలదని అతడు నిస్సందేహముగా చూపించుచున్నాడు. తరువాత అతడు, నా దోపుడు లేక బలాత్కారము అని చెప్పుచున్నాడు; కొందరు దానిని “నన్ను దోచుకొనుట” అని అనువదించుచున్నారు, అది కఠినముగా నున్నది. అయితే ప్రవక్త భావము సందిగ్ధమైనది కాదు, ఏలయనగా తరువాత నా శరీరము అని వచ్చుచున్నది. కాబట్టి బలాత్కారము శత్రువులచేత చేయబడినదే.

అయితే సాధారణముగా చేయబడునట్లు ఇక్కడ ప్రజలు ఒక స్త్రీ పేరున చెప్పబడుచున్నారు: సీయోను నివాసిని ఇట్లనును, నా దోపుడుసొమ్మును నా శరీరమును. రెండవ మాటచేత దోపుడుసొమ్ము అనగా తాను ఏమి ఉద్దేశించెనో ప్రవక్త తగినంత స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. నా శరీరము, (అనగా కల్దీయులు మ్రింగివేసి నాశనము చేసినదే,) బబులోను మీద ఉండును గాక అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది మిక్కిలి భారమైన మాట; ఏలయనగా యూదులయెడల తాము చూపిన క్రూరత్వమునకు శిక్ష లేకుండ తప్పించుకొంటిమని కల్దీయులు తలంచినను, వారి నిరపరాధ రక్తము మొఱ్ఱపెట్టి, ఒక శత్రువువలె వారికి విరోధముగా నిలిచెనని అతడు ఈ మాటలచేత సూచించుచున్నాడు.

ఇదే ఉద్దేశముతో అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: నా రక్తము కల్దీయుల మీద ఉండును గాక అని యెరూషలేము అనును.

తరువాత మరింత స్పష్టమైన వివరణ వచ్చుచున్నది; దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకు ప్రతీకారము చేయువాడనై యుందుననియు, యూదులు అనుభవించినదంతయు బబులోనుకు తిరిగి చెల్లింపబడుననియు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: కాబట్టి యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు, ఇదిగో, నేను నీ వ్యాజ్యమును వాదించెదను.

దేవుడు మన వ్యాజ్యమును చేపట్టవలెనని మనము కోరినయెడల మన ఫిర్యాదులను ఆయన యెదుట పెట్టవలెనని ఈ వాక్యభాగముచేత మనకు బోధింపబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము మౌనముగా ఉన్నప్పుడు, మనము సహాయము పొందుటకు అయోగ్యులమని ఎంచి, ఆయనయు తన వంతుగా ఊరకుండును. అయితే మనము ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టినయెడల ఆయన నిశ్చయముగా మన మొఱ్ఱను ఆలకించును. మరియు విషయముల క్రమమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా ఒక వైపున యెరూషలేము మొఱ్ఱపెట్టును గాక, సీయోను కుమార్తె పలుకును గాక అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; మరియొక వైపున, కాబట్టి దేవుడు వచ్చి తన ప్రజల మొఱ్ఱను ఆలకించును అని చెప్పుచున్నాడు.

మొదట, ఇదిగో, నేను నీ వ్యాజ్యమును వాదించెదను అనియు, తరువాత, నీ ప్రతీకారమును నేను తీర్చెదను లేక నీ పక్షమున పగతీర్చెదను అనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇవి లాటిను చెవులకు కఠినమైన మాటలు; అయినను లాటిను భాష యొక్క సొగసును మనము అనుసరించినదానికంటె వీటియందు ఎక్కువ బలమును శక్తియు ఇమిడియున్నవి. కాబట్టి నునుపుదనము కొరకు అతిగా ప్రయాసపడుటకంటె అసలైన పదములనే నిలుపుకొనుట మేలు.

సంక్షేపముగా, దేవుడు తన ప్రజలకు సంరక్షకుడనై యుందునని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; మరియు నిర్దేశక అవ్యయమును ఉపయోగించుటచేత, ఆ సంగతి ఇప్పుడే కన్నులయెదుట ఉన్నట్టుగా ఆయన నిశ్చయముగా ప్రతి సందేహమును తొలగించుచున్నాడు. దేవుడు ఈలాగు పలికిన తరువాత డెబ్బది సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ కాలము గడచెనని మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, యిర్మీయా కల్దీయులకు విరోధముగా ప్రవచించినది పట్టణము పట్టబడిన తరువాత కాదు; అయినను పట్టణము నాశనమైన తరువాత డెబ్బది సంవత్సరముల వరకు దేవుడు తన తీర్పును ప్రతీకారమును నిలిపియుంచినను, విశ్వాసులను ఆ సంభవమునకు సాక్షులుగా ఆయన తీసికొనివచ్చుచున్నట్టుగా, ఇదిగో, నేను అని ఇది చెప్పబడెను; మరియు ఇది నిశ్చయత నిమిత్తమే చేయబడెను.

దేవుడు తన ప్రజలను తగ్గించి, మిక్కుటమైన దురవస్థలచేత వారు ముంచివేయబడుటకును సహించినను, వారు అనుభవించిన సమస్త అన్యాయములకు చివరకు ఆయన ప్రతీకారము చేయువాడగునని ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రజల నాశనమును గూర్చి చెప్పబడినది మనకును సంబంధించినదే; ఇంతేకాదు, ఇక్కడ చెప్పబడినది మన మేలు నిమిత్తమే గాని మరి దేని నిమిత్తమును వ్రాయబడి నిలుపబడలేదు. మరియు నేను ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, దేవుడు మనలను విడిచిపెట్టినట్లు కనబడునప్పుడెల్లను సహనమునకు మన మనస్సులను సిద్ధపరచుకొనుట నేర్చుకొందము. అదే సమయమున మనము నిత్యము ప్రార్థనయందు అభ్యాసము చేసికొందము; అప్పుడు దేవుడు మన మూలుగులను ఫిర్యాదులను ఆలకించి, మన కన్నీళ్లను లక్ష్యపెట్టును.

తరువాత, నేను దాని సముద్రమును ఎండిపోజేసెదను అని చేర్చబడియున్నది; ఏలయనగా ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, బబులోను యూఫ్రటీసు నది ప్రవాహములచేత చుట్టబడియుండెను; దానిలోనికి సులభముగా ప్రవేశించుటకు వీలులేకుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త బబులోను యొక్క కోటలను ఒక సముద్రముతోను ఒక ఊటతోను పోల్చుచున్నాడు. ఎంతో పెద్ద నదియై, యూరోపు అంతటిలోను దానికి సమానమైనది లేని యూఫ్రటీసు ఎండిపోజేయబడగలదని ఎవడు తలంచియుండును? డాన్యూబు నదియైనను ఆ నది యొక్క విస్తారమునకు సరితూగదు. కాబట్టి సముద్రమువంటిదై, తరగని ఊటగల అట్టి నది ఎండిపోజేయబడుట సాధ్యమని ఎవడు తలంచియుండును?

కాబట్టి తన శక్తి ఎట్టిదనగా సమస్త ఆటంకములు మాయమైపోవుననియు, అదే సమయమున బబులోనీయులమీద తన తీర్పును అమలుపరచుటకు తాను నిశ్చయించుకొనెననియు దేవుడు ఈ మాటలచేత సూచించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:37

37. బబులోను రాళ్లకుప్పలుగాను నక్కలకు నివాసస్థలముగాను నివాసిలేనిదై విస్మయమునకును ఎగతాళికిని కారణముగాను ఉండును.

37. Et erit Babylon in acervos, habitaculum draconum, stupor et sibilum, absque habitatore.

దేవుడు బబులోనుమీద తన చేయి ఎత్తినప్పుడు, ఇంతకుముందు సమస్త జనములను విస్మయపరచిన దాని వైభవము శూన్యమగునంతగా దాని నాశనము ఉండునని తాను చెప్పినదానిని అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు. బబులోను యొక్క ఐశ్వర్యమంతయు నశించును, --- దాని గోపురములును దాని ప్రాకారములును కూలును, దాని ప్రజలు మాయమగుదురు; సంక్షేపముగా, అది కాలుచున్న పర్వతముగా అగునని ఇంతకుముందు అతడు చెప్పినట్లు, అది రాళ్లకుప్పలగును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అది కుప్పలగునని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుట అదే ఉద్దేశముతోనే. అయితే మనము నిన్న గమనించినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అవి మూలరాళ్లకు పనికిరాని, పునాదులలో వేయుటకు వీలుకాని కుప్పలగును; ఏలయనగా ఆ శిథిలములు ఏ క్రొత్త కట్టడమునకును పూర్తిగా నిష్ప్రయోజనములై యుండును.

అది విస్మయమునకును ఎగతాళికిని కారణమగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రజలు దేవుని ధర్మశాస్త్రమును అతిక్రమించినయెడల శిక్ష కలుగునని వారిని బెదరించినప్పుడు మోషేయు ఈ మాటలనే ఉపయోగించెను. (ద్వితీయోపదేశకాండము 28:37.) అయితే ఈ బెదరింపులు సమస్త భక్తిహీనులకును దేవుని తృణీకరించువారికిని వర్తించును. కాబట్టి తన ధర్మశాస్త్రమును తృణీకరించువారందరిమీదికి మోషే ద్వారా తాను ప్రకటించినదానిని దేవుడు బబులోనీయుల విషయములో నెరవేర్చెను. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:38

38. వారందరు కూడి కొదమసింహములవలె గర్జించుదురు, సింహపుపిల్లలవలె గుర్రుపెట్టుదురు.

38. Rugient tanquam leones, rugient (est quidem alium verbum sed ejusdem sensus) tanquam catuli leonum.

బబులోను నాశనమును గూర్చి తాను చెప్పినదానిని యిర్మీయా ఇక్కడ మరియొక అలంకారముచేత వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అనగా వధ మధ్యమున ఎదిరించుటకు వారికి బలము ఏమియు ఉండదు; అదే సమయమున వారు గొప్ప కలవరము మధ్య నశింతురు; ఈ విధముగా తన ప్రవచనమునకు విరోధముగా లేవనెత్తబడగలిగినదానిని అతడు ముందుగానే ఎదుర్కొనుచున్నాడు. ఏలయనగా బబులోనీయులు ఇతర జనములన్నిటికంటె అధికులై యుండిరి; అంత అజేయమైన శక్తి ఏలాగు నశింపగలదు? వారు సింహములవలె ఉన్నను అది ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; వారు నిజముగా గర్జించుదురు, కాని గర్జించుట వారికి ఏ ఉపకారమును చేయదు; సింహపుపిల్లలవలె వారు గర్జించుదురు, అయినను వారు నశింతురు.

కాబట్టి ఈ పోలిక యొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; అనగా బబులోనీయులు మనుష్యులందరిని భయపెట్టిన ఆ అధికశక్తి వారికి ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు, ఏలయనగా వారి ఆపదలో గర్జించుట తప్ప వారికి మరి ఏమియు మిగులదు. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:39

39. వారు మిక్కిలి వేడిమిగా నుండగా నేను వారికి విందుచేయుదును, వారు మత్తిల్లి ఉల్లసించునట్లు నేను వారిని మత్తులనుగా చేసెదను; అప్పుడు వారు ఇక లేవకుండ నిత్యనిద్ర నిద్రించెదరు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

39. In calore ipsorum ponam convivia ipsorum, et inebriabo eos, ut exultent, et dormiant somnum perpetuum, et non expergiscantur, dicit Jehova.

బబులోను పట్టబడిన విధానమును కూడ అతడు ఇక్కడ వర్ణించుచున్నాడు. ప్రవక్త అస్పష్టముగాను సందిగ్ధముగాను మాటలాడలేదనియు, ఈ సంగతులను దేవుని ఆత్మ ప్రవక్త నోటిద్వారా బయలుపరచెనని తరువాతి తరములవారు గ్రహించునట్లు ఆ ప్రవచనము వారికి తెలియబడవలెనని, దేవుని తీర్పును వ్రేలితో చూపినట్టుగా అతడు దానిని కనుపరచెననియు ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము: ఏలయనగా సోదెచెప్పు ఆత్మను నూరురెట్లు కలిగియున్నను, ఏ మర్త్యుడును తెలియని సంగతిని ఇంత స్పష్టముగా ఎన్నడును వ్యక్తపరచియుండలేడు. అయితే దేవునికి ఏదియు గతించినది గాని రాబోవునది గాని కానందున, తరువాతి తరములవారు సంభవముచేత స్థిరపరచబడి, అతడు నిశ్చయముగా పరిశుద్ధాత్మ యొక్క సాధనమై యుండెనని ఒప్పుకొనునట్లు, ఆయన తన ప్రవక్త ద్వారా బబులోను నాశనమును గూర్చి ఇంత స్పష్టముగా పలికెను. మరియు దానియేలు తరువాత జరిగినదానిని చరిత్రరూపముగా వివరించినప్పుడు యిర్మీయా ప్రవచనమునకు ముద్ర వేసెను; ఇంతేకాదు, అన్యజనుల రచయితలు ప్రవచనము యొక్క సత్యమునకు సాక్షులగునట్లు దేవుడు వారినుండి ఒప్పుకోలును బలవంతముగా రాబట్టెను. జెనోఫోను ఉద్దేశపూర్వకముగా యిర్మీయాకు సాక్షి కాకపోయినను, ముఖస్తుతియే ఉద్దేశముగాగల ఆ నీతిలేని రచయిత అయినను దేవునికి సేవ చేసి, యిర్మీయా ద్వారా దైవికముగా ముందుగా చెప్పబడినదానికి బహిరంగ సాక్ష్యముచేత ముద్ర వేసెను.

460 ఈ వచనమును తరువాతి వచనముతో కలిపి చూచి, గటేకరు మరియు లౌత్ కొంత భిన్నమైన అభిప్రాయమును ఇచ్చుచున్నారు, — పట్టణము పట్టబడకముందు బబులోనీయులు సింహములవలె గర్జించి ఉల్లాసముతో కేకలు వేసిరి అని. "వారు ప్రాకారములమీదికి ఎక్కి గంతులువేసి, దర్యావేషును అతని సైన్యమును నిందలతో ముంచెత్తిరి" అని హెరొడోటసు చెప్పుచున్నాడు. వారు తమ శత్రువులమీద ఆగ్రహముతో గర్జించి, తమంతట తాము వేటాడ మొదలుపెట్టు పిల్లలవలె, జీవముతోను ఉత్సాహముతోను నిండినవారై తమ్మును తాము రెచ్చగొట్టుకొనిరి, — కొదమసింహములవలె వారు కూడి గర్జించుదురు, సింహీపిల్లలవలె తమ్మును తాము రేపుకొందురు. చివరి క్రియాపదమునకు ముందు ఒక {{ו లోపించియున్నది; దానిని వల్గేటు, సిరియాకు మరియు తార్గుము పూరించుచున్నవి; మరియు ఆ క్రియాపదము యొక్క కాలమును బట్టి అది అవసరమగుచున్నది. --- సం.

వారి వేడిమిలో నేను వారి విందులను సిద్ధపరచెదను, అనగా వారి విందులలో వారిని వేడెక్కించెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా బబులోను రాజు మత్తుడై యుండగా, అతడు తన అధిపతులతోను ఆలోచనకర్తలతోను కూడ చంపబడెను. వారు ఉల్లసించునట్లు, అనగా వారు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించునట్లు, నేను వారిని మత్తులనుగా చేసెదను. ఇది వారి మూఢత్వమును సూచించుచున్నది; ఏలయనగా తాము ఎల్లప్పుడును సురక్షితముగా ఉందుమని వారు తలంచి, అన్ని కష్టములను సహించుచున్నందుకు కోరెషును ఎగతాళి చేసిరి.

ఏలయనగా అతడు గుడారములలో నివసించెను, ముట్టడి అప్పటికే చాలకాలము సాగెను, పట్టణములో ఏ కొరతయు లేకుండెను. ఈ విధముగా వారి విచ్చలవిడితనమే వారిని నాశనము చేసెను. కాబట్టి వారు తమ సుఖభోగములలో విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించునట్లు దేవుడు వారిని వేడెక్కించుననియు, తరువాత వారు నిత్యనిద్ర నిద్రించునట్లు, అనగా వారు తమ భోగవిలాసములో నశించునట్లు చేయుననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: వారు తమ శత్రువును తృణీకరించినను, వారు ఇక ఎన్నడును మేలుకొనరు; ఏలయనగా మనము నిన్న గమనించినట్లు, బబులోను చాలకాలము ఎదిరించియుండగలిగియుండెను, అయినను అది ఒక్కసారిగా పట్టబడెను. ఆ తరువాత బబులోనీయులు ఆయుధములు కలిగియుండుటకు అనుమతింపబడలేదు.

కోరెషు నిజముగా వారిని సుఖభోగములలో మునిగియుండనిచ్చెను, కాని వారినుండి ఆయుధముల ఉపయోగమును తీసివేసి, సమస్త అధికారమును వారికి లేకుండ చేసెను; కాబట్టి వారు దాస్యస్థితిలో, మిక్కిలి హీనదశలో జీవించిరి: తరువాత కాలక్రమమున వారు మరి మరి నీచులైరి; చివరకు ఆ పట్టణము ఎంతగా పడగొట్టబడెననగా కొన్ని గుడిసెలు తప్ప మరేమియు మిగులలేదు, అది ఒక అల్పమైన పల్లెయాయెను. కాబట్టి దేవుడు తన సేవకుడైన యిర్మీయా ద్వారా ముందుగా చెప్పినదంతయు చివరకు నెరవేరెనని మనము చూచుచున్నాము, అయితే తగిన సమయమున, --- చెప్పబడినట్లు, త్రొక్కుకాలమున లేక నూర్పుకాలమున. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:40

40. గొఱ్ఱెపిల్లలను పొట్టేళ్లను మేకపోతులను వధించుటకు తీసికొనిపోవునట్లు నేను వారిని తీసికొనిపోయెదను.

40. Educam (ad verbum est, descendere faciam) eos tanquam agnos ad mactationem, tanquam arietes cure hircis.

వారు సింహములవలె ఉందురు, అయితే గర్జించు విషయములో మాత్రమే అని ప్రవక్త చెప్పిన మునుపటి పోలికకు ఇది భిన్నమైన పోలిక. అయితే బబులోనీయులను నాశనము చేయుట దేవునికి ఇష్టమైనప్పుడు ఆ నాశనము ఎంత సులభముగా ఉండునో అతడు ఇప్పుడు చూపుచున్నాడు. కాబట్టి వారి కేకల విషయములో వారు సింహములవలె ఉండిరి; అయితే వారి నాశనము యొక్క సులభత్వము విషయములో వారు వధకు తీసికొనిపోబడు గొఱ్ఱెపిల్లలవలె ఉండిరి. వారు ఇష్టపూర్వకమైన మరణమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనునంత సాత్వికముతో నింపబడుదురని దేవుడు ఇక్కడ భావించుటలేదు; అయితే బబులోనీయులు ఇంతకుముందు ఎంత బలవంతులై యుండినను, ఇతర జనములన్నిటిని వారు ఎంతగా బెదరించియుండినను, అప్పుడు వారు ధైర్యమునందు స్త్రీలవలె అగుదురనియు, గొఱ్ఱెపిల్లలవలెనో పొట్టేళ్లవలెనో వధకు తీసికొనిపోబడుదురనియు ఆయన భావించుచున్నాడు.

461 "వారి వేడిమిలో," అనగా కనబడుచున్నట్లు, వారు సింహములవలె గర్జించుచుండగా వారి ఆగ్రహపు వేడిమిలో. కాల్విను చేతను మన అనువాదములోను "విందులు" అని అనువదింపబడిన పదమునకు సరియైన అర్థము పానము; ప్రాచీన అనువాదములలో అది అట్లే అనువదింపబడినది, ఇక్కడ అదే మరింత తగినది, — వారి వేడిమిలో నేను వారికి వారి పానమును సిద్ధపరచెదను, వారు ఆనందముతో గంతులువేయునట్లు వారిని మత్తులనుగా చేసెదను; వారు నిత్యనిద్ర నిద్రించెదరు, మేలుకొనరు, ఇదే యెహోవా వాక్కు. బబులోను పట్టబడిన ఆ రాత్రియే అందులో జరుపబడిన విందునకు ఇది స్పష్టమైన సూచన. — సం.

ఇది ప్రవక్తలలో తరచుగా కనబడు పోలిక; ఏలయనగా అప్పుడు ప్రతిదినము బలులు అర్పింపబడుచుండెను; మరియు ప్రవక్తలు భక్తిహీనుల నాశనమును ఒక విధమైన బలిగా ఎంచిరి; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము క్రింద భక్తికిని ఆరాధనకును నిదర్శనములుగా బలులు అర్పింపబడినట్లే, దేవుడు న్యాయాధిపతిగా ప్రత్యక్షమై భ్రష్టులమీద ప్రతీకారము చేయునప్పుడు, ఆయన ఒక బలిపీఠమును నిలిపి, ఆ విధముగా తనకు చెందవలసిన ఆరాధనకు ఒక నిదర్శనమును కనుపరచినట్టే యుండును; ఏలయనగా ఆయన మహిమయు ఆరాధనయు అట్టి బలులచేత ఘనపరచబడి, అవును, కొనియాడబడుచున్నది. కాబట్టి మనము చెప్పినట్లు, భక్తిహీనులందరి నాశనము న్యాయముగా బలులతో పోల్చబడవచ్చును; ఏలయనగా అట్టి సందర్భములలో దేవుని మహిమ ప్రకాశించును, ఇదే విశేషముగా ఆయన ఆరాధనకు చెందినది. చివరకు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:41

41. షేషకు ఎట్లు పట్టబడెను? సర్వభూమికి ప్రఖ్యాతిగా నున్నది ఎట్లు కొల్లబెట్టబడెను? అన్యజనులలో బబులోను ఎట్లు పాడైపోయెను?

41. Quomodo capta est Sesak, et comprehensa laus totius terrae? quomodo facta est Babylon in vastitatem (vel, in stuporem) inter curtetas gentes?

ఇక్కడ ప్రవక్త వ్యక్తపరచిన ఆశ్చర్యము తాను చెప్పినదానిని స్థిరపరచుటకు ఉద్దేశింపబడినది; ఏలయనగా భక్తులు అతని ప్రవచనములకు సంపూర్ణ విశ్వాసము ఉంచకుండునట్లు సాధారణముగా వారి మనస్సులను కలవరపరచు సంగతులను అతడు ఈ విధముగా చెదరగొట్టెను. యిర్మీయా బబులోను నాశనమును గూర్చి ఈలాగు మాటలాడుట విన్నప్పుడు భక్తులు అనేక సంగతులను గూర్చి తలంచిరనుటలో సందేహము లేదు. "ఇది ఏలాగు జరుగగలదు?" అను తలంపు వారికి ఎల్లప్పుడును కలుగుచుండెను. కాబట్టి యిర్మీయా అట్టి తలంపులను ముందుగానే ఎదుర్కొని, ఆశ్చర్యముతో నిండినవాని పాత్రను తానే ధరించుచున్నాడు --- షేషకు ఎట్లు పట్టబడెను? అతడు ఇట్లు చెప్పినట్టుగా ఉన్నది, "బబులోను నాశనమునుబట్టి లోకమంతయు విస్మయమొందినను, నేను ముందుగా చెప్పుచున్నది నిశ్చయము; నేను చెప్పుచున్నదాని సత్యమును ఇప్పుడు ఒప్పుకొననివారును, తరువాతి తరములవారును ఆలాగే కనుగొందురు."

అయితే యిర్మీయా 25 వ అధ్యాయములోవలెనే ఇక్కడ అతడు బబులోనును షేషకు అని పిలుచుచున్నాడు. అక్కడ అది ఒక మనుష్యుని సొంత పేరని కొందరు తలంచుచున్నారు, మరికొందరు దానిని కల్దీయ దేశములోని ఒక ప్రసిద్ధ పట్టణము పేరుగా ఎంచుచున్నారు. అయితే వారు చెప్పునది నిరాధారమని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ఈ వాక్యభాగము సమస్త వివాదమునకు ముగింపు పలుకుచున్నది; మొదటి భాగములో అతడు షేషకును, రెండవ భాగములో బబులోనును పేర్కొనుచున్నాడు. యిర్మీయా 25 లోని ఆ వాక్యభాగము కూడ బబులోనునకు తప్ప మరి దేనికిని వర్తింపదు; ఏలయనగా "సమస్త జనములు దేవుని ఉగ్రతపాత్రలోనిది త్రాగును, వారి తరువాత షేషకు రాజును త్రాగును" అని ప్రవక్త చెప్పెను; అనగా దేవుడు సమస్త జనములను శిక్షించిన తరువాత, చివరకు బబులోను రాజు వంతు వచ్చును. అయితే ఈ స్థలములో షేషకు బబులోను తప్ప మరేదియు కాదని ప్రవక్త స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. ఆ పేరు నిజముగా అక్షరమాలను తలక్రిందులు చేయుటచేత ఏర్పడినది.

ఇది క్రొత్త తలంపు కూడ కాదు; ఏలయనగా జెరోము కాలములో వారికి ఈ వెనుకకు నడచు అక్షరమాల ఉండెను.

వారు మొదటి అక్షరమైన {,}אaleph స్థానములో చివరి అక్షరమైన {,}תtau ను ఉంచుదురు; తరువాత {,}בbeth కు బదులుగా {,}שshin ను ఉంచుదురు; ఈ విధముగా వారు షేషకును ఏలాగు ఏర్పరచిరో మనము చూచుచున్నాము. ఆ పదములో {,}שshin రెండుసార్లు కనబడుచున్నది, రెండవ అక్షరమైన {,}בbeth కు బదులుగా చివరినుండి రెండవ అక్షరము ఉంచబడినది; తరువాత వెనుకకు నడచు అక్షరమాల క్రమము ప్రకారము {,}לlamed స్థానములో {,}כcaph ఉంచబడినది. ప్రవచనము అప్రియమైనదై యూదులకు అపాయములు కలిగించగలదు గనుక, యూదుల నిమిత్తము ప్రవక్త ఇంత అస్పష్టముగా మాటలాడెనని కొందరు చెప్పుదానికి తగిన కారణము లేదు; ఏలయనగా ఒకే వచనములో అతడు షేషకును తరువాత బబులోనును ఎందుకు పేర్కొనెను?

అనేకులు ఈ వాక్యభాగమును గూఢార్థముగా గ్రహించుచున్నారు; అయితే నేటి దినమున మనకు జిఫ్రాస్ (వారు దానిని అట్లు పిలుచుచున్నారు) ఉన్నట్లే, మనము చెప్పినట్లు, ఆ అక్షరమాల అప్పుడు సాధారణ వాడుకలో ఉండెననుటలో సందేహము లేదు. ఇంతలో, ప్రవక్త పిరికివాడు కాక, తన ప్రజలను ధైర్యము వహించుటకు ప్రోత్సహించినను, ఈ ప్రవచనము ఒక విధముగా మరుగైయుండవలెనని దేవునికి ఇష్టమాయెను; అయితే దాని నిశ్చయతకు నిదర్శనము లేకుండ ఉండవలెనని కాదు; ఏలయనగా దేవుని శక్తిని సంభవమే కనుపరచువరకు ఆ గ్రంథమును యూఫ్రటీసులో పడవేయవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించెనని ఈ అధ్యాయములోని చివరినుండి రెండవ వచనములో మనము చూతుము; ఆ శక్తి, ఆయన చెప్పిన దర్శనకాలము వచ్చువరకు, చాలకాలము పాతిపెట్టబడినట్టుగా నిలిచియుండెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేటి దినమున మమ్మును నీ ప్రజలనుగా అంగీకరించుట నీకు ఇష్టమైనందున, మేము అంతమువరకు అదే కృపను అనుభవించి, నీ రెక్కల క్రింద ఆశ్రయము పొందునట్లు అనుగ్రహించుము; మేము పూర్తిగా త్రోసివేయబడుటకు పాత్రులమైనను, నీవు కొంతకాలము మమ్మును శిక్షించినయెడల, మితమైన కాఠిన్యముతో మాయెడల వ్యవహరించుము, మిక్కుటమైన కఠినత్వముతో కాక న్యాయముతో మమ్మును శిక్షించుము; తరువాత, అంధకారము పిమ్మట, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసు ద్వారా నీవు ప్రతిదినము మమ్మును పిలుచుచున్న ఆ సంపూర్ణ వెలుగును మేము చివరకు అనుభవించువరకు, నీ ప్రసన్నమైన ముఖము ప్రకాశించునట్లు చేయుము. --- ఆమేన్.

నూట తొంబది యొకటవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:42

42. సముద్రము బబులోనుమీదికి వచ్చియున్నది, దాని తరంగముల ఘోషచేత అది కప్పబడియున్నది.

42. Ascendit contra Babylonem mare, multitudine fluctuum ejus cooperta est (vel, obruta.)

బబులోను నాశనమును గూర్చిన తన ప్రవచనమును మరింత సంపూర్ణముగా స్థిరపరచుటకు ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక పోలికను ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది మనుష్యుల శక్తిచేతనైనను బలగములచేతనైనను జయింపబడగలదనుట నమ్మశక్యము కానిదై యుండినందున, దేవుడు దానిని ముంచివేయు ఆపదను అతడు ఒక జలప్రళయముతో పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి పారసీకుల మాదీయుల సైన్యము సముద్రమువలె ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా అది అడ్డులేకుండ పొర్లిపారును; తుపాను లేచునప్పుడు సముద్రము ఉప్పొంగునట్లు, మాదీయులును పారసీకులును ఎంత బలముతో వత్తురనగా బబులోను మనుష్యుల బలగములచేత కాక ఒక జలప్రళయముచేత ముంచివేయబడినట్లుండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మాదీయులును పారసీకులును వచ్చినప్పుడు బబులోను తరంగములచేత కప్పబడునని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు అతని భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:43

43. దాని పట్టణములు పాడైపోయెను, అది ఎండిన భూమియు అరణ్యమును ఆయెను; అది ఏ మనుష్యుడును నివసింపని దేశమాయెను, ఏ నరుడును దాని మార్గమున పోడు.

43. Erunt urbes ejus in vastitatem, terra deserti et siccitatis (aut, vastitatis) terra; non transibit per eam quisquam (onmis homo,) et non habitabit in illa quisquam (et non transibit in illa, hoc est, per illam) filius hominis.

తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానినే అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు; అయితే స్వతహాగా అస్పష్టము కాని విషయమును గూర్చి అతడు ఎందుకు ఇంత విస్తారముగా మాటలాడుచున్నాడో మేము ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసితిమి. ఏలయనగా గత అధ్యాయములోను ఈ అధ్యాయములోను తాను చెప్పినదంతయు అతడు కొన్ని మాటలలోనే ఇమిడ్చియుండగలిగియుండెను; అయితే తాను బోధించినదానిని మనుష్యులు నమ్మునట్లు చేయుట కష్టము --- కాబట్టి ఆ విషయమును గూర్చి విస్తారముగా మాటలాడుట అవసరమాయెను.

బబులోను యొక్క పట్టణములు, అనగా ఆ రాజ్యము యొక్క పట్టణములు, పాడైపోవునని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. ఇంతవరకు అతడు తన బెదరింపులను పట్టణము మీదికే త్రిప్పినట్లు కనబడుచున్నది; అయితే దేవుని ప్రతీకారము కల్దీయ జనము యొక్క అధికారము క్రిందనున్న పట్టణములన్నిటికిని వ్యాపించునని అతడు ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు; మరియు వాటి నాశనమును గూర్చి అతడు విస్తారముగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా అది ఎడారి దేశముగాను, అనావృష్టి దేశముగాను, లేక మాలిన్య దేశముగాను ఉండునని, ఎవడును అందులో నివసింపడని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు అతడు ఏకవచనమును ఉపయోగించి దానిని మరల చెప్పినను, అతడు పట్టణములనే సూచించుచున్నాడు, దాని గుండా ఏ మనుష్యుడును పోడు, దానిలో ఏ మనుష్యుడును నివసింపడు. అతడు నిజముగా దేశమంతటిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, అయితే సరిగా పట్టణములనే సూచించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్టుగా ఉన్నది: నాశనము ఎంత గొప్పదిగా ఉండుననగా బబులోను రాజ్యము ఎంత దూరము విస్తరించియుండినను దాని పట్టణములన్నియు నిర్మూలమగును. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, యిర్మీయా 51:44

44. బబులోనులో నేను బేలును శిక్షించెదను, వాడు మ్రింగినదానిని వాని నోటనుండి కక్కించెదను; జనములు ఇకమీదట వానియొద్దకు ప్రవాహముగా రావు; బబులోను ప్రాకారము కూలును.

44. Et visitabo super Bel in Babylone, et extraham quod voravit ab ore ejus; et non confluent ad ipsum amplius gentes; etiam murus Babylonis cecidit.

బబులోను విగ్రహములమీద తాను ప్రతీకారము చేయుదునని దేవుడు మరల ప్రకటించుచున్నాడు; విగ్రహములు మనుష్యులు చేసిన వస్తువులే గాని మరేమియు కావు గనుక దేవుడు వాటిమీద సరిగా కోపపడుచున్నాడని కాదు; అయితే సమస్త మూఢనమ్మకపు, విగ్రహారాధనా పూజను తాను ఎంతగా అసహ్యించుకొనునో ఆయన చూపుటకే. అయితే బేలు తనకు శత్రువైనట్టుగా ఆయన దానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అయినను బుద్ధియు భావమును లేని ఒక నిర్జీవ ప్రతిమతో దేవునికి ఏ కలహమును లేదు; అట్టి పోరాటము హాస్యాస్పదమై యుండును. అయినను దేవుడు మనుష్యుల నిమిత్తము ఈ విధముగా బేలుకు విరోధముగా లేచి, అది తనకు శత్రువని ప్రకటించుచున్నాడు; మనము చెప్పినట్లు, ఆ విగ్రహము స్వతహాగా ఏ శిక్షకైనను పాత్రమైనందున కాదు.

అయితే ఆ భ్రష్టత్వమును ఆ అబద్ధమతమును ఎంత అసహ్యకరమైనవో ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. బేలు కల్దీయ జనము యొక్క సర్వోన్నత దేవత అని అన్యజనుల రచయితలవలన స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఇంతేకాదు, అందరు ఏకాభిప్రాయముతో సాక్ష్యమిచ్చుచున్నట్లు, ఆ విగ్రహము అష్షూరు దేశమంతటను పూజింపబడెను. నక్షత్రముల జ్ఞానమునందు నిపుణుడైన ఒక రాజు ఉండెననియు, అందువలన తప్పుత్రోవ పట్టిన మనుష్యులచేత అతడు దేవతలలో చేర్చబడెననియు వారు తలంచిరి. అయితే ఇది మిక్కిలి ప్రాచీనమైన మూఢనమ్మకమని ప్రవక్తలవలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఈ పేరుగల రాజు ఎవడైనను ఉండెననుట సంభవనీయముగా కనబడదు --- ఏలయనగా లేనియెడల యెషయాయు యిర్మీయాయు ఈ విగ్రహము యొక్క నాశనమును ముందుగా చెప్పినప్పుడు ఆ విషయమును గూర్చి మౌనముగా ఉండియుండరు. కాబట్టి ఆ సాధారణ అభిప్రాయము నాకు సంభవనీయముగా కనబడుటలేదు; దానికి భిన్నముగా, మనుష్యుల కల్పనల ప్రకారము ఈ పేరు ఆ విగ్రహమునకు ఇయ్యబడెనని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా అన్యజనములు తమ అబద్ధ దేవతలకు ఆ విధముగా ఎందుకు పేరుపెట్టిరో దానికి ఏ కారణమును కనుగొనలేము. గ్రీకులచేతను రోమీయులచేతను అనాగరిక జనములచేతను మర్త్యులకు దైవిక ఘనత ఇయ్యబడెనని నిశ్చయమే. అయితే బేలు పూజ అట్టి సంగతి జరిగిన కాలముకంటె ప్రాచీనమైనది. మరియు ఆ విగ్రహము ఎంత పూజ్యభావముతో ఎంచబడెననగా వారు తమ విలువైన రత్నములలో కొన్నిటికి దాని పేరే పెట్టిరి. వారు నేత్రరత్నమును అష్షూరీయుల దేవతకు ప్రతిష్ఠించిరి, ఏలయనగా అది గొప్ప విలువగల రత్నము. (ప్లినీ, lib. 37, chap. 10 చూడుము.) [462 సెప్టువజింటును సిరియాకును ఈ వచనములోనున్న అసంగతిని తొలగించుచున్నవి; మొదట వచ్చు "దేశము"నకు ముందు {{כ ను పూరించి, రెండవ "దేశము"ను విడిచిపెట్టుచున్నవి. అప్పుడు ఆ వచనము ఈలాగు చదువబడును, --- 43. దాని పట్టణములు పాడైపోయెను, అనావృష్టి దేశమువలెను అరణ్యమువలెను ఆయెను; వాటిలో ఏ మనుష్యుడును నివసింపడు, వాటి గుండా ఏ నరుడును పోడు. రెండు వ్రాతప్రతులలో రెండవ "దేశము" విడిచిపెట్టబడినది; ఒక దానిలో "వాటిలో" అనుదానికి బదులుగా "దానిలో" అని ఉన్నది. --- సం.]

కాబట్టి మనము చెప్పినట్లు దేవుడు ఆ ప్రతిమమీద కోపపడినందున కాదు గాని, కల్దీయులు ఆనందించిన ఆ భక్తిహీనమైన పూజను తాను ఎంతగా అసహ్యించుకొనెనో ఈ విధముగా సాక్ష్యమిచ్చుటకు ఉద్దేశించినందున, బేలు దేవుని ప్రతీకారమునకు గురియగునని యిర్మీయా ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. మరియు ఆయన కల్దీయులను కాదు గాని యూదులనే ఎక్కువగా లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా దేవుడు అనుగ్రహించియుండనియెడల కల్దీయులు అన్ని గొప్ప, అంత విశేషమైన విజయములను పొందియుండరని తలంచుట కఠినమైన శోధన అని, అది ప్రజల విశ్వాసమును సులభముగా అపాయములో పడవేయగలదని నేను తరచుగా మీకు జ్ఞాపకము చేసితిని. ఈ కారణముచేత యూదులకు దేవాలయమును గూర్చియు ధర్మశాస్త్రమును గూర్చియు కొన్ని సందేహములు కలిగియుండవచ్చును. కాబట్టి విజయము తమకు తోడైయుండగా బబులోనీయులు జయోత్సవము చేయుచుండినందున, బబులోనీయులు తమ విజయములను గూర్చి అతిశయించినను భక్తులు స్థిరముగా నిలుచునట్లు వారి మనస్సులను బలపరచుట అవసరమాయెను. విశ్వాసులు తమ శోధనల క్రింద లొంగిపోకుండునట్లు ప్రవక్తలు తగిన ఔషధమును అందించిరి; యిర్మీయా ఇక్కడ చేయునది అదే. కాబట్టి తాను బేలును దర్శించెదనని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏ కారణముచేత, ఏ ఉద్దేశముతో? ఆ విగ్రహము ఏమియు చేయలేదనియు, తమ పాపముల నిమిత్తమే తాము బబులోనీయులచేత బాధింపబడితిమనియు యూదులు నిశ్చయముగా తెలిసికొనునట్లే. కాబట్టి నిజమైన మతము అపకీర్తి పాలుకాకుండునట్లు, తాను ఒకానొక సమయమున కల్దీయులమీద మాత్రమే గాక, వారు తమకొరకు కల్పించుకొనిన వారి విగ్రహముమీదను ప్రతీకారము చేయుదునని దేవుడు సాక్ష్యమిచ్చెను; కాబట్టి బబులోనులో నేను బేలును దర్శించెదను.

మరియు వాడు మ్రింగినదానిని వాని నోటనుండి బయటికి తెచ్చెదను లేక లాగివేసెదను అని అతడు చేర్చుచున్నాడు.

{,}בעיbelo అను పదమునకు నిజముగా మ్రింగబడినది అని అర్థము; అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ ఆ కాలమువరకు బేలు ఘనపరచబడిన ప్రతిష్ఠిత కానుకలను సూచించుచున్నాడు. రోమా సామ్రాజ్యము వర్ధిల్లినప్పుడు లోకములోని నలుమూలలనుండి కాపిటోలిను యూపితరుకు కానుకలు తేబడినట్లు మనము కనుగొనునట్లే, కల్దీయ జనము నిమిత్తము అనేక జనములు ఆ విగ్రహమునకు కానుకలు సమర్పించెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా గ్రీకులు గాని, ఆసియావారు గాని, ఐగుప్తీయులు గాని ఏదైన అనుగ్రహమును పొందగోరినప్పుడు, వారు బంగారు కిరీటములనో దీపస్తంభములనో విలువైన పాత్రలనో పంపిరి; మరియు తమ కానుకలను కాపిటోలిను యూపితరుకు ప్రతిష్ఠించుటను వారు అత్యున్నతమైన ఆధిక్యతగా కోరిరి. కాబట్టి అనేక జనములు కల్దీయులను ముఖస్తుతి చేయగోరినప్పుడు బేలునకు తమ కానుకలను అర్పించెననుటలో సందేహము లేదు. అందువలన దేవుడు ఆ విగ్రహమును దర్శించినప్పుడు, అది ఇంతకుముందు మ్రింగినదానిని కక్కునట్లు చేయునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. ఇది నిజముగా ఖచ్చితమైన యుక్తతతో చెప్పబడలేదు; అయితే ప్రవక్త యూదులను లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు దేవుడు ఆ శూన్యమైన ప్రతిమ అన్ని విలువైన అర్పణలతో ఘనపరచబడుటకు అనుమతించుచుండగా, ఆయన మాత్రమే నిజమైన దేవుడా అని వారు సందేహించియుండవచ్చును; ఏలయనగా ఇది నిజమైన దేవుని ఘనతను ఒక నిర్జీవ ప్రతిమకు మార్చుటయే.

తరువాత, బేలు తనకు అర్పింపబడినదానిని మ్రింగినట్టుగా, నేను బయటికి లాగెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, --- వాడు మ్రింగినదానిని వాని నోటనుండి బయటికి లాగెదను. ఈ భాష ఖచ్చితముగా సరియైనది కాకపోయినను, దాదాపు సమస్త జనములు ఆ విగ్రహమును అంత పూజ్యభావముతో ఎంచిన సంగతి యూదుల మనస్సులను కలవరపరచకుండునట్లు ఇది అవసరమైయుండెనని మనము చూచుచున్నాము.

జనములు ఇకమీదట ప్రవాహముగా కూడిరావు అని చేర్చుటచేత అతడు తరువాత తన భావమును మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. కాబట్టి బేలు యొక్క తిండిపోతుతనము అనుటచేత అతడు ఏమి భావించెనో ఇందువలన మనము చూచుచున్నాము, అనగా అన్ని దిక్కులనుండి ఈ దేవాలయమునకు జనులు వచ్చుచుండిరి; ఏలయనగా బబులోనీయుల అనుగ్రహమును సంపాదించుకొనగోరిన జనములు తమ లక్ష్యమును వారి దేవత వైపునకు త్రిప్పిరి. పట్టణము జయింపబడిన తరువాతయు బేలు దేవాలయము నిలిచియుండెనని మనకు నిజముగా తెలియును; అయినను యిర్మీయా యెషయాల ప్రవచనములు నెరవేరెననుటలో సందేహము లేదు. ఏలయనగా "బేలు క్రుంగుచున్నది, నెబో వంగుచున్నది" అని యెషయా చెప్పుచున్నాడు. (యెషయా 46:1) [463 "యాత్రికుల పొడవైన ఊరేగింపులు మెల్లగా సాగిపోవుట," అని హెండర్సను వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు, "నదివలె ప్రవహించుట అని సరియైన అర్థముగల {,{נהר అను పదముచేత తగినట్లుగా వ్యక్తపరచబడినది." --- సం.]

అన్యజనుల రచయితలవలన తెలియబడని మరియొక దేవతను అతడు పేర్కొనుచున్నాడు; అయితే బేలు గొప్ప పేరుప్రఖ్యాతులు కలిగియుండెనని ఈ సాక్ష్యమువలన తగినంత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. తరువాత అది "అలసటవరకు పశువులకు భారముగా ఉండును" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. బేలు ఎత్తుకొనిపోబడెనని ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; మాదీయులచేతను పారసీకులచేతను అది పూజింపబడెనని కాదు, అయితే ఐశ్వర్యమంతయు తీసివేయబడెను గనుక; మరియు ఆ విగ్రహము బంగారముతో చేయబడియుండవచ్చును.

తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, బబులోను ప్రాకారము సహా కూలిపోయెను. ఈ ప్రవచనము బబులోను యొక్క మొదటి పతనమునకే పరిమితము చేయబడకూడదని మేము వేరొకచోట చెప్పితిమి; ఏలయనగా యూఫ్రటీసు ప్రవాహములు మళ్లింపబడిన తరువాత సైన్యము ప్రవేశించిన భాగములో తప్ప, అప్పుడు దాని ప్రాకారములు పడగొట్టబడలేదు. అయినను పట్టణము యొక్క ప్రాచీన వైభవము ఇంకను కొనసాగెను. అయితే హిస్టాస్పీసు కుమారుడైన దర్యావేషు బబులోనును తిరిగి స్వాధీనము చేసికొనినప్పుడు, హెరొడోటసు వ్రాయుచున్నట్లు, ప్రాకారములు వాటి పునాదులవరకు పడగొట్టబడెను; ఇతర అన్యజనుల రచయితలును అతనితో ఏకీభవించుచున్నారు. ఏలయనగా మాగీలు ప్రభుత్వమును చేజిక్కించుకొనినప్పుడు బబులోను అష్షూరీయులతో కలిసి తిరుగుబాటు చేసెను; అయితే దర్యావేషు రాజ్యమును తిరిగి సంపాదించుకొనినప్పుడు, బబులోనులో ఆశ్రయము పొందిన అష్షూరీయులకు విరోధముగా అతడు సైన్యమును సిద్ధపరచెను; మరియు వారి అనాగరిక క్రూరత్వము వివరింపబడుచున్నది, ఏలయనగా ఆహారసామగ్రిని వారు వినియోగించకుండునట్లు స్త్రీలనందరిని వారు గొంతు నులిమి చంపిరి. ఆహారము సిద్ధపరచుటకును వంటకత్తెగా సేవించుటకును ఒక్కొక్కరు ఒక్క స్త్రీని దాసిగా ఉంచుకొనుటకు అనుమతింపబడెను; అయితే వారు గృహిణులను గాని, భార్యలను గాని, తమ సొంత కుమార్తెలను గాని విడిచిపెట్టలేదు. కొంతకాలము పారసీకులు వారిచేత బలముగా త్రిప్పికొట్టబడిరి. చివరకు జోపిరసు యుక్తిచేత దర్యావేషు పట్టణములో ప్రవేశించెను; అప్పుడు అతడు ప్రాకారములను ద్వారములను పడగొట్టెను, ఆ తరువాత బబులోను ఒక పల్లెకంటె మేలైనది కాకపోయెను. అప్పుడు అతడు పట్టణములోని ప్రధానులను మూడు నాలుగు వేలమందిని ఉరితీసెను; పట్టణము యొక్క విస్తారమును మనము ఆలోచింపనియెడల ఇది నమ్మశక్యము కానిదై యుండును; ఏలయనగా మధ్యస్థ పరిమాణముగల పట్టణములో అన్ని తరగతుల మనుష్యులను చంపినను అట్టి వధ భయంకరమై యుండును. అయితే ప్రధానులందరు ఉరితీయబడినప్పుడు లేక సిలువలకు కొట్టబడినప్పుడు అది ఎంత ఘోరమైన క్రూరత్వమై యుండెనో ఇందువలన కనబడుచున్నది; మరియు అప్పుడు ప్రాకారములును పడగొట్టబడెను, అవి, వేరొకచోట చెప్పబడినట్లు, నమ్మశక్యము కానంత ఎత్తును వెడల్పును గలవై యుండినను. వాటి వెడల్పు ఏబది అడుగులు; హెరొడోటసు ఏబది మూరలు అని చెప్పుచున్నాడు, అయితే అవి అడుగులే అని నేను తలంచుచున్నాను; అయినను వారి అడుగులు సాధారణమైనవాటికంటె పొడవైనవి.

కాబట్టి బబులోను ప్రాకారము కూలిపోయెనని యిర్మీయా ఇప్పుడు చెప్పుచున్నందున, దర్యావేషు కాలములో సంభవించిన ఈ రెండవ ఆపద అతని ప్రవచనములో ఇమిడియున్నదనుటలో సందేహము లేదు; మరియు ఇది నేను వేరొకచోట ప్రస్తావించినదానిని స్థిరపరచుచున్నది. తరువాత ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 51:45

45. నా జనులారా, మీరు దాని మధ్యనుండి బయలువెళ్లుడి, యెహోవా కోపాగ్నినుండి తప్పించుకొనుటకై మీలో ప్రతివాడును తన ప్రాణమును రక్షించుకొనవలెను.

45. Exite e mediom ejus, popule mi, et serrate quisque animam suam ab exeandescentia irae Jehovae.

కల్దీయ దేశమునుండియు అష్షూరునుండియు పారిపోవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులను హెచ్చరించుచున్నాడు. అయినను ఈ హెచ్చరిక మరియొక ఉద్దేశముతో ఇయ్యబడెను, అనగా విడుదల నిరీక్షణయందు వారిని ప్రోత్సహించుటకే; ఏలయనగా వారు ఎప్పటికైనను స్వేచ్ఛగా బయటికి వెళ్లగలరనుట దాదాపు నమ్మశక్యము కానిదై యుండెను, ఏలయనగా బబులోను వారికి ఒక సమాధివలె ఉండెను. కాబట్టి వారి విడుదలను గూర్చి అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నప్పుడు, దేవుడు తాను వాగ్దానము చేసినట్లు వారి విమోచకుడై యుండునని అతడు సూచించుచున్నాడు. అయితే దేవుని ఉగ్రత యొక్క రౌద్రమునుండి పారిపోవుడి అని చెప్పినప్పుడు, బబులోనుమీద దేవుని ప్రతీకారము భయంకరముగా ఉండునని అతడు చూపుచున్నాడు.

అయితే, కల్దీయుల భోగవిలాసములచేత మత్తిల్లి, దేవుడు తన చేయి వారివైపు చాపినప్పుడు వారు మొండిగా అక్కడనే నిలిచియుండకుండునట్లు, విశ్వాసులు ఈ విధముగా మేల్కొలుపబడిరని మనము గమనించవలెను; ఏలయనగా తిరిగివచ్చుటకు ఇశ్రాయేలీయులకు స్వేచ్ఛ ఇయ్యబడినప్పుడు ఏమి జరిగెనో మనకు తెలియును --- కొద్దిభాగము మాత్రమే తిరిగివచ్చెను; కొందరు దేవుని గొప్ప కృపను తృణీకరించిరి; వారు తమ నివాసములకు ఎంతగా అలవాటుపడి అక్కడ ఎంతగా స్థిరపడిరనగా, దేవాలయమునుగాని, దేవుడు తమకు వాగ్దానము చేసిన దేశమునుగాని వారు లక్ష్యపెట్టలేదు. కాబట్టి విశ్వాసులను అట్టి భోగవిలాసములనుండి మరలించుటకు, తమ మందత్వములో అక్కడనే నిలిచియుండు వారందరు దౌర్భాగ్యులగుదురని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుని రౌద్రము ఆ పట్టణమునకు విరోధముగా రగులుకొనును. ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

బబులోను మాలిన్యముచేత అపవిత్రులు కాకుండునట్లు అక్కడనుండి తరలిపోవలెనని యూదులకు ఇయ్యబడిన సామాన్యమైన హెచ్చరికగా మాత్రమే ఇది నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే పరిశుద్ధ ప్రవక్త ఉద్దేశించిన మరియొక అంతమును కూడ లక్ష్యపెట్టవలెను. కాబట్టి ఈ హెచ్చరిక తనలో తిరిగివచ్చుటను గూర్చిన వాగ్దానమును ఇమిడ్చుకొనియున్నది; దేవుడు వాగ్దానము చేసినట్లు చివరకు వారికి స్వేచ్ఛ ఇయ్యబడును గనుక వారు భయపడనక్కరలేదని అతడు చెప్పినట్టుగా ఉన్నది. ఇంతలో, ఇశ్రాయేలీయులు కల్దీయ దేశపు సుఖములచేత ఆకర్షింపబడి, ఆ విధముగా దేవుడు తమకు వాగ్దానము చేసిన స్వాస్థ్యమును తృణీకరించకుండునట్లు, వాగ్దానమునకు ఒక ప్రేరణ చేర్చబడినది; ఏలయనగా ఆ దేశము ఎంత రమ్యమైనదో, సమస్త మేళ్లయందు దానికి ఎంత సమృద్ధి యుండెనో మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఆ దేశము యొక్క ఫలసమృద్ధి ఇతర దేశములన్నిటి ఫలసమృద్ధికంటె ఎక్కువ ప్రసిద్ధి పొందినది. కాబట్టి తిరిగివచ్చుటకు ప్రవక్త యూదులను అంత బలముగా ప్రేరేపించుటయు, వారు కల్దీయ దేశములో నిద్రించినయెడల వారిని భీతితో భయపెట్టుటకు దేవుని ప్రతీకారమును వారియెదుట ఉంచుటయు ఆశ్చర్యము కాదు. మరియు అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ---

యిర్మీయా 51:46

46. దేశములో వినబడు వార్తకు మీ హృదయము సొమ్మసిల్లకుండునట్లును మీరు భయపడకుండునట్లును జాగ్రత్తపడుడి; ఒక సంవత్సరమున ఒక వార్త వచ్చును, మరుసటి సంవత్సరమున మరియొక వార్త వచ్చును, దేశములో బలాత్కారము జరుగును, అధికారిమీద అధికారి లేచును.

46. Et ne forte mollescat cor vestrum, et timeatis in rumore (hoc est, ob rumorem) qui audietar in terra; veniet in anno rumor, et postea in anno (altero, subaudiendum est anno posteriore) rumor, et violentia in terra, et dominator super dominatorem.

తరువాత సంభవించిన ఆ భయంకరమైన కుదుపులను చూచినప్పుడు యూదులు తమ మనస్సులలో కలవరపడకుండునట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ తగిన సమయములో ఒక అపాయమును ముందుగానే ఎదుర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా తిరిగివచ్చుటను గూర్చిన నిరీక్షణకు వారి మనస్సులు లేపబడినప్పుడు, బబులోనులో గొప్ప కలవరములు లేచుట మొదలాయెను. అందరికి తెలిసినట్లు, బబులోను చాలకాలము ముట్టడింపబడెను; మరియు యుద్ధములలో సాధారణముగా జరుగునట్లు, ప్రతిదినము ఏదో ఒక క్రొత్త సంగతి పుట్టుచుండును. కాబట్టి దేవుడు ఒక విధముగా దేశమంతటిని కుదిపినందున, విశేషముగా కీడులు హెచ్చుచుండగా, దౌర్భాగ్యులైన చెరపట్టబడినవారు నిత్యభయములో ఉండి సొమ్మసిల్లకుండుట సాధ్యము కాదు; ఏలయనగా వారు తమ శత్రువుల విచ్చలవిడితనమునకు గురియై యుండిరి. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ సమయోచితముగా వారిని ఎదుర్కొని, ఏమి జరిగినను వారు కలవరపడుటకు కారణము లేదని చూపుచున్నాడు.

రండి, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, నానావిధమైన వార్తలు లేచును గాక; అయితే మీ మనస్సులలో స్థిరముగా నిలువుడి. వ్యాఖ్యాతలు ఈ వార్తలను బెల్షస్సరు యొక్క మొదటి సంవత్సరమునకు పరిమితము చేయుచున్నారు; అయితే అట్టి అభిప్రాయము సరియైనదో కాదో నేనెరుగను. బలహీనమైన మనస్సులు ఘోరమైన కలవరములను గూర్చి వినినప్పుడు, శోధనలచేత ముంచివేయబడకుండునట్లు, లేక కనీసము తడబడకుండునట్లు, వాటిని బలపరచుటకే ఈ మాటలు ఉద్దేశింపబడెనని నేను సామాన్యముగా ఎంచుచున్నాను.

అయితే ఇక్కడ విశేషముగా ప్రయోజనకరమైన ఒక సిద్ధాంతము ఉన్నది; ఏలయనగా దేవుడు తన సంఘమునకు సహాయము చేయ ఉద్దేశించినప్పుడు, విమోచన కృప మరింత విశేషముగా కనబడునట్లు, లోకము ఒక విధముగా గందరగోళములో పడుటకు ఆయన అనుమతించును. కాబట్టి విశ్వాసులకు దేవుని కనికరమును గూర్చిన కొంత జ్ఞానము లేనియెడల, దేవుడు వారిని పరీక్షించు శోధనలను, మరియొక వైపున సాతాను వారి విశ్వాసమును కూలద్రోయ ప్రయత్నించుచుండగా, వారు ధైర్యముగల మనస్సులతో ఎన్నడును సహింపలేరు. ఈ సంగతి యొక్క పూర్వసూచన ప్రాచీన ప్రజలలో కనబడుచున్నది: దేవుడు వారి విమోచకుడనై యుందునని వాగ్దానము చేసెను; ఆ దినము సమీపించినప్పుడు, అకస్మాత్తుగా యుద్ధము లేచెను, మాదీయులును పారసీకులును మిడతలవలె దేశమంతటిని కప్పిరి. యుద్ధము తనతో ఎన్ని నానావిధమైన కీడులను తెచ్చునో మనకు తెలియును. కాబట్టి దేవుని పిల్లలు, విశేషముగా వారు అక్కడ ప్రవాసులై యుండినందున, అనేకమైన ఘోరమైన శ్రమలను సహించిరనుటలో సందేహము లేదు; వారు కొరతను అనుభవించియుండవలెను, నానావిధములుగా వేధింపబడియుండవలెను. యుద్ధఫలితము అనిశ్చితమై యుండినందున, ఈ ప్రవచనముచేత వారు ఆదుకొనబడకపోయినయెడల వారు నూరుసార్లు సొమ్మసిల్లియుండెడివారు. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇప్పుడును దేవుడు తన సంఘముతో అట్లే వ్యవహరించుచున్నాడు; ఏలయనగా విమోచకుడు ప్రత్యక్షమగునప్పుడు, సంతోషకరమును ఆనందకరమునైన విడుదలను వాగ్దానము చేయుటకంటె, సమస్తమును నాశనమునే బెదరించుచున్నట్లు కనబడును. కాబట్టి ఈ ప్రవచనములు మన మనస్సులకు రావలెను, మనము ఒకే శరీరమై యున్నాము గనుక పూర్వము మన పితరులకు జరిగినదానిని మన సొంత మేలు నిమిత్తము అన్వయించుకొనవలెను. కాబట్టి తన సంఘము యొక్క రక్షణ తనకు ఎల్లప్పుడును ప్రియమైనదిగా ఉండుననియు, తాను దానిని కాపాడుననియు దేవుడు వాగ్దానము చేసియుండగా, సమస్తము మరి మరి చెడిపోవుచున్నట్లు కనబడినయెడల నేటి దినమున మనము ఆశ్చర్యపడుటకు కారణము లేదు: ఏలాగనగా? ఏలయనగా, మీ హృదయము సొమ్మసిల్లకుండును గాక, వార్తలు ఒకదాని వెంట ఒకటి లేచునప్పుడు మీరు భయపడకుడి; ఒక సంవత్సరము కల్లోలములను తెచ్చినప్పుడు, తరువాత మరియొక సంవత్సరము క్రొత్త కల్లోలములను తెచ్చినప్పుడు, ఇదంతయు మీ మనస్సులను కలవరపరచకుండును గాక అని చెప్పబడియున్నది.

మరియు "యుద్ధములను యుద్ధసమాచారములను మీరు వినబోదురు; మీరు కలవరపడకుండ చూచుకొనుడి" అని క్రీస్తు చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త యొక్క ఈ మాటలను సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. (మత్తయి 24:6)

క్రీస్తు పలికిన ఈ మాటలు, ఈ దినమున సంఘము భయంకరమైన తరంగములకు గురియై ఎడతెగని తుఫానులచేత కొట్టుకొనిపోవుచున్నయెడల దానిని వింతగా ఎంచవద్దని మనలను తగినంతగా హెచ్చరించుచున్నవి: ఎందుకనగా? మన స్థితి పితరుల స్థితివంటిదిగా గాని, కనీసము దానికి సమీపముగా గాని ఉండుట న్యాయమును యుక్తమునై యున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును, ఇక్కడ బోధింపబడినదానిని నిత్యము ఎట్లు ఉపయోగించుకొనవలెనో దానిని ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత ఆయన, దేశములో బలాత్కారము, అధిపతిమీద లేక అధిపతి తరువాత అధిపతి అని చెప్పుచున్నాడు. ఇది దర్యావేషు తరువాత వచ్చిన కోరెషును సూచించుచున్నది; ఆ దర్యావేషును కొందరు కయాక్సరెస్ అని పిలుచుచున్నారు. అందరికి తెలిసినట్లు, వారిద్దరును ఏలిరి; అయితే వయస్సులో పెద్దవాడైన దర్యావేషు సర్వోన్నత రాజు అను ఘనతను పొందెను. తరువాత దర్యావేషు మరణించిన పిమ్మట కోరెషు ఆ సామ్రాజ్యమంతటికి రాజాయెను. మాదీయుడైన దర్యావేషు బబులోను పట్టబడిన తరువాత ఒక్క సంవత్సరము మాత్రమే జీవించెను.

అయితే దేశము తరచుగా తన యజమానులను మార్చుకొనినను, యూదులు ధైర్యముగాను ఉల్లాసమైన మనస్సుతోను ఉండవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ ఆజ్ఞాపించుచున్నాడని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా ఆ మార్పు ఎన్నిసార్లు జరిగినను, దేవుని అధికారమునుండియు పరిపాలననుండియు దేనిని తీసివేయజాలదు. తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

464 బ్లేనీ వంటి కొందరు, సిరియాక్ అనువాదమును అనుసరించి, ఈ వచనమును ముందటి వచనముతో జతపరచుచున్నారు: దేవుని ఉగ్రతను తప్పించుకొనుటకును, అక్కడ వ్యాపించు దుర్వార్తలను బట్టి వారి హృదయములు సొమ్మసిల్లకుండుటకును బబులోనును విడిచిపెట్టుమని యూదులు ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నారు, — మీ హృదయము సొమ్మసిల్లకుండునట్లును, దేశములో వినబడు వార్తనుబట్టి మీరు భయపడకుండునట్లును, — ఏలయనగా ఒక సంవత్సరమున ఆ వార్త వచ్చును, మొదలగునవి. అయితే "లేకుండునట్లు" అని అనువదింపబడిన {,{פן అను పదమును, కొన్నిసార్లు తీసికొనబడునట్లు, నివారించు నిపాతముగా తీసికొనినయెడల, అనువాదము ఈ విధముగా ఉండును, — మీ హృదయము సొమ్మసిల్లకుండును గాక, దేశములో వినబడు వార్తనుబట్టి మీరు భయపడకుడి; ఒక సంవత్సరమున ఆ వార్త వచ్చినను, మరుసటి సంవత్సరమున మరియొక వార్త వచ్చినను, దేశములో బలాత్కారము జరిగినను, అధిపతి అధిపతికి విరోధముగా లేచినను. యూదుల విడుదలకు ముందు బబులోనులో జరిగిన కలవరములను ఇది సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. — సం.

యిర్మీయా 51:47

47. కాబట్టి రాబోవు దినములలో నేను బబులోను విగ్రహములను శిక్షించెదను; దాని దేశమంతయు సిగ్గుపడును, దానిలో హతులైనవారందరు దాని మధ్యనే కూలుదురు.

47. Propterea ecce dies veniunt, et visitabo super simulachra Babylonis; et tota terra ejus pudefiet, et omnes occisi ejus (vel, interfecti) cadent in medio ejus.

దేవుడు బబులోను విగ్రహములను దర్శించునని ఆయన ముందు చెప్పిన వాక్యమునే మరల చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఆయన బేలును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుట లేదు, సమస్త అబద్ధ దేవతలను అందులో చేర్చుచున్నాడు. విగ్రహములు ఏ విలువయు లేని కేవల కల్పనలైయుండినను, దేవుడు వాటికి విరోధముగా తన చేతిని ఎందుకు ఎత్తెనో మేము ఇదివరకే చెప్పితిమి. ఆయన దీనిని మనుష్యుల నిమిత్తమే చేసెను — తాము సాతాను కుయుక్తులచేత మోసపోతిమని ఇశ్రాయేలీయులు తెలిసికొనునట్లును, దేవుడు కొంతకాలము భక్తిహీనులను విడిచిపెట్టినప్పుడు దానిని అబద్ధ దేవతలకు ఆరోపింపకూడదని విశ్వాసులు గ్రహించునట్లును చేసెను. కాబట్టి వారు తమ క్షేమస్థితిలో ఎంత విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించినను, తమ విగ్రహములతో కూడ వారు నశించినప్పుడు, విగ్రహములు తమ్మును పూజించువారికి ఏ విజయమును సంపాదింపలేదని విశ్వాసులు అనుభవముచేత నేర్చుకొందురు.

కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు, ఇదిగో, దినములు వచ్చుచున్నవి, నేను దర్శించెదను, మొదలగునవి అని చెప్పుచున్నప్పుడు, లేనియెడల క్రుంగిపోయెడి భక్తుల మనస్సులను ఆదుకొనవలెనని ఆయన నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించెను. ఆయన ఇప్పుడు మాటలాడుచున్న దర్శనకాలము కొరకు ఓపికతో కనిపెట్టుటయే శ్రేష్ఠమైన ఆధారము. బబులోను విగ్రహములన్నిటిని నేను దర్శించెదను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత దాని దేశమంతయు సిగ్గుపడును అని చేర్చుచున్నాడు. ఆ సామ్రాజ్యపు ఆధిపత్యము దూరముగా విస్తరించియుండెను గనుక, దాని ప్రాంతములన్నిటిగుండా ప్రయాణించుట కష్టము, శత్రువులు వాటిని చేరుట దుస్సాధ్యము; అందుచేత ఆయన దేశమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. చివరకు దానిలో హతులైనవారందరు దాని మధ్యనే కూలుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. ఆయన మొదట దేశమును గూర్చి మాటలాడి, తరువాత ఆ పట్టణము ఎంత బలపరచబడియుండినను దాని ప్రాకారములును గోపురములును ఏ ప్రయోజనమును కలుగజేయవని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా జయించువారు దాని వీధులగుండానే నడచివెళ్లి, తాము సురక్షితమైన స్థలములో దాగియున్నామని, మేఘములకు పైగా ఉంచబడియున్నట్టు తలంచుకొనినవారిని అంతటను సంహరించెదరు. తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:48

48. ఆకాశమును భూమియు వాటిలోని సమస్తమును బబులోను గతిని చూచి ఉత్సాహధ్వని చేయును; ఉత్తరదిక్కునుండి దోచుకొనువారు దానిమీదికి వచ్చుచున్నారు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

48. Et jubilabunt contra Babylonem coeli et terra, et omnia quae in eis sunt; quia ab aquilone veniet illi vastatores, (est mutatio numeri,) dicit Jehova.

బబులోను నాశనమును గూర్చి ఇంతవరకు తాను చెప్పినదంతయు సత్యమని యూదులకు మరింత సంపూర్ణముగా రూఢిపరచుటకై, దేవుడే దానిని నెరవేర్చుననియు, సమస్త భూతములు దానిని శ్లాఘించుననియు ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. ఆకాశమును భూమియు ఉత్సాహధ్వని చేయును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఇది ఒక విధమైన మానవీకరణము — ఏలయనగా ఆయన ఆకాశమునకును భూమికిని జ్ఞానమును ఆరోపించుచున్నాడు.

దేవదూతలును మనుష్యులును సంతోషముతో ఉత్సాహధ్వని చేయుదురని దీనిని మరింత సూక్ష్మముగా వివరింపవచ్చును గాని, అది నిస్సారమైన వివరణ యగును; మరియు ప్రవక్త వాటిలోని సమస్తమును అని చేర్చుటచేత సమస్త సందిగ్ధతను తొలగించుచున్నాడు: నక్షత్రములు, మనుష్యులు, వృక్షములు, చేపలు, పక్షులు, పొలములు, రాళ్లు, నదులు — వీటన్నిటిని ఆయన నిస్సందేహముగా అందులో చేర్చుచున్నాడు. సృజింపబడిన సమస్తము, బుద్ధియు వివేచనయు లేనివైనను, సంతోషముతో నిండి, ఒక విధముగా ఆనందించి స్తుతిగానము చేయునని ఆయన చెప్పుచున్నప్పుడు ఆ మాట మిక్కిలి బలమైనది. దేవుడు బబులోనుకు విరోధముగా తన చేతిని చాపినప్పుడు జీవములేని సృష్టములలో అట్టి భావము కలిగినయెడల, ఆకాశమును భూమియు అంతగా ద్వేషించిన పట్టణము, పక్షులచేతను క్రూరమృగములచేతను వృక్షములచేతను వివేచనలేని సమస్తముచేతను శపింపబడిన పట్టణము క్షేమముగా నిలిచియుండుట సాధ్యమా!

465 దీనికి బదులు, దానిలో హతులైనవారందరు, వారు దాని మధ్యనే కూలుదురు అని ఉండవలెను. — సం.

కాబట్టి బలహీనమైన మనస్సులను స్థిరపరచి, వారు బబులోను నాశనము కొరకు నిశ్చయముగా కనిపెట్టునట్లు చేయుటకై ప్రవక్త సమస్త విధములైన అలంకారములను భాషారీతులను కుప్పగా కూర్చుచున్నాడని దీనినిబట్టి చూచుచున్నాము. అదే సమయమున, బబులోను దుష్టత్వపు పరాకాష్ఠను చేరినందున సమస్త సృష్టములచేత అది ద్వేషింపబడెనని ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఆ పిమ్మట ఆయన ఫలితముచేత కారణమును చూపుచున్నాడు; ఆకాశమును భూమియు బబులోనును ఎంతగా ద్వేషించెననగా, ఆ పట్టణమును చూచుటచేతనే తాము ఒక విధముగా అపవిత్రపరచబడితిమని అవి ఎంచుకొనుచున్నట్టు కనబడెను అని ఆయన చెప్పినట్టున్నది. కాబట్టి బబులోను నిలిచియున్నంతకాలము ఆకాశమును భూమియు నిట్టూర్చెను; అందుకు భిన్నముగా, దేవుడు ప్రతీకారము చేయువాడుగా ప్రత్యక్షమైనప్పుడు ఆకాశమును భూమియు వాటిలోని సమస్తమును సంతోషముతో ఉత్సాహధ్వని చేయును. అట్లయితే లోకమునకు న్యాయాధిపతియైన దేవుడు దాని పాపములను ఎల్లప్పుడు చూచిచూడనట్టుండుట సాధ్యమా? ఆకాశమును భూమియు దానిని సహింపలేకపోయినయెడల, బబులోను అందరికిని అంత అసహ్యముగా ఉండినయెడల, దాని నాశనమునుండి సంతోషము పుట్టునయెడల, అన్ని పాపములతో నిండి ఆకాశమును భూమియు అసహ్యించుకొనిన ఆ పట్టణము ఆయన తీర్పును శిక్ష లేకుండ తప్పించుకొనుటకు దేవుడు అనుమతించుట ఎంతమాత్రమును సాధ్యమా?

కాబట్టి ఆకాశమందును భూమియందును సృజింపబడిన సమస్తమునందును జయోత్సవమును సంతోషమును కలుగునని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో ఇప్పుడు మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహించుచున్నాము.

ఏలయనగా అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అయితే {,}כיki అను నిపాతమును కాలసూచక క్రియావిశేషణముగా తీసికొనవచ్చును: అప్పుడు ఆయన, ఉత్తరదిక్కునుండి దోచుకొనువారు వచ్చినప్పుడు అని చెప్పుచున్నాడు. ఆయన మాదీయులను సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా పారసీకులు తూర్పుదిక్కున ఉండిరి. అయితే మాదీయులు మరింత సమీపముగా ఉండినందునను, వారి రాజు మరింత ధనవంతుడైనందునను, కీడు ఉత్తరదిక్కునుండి వచ్చునని చెప్పినప్పుడు ప్రవక్త ప్రత్యేకముగా మాదీయులను సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా పారసీకులు కల్దీయ దేశమునకు తూర్పున ఉన్నట్లు, మాదీయులు దానికి ఉత్తరమున ఉండిరి.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు మమ్మును చేర్చుటకు ఇష్టపడిన నీ సంఘమునకు విమోచకుడవై యుందువని మాకు సాక్ష్యమిచ్చుట మాత్రమే గాక, నీ అద్వితీయ కుమారునియందు వాస్తవముగా మాకు నిన్ను నీవు ప్రత్యక్షపరచుకొంటివి గనుక, — నీవు ఇప్పుడు మా విశ్వాసమును పరీక్షించుచున్న సమస్త పోరాటములను శ్రమలను మేము ఓపికతో భరించునట్లును, మా శోధనలన్నిటిని దాటిన పిమ్మట, మా సంపూర్ణ విమోచకుడవుగా నిన్ను కనుగొను ఆ దినమున నిత్యమహిమను చివరకు అనుభవించువరకు సిలువ క్రింద పట్టుదలతో పోరాడునట్లును, ఆ క్రీస్తుయేసు ప్రభువు ద్వారా మాకు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట తొంబది రెండవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:49

49. బబులోను ఇశ్రాయేలీయులలో హతులైనవారిని కూల్చినట్లు బబులోనులో భూలోకమంతటిలో హతులైనవారు కూలుదురు.

49. Sicuti Babylon ut caderent (hoc est, fecit ut caderent, subaudiendum est aliquid,) interfecti Israelis, sic Babyloni cadent interfecti totius terrae.

ఈ మాటలు అక్షరశః ఇట్లున్నవి, "బబులోను — కూలునట్లుగా — ఇశ్రాయేలీయులలో హతులైనవారిని, ఆలాగుననే బబులోను కొరకు వారు కూలుదురు, సమస్త దేశములలో హతులైనవారు." కొందరు రెండవ భాగములోని {,}ల lamed ను విడిచిపెట్టి, ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదించుచున్నారు, "ఇశ్రాయేలీయులలో హతులైనవారు బబులోను ద్వారా కూలినట్లు, బబులోను ద్వారానే వారు కూలుదురు:" మరికొందరు చివరి భాగమును మొదటి భాగమువలెనే "బబులోను ద్వారా" అని అనువదించుచున్నారు. అయితే నేను ఇచ్చిన అనువాదమే సరళమైనది; అనగా, బబులోను ఇశ్రాయేలు ప్రజలను సంహరించినట్లే, దాని దేశమంతటను అంతటను వారు కూలుదురు — ఇదే దేవుడు బబులోనుకు చెల్లించు ప్రతిఫలము. ఏలయనగా భక్తుల దుఃఖమును ఏదో ఒక ఆదరణచేత ఉపశమింపజేయవలెనని ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించెను; బబులోనీయులు వారిమీదికి తెచ్చిన సమస్త కీడులకు దేవుడు ప్రతీకారము చేయువాడై యుండుననుటయే ఆ ఆదరణకు ఆధారము. ఏలయనగా మనము దేవునిచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడితిమనియు, మన శత్రువులు తమ ఇష్టానుసారముగా శిక్ష లేకుండ మనలను బాధించుచున్నారనియు తలంచునప్పుడు అది భారమైన శోధన. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులలో అంతమంది శిక్ష లేకుండ నశించుటకు దేవుడు ఎంతమాత్రమును సహింపడనియు, ఆయన చివరకు బబులోనీయులకు వారికి తగినదానిని, అనగా ఇతరులను నాశనము చేసినవారు తమ వంతున నాశనము చేయబడుదురనుదానిని, చెల్లించుననియు ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. "బబులోను ఇశ్రాయేలులో అనేకులను కూల్చినట్లు, ఇప్పుడు బబులోనీయులే కూలుదురు" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దీనిని "ద్వారా" అనియు, లేక "నిమిత్తము" అనియు అనువదించుట అనుచితము. తరువాత, బబులోనీయులే, దేశమంతటిలో హతులైనవారు, కూలుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేశమంతటిలో అను మాటకు ఇతర వ్యాఖ్యాతలవలె నేను సర్వలోకమని అర్థము చేసికొనక, కల్దీయ దేశము మాత్రమే అని గ్రహించుచున్నాను. కాబట్టి అంతటను నిర్దోష రక్తమును చిందించునంత క్రూరులైనవారు కల్దీయ దేశమంతటను నశించుదురు. నరుని రక్తమును చిందించువాడు శిక్షింపబడును అను మాట సాధారణముగా సత్యమైనను, ఈ వాక్యము ప్రత్యేకముగా సంఘమునకు చెప్పబడినది. కాబట్టి దేవుడు మనుష్యులమీద ముద్రించిన తన స్వరూపము భంగపరచబడుటను ఆయన సహింపలేడు గనుక సమస్త హత్యలకు ఆయన ప్రతీకారము చేయుచున్నాడు. అయితే ఆయన తన సంఘమును గూర్చి తండ్రివంటి శ్రద్ధ కలిగియున్నందున, భక్తిహీనులు విశ్వాసులయెడల చూపు క్రూరత్వమునకు ఆయన ప్రత్యేకముగా ప్రతీకారము చేయువాడై యున్నాడు.

సంక్షేపముగా, దేవుడు కొంతకాలము భక్తిహీనులు తన సంఘమునకు విరోధముగా విజృంభించుటకు అనుమతించినను, యుక్తకాలమందు ఆయన దానికి ప్రతీకారము చేయువాడై యుండును; ఆ విధముగా అంత క్రూరముగా ప్రవర్తించినవారు అంతటను హతులగుదురు అని ప్రవక్త భావము.

అయితే దేవుడు భక్తిహీనులకు అంత స్వేచ్ఛనిచ్చి, వారు దీనులను నిర్దోషులను సంహరించునట్లు అనుమతించినప్పుడు మనము ఎంతమాత్రమును నిరాశపడకూడదని దీనినిబట్టి నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా పూర్వము ప్రాచీన ప్రజలకును అదే సంభవించెను. ప్రవక్త మాటలాడుచున్న ఆ వధను కల్దీయులు జరిగించినది దేవుని సంఘములోనే: అప్పుడు దేవుని పిల్లలు గొఱ్ఱెలవలె వధింపబడిరి. ఈ దినమున మనకును అదే సంభవించినయెడల, మనము క్రుంగిపోవుటకు ఏ కారణమును లేదు; ప్రవక్త ఇక్కడ మాటలాడుచున్న ప్రతీకారకాలము కొరకు కనిపెట్టవలెను; ఏలయనగా భక్తులందరి ప్రాణము దేవునికి ఎంత ప్రియమైనదో అప్పుడు అనుభవమే చూపును. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:50

50. ఖడ్గమును తప్పించుకొనినవారలారా, నిలువక వెళ్లుడి; దూరములోనుండి యెహోవాను జ్ఞాపకము చేసికొనుడి, యెరూషలేమును మీ మనస్సులోనికి రానియ్యుడి.

50. Qui evasistis e gladio, abite, ne stetis; recordamini e longinquo Jehovae, et Jerusalem ascendat in cor vestrum.

466 ఈ వచనమును బబులోను పతనమునందు పాడబడు ఉత్సాహగీతముగా ఎంచవచ్చును, — "బబులోను ఇశ్రాయేలీయులలో హతులైనవారిని కూల్చినట్లు, బబులోను నిమిత్తము దేశమంతటిలో హతులైనవారు కూలిరి." ఆమె హతులు ఆమె దేశము మధ్యనే కూలుదురని ఇంతకుముందు యిర్మీయా 51:47 లో చెప్పబడినది. "బబులోను నిమిత్తము" అనగా, ఆమె చేసినదానిని బట్టి అని అర్థము. అయితే అది "బబులోనులో" అని యున్నయెడల, ఆమె చేసినదానిని బట్టి అని అర్థము. అయితే బబులోనునకు చెందిన; మరియు దీని సూచన ఏమనగా, "సమస్త" అను మాట తరచుగా జరుగునట్లు అధిక సంఖ్యను సూచించునదిగా తీసికొనబడితే తప్ప, ఎవరును చెరగా కొనిపోబడక, దేశములోనే హతులగుదురు. — సం.

విశ్వాసులు త్వరగా కల్దీయ దేశమునుండి పారిపోవలెనని ప్రవక్త మరల ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; అయితే ఖడ్గమునుండి మిగిలినవారు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆ వధ దేవుని ప్రజలలో అనేకులను కూడ కలుపుకొనునంతగా ఉండుననియు, వారు నాశనము చేయబడుదురనియు ఆయన సూచించుచున్నాడు. వారిలో అనేకులు అట్టి దుఃఖకరమైన అంతమునకు పాత్రులైరని మనకు తెలియును; అయితే దేవుని ప్రత్యేక కృపచేత కాపాడబడినవారిని సంబోధించుటకు ప్రవక్త ఇప్పుడు మరలుచున్నాడు. వారు బయలుదేరి వెళ్లవలెననియు, నిలువకయు ఆగకయు ఉండవలెననియు ఆయన వారిని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

ఈ హెచ్చరిక యొక్క ఉద్దేశ్యమేమో నిన్న చెప్పితిమి; అనగా, విశ్వాసులు తమ స్వదేశమునకు స్వేచ్ఛగా తిరిగి వెళ్లుదురని నిశ్చయత కలిగియుండవలెను; అయినను తాము దానినుండి శాశ్వతముగా వెలివేయబడితిమని వారు తలంచిరి; ఏలయనగా విడుదల అన్నిసార్లు వాగ్దానము చేయబడినను వారు దానినిగూర్చి పూర్తిగా నిరాశపడిరి. కాబట్టి ఈ హెచ్చరికలో ఒక వాగ్దానము ఇమిడియున్నది; అదే సమయమున, దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలమీద తాత్కాలికమైన శిక్షను విధించినను, బబులోనీయులమీద ఆయన ప్రతీకారము శాశ్వతమైనదై యుండునని ప్రవక్త మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు విశ్వాసులను శిక్షించునప్పుడు తన కాఠిన్యమును తగ్గించుట మాత్రమే గాక, వారికి సంతోషకరమైన ముగింపును కూడ అనుగ్రహించును; పౌలు కూడ మనకు బోధించునట్లు, వారి శ్రమలన్నియు వారి రక్షణకు సహాయకరములగును (రోమీయులకు 8:28). సంక్షేపముగా, దేవుడు తన పిల్లలమీద విధించు శిక్షలు అన్ని ఔషధములే; ఏలయనగా తన ఉగ్రత సూచనలను కనుపరచునప్పుడును ఆయన ఎల్లప్పుడు వారి క్షేమమునే లక్ష్యపెట్టును. అయితే భక్తిహీనుల విషయము వేరు; ఏలయనగా వారి శిక్షలన్నియు, ముగింపు కలిగినట్టు కనబడువైనను, శాశ్వతములే. అది ఎట్లు? అవి నిత్యనాశనమునకు నడిపించును గనుక. నిన్న మనము గమనించినదాని ప్రకారము, దేవుని ఉగ్రతయొక్క రౌద్రమునుండి పారిపోవుడి అని ఆయన చెప్పినప్పుడు, మిగిలినవారు కల్దీయ దేశమునుండి పారిపోవలెనని ఆజ్ఞాపించుటలో ప్రవక్త భావము ఇదియే. కాబట్టి భ్రష్టులమీదికి అంతిమ నాశనమును తెచ్చు శిక్షకును, దేవుడు తన పిల్లలమీద విధించు తాత్కాలిక శిక్షకును మధ్య ఇక్కడ ఒక అంతర్గత పోలిక యున్నది.

దూరములోనుండి యెహోవాను జ్ఞాపకము చేసికొనుడి అని ఆయన వారిని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కొందరు దీనిని డెబ్బది సంవత్సరములకు అన్వయించుచున్నారు గాని, నా దృష్టిలో అది మిక్కిలి సంకుచితమైన భావము. కాబట్టి వారు దేవునినుండి ఎంత దూరముగా తరిమివేయబడినను, ఆయన వారినుండి పూర్తిగా విముఖుడైనట్టు కనబడినను, నిరీక్షణ కలిగియుండి దేవుని తట్టు చూడవలెనని ప్రవక్త ఆజ్ఞాపించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. అప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు, దేవుడు వారిని ఎన్నటికిని తిరిగి రప్పింపనుద్దేశింపనట్టు, దూరదేశములలోనికి తరిమివేయబడిరి. కల్దీయ దేశమునకును యూదయకును మధ్య దూరము అంత ఎక్కువగా ఉండినందున, దేవుడు తమకు బహుదూరముగా ఉన్నాడనియు, ఆయనను వెదకుటయు ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టుటయు తమకు వ్యర్థమనియు తప్ప దౌర్భాగ్యులైన ఆ పరవాసుల మనస్సులలోనికి మరేమి రాగలదు? ప్రవక్త ఈ అవిశ్వాసమును నివారించి, వారు దూరదేశములలోనికి తరిమివేయబడినను దేవుని ఆశ్రయించుట మానకుండునట్లు వారి నమ్మికను లేపుచున్నాడు: కాబట్టి దూరములోనుండి యెహోవాను జ్ఞాపకము చేసికొనుడి.

తరువాత, యెరూషలేము మీ హృదయములోనికి ఎక్కివచ్చును గాక అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; అనగా, ఎన్ని ఆటంకములు మీ విశ్వాసమును అడ్డగించినను, యెరూషలేమును గూర్చి తలంచుకొనుడి. ప్రజల స్థితి వారు ఈ విధముగా ప్రోత్సహింపబడవలెనని కోరెను; లేనియెడల, ముందు చెప్పినట్లు, వారు నూరుసార్లు నిరాశపడి తమ ఆపదలలో మొద్దుబారిపోయియుండెడివారు. కాబట్టి దేవుని యొద్దకు చేరుమార్గము వారికి తెరువబడియున్నదనియు, వారు దూరముగా తొలగింపబడినను ఆయన వారిని గూర్చి శ్రద్ధ వహించుచున్నాడనియు, మొఱ్ఱపెట్టినప్పుడెల్ల సహాయము తెచ్చుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాడనియు ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. అదే కారణముచేత, వారు దేవుని మందిరమును సర్వలోకముకంటె శ్రేష్ఠముగా ఎంచునట్లును, దేవుడు వారిని తిరిగి రప్పించి అక్కడ ఆయనను ఆరాధించుటకు స్వేచ్ఛ వారికి అనుగ్రహింపబడువరకు ఎన్నడును విశ్రమింపకుండునట్లును, తమ మనస్సులను యెరూషలేము తట్టు త్రిప్పవలెనని ఆయన వారిని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

ఈ వాక్యభాగము ఈ దినమున మనకు అన్వయించును గనుక ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా సంఘము చెదరగొట్టబడునప్పుడు మనము దేవునిచేత విడువబడితిమని తలంచుచున్నాము, ఆయన మనకు దూరముగా ఉన్నాడనియు, ఆయనను వెదకుట వ్యర్థమనియు కూడ నిర్ణయించుకొనుచున్నాము. కాబట్టి అపనమ్మికకు మొగ్గుచూపువారమై, మనము దేవునికి బహుదూరముగా ఉన్నట్టును, ఆయన మన దుర్దశలను చూచుటకు తన కన్నులను త్రిప్పనట్టును, మన ఆపదలలో త్వరగా మొద్దుబారిపోవుట మనకు అలవాటు గనుక, ఇక్కడ చెప్పబడినదానిని మనకు అన్వయించుకొందము — అనగా, దూరములోనుండి యెహోవాను జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను; అనగా, మనము అత్యంత దుర్దశలలో చిక్కుకొనినట్టు కనబడునప్పుడు, దేవుడు తన ముఖమును మనకు మరుగుచేసి దూరముగా ఉన్నట్టు కనబడునప్పుడు, సంక్షేపముగా మనము విడువబడితిమని తలంచునప్పుడు, పరిస్థితులు దానిని రుజువు చేయుచున్నట్టు కనబడునప్పుడు, మన విశ్వాసము జయించువరకు అట్టి ఆటంకములన్నిటితో మనము ఇంకను పోరాడవలెను, దేవుడు మనకు విముఖుడైనట్టు కనబడినను ఆయనను జ్ఞాపకము చేసికొనుటలో మన తలంపులను వినియోగింపవలెను. మన మనస్సులను సంఘము తట్టు త్రిప్పుటకును నేర్చుకొందము; ఏలయనగా మన స్థితి ఎంత దుర్దశగా ఉండినను, భక్తిహీనులు లోకములో తమకొరకు వెదకుకొను సుఖముకంటె అది శ్రేష్ఠమైనదే. కాబట్టి భక్తిహీనులు తమ ఆస్తులను గూర్చి తమ్మును తాము పొగడుకొనుట చూచునప్పుడు, దేవుడు వారియెడల దయతో వ్యవహరించుచున్నట్టు వారు సంతోషించి ఆనందించుట చూచునప్పుడు, అప్పుడు యెరూషలేము మన మనస్సులలోనికి రావలెను; అనగా, సంఘపు స్థితి దుఃఖకరముగాను వికారముగాను, మన స్వంత ఇచ్ఛలను అనుసరించినయెడల మనము తప్పించుకొనగోరునదిగాను ఉండినను, దానినే శ్రేష్ఠముగా ఎంచుదము. కాబట్టి సంఘపు స్థితి మన మనస్సులలోనికి రావలెను; అనగా, భక్తులకు సామాన్యమైన దుర్దశలను హత్తుకొందము; లోకమునందు మాత్రమే ఆనందించుచు అదే సమయమున దేవునిచేత శపింపబడినవారి క్షేమస్థితితో మత్తులమగుటకంటె, దేవుని పిల్లలతో వారి సమస్త శ్రమలలో జతపడియుండుట మనకు మరింత ఇంపుగా ఉండవలెను. ఇక్కడ బోధింపబడినదానినుండి మనము పొందవలసిన ప్రయోజనము ఇదియే. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:51

51. మేము నిందమాటలు వినియున్నాము గనుక సిగ్గుపడుచున్నాము; అన్యులు యెహోవా మందిరపు పరిశుద్ధస్థలములలోనికి చొరబడిరి గనుక అవమానము మా ముఖములను కప్పుచున్నది.

51. Pudefacti sumus, quia audivimus opprobrium; operuit igno minia facies nostras, quia venerunt extranei in sanctuaria domus Jehovae.

తిరిగి వెళ్లుటను గూర్చి వారిని స్థిరపరచుటకై ఈ మాటలు ప్రవక్త విశ్వాసులతో పలికెనని తలంచబడుచున్నది. అయితే అవి ముందుగా ఎదురుచెప్పు రీతిగా పలుకబడినవని నేను తలంచుచున్నాను. ఇశ్రాయేలీయులు మరింత ఉత్సాహముతో తమ ప్రయాణమునకు సిద్ధపడునట్లు ఇవి వారికొరకు ఒక సూత్రముగా పలుకబడినవని తలంచువారు, "మేము నిందమాటలు వినియున్నాము గనుక సిగ్గుపడుచున్నాము (లేక అవమానపడుచున్నాము) అని చెప్పుడి" అని ఒక క్రియాపదము అధ్యాహారముగా ఉన్నదని ఊహించుచున్నారు; అనగా, విశ్వాసులు తమ కష్టములన్నిటిని ఏలాగైనను దాటివెళ్లునట్లు దుఃఖము వారి మనస్సులను గాయపరచును అని. అయితే నేను చెప్పినట్లు, విశ్వాసులు తమంతట తామే తమ మనస్సులలో కల్పించుకొనగలిగినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ పునరుచ్చరించుచున్నాడు; ఆ విధముగా ఆయన ఒప్పుకొను రీతిగా మాటలాడుచున్నాడు; "మీరు ఈ మాటలు సిద్ధముగా ఉంచుకొనియున్నారని నేనెరుగుదును, 'మేము సిగ్గుపడుచున్నాము, నిందలచేత ముంచివేయబడియున్నాము; అన్యులు దేవుని పరిశుద్ధస్థలములోనికి ప్రవేశించిరి: మందిరము అపవిత్రపరచబడి పట్టణము పడద్రోయబడినందున మాకు ఇక ఏమి మిగిలియున్నది? నిశ్చయముగా సమస్తము నిరాశకు కారణములనే కలుగజేయుచున్నట్టు మేము చూచుచున్నాము' " అని ఆయన చెప్పినట్టున్నది.

కాబట్టి శరీర సంబంధమైన తలంపులు విశ్వాసుల మనస్సులను క్రుంగజేయగల సంగతులను వారికి సూచించుచుండెను గనుక, ప్రవక్త వారిని ఎదుర్కొని వారి మాటలను వల్లించుచున్నాడు. తరువాత ఆయన వారి పక్షముగా, మేము నిందమాటలు వినియున్నాము గనుక సిగ్గుపడుచున్నాము అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, మా శత్రువుల నిందలచేత మేము బాధింపబడితిమి. ఏలయనగా కల్దీయులు దౌర్భాగ్యులైన ఆ ప్రజలమీద అనేక నిందలను కుప్పగా పోసిరనుటకు సందేహము లేదు; వారి గర్వమును క్రూరత్వమును ఎంతటివనగా, విశేషముగా వారి మతము పూర్తిగా భిన్నమైనదైనందున, వారు యూదులను అవమానపరచిరి. కాబట్టి ప్రజల చెవులు తరచుగా నిందలచేత వేధింపబడుచుండెను గనుక, తిరిగి వెళ్లుదుమను నిరీక్షణను కలిగియుండుటకు వారు సాహసింపలేకపోవుటకు శరీరానుసారముగా వారికి కొంత కారణము కలదని ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

ఆయన చేర్చుచున్న, అన్యులు యెహోవా పరిశుద్ధస్థలములలోనికి వచ్చిరి గనుక అవమానము మా ముఖములను కప్పుచున్నది అను మాటయు అదే ఉద్దేశ్యము గలది. ఏలయనగా దేవునికి వ్యర్థముగా మొఱ్ఱపెట్టని ఒక మందిరము తమకు కలిగియుండుటయే ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు ముఖ్యమైన మహిమ; "నేను మీ మధ్య నివసించెదను; ఇది నా విశ్రాంతిస్థలము, ఇక్కడ నేను నివసించెదను" (కీర్తనలు 132:13, 14) అను ఈ వాగ్దానము వెలలేని నిధివంటిది.

కాబట్టి దేవుడు లోకములో ఆ సింహాసనమును నివాసస్థలమును తనకొరకు ఏర్పరచుకొనుటకు ఇష్టపడెను గనుక, నేను చెప్పినట్లు, అది ప్రజల ప్రధాన ఘనత. అయితే మందిరము పడద్రోయబడినప్పుడు వారికి ఇక ఏమి మిగిలెను? మతము పూర్తిగా కూలద్రోయబడినట్టును, దేవుడు కూడ వారిని విడిచి వేరొక స్థలమునకు వెళ్లిపోయినట్టును ఉండెను; సంక్షేపముగా, దైవసహాయమును గూర్చియు రక్షణను గూర్చియు వారికున్న నిరీక్షణ అంతయు అక్కడనుండి తీసివేయబడెను.

కాబట్టి ప్రవక్త ప్రజల సాధారణ తలంపుల ప్రకారము ఈ విధముగా ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; అనగా, అన్యులు దేవుని పరిశుద్ధస్థలములలోనికి వచ్చిరి గనుక వారు అవమానముతో కప్పబడిరి; ఏలయనగా దేవుడు తనకొరకు ఏర్పరచుకొనిన ఆ నివాసస్థలము అపవిత్రపరచబడెను. గుడారమునకు ఉన్నట్లే మందిరమునకు అనేక విభాగములుండెను గనుక ఆయన బహువచనములో "పరిశుద్ధస్థలములు" అని చెప్పుచున్నాడు; బలిపశువులను వధించు ముంగిలి లేక ఆవరణము ఉండెను; తరువాత పరిశుద్ధస్థలము ఉండెను; లోపలి గర్భాలయమైన అతిపరిశుద్ధస్థలము ఉండెను. కాబట్టి దేవుని మందిరపు పరిశుద్ధస్థలములు అన్యుల వశమాయెనని ఆయన చెప్పినది ఈ కారణముచేతనే; ఏలయనగా సామాన్య ప్రజలకే ప్రవేశము లేని దేవుని మందిరమును అన్యులు స్వాధీనపరచుకొనుట దుఃఖకరమైనదియు అవమానకరమైనదియునైన అపవిత్రత; ప్రజలందరు దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడినవారైనను, యాజకులు తప్ప మరెవరును మందిరములో ప్రవేశింపలేదు.

కాబట్టి శత్రువులు బలాత్కారముగా దానిని దిగజార్చుటకై మందిరములోనికి ప్రవేశించినప్పుడు అది మందిరమునకు భయంకరమైన అపవిత్రత. అట్లయితే నిరాశ తప్ప ప్రజలకు ఇక ఏమి మిగిలెను?

మీ మహిమ" అని మోషే చెప్పెను, "సమస్త జనముల యెదుట; తమకు అంత సమీపముగా దేవతలు కలిగియున్న ప్రజలు ఏ ప్రజలు అంత ఘనమైనవారు, ఏ జనము అంత ప్రఖ్యాతమైనది!" (ద్వితీయోపదేశకాండము 4:6-8)

కాబట్టి దేవుడు యూదులతో సన్నిహితముగా నివసించుట మానినప్పుడు, వారి మహిమ అంతయు పడిపోయెను, వారు అవమానముచేత ముంచివేయబడిరి. అయితే ప్రవక్త ఈ ఫిర్యాదులను వల్లించిన తరువాత వెంటనే ఒక ఆదరణను చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 51:52

52. కాబట్టి రాబోవు దినములలో నేను దాని విగ్రహములను శిక్షించెదను, దాని దేశమంతటను గాయపడినవారు మూలుగుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

52. Propterea ecce dies veniunt, dicit Jehova, et visitabo super sculptilia ejus; et in tota terra ejus clamabit vulneratus (vel, occisus, hoc nomen {,}חללjam soepius vidimus.)

నేను మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, భక్తులు తాము అవమానమునకు గురియై సమస్త ఘనతను కోల్పోయియుండుట చూచి తమ శోధనల క్రింద లొంగిపోకుండునట్లు వారి మనస్సులను లేవనెత్తుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము. కాబట్టి దేవుడు బబులోను విగ్రహములమీద ప్రతీకారము చేయు కాలము వచ్చునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా అప్పుడు దాదాపు అదృశ్యమైపోయినట్టు కనబడిన ఆ శక్తిని దేవుడు తనకు తానే ఆరోపించుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా మందిరము పడద్రోయబడినందున, మందిరములోని దేవుని శక్తి జయింపబడినట్టు, బబులోనీయులు ఒక విధముగా ఆయనమీద జయోత్సవము చేయుచున్నట్టు కనబడెను. అప్పుడు, మేము చెప్పినట్లు, దాని నాశనము దేవుని శక్తిని ఆర్పివేసినట్టు కనబడెను గనుక, ప్రవక్త ఒక ఔషధమును ప్రయోగించి, మందిరము పడద్రోయబడినను దేవుడు పరిపూర్ణుడుగా నిలిచియున్నాడనియు ఆయన శక్తి మార్పులేనిదనియు చెప్పుచున్నాడు. అయితే మిగిలిన సంగతులతోపాటు, ఇంకను మరుగైయున్నదాని నిరీక్షణవైపు వారి దృష్టిని ఆహ్వానించుచు, విశ్వాసులు ఓపికతో కనిపెట్టవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

ఈ సంగతులు ఎట్లు పొసగుచున్నవో, ప్రవక్త కాబట్టి అను నిపాతమును ఎందుకు వాడుచున్నాడో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము: కాబట్టి, ఇదిగో, దినములు వచ్చుచున్నవి; అనగా, మీరు సిగ్గుపడుచున్నను దేవుడు మీకు అతిశయించుటకు కారణమిచ్చును; ఆ విధముగా మీరు మరల సంతోషముతో ఆయన స్తోత్రములను పాడుదురు. అయితే "దినములు వచ్చును" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈ మాటలచేత దేవుడు తన కార్యమును ముగించువరకు వాగ్దానముల నిరీక్షణను మనము పోషించుకొనవలెనని ఆయన మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఆ విధముగా మన శ్రమల మధ్య మనలను ఆవరించు ఆ ఆతురతను ఆయన సరిదిద్దెను, ఏలయనగా మనము వెంటనే దేవుని యొద్దకు ఎగిరిపోవలెనని కోరుచున్నాము. కాబట్టి దేవుడు నియమించిన కాలమువరకు ధైర్యమును నిలుపుకొనవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను హెచ్చరించుచున్నాడు; ఆ విధముగా, వారి స్వంత మనస్సులు నడిపించినట్లు ఆయన పనిచేయవలెనని కోరుటలో వారు అతిగా తలంచుకొనకుండునట్లు, ఆయన వారిని దేవుని సంకల్పమునకు అప్పగించుచున్నాడు. నేను బబులోను విగ్రహములను దర్శించు దినములు వచ్చును; మరియు మూలుగును లేక కేకవేయును, మొదలగునవి; ఏలయనగా {,}אנקanak అను పదమునకు కేకవేయుట అని అర్థము. కొందరు "గాయపడినవారు మూలుగుదురు" అని అనువదించుచున్నారు; హతులైనవారు కేకవేయుదురని గాని మూలుగుదురని గాని చెప్పుట అనుచితమని వారు తలంచుచున్నారు గనుక చివరి పదమును ఆ విధముగా అనువదించుచున్నారు. అయితే ఆ వధలో కేక గొప్పదిగా ఉండునని, అనగా బబులోనీయులు హతులగుచుండగా అంతటను గొప్ప రోదనము ఉండునని ప్రవక్త భావము. ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:53

53. బబులోను ఆకాశమువరకు ఎక్కినను, ఎత్తయిన తన బలమైన స్థలములను దుర్గముగా చేసికొనినను, నాయొద్దనుండి దోచుకొనువారు దానిమీదికి వచ్చెదరు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

53. Si ascenderit Babylon in coelos, et si munierit excelsum fortitudinis sum (vel, munierit fortitudinem suam in excelso, quod mihi magis placet,) a me venient vastatores ei, dicit Jehova.

బబులోను ఎంత అజేయమైనదైనను, దేవుడు దానికి న్యాయాధిపతి కాకపోవునేమో అని భయపడుటకు కారణము లేదని ప్రవక్త మరల మనకు బోధించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన శక్తిని మన తలంపులచేత కొలుచుట ఎంతమాత్రమును సరికాదు. సహజముగా జరుగగలదానిని గూర్చి గాని, సంభావ్యమైనదానిని గూర్చి గాని తలంచుటకంటె, దేవుని వాగ్దానములను హత్తుకొనకుండ మనలను అంతగా అడ్డగించునది మరేదియు లేదు. కాబట్టి మనము ఈ విధముగా మన స్వంత తలంపులను సంప్రదించునప్పుడు, ఉపయోగింపబడు సమస్త సాధనములకంటె ఉన్నతమైన దేవుని శక్తిని మనము బయటికి నెట్టివేయుచున్నాము.

అందుచేత బబులోను ఆకాశములకు పైగా ఎక్కినను, ఉన్నతస్థలములో తనకొరకు బలమును దుర్గముగా చేసికొనినను, నాయొద్దనుండి దోచుకొనువారు దానిమీదికి వచ్చెదరు అని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా మనుష్యుల మధ్య పోరాటము జరిగినయెడల వారు ఒకరితో ఒకరు యుద్ధము చేయుదురు; అయితే దేవుని మార్గము వేరు, ఏలయనగా ఆయన ఆకాశమునుండి ఉరుమి, ఎత్తయిన పర్వతములను సహితము నేలకూల్చగలడు.

467 భావము ఇట్లు కనబడుచున్నది: బబులోను ఆకాశములకు, లేక మేఘమండలములకు ఎక్కి, అక్కడ తన బలమునకై ఒక ఉన్నతస్థలమును దుర్గముగా చేసికొనినను, ఆ స్థలమునకే నాశనకారులు వచ్చెదరు, — బబులోను మేఘమండలములకు ఎక్కినను, ఉన్నతస్థలమును తన బలముగా దుర్గముగా చేసికొనినను, నాయొద్దనుండి నాశనకారులు దానిమీదికి వచ్చెదరు, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. — సం.

బబులోను మేఘములకు పైగా ఎక్కినను, దానిని నాశనము చేయుటకు దేవునియొద్దనుండి నాశనకారులు వచ్చెదరని చెప్పుటలో ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఇట్లు వచ్చుచున్నది, యిర్మీయా 51:54

54. ఆలకించుడి, బబులోనులోనుండి రోదనధ్వని వినబడుచున్నది, కల్దీయుల దేశములోనుండి మహా నాశనధ్వని వినబడుచున్నది.

54. Vox clamoris e Babylone, et confractio magna e terra Chaldaeorum.

యిర్మీయా ఒక విధముగా బబులోనుమీద జయోత్సవము చేయుచున్నాడు; విశ్వాసులు సమస్త ఆటంకములు తొలగింపబడినవై గాని జయింపబడినవై గాని, బబులోను పతనమును గూర్చి ప్రవక్త ప్రవచించినది స్థిరపరచబడునని నిశ్చయత కలిగియుండునట్లు, ఆయన వారిని ఆ దృశ్యము యొద్దకే తీసికొనివచ్చుచు, బబులోనునుండి రోదనధ్వని యుండుననియు, కల్దీయుల దేశమునుండి గొప్ప భంగము లేక ఆపద యుండుననియు చెప్పుచున్నాడు.

అదే సమయమున, {,}שברshober అను పదమును ఇక్కడ "విరుగుడు ధ్వని" అని అనువదింపవచ్చును; అప్పుడు అది ముందటి భాగముతో సరిపోవును: బబులోనునుండి రోదనధ్వని అని ఆయన చెప్పెను; ఇప్పుడు కల్దీయుల దేశమునుండి విరుగుడు ధ్వని అని చెప్పుచున్నాడు. ఏదో గొప్ప కంపనముచేత పుట్టు ధ్వనిని విరుగుడు ధ్వని అని వారు పిలుచుదురు; ఒక పెద్ద రాశి కూలునప్పుడు గొప్ప శబ్దము లేకుండ అది జరుగదు. కాబట్టి ప్రవక్త భావము సరిగా ఇదియే. ఆయన ఈ మాటలను ఎందుకు వాడెనో, అనగా అప్పటికి నమ్మశక్యముకాని ఆ సంఘటనను విశ్వాసులు తమ కన్నులయెదుట కలిగియుండుటకే అని, మేము ఇదివరకే చెప్పితిమి. ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:55

55. యెహోవా బబులోనును పాడుచేయుచున్నాడు, దానిలోనుండి మహాఘోషను నశింపజేయుచున్నాడు; వారి తరంగములు విస్తారజలములవలె ఘోషించుచున్నవి, వారి స్వరఘోష వినబడుచున్నది.

55. Quia perdens Jehova Babylonem (hoc est perdet, aut vastabit proprie est

{)}שדדet perdet (nunc aliud est verbum) ex ea vocem magnam (vel, magnificam;) et sonuerunt fluctus eorum tanquam aquae magnae, editus est sonitus vocis eorum.

విరుగుడు ధ్వనికి కారణము ఇప్పుడు చేర్చబడుచున్నది; అనగా, దేవుడు బబులోనును పాడుచేసి శూన్యముగా చేయవలెనని నిర్ణయించుకొనెను. యిర్మీయా దేవుని శక్తిని తలంచుకొనవలెనని విశ్వాసులను మరల పిలుచుచున్నాడు. దేవుడు మానవ మనస్సులకు గ్రాహ్యముకాని తన మహాశక్తిని ప్రయోగించును గనుక అది మనుష్యులు చేయు కార్యము కాదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. పిమ్మట మనుష్యుల సమస్త ప్రయత్నములకు మించినది దేవునిచేత సులభముగా చేయబడునని చెప్పినట్టు, ఆయన దేవుని నామమును సమస్త సృష్టములకు ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడు. ఆయన నిజముగా ఇక్కడ దేవుని మన కన్నులయెదుట ఉన్నట్టు చిత్రించి, బబులోను నశించుననియు, దానిని పాడుచేయువాడు దేవుడే అనియు చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా బబులోనును నిర్మూలము చేయుటకై అప్పటికే ఆయుధధారియైయున్నట్టు ఆయన దేవుని ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. మరియు దానిలోనుండి ఘనమైన స్వరమును ఆయన నశింపజేయును, అనగా దాని మితిమీరిన అతిశయమును.

తరువాత వచ్చుదానిని అనేకులు నేను అంగీకరింపజాలని విధముగా వివరించుచున్నారు; ఏలయనగా పట్టణము జనసమృద్ధిగా ఉన్న కాలమున బబులోనీయుల మధ్య తరంగములు ఘోషించెనని వారు చెప్పుచున్నారు; ఏలయనగా మనుష్యులు గొప్పగా గుమిగూడు చోట గొప్ప శబ్దము వినబడును, అయితే ఏకాంతమును నిర్జనత్వమును నిశ్శబ్దమును తెచ్చును. కాబట్టి వారు ప్రవక్త మాటలను ఇట్లు వివరించుచున్నారు: ఇప్పుడు బబులోనులో తరంగములు, అనగా శబ్దములు, విస్తారజలములవలె మారుమ్రోగుచుండినను, వారి స్వరధ్వని బయలువెడలుచుండినను, దేవుడు వారి గొప్ప లేక ఘనమైన స్వరమును నశింపజేయును. అయితే ప్రవక్త వారి గొప్ప స్వరము అనుటచేత, బబులోనీయులు తమ క్షేమస్థితిలో చేసికొనిన ఆడంబరపు అతిశయమునే ఉద్దేశించెనని నాకు సందేహము లేదు. సామ్రాజ్యము వర్ధిల్లుచుండినంతకాలము వారు ఉన్నతస్థలమునుండి మాటలాడినట్టు మాటలాడిరి. ప్రవక్త సూచించునట్లు, దేవుడు ఆ గర్వపు అతిశయమును అణచినప్పుడు, భయముచేతను అవమానముచేతను వారి నిశ్శబ్దము వెంబడించును.

అయితే తరువాత వచ్చుదానిని నేను భిన్నమైన భావములో గ్రహించుచున్నాను; ఏలయనగా నేను దానిని మాదీయులకును పారసీకులకును అన్వయించుచున్నాను: ఆ విధముగా ఇక్కడ పూర్వపదము లేని ఒక సంబంధ సర్వనామము కలదు — ఇది హెబ్రీభాషలో అరుదుకాని భాషారీతి. కాబట్టి దేవుడు బబులోనీయుల ఆడంబరపు అతిశయమును నశింపజేయు లేక రూపుమాపు విధానమును ఆయన తెలియజేయుచున్నాడు; అనగా, వారి తరంగములు, అనగా పారసీకుల తరంగములు, విస్తారజలములవలె ఘోషించును; అనగా, పారసీకులును మాదీయులును ఉద్ధృతమైన తరంగములవలె వారిమీద విరుచుకుపడుదురు; ఆ విధముగా బబులోనీయులు నిశ్శబ్దులుగా చేయబడి నిర్జనత్వమునకు తేబడుదురు. వారు సమాధానముగా ఉండి ఏ శత్రువును వారిని కలవరపరచనప్పుడు, వారు తమ గర్వమునకు పూర్తిగా వెల్లువిచ్చిరి; బబులోను వర్ధిల్లుచుండినంతకాలము దాని మాట ఆ విధముగా బింకముగా ఉండెను; అయితే శత్రువులు అకస్మాత్తుగా చొరబడినప్పుడు, దానిలోని భయంకరమైన ధ్వనినిబట్టి బబులోను నిశ్శబ్దముగా లేక మూగగా ఆయెను. కాబట్టి ఇంతకుముందు బబులోనులో వినబడిన ఆ ధ్వనిని విరుగగొట్టి అంతము చేయు ఉద్ధృతమైన తరంగములతో ఆయన పారసీకులను మాదీయులను ఎందుకు పోల్చుచున్నాడో దీనినిబట్టి చూచుచున్నాము. ఇట్లు వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:56

56. బబులోనుమీదికి దోచుకొనువాడు వచ్చుచున్నాడు, దాని బలాఢ్యులు పట్టబడియున్నారు, వారి విండ్లు విరువబడియున్నవి; యెహోవా ప్రతికారము చేయు దేవుడు, ఆయన తప్పక ప్రతికారము చేయును.

56. Quia venit super eam, super Babylonem, vastator; et deprehensus est fortis ejus (deprehensi sunt, vel, capri, fortes ejus;) confractus est arcus eorum, quia Deus retributionum Jehova reddendo reddet.

ఆయన ముందటి వచనమును స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన మాటలాడుచున్న సంగతి నమ్ముటకు కష్టమైనది గనుక, ఆయన దేవుని వారియెదుట నిలిపి, ఆ యుద్ధమునకు కర్త ఆయనే యగునని చూపుచున్నాడు. ఆయన ఇప్పుడు తన ప్రసంగమును కొనసాగించుచు, నాశనకారులు బబులోనుమీదికి వచ్చెదరని చెప్పుచున్నాడు. ఆయన దేవునికి ఆరోపించినదానిని ఇప్పుడు మాదీయులకును పారసీకులకును బదలాయించుచున్నాడు. యెహోవా పాడుచేసెను లేక నాశనము చేసెను, {,}שדד{ }יהוהshedad Jeve అని ఆయన చెప్పెను; ఇప్పుడు నాశనకారుడు వచ్చుచున్నాడు, {,}שודדshudad అని చెప్పుచున్నాడు. అతడెవడు? దేవుడు కాడు, పారసీకుల మాదీయుల సంయుక్త సైన్యముతో కూడిన కోరెషు; అవును, అనేక జనములనుండి కూర్చబడిన విస్తారమైన సైన్యములతో కూడినవాడు. ఒకే పేరు దేవునికిని పారసీకులకును ఇయ్యబడుట పరిచర్యను బట్టియే జరిగినది. యథార్థముగా చెప్పవలెనంటే బబులోనును పాడుచేసినవాడు దేవుడే; అయితే ఈ దండయాత్రలో ఆయన మనుష్యుల సేవను వినియోగించుకొని, పారసీకులను మాదీయులను ఒక విధముగా తన పరిచారకులుగాను తన తీర్పును అమలుపరచువారిగాను చేసెను గనుక, యథార్థముగా దేవునికి చెందిన పేరు ఆయన వినియోగించుకొనిన పరిచారకులకు బదలాయింపబడుచున్నది. ఆశీర్వాదములను గూర్చి మాటలాడబడునప్పుడును ఇదే భాషారీతి వాడబడుచున్నది. ఆయనయే ఏకైక రక్షకుడైయుండినను, తన ప్రజలకొరకు రక్షకులను లేపెనని చెప్పబడుచున్నది; దైవదూషణ లేకుండ ఏ మర్త్యుడును ఆ పేరును ధరింపజాలడు. (న్యాయాధిపతులు 3:15; 2 రాజులు 13:5.) ఏలయనగా మనము యిర్మీయా 17 లో చూచినట్లు, మనుష్యుల బాహువు ద్వారా రక్షణను వెదకినప్పుడు దేవుని ప్రత్యేక మహిమ తీసివేయబడును. అయితే దేవుడొక్కడే రక్షణకర్తయైనను, ఆయన తన సంకల్పములను నెరవేర్చుటకు మనుష్యులను వినియోగించుకొనుట ఈ సత్యమునకు ఏ అభ్యంతరమును కాదు. అదే విధముగా ఆయన మనుష్యులను మార్పుచెందించి, సువార్త పరిచారకుల ద్వారా వారి మనస్సులను వెలిగించి, నిత్యమరణమునుండి కూడ వారిని విడిపించుచున్నాడు.

468 ఇది తర్గుము ఇచ్చిన అర్థము. వెనీమాయు హోర్స్లీయు {,{אבד తరువాత ఒక ద్వివిరామమును గాని పూర్ణవిరామమును గాని ఉంచుదురు, — 55. ఏలయనగా యెహోవా బబులోనును పాడుచేయుచు దానిని నాశనము చేయుచున్నాడు: దానిలోనుండి గొప్ప ఘోష వచ్చుచున్నది! వారి తరంగములు విస్తారజలములవలె ఘోషించుచున్నవి, వారి స్వరకోలాహలము బయలువెడలుచున్నది. ముందటి వచనము ప్రకారము, బబులోను నాశనము అప్పుడు జరుగుచున్నట్టు చిత్రింపబడుచున్నది, — 54. బబులోనునుండి రోదనధ్వని! కల్దీయుల దేశమునుండి మహానాశనధ్వని! శత్రువుల దండయాత్రవలన కలుగు కలవరములును కోలాహలములును యిర్మీయా 51:55 లో వర్ణింపబడినట్టు కనబడుచున్నది; తరువాతి వచనమైన యిర్మీయా 51:56 యొక్క ఆరంభము వర్తమానకాలములో అనువదింపబడవలెను, ఏలయనగా మొదటి క్రియాపదము ఒక కృదంతము. — సం.

(లూకా 1:17.) క్రీస్తు తన సువార్త పరిచారకులకు అనుగ్రహించుటకు ఇష్టపడిన దానిని ఎవడైనను తనకు తానే ఆపాదించుకొనినయెడల నిస్సందేహముగా వాడు ఏ మాత్రమును సహింపబడడు; అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, దేవుడు తన స్వశక్తిచేతనే కార్యము జరిగించుచు ఎవని యొద్దనుండియు ఏదియు అరువు తీసికొనకయు, ఏ సహాయము అవసరము లేకయు ఉన్నను, సరిగా ఆయనకే చెందినది ఒక విధముగా మనుష్యులకు, కనీసము అనుగ్రహరూపముగా, అన్వయింపబడుచున్నదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవక్త దేవుని పాడుచేయువాడని పిలుచుచున్నాడు, తరువాత అదే బిరుదుతో పారసీకులను మాదీయులను ఘనపరచుచున్నాడు.

బబులోను పరాక్రమశాలులు పట్టబడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; మనము ఇదివరకు చూచినట్లు, ఎవడును ఎదిరింపకుండునట్లు ఆ పట్టణము పట్టబడెను. తరువాత వారి విల్లు విరుగగొట్టబడెనని చెప్పుచున్నాడు; ఇక్కడ భాగము సమస్తమునకు బదులుగా చెప్పబడినది; విల్లు అను మాటలో అతడు సకల విధములైన ఆయుధములను చేర్చుచున్నాడు. అయితే విల్లులు దూరమునుండి ఉపయోగింపబడుచుండెను గనుకను, బాణములు వేయుటచేత శత్రువులు ప్రాకారములనుండి తరిమివేయబడుచుండిరి గనుకను, విల్లులు ఏ మాత్రమును ఉపయోగపడవని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా కావలివారు చూడకమునుపే శత్రువులు పట్టణము నడుమ కనబడుదురు; వాస్తవముగా అట్లే జరిగెనని మనకు తెలియును.

ప్రవక్త ఖడ్గములను ఇతర ఆయుధములను కాక విల్లునే ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

కారణము వెంబడి వచ్చుచున్నది, యెహోవా ప్రతికారము చేయు దేవుడు, ఆయన దానికి ప్రతికారము చేయుచు ప్రతికారము చేయును, అనగా ఆయన తప్పక ప్రతిఫలమిచ్చును. ప్రవక్త ఇక్కడ తాను చెప్పినదంతయు స్థిరపరచుచు, దేవుని స్వభావము లేక గుణమునుండియే హేతువాదము చేయుచున్నాడు. బబులోను పతనమును విశ్వాసులు కష్టముగా నమ్ముదురు గనుక, దేవుడు తనలో తాను ఎట్టివాడని ప్రవక్త అడుగక, ఆయన ప్రతికారము చేయు దేవుడని ప్రకటించుచున్నాడు; ప్రతికారము చేయు దేవుడై యుండుట దేవునికి చెందినదనియు, ఆయన స్వభావమునుండి దానిని వేరుచేయలేమనియు, లేనియెడల ఆయన తీర్పు వ్యర్థమగుననియు, ఆయన నీతి వ్యర్థమగుననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది. భ్రష్టులు శిక్షలేకుండ వర్ధిల్లుచుండినయెడలను, నీతిమంతులు ఏ సహాయమును లేక అణచివేయబడుచుండినయెడలను, దేవుడు ఒక కొయ్యమొద్దువంటివాడో ఊహామాత్రమైన వస్తువువంటివాడో కాడా? ఆయన నీతిని జరిగించుటకు తప్ప మరి దేనికొరకు ఆయనకు శక్తి యున్నది? అయితే దేవుడు శక్తిలేనివాడై యుండలేడు.

కాబట్టి ప్రవక్త తన ప్రసంగమును ముగించు ఈ స్థిరీకరణము ఎంత బలమైనదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; దేవుడు ప్రతికారము చేయు దేవుడు గనుక బబులోను పతనమును గూర్చి ఏ సందేహమును ఉండనేరదని అతడు చెప్పినట్టే యున్నది. దేవుడైనను లేడు, లేక బబులోను నాశనము కావలెను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అది ఎట్లు? దేవుడు ఉన్నయెడల ఆయన ప్రతికారము చేయు దేవుడు; ఆయన ప్రతికారము చేయు దేవుడైనయెడల, ప్రతికారము చేయుచు ఆయన ప్రతికారము చేయును. బబులోను ఎంత దుష్టమైనదో, ఎన్ని విధములుగా అది దేవుని ఉగ్రతను రేపెనో అందరికిని తెలిసినదే. కాబట్టి అది ఎన్నో విధములుగా తన నాశనమునే వెదకుకొనెను గనుక ఆయన చేతినుండి శిక్షలేకుండ తప్పించుకొనుట దానికి అసాధ్యము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేడు నీవు నీ ముఖమును మాకు మరుగుచేయుచుండగా, మేము భయపడు దీనమైన నిరాశ మా విశ్వాసమును ముంచివేయకయు, నీ మంచితనమును కృపను గూర్చిన మా దృష్టిని మసకబారింపకయు ఉండునట్లును, దట్టమైన చీకటిలో సహితము మమ్మును లోకముకంటె పైకి లేవనెత్తగల నీ శక్తి మాకు ఎల్లప్పుడును కనబడునట్లును, మేము అంతమువరకు ధైర్యముగా పోరాడునట్లును, ఇప్పుడు అణచివేయబడినట్లు కనబడుచున్న నీ సంఘమును తుదకు నీవు కాపాడువాడవై యుందువని ఎన్నడును సందేహింపక, పరలోకమందు మా సంపూర్ణ ధన్యతను మేము అనుభవించువరకు స్థిరముగా నిలుచునట్లును, మా ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట తొంబది మూడవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 51:57

57. దాని అధిపతులను జ్ఞానులను సేనాధిపతులను అధికారులను పరాక్రమశాలులను నేను మత్తిల్లజేసెదను; వారు ఇక లేవక నిత్యనిద్ర నిద్రింతురు; ఇదే సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అను నామము గల రాజు వాక్కు.

57. Et inebriabo principes ejus et sapientes ejus et duces ejus et praefectos ejus et fortes ejus; et dormient somnum perpetuum, et non expergefient, dicit rex, cujus nomen est Jehova exercituum.

యిర్మీయా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; బబులోనును నాశనము చేయుటకు పాడుచేయువారు వచ్చెదరని నిన్న అతడు చెప్పెను. ఇప్పుడు ఒక ఉపమానముచేత దానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; దేవుడే మాటలాడుచు, అధిపతులను సేనాధిపతులను, అట్లే సైనికులను ఆలోచనకర్తలందరిని నేను మత్తిల్లజేసెదను, అని చెప్పుచున్నాడు.

దానియేలు చెప్పుచున్నదియు, అన్యజనుల గ్రంథకర్తలు వ్రాసినదియునైన ఆ విందును అతడు ఇక్కడ సూచించుచున్నట్లున్నది. (దానియేలు 5:1) బబులోనీయులు విందు జరుపుకొనుచుండగా, కోరెషు యుక్తిచేతను పరాక్రమముచేతను మాత్రమే కాక, బెల్షస్సరునుండి తిరుగబడినవారి ద్రోహముచేతను ఆ రాత్రియే పట్టణము పట్టబడెను. కాబట్టి వారు విందులో ఉండగా పట్టబడిరి గనుకను, రాజు తన సత్రపులతో కూడ ఆ రాత్రియే చంపబడెను గనుకను, తాను వారిని మత్తిల్లజేసిన తరువాత వారు నిత్యనిద్రచేత పట్టబడుదురని దేవుడు ప్రకటించునప్పుడు ఆయన ఈ సంఘటనను సూచించుచున్నట్లున్నది; ఏలయనగా ఆ విందు వెంటనే మరణము సంభవించెను. వారు తమ విందును అర్ధరాత్రివరకు పొడిగించిరి; వారు భోజనపంక్తిలో కూర్చుండియుండగా పట్టణములో అకస్మాత్తుగా కలకలము పుట్టెను, తాను తన శత్రువుల చేతిలో ఉన్నానని రాజు వినెను. కాబట్టి విందును మరణమును ఒకదానివెంట ఒకటి సమీపముగా వచ్చెను గనుక, దేవుడు బబులోనీయులను మత్తిల్లజేసిన తరువాత వారిని నిత్యనిద్రతో బెదిరించుచున్నప్పుడు ప్రవక్త చేసిన సూచన ఎంతో విశేషమైనది.

అయితే అతడు ఇక్కడ అధికారులను సేనాధిపతులను, అట్లే ఆలోచనకర్తలను జ్ఞానులను ప్రస్తావించుచున్నాడు. బబులోనీయులు రెండు విధములైన ధైర్యముచేత ఉబ్బిపోయిరని మనకు తెలియును, — తాము పరిపూర్ణమైన జ్ఞానము గలవారమనియు, యుద్ధ పరాక్రమము గలవారమనియు వారు తలంచిరి. అందుచేతనే బబులోనులోని సేనాధిపతులును అధికారులును అందరు, సూక్ష్మబుద్ధియందును వివేకమందును ఎంత శ్రేష్ఠులైనను, తమ భోజనపంక్తినుండి లేవకమునుపే నిత్యనిద్రచేత పట్టబడుదురని ప్రవక్త ఇంత స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు. మరియు యిర్మీయా అనేక సంవత్సరముల క్రిందటనే బబులోనును గూర్చి ఈలాగు ప్రవచించెనని మనము గమనింపవలెను; కాబట్టి అతని మనస్సును అతని నాలుకయు దేవుని ఆత్మచేత నడిపింపబడెనని మనము నిర్ణయించుచున్నాము; ఏలయనగా ఎనుబది సంవత్సరముల తరువాత ఏమి జరుగునో అతడు ఊహించియుండుట అసాధ్యము; అయినను మనము త్వరలో చూడబోవునట్లు, ప్రవచనమునకును దాని నెరవేర్పునకును మధ్య అంత దీర్ఘకాలము గడచెను.

మరియు ప్రవక్త ఇక్కడ లేఖనములో తరచుగా కనబడు ఒక మాటతీరును వాడుచున్నాడు; అదేమనగా, దేవుడు తన మరుగైన తీర్పుచేత మనుష్యులను మతిలేనివారినిగా చేయు జడత్వము ఒక విధమైన మత్తే. కాబట్టి లోకములో ఏ వివేకమును నైపుణ్యమును ఉన్నను, అవి దేవుని వరములై యున్నవని, ఆయన ఇష్టపడినప్పుడెల్ల మహా జ్ఞానులు సహితము గ్రుడ్డివారగుదురని, మత్తులవలె వారు దారి తప్పుదురు లేక పడిపోవుదురని గమనింపవలెను.

అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినది, అనగా ప్రవక్త ఆ చరిత్రనే సూచించుచున్నాడని, మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా అప్పుడు విందునుండి మరణమునకు తక్షణ పరివర్తన జరిగెను. ఇప్పుడు వెంబడి వచ్చుచున్నది, యిర్మీయా 51:58

58. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా బబులోనుయొక్క విశాలమైన ప్రాకారములు బొత్తిగా పడగొట్టబడును, దాని ఉన్నతమైన గుమ్మములు అగ్నిచేత కాల్చబడును; జనములు వ్యర్థముగా ప్రయాసపడుదురు, ప్రజలు అగ్నికొరకు ప్రయాసపడి సొమ్మసిల్లుదురు.

58. Sic dicit Jehova exercituum, Murus Babylonis latitudinis (hoc est, latus) dissipando dissipabitur, et portae ejus excelsae igne comburentur, et laborabunt populi ad nihilum, et gentes in igne, et fatigabuntur.

తాను చెప్పినది యూదులవద్ద మరి ఎక్కువ శ్రద్ధను పొందునట్లు ప్రవక్త మరల దేవుని మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఈ కారణముచేతనే అతడు గత వచనమునకు ఒక స్తుతివాక్యమును చేర్చి, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అను నామము గల రాజు సెలవిచ్చెనని చెప్పెను. ఇట్టి మాటల ఉద్దేశము ఏమిటో మనము వేరొకచోట చెప్పియున్నాము; అదేమనగా, దేవుని శక్తి ప్రస్తావింపబడినప్పుడు మనుష్యులు లోకములో కనబడు సమస్తముకంటె పైకి లేచి, దానిని తమ అల్పమైన కొలతలో ఇమిడ్చుటకు ప్రయత్నింపకుండుటయే. కాబట్టి అతడు ప్రకటించిన దానిని యూదులు తగిన భయభక్తులతో అంగీకరించునట్లు ప్రవక్త ఇప్పుడు మరల దేవుని నామమును పునరుచ్చరించుచున్నాడు.

అతడు చెప్పునదేమనగా, బబులోను ప్రాకారము ఎంత విశాలమైనను, అది నిశ్చయముగా పడగొట్టబడును. ఆ ప్రాకారములు ఏబది అడుగుల వెడల్పు గలవని మనము చెప్పియున్నాము; ఆ అడుగులు నిజముగా పొడవైనవే; అయితే నేను చెప్పినట్లు హెరొడోటసు అడుగులను కాక మూరలను ప్రస్తావించుచున్నాడు.

దాని వెడల్పు ఎంతటిదనగా, నాలుగు గుఱ్ఱములు ప్రక్కప్రక్కగా ఎదురెదురుగా వచ్చినను దాటిపోగలిగినంత స్థలము దానిమీద ఉండెను. కాబట్టి వాటి మందము ఎంత గొప్పదనగా, ప్రవక్తచేత ప్రవచింపబడిన దేనినైనను బబులోనీయులు ధైర్యముగా నిర్లక్ష్యము చేసిరని ఇందువలన తెలియుచున్నది; ఏలయనగా అంత మందమైన ప్రాకారములను, విశేషముగా అవి ఇటుకలతో కట్టబడి తారుతో అతుకబడినవి గనుక, ఏ యుద్ధయంత్రములును ఎన్నడును పడగొట్టలేకుండెను. కాబట్టి మందముతో పాటు ఆ పదార్థమును అంత దృఢమైనదియు బలమైనదియు గనుక, ఈ ప్రవచనము నమ్మశక్యము కానిదిగా ఉండెను.

అది బబులోనీయులవరకు చేరలేదు గాని, ప్రవక్త నోటనుండి తాము వినినదంతయు యూదులే కట్టుకథగా ఎంచిరి. అయినను బబులోను ప్రాకారములు వాటి పదార్థమందును మందమందును ఎంత దృఢమైనవైనను ఆయనను ఎదిరింపజాలవని విశ్వాసులు నిశ్చయత పొందునట్లు దేవుడు ప్రాకారముయొక్క వెడల్పును వ్యర్థముగా ప్రస్తావింపలేదు. ఆ ప్రాకారము నిశ్చయముగా పడగొట్టబడును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత అతడు గుమ్మములను ప్రస్తావించుచున్నాడు; దర్యావేషు వాటిని తీసివేసినప్పుడు అవి ఇత్తడివని హెరొడోటసు చెప్పుచున్నాడు. అతడు నిజముగా తలుపులను ఉద్దేశించుచున్నాడు, అయితే ప్రవక్త ఇత్తడి తలుపులతో పాటు చట్రమును కూడ చేర్చుచున్నాడు. తరువాత అతడు, అవి అగ్నిచేత కాల్చబడును, అని చెప్పుచున్నాడు. యిర్మీయా చేసిన ఈ బెదిరింపును బబులోనీయులు అపహసించియుండవచ్చును; ఏలయనగా శత్రువులు వాటికి నిప్పుపెట్టుటకు అనుమతింపబడినను ఇత్తడి అగ్నిచేత కాల్చబడనేరదు — ఇత్తడి అంత త్వరగా కరుగదు. అయితే ప్రవక్త దేవుని ఆజ్ఞచేత దీనిని ప్రవచించెను గనుక, అతడు మృతినొందిన తరువాత తుదకు అతని ప్రవచనము సత్యమని రుజువాయెను; ఏలయనగా ఇది దేవునివలన కలిగినదని సంఘటనయే రుజువుచేసెను; తలుపులు తీసివేయబడినప్పుడు గుమ్మములే పడగొట్టబడెను; మరియు గుమ్మములను, బహు ఎత్తైన గోపురములను, ప్రాకారములను మరి త్వరగా నాశనము చేయుటకు దర్యావేషు వాటికి నిప్పుపెట్టియుండవచ్చును.

తరువాత అతడు, జనములు వ్యర్థముగా ప్రయాసపడుదురు, ప్రజలు అగ్నిలో ప్రయాసపడుదురు; వారు సొమ్మసిల్లుదురు, అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగము సాధారణముగా ఈలాగు వివరింపబడుచున్నది; బబులోను ప్రాకారములు కాలుట ఆరంభించి, గుమ్మములు అగ్నిచేత దహింపబడుచుండగా, బబులోనీయులు అగ్నిని ఆర్పుటకు ప్రయత్నించుటలో తమ్మును తాము ఎంత అలయించుకొని సొమ్మసిల్లినను ఏ నివారణయు ఉండదని ప్రవక్త చెప్పినట్లుగా. అయితే ఈ వివరణ బలవంతముగా లాగబడినదియు అసహజమైనదియునై యున్నట్లు కనబడుచున్నది. కాబట్టి ఈ మాటలు భవిష్యత్కాలములో ఉన్నను నేను వాటిని భూతకాలములో తీసికొనుచున్నాను. బబులోను ప్రాకారములు గొప్ప ప్రయాసలేకుండ కట్టబడలేదు గనుకను, కొందరు తారు తెచ్చుటకును, మరికొందరు మట్టి పోగుచేయుటకును, ఇంకను కొందరు ఇటుకలు చేయుటకును అసంఖ్యాకులైన మనుష్యులు కూలికి కుదుర్చుకొనబడిరి గనుకను, ఈ ప్రయాసయంతయు వ్యర్థమగునని ప్రవక్త ఈ స్థలములో సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది అగ్నికొరకే వెచ్చింపబడెను, — అనగా కూలికి కుదుర్చుకొనబడియో అధికారముచేత బలవంతపెట్టబడియో ప్రాకారములను కట్టినవారు ఏమి చేసినను, అది అగ్నికొరకైన ప్రయాసయే; అనగా తమ పని తుదకు అగ్నిచేత దహింపబడుటకే వారు ప్రయాసపడిరి. ఇదే ప్రవక్తయొక్క నిజమైన భావమని నాకు తోచుచున్నది. కాబట్టి జనములు వ్యర్థముగా, లేక నిష్ఫలముగా, ప్రయాసపడిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఎందుకు? వారు అగ్నికొరకు ప్రయాసపడిరి గనుక. నా దృష్టిలో రెండవ వాక్యభాగము మొదటిదానికి వివరణయై యున్నది. ఇప్పుడు వెంబడి వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:59

59. యూదా రాజైన సిద్కియా యేలుబడియందు నాలుగవ సంవత్సరమున మహసేయా కుమారుడైన నేరీయాకు పుట్టిన శెరాయా రాజుతోకూడ బబులోనునకు పోయినప్పుడు ప్రవక్తయైన యిర్మీయా అతనికి ఆజ్ఞాపించిన వాక్యము. ఈ శెరాయా శాంతిగల అధిపతి.

59. Sermo quem praecepit Jeremias propheta Seraiae filio Neriae, filii Mahesiae, quum profectus est pro Zedechia (vel, a Zedechia,) rege Jehudah, Babylonem, anno quarto regni ipsius; Seraiah autem princeps quietis.

బబులోను నాశనమును గూర్చి ఇంతవరకు చెప్పబడినట్లు మనము కనుగొనిన సమస్తమునకు ఇది ఒక విశేషమైన ముద్ర; ఏలయనగా దేవుని ఆత్మ చెప్పించిన దానిని ప్రవక్త పలికి ప్రకటించుట మాత్రమే కాక, దానిని ఒక గ్రంథములో వ్రాసెను; దానితో తృప్తిపడక, రాజైన సిద్కియా ఆజ్ఞచేత నేరీయా కుమారుడైన శెరాయా బబులోనునకు వెళ్లినప్పుడు, అతడు అక్కడ దానిని చదివి, యూఫ్రటీసు నదిలో పడవేసి, దైవికముగా ప్రవచింపబడిన ఆ సంగతులన్నిటిని గూర్చిన నిరీక్షణలో తన్ను తాను బలపరచుకొనునట్లు ఆ గ్రంథమును అతనికి అప్పగించెను.

శెరాయా ఏమి చేయవలెనో, అనగా ఆ గ్రంథమును చదివి యూఫ్రటీసు నదిలో పడవేయవలెనని, తాను అతనికి ఆజ్ఞాపించెనని మొదట అతడు చెప్పుచున్నాడు; దీనిని మనము ఇకమీదట చూచెదము. అయితే వేరొక స్వభావము గల మనుష్యుడు నిరాకరించియుండెడి అధికారపూర్వకమైన ఆజ్ఞను రాజు దూతకు ఇచ్చుటకు ప్రవక్త సాహసించుట మనకు వింతగా తోచకుండునట్లు, అతడు కాలమును సూచించి శెరాయా స్వభావమును ప్రస్తావించుచున్నాడు. కాలమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, అది సిద్కియా యేలుబడియొక్క నాలుగవ సంవత్సరము; పట్టణము పట్టబడుటకు ఏడు సంవత్సరముల ముందు; అది తొమ్మిదవ సంవత్సరమున ముట్టడివేయబడి పదకొండవ సంవత్సరమున పట్టబడెను. కాబట్టి పట్టణముయొక్క నాశనమునకును పాడునకును ఏడు సంవత్సరముల ముందు శెరాయా రాజుచేత బబులోనునకు పంపబడెను. రాజైన సిద్కియా చంచలత్వముచేతను విశ్వాసఘాతకముచేతను కోపపడిన బబులోను రాజును శాంతపరచుటకే ఆ రాయబారము పంపబడెననుటలో సందేహము లేదు; కాబట్టి క్షమాపణ వేడుకొనుటకు ఒక రాయబారి పంపబడెను. అయితే సిద్కియా బబులోనునకు వెళ్లెనని యూదులు చెప్పునది పూర్తిగా నిరాధారమైనది; వారు దీనిని తీసికొనిన సెదెర్ ఓలామ్ సకల విధములైన కట్టుకథలతోను వ్యర్థవిషయములతోను నిండియున్నదని మనకు తెలియును; మరియు ఇట్టి విషయమును గూర్చి పరిశుద్ధ చరిత్ర మౌనముగా ఉండియుండదు, ఏలయనగా అది గొప్ప ప్రాముఖ్యము గల సంగతి; మరియు {,}אתat అను అవ్యయము అట్టిదేదియు సూచింపదు, కాని దూత సిద్కియా కొరకు, లేక సిద్కియాచేత, లేక సిద్కియా స్థానములో పంపబడెనను భావములో అనువదింపబడవచ్చును. కాబట్టి బబులోనీయులకు కలిగిన అభ్యంతరములను తొలగించుటకు పంపబడిన రాజు దూత శెరాయా అను ఈ సరళమైన స్పష్టమైన వివరణతో మనము తృప్తిపడుదము. ఇది సిద్కియా నాలుగవ సంవత్సరమున జరిగెను.

469 {}יגעו కు ముందున్న {{ו స్పష్టముగా మార్పు సూచకమైనది, దానిని "కాబట్టి" లేక "అందుచేత" అని అనువదింపవచ్చును, — సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, బబులోను ప్రాకారము, ఆ విశాలమైనది, అది బొత్తిగా పాడుచేయబడును; దాని గుమ్మములు, ఆ ఉన్నతమైనవి, అగ్నిచేత దహింపబడును: కాబట్టి జనములు వ్యర్థమైనదానికొరకు ప్రయాసపడిరి, ప్రజలు అగ్నికొరకు ప్రయాసపడి సొమ్మసిల్లిరి. అనేక ప్రతులలో ,{}חמת ప్రాకారము అని ఉన్నది, సెప్టువజింటులో కూడ అట్లే యున్నది; ఏకవచనములో ఉన్న "విశాలమైన" అను మాట దానిని కోరుచున్నది. "వ్యర్థమైనదానికొరకు" అనగా వ్యర్థమైన విషయముకొరకు; "అగ్నికొరకు" అనగా అగ్నిచేత దహింపబడవలసినదానికొరకు. చివరి మాటలను "వారు తమ్మును తాము అలయించుకొనినను" అని అనువదింపవచ్చును. — సం.

శెరాయాను శాంతిగల అధిపతి అని పిలుచుటలో అతని సాత్వికమును మృదుత్వమును సూచింపబడుచున్నదని నేను సందేహింపను; ఇంత స్పష్టమైన విషయములో వ్యాఖ్యాతలు ఇంతగా ప్రయాసపడినందుకు నేను ఆశ్చర్యపడుచున్నాను. ఒకడు, కల్దీయ పరాఫ్రేజు సహితము, దీనిని "అర్పణల అధిపతి" అని అనువదించుచున్నాడు; రాజునకు అర్పింపబడిన కానుకలను పరీక్షించుటకు అతడు నియమింపబడినట్లు. మరికొందరు, అతడు రాజు భయములలో అతనిని వినోదపరచు హాస్యపురుషుడని ఊహించుచున్నారు; ఇంకను కొందరు, అతడు పట్టణమును శాంతస్థితిలో కాపాడెను గనుక "శాంతియొక్క అధిపతి" అని పిలువబడెనని తలంచుచున్నారు. అయితే ఇవన్నియు నిరాధారమైనవి. కాబట్టి అతడు శాంత స్వభావము గల అధిపతి అనునది తప్ప మరి ఏ అభిప్రాయమును నాకు సరియైనదిగా తోచదు.

కాబట్టి "శాంతి" అను మాటను ఏ ఉద్యోగమునకును అన్వయింపకూడదు; అది విశేషణమునకు బదులుగా వాడబడిన షష్ఠీవిభక్తిలోని నామవాచకము. కాబట్టి అతడు శాంతుడైన అధిపతి, లేక నెమ్మదిగల స్వభావము గలవాడు. ఈ ప్రశంస కారణము లేకుండ చేర్చబడలేదు; ఏలయనగా దేవుని సేవకులు తమకు ఆజ్ఞాపించిన ప్రతిదానిని అధిపతులు ఎంత గర్వముతో తిరస్కరించిరో మనకు తెలియును. శెరాయా అభ్యంతరము చెప్పి, తాను బబులోనునకు ఒక సామాన్య వ్యక్తిచేతనో సాధారణ ప్రజలలో ఒకనిచేతనో కాక రాజుచేతనే పంపబడితినని చెప్పియుండవచ్చును. అప్పుడు అతడు ప్రవక్త తనయెడల మితిమీరిన స్వేచ్ఛ తీసికొనుచున్నాడని గర్వముగా గద్దించియుండవచ్చును, "నేను రాజు ప్రతినిధిగా ఉండగా నాకు ఆజ్ఞాపించుటకు సాహసించుచున్న నీవు ఎవడవు? నేను అతని పేరట బబులోను రాజునొద్దకు పోవుచుండగానా? మరియు ఈ గ్రంథమును చదువుమని నాకు ఆజ్ఞాపించుటచేత నీవు కలవరములు పుట్టించుటకు చూచుచున్నావు.

ఇది నాయొద్ద కనుగొనబడినయెడల ఏమగును? అట్టిదానిని నేను బబులోనునకు తీసికొనిపోవుచున్నానని ఎవరైనను అనుమానించినయెడల ఏమగును? మొదటిది, నేను నా రొమ్ములో మరణమును మోసికొనిపోవువాడనగుదును గదా? రెండవది, నేను నా రాజునకు విశ్వాసఘాతకుడనగుదును గదా? ఏలయనగా ఈ విధముగా నా రాయబారము మిక్కిలి అసహ్యమగును."

కాబట్టి శెరాయా ఈ సంగతులన్నిటిని చెప్పి యిర్మీయా తనకిచ్చిన ఆజ్ఞను తిరస్కరించియుండవచ్చును గనుక, అతని సాత్వికము స్పష్టముగా ప్రస్తావింపబడుచున్నది; అనగా అతడు సాత్వికుడై తన సేవను నిరాకరింపనివాడు, — సంక్షేపముగా, దేవునికిని ఆయన సేవకునికిని లోబడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవాడు. ఒక్క మాటలో ఇక్కడ ప్రశంసింపబడునది శెరాయా సాత్వికమే; అదేమనగా, అతడు ప్రవక్తను అంత సంసిద్ధతతో అంగీకరించెను, — అతనిచేత తనకు ఆజ్ఞ ఇవ్వబడుటకు తాను ఒప్పుకొనెను, మరియు అది మరణశిక్షార్హమైన నేరముగా ఎంచబడవచ్చునైనను, విశేషముగా బబులోను రాజును సమాధానపరచుటయను తన రాయబారమునకు ప్రతికూలమగునైనను, అతడు ఆజ్ఞాపించినదానిని నెరవేర్చుటకు సంకోచింపలేదు.

470 వల్గేటు సిరియాకు అనువాదములలో "తో" అని ఉన్నది, అయితే సెప్టువజింటు టార్గుమ్‌లు దానికి "నుండి" అను అర్థమిచ్చుచున్నవి; మరియు {{את కు తరచుగా ;{}מאת యొక్క అర్థము కలదు; ఆదికాండము 6:1; ఆదికాండము 44:4; ఆదికాండము 50:9, 25 చూడుము. గేటకర్, వెనేమా, బ్లేనీ కూడ అట్లే అభిప్రాయపడుచున్నారు.

471 ప్రాచీన అనువాదములలోని భిన్నత్వము విశేషమైనది; సెప్టువజింటు టార్గుమ్‌లు "కానుకల" లేక బహుమానముల "అధిపతి" అనియు; వల్గేటు "ప్రవచనముయొక్క అధిపతి" అనియు; సిరియాకు "యుద్ధముయొక్క అధిపతి" అనియు చెప్పుచున్నవి. ఇట్టి వాక్యము 1 దినవృత్తాంతములు 22:9 లో కనబడుచున్నది; సొలొమోను "విశ్రాంతి పురుషుడు" {{}מנוחה{. איש అని చెప్పబడెను. ఈ స్థలమునకు మిక్కిలి తగిన అర్థము కాల్విన్‌దియు మన అనువాదముదియునై యున్నది. గేటకర్ కూడ అట్లే అభిప్రాయపడెను; అయితే లౌత్, పార్క్‌హర్స్ట్ ఈ మాటలు రాజుయొక్క ముఖ్య శయనాగారాధికారిగా అతని ఉద్యోగమును, "విశ్రాంతిస్థలముయొక్క అధిపతి" లేక శయనాగారము అని, సూచించుచున్నవని ఎంచిరి; అయితే దీనికి అభ్యంతరమేమనగా, ఆ మాట ఎన్నడును ఈ అర్థములో వాడబడలేదు; అది నిద్రయొక్క విశ్రాంతిని కాక సమాధానము శాంతియొక్క విశ్రాంతిని సూచించును. — సం.

నిశ్చయముగా శెరాయా ప్రవక్త ఆజ్ఞకు తక్షణమే విధేయత చూపుటనుండి అపాయముచేత వెనుకకు తీయబడలేదనుట గమనింపదగిన మాదిరి; మరియు అధిపతులు సాధారణముగా చేయునట్లు, తమ ఘనతను సాకుగా చూపి ప్రవక్తను తిరస్కరించునట్లు, అతడు తన్నుగాని తనకప్పగింపబడిన ఉద్యోగమునుగాని లక్ష్యపెట్టలేదు; తన గౌరవమును ప్రక్కనపెట్టి తన గొప్పతనమంతయు మరచి, అతడు యిర్మీయాకు శిష్యుడాయెను; అయినను అందరికిని తెలిసినట్లు, యిర్మీయా చాలకాలము ప్రజలచేత తృణీకరింపబడి, కొన్నిసార్లు దాదాపు మరణమునకు తేబడెను. కాబట్టి ప్రవక్తచేత తనకు చెప్పబడినదానిని అంత వినయముతోను సంసిద్ధతతోను అంగీకరించి, తన ప్రాణమునకు స్పష్టమైన అపాయము ఉన్నను అతని ఆజ్ఞకు లోబడుట శెరాయాయందు విశేషమైన సద్గుణమునకు నిదర్శనము. ఇప్పుడు వెంబడి వచ్చుచున్నది, —

యిర్మీయా 51:60-64

60. బబులోనునకు రాబోవు కీడంతటిని, అనగా బబులోనును గూర్చి వ్రాయబడిన యీ మాటలన్నిటిని యిర్మీయా ఒక గ్రంథములో వ్రాసెను.

60. Et scripsit Jeremias omne malum, quod venturum erat contra Babylonem in libro uno, omnes sermones istos scriptos contra Babylonem.

61. అప్పుడు యిర్మీయా శెరాయాతో ఇట్లనెను నీవు బబులోనునకు వచ్చి చూచి యీ మాటలన్నియు చదివిన తరువాత

61. Et dixit Jeremias ipsi Seraiae, Quum ingressus fueris Babylonem, et conspexeris eam, tunc leges omnes sermones istos,

62. యెహోవా, ఈ స్థలములో మనుష్యులేగాని పశువులేగాని యెవరును నివసింపకుండ అది నిత్యము పాడుగా ఉండునట్లు దానిని నిర్మూలము చేసెదనని దానిని గూర్చి నీవు సెలవిచ్చితివని చెప్పుము.

62. Et dices, Jehova, tu loquutus es contra locum hunc, ad excidendum ipsum, ut non sit in eo habitator, ab homine ad bestiam, quia vastationes perpetuae erit (hoc est, erit in vastationes perpetuas, vel redigetur.)

63. మరియు నీవు ఈ గ్రంథమును చదివి చాలించిన తరువాత దానికి ఒక రాయి కట్టి యూఫ్రటీసు నది మధ్యను దాని వేసి

63. Et erit quum finem feceris legendo librum hunc, alligabis ad ipsum lapidem, et projicies in medium Euphratem:

64. నేను బబులోనుమీదికి రప్పింపబోవు కీడుచేత అది మరల లేవలేక ఆలాగే మునిగిపోవును, వారు అలసిపోవుదురని చెప్పుము. యిర్మీయా మాటలు ఇంతటితో సమాప్తము.

64. Et dices, Sic mergetur Babylon, et non exurget a facie mali quod ego immitto contra eam, et volabunt (aut, fatigabunt.) Hue usque sermones Jeremiae.

ఇక్కడ ఒక వైపున, రాజు దూతకు ఆజ్ఞాపించుటకు సాహసించిన ప్రవక్తకు ఎంత ధైర్యము ఉండెనో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా శెరాయా తన్ను తాను లోపరచుకొనునంత సాత్వికుడైనను, యిర్మీయా తన్ను అపాయమునకు గురిచేసికొనెను; ఏలయనగా అతడు గర్విష్ఠుడును అహంకారియు కాకపోయినను భయస్థుడై యుండియుండవచ్చును; అట్లయితే భయపడినప్పుడు మనుష్యులు సాధారణముగా చేయునట్లు, ప్రవక్తనుండి తాను వినినదానిని రాజునకు తెలియజేసియుండవచ్చును.

కాబట్టి ఇక్కడ మనము చదువునది యిర్మీయా అపాయము లేకుండ చేయలేదు; ఇందువలన అతని స్థిరత్వము కనబడుచున్నది. తన ఉద్యోగమును స్వేచ్ఛగాను నిర్భయముగాను నెరవేర్చునట్లు అతడు అజేయమైన ధైర్యముగల ఆత్మను పొందియుండెనని మనము చూచుచున్నాము.

మరొక వైపున, శెరాయా సాత్వికమును మాత్రమే కాక అతని వినయముతో కూడిన అతని భక్తిని కూడ మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా అతనిలో బలమైన భక్తి సూత్రము లేనియెడల, నిరాకరించుటకు అతడు సమంజసముగా కనబడు కారణములను చూపియుండవచ్చును. కాబట్టి అతడు అంత లోబడినవాడై ఏ అపాయమునకును భయపడలేదు గనుక, దేవుని యెడల నిజమైన భయము అతని ఆత్మలో బలముగా ఉండెనని స్పష్టమగుచున్నది.

ఈ సంగతులు జాగ్రత్తగా గమనింపదగినవి; ఏలయనగా దేవునికిని ఆయన సేవకులకును లోబడవలసి వచ్చినప్పుడు సకల అపాయములకు కన్నులు మూసికొని, ప్రతికూల సంఘటనలన్నిటిని దృఢముగా నిర్లక్ష్యము చేయు రాజసభ అధిపతి నేడు మనలో ఎవడు కనబడును? మరియు దేవుని రాయబారులమని చెప్పుకొనుచు కాపరులు అను పేరును తమకు ఆపాదించుకొనువారు ఎంత పిరికివారో మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి బోధకులు తమ ఉద్యోగమును నమ్మకముగా నెరవేర్చుటకు సాహసింపనట్లే, మరొక వైపున రాజసభ అధిపతులు తమకును తమ స్వవివేకమునకును అంతగా అంకితమై యుందురు గనుక, జనప్రియము కాని బాధ్యతలను చేపట్టుటకు వారు ఇష్టపడరు.

ఈ కారణముచేత ఈ వాక్యభాగమును దాని సమస్త పరిస్థితులతో జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను.

కాబట్టి యిర్మీయా బబులోనుమీదికి రాబోవు కీడంతటిని, అనగా ఆ మాటలన్నిటిని ఒక గ్రంథములో వ్రాసెను, (మనము చూచిన ప్రవచనములను అతడు సూచించుచున్నాడు;) మరియు యిర్మీయా శెరాయాతో ఇట్లనెను, మొదలైనవి. ఇక్కడ యిర్మీయా ధైర్యము కనబడుచున్నది; శెరాయా బబులోనునకు వచ్చి దానిని చూచినప్పుడు ఈ గ్రంథమును చదువుమని అతనికి ఆజ్ఞాపించుటకు అతడు సంకోచింపలేదు. దానిని చూచుట ఇక్కడ కారణము లేకుండ ప్రస్తావింపబడలేదు; ఏలయనగా ఆ పట్టణముయొక్క వైభవము శెరాయాను విస్మయపరచియుండవచ్చును. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ సమయోచితముగా ఆ కష్టమును ఎదుర్కొని, ప్రాకారముల గోపురముల ఎత్తును లక్ష్యపెట్టవద్దని అతనికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; బబులోను ఇతరుల కన్నులకు ఎంత మిరుమిట్లు గొలిపినను, అతడు ఆ ఆడంబరమంతటిని గర్వమంతటిని పైనుండి క్రిందికి చూచునట్లు చూడవలెను: నీవు పట్టణములో ప్రవేశించి దానిని చూచిన తరువాత ఈ గ్రంథమును చదువుము. {,}קראkora అను క్రియకు పిలుచుట, ప్రకటించుట, చదువుట అను అర్థములు కలవు. కాబట్టి శెరాయా ఈ గ్రంథమును తనలో తానే చదివియుండవలెను; మనము చూడబోవునట్లు, ఈ మాటలు అట్లే గ్రహింపబడవలెనని నేను సందేహింపను. కాబట్టి శెరాయాకు ఒక ప్రసంగవేదిక అవసరము లేకుండెను, లేక కూడుకొనిన ప్రజలకు బహిరంగముగా ఆ గ్రంథమును చదువవలసిన అవసరము లేకుండెను; సాక్షులెవరును లేకుండ ఏకాంతముగా తనలో తానే దానిని చదువుట చాలును; ఇది సందర్భమునుండి గ్రహింపవచ్చును.

మరియు నీవు, యెహోవా, ఈ స్థలమును గూర్చి నీవు సెలవిచ్చితివి, అని చెప్పుదువు. శెరాయా ఆ గ్రంథమును వినువారి ప్రయోజనము నిమిత్తము చదువుమని ఆజ్ఞాపింపబడలేదని ఇందువలన తెలియుచున్నది; ఏలయనగా వారు శెరాయా మాటలకు రెండు రెట్లు చెవిటివారై యుండిరి. అప్పుడు హెబ్రీ భాష కల్దీయులకు పరిచయమైనదని నమ్మదగినది కాదు. అందరికిని తెలిసినట్లు, ఆ భాషలలో గొప్ప సామ్యము కలదు, అయితే కొంత భేదమును కలదు. అయితే ఆ చదువుట ఒక గదిలోనో ఏదో రహస్యస్థలములోనో జరిగెనని ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము నిర్ణయించుచున్నాము; ఏలయనగా శెరాయా తన తలంపులన్నిటిని దేవునిమీద నిలిపి, తన మాటలను ఆయనకే పలుకవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ సంగతులన్నిటిని బబులోనీయులకు బహిరంగముగా ప్రకటించునట్లు అతడు ప్రసంగికుని పనిని లేక ఉద్యోగమును చేపట్టలేదు. అయితే పట్టణమును పరిశీలించిన తరువాత, అతడు ఆ గ్రంథమును, అనగా వ్రాయబడినదానిని, తనలో తానే చదువవలసియుండెను.

ఇదియు గమనింపదగినది; ఏలయనగా మనము ఎంత ధైర్యవంతులమైనను, మనము ఒంటరిగా ఉండి దేవుడొక్కడే సాక్షియై యున్నప్పటికంటె మనుష్యులతో వ్యవహరించునప్పుడే మన స్థిరత్వమును ధైర్యమును ఎక్కువగా కనబడును; ఎవరును మనలను చూడనప్పుడు మనము వణకుచున్నాము; ఇంతకుముందు మనము పౌరుషముగల ధైర్యము గలవారముగా కనబడినను, ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు భయము మనలను పట్టుకొనును. దేవుడొక్కడే సాక్షియై యున్నప్పుడు ఉండవలసినంత ధైర్యముగా ఉండువాడు నూటికి ఒక్కడైనను దొరుకుట కష్టము. అయితే సిగ్గు మనలను ధైర్యవంతులనుగా చేసి స్థిరముగా ఉండునట్లు బలవంతము చేయును; ఏకాంతములో దాదాపు ఆరిపోయిన ఉత్సాహము బహిరంగములో రేపబడును. కాబట్టి మనుష్యులలో దాదాపు ఎల్లప్పుడును ఆశ పెత్తనము చేయుచుండును గనుక, ఈ వాక్యభాగము జాగ్రత్తగా గమనింపదగినది; ఇక్కడ ప్రవక్త శెరాయాను దేవునితో ఒంటరిగా వ్యవహరించుమనియు, ఏ మర్త్యుడును సమక్షమున లేకపోయినను, దేవుని నిశ్చయమైన తప్పిపోని నమ్మకత్వముపై ఆనుకొని తన్ను తాను బలపరచుకొనుమనియు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; నీవు, యెహోవా, మొదలైనవి చెప్పుదువు. మనము బహిరంగముగా మన స్థిరత్వమును ప్రకటించుటకు బయలుదేరక, మనలో మనమే దేవుని వాగ్దానములను ధ్యానించునప్పుడు అది నిస్సందేహముగా విశ్వాసముయొక్క నిజమైన పరీక్ష; ఏలయనగా ఎవడైనను మౌనముగా దేవుడు సత్యవంతుడని ఒప్పుకొని, ఆయన వాగ్దానములలో తన్ను తాను బలపరచుకొని, అందరి అబద్ధపు తీర్పులను ఎంతగా నిర్లక్ష్యము చేయునంటే, లోకములో తానొక్కడే ఉన్నను అధైర్యపడకుండునప్పుడు, — ఇదే విశ్వాసముయొక్క సత్యమైన నిజమైన పరీక్ష. 472 సంబంధము మరి స్పష్టముగా కనబడునట్లు, యిర్మీయా 51:60 ను యిర్మీయా 51:61 లోని మొదటి వాక్యమును కుండలీకరణములో ఉంచవలెను; ఏలయనగా యిర్మీయా 51:59 లో ప్రస్తావింపబడిన "యిర్మీయా శెరాయాకు ఆజ్ఞాపించిన వాక్యము" తరువాత వచ్చునదే, అనగా "నీవు బబులోనునకు వచ్చినప్పుడు" మొదలైనవి. — సం.

నీవు, యెహోవా, ఈ స్థలమును గూర్చి నీవు సెలవిచ్చితివి, అని చెప్పుదువు. దేవుడు సత్యవంతుడని శెరాయా నిశ్చయత పొంది, తాను చదివినదానిని ఆయన సన్నిధిలో హత్తుకొని, దేవునివలన వచ్చిన వాక్యము తగిన కాలమందు నెరవేరునని సందేహింపకుండుటయే ఈ మాటల ఉద్దేశము; అది ఎట్లు? దేవుడు సత్యవంతుడు గనుక. కాబట్టి యెహోవా అను మాట ఒత్తిపలుకబడినదిగా ఎంచబడవలెను; మరియు నీవు ఇట్లు చెప్పుదువు, యెహోవా, నీవే ఈ స్థలమును గూర్చి సెలవిచ్చితివి; అనగా ఈ ప్రవచనమునకు కర్త యిర్మీయాయైనను వేరొక మర్త్యుడైనను కాడు; ప్రభువా, ఈ గ్రంథములో ఉన్నదంతయు నీవే నీ సేవకునిచేత వ్రాయించితివి.

దానిలో మనుష్యులేగాని పశువులేగాని నివసించువాడు లేకుండునట్లు దానిని నిర్మూలము చేయుటకు: అది ఎట్లు? అది పాడుదిబ్బలుగా చేయబడును గనుక; లేక {,}כיki అను అవ్యయమును వ్యతిరేకార్థములో తీసికొనవచ్చును, అయితే అది నిత్యమైన పాడుదిబ్బలుగా చేయబడును.

తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, నీవు చదివి చాలించిన తరువాత దానికి ఒక రాయి కట్టి యూఫ్రటీసులో పడవేసి, బబులోను ఆలాగే మునిగిపోవును, అని చెప్పుదువు.

శెరాయా విశ్వాసమును స్థిరపరచుటకు ఇక్కడ ఒక బాహ్యమైన సూచన చేర్చబడినది. అయినను ఇది శెరాయా నిమిత్తము మాత్రమే అతనితో చెప్పబడలేదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; సమాధానపరచుట నిమిత్తము పంపబడిన రాజు దూత దేవునికిని ప్రవక్తకును కూడ దూతయై యుండెనని ప్రజలు కూడ తెలిసికొనవలెనని చెప్పబడెను; లేనియెడల ప్రవక్త ప్రజలచేత తృణీకరింపబడియుండును. కాబట్టి విశ్వాసులు దీనిని తెలిసికొనినప్పుడు, వారు ప్రవచనముయొక్క సత్యమునందు అసాధారణ రీతిగా స్థిరపరచబడిరి. కాబట్టి యిర్మీయా శెరాయా ఒక్కని ప్రయోజనమును మాత్రమే కాక భక్తులందరి ప్రయోజనమును లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా ఇది చాలకాలము తెలియకుండినను, ఈ ఆజ్ఞ తనకు యిర్మీయాచేత ఇవ్వబడెనని, తాను ఆ గ్రంథమును తీసికొని యూఫ్రటీసులో పడవేసితినని ఆ దూత తరువాత ఒప్పుకొనెను. కాబట్టి ఇది భక్తులందరికిని స్థిరీకరణముగా ఇవ్వబడెను.

పూర్వకాలమందు దేవుడు ప్రవచనములను ముద్రించిన సూచనలను గూర్చి మనము వేరొకచోట మాటలాడియున్నాము; కాబట్టి ఇప్పుడు వాటిని క్లుప్తముగా దాటిపోవుచున్నాను: ఈ ఒక్క సంగతిని మాత్రము మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అదేమనగా ఈ సూచనలు తాత్కాలిక సంస్కారములు మాత్రమే; ఏలయనగా సాధారణ సంస్కారములు, అనగా పరిశుద్ధ ప్రభురాత్రి భోజనము బాప్తిస్మము, శాశ్వతమైనవి. అయితే ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన సూచన తాత్కాలికమైనది, మరియు వారు చెప్పునట్లు ఒక ప్రత్యేక క్రియకు సంబంధించినది: అయినను దాని ఉపయోగమును బట్టి, అనగా ఈ ప్రవచనమును స్థిరపరచుటను బట్టి, అది సంస్కారముయొక్క శక్తిని స్వభావమును కలిగియుండెను.

కాబట్టి శెరాయా ఆ గ్రంథమునకు ఒక రాయి కట్టి, తరువాత దానిని యూఫ్రటీసులో పడవేయుమని ఆజ్ఞాపింపబడెను: ఎందుకు? ఆ గ్రంథము నీటి పైభాగమున తేలియాడక అడుగునకు మునిగిపోవునట్లు; మరియు దాని అన్వయము వెంబడి వచ్చుచున్నది, నీవు మొదలైనవి చెప్పుదువు. మాటలు ఎల్లప్పుడును సూచనలతో జతచేయబడవలెనని మనము చూచుచున్నాము. జ్ఞానము లేకుండ అనేక ఆచారములను పాటించు పోపు మతస్థులు ఎంత బుద్ధిహీనులో ఇందువలన మనము నిర్ణయించుచున్నాము. దేవుని వాక్యము చేర్చబడనియెడల, మనుష్యులు తమకొరకు ఏ సూచనలను కల్పించుకొనినను, అవి నిజముగా మృతమైనవియు శూన్యమైనవియునై యున్నవి. కాబట్టి నీవు, నేను దానిమీదికి రప్పింపబోవు కీడునుండి లేవక బబులోను ఆలాగే మునిగిపోవును, అని చెప్పుదువు. సంక్షేపముగా, శెరాయా ప్రవక్తయొక్క దూతగా బబులోను పతనమును గూర్చి తనలో తానే ప్రవచింపవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెను; అయితే అది జరిగినదానిని తరువాత నేర్చుకొనిన భక్తులందరి నిమిత్తమే. 473 అక్షరశః ఆ మాటలు ఇవి, — అది (లేక ఆమె) నిత్యత్వముయొక్క పాడుదిబ్బలగును. బబులోను కొన్నిసార్లు పుంలింగముగాను కొన్నిసార్లు స్త్రీలింగముగాను సూచింపబడుచున్నది. — సం.

ముగింపు వెంబడి వచ్చుచున్నది, యిర్మీయా మాటలు ఇంతటితో సమాప్తము. ప్రవక్తలు దేవాలయములోనో ప్రజలతోనో మాటలాడిన తరువాత సంక్షిప్త సారాంశములను కూర్చిరనియు, వాటిలో ముఖ్యమైన సంగతులు ఉండెననియు, వాటినుండియే ప్రవచన గ్రంథములు రూపొందింపబడెననియు మనము చెప్పియున్నాము. ఏలయనగా అధ్యాయముల విభజన తప్ప, నేడు మనకున్న రీతిగా యిర్మీయా ఈ గ్రంథమును వ్రాయలేదు; అతడు మాటలాడిన క్రమములో అది వ్రాయబడలేదని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి కాలక్రమము అన్నిచోట్ల పాటింపబడలేదు; అయితే లేఖికులు దేవాలయపు తలుపులకు అతికించబడిన సారాంశములను కూర్చుటయందు జాగ్రత్తపడిరి; కాబట్టి వారు యిర్మీయా మాటలు ఇంతటితో సమాప్తము అను ఈ ముగింపును చేర్చిరి. అయితే నా దృష్టిలో ఇది బబులోను పతనమును గూర్చిన ప్రవచనములకు మాత్రమే పరిమితము కాదు; అతని ప్రవచనములన్నిటిని కూర్చిన లేఖికుడు, తాను ఇంతవరకు యిర్మీయా మాటలను వ్రాసితినని ఈ మాటలను చేర్చెనని నేను సందేహింపను.

కాబట్టి చివరి అధ్యాయము యిర్మీయాయొక్క ప్రవచన గ్రంథములో చేర్చబడలేదనియు, ఇక్కడ బోధింపబడినదానిని గ్రహించుటకు అవసరమైనంతవరకే అది చరిత్రను కలిగియున్నదనియు మనము నిర్ణయించుచున్నాము; ఏలయనగా ఈ చరిత్రను గూర్చిన జ్ఞానము లేకుండ ప్రవచనములోని అనేక భాగములను గ్రహింపలేమని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. విలాపవాక్యముల గ్రంథమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, అది యిర్మీయా ప్రవచనములనుండి వేరైన గ్రంథమని మనకు తెలియును: కాబట్టి యిర్మీయా మాటలు ఇంతటితో సమాప్తము అని చేర్చబడుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు మమ్మును నీ ప్రజలనుగా ఏర్పరచుకొనుటకు దయచేసితివి గనుక, మా శత్రువులు నీ యెదుట బబులోనువలె ఉందురని మేము సందేహింపకుండునట్లును, నీవు మమ్మును శిక్షించిన తరువాత తుదకు వారిని మరణకరమైన నిత్యనాశనముచేత, వారు మరల ఎన్నడును లేవకుండునంతగా, పడగొట్టుదువని నమ్మునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు నీవు శరీరమును చంపిన తరువాత, నీ అద్వితీయ కుమారునిచేత మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ పరలోక రాజ్యములోనికి మేము తుదకు చేర్చబడువరకు, నీవు మా విమోచకుడవని నిన్ను నీవు కనుపరచుకొనుము. —

ఆమేన్.

474 కాల్విన్ ఈ వాక్యమును ముగించు {;{ויעפו అను క్రియను ఇక్కడ గమనింపలేదు, అయితే తన అనువాదములో దానిని "వారు ఎగిరిపోవుదురు" లేక వారు అలసిపోవుదురు అని అనువదించుచున్నాడు. విమర్శకులకు దానిని ఏమి చేయవలెనో తెలియదు: సెప్టువజింటులో అది విడిచిపెట్టబడినది; వల్గేటు "అది కరిగిపోవును" అనియు, సిరియాకు "అయితే వారు పడద్రోయబడుదురు" అనియు, టార్గుమ్ "వారు క్షీణించిపోవుదురు" అనియు అనువదించుచున్నవి. ఏ వ్రాతప్రతిలోను అది విడిచిపెట్టబడలేదు. బ్లేనీ సెప్టువజింటును అనుసరించి దానిని విడిచిపెట్టుచున్నాడు. జూనియస్, ట్రెమెల్లియస్ ఇచ్చిన వివరణ శ్రేష్ఠమైనది, "వారు తమ్మును తాము అలయించుకొనినను," అనగా బబులోను పౌరులు: వారు తమ శత్రువులను ఎదిరించుటకు లేచుటకు చేయు ప్రయత్నము, ఆ ప్రయత్నములో వారు ఎంత ప్రయాసపడినను, నిష్ఫలమగును. సవరణకర్తయైన హూబిగాంట్ ఆ మాటను ,{`` }ויספו "వారు అంతమొందుదురు" అని చదువవలెనని ప్రతిపాదించుచున్నాడు. ఇది టార్గుమ్ యొక్క "వారు క్షీణించిపోవుదురు" అను దానితో దాదాపు ఏకీభవించుచున్నది. — సం.