యిర్మీయా 31

యిర్మీయా 31

యిర్మీయా 31:1-2

1. ఆ కాలమున నేను ఇశ్రాయేలు వంశములన్నిటికి దేవుడనైయుందును, వారు నాకు ప్రజలైయుందురు అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

1. In tempore illo, dicit Jehova, ero in Deum cunctis cognationibus Israel; et ipsi mihi in populum.

2. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — ఖడ్గమును తప్పించుకొనిన జనులు అరణ్యములో కృప పొందిరి; ఇశ్రాయేలునకు విశ్రాంతి కలుగజేయుటకై నేను బయలుదేరినప్పుడు ఇశ్రాయేలే దానిని పొందెను.

2. Sic dicit Jehova, Invenit gratiam in deserto populus qui evaserant a gladio, proficiscendo donec quietem daret ipsi Israeli (vel profectus est Israel, donec se ad quietem conferret)

మొదటి వచనమును గూర్చి నేనిక్కడ ఏ వ్యాఖ్యానమును చేయను; ఏలయనగా గత అధ్యాయము యొక్క 22 వ వచనముతో (యిర్మీయా 30:22) కలిపి అది వివరింపబడినది. రెండవ వచనములోని {}הלוךeluk అను క్రియ సమాపకేతర (infinitive) రూపములో ఉన్నది, అయినను దానిని భూతకాలముగా గ్రహింపవలెను; ఈ విషయములో వ్యాఖ్యాతలు ఏకీభవించుచున్నారు. అయితే కొందరు దీనిని దేవునికి అన్వయించి, ఆయన తన ప్రజలను విశ్రాంతిలోనికి చేర్చువరకు వారికి నాయకుడైయున్నాడని చెప్పుదురు; మరియు {,}להרגיעוlaeregiou, అనగా అతనికి విశ్రాంతి కలుగజేయుట అను క్రియ హిఫిల్ రూపములో ఉన్నది గనుక, ఇది దేవునికే ఆరోపింపవలెనని కనబడుచున్నది. కాని ఈ మాటలను మరింత సరళముగా, “అతడు తానే విశ్రాంతిలోనికి చేరువరకు” అని గ్రహింపవచ్చును; తరువాత “ఇశ్రాయేలు” అను పదము జతచేయబడియున్నది; కావున ఆ సర్వనామమును “అతనిని” అని కాక “తనను” అని అనువదింపవచ్చును — అనగా అప్పుడు అతడు తానే విశ్రాంతిలోనికి చేరెను.

247 ఈ వచనము యొక్కయు తరువాతి వచనము యొక్కయు అర్థమును గూర్చి ప్రాచీన అనువాదములును టార్గుమును చాల భేదించుచున్నవి. మొత్తముమీద మూలమునకు అత్యంత సమీపముగా ఉన్నది వల్గేటు; సెప్టువజింటు పూర్తిగా దారితప్పినది. ఇయ్యబడిన వ్యాఖ్యానములన్నిటిలో కాల్విన్ వ్యాఖ్యానమే శ్రేష్ఠమైనదిగా కనబడుచున్నది, ఏలయనగా అది హెబ్రీ మూలమునకు ఎక్కువగా సరిపోవుచున్నది. రెండవ వచనమును నేనిట్లు అనువదించుచున్నాను — యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు — అరణ్యములో కృప పొందిరి జనులు, ఖడ్గమునకు శేషించినవారు, ఇశ్రాయేలు తన విశ్రాంతికి సాగిపోవుచుండగా. {{הלוך అను దానిని సహాయక క్రియ అధ్యాహారముగా ఉన్న కృదంతముగా (participle) నేను గ్రహించుచున్నాను; హెబ్రీలో తరచుగా ఇట్లే జరుగును. ముందు ఒక విభక్తిప్రత్యయమును, తరువాత ఒక సర్వనామమును కలిగియున్న {}הרגיע అనునది నామవాచకముగా వాడబడిన సమాపకేతర రూపములోని క్రియ. పండ్రెండు వ్రాతప్రతులలో కల్ రూపములోని భూతకాల క్రియయైన {}הלך ఉన్నదని బ్లేనీ చెప్పుచున్నాడు; అట్లయితే అర్థము కొంత సంక్షిప్తమైనను మరింత ప్రభావవంతముగా ఉండును — తన విశ్రాంతికి సాగిపోయెను (లేక ముందుకు సాగెను) ఇశ్రాయేలు. అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: “ఫరో ఖడ్గమును, తమకు సంభవించిన వధలను తప్పించుకొనిన జనులు అరణ్యము గుండా ప్రయాణించునప్పుడు కృప పొందిరి; సమస్త విరోధము ఉన్నప్పటికిని ఇశ్రాయేలు తనకు వాగ్దానము చేయబడిన విశ్రాంతి వైపునకు ముందుకు సాగెను.” — సం.

ఇప్పుడు ప్రవక్త వివరించుచున్న సత్యమునకు వద్దాము: దీనులైన పరవాసులు నిరీక్షణ కలిగియుండునట్లును, వారు కల్దీయుల దేశములో మునిగిపోయినట్లున్నను, కీడుల జలప్రళయముచేత ముంచివేయబడినను, దేవుడు తమకు విడుదలకర్తయగునని సందేహింపకుండునట్లును, అతడు నిస్సందేహముగా దేవుని పూర్వపు ఉపకారములను ప్రజలకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అతడు అరణ్యమును పేర్కొనుటకును, అప్పుడు కాపాడబడినవారు ఖడ్గమును తప్పించుకొనిరని యిర్మీయా జతచేయుటకును కారణమిదే. ఏలయనగా ప్రజలు రమ్యమైనట్టియు సారవంతమైనట్టియు దేశములో నివసించుచున్నను, తమ స్వదేశముతో పోల్చినప్పుడు వారు ఒక విధముగా అరణ్యములోనే ఉండిరి. కావున ఇశ్రాయేలీయులు అన్యదేశములలోనికి దూరముగా తోలివేయబడిరి గనుక, వారప్పుడు నివసించుచున్న ప్రాంతములన్నియు అరణ్యముతో పోల్చబడుచున్నవి. “యెహోవా మార్గమును సిద్ధపరచుడి, అరణ్యములో రాజమార్గమును సరాళము చేయుడి అని అరణ్యములో ఒకడు కేకవేయుచున్నాడు” (యెషయా 40:3) అని యెషయా చెప్పునప్పుడు అతడును ఇట్టి భాషావిధానమునే వాడుచున్నాడు.

అయితే అరణ్యము అనుటచేత అతడు దేనిని ఉద్దేశించెను? అత్యంత సారవంతమైన ప్రాంతములైన కల్దీయ, అష్షూరు, మరియు ఇతర పొరుగు దేశములనే. కాని ప్రజల విషయములో అతడు ఈ దేశములను అట్లు పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా వారి చెర ఎల్లప్పుడును దుఃఖకరమైనదియు దీనమైనదియునై యుండెను. కావున ఈ స్థలములో ప్రవక్త పరవాసులను నిరీక్షణతో ఉత్తేజపరచుటకై, వారు తెలియని ప్రాంతములకు పంపివేయబడినను, దూరమైనను వారి విడుదలకు అడ్డముగా కనబడు మరి ఏదైనను వారిని మరల రప్పించకుండ దేవుని ఆటంకపరచలేదని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి పితరులు ఐగుప్తులో ఉన్నప్పుడు ఆయన పూర్వము వారిని విడిపించెను. యూదులు, తాము సంఖ్యలో కొద్దిమందిమనియు, మిక్కిలి క్రూరులైన జయశాలుల మధ్య నివసించుచున్నందున ఎల్లప్పుడును ఖడ్గమునకు గురియైయున్నామనియు మరల అభ్యంతరము చెప్పవచ్చును గనుక, వారి పితరులు అద్భుతముచేతనే గాని మరి ఏ విధముగాను కాపాడబడలేదనియు, వారు మరణము మధ్యనుండి లాగివేయబడినట్లు తప్పింపబడిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము; అతడు చెప్పుచున్నదాని సారాంశమును కొన్ని మాటలలో ఇట్లు చెప్పవచ్చును — దేవుడు తగిన కాలమున తన ప్రజలను విడిపింపడేమో అని భయపడుటకు ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా ఆయన పూర్వము తన ప్రజలకు విడుదలకర్తయైనప్పుడు ఆయన శక్తి నానావిధములుగా ప్రసిద్ధమాయెననియు, అది ఊహింపజాలనంత గొప్పదైయుండెననియు అందరికిని బాగుగా తెలిసినదే; ఏలయనగా ఆయన నలువది సంవత్సరములు అరణ్యములో తన ప్రజలను పోషించెను; మరియు వారు బయటికి వచ్చుట మృతులు తమ సమాధులలోనుండి లేచినట్లుండెను, ఏలయనగా ఐగుప్తీయులు ప్రజలనందరిని సులభముగా చంపగలిగియుండిరి; కావున అబ్రాహామునకు వాగ్దానము చేయబడిన దేశములోనికి నడిపింపబడినప్పుడు వారు మరణమునుండి తీయబడినట్లుండెను. కావున దేవుడు మరల అద్భుతకరమైన విధముగా వారిని విడిపించుననియు, పూర్వము వారి పితరులయెడల కనుపరచబడిన శక్తినే వారిని విడిపించుటలోను కనుపరచుననియు ఏ సందేహమును లేదు.

దీనినుండి ప్రయోజనకరమైన ఒక సిద్ధాంతము గ్రహింపవచ్చును: నిరాశ మన కన్నులయెదుట కనబడునప్పుడెల్లను, లేక మన దుర్దశలు మనలను నిరాశకు శోధించునప్పుడెల్లను, దేవుని ఉపకారములు మన మనస్సులకు రావలెను — మనమే అనుభవించినవి మాత్రమే గాక, ఆయన అన్ని యుగములలో తన సంఘమునకు అనుగ్రహించినవి కూడ; దావీదు చెప్పుచున్నదానిని బట్టి ఇది అట్లే; అతడు మితిలేని కీడులచేత అణచివేయబడి, నిరాశచేత దాదాపు ముంచివేయబడినప్పుడు, తన దుఃఖములో ఈ ఒక్క ఆదరణనే కలిగియుండెను: “పూర్వదినములను జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నాను” (కీర్తనలు 143:5). కావున అతడు తానే అనుభవించిన దేవుని ఉపకారములను మాత్రమే గాక, తన పితరులనుండి తాను వినినవాటిని, మోషే గ్రంథములలో తాను చదివినవాటిని కూడ జ్ఞాపకము చేసికొనెను. అదే విధముగా ప్రవక్త ఇక్కడ, దేవుడు మనలను విడిచిపెట్టినట్లు కనబడునప్పుడు, ఆయన ఉపకారములను మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ ఒక్క తలంపే మనకు ఉపశమనమును ఆదరణను కలిగింపగలదు. మొత్తము యొక్క భావము ఇదే. ఇప్పుడు తరువాతిది —

యిర్మీయా 31:3

3. చాలకాలము క్రిందట యెహోవా నాకు ప్రత్యక్షమై యీలాగు సెలవిచ్చెను — శాశ్వతమైన ప్రేమతో నేను నిన్ను ప్రేమించితిని; కావున కృపతో నిన్ను ఆకర్షించితిని.

3. Ab antiquo Jehova apparuit mihi; atqui dilectione perpetua dilexi re; ideo protraham (vel, protraxi, vel, extendi) ad to clementiam.

చివరి భాగము సాధారణముగా “కావున కృపతో నిన్ను ఆకర్షించితిని” అని అనువదింపబడుచున్నది; కాని ఆ భావము చప్పనైనదియు అనుచితమైనదియు. కావున అతడు దానికి భిన్నముగా, దేవుని కృప క్షణికమైనదిగా ఉండక, అన్ని యుగములలో సంవత్సరము వెంబడి సంవత్సరము ప్రజలను వెంబడించునని ఉద్దేశించుచున్నాడని నేను సందేహింపను. వచనము యొక్క ఆరంభములో ప్రవక్త, దేవుని కృపను త్రోసివేయుచునే, తాము ఏదో ఒక హేతువుతో అట్లు చేయుచున్నట్లు కనబడగోరు అవిశ్వాసుల వాడుక చొప్పున, యూదులు గగ్గోలు పెట్టుచున్నట్లు వారిని ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. కావున మొదట ప్రజల దేవదూషణ వివరింపబడుచున్నది. “ఆహా! దేవుడు మనకు ప్రత్యక్షమాయెను, కాని అది చాలకాలము క్రిందట” అను ఈ భక్తిహీనమైనట్టియు అపవాదిసంబంధమైనట్టియు మాటలు ఆ కాలమున నిస్సందేహముగా ఎల్లెడల వినబడుచుండెను; మనము ధర్మశాస్త్రమునుండి గాని ప్రవక్తలనుండి గాని సువార్తనుండి గాని దేవుని కృపకు దృష్టాంతములను చూపునప్పుడు, ఈ దినమున అపవిత్రులు He! c'est du temps jadis (“ఆహా! అది పాతకాలపు సంగతి”) అని చెప్పుచున్నట్లే. ఈ విధముగా దేవుడు ఏ కాలమందైనను తన వాక్యములో సాక్ష్యమిచ్చినదంతయు ప్రాచీనమైనది గనుక కాలము చెల్లినదైనట్లు వారు పరిహాసముగా ఎగతాళి చేయుచున్నారు. ప్రాచీన దృష్టాంతముల ప్రకారము మనము ఏవైనను భయంకరమైన హెచ్చరికలను ప్రకటించునప్పుడును అట్లే: “ఆహా! అది పూర్వము జరిగినది, కాని చాలకాలము క్రిందట.” అప్పుడు వారు ఎల్లప్పుడును Le temps jadis (“పాతకాలము”) అను ఆ భక్తిహీనమైన సామెతకే తిరిగి వచ్చుచున్నారు. యిర్మీయా ఇక్కడ వ్యక్తపరచగోరినదియు అదే: బహుకాలము క్రిందట యెహోవా మాకు ప్రత్యక్షమాయెను; అనగా, “పితరులు విడిపింపబడిన విమోచనను గూర్చి నీవు నిజముగా గొప్ప మాటలతో మాటలాడుచున్నావు, కాని అది మాకేమి? దేవుడు ఏమి చేయ నుద్దేశించుచున్నాడో నీవు మాకు స్పష్టముగా ఎందుకు చూపవు? ప్రస్తుత సంతోషమునకు ఏదైనను ఆధారమును నీవెందుకు చూపవు? దేవుడు మాకు అనుకూలుడని నీవు వాస్తవముగా ఎందుకు నిరూపింపవు? నీవు ప్రాచీన విడుదలను గూర్చి మాటలాడుచున్నావు, కాని ఆ వృత్తాంతము ఇప్పుడు కాలము చెల్లినదైనట్లున్నది.”

దీనినుండి మనుష్యులు ఆదినుండి ఎల్లప్పుడును దేవునియెడల కృతఘ్నులైయుండిరని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా తమకు చేతనైనంతమట్టుకు వారు దేవుని దయాకార్యములను పాతిపెట్టిరి; వారి భక్తిహీనత దీనిచేత మాత్రమే గాక, మన రక్షణ వృద్ధిపొందునట్లు మనకొరకు భద్రపరచబడిన ప్రాచీన చరిత్రలన్నిటిని వారు తిరస్కారముతో చూచుటచేతను బయలుపడెను. “ఓర్పువలనను లేఖనములవలని ఆదరణవలనను మనము నిరీక్షణ గలవారమగుటకై పూర్వమందు వ్రాయబడిన సంగతులన్నియు మనకు బోధ కలుగు నిమిత్తము వ్రాయబడెను” అని పౌలు చెప్పుచున్నాడు (రోమీయులకు 15:4).

లేఖనములో ఇమిడియున్న దృష్టాంతములనుండి మనము ఓర్పును నేర్చుకొనవలెననియు, దేవుడు సమస్త దుర్దశలనుండి మనలను విడిపించువరకు మనము నిరీక్షణను పోషించుకొనునట్లు దృఢమైన ఆదరణకు అక్కడ మనకు ఆధారము కలదనియు అతడు అక్కడ చూపుచున్నాడు. అయితే అపవిత్రులు ఏమి చెప్పుదురు?

“ఆహా, వ్రాయబడియున్నదానిని నీవు మాకు చెప్పుచున్నావు, కాని ఇది మాకు దూరమైనది, దీర్ఘకాలముచేత అదృశ్యమైపోయినది: ప్రాచీనకాలము మాకేమి?” అయితే యూదులు ఈ దైవదూషణ భాషను వాడినను, దేవుడు కృపకొరకు నిరీక్షింపవలెనని మనలను ఆహ్వానించుచు, అదే సమయమున ఓర్పు కలిగియుండవలెనని హెచ్చరించుచుండగా, లేఖనములో మనయెదుట ఉంచబడినదంతయు హత్తుకొనుటకు మనము నేర్చుకొందము; ఈ దేవదూషణ ఎన్నడును మన నోటనుండి రాకుండును గాక; అంతేకాదు, “దేవుడు చాలకాలము క్రిందట ప్రత్యక్షమాయెను” అను ఈ తలంపు ఎన్నడును మన హృదయములలోనికి చొరబడకుండును గాక. దేవుడు ఎల్లప్పుడును సన్నిధిలో ఉండవలెనని కోరుచు, ఆయన ప్రాచీన ఉపకారములను లక్ష్యపెట్టనివారి కృతఘ్నతను మనము అసహ్యించుకొందము.

కావున ప్రవక్త, అయితే మొదలగు మాటలతో ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు: ఇక్కడ {}ו అను సముచ్చయ అవ్యయము విరోధార్థకముగా ఉన్నది; అతడు “కాదు” లేక “అవును” అని చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా దానిని {,}גםgam అనుదానికి బదులుగా కూడ గ్రహింపవచ్చును — “అవును, శాశ్వతమైన ప్రేమతో నేను నిన్ను ప్రేమించితిని.” అప్పుడు దేవుడు భక్తిహీనులకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చి, తాను ఒకప్పుడు తన ప్రజలకు విడుదలకర్తయైనప్పుడు, క్షణికమైన ప్రేరణచేత ఆ పనిని చేపట్టలేదనియు, అబ్రాహామునకు తాను అట్లు వాగ్దానము చేసి ప్రజలను దత్తత తీసికొనెను గనుకనే అట్లు చేసెననియు చూపుచున్నాడు. కావున దేవుని నిబంధన శాశ్వతమైనది గనుక, దేవుడు తన ప్రజలయెడల ఒక్క క్షణము మాత్రమే ఔదార్యముతో వ్యవహరించెననియు, వారికి సహాయము చేయుటకు ఒక్కసారి మాత్రమే వారి దుర్దశలను లక్ష్యపెట్టెననియు చెప్పు భక్తిహీనమైన అపనిందను ఆయన ఇక్కడ ఈ విధముగా ఖండించుచున్నాడు. అవును, శాశ్వతమైన ప్రేమతో నేను నిన్ను ప్రేమించితిని అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కావున తన కృపకు విశేషమైన ఋజువును కనుపరచిన ఆ విమోచన, ఒక్క సంవత్సరము కొరకు కాక శాశ్వతముగా నిలుచు ఉచితమైన దత్తతమీద స్థాపింపబడినదని దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఈ విధముగా ఆయన ప్రజల అసహ్యమైన దేవదూషణను గద్దించి, దత్తతయే వారి విమోచనకు కారణమని సూచించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము.

మరియు ఈ వాక్యభాగమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను: ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలయెడల నానావిధములుగాను నానా మట్లలోను కనికరము చూపెనని మనము చదివినప్పుడు గాని వినినప్పుడు గాని ఈ తప్పుడు ఊహలు వెంటనే మన మనస్సులకు వచ్చుచున్నవి: “ఆహా! అది పూర్వము జరిగినది, కాని దేవుని సంకల్పము అలాగే నిలిచియున్నదో లేదో మాకు తెలియదు; ఆయన నిజముగా తన ప్రాచీన ప్రజలకు ఈ కృపను అనుగ్రహించెను, కాని అదే కృప మాకు విస్తరింపగలదో లేక విస్తరింపజేయునో మాకు తెలియదు.” ఈ విధముగా అపవాది తన కుయుక్తిచేత, దేవుని కృప మనయొద్దకు రాకుండునట్లు దాని ప్రవాహమును ఆటంకపరచు ఈ తప్పుడు ఊహలను మనకు సూచించుచున్నాడు. పితరులనుండియు, ఆయన అంత కనికరము చూపిన ఆయన సేవకులందరినుండియు మనలను మనము ఈ విధముగా వేరుపరచుకొనినప్పుడు దేవుని కృప తన మార్గములో ఆటంకపరచబడుచున్నది. కావున దేవుడు ఏ కాలమందైనను తన ప్రాచీన ప్రజలకు అనుగ్రహించిన ఆశీర్వాదములన్నియు ఆయన ఉచితమైన నిబంధనకే ఆరోపింపవలెననియు, ఆ నిబంధన నిత్యమైనదనియు ప్రవక్త చూపునప్పుడు అది విశేషముగా ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతము; కావున భక్తులందరి రక్షణను భద్రపరచుటకు దేవుడు ఈ దినమునను సిద్ధముగా ఉన్నాడనుటలో ఏ సందేహమును లేదు; ఏలయనగా ఆయన ఎల్లప్పుడును ఒక్కటేరీతిగా ఉన్నాడు, ఎన్నడును మార్పు చెందడు; మరియు తన సంఘముతో తాను చేసిన నిబంధనలో తన నమ్మకత్వమును స్థిరత్వమును ప్రకాశింపజేయగోరుచున్నాడు. కావున ఆకాశమును భూమియు కలవరపడినను దేవుని నిబంధన అభంగమైనదియు తప్పిపోనిదియు గనుక, దేవుడు ఎల్లప్పుడును మనకు విడుదలకర్తయైయుండునని మనము నిశ్చయముగా నమ్మవలెను: అదెట్లు? ఆయన నిబంధన ఒక్కటేరీతిగా నిలుచుచున్నది గనుక; కావున మనలను విడిపించుటకు ఆయనకున్న శక్తియు ఒక్కటేరీతిగా నిలుచును. ఈ వాక్యమును మనము ఈ విధముగానే వినియోగించుకొనవలెను.

తరువాత ఒక స్థిరీకరణ వచ్చుచున్నది: కావున నీయెడల నా కృపను దీర్ఘకాలము కొనసాగించితిని. ఈ వాక్యము వేరువిధముగా అనువదింపబడి వివరింపబడుచున్నదని నేను ఇదివరకే చెప్పితిని. కాని “కృపతో నిన్ను ఆకర్షించితిని” అని మనము చదివినప్పుడు, అంతకంటె పలుచనైనది మరేదియు ఉండజాలదు.

ప్రేమ యొక్క శాశ్వతత్వముతో గాని, దాని ఎడతెగని గమనముతోను అభివృద్ధితోను గాని దీనికేమి సంబంధము? అయితే దేవుడు ఇశ్రాయేలుయెడల తన కృపను దీర్ఘకాలము కొనసాగించునను మరియొక అర్థము మిక్కిలి తగియున్నది. ఇక్కడ ఒక్క అక్షరము మాత్రమే అధ్యాహారముగా ఉన్నది, అయినను అది అర్థమునకు అడ్డము కాదు; ఇట్టి వాక్యరీతులు ఇతర స్థలములలో తరచుగా కనబడుచున్నవి. కావున ఆయన ఇశ్రాయేలును శాశ్వతమైన ప్రేమతో హత్తుకొనెను గనుక తన కృపను దీర్ఘముగా సాగించెను లేక విస్తరింపజేసెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఫరో నిరంకుశత్వమునుండి తన ప్రజలను విడిపించి, నలువది సంవత్సరములు అరణ్యములో వారిని పోషించిన కాలమునుండి ఆయన వారికి అనేక ఉపకారములను అనుగ్రహించెను. ఏలయనగా ఎట్టి విజయములతో ఆయన వారిని అనుగ్రహించెను? మరియు ఆయన ఎన్నిసార్లు వారిమీద కనికరపడెను? కావున దేవుడు వారివైపు తన చేయి చాపిన కాలమునుండి వారియెడల తన కృపను కొనసాగించుట మానలేదు. ఈ దృష్టి ప్రకారము ఆయన తన కృపను దీర్ఘకాలము కొనసాగించెనని చెప్పుట మిక్కిలి సమంజసము; ఏలయనగా ఆయన ఒక్క దినము గాని ఒక్క సంవత్సరము గాని మాత్రమే కాక, నాలుగు వందలు, ఐదు వందలు, ఆరు వందల సంవత్సరములు ఇశ్రాయేలీయులయెడల తన్ను తాను అనుకూలునిగాను ఒక్కటేరీతిగాను కనుపరచుకొనెను. మరియు దేవుడు పూర్వము తమకు ప్రత్యక్షమాయెనను ప్రజల ఆ భక్తిహీనతయు దేవదూషణయు ఈ విధముగానే చక్కగా ఖండింపబడుచున్నది; “కాదు, నీవు నా ఉపకారములను మిక్కిలి దుర్మార్గముగా అణచివేసినను తప్ప, నీ పితరులకు నేను అనుగ్రహించిన ఉపకారములు దీర్ఘకాలము నీవరకు విస్తరింపజేయబడినవనియు, అవి శాశ్వతమైనవియు నానావిధములైనవియునై యుండెననియు నీవు గ్రహింపక తప్పదు” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఎవరైనను భూతకాలమును భవిష్యత్కాలముగా మార్చి, “కావున నీయెడల నా కృపను దీర్ఘకాలము కొనసాగించెదను (లేక విస్తరింపజేసెదను)” అని చదువుటకు ఇష్టపడినయెడల నేను అభ్యంతరపెట్టను. ఈ భావము తగియుండును. కాని ఆ మాటలను ఉన్నవి ఉన్నట్లే గ్రహించినప్పుడు, దేవుని కృప దీర్ఘకాలము కొనసాగింపబడెనని ప్రవక్త ఎందుకు జతచేయుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; అనగా అన్ని యుగములుగా తమకు అనుగ్రహింపబడిన ఉపకారములను యూదులు సరిగా తలంచలేదు గనుక వారి కృతఘ్నతను ఖండించుటకే.

తరువాతిది —

యిర్మీయా 31:4

4. ఇశ్రాయేలు కన్యకా, నేను నిన్ను మరల కట్టెదను, నీవు కట్టబడుదువు; నీవు మరల నీ తంబురలతో అలంకరింపబడి, సంతోషించువారి నాట్యములలో బయలుదేరెదవు.

4. Adhuc aedificabo to, et aedificaberis, puella Israel: adhuc ornaberis tympanis tuis, et exibis in choros ludentium.

యిర్మీయా ఈ వచనములో అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు — డెబ్బది సంవత్సరముల దీర్ఘకాలము ఉండినను, దేవుడు తన సంఘమునకు విడుదలకర్తయగును. సాధారణముగా జరుగునట్లే, కాలము యొక్క దీర్ఘత ప్రజల విశ్వాసమును ఆర్పివేసియుండవచ్చును: ఏలయనగా కేవలము వాక్యము తప్ప మనకు మరేదియు కనబడనప్పుడు, దేవుడు దినదినము అవే వాగ్దానములను మరల మరల చెప్పునప్పుడు, మనము దానిని లక్ష్యపెట్టము; మరియు ఏదైనను కీడు ప్రబలుచుండునప్పుడు, మార్గములన్నియు ఇదివరకే మూయబడినవనియు, దేవుడు ఏ నివారణను తేలేడనియు తలంచుచున్నాము; ఈ విధముగా మనము ఆయన శక్తిని మన స్వంత కొలతతో కొలుచుచున్నాము: మరియు ఆయన మనుష్యులను రోగముచేతను ఇతర కీడులచేతను దీర్ఘకాలము బాధింపబడనిచ్చును గనుక మనకు సహాయము చేయుటకు ఆలస్యముగా వచ్చునట్లు, మనము కోరినదానికంటె ఎక్కువకాలము ఆయన తన కృపను నిలిపివేసి ఆలస్యము చేయునప్పుడు, దేవుడు ఎన్నడును రాడని మనము ఊహించుకొనుచున్నాము.

కావున ప్రవక్త ఇక్కడ, ఇశ్రాయేలు కన్యకా, నేను నిన్ను మరల కట్టెదను, నీవు కట్టబడుదువు అనియు, తరువాత నీవు మరల నీ తంబురలతో అలంకరింపబడుదువు అనియు చెప్పుచున్నాడు. ప్రజలు చెరలో అణచివేయబడవలసియున్న దుఃఖమునకు — మరియు అనేకులు ఇదివరకే చెరలోనికి తోలివేయబడిరి గనుక కొంతమట్టుకు ఇదివరకే అణచివేయబడిన దుఃఖమునకు — ఇక్కడ సంతోషము విరుద్ధముగా ఉంచబడుచున్నది. కాని యిర్మీయా వారి సంతోషమును ఉల్లాసమును అలంకారిక భాషావిధానముచేత, తంబురలచేతను ఆటలాడువారి నాట్యములచేతను వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని ప్రతీకారమును ప్రకటించునప్పుడు, “మీలో సమస్త సంతోషము నిలిచిపోవును; మీరిక సితారాతో గాని వాద్యములతో గాని వాయింపరు” అని చెప్పుట వారి వాడుక. అదే విధముగా ఈ స్థలములో యిర్మీయా, దేవుడు వారిని తమ స్వదేశమునకు మరల రప్పించినప్పుడు వారు తంబురలకును నాట్యములకును తిరిగివచ్చెదరని చెప్పుచున్నాడు. అదే సమయమున ప్రవక్త యొక్క ఈ సాక్ష్యమును అపవిత్రమైన కామవిలాసమును సమర్థించుటకు మనము మలుపుకొనకూడదు; దానిచేత అపవిత్రులు దేవుని ఉపకారములను వక్రీకరించుచున్నారు, ఏలయనగా వారు తమ సంతోషములో ఏ మితమును పాటింపక, తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, ఈ విధముగా దేవునికి విరోధముగా విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించుచున్నారు. మరియు నాట్యములన్నిటియు తంబురల ధ్వనులన్నిటియు ధోరణి అపవిత్రులను మత్తులనుగా చేయుటయే. కావున ప్రవక్త ఈ విధమైన విచ్చలవిడితనమును ప్రజలకు అనుమతింప నుద్దేశింపలేదు: ఏలయనగా స్తుతిధ్వని సంతోషముతో బయలువెళ్లునని అతడు నిన్న చెప్పినదానిని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కావున తంబురలు నాట్యములు అనుటచేత అతడు దేవునికి చెల్లించు స్తుతులతోను కృతజ్ఞతార్పణ బలితోను కూడిన పరిశుద్ధమైన సంతోషమునే ఉద్దేశించుచున్నాడు.

248 ఇక్కడ ఇవ్వబడిన వివరణ తప్ప ఈ వచనమును గూర్చి నాకు సంతృప్తికరమైనదేదియు కనబడలేదు; అది టార్గుము యొక్క వివరణయే. మొదటి వాక్యము ముందటి వచనములో ప్రకటింపబడినదానికి ప్రజలు ఇచ్చిన కుతర్కపు ప్రత్యుత్తరము. ప్రజలకు ప్రతినిధిగా యాకోబు ప్రవేశపెట్టబడుచున్నాడు. అతడు, “బహుకాలము క్రిందట యెహోవా నాకు ప్రత్యక్షమాయెను” అనునది నిజమే అని చెప్పుచున్నాడు. అప్పుడు దీనికి ఇయ్యబడిన ప్రత్యుత్తరము సరిగా తగియున్నది — అయితే శాశ్వతమైన ప్రేమతో నేను నిన్ను ప్రేమించితిని, కావున నీయెడల కృపను దీర్ఘకాలము కొనసాగించితిని. లేక, “నీయెడల కృపను విస్తరింపజేసితిని” (కీర్తనలు 109:12 చూడుడి), లేక, “నీయెడల కృపను కొనసాగించితిని,” లేక, బ్లేనీ ప్రకారము, “నీయెడల కృపను దీర్ఘపరచితిని.” ఈ దృష్టి ప్రకారము ఈ వాక్యభాగమంతటిలోను, “నేను నిన్ను మరల కట్టెదను” మొదలగు తరువాతి మాటలలోను ఒక పొందిక కలదు. — సం.

తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది —

యిర్మీయా 31:5

5. మరల నీవు షోమ్రోను పర్వతములమీద ద్రాక్షతోటలు నాటెదవు; నాటువారు నాటి, వాటి ఫలములను సామాన్యమైనవిగా తినెదరు.

5. Adhuc plantabis rites in montibus Samariae: plantabunt plantatores (hoc est, plantabunt vinitores) et profanabunt (id est, conferent ad usum communem)

{,}חללchelal అను క్రియకు అపవిత్రపరచుట అని అర్థము, కాని దానికి సామాన్య వినియోగమునకు ఉపయోగించుట అను అర్థము కూడ కలదు. ఈ మాట ధర్మశాస్త్రమునుండి తీసికొనబడినది; ఏలయనగా నాలుగవ సంవత్సరము గడచువరకు ద్రాక్షచెట్టు ఫలమును తినుట న్యాయము కాదు; ఏలయనగా దాని సున్నతిలేనితనము ఒక విధముగా ద్రాక్షచెట్టులో నిలిచియుండెను, కావున దాని ఫలము అపవిత్రమైయుండెను. అప్పుడు దాని ప్రథమఫలములు దేవునికి అర్పింపబడెను; తరువాత ప్రతివాడును తన ద్రాక్షపంటను అనుభవించెను (లేవీయకాండము 19:23-25). అయితే అదే సమయమున యిర్మీయా, “నీవు ద్రాక్షతోట నాటెదవు, అన్యులు దాని ఫలమును తినెదరు” (ద్వితీయోపదేశకాండము 28:30) అని ఇతర స్థలములో మనము చదువు శాపములను లక్ష్యపెట్టెను.

కావున ఈ మాటలచేత అతడు దేనిని ఉద్దేశించెను? దేశము కొంతకాలము ఎంతగా పాడైపోవునంటే, అత్యంత సమృద్ధియైనట్టియు అత్యంత సారవంతమైనట్టియు పర్వతములమీద ద్రాక్షచెట్లు ఉండవనియే. షోమ్రోను పర్వతములు ద్రాక్షచెట్లతో సమృద్ధిగా ఉండెను; వాటిమీది ద్రాక్షచెట్లు నరికివేయబడినప్పుడు భయంకరమైన పాడు కలిగెను. కావున వారు మరల ద్రాక్షతోటను నాటెదరు అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, దేశము కొంతకాలము పాడుగా ఉండునని సూచించుచున్నాడు; అట్లే నేను నిన్ను మరల కట్టెదను అని అతడు చెప్పునప్పుడు, దేశమంతటను పాడు తప్ప మరేదియు చూడలేనప్పుడు, దేవుని తీర్పును సమర్పణభావముతో సహింపవలెనని యూదులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

కావున మరల అను మాట సూచించునది ఇదే: అయితే షోమ్రోను పర్వతములమీద మరల ద్రాక్షచెట్లు ఉండునని అతడు వాగ్దానము చేసినప్పుడు, వాటిని నాటినవారు ఫలమును అనుభవించెదరని జతచేయుచున్నాడు. కావున ఇక్కడ అదనముగా ఒక ఆశీర్వాదము కలదు: దేవుని ఈ ఆశీర్వాదము జతచేయబడనియెడల ద్రాక్షచెట్లను నాటుట గాని పెట్టుట గాని వారికేమియు ప్రయోజనము కలుగజేయదు; ఏలయనగా మనము సాగుచేసి, ఎంతో శ్రమను వెచ్చించిన స్వాస్థ్యమును కోల్పోవుట మిక్కిలి దుఃఖకరమైన సంగతి. కావున శ్రద్ధగా ద్రాక్షచెట్లను నాటినవాడును, తన భూమిని సాగుచేసినవాడును, చెరలోనికి తోలివేయబడినయెడల, తన ద్రాక్షచెట్లును తన భూమియు అన్యుల స్వాధీనములో ఉన్నవని చూచునప్పుడు తన మనస్సులో లోతుగా గాయపడును. కావున యూదులు తిరిగివచ్చినప్పుడు ద్రాక్షచెట్లను నాటుటకు దేవుడు వారికి వీలు కలుగజేయుట మాత్రమే గాక, సమాధానముతోను నెమ్మదితోను ఫలమును అనుభవించునట్లు కూడ చేయును గనుక, దేవుని కృప నిశ్చయమైనదని ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. కావున వారు ద్రాక్షచెట్లు ఫలించిన ఫలమును ఐదవ సంవత్సరములో అపవిత్రపరచెదరు, అనగా తమ స్వంత వినియోగమునకు ఉపయోగించుకొనెదరు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: “వారు ఒకసారి తమ స్వాస్థ్యమునకు తిరిగివచ్చిన తరువాత దానిలో ఏ కలవరమును లేకుండ నివసించెదరు.” 249 నిర్గమకాండము 15:20; న్యాయాధిపతులు 11:34; 1 సమూయేలు 18:6; కీర్తనలు 68:25 చూడుడి. “తంబురలు” లేక డప్పులు ఒక చేతిలో పట్టుకొనబడి మరియొక చేతి వ్రేళ్లతో కొట్టబడుచుండెను. అది ఇత్తడి ముక్కలుగల ఒక కడియము, ఈ కడియముమీద చర్మము బిగించబడియుండెను; అవి ఇప్పుడు టాంబొరిన్‌లు అని పిలువబడువాటిని చాల పోలియుండెను. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా నీవు మాకు తండ్రివైయున్నావని ఒకసారి సాక్ష్యమిచ్చితివి గనుక, మేము ఆ వాగ్దానమును రుచిచూచుట మాత్రమే గాక, దానితో సంపూర్ణముగా తృప్తిపొంది, దానియందు స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లును, సమస్త కీడులను దాటి, నీ నిత్యమైన దత్తత యొక్క ఫలమైన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి నీవు మమ్మును చేర్చుకొనునప్పుడు, తుదకు దాని సంపూర్ణ ప్రత్యక్షతను మేము పొందునట్లును, ఆ క్రీస్తుయేసు ప్రభువు ద్వారానే అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట పదునెనిమిదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 31:6

6. ఎఫ్రాయిము పర్వతముమీది కావలివారు — మీరు లెండి, సీయోనులోనికి మన దేవుడైన యెహోవా యొద్దకు ఎక్కిపోదము రండి అని కేకలువేయు దినము వచ్చును.

6. Quia erit dies, quo clamabunt (sed subaudiendum est relativum) custodes in monte Ephraim, Surgite et ascendamus Sion ad Jehovam Deum nostrum.

దేవుడు యూదా గోత్రమును మాత్రమే గాక, అంతకుముందే చెరలోనికి కొనిపోబడిన పది గోత్రములను కూడ మరల స్థాపించును గనుక ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని దయను విస్తరించి చెప్పుచున్నాడు. కావున అతడు ఇక్కడ సంఘము యొక్క సంపూర్ణమైనట్టియు పరిపూర్ణమైనట్టియు పునరుద్ధరణను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ప్రజల విడుదలను గూర్చి ప్రవక్తలు ఎల్లప్పుడును ఒక్కటేరీతిగా మాటలాడరు; కొన్నిసార్లు మిగిలినవారు నిరీక్షణలేని స్థితిలో ఉన్నట్లు తాము చెప్పుదానిని యూదా గోత్రమునకే పరిమితము చేయుదురు, కాని తరచుగా తమ ప్రవచనములను ప్రజల సమస్త సమూహమునకు విస్తరింపజేయుదురు. ఈ విధముగా ఈ స్థలములో యిర్మీయా యూదా గోత్రముతో కూడ పది గోత్రములను, బెన్యామీను అర్ధగోత్రమును చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా బెన్యామీను గోత్రములో కొందరు నిలిచియుండి దావీదు వంశమునుండి ఎన్నడును తిరుగుబాటు చేయలేదు. కాని వారు సాధారణముగా ఇశ్రాయేలు రాజ్యమును పది గోత్రములు అని పిలిచి, యూదా రాజ్యమును ఆ ఒక్క గోత్రము పేరుతో సూచించుదురు: ఈ విధముగా రెండు భాగములుగా విభజింపబడిన బెన్యామీను గోత్రము పేర్కొనబడదు.

కావున ప్రవక్త భావమేమనగా, దేవుడు తన ప్రజలను విమోచించినప్పుడు యూదా మాత్రమే గాక ఇశ్రాయేలీయులు కూడ తిరిగివచ్చెదరు; వారు దీర్ఘకాలము చెరలో ఉండిరి గనుక వారిని గూర్చి నిరీక్షణ దాదాపు లేకుండెను; మరియు వారు దేవుని పవిత్రమైనట్టియు న్యాయబద్ధమైనట్టియు ఆరాధనను త్రోసివేసిరి గనుక, వారు సంఘమునుండి వెలివేయబడిరని తలంపబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా తమ స్వంత ద్రోహముచేత వారు తమ్మును తామే బయటకు త్రోసివేసికొనిరి, కావున అంత ఘనమైన గౌరవమునకు వారు అయోగ్యులైరి. కావున దేవుని కృప ఇశ్రాయేలు ప్రజల దుష్టత్వమును మూర్ఖత్వమును మించిపోవునని ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

కావున ఎఫ్రాయిము పర్వతముమీద కావలివారు కేకలువేయు దినము వచ్చునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అందరికిని బాగుగా తెలిసినట్లు, ఎఫ్రాయిము అనుటచేత తరచుగా పది గోత్రములు గ్రహింపబడవలెను; వారిని మొదట ఏలిన యరొబాము నిమిత్తము అట్లు చెప్పబడుచున్నది. అయితే ఈ సందర్భములో ఒక్క గోత్రము క్రింద పది గోత్రములన్నియు చేర్చబడియున్నవని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కావున ఎఫ్రాయిము పర్వతముమీది కావలివారిని గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడునప్పుడు, ఇశ్రాయేలు రాజ్యమంతటను తమ కావలిగోపురములమీద ఉంచబడిన కావలివారినందరిని అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు. అయితే ఇక్కడి వైరుధ్యమును గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోగల ప్రతి మార్గమును యరొబాము మూసివేసెను; ఏలయనగా దేవుడు దావీదుతోను అతని సంతానముతోను చేసిన నిబంధనను గూర్చి వారు అక్కడ విందురేమో అని అతడు భయపడెను. 250 ఈ క్రియను ప్రాచీన అనువాదముల కర్తలు గాని టార్గుము రచయిత గాని సరిగా గ్రహించినట్లు కనబడదు. హెబ్రీ భాషలో వారి అసంపూర్ణ జ్ఞానము తరచుగా బయలుపడుచున్నది. — సం.

అతడు కుటిలమైన మార్గములచేత రాజ్యమును సంపాదించెను గనుక తనలో తాను నెమ్మది లేకుండెను. దేవుడు నిజముగా తన ప్రవక్త ద్వారా అతడు రాజుగా అభిషేకింపబడవలెనని ఆజ్ఞాపించెను; అయినను అతని విషయములో అతడు న్యాయముగా రాజ్యమును సంపాదించెనని దీనినుండి నిర్ధారింపబడదు.

దేవుడు రెహబామును ప్రజలను కూడ శిక్షింప నుద్దేశించెననుట నిజమే; కాని తిరుగుబాటునకు కర్తయైనవాడు తన సంతానము కొరకు రాజ్యమును స్థాపింప ప్రయత్నించుటలో ద్రోహియైయుండెను; అతడు ఎవడును యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోకూడదని నిషేధించెను, అందువలన దానులోను బేతేలులోను బలిపీఠములను కట్టెను (1 రాజులు 12:29-31). ఈ నిమిత్తము వారు దొంగలవలె మార్గములను ముట్టడించిరనియు, దేవునికి బలులు అర్పించుటకై యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోయిన అనేకులు చంపబడిరనియు, కొందరు దోచుకొనబడి ఇంటికి పంపివేయబడిరనియు ప్రవక్తయైన హోషేయ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు (హోషేయ 6:9). కావున “ఇంకను ఎఫ్రాయిము పర్వతముమీద కావలివారు — లెండి, సీయోనులోనికి మన దేవుని యొద్దకు ఎక్కిపోదము — అని కేకలువేయుదురు” అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆ వైరుధ్యము గమనింపదగినది.

ఏలయనగా పైకి చూచుటకు వారు దావీదు సంతానమును మాత్రమే విడిచిపెట్టినను, అదే సమయమున దేవుని సత్యమైనట్టియు పవిత్రమైనట్టియు ఆరాధనను కూడ త్యజించిరి; యరొబాము క్రింద వారు అనుసరించిన మతము కల్తీయైనది; ఏలయనగా వారు ఒక్క స్థలములో మాత్రమే దేవునికి బలులు అర్పింపవలసియుండెను, ఏలయనగా “నీ దేవుడైన యెహోవా ఏర్పరచుకొను స్థలమునకు నీవు రావలెను” (ద్వితీయోపదేశకాండము 12:26) అని ధర్మశాస్త్రములో తరచుగా కనబడుచున్నది.

అయితే దేవుడు తనకొరకు నియమించుకొనిన స్థలమును వారు తృణీకరించి, ఇతర స్థలములలో బలిపీఠములను కట్టిరి. కావున వారి ఆరాధన మూఢభక్తి తప్ప మరేమియు కాదు; వారు బలులను విస్తరింపజేసినను, దేవుని ఉగ్రతను రేపుట తప్ప మరేమియు చేయలేదు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రములో విధింపబడినదానికి మించి ఏదైనను కల్పించుట మనకు న్యాయము కాదు.

కావున ప్రవక్త, కావలివారు — లెండి, సీయోనులోనికి ఎక్కిపోదము — అని కేకలువేయుదురు అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా పూర్వము ఉండినట్టి విభజన ప్రజలలో ఇక ఉండదు.

ఏలయనగా ఆయన ఆజ్ఞచేత కట్టబడిన దేవాలయములో కొద్దిమంది మాత్రమే దేవుని ఆరాధించిరి, మిగిలినవారు లెక్కలేని మూఢభక్తులకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి; కాని ఇప్పుడు వారు మరల ఒక్క శరీరముగా ఐక్యమగుదురు. సంక్షేపముగా, అబ్రాహాము పిల్లలందరును సహోదర ఐక్యతకు తిరిగివచ్చెదరనియు, వారి మధ్య ఒక బంధము, విశ్వాస ఐక్యత ఉండుననియు యిర్మీయా ఇక్కడ మనకు బోధించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు కలిసి బలులు అర్పించుటలో ఏకమగుదురు, ఎవడును తనకొరకు ఒక దేవుని కల్పించుకొనడు.

251 “కేకలువేయుట” అను క్రియ భూతకాలములో గాని ఆజ్ఞార్థకములో గాని ఉన్నది. ఈ వాక్యభాగములో అనేక ఆజ్ఞార్థకములు ఉన్నవి గనుక, ఇదియు ఆజ్ఞార్థకమే అని కనబడుచున్నది. చివరి వచనము యొక్క తరువాతి భాగము, ఈ వచనము, దీని తరువాతి వచనము, ప్రజలు తిరిగివచ్చిన తరువాత వారితో చెప్పబడుదానిని కలిగియున్నట్లు కనబడుచున్నది. మరి ఏ విధముగాను ఈ క్రియలు వ్యాకరణబద్ధముగా అనువదింపబడజాలవు. ఆ సంబోధన యావత్తు ఈలాగున్నది — “నాటువారలారా, నాటుడి, ఫలమును తినుడి; 6. ఏలయనగా దినము వచ్చియున్నది: కావలివారలారా, ఎఫ్రాయిము పర్వతముమీద ‘లెండి, సీయోనులోనికి మన దేవుడైన యెహోవా యొద్దకు పోదము’ అని కేకలువేయుడి; 7. ఏలయనగా యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చియున్నాడు, ‘యాకోబునకు సంతోషము కలదు’ అని ఉత్సాహధ్వని చేయుడి, జనములలో ముఖ్యమైనవారి మధ్య దానిని బిగ్గరగా చాటించుడి; ప్రకటించుడి, ఉత్సాహముతో చాటించుడి, ‘యెహోవా నీ జనులను, ఇశ్రాయేలు శేషమును రక్షించెను’ అని చెప్పుడి.” ఈ వాక్యభాగము ఒక విధమైన ఉపాఖ్యానము. తరువాత వచ్చునది 5 వ వచనము (యిర్మీయా 31:5) యొక్క పూర్వభాగముతో చక్కగా సంబంధించియున్నట్లు కనబడుచున్నది. “ఫలమును తినుడి” అనునది భావము, అక్షరార్థమైన అనువాదము కాదు; ఆ అక్షరార్థమును ఇయ్యజాలము; బ్లేనీ దానిని అట్లే అనువదించుచున్నాడు. “కేకలువేయుడి,” లేక, ప్రకటించుడి, లేక, ఆహ్వానమియ్యుడి. ఈ వార్త “జనములలో ముఖ్యమైనవారి మధ్య” తెలియజేయబడవలసియుండెను; ఇది 10 వ వచనమునుండి (యిర్మీయా 31:10) స్పష్టమగుచున్నది. “రక్షించెను” మొదలగునవి — సెప్టువజింటును టార్గుమును ఇట్లే చెప్పుచున్నవి; “రక్షించుము” అనుదానికంటె ఇది సందర్భముతో ఎక్కువగా పొసగుచున్నది; అయితే ఆ రెండును “నీ జనులు” అనగా యాకోబు జనులు అనుదానికి బదులు “ఆయన జనులు” అనగా దేవుని జనులు అని చెప్పుచున్నవి. {{הללו అను క్రియకు స్తుతించుట అని మాత్రమే గాక, అతిశయించుట, ఉత్సహించుట అను అర్థము కూడ కలదు; ఇక్కడ స్పష్టముగా ఉత్సాహముతో లేక జయోత్సాహముతో ప్రకటించుట అని అర్థము. వల్గేటును సిరియాక్‌యు దీనిని ఇక్కడ “పాడుడి” అని అనువదించుచున్నవి. ఈ ఉపాఖ్యానములో 4 వ వచనములోను (యిర్మీయా 31:4-5) 5 వ వచనము యొక్క ఆరంభములోను పేర్కొనబడిన విషయములు విలోమ క్రమములో ప్రస్తావింపబడుట గమనింపదగినది. — సం.

ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా ప్రయోజనకరమైనది; ఏలయనగా సంఘము యొక్క సరియైన స్థితి ఏదో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును; అందరును ఒక్క విశ్వాసములో ఏకీభవించునప్పుడే అది. అయితే అదే సమయమున ఈ విశ్వాసము యొక్క పునాది ఏదో మనము చూడవలెను. పోపు మతస్థులు నిజముగా ఈ ఐక్యతను గూర్చి అతిశయించుచున్నారు, అయినను మొదటి స్థానమును ఆక్రమింపవలసినదానిని వారు దాటిపోవుచున్నారు; అనగా అందరును ఆయన వాక్యముచేత తమకు బోధింపబడినదాని ప్రకారము అద్వితీయ సత్యదేవునివైపే చూడవలెను. కావున మనుష్యులు అల్పులు మొదలుకొని గొప్పవారివరకు ఆయన వాక్యమునకు లోబడి, తమ స్వంత ఊహలను అనుసరింపక, ఆయన తన ధర్మశాస్త్రములో బోధించి విధించుదానిని హత్తుకొంటేనే గాని, ఏ ఐక్యతయు దేవునికి ఇష్టమైనది కాదని చూపుటకై, ప్రవక్త ఇక్కడ దేవునిచేత ఏర్పరచబడిన సీయోను పర్వతమును పేర్కొనుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావము ఇదే. కావున ఇశ్రాయేలీయులు, తాము పూర్వము దుర్మార్గముగా విడిచిపోయిన వానినే తమ దేవుడని పిలిచెదరు. తరువాతిది —

యిర్మీయా 31:7

7. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — యాకోబును గూర్చి సంతోషముతో పాడుడి, జనములలో ముఖ్యమైనవారి మధ్య ఉత్సాహధ్వని చేయుడి; ప్రకటించుడి, స్తుతించుడి — యెహోవా, ఇశ్రాయేలు శేషమైన నీ జనులను రక్షించుము అని చెప్పుడి.

7. Quid sic dicit Jehova, Exultate propter Jacob in laetitia (vel cum Jacob, nam {}ל potest utroque modo accipi) et jubilate in capite gentium; promulgate, laudate, et dicite, Serva Jehova populum suum, reliquias Israel.

మనము వివరించిన వచనములోని సంగతులను ప్రవక్త స్థిరపరచుచున్నాడు; అతడు చెప్పినది దాదాపు నమ్మశక్యము కానిదైయుండెను గనుక ఈ చేర్పు చేయుట అవసరమాయెను.

కావున అతడు దానిని విస్తరించి చెప్పెను. యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు; నేను మీకు తరచుగా జ్ఞాపకము చేసినట్లు, తన బోధకు ఎక్కువ బరువు కలుగునట్లు అతడు ఈ ఉపోద్ఘాతమును చేసెను. యిర్మీయా నిజముగా దేవునియొద్దనుండియు, ఆయన ఆత్మ బయలుపరచుటవలనను తాను నేర్చుకొనినది తప్ప మరేదియు చెప్పలేదు; కాని తన శ్రోతల నిమిత్తము కొన్నిసార్లు దీనిని స్పష్టముగా సాక్ష్యమిచ్చుట అవసరమాయెను.

ఇప్పుడు అతడు సంతోషముతో ఉత్సహించుడనియు, ఆనందధ్వని చేయుడనియు వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ప్రజలకును పట్టణమునకును దేవాలయమునకును సంపూర్ణ నాశనము దూరముగా లేనప్పుడే ఈ ప్రవచనము ప్రకటింపబడెనని గమనింపవలెను; కాని, అట్లు చెప్పవలెనంటే, సమాధులలోనున్న మృతులనే ఆదరించుట ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమైయుండెను; వారు తమకు వాగ్దానము చేయబడిన విడుదలకొరకు ఓర్పుతో కనిపెట్టునట్లును, రోగులను స్వస్థపరచుటకంటె మృతులను లేపుట దేవునికి కష్టతరము కాదని వారు నిశ్చయముగా నమ్మునట్లును అతడు ఉద్దేశించెను. కావున యూదులు చెరలోనికి తోలివేయబడి, విడుదలను గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు లేనంతగా దీనముగా చెదరగొట్టబడినప్పుడు ఈ ప్రవచనము తన ప్రయోజనమును కలిగియుండెను. అయితే తన బోధ వారి హృదయములలోనికి మరింత ప్రభావవంతముగా ప్రవేశించునట్లు, అతడు సంతోషించుడనియు, ఆనందధ్వని చేయుడనియు, పాడుడనియు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు; వారిని మాత్రమే గాక అన్యులను కూడ. ఏలయనగా వారి సంతోషము అవిశ్వాసులతో సామాన్యమైనది కాదని త్వరలో కనబడునప్పటికిని, తమకు అర్పింపబడిన వాగ్దానమును హత్తుకొననందుకు యూదులే సిగ్గుపడునట్లు, ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగా అన్యులకు తన మాటలను సంబోధించుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు. ఏలయనగా ప్రవక్త ఏమి చెప్పుచున్నాడు? “అన్యజనములారా, యాకోబు నిమిత్తము ఆనందధ్వని చేయుడి.” ఈ మధ్యకాలములో యాకోబే ఏమి చేయవలెను? కావున ప్రజల విమోచన నిమిత్తము అందరును సంతోషింపవలెనని ఆజ్ఞాపించుటలో ప్రవక్త చూపిన తీవ్రత యొక్క ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; అనగా ఈ ప్రవచనము దీనులైన పరవాసులకు కొంత ఆదరణను కలుగజేయుట మాత్రమే గాక, వారు నిరాశ చెందనియెడల, మరణము మధ్యనున్నను దేవుని యెదుట జీవించెదరని వారు తెలిసికొనునట్లును.

సంక్షేపముగా, అతడు వారి దుఃఖమును తగ్గింప నుద్దేశించుట మాత్రమే గాక, దేవుడు తమకు అనుకూలుడైయుండునని వాగ్దానము చేసెను గనుక, వారు నిరీక్షణను పోషించుకొనుటయు ధైర్యము తెచ్చుకొనుటయు మానకుండునట్లును, తమ ఆపదలను ఓర్పుతో మాత్రమే గాక సంతోషముతో సహించునట్లును, వారిని ఆత్మీయ సంతోషముతో నింప నుద్దేశించెను. సంతోషముతో ఉత్సహించుడనియు, ఆనందధ్వని చేయుడనియు అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించుటకు కారణమిదే.

అతడు జనములలో ముఖ్యమైనవారి మధ్య అని జతచేయుచున్నాడు. జనములు ఎంత తృణీకరింపదగినవిగా ఉండునంటే దేవుని పిల్లలు వారిని అవమానపరచుటకు ఇష్టపడరని ప్రవక్త చెప్పినట్లు దీనిని గ్రహింపవచ్చును; కాని నేను ఈ మాటలను మరింత సరళముగా గ్రహించుచున్నాను — ప్రవక్త వారిని జనముల శిరస్సున ఉత్సహింపుడని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; అతడు, “బహిరంగముగా, మీ సంతోషము అందరిచేత గమనింపబడునట్లు” అని చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా యూదులు తిరిగివచ్చుటను గూర్చిన నిరీక్షణను కలిగియున్నను, తమ నిశ్చయతకు ఏ సూచనను ఇచ్చుటకైనను వారు దాదాపు సాహసింపలేదు; ఏలయనగా అట్లు చేసినయెడల తమ శత్రువుల మనస్సులను రెచ్చగొట్టియుండెడివారు.

కావున వారు పూర్తిగా మౌనముగా, ఒక విధముగా ప్రాణము లేనివారివలె ఉండవలసిన అగత్యము కలిగెను. ఇప్పుడు ప్రవక్త, దేవుని పరిశుద్ధ సేవకులనుండి తాము నేర్చుకొనినదానిని సైగచేతనైనను మాటచేతనైనను తెలియజేయుటకు సాహసింపనంతగా యూదులను దాదాపు పూర్తిగా మూగవారినిగా చేసిన ఆ భయమునకు విరుద్ధముగా ఈ బహిరంగ సంతోషమును ఉంచుచున్నాడు.

సంక్షేపముగా, యూదుల విడుదల ఎంత మహిమకరముగా ఉండునంటే, దేవుని దయను బహిరంగముగా ప్రకటించుటలో వారు ఏ అపాయమునకును భయపడరని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. జనముల శిరస్సు అనుటచేత సూచింపబడునది ఇదేనని కనబడుచున్నది.

తరువాత అతడు, ప్రకటించుడి, స్తుతించుడి — రక్షించుము మొదలగునవి చెప్పుడి అని జతచేయుచున్నాడు. ఇది సరిగా విశ్వాసులకే చెందినది; ఏలయనగా అవిశ్వాసులచేత దేవుడు నిజముగా ప్రార్థింపబడడని మనము ఎరుగుదుము. విశ్వాసము మాత్రమే మనకు ప్రవేశద్వారమును తెరచును; విశ్వాసమునుండి పుట్టినది తప్ప సరియైన ప్రార్థన ఏదియు ఉండజాలదు. కావున “ప్రకటించుడి, స్తుతించుడి — చెప్పుడి” మొదలగునవి అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని పిల్లలనే సంబోధించుచున్నాడు. భక్తిహీనులందరును స్పష్టమైన అనుభవముచేత దేవుని అద్భుతమైన శక్తిని గూర్చి ఒప్పింపబడినను, వారిలో దేవుని కృపను చాటించు ఏ దూతయు లేకుండెను. కావున దేవుని కృపను కీర్తించుట విశ్వాసులకు వారి స్వంత విధిగా ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నది. మరియు దీనికి కృతజ్ఞతాస్తుతి జతచేయబడుచున్నది; దేవుని మంచితనము ఒప్పుకొనబడి, ఆయనకు స్తుతియాగము అర్పింపబడితేనే గాని ఆయన కృప సరిగా ప్రకటింపబడజాలదని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది. కావున మనము మందకొడిగా మారకుండునట్లు దేవునియందు నమ్మికయుంచుటకు ఆయన వాగ్దానములచేత ఉత్తేజపరచబడవలెనని దీనినుండి నేర్చుకొనుచున్నాము. ఏలయనగా అనేకులు ఏదైనను సంతోషకరమైన వార్త వినినప్పుడు తమ్మును తాము ఉల్లాసపరచుకొందురు, కాని ఈ సంతోషము వారిలో నిర్భయత్వమును (నిశ్చింతను) పుట్టించును. ఈ విధముగా విశ్వాసము అణచివేయబడి, తన తగిన ఫలములను ఫలింపకుండును; ఏలయనగా విశ్వాసము యొక్క ముఖ్యమైన కార్యము దేవునికి ప్రార్థన చేయుటయే. ఏ అపాయమును తలంపనందున నిశ్చింతగా ఉన్నవారు దేవుని యొద్దకు పారిపోరు, అందువలన తాము ముఖ్యముగా అభ్యసింపవలసిన ఆ భక్తి కార్యమును విడిచిపెట్టుదురు. కావున ప్రార్థనను నిర్లక్ష్యము చేయకుండునట్లు దేవుని స్తుతింపవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

దీని భావమేమనగా, దేవుడు మనయెడల కటాక్షము చూపుదునని వాగ్దానము చేయునప్పుడు, ఆయన మనకు సంతోషించుటకు తగినంత కారణమును ఇచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన మనకు తండ్రిగా ఉందునని ప్రకటించునప్పుడును, మన రక్షణ తన శ్రద్ధకు విషయమై యుండునని వాగ్దానము చేయునప్పుడును, దేవుని కేవల వాక్యముతోనే మనము తృప్తిపడవలెను. అయినను నేను ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, సంతోషము మనలను నిర్లక్ష్యులనుగా చేసి విశ్వాసమును సోమరిగా చేయరాదు; అది మనలను ప్రార్థనకు ప్రేరేపింపవలెను. మనము ప్రార్థనయందు శ్రద్ధగలవారమై యున్నప్పుడే దేవుని వాక్యమునుండి పుట్టిన నిజమైన ఆత్మీయ సంతోషము మనకు కలుగును; చల్లదనమును నిర్లక్ష్యమును విశ్వాసమునకు గుర్తులు కావు, అవి మొద్దుబారిన స్థితికే గుర్తులు; మన మనస్సులు ప్రార్థనచేయవలెనను ఆశతో, అవును, ప్రార్థనయందలి ఆసక్తితో రగులుకొననియెడల, దేవుని వాగ్దానములు మనయందు ఉండవలసిన నిజమైన ఫలమును ఏమియు కలుగజేయవు.

కాబట్టి ప్రవక్త విశ్వాసులను దేవుని కటాక్షమును స్తుతించి ఘనపరచుడని ఆజ్ఞాపించిన తరువాత, “యెహోవా, నీ జనులను రక్షించుమని చెప్పుడి” అను ఈ ప్రార్థనను చేర్చుటకు కారణమిదే. వారు సంఘము పునరుద్ధరింపబడుటను గూర్చి చింతగలవారై యుండునట్లుగా సంతోషింపవలసియుండెను. అట్లే ఈ కాలమునందు కూడ దేవుడు తన కటాక్షసాక్ష్యముతో మనమీద ప్రకాశించునప్పుడెల్ల, విశ్వాసము యొక్క ప్రధాన అభ్యాసమైన ప్రార్థనను విడిచిపెట్టనట్లుగా మనము సంతోషింపవలెను.

ఆయన ఇంకను ఇశ్రాయేలీయులలో శేషించినవారు అని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా “నీ జనులు సముద్రపు ఇసుకవలె ఉండినను, శేషము మాత్రమే విడిపింపబడును” అని యెషయా ప్రవచించినది నెరవేరవలసియుండెను.

(యెషయా 10:22)

కాబట్టి ప్రవక్త అబ్రాహాము సంతానమంతటిని గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడుచు పది గోత్రములను కూడ చేర్చినను, ఇక్కడ ఇశ్రాయేలీయులలో శేషించినవారిని, అనగా మిగిలినవారిని, పేర్కొనుట ద్వారా ఆ మాటను పరిమితము చేయుచున్నాడు; పదిమందిలో ఒకడైనను, ఏబదిమందిలో ఒకడైనను చెరనుండి తిరిగి రాకపోవుట చూచి విశ్వాసులు నిరుత్సాహపడకుండునట్లు ఇట్లు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి గొప్ప సంఖ్యతో పోల్చినయెడల కొద్దిమంది మాత్రమే చెరనుండి తిరిగివచ్చిరని మనకు తెలియును. కాబట్టి దేవుడు సంఘమునంతటిని వెంటనే పునరుద్ధరింపకపోయినను, రాబోవు కాలమందు విశ్వాసులు తమ నిరీక్షణలో కదిలింపబడకుండునట్లు ఆయన ఇక్కడ “ఇశ్రాయేలీయులలో శేషించినవారిని” పేర్కొనెను; అంతేగాక వేషధారులు నిండియున్న ఆ వ్యర్థమైన ధైర్యమును వారినుండి తీసివేయుట కూడ అవసరమైయుండెను; ఏలయనగా దేవుడు తన సేవకుల ద్వారా వాగ్దానము చేసిన ప్రతిదానిని వారు తమదిగా పట్టుకొనుట వాడుక. అందుచేత వారు ఈ వాగ్దానము తమకు చెందదని తెలిసికొనునట్లు యిర్మీయా వారిని దానినుండి మినహాయించెను; పౌలు ఈ విషయమును చర్చించుచు మనకు విస్తారముగా చూపునట్లే ఇది యున్నది. (రోమీయులకు 9:27; రోమీయులకు 11:5,7) దేవుడు ఇశ్రాయేలు జనమునకు ఎన్నడును ఎట్లు బద్ధుడు కాలేదనగా, శేషము మాత్రమే రక్షింపబడునట్లు తనకిష్టమైనదానిని స్వేచ్ఛగా చేయగలడని అతడు చెప్పునప్పుడు, ఈ వాక్యభాగమునకును ఇట్టి ఇతర వాక్యభాగములకును అతడు సరియైన వ్యాఖ్యాతయై యున్నాడు. దేవుని ఉచితమైన కృపాకటాక్షము ద్వారానే తప్ప మరి ఏ విధముగాను వారు రక్షింపబడరు గనుక అతడు వారిని “కృపచేత ఏర్పడిన శేషము” అని పిలుచుచున్నాడు.

ఈ సిద్ధాంతమును మన కాలమునకు కూడ న్యాయముగా అన్వయింపవచ్చును. ఏలయనగా అందరును ఆయన ఆత్మచేత నూతనపరచబడి నిజమైన మతమునందు ఏకమగునట్లు దేవుడు లోకములో తన సంఘమును పునరుద్ధరించునని మనము ఏ మాత్రమును ఎదురుచూడకూడదు; ఆయన అన్ని దిక్కులనుండి తన సంఘమును సమకూర్చును, అయినను శేషములు మాత్రమే యుండును గనుక తన ఉచితమైన కనికరము ఎల్లప్పుడును కనబడునట్లుగానే సమకూర్చును. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:8

8. ఇదిగో ఉత్తరదేశములోనుండి నేను వారిని రప్పించుచున్నాను, భూదిగంతములలోనుండి వారిని సమకూర్చుచున్నాను; వారితోకూడ గ్రుడ్డివారును కుంటివారును గర్భిణులును ప్రసవవేదనపడుచున్న స్త్రీలును వచ్చెదరు; మహా సమూహమై వారిక్కడికి తిరిగి వచ్చెదరు.

8. Ecce reducens ipsos e terra Aquilonis: et congregabo eos ex lateribus terrae; in ipsis erunt caecus et claudus, praegnans et puerpera simul, coetus magnus revertentur huc.

ప్రవక్త అదే సత్యమును మరల స్థిరపరచుచున్నాడు, అయితే దానిని విస్తరించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఈ దైవోక్తి దేవునినుండి బయలువెడలినదని మాత్రమే ముందుగా తెలుపబడుట గాక, మాట మరింత బలముగా నుండునట్లు ఆయన దేవునినే మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు: ఇదిగో ఉత్తరదేశములోనుండి వారిని రప్పించుచున్న నేను; అందరికిని తెలిసినట్లు బబులోను యూదయకు ఉత్తరముగా ఉండెను. ప్రవక్తలు జనుల విడుదలను గూర్చి మాటలాడునప్పుడెల్ల ఉత్తరమునే పేర్కొందురు; అట్లే జనులను బెదిరించునప్పుడు కూడ ఒక సైన్యమైనను ఒక విపత్తైనను ఉత్తరమునుండి రావలసియున్నదని చెప్పుదురు. వారు అంతకుముందు దక్షిణమునుండి విడిపింపబడిరి, ఏలయనగా ఐగుప్తు ఉన్న స్థానము అట్టిది. ఇప్పుడు ఉత్తరదేశములోనుండి వారిని మరల విడిపించుటకు దేవుడు శక్తిగలవాడని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన భూమి యొక్క ప్రక్కలనుండి నేను వారిని సమకూర్చెదను అని చెప్పుచున్నాడు: ప్రక్కలు అనగా భూమి యొక్క అంచులు, లేక చెప్పవలెనంటే మూలలు అని ఆయన భావము; వారు చెదరిపోయియుండుట దేవుడు తన జనులను సమకూర్చకుండ అడ్డగింపదని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

దాదాపు ఇదే వాగ్దానమును మోషే వేరే మాటలతో ప్రకటించెను, —

“నీవు లోకపు నాలుగు దిక్కులలోనికి చెదరగొట్టబడినను, అక్కడనుండియు నేను నిన్ను సమకూర్చెదను.”

(ద్వితీయోపదేశకాండము 30:4)

స్థలముల దూరము తనకు అడ్డము కాదనియు, తగిన సమయము వచ్చిన వెంటనే చెదరిపోయిన తన సంఘమును ఆయన మరల సమకూర్చుననియు దేవుడు అక్కడ భావించుచున్నాడు. కాబట్టి భూమి యొక్క ప్రక్కలు అనుటచే ప్రవక్త ఏమి గ్రహించుచున్నాడో దీనినిబట్టి మనము చూచుచున్నాము. శరీరము చీల్చబడి వికారముగా నుండుట చూచి జనుల మనస్సులను క్రుంగదీయగల సందేహమును అడ్డగింపవలెనని ఆయన ఉద్దేశించెను: “అయ్యో! మనము మరల ఏకముగా కూడుకొనుట ఎట్లు సాధ్యము?”

కాబట్టి ఈ సందేహమును తొలగించుటకై, దేవుడు ఒక్క మూలనుండి మాత్రమే గాక భూమియొక్క కడపటి ప్రాంతములనుండి కూడ తన జనులను మరల సమకూర్చుటకు వచ్చునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత దేవుడు తన జనులను విడిపింపవలెనని సంకల్పించినప్పుడు ఏ ఆటంకమును ఆయన శక్తిని మించునంత బలమైనది కాదని చూపుటకు ఆయన మరియొక విధమైన మాటను వాడుచున్నాడు: గ్రుడ్డివారును కుంటివారును గర్భిణులును ప్రసవవేదనపడుచున్నవారును వచ్చెదరు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. గ్రుడ్డివాడు తొట్రిల్లకుండ గాని పడకుండ గాని ఒక్క అడుగైనను వేయలేడు; కాబట్టి గ్రుడ్డివారు ప్రయాణము చేయుటకు ఏ మాత్రమును తగినవారు కారు, ఏలయనగా తమకు తెరువబడియున్నట్లు వారు చూడగల మార్గమేదియు లేదు; కుంటివారు, తమకు మార్గమున్నను, ముందుకు సాగలేరు. అయినను కుంటివారును గ్రుడ్డివారును కూడ దానిలో పాలుపొందునంతగా వారి విడుదల యుండునని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. తరువాత ఆయన గర్భిణులను ప్రసవించిన స్త్రీలను పేర్కొనుచున్నాడు. గర్భిణి తాను మోయుచున్న భారముచేత దీర్ఘప్రయాణము చేయలేదు, ఇటీవలే ప్రసవించినది ప్రసవముచేత మిక్కిలి బలహీనురాలై తన పడకను విడుచుటకు సాహసింపలేదు; అయినను గర్భిణులును ఇటీవల ప్రసవించినవారును మిగిలినవారితో కూడ తిరిగి వచ్చెదరని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; దేవుడు తన సంఘమును పునరుద్ధరించునో లేదో అను భయమునకు ఆస్కారము లేదని ఆయన చెప్పినట్లున్నది, ఏలయనగా ఆయన శక్తి లోకములోని సమస్త ఆటంకములకంటె గొప్పది, గనుక ఆయన బలహీనులను స్థిరపరచి, గ్రుడ్డివారిని నడిపించి, కుంటివారిని ఆదుకొని, గర్భిణులను బాలెంతలను బలపరచగలడు.

ప్రవక్త ఈ ప్రసంగమును పూర్వపు జనులకు ఉద్దేశించినను, అది నిత్యము ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతమును కలిగియున్నది. ప్రస్తుతము కనబడుదానినిబట్టి దేవుని కటాక్షమును అంచనావేయువారు విపరీతముగా ప్రవర్తించుచున్నారని దీనినిబట్టి మనము గ్రహించుచున్నాము. అయితే ఇది దాదాపు స్వభావసిద్ధముగా మనలో పుట్టుకతో వచ్చిన పొరపాటు, అది మన తలంపులను భావములను అన్నిటిని ఆక్రమించుచున్నది.

అందుచేతనే దేవునియందు నమ్మకములేమి పుట్టుచున్నది, అందుచేతనే దేవుని వాగ్దానములన్నియు మనకు చల్లబడిపోవుట గాని, కనీసము వాటి న్యాయమైన విలువను కోల్పోవుట గాని జరుగుచున్నది. ఏలయనగా దేవుడు ఏదైనను వాగ్దానము చేయునప్పుడు మనము చుట్టు చూచి అది ఎట్లు నెరవేరగలదని విచారించుదుము; ఆ మార్గమును విధానమును మన మనస్సులు గ్రహింపలేనియెడల దేవుని నోటనుండి వచ్చినదానిని మనము త్రోసివేయుదుము. కాబట్టి ఈ ప్రవచనాత్మక సిద్ధాంతమును మనము గమనింతము; దేవుడు మన విశ్వాసమును మించినదానిని, అంతేగాక మనకు ఏ మాత్రమును సాధ్యము కాదని తోచుదానిని వాగ్దానము చేయుచున్నట్లు కనబడునప్పుడు, ఈ సిద్ధాంతము మన మనస్సులకు జ్ఞాపకము రావలెను; తప్పుడు విపరీతమైన అభిప్రాయముతో మన మనస్సులు ముందుగానే ఆక్రమింపబడి మనము దేవుని శక్తికి అన్యాయము చేయకుండునట్లు, అది మన తప్పుడు తలంపులను అణచు దిద్దుబాటుగా ఉపయోగపడవలెను. కాబట్టి దేవుడు వాగ్దానము చేయు విడుదల మన గ్రహింపునకు నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడినయెడల, గ్రుడ్డివారిని చూచునట్లును, కుంటివారిని నడచునట్లును, గర్భిణులను బాలెంతలను ప్రయాణము చేయునట్లును చేయుట ఆయన శక్తిలో ఉన్నదని జ్ఞాపకము చేసికొందము; ఏలయనగా ఆయన తన శక్తిచేత సమస్త ఆటంకములను జయింపగలడు, గనుక మనము దేవుని వాగ్దానములమీద ఆధారపడి వాటిమీద స్థిరముగా నిలుచుట నేర్చుకొనినయెడల మన విశ్వాసము జయముగలదని కనుగొందుము. ఈ ప్రవచనమును మనము ఏ విధముగా ఉపయోగించుకొనవలెనో ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 31:9

9. వారు ఏడ్చుచు వచ్చెదరు, విజ్ఞాపనలతో నేను వారిని నడిపించెదను; వారు తొట్రిల్లకుండ తిన్నని మార్గమున నీళ్లుగల నదుల యొద్దకు వారిని నడిపించెదను; నేను ఇశ్రాయేలునకు తండ్రిని, ఎఫ్రాయిము నా జ్యేష్ఠ కుమారుడు.

9. Cum fletu venient, et in precationibus (vel, miserationibus) addiscam cos; deducam ad fluvios aquarum, in viam rectam, ubi non impingent (non impingent in ea, ad verbum, sed {}בהdebet resolvi in relativum) quoniam ero Israeli in Patrem, et

Ephraim primogenitus meus ipse.

ప్రవక్త ఇంకను అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; అయితే వారు ఏడ్చుచు చెరలోనికి వెళ్లినను, దేవుడు వారిని మరల వారి స్వదేశమునకు పునరుద్ధరింపకుండ అది అడ్డము కాదని ఆయన చేర్చుచున్నాడు: ఏలయనగా ఈ వచనము యొక్క ఆరంభమైన ఏడ్చుచు వారు వచ్చెదరు అను మాటను నేను విరోధార్థములో తీసికొనుచున్నాను. కొందరు ఏడ్పును సంతోషము యొక్క ఫలముగా వివరించుదురు; ఏలయనగా దుఃఖమువలెనే సంతోషము కూడ కొన్నిసార్లు కన్నీళ్లు తెప్పించును. కాబట్టి వారు తిరిగి వచ్చునప్పుడు సంతోషము ఎంత గొప్పదిగా ఉండునో వారి కన్నులనుండి కన్నీళ్లు ప్రవహించునని ప్రవక్త భావమని కొందరు తలంచుచున్నారు. అయితే నేనైతే దానికి భిన్నముగా, తరువాత కీర్తనలలో ఒకదానియందు తిరిగి చెప్పబడినదానినే ప్రవక్త భావించుచున్నాడని తలంచుచున్నాను: “వెళ్లుచు వారు వెళ్లి ఏడ్చిరి; అయితే వచ్చుచు వారు తమ పనలను మోసికొని సంభ్రమముతో వచ్చెదరు.” (కీర్తనలు 126:6)

ఏలయనగా ప్రవక్త జనుల చెరను విత్తుటతో పోల్చుచున్నాడు; భూమిమీద చల్లబడిన విత్తనము చావనియెడల అది ఎండిపోయి నిష్ఫలమై మొలకెత్తదు; కాబట్టి విత్తనము యొక్క చావే ఫలము కలుగుటకు కారణము. అట్లే జనులకు తమ విపత్తు ఒక విధమైన మరణముగా ఉండునట్లు వారు చెర ద్వారా ఈ విధముగా నేలమీద పడవేయబడుట అవసరమైయుండెను. అయితే యూదులు విత్తనమువలె బయటికి చల్లబడినప్పుడు, అనగా దేవుని శిక్షాదండముచేత మరణమునకు అప్పగింపబడుటకై చెరలోనికి తరుమబడినప్పుడు, “ఏడ్చుచు వచ్చిరి” అనియు, తరువాత కోతకాలమునందువలె సంతోషముతో, అనగా తిరిగి వచ్చుటకు వారికి స్వాతంత్ర్యము అనుగ్రహింపబడినప్పుడు, తిరిగివచ్చిరనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అట్లే ప్రవక్త ఇక్కడ కూడ, నా తలంపు ప్రకారము, యూదులను గూర్చి విరోధార్థములో మాటలాడుచున్నాడు; “అయినను” అను అవ్యయమును అధ్యాహారము చేసికొనవలెను.

తరువాత ప్రార్థనలతో, లేక కనికరములతో, నేను వారిని నడిపించెదను అని ఉన్నది. {,}תחנונים techenunim అను పదము ఎక్కువగా బహువచనములోనే కనబడును, దానికి ప్రార్థనలు అని అర్థము; అయితే ఈ అర్థము ఇక్కడ సరిపోవునో లేదో నేనెరుగను. జెకర్యాలో ఈ పదము కృపతో జతచేయబడియుండుటచేత దానిని కనికరము అని తప్ప మరి ఏ విధముగాను వివరింపలేము, (జెకర్యా 7:9) గనుక ఇక్కడ ఈ అర్థమునే అంగీకరింపవలెనని నేను మొగ్గుచున్నాను, అనగా జనుల ఏడ్పు దేవుడు కడపట వారియెడల కనికరము చూపి వారి ఏడ్పును కన్నీళ్లను నవ్వుగాను సంతోషముగాను మార్చకుండ అడ్డము కాదని భావము. అయితే ఎవరైనను ఈ పదమును ప్రార్థనలు అని అనువదించుటకు ఇష్టపడినయెడల, ఆ భావము అనుచితము కాదు; అనగా వారు విజ్ఞాపనతో తమ పాపములను ఒప్పుకొని దేవుని కనికరమును ఆశ్రయించుటకు ఆరంభించినప్పుడు సంతోషకాలము వచ్చునని భావము. అయితే అప్పుడు ఏడ్పును గ్రుడ్డి దుఃఖమునకు అన్వయింపవలెను, ఏలయనగా యూదులు దేవునికి లోబడి, తగ్గించుకొని, మారుమనస్సు పొందునంతగా ఇంకను అణచబడలేదు. కాబట్టి ఏడ్పును చెడు అర్థములో, అనగా వారు దేవునిమీద సణుగుకొనినప్పటి మూర్ఖత్వముతో కలిసిన దుఃఖమని తీసికొనవలెను; ప్రవక్త ప్రార్థనలను మారుమనస్సుకు గుర్తులుగా, అనగా అనేకమైన నిరంతరమైన కీడులచేత యూదులు తమ పాపములను గూర్చి నిజముగా ఒప్పింపబడి దేవుని కనికరమును ఆశ్రయింప మొదలుపెట్టినప్పటి గుర్తులుగా తీసికొనియుండవలెను. అయితే దేవుడు తన కటాక్షమును వారికి మరుగుచేసినప్పుడు యూదులు చిక్కుకొనియున్న దుఃఖమునకు ఎదురుగా ఆయన దేవుని కనికరములను నిలుపుచున్నట్లు ఎక్కువగా కనబడుచున్నది.

నీళ్లుగల ఊటల యొద్దకు నేను వారిని నడిపించెదను అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; వారు తమ ప్రయాణములో ఊటలను బావులను కనుగొందురని కీర్తనల గ్రంథములో చెప్పబడినదాని ప్రకారము ఇది యున్నది. (కీర్తనలు 84:6) ఏలయనగా యూదులు అరణ్యముల గుండను నిస్సారమైన ఇసుక భూముల గుండను ప్రయాణము చేయవలసియుండెను; కాబట్టి వారు కల్దీయలో ఉన్నంతకాలము తాము వేరొక లోకములో నివసించుచున్నామని తలంచిరి: తాము దాటి వచ్చిన నిర్జనప్రదేశము ఎంత విస్తారమైనదో వారు జ్ఞాపకము చేసికొనిరి. అందుచేతనే వారికి నిరాశ కలిగెను, గనుక ప్రవక్తలు మంచి నిరీక్షణ కలిగియుండుడని వారిని హెచ్చరించినప్పుడు వారు ప్రతి ఆదరణను నిరాకరించిరి. కాబట్టి నిర్జనమైన నిస్సారమైన అరణ్యములో వారికి నీళ్లు కొదువ కాకుండునట్లు, వారి ప్రయాణములో తాను వారికి నాయకుడై యుందునని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ప్రవక్త తాను వాడు వివిధమైన అలంకారములచేత ఒకే సంగతిని భావించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము, అనగా దేవుని మంచితనమును రుచిచూడకుండను రక్షణ వాగ్దానములను హత్తుకొనకుండను మనలను అడ్డగించుటకు ఏ ఆటంకములు మనకు ఎదురైనను, దేవుని అనంతమైన శక్తిని మనము మనస్సులో ఉంచుకొనినయెడల అవన్నియు మాయమైపోవును. కాబట్టి నీళ్లుగల ఊటల యొద్దకు నేను వారిని నడిపించెదను.

తరువాత ఆయన వారు తొట్రిల్లని తిన్నని మార్గమున అని చెప్పుచున్నాడు; యెషయా 40:3 లో చెప్పబడినదాని ప్రకారము ఇది యున్నది: “అరణ్యములో ఒక శబ్దము ఈలాగు ఘోషించుచున్నది—యెహోవా మార్గము సిద్ధపరచుడి, మన దేవుని త్రోవలను సరాళము చేయుడి; ప్రతి లోయ ఎత్తుచేయబడవలెను, ప్రతి పర్వతము తగ్గింపబడవలెను, కరకుస్థలములు సమముగాను, వంకర (లేక మెలికలుగల) త్రోవలు తిన్నగాను చేయబడవలెను.”

ఈ ప్రవచనములు ఎట్లు ఏకీభవించుచున్నవో, ఒకే సంగతిని బోధించుచున్నవని ఎట్లు ఎంచబడవలెనో మనము ఈ విధముగా చూచుచున్నాము, — దేవుడు తన సంఘమును రక్షింపవలెనని సంకల్పించినప్పుడు సమస్త ఆటంకములను జయించునను సంగతి; ఏలయనగా భక్తుల రక్షణకు విరోధముగా సమస్త భూతములు ఎంతగా ఏకమైనను, దేవుడు ఒక్క ఊపిరితో వాటినన్నిటిని చెదరగొట్టగలడు, తన మార్గములో ఉండు అత్యున్నత పర్వతములను పడద్రోయగలడు, అరణ్యములలోను ఎండిన భూములలోను నదులను ఇయ్యగలడు; ఈ విధముగా తన సంఘము యొక్క రక్షణకు విరోధముగా కనబడు దేనినైనను తనకు లోబడునట్లు ఆయన బలవంతము చేయగలడు. 252 టార్గుమును, వల్గేటు తప్ప మిగిలిన అనువాదములును ఈ రెండు ఉపవాక్యములకు ఇదే విధమైన భావమును ఇచ్చుచున్నవి. మొదటి క్రియాపదమునకు సాధారణముగా “వచ్చుట” అను అర్థముండగా అవి దానికి “వెళ్లిపోవుట” అను అర్థమును ఇచ్చుచున్నవి. అది భవిష్యత్కాలములో కూడ ఉన్నది, కాబట్టి ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడిన ఇశ్రాయేలీయులు అప్పటికే చెరలోనికి వెళ్లిపోయియుండిరి గనుక అది వారు వెళ్లిపోవుటను సూచింపనేరదు. వారు తిరిగి వచ్చుటను గూర్చియే నిస్సందేహముగా ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నది, అది సంతోషముచేత గాక వారి పాపములను గూర్చిన “ఏడ్పుతో” కూడియుండును, 18, 19 వచనములలో (యిర్మీయా 31:18-19) స్పష్టముగా చెప్పబడినట్లు; అంతేగాక బతిమాలుటలతో, లేక విజ్ఞాపనలతో కూడియుండును. వెనీమాతో కూడ ఈ రెండు పదములను “వచ్చుట”తో జతచేయుట మేలు, — ఏడ్పుతో వారు వచ్చెదరు, విజ్ఞాపనలతో; నేను వారిని రప్పించెదను, నేను వారిని నడిపించెదను, నీటి ప్రవాహముల యొద్దకు, తిన్నని మార్గమున; అందులో వారు తొట్రిల్లరు. ఆయన రెండు సంగతులను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, “రప్పించుట” “నడిపించుట”; అప్పుడు నడిపించుట నీటి ప్రవాహములకును, రప్పించుట తిన్నని మార్గమునకును సంబంధించును; ఇది లేఖనములో తరచుగా కనబడు ఒక విధమైన అమరిక. ప్రయాణికులకు ముఖ్యముగా అవసరమైన రెండు సంగతులు, నీళ్లును మంచి త్రోవయును, వాగ్దానము చేయబడుచున్నవి. “తిన్నని” అనునది త్రోవ యొక్క ఉపరితలమునకును దాని ప్రక్కలకును వర్తించునట్లు కనబడుచున్నది; అందుచేత కొందరు దానిని “నునుపైన” లేక సమమైన, అనగా ఒకడు తొట్రిల్లుటకు కారణమగు దేదియు లేనిది అని అనువదించుచున్నారు. — సం.

తరువాత ఆయన నేను ఇశ్రాయేలునకు తండ్రినై యుందును, ఎఫ్రాయిము నా జ్యేష్ఠుడు అతడే, లేక అగును అని చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అందరికిని తెలిసినట్లు {,}הואeua క్రియాపదము స్థానములో తీసికొనబడుచున్నది. ఇక్కడ యిర్మీయా తాను ఇంతవరకు చెప్పుచు వచ్చిన విడుదలకు కారణమును, అనగా దాని ఊటవంటిదానిని చూపించుచున్నాడు, అదేమనగా దేవుడు తన జనులతో సమాధానపడును. అంతేగాక చెరకును, కలిగిన కలుగబోవు సమస్త కీడులకును కారణమును ఆయన సూచించుచున్నాడు, అదేమనగా వారు తమ పాపములచేత దేవునికి కోపము పుట్టించిరి. దేవుడు అబ్రాహాము వ్యక్తియందు వారిని తన జనులుగా దత్తత చేసికొనెను నిజమే; అయినను దేవుని నిబంధన ఎన్నడును రద్దు కాకపోయినను, నేను ఉందును అని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఒక అంతరాయమును సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఎల్లప్పుడును సంఘమునకు తండ్రియై యుండెను, అయితే దత్తత వలని మేలు కనబడలేదు; ఇతర స్థలములలో చెప్పబడినట్లు, బాహ్యదృష్టికి జనులు త్రోసివేయబడినవారివలె కనబడిరి: ఈ విషయమును గూర్చి హోషేయ కూడ ఈ మాటలతో పలుకుచున్నాడు, “కనికరము పొందనిదానియెడల నీవు కనికరము పొందెదవని చెప్పెదను; ప్రేమింపబడనివారితో మీరు ప్రియమైన జనులని చెప్పెదను.” (హోషేయ 2:23)

ఏలయనగా యూదులు తమ స్వాస్థ్యమునుండి వెళ్లగొట్టబడినప్పుడు వారు దేవునికి పూర్తిగా దూరస్థులైరని తప్ప వారిని గూర్చి మరేమియు చెప్పుటకు వీలుండెడిది కాదు. కాబట్టి ఆ కాలమందు ఆయన వారికి తండ్రి కాడు, అనగా ఆయన నిజముగాను ఫలవంతముగాను తాను తండ్రియని నిరూపించుకొనినను, ఆయన అట్లు కనబడలేదు. జనులు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆయన తండ్రిగా ఉండ మొదలుపెట్టెను, ఏలయనగా కొంతకాలము ఆరిపోయినట్లుండిన దేవుని కటాక్షము అప్పుడు ప్రకాశించెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ పూర్వపు జనులు తమ మూర్ఖమైన దుష్టత్వముచేత నీకు అత్యధికముగా కోపము పుట్టించినను, నీవు వారిని ఎన్నోసార్లు కటాక్షముతో చేర్చుకొనుటకు ఇష్టపడితివి గనుక, —

ఈ దినమున కూడ మాయెడల కనికరము చూపబడునట్లు అనుగ్రహించుము; మేము నిత్యము నశించుటకు పూర్తిగా పాత్రులమైనను, నీవు నీ హస్తమును మావైపు చాపి నీ కటాక్షసాక్ష్యమును మాకు దయచేయుదువు గాక; అప్పుడు మేము సంతోషముగల మనస్సుతో నిన్ను మా తండ్రీ అని ప్రార్థించి, నీ కనికరమును గూర్చి ఎల్లప్పుడును నిరీక్షణ కలిగియుండగలము; నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ నిత్యజీవమును అనుభవించుచు సంతోషించుచు, నీకు స్తుతియాగమును పరిపూర్ణముగా అర్పించు ఆ రాజ్యములోనికి మేము చేర్చబడువరకు అట్లుండునట్లు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట పందొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

దేవుడు ఇశ్రాయేలును చెరనుండి పునరుద్ధరించినప్పుడు వానికి తండ్రిగా ఎట్లు ఉండ మొదలుపెట్టెనో నిన్న వివరించితిమి. చెప్పబడినట్లు, దేవుని విషయములో దత్తత నిజముగా మారక అట్లే నిలిచియుండెను; అయితే మనుష్యుల తీర్పు విషయములో అది రద్దయిపోయెను. కాబట్టి జనులు ఆయనను నిజముగా తమ తండ్రిగా ఎరుగునట్లు ఆయన వారిని క్రొత్తగా సమకూర్చ మొదలుపెట్టెను.

తరువాత ఎఫ్రాయిము తన జ్యేష్ఠ కుమారుడై యుండును అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ ఎఫ్రాయిము జనులందరికొరకు తీసికొనబడెనని నిస్సందేహము; ప్రవక్త ఇక్కడ ఆ రెండు రాజ్యముల మధ్య ఏ భేదమును చూపక, అనేక ఇతర స్థలములలో చేయబడినట్లు, ఎఫ్రాయిము అను పేరులో యూదా గోత్రమును కూడ చేర్చుచున్నాడు. అయినను ఎఫ్రాయిము కొన్నిసార్లు అబ్రాహాము సంతానమంతటికొరకును, కొన్నిసార్లు ఇశ్రాయేలు రాజ్యముకొరకును, కొన్నిసార్లు ఆ గోత్రముకొరకే తీసికొనబడునని గమనించుట యుక్తము. యూదా రాజ్యము ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునుండి వేరుపరచబడినప్పుడు ఎఫ్రాయిము పది గోత్రములను మాత్రమే కలిగియుండును; అయితే ఈ స్థలములో ప్రవక్త యూదా గోత్రమునకును పది గోత్రములకును మధ్య భేదమును గుర్తింపవలెనని ఉద్దేశింపలేదు, ఏలయనగా అట్లయిన ఎఫ్రాయిమును జ్యేష్ఠుడని పిలుచుట మిక్కిలి వింతగా నుండెడిది; ఏలయనగా దావీదునుబట్టి ఎఫ్రాయిము త్రోసివేయబడెనని మనకు తెలియును, కీర్తనలలో ఇట్లు చెప్పబడినట్లు: “మరియు దేవుడు యోసేపు గుడారమును ఉపేక్షించెను, ఎఫ్రాయిము గోత్రమును ఆయన కోరుకొనలేదు; తాను ప్రేమించిన యూదా గోత్రమును ఆయన కోరుకొనెను.”

253 ఇక్కడ చెప్పబడినది నిస్సందేహముగా సత్యమే: అయితే సహాయక క్రియాపదము “నేను ఉండెదను” అని గాక “నేను ఉంటిని” అని యున్నది; సెప్టువజింటు, వల్గేటు, టార్గుము దానిని అట్లే అనువదించుచున్నవి; సిరియాక్ “నేను ఉన్నాను” అని అనువదించుచున్నది. తరువాత ఆ అనువాదములు క్రియాపదము లేని తరువాతి ఉపవాక్యమును మిక్కిలి తప్పుగా వర్తమానకాలములో ఇచ్చుచున్నవి, అయితే అది ముందున్నదానివలెనే భూతకాలములో ఉండవలెను. ఆ మాటలు అక్షరశః ఇట్లున్నవి, — ఏలయనగా నేను యాకోబునకు తండ్రినై యుంటిని (లేక, ఉండియున్నాను), ఎఫ్రాయిము, నా జ్యేష్ఠుడు అతడే (అనగా అతడై యుండెను.) ఈ భావముతోనే బ్లేనీ ఈ వాక్యభాగమును అనువదించెను. సహాయక క్రియాపదము అధ్యాహారము చేయబడినప్పుడెల్ల దాని కాలము సందర్భమునుబట్టి నిర్ణయింపబడవలెను. “జ్యేష్ఠుడు” అను దానిని గూర్చి నిర్గమకాండము 4:22, 23, మరియు 1 దినవృత్తాంతములు 5:1 చూడుము. — సం.

(కీర్తనలు 78:67, 68)

అక్కడ దేవుడు ఒక వాగ్దానమును చేర్చి స్థాపించిన యూదా రాజ్యమునకును, ఒక విధముగా అక్రమమైన యరొబాము రాజ్యమునకును మధ్య పోలిక చేయబడుచున్నది; ఏలయనగా దావీదు కుటుంబమునుండి జరిగిన తిరుగుబాటు సంఘ శరీరమును చీల్చివేసెను, గనుక అది అంగహీనమైనట్లాయెను. ఈ కారణముచేత ఎఫ్రాయిము త్రోసివేయబడెనని చెప్పబడుచున్నది, అనగా దేవుడు దావీదును అతని సంతానమును మాత్రమే పితృ కటాక్షముతో లక్ష్యపెట్టెను; అతని కుటుంబమంతటిని గూర్చి ఇట్లు చెప్పబడెను: “‘నీవు నా తండ్రివి’ అని అతడు నాకు మొఱ్ఱపెట్టును; మరియు నేను అతనితో ‘నీవు నా కుమారుడవు’ అని చెప్పెదను.” (కీర్తనలు 89:26)

కాబట్టి ఈ స్థలములో ప్రవక్త జనులను గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడుచున్నాడు; పది గోత్రములు తమకొరకు వేరొక రాజ్యమును ఏర్పరచుకొనినది తాత్కాలికమైన విభజన మాత్రమే అనియు, అయితే వారు ఏక జనముగా అగుదురు గనుక ఎఫ్రాయిము ఇకమీదట యూదానుండి దేనియందును భిన్నముగా ఉండడనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది. హోషేయ చెప్పినదియు ఈ భావముతోనే యున్నది: “ఇశ్రాయేలు బాలుడై యుండగా నేను అతని ప్రేమించితిని, ఐగుప్తులోనుండి నా కుమారుని పిలిచితిని.” (హోషేయ 11:1)

అక్కడ ప్రవక్త జనులను ఇశ్రాయేలు అని పిలుచుచున్నాడు; అయితే ఆయన పది గోత్రములను మాత్రమే సూచింపక, దావీదును అతని సంతానమును మొదటి స్థానములో ఉంచెను. నిజముగా ప్రవక్తలు సంఘ పునరుద్ధరణను గూర్చి ప్రవచించునప్పుడు, దేవుడు జనుల మధ్య స్థాపించిన మొదటి ఐక్యతవైపు తమ కన్నులను త్రిప్పుదురు, ఏలయనగా పండ్రెండు గోత్రములు సహోదర ఐక్యతను కాపాడుకొనినప్పుడే నిజమైన స్థితి యుండెను. కాబట్టి ఎఫ్రాయిము దేవుని జ్యేష్ఠ కుమారుడని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే ఇక్కడ ఇట్లు అడుగవచ్చును, “ఎవరిని బట్టి అతడు ఇట్లు పిలువబడుచున్నాడు? ఎఫ్రాయిము వారిలో జ్యేష్ఠుడైతే దేవునికి ఇతర కుమారులు ఉండిరని దానినుండి వచ్చును.” అయితే ఈ నిర్ణయము సరియైన ఆధారము గలది కాదు; ఏలయనగా మరియ తన జ్యేష్ఠ కుమారుని కనెనని చెప్పబడుచున్నది, అయినను అతడు ఆమెకు ఏకైక కుమారుడు, (మత్తయి 1:25) మరియు క్రీస్తు “అనేక సహోదరులలో జ్యేష్ఠుడగునట్లు” సమస్త విశ్వాసులను బట్టి వేరొకచోట ఆది సంభూతుడని పిలువబడుచున్నాడు. (రోమీయులకు 8:29)

అయితే మరియ తన ఏకైక కుమారుని కనెను. కాబట్టి “జ్యేష్ఠుడు” అను పదము ఇతరులు, రెండవవాడు మూడవవాడు, వారి వారి క్రమములో వెంబడింతురని నిరూపింపదు; అయితే కడపట ఉచితమైన దత్తతలో పాలివారైన అన్యజనులను బట్టి ఎఫ్రాయిము దేవుని జ్యేష్ఠ కుమారుడని పిలువబడెనని మనము చెప్పవచ్చును: ఏలయనగా విశ్వాసముచేత ఏర్పరచబడిన జనుల మధ్య నాటబడితిమి గనుక మనము కూడ అబ్రాహాము పిల్లలమై యున్నాము; అయినను ఈ పరిష్కారము దృఢమైనదానికంటె సూక్ష్మమైనదిగా నాకు కనబడుచున్నది. కాబట్టి నేను ఈ సరళమైన వ్యాఖ్యానమును ఇచ్చుచున్నాను, అదేమనగా ఎఫ్రాయిము అన్యజనులందరికంటె ప్రాధాన్యము పొందెను గనుక జ్యేష్ఠుడని పిలువబడెను; వారిని తన జనులుగా ఏర్పరచుకొనుటకు దేవునికి ఇష్టమాయెను. కాబట్టి ఇది అబ్రాహాము సంతానమునకు గల ప్రత్యేకమైన ఆధిక్యత; ఏలయనగా మానవజాతి ఒక్కటియే అయినను, అబ్రాహామును అతని సంతానమును ఏర్పరచుకొని దత్తత చేసికొనుటకు దేవునికి ఇష్టమాయెను. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:10

10. జనములారా, యెహోవా మాట వినుడి, దూరముననున్న ద్వీపములలో దానిని ప్రకటించుడి; ఇశ్రాయేలును చెదరగొట్టినవాడు వానిని సమకూర్చి, గొఱ్ఱెల కాపరి తన మందను కాపాడునట్లు వానిని కాపాడునని చెప్పుడి.

10. Audite sermonem Jehovae, gentes, et annuntiate in insulis e longinquo, et dicite, Qui dispersit Israel congregabit eum, et custodiet tanquam pastor gregem suum.

అందరి అభిప్రాయములో నమ్మశక్యము కాని విమోచనను గూర్చి ప్రవక్త విస్తారముగా వివరించుచున్నాడు, విశేషముగా అప్పటికే ఎన్నో సంవత్సరములు గడచిపోయియుండెను గనుక; ఏలయనగా జనులు డెబ్బది సంవత్సరములు తమ సమాధులలో పాతిపెట్టబడినట్లుండిన కాలము మానవ జీవితము యొక్క పూర్తి పరిమాణమై యుండెను. కాబట్టి కాలము యొక్క పొడవు మాత్రమే ప్రతి నిరీక్షణను తెంపివేయుటకు చాలియుండెను. కాబట్టి మన ప్రవక్త జనుల తిరిగిరాకను ఉన్నతమైన శైలిలో వర్ణించుట ఆశ్చర్యము కాదు.

అందుచేత ఆయన జనములారా, యెహోవా మాట వినుడి అని ఎలుగెత్తి పలుకుచున్నాడు. తరువాత దేవుని ఆజ్ఞవలన అన్నట్లు, అనుగ్రహింపబడిన కటాక్షమును ప్రకటించుటకు ఆయన అటు ఇటు దూతలను పంపుచున్నాడు: మీరు వెళ్లి దూరమైన ద్వీపములలో దానిని ప్రకటించుడి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత జనుల విడుదల సమస్త జనములకు తెలియజేయబడవలసిన దేవుని శక్తి యొక్క విశేషమైన ప్రదర్శనయై యుండునని ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఇది చెప్పబడకపోయినయెడల జనుల నిరీక్షణ తన బలహీనతచేతనే క్షీణించి, ఒక విధముగా శూన్యమైపోయియుండెడిది. అయితే దేవుని ఈ అసాధారణమైన కటాక్షమును గూర్చిన యిర్మీయా ప్రవచనమును వారు వినినప్పుడు, అది వారికి సామాన్యమైన ఆదరణ కాదు; అనగా దేవుడు తన శక్తిని దూరమైన జనములకు కూడ స్పష్టమగునట్లు, అవును, దాని సమాచారము కడపటి ప్రాంతములలోనికి సహితము చొచ్చునట్లు ప్రయోగించుచు వారికి అట్టి విమోచకుడగును. ద్వీపములు అనుటచే ప్రవక్తలు సముద్రమునకు ఆవలనున్న దేశములను భావింతురు; ఈ విధముగా యూదులు ఇటలీ, స్పెయిను, గ్రీసు, ఫ్రాన్సు దేశములను ద్వీపములని పిలిచిరి. కాబట్టి ఇక్కడ ప్రవక్త దూరమైన ద్వీపములు అనుటచే యూదయకు దూరముగానున్న లోకములోని సమస్త ప్రాంతములను, విశేషముగా సముద్రమునకు ఆవలనున్నవాటిని భావించుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన ఇశ్రాయేలును చెదరగొట్టినవాడు వానిని సమకూర్చును అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యము విడుదల నిరీక్షణను స్థిరపరచుచున్నది; ఏలయనగా వారి చెర తన స్వహస్తముచేత విధింపబడిన శిక్షయై యుండెను గనుక దేవుడు తన జనులను సులభముగా విమోచింపగలడు. కల్దీయులు తమ సొంత పరాక్రమముచేత వారిమీద జయము పొందియుండినయెడల, వారు తమ విడుదలను గూర్చిన సమస్త నిరీక్షణను విడిచిపెట్టియుండవచ్చును. కాబట్టి తాను స్వయముగా కలుగజేసిన గాయములను తాను స్వస్థపరచగలడు గనుక నిరీక్షణ కలిగియుండుడని దేవుడు ఇక్కడ జనులను హెచ్చరించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “మిమ్మును చెరలోనికి తరిమినవాడను నేనే, మిమ్మును తిరిగి రప్పించుటకు నేను శక్తుడను కానా? మీ శత్రువుల బలముచేత మీరు కొనిపోబడియుండినయెడల, ఇప్పుడు మీకు విడుదలను గూర్చిన నిరీక్షణ ఏమియు లేకపోవచ్చును; అయితే నా నీతియుక్తమైన తీర్పు ద్వారా తప్ప ఏదియు జరుగలేదు గనుక, కనికరము మీ సమస్త కీడులకును ఔషధమును తేగలదు.” కల్దీయులు తన జనులను శిక్షించుచున్నప్పుడు తాను వారికి అనుమతించినంతమట్టుకే తప్ప తమ సొంత శక్తిచేత ఏమియు సంపాదింపలేదు గనుక, వారి విడుదల సులభముగా జరుగగలదని దేవుడు చూపించుచున్నాడు. కాబట్టి తాను చెదరగొట్టెను గనుక వారిని సమకూర్చను గలడని ఆయన వ్యతిరేకములనుండి తర్కించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు మనుష్యుల ఇష్టానుసారముగా చెదరగొట్టబడియుండినయెడల, వారి విడుదల దేవుని శక్తికి మించినదిగా కనబడియుండవచ్చును; అయితే ఆయనే వారిని శిక్షించెను గనుక, నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, తన స్వహస్తముచేత కలుగజేసిన గాయములను ఆయన స్వస్థపరచగలడు.

దీనినుండి ప్రయోజనకరమైన ఒక సిద్ధాంతమును గ్రహింపవచ్చును: దేవుడు వారిని చెదరగొట్టెనని జ్ఞాపకము చేయుట ద్వారా ప్రవక్త జనులను మారుమనస్సునకు ఆహ్వానించుచున్నాడు; ఏలయనగా దౌర్భాగ్యులైన జనులు దీనిని ఎరిగి దానిని గూర్చి పూర్తిగా నిశ్చయత కలిగియుండనియెడల, వారు దేవుని కనికరమును ఆశ్రయించియుండరు, ఆయనను లక్ష్యపెట్టియుండరు, విడుదలను గూర్చి నిరీక్షణ కలిగియుండరు. కాబట్టి జనులు తమకు అర్పింపబడిన విడుదలను హత్తుకొనునట్లు మారుమనస్సు తగిన క్రమములో ముందుగా రావలసియుండెను. ఇశ్రాయేలును చెదరగొట్టినది దేవుడే అని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణమిదే. నేను చెప్పినట్లు ఆయన వ్యతిరేకములనుండి తర్కించుచున్నాడు నిజమే; అయినను తాము న్యాయమైన శిక్షను అనుభవించుచున్నారని జనులు ఎరుగునట్లు, నేను ఇప్పుడు చెప్పిన హెచ్చరికను ఈ వాక్యము నిస్సందేహముగా కలిగియున్నది; ఏలయనగా వారు చెరలోనికి తరుమబడినది యాదృచ్ఛికముగా గాని మనుష్యుల ఇష్టముచేత గాని కాదు, దేవుని నీతియుక్తమైన తీర్పుచేతనే.

తరువాత గొఱ్ఱెల కాపరి తన మందను కాపాడునట్లు ఆయన వారిని కాపాడును అని ఉన్నది. దేవుని కటాక్షము క్షణికమైనది కాదనియు, వారి విడుదల అంతమువరకు కొనసాగు రక్షణకు ఆరంభమై యుండుననియు ప్రవక్త ఇక్కడ చూపించుచున్నాడు; దీనిని ఎరుగుట మిక్కిలి అవసరము; ఏలయనగా దేవునిచేత ఒక్కసారి విడిపింపబడుట మనకు ఏమి ప్రయోజనము? అట్లయిన మన రక్షణ శీఘ్రముగా విఫలమగును. అయితే ఆయన మనయెడల తన కటాక్షమును కొనసాగించుటకును, మనకు నిత్యమైన కాపుదలగాను కాపరిగాను ఉండుటకును, ఈ ఉద్దేశముతో మన శత్రువుల నిరంకుశత్వమునుండి దేవునిచేత మనము విడిపింపబడితిమని వినునప్పుడు, ఇది నమ్మికకు దృఢమైన ఆధారము. కాబట్టి ప్రవక్త తన జనుల విడుదలను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, అదే సమయములో దేవుడు వారికి కాపరిగా ఉండుననియు, తన జనులను నిత్యము కాపాడి సంరక్షించుననియు చేర్చుటకు కారణమిదే. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:11

11. యెహోవా యాకోబును విమోచించుచున్నాడు, అతనికంటె బలవంతుని చేతిలోనుండి అతని విడిపించుచున్నాడు.

11. Quia redimet Jehova Jacob et redimet e manu (est quidem aliud verbum, sed idem significat, {}פדה{ }נאלredemit e manu) potentis (vel, robusti) prae ipso.

ఆయన అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. తన జనులను విడిపించుట దేవునికి కష్టమైనట్టియు శ్రమతో కూడినట్టియు పని కాదని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; ఇప్పుడు ఆయన యెహోవా తన జనులను విమోచించును, వారికంటె బలవంతుని చేతిలోనుండి వారిని విమోచించును అని చెప్పుచున్నాడు. భక్తుల మనస్సులను క్రుంగదీయగల సందేహమును యిర్మీయా మరల అడ్డగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ తలంపు వారికి ఎల్లప్పుడును మరల మరల వచ్చుచుండెను, “దేవుడు మనలను ఎట్లు విమోచింపగలడు? ఆయన కల్దీయులను అడ్డగించియుండవచ్చును నిజమే, అయితే ఇప్పుడు వారు తూర్పు దేశమంతటిని ఏలుచున్నారు; ఈ సామ్రాజ్యము లోకమంతయు మ్రింగివేయబడిన అగాధమువంటిది: దేవుడు కల్దీయుల అధికారమును ఈ విధముగా హెచ్చించెను గనుక మనము పూర్తిగా నిరీక్షణలేనివారము.” కాబట్టి తమకు తోచగల సమస్త ఉపాయములతో ఈ కీడును పోల్చిచూచినప్పుడు వారు నిరాశచెందియుండవచ్చును. అయితే దేవుడు కల్దీయులకంటెను సమస్త ఇతర శత్రువులకంటెను బలవంతుడై యుండునని తాను ఇప్పుడే చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ స్థిరపరచుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “మీ శత్రువులు బలవంతులైనను, మీరు తోడేళ్ల దవడలలోని గొఱ్ఱెలవలె ఉన్నను, దేవుడు మిమ్మును విమోచింపకుండ ఏదియు అడ్డగింపజాలదు.”

254 ఈ రెండు క్రియాపదముల మధ్య భేదము ఇది అని కనబడుచున్నది: {{פדה అనగా బలముచేత గాని విమోచనక్రయధనముచేత గాని తప్పించుట, స్వతంత్రునిగా చేయుట, విడిపించుట; అయితే {}גאל అనగా ఒకనికి హక్కుగలదానిని తిరిగి సంపాదించుట, ఇదియు బలముచేత గాని విమోచనక్రయధనముచేత గాని జరుగును. కాబట్టి మొదటిది సూచింపని ఒక స్వామ్యమును లేక హక్కును రెండవది సూచించుచున్నది, — ఏలయనగా యెహోవా యాకోబును విడిపించును, అతని సొంత చేతికంటె బలమైన చేతినుండి అతనిని తిరిగి సంపాదించును. ఇక్కడ బలముచేత జరుగు విడుదల ఉద్దేశింపబడెనని నిస్సందేహము; యాకోబును తనకంటె బలమైన చేతి పట్టునుండి విడిపించుటలో దేవుడు తన స్వంత హక్కును స్థాపించుకొనుచుండెనని సూచించుచున్నందున రెండవ క్రియాపదము మిక్కిలి గమనార్హమైనది. — సం.

దేవుడు తన ప్రవక్తల ద్వారా తరచుగా చెప్పునదియు ఇదే భావముతో ఉన్నది, “మీరు ఊరకయే అమ్మబడితిరి, రూకలు లేకుండనే విమోచింపబడుదురు,” (యెషయా 52:3) ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “కల్దీయులకు నేను ఏమియు చెల్లింప బద్ధుడను కాను, ఏలయనగా ఒప్పందము ద్వారా అన్నట్లు నేను మిమ్మును వారికి అమ్మలేదు, మీ పాపములనుబట్టియే మిమ్మును అమ్మితిని; వారైతే నాకు ఏ వెలయు ఇయ్యలేదు: కాబట్టి నా చిత్తమునకు విరోధముగా వారు మీ విడుదలను అడ్డగింపగలరన్నట్లు ఏదియు మిమ్మును భయపెట్టకుండును గాక.” అది ఎట్లు? “మిమ్మును నిర్బంధించుటకు వారికి ఏ హక్కును లేదు; కాబట్టి మీరు నా కటాక్షమును అంగీకరించినయెడల చాలు, అంత భయంకరముగా కనబడు మీ శత్రువుల బలము మీ విమోచనను అడ్డగింపదు.” కల్దీయులు ఇశ్రాయేలీయులకంటె బలవంతులు లేక శక్తిమంతులు అని ఆయన చెప్పుటకు కారణమిదే.

ఈ సత్యము ఈ దినమున మనకు కూడ కొద్ది ప్రయోజనకరమైనది కాదు; ఏలయనగా మన శత్రువుల బలము ఎంత గొప్పదో మనము ఆలోచించునప్పుడు నిరాశ మన మనస్సులను ముంచివేయక తప్పదు; అయితే ఈ వాగ్దానము మనకు సహాయముగా వచ్చుచున్నది — మనుష్యుల శక్తి తన కార్యమును అడ్డగింపకుండను ఆలస్యముచేయకుండను ఉండునట్లుగా తాను తన జనులకు విమోచకుడై యుందునని దేవుడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:12

12. వారు వచ్చి సీయోను శిఖరముమీద ఉత్సాహధ్వని చేసెదరు; యెహోవా అనుగ్రహించు మేలును, అనగా గోధుమలను క్రొత్త ద్రాక్షారసమును తైలమును గొఱ్ఱె మేకల పిల్లలను పశువుల దూడలను అనుభవించుటకై వారు ప్రవాహమువలె వచ్చెదరు; వారి ప్రాణము నీరు కట్టిన తోటవలె నుండును; వారు ఇక ఎన్నడును దుఃఖపడరు.

12. Et venient et laudabunt in excelso Zion, et confluent ad beneficentiam Jehovae, ad triticum et ad vinum et ad oleum, et ad gregem pecudum (ad verbum, filios ovium) et armenti (vel, pecoris; distinguit oves et arietes a bobus et vaccis) et erit anima eorum quasi hortus irriguus, et non adjicient ad dolendum (vel, lugendum) amplius.

వారు సీయోను శిఖరముమీద స్తుతులు పాడుటకు వచ్చెదరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఈ మాటలచేత యిర్మీయా దేవాలయము యొక్క పునరుద్ధరణను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా అట్లు కానియెడల యూదులు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చుట గొప్ప ప్రాముఖ్యము గలది కాకపోయెడిది; అంతేగాక వారు నెమ్మదిని ధనమును సుఖములను మాత్రమే లక్ష్యపెట్టినయెడల, వారు కల్దీయలోనే నిలిచియుండుట వారికి మేలై యుండెడిది; ఏలయనగా కల్దీయ యొక్క సారము రమ్యత ఎంత గొప్పవో మనకు తెలియును. కాబట్టి భూసంబంధమైన క్షయమైన జీవితపు మేళ్ల విషయములో అక్కడ నివసించుట యూదులకు ఎక్కువ లాభకరమై యుండెడిది; అయితే వారు అన్యజనులనుండి వేరుపరచబడి దేవుని సరిగా ఆరాధించుటకును, తమ పరలోక విశ్రాంతిని లక్ష్యపెట్టుచు లోకములో పరదేశులై యుండునట్లుగా వాగ్దానము చేయబడిన స్వాస్థ్యములో నివసించుటకును వారు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి రావలెనని ముఖ్యముగా ఎదురుచూడవలసియుండెను.

కాబట్టి దేవుని ఆరాధన పునరుద్ధరింపబడుటను గూర్చిన ఈ వాగ్దానము చేర్చబడకపోయినయెడల, జనుల తిరిగిరాకను గూర్చి ఇంతవరకు చెప్పబడినది ప్రాముఖ్యము లేనిదై యుండెడిది.

అదే సమయములో వారు ఏ ఉద్దేశముకొరకు స్వతంత్రులుగా చేయబడవలసియుండిరో, అనగా వారు సీయోను శిఖరముమీద స్తుతులు పాడునట్లు అని చూపించుట ద్వారా ఆయన ఇశ్రాయేలీయులను కృతజ్ఞతకు హెచ్చరించుచున్నాడు. ఆ కొండ శిఖరముమీద దేవాలయము కట్టబడెనని మనకు తెలియును. అయితే యూదులు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కృతజ్ఞత స్వేచ్ఛగా వెలిబుచ్చబడెను గనుక ప్రవక్త ఎత్తును, లేక ఉన్నతస్థలమును పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు చెరలో జీవించినంతకాలము మూగవారివలె ఉండిరి. అందుచేత కీర్తనలలో ఇట్లు చెప్పబడెను, “అన్యదేశములో దేవునికి కీర్తన ఎట్లు పాడగలము?”

(కీర్తనలు 137:4)

పూర్తి స్వాతంత్ర్యము వారికి అనుగ్రహింపబడకపోయినయెడల, వారు తిరిగి వచ్చిన తరువాత కూడ భయపడుచునే యుండియుండవచ్చును. కాబట్టి వారు ఈ కటాక్షమును ఒక మరుగైన మూలలో గాక, తమ స్వరము దూరముగాను విస్తారముగాను వినబడునట్లు సీయోను ఉన్నతస్థలముమీద కొనియాడుదురని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త సూచించు మేలు ఇదే.

మరియు యెహోవా అనుగ్రహించు మేలునకు, గోధుమలకును ద్రాక్షారసమునకును తైలమునకును వారు ప్రవాహమువలె వచ్చెదరు అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్తల మధ్య సాధారణమైన ఈ మాటలాడు విధానమును విశేషముగా గమనింపవలెను. వారు క్రీస్తు రాజ్యమును మొరటైన జనుల గ్రహింపునకు తగిన విధముగా వర్ణింతురు, అందుచేత బాహ్యమైన పోలికలను వారియెదుట ఉంచుదురు; ఏలయనగా క్రీస్తు రాజ్యము విషయమైనప్పుడు బంగారమును, వెండియు, ప్రతి విధమైన ఐశ్వర్యమును, గొప్ప వైభవమును గొప్ప అధికారమును కూడ పేర్కొనబడును; ఏలయనగా లోకమునకు అతీతమైనదియు పైనున్నదియు మానవ మనస్సుచేత వెంటనే గ్రహింపబడజాలదని మనకు తెలియును. మనము ఇక్కడ చెరసాలలలో మూయబడినట్లున్నాము — నేను మన శరీరములను గూర్చి చెప్పుట లేదు; అయితే మనము భూమిమీద పరవాసులమై యున్నంతకాలము, దేవుని పరలోక మహిమవరకు చొచ్చుకొనిపోవునంతగా మన మనస్సులను పైకి లేపలేము. కాబట్టి క్రీస్తు రాజ్యము ఆత్మసంబంధమైనదియు పరలోకసంబంధమైనదియునై యున్నందున, ఆయన మన తలంపులను పైకి లేపితేనే తప్ప, ఆయన అట్లు క్రమక్రమముగా చేయుచున్నట్లు, అది మానవ మనస్సులచేత గ్రహింపబడజాలదు. కాబట్టి ప్రవక్తలు క్రీస్తు రాజ్యమును భూసంబంధమైన రాజ్యములతో పోల్చి వర్ణించుటకు కారణమిదే. అంతేగాక తరువాత సువార్తలో స్పష్టముగా బయలుపరచబడినదానిని దేవుడు ఛాయలతో కప్పియుంచినప్పుడు పాత నిబంధనలో ఒక ప్రత్యేకత ఉండెనని మనకు తెలియును; క్రీస్తునందు ఆకాశములు మనకు తెరువబడియున్నవి.

కాబట్టి సత్యమును ఈ రీతిగా తెలియజేయుట ఇప్పుడు మనకు అనవసరమైనది మాత్రమే గాక హానికరమైనది కూడ యగును; ఏలయనగా అది పరలోకసంబంధమైనవాటిని అనుభవించుటనుండి మనలను వెనుకకు లాగును. మన స్థితికిని ప్రాచీన జనుల స్థితికిని మధ్యనున్న భేదమును మనము గుర్తింపవలెను. వారు ధర్మశాస్త్రము క్రింద నుండి, బాలశిక్షకుని క్రింది బాలురైయుండిరనియు, మనమైతే పెద్దవారమైతిమనియు, కాబట్టి పితరులు జీవించిన దాస్యము క్రీస్తు రాకడచేత అంతమొందెననియు పౌలు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. (గలతీయులకు 3:23-25)

దావీదు ఆత్మయొక్క విశేషమైన వరముతో అలంకరింపబడినను, అతడు తన సొంత పరిమితులలోనే నిలిచియుండెను; ఏలయనగా ఆ కాలమందు బోధించు విధానము బాలురకు తగినదిగా నుండునట్లు దేవుడు తన సంఘమును పరిపాలింప నుద్దేశించెనని అతడు ఎరిగియుండెను. అయితే ఇప్పుడు మనము క్రీస్తునందు పెద్దవారమైన తరువాత, సాదృశ్యములును బాహ్యమైన ప్రతిరూపములును నిలిచిపోయినవి; పౌలు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నట్లు, దైవభక్తి ఇప్పటి జీవమును గూర్చియు రాబోవు జీవమును గూర్చియు వాగ్దానములు గలదైనను, (1 తిమోతికి 4:8) మనము ప్రాథమికమైన ఆ సిద్ధాంతమునకు పైగా లేవవలెను.

కాబట్టి ప్రవక్తలు విశ్వాసులకు ద్రాక్షారసమును, నూనెను, గోధుమలను వాగ్దానము చేయునప్పుడు, బాల్యదశయొక్క స్థితికిని గ్రహింపునకును తగినట్లుగా, వారి మనస్సులను క్రమక్రమముగా మెల్లమెల్లగా ఉన్నతమైనవాటియొద్దకు లేవనెత్తుటయే వారి ఉద్దేశ్యము.

ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపవలసినది; ఏలయనగా అనేకులైన అపవిత్రులు ఇట్టి వాక్యములను చదువునప్పుడు, ఆ జనులు ప్రస్తుత సుఖములకే అలవాటుపడిరనియు, యూదులందరును తమ ఆకలికి దాసులైయుండిరనియు, దేవుడు వారిని పందులనువలెను ఎద్దులనువలెను మేపెననియు తలంచుదురు. అయితే అట్టి అభిప్రాయము బొత్తిగా అసహ్యింపదగినది; ఏలయనగా దానిని కలిగియుండువారు, మన నిరీక్షణయే నిరీక్షణగా గలిగి, అపొస్తలుడు మనకు చెప్పుచున్నట్లు ఈ లోకములో పరదేశులైయుండి, (హెబ్రీయులకు 11:13) నిత్యమైన స్వాస్థ్యము కొరకు ఎల్లప్పుడును ఎదురుచూచిన పితరులకు మిక్కిలి ఘోరమైన అన్యాయము చేయుట మాత్రమే గాక, సంఘశరీరమును విడదీసి, అనేక యుగముల పొడవున పూర్వము అనుగ్రహింపబడిన దేవుని కృపను ఆర్పివేయుచున్నారు; అయినను క్రీస్తు రాకడయందే దేవుడు తన నిత్యరక్షణను మనుష్యులకు ప్రకటింప మొదలుపెట్టెను. అయితే పరిశుద్ధులైన పితరులు తమ తలంపులను ఈ లోకమునకే పరిమితము చేసికొనునంత పశుప్రాయమైన మనస్సులు గలవారు కారని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా తాము కడపట పరలోకజీవమును అనుభవించునట్లు దేవునిచేత దత్తత చేయబడితిమని వారు ఎరిగియుండిరి; కాబట్టి వారు తమ్మును తాము పరవాసులని పిలుచుకొనిరి. కనాను దేశములో చాలకాలము నివసించిన యాకోబు, తన జీవితమంతయు ఎడతెగని యాత్రయైయుండెనని చెప్పుచున్నాడు. (ఆదికాండము 47:9) వారు ఈ లోకములో పరదేశులైయుండిరి గనుకనే దేవుడు వారిని తన పిల్లలనుగా ఒప్పుకొనెనని చెప్పునప్పుడు, అపొస్తలుడు దీనిని జ్ఞానయుక్తముగా గమనించుచున్నాడు. (హెబ్రీయులకు 11:13) కాబట్టి పరిశుద్ధులైన పితరులకు, మనము ఇప్పుడు సువార్తనుండి పొందుచున్న నిరీక్షణయే యుండెను, ఏలయనగా వారికిని అదే క్రీస్తు ఉండెను. అయితే భేదమేమనగా, దేవుడు అప్పుడు తన కృపను దృశ్యమైన సాదృశ్యముల క్రింద కనుపరచెను, కాబట్టి అది మరి మరుగైనదిగా నుండెను; ఇప్పుడైతే సాదృశ్యములును ఛాయారూపములును నిలిచిపోయినవి, క్రీస్తు బయలుదేరి మనకు మరింత స్పష్టముగా ప్రత్యక్షమాయెను. కాబట్టి దేవుడు తన కృపలో పాలుపొందుటకు మనలను ఆహ్వానించునప్పుడు, మనము మేపబడుటకును కడుపు నింపబడుటకును వెదకకుండునట్లు, ఈ సిద్ధాంతమును జ్ఞానయుక్తముగా మన ప్రయోజనమునకు అన్వయించుకొనవలెనని నేను చెప్పితిని. మన నిరీక్షణ ఈ లోకమునకే పరిమితమైయుండినయెడల, మనుష్యులందరిలో మనమే మిక్కిలి దౌర్భాగ్యులమని మనము ఎరిగియుండవలెను; అయినను ఆ కాలమందు ఈ బోధనా విధానము మిక్కిలి అవసరమైయుండెను, ఏలయనగా ముందు చెప్పబడినట్లు, జనుల తిరుగుప్రయాణము దానిని కోరెను.

255 ఇక్కడ “కూడివచ్చుట” అని అనువదింపబడిన {{גהרఅను క్రియకు మరియొక అర్థము కలదు, అనగా “వెలిగింపబడుట” లేక ప్రకాశింపబడుట, (కీర్తనలు 34:5 చూడుడి;) మరియు లేఖనములో వెలుగు అనగా ఆదరణ, ఆనందము, లేక అనుభవము అని అర్థము. సిరియాక్ అనువాదమును టార్గుమును దానిని ఈ అర్థముననే తీసికొనుచున్నవి; ఇక్కడ ఇయ్యబడిన అర్థముకంటె ఇది తరువాత వచ్చు మాటలకు మరింత తగియున్నది, — మరియు యెహోవా దయనుబట్టి వారు ఆదరింపబడుదురు, ధాన్యముచేతను క్రొత్త ద్రాక్షారసముచేతను నూనెచేతను, గొఱ్ఱెల మందలయొక్కయు పశువుల మందలయొక్కయు పిల్లలచేతను; వారి ప్రాణము నీరు కట్టిన తోటవలె నుండును, వారు ఇక ఎన్నడును ఆకలిగొనరు. లేక, వారు ఇక ఎన్నడును కొరత అనుభవింపరు. — సం.

కాబట్టి, వారు యెహోవా మంచితనమునకును, ద్రాక్షారసమునకును, నూనెకును, గోధుమలకును కూడివచ్చెదరని చెప్పుటచేత, ఆహారము మరియు సమృద్ధికంటె మరి శ్రేష్ఠమైనదియు ఉన్నతమైనదియు వాగ్దానము చేయబడుచున్నదనియు, ఇంకను ఛాయలలోను మరుగులోను చుట్టబడియున్న క్రీస్తుయొక్క ఆత్మసంబంధమైన రాజ్యమునకు జనులు క్రమక్రమముగా ఎక్కిపోవునట్లు, ఆత్మసంబంధమైనది ఈ సాదృశ్యముల క్రింద తెలియజేయబడుచున్నదనియు మనము ఇప్పుడు తెలిసికొందము.

తరువాత అతడు, వారి ప్రాణము నీరు కట్టిన తోటవలె నుండును అని చేర్చుచున్నాడు. వారి సమృద్ధి నిరంతరముగా నుండునని అతడు సూచించుచున్నాడు. ఫలవంతమైన సంవత్సరము వచ్చినప్పుడు ఫలములు నిజముగా విస్తారముగా నుండును, ద్రాక్షారసమును గోధుమలును అవసరమునకు మించి యుండును; కాని ఫలవంతమైన సంవత్సరము తరువాత నిస్సారత వచ్చి, మునుపటి సమృద్ధిని మింగివేయును; మనుష్యులు తమ కృతఘ్నతచేత దేవుని ఆశీర్వాదమును తరిమివేయుచున్నట్లుండుటచేత, అది ఎడతెగని ప్రవాహముగా వారియొద్దకు ప్రవహింపకుండునట్లు ఇది తరచుగా సంభవించును; అయితే జనుల ప్రాణములు నీరు కట్టిన తోటలవలె నుండునని దేవుడు ఇక్కడ వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు కొంచెము కాలము మాత్రమే తృప్తిపరచబడక, ఏ సమయమందును కొరతకైనను కరవుకైనను ఏ లోపమునకైనను గురికాకుండవలసియుండిరి.

మరియు అతడు, వారు ఇక ఎన్నడును దుఃఖింపరు అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు వివిధములైన వాక్యరీతులను వాడుచు అదే సంగతిని స్థిరపరచుచున్నాడు; అయితే అతని భావము సారాంశముగా ఇదియే, దేవుని ప్రజలు విడుదల చేయబడినప్పుడు, విశ్వాసులు మనుష్యులకు సాధారణమైన దుర్దశలకు లోనుకాకుండునట్లు దేవుని ఆశీర్వాదము వారియెడల కొనసాగింపబడును. ఈ లోకములో మన స్థితి ఎట్టిదో మనకు తెలియును, ఏలయనగా ప్రతి గడియయందును, కాదు, దాదాపు ప్రతి క్షణమందును, మన సంతోషము దుఃఖముగాను మన నవ్వు కన్నీళ్లుగాను మార్చబడుచున్నది. అయితే తన సంఘమునకు సంతోషించుటకు నిరంతర కారణము కలుగునంతగా తాను దానియెడల కటాక్షము చూపెదనని దేవుడు ఇక్కడ వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ఇది ఎట్లు జరుగునో మనము సులభముగా గ్రహింపలేము; ఏలయనగా దేవుడు క్రీస్తునందు పరలోకజీవముయొక్క ఐశ్వర్యములను మనకు స్పష్టముగా విప్పి చూపినను, మనము ఎల్లప్పుడును భూమిమీదనే ప్రాకుచున్నాము. కాబట్టి భక్తులయొక్క నిజమైన వాస్తవమైన ధన్యతను గూర్చి మాటలాడు ఈ వాక్యములలో ఇమిడియున్నదానిని మనము అందుకొనలేకపోవుచున్నాము. అయినను మనము ముఖ్యముగా మన సంతోషమును నిరంతరమైనదిగా ఎంచుకొనవలెను; ఏలయనగా మనకు ఏ కీడులు సంభవించినను, దేవుడు తన కృపచేత మనమీద ప్రకాశించుచున్నాడు, ఈ విధముగా పౌలు రోమీయులకు 8:28 లో మనకు చెప్పుచున్నట్లు, సమస్తమును మన మేలు కొరకే పరిణమించుచు మన రక్షణకు సహాయకరములగుచున్నవి. ఈ విధముగా, అతడు ఐదవ అధ్యాయములో కూడ మనకు బోధించుచున్నట్లు, మనము శ్రమలయందును బాధలయందును అతిశయించుట మానము; చలిమీదను వేడిమీదను, దిగంబరత్వముమీదను ఇతర సమస్త కీడులమీదను, మరణముమీద కూడను జయోత్సవము చేయుటకు మనము ధైర్యపడుచున్నాము.

256 ఇక్కడ వాడబడిన {,{דאבఅను క్రియకు దుఃఖించుట లేక “వ్యసనపడుట” అని అర్థము కాదు, టార్గుము దానికి ఈ భావమునే ఇచ్చుచున్నను. సెప్టువజింటు, వల్గేటు దానిని “ఆకలిగొనుట” అని అనువదించుచున్నవి. పార్క్‌హర్స్ట్ ప్రకారము దాని నిజమైన అర్థము, “అలసటచేతనైనను ఆకలిచేతనైనను భయముచేతనైనను సొమ్మసిల్లుట లేక క్షీణించుట.” బ్లేనీ, “ఆకలిచేత క్షీణించుట” అని అనువదించుచున్నాడు. మునుపటి అధోజ్ఞాపికను చూడుడి. — సం.

అయితే క్రీస్తు రాజ్యము ఇక్కడ మనలోను లోకములోని మిగిలిన భాగములోను ఆరంభమగుచున్నది మాత్రమేనని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; కాబట్టి ప్రవక్తలు అంత ఉన్నతమైన మాటలతో పొగడుచున్న మేళ్లను మనము ఇంత కొంచెముగా రుచిచూచుట ఆశ్చర్యము కాదు. కాబట్టి దేవుడు మనము కోరుకొనుదానికంటె కఠినముగా మనతో వ్యవహరించునప్పుడు, ఈ విధమైన శోధన లోపలికి ప్రాకినయెడల, “దీని భావమేమి? నీవు దేవుని పిల్లలలో ఒకడవైయుండినయెడల, ఆయన తాను వాగ్దానము చేసినట్లు నీయెడల దయతో వ్యవహరింపడా? నీవు తరచుగా కొరతలో నుండుచున్నావు గనుక, గోధుమలయొక్కయు ద్రాక్షారసముయొక్కయు నూనెయొక్కయు ఆ సమృద్ధి ఎక్కడ? నీవు ఎల్లప్పుడును దారిద్ర్యములోనే జీవించుచున్నావు, రేపటికి నీకు మరి మేలైనదేదియు కనబడుటలేదు, ఏలయనగా నీవు ఇప్పుడు దోచుకొనబడి నిస్సారమైన దేశమునకు వచ్చియున్నావు,” — ఇట్టి శోధన, నిన్ను నిరాశకు ఈడ్చునట్టిది, లోపలికి ప్రాకినప్పుడు, ఈ సిద్ధాంతము నీ మనస్సునకు రానిమ్ము, “దేవుని రాజ్యము నీయందు సంపూర్ణము చేయబడినదా?” మనలో ఒక్కడైనను దేవుని రాజ్యములోనికి ఇంచుమించుగానైనను ప్రవేశింపనియెడల, దేవుడు తన ప్రజలకు వాగ్దానము చేసిన మేళ్లన్నిటిలో మనము పాలివారము కాకపోవుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా క్రీస్తు రాజ్యము మనలో బలహీనమైనదియు దుర్బలమైనదియునైయుండినయెడల, దేవునియందు అపనమ్మికకు మనలను శోధించు ఆ దారిద్ర్యములో మనము జీవించుట న్యాయమే; సర్వలోకము విషయములోను అదే రీతిగా నున్నది. కాబట్టి మనుష్యులు అంత గొప్ప దయను పొందుటకు సమర్థులు కానప్పుడు, క్రీస్తు రాజ్యము క్రింద తాను వాగ్దానము చేసినదానిని దేవుడు నెరవేర్చకపోవుటను గూర్చి ఆశ్చర్యపడుటకు కారణము లేదు; ఏలయనగా “నీ నోరు విశాలముగా తెరువుము, నేను దానిని నింపెదను” అని వ్రాయబడియున్నది. (కీర్తనలు 81:10)

అయితే మనము మనలోనే సంకుచితులమైయున్నాము; కాబట్టి దేవుని దాతృత్వముయొక్క అతి చిన్న బిందువులు సహితము మనయొద్దకు అరుదుగా వచ్చుచున్నవి. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:13

13. ఆ కాలమున కన్యక నాట్యమాడుచు సంతోషించును, యౌవనులును వృద్ధులును కూడ సంతోషించుదురు; నేను వారి దుఃఖమును సంతోషముగా మార్చెదను, వారిని ఆదరించి, వారి దుఃఖము పోగొట్టి వారిని సంతోషపరచెదను.

13. Tunc laetabitur virgo (aut puella) in choro et adolescentes (vel, electi; sed significat proprie adolescentes) et senes pariter; et convertam luctum eorum in gaudium, et consolabor eos et exhilarabo a suo dolore.

ఇది మునుపటి వచనమును స్థిరపరచుచున్నది; ఏలయనగా సంతోషము యౌవనస్త్రీలకును యౌవనపురుషులకును వృద్ధులకును సమానముగా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు సంతోషముయొక్క నిరంతరత్వమును గూర్చి మాటలాడెను; అయితే ఇప్పుడు ఈ సంతోషమును స్త్రీపురుషులైన ఇరు లింగములకును, సమస్త వయస్సులవారికిని విస్తరింపజేయుచున్నాడు.

నాట్యమును గూర్చి మనము మరియొక చోట మాటలాడితిమి, — లోకము తన ఉల్లాసములో మునిగియుండు ఆ కామవికారమునకు అనుమతి యియ్యబడలేదు; అపవిత్రులైతే తమ సంతోషములో ఏ మితమును ఎరుగరు. ప్రవక్తలు సాధారణమైన వాక్యరీతిని అనుసరించిరి; నిజముగా ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని స్తోత్రములను ఆచరించునప్పుడు తమ నాట్యములను కలిగియుండిరి; అయితే అది పవిత్రమైనదియు మర్యాదగలదియునైన సంతోషము, ఔను, పరిశుద్ధమైన సంతోషము, ఏలయనగా అది దేవుని ఆరాధించు ఒక విధానము. అయినను, అనేక ఇతర స్థలములలో వలెనే, యౌవనస్త్రీలును యౌవనపురుషులును నాట్యమాడుచు సంతోషించుదురని చెప్పునప్పుడు, ప్రవక్త జనుల సాధారణ ఆచారముల ప్రకారము మాటలాడుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, నేను వారి దుఃఖమును సంతోషముగా మార్చెదను, వారిని ఆదరించి వారి వ్యసనమునుండి వారిని ఉల్లసింపజేసెదను అని చేర్చుచున్నాడు. వారి వ్యసనము దేవుడు వారికి వాగ్దానము చేసిన మంచితనమును రుచిచూడకుండ వారి మనస్సులను అంతగా చీకటిపరచకుండునట్లు, ఇక్కడ ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయుల తలంపులను అప్పుడు వారికి కలిగియున్న కీడులనుండి మరలించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రస్తుత కీడులయొక్క అనుభూతి వారు దేవునియొద్దకు వచ్చి ఆయన దయను పొందకుండ ఆటంకపరచకుండునట్లు, అతడు వారి వ్యసనమును దుఃఖమును గూర్చి మాటలాడి, తన ప్రజలను విడిపించి వారి పూర్వస్థితికి వారిని మరల తెచ్చుట ఆయనకు ఇష్టమైనప్పుడు, ఆ మార్పు దేవుని హస్తముచేత సులభముగా చేయబడుననియు, ఈ విధముగా క్రీస్తు పరిపాలన క్రింద వారి సంపూర్ణ ధన్యత కలుగుననియు సూచించుచున్నాడు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము ఇంకను మా యాత్రాస్థితిలోనే యున్నాము గనుకను, మాకు అవసరమని నీవు ఎరిగినట్లుగా నీవు మమ్మును నీ మంచితనములో పాలివారినిగా చేయుచున్నావు గనుకను, — ఓ దేవా, మేము నీ ఉపకారములచేత ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకము చేయబడినవారమై, ఉన్నతమైనవాటికొరకు ఆశపడునట్లును, మేము పోరాడవలసిన సమస్త శోధనల మధ్యను మా యెదుట ఉంచబడిన గురియొద్దకు సాగిపోవునట్లును, ఇప్పుడు కొన్ని కణములు మాత్రమే మా కన్నుల యెదుట ప్రకాశించుచున్న పరలోకమందలి ఆ సంపూర్ణ ధన్యతకొరకు ఎదురుచూచుచు, ఈ విధముగా నీ కుమారుని ధ్వజము క్రింద యుద్ధము చేయుచు, ఆయన రక్తముచేత సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన జీవములో మా కొరకు జయోత్సవము సిద్ధపరచబడియున్నదని సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట ఇరువదియవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 31:14

14. క్రొవ్వుతో యాజకుల ప్రాణమును తృప్తిపరచెదను, నా జనులు నా మేలుతో తృప్తిపొందెదరు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

14. Et satiabo animam sacerdotum pinguedine, et populus meus beneficentia mea salvabitur, dicit Jehova.

ఈ వచనము మునుపటిదానితో జతపరచబడియున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త జనులందరిని గూర్చి సాధారణముగా చెప్పినదానిని ఇప్పుడు యాజకులను గూర్చి ప్రత్యేకముగా ప్రకటించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు జనులకు హృదయమువంటివారై యుండిరి; ఈ క్రమముచేత దేవుడు తన దయను సజీవముగా చిత్రించి చూపెను. లేఖనము తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకు దేవుని ఆశీర్వాదమును తెలియజేయునప్పుడు, అనేక స్థలములనుండి కనబడుచున్నట్లు, విశేషముగా యాజకులను గూర్చి మాటలాడుటకు కారణమిదే.

కాబట్టి దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులందరియెడల భేదము లేకుండ దాతృత్వము చూపుననియు, అయితే ఆయన విశేషమైన దయ యాజకులయెడల ప్రస్ఫుటముగా కనబడుననియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా యాజకత్వము లేకుండ జనుల స్థితి సంపూర్ణముగా నుండదు, యాజకత్వము దానికి ప్రాణమువంటిదై యుండెను. తాను ఎట్లు ప్రార్థింపబడవలెనో ఆరాధింపబడవలెనో దేవుడు నియమింపకుండినయెడల, వారు అన్యజనులవలె జీవించియుండెడివారు. మరియు యాజకులను పేర్కొనిన తరువాత అతడు తనను వారికే పరిమితము చేసికొనుటలేదు, దేవుని దయ జనులందరికిని విస్తరింపజేయబడుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త యాజకులను గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుటలేదు, జనులు దేవుని దాతృత్వముచేత ధన్యులుగా చేయబడుదురనియు, అయినను కీర్తనలలో మనము చదువుచున్న ప్రకారము లేవీయులైన యాజకులయెడల ఆయన విశేషమైన కనికరము కనుపరచబడుననియు ప్రకటించుచున్నాడు: భక్తులకు ధన్యతతో కూడిన ప్రత్యేకమైన ఆశీర్వాదము యాజకులకు వాగ్దానము చేయబడుచున్నది; మరియు దావీదు తాను ప్రత్యేకపరచబడుటకు కారణమైన దేవుని ఆశీర్వాదములు తనకు ఇన్ని కలిగియున్నందుకు తన్నుతాను ధన్యునిగా ఎంచుకొనుచు, తన భోజనపదార్థములను ఇతర సమస్తముయొక్క సమృద్ధిని నిజముగా పేర్కొనుచున్నాడు, అయినను అతడు వెంటనే, “నేను యెహోవా మందిరములో నివాసము చేసెదను” అని చేర్చుచున్నాడు. (కీర్తనలు 23:6)

257 ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును, — నేను వారి దుఃఖమును ఉల్లాసముగా మార్చెదను, వారిని ఆదరించి వారి దుఃఖమునకు మించి వారిని సంతోషపరచెదను. అనగా, “వారికి కలిగిన దుఃఖముకంటె అధికమైన ఆదరణను సంతోషమును నేను వారికి అనుగ్రహించెదను.” {,{מఅను విభక్తిప్రత్యయమునకు తరచుగా పైగా లేక కంటె అధికముగా అను అర్థము కలదు. ద్వితీయోపదేశకాండము 14:2 చూడుడి. వారి దుఃఖము గొప్పదైయుండెను, అయితే ఇక్కడి వాగ్దానమేమనగా, దానికి తగినట్లుగా ఇంకను గొప్పదైన ఆదరణను సంతోషమును వారికి అనుగ్రహించుట. — సం.

ఈ ముగింపుచేత, మొదటి సంగతిగా దేవుని ఆరాధనను అనుభవింపనియెడల, అపవిత్రులు ఆశించుదానిని తాను ఏమియు కానిదిగా ఎంచెనని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇదియే మన ధన్యతయొక్క ముఖ్యభాగము. మనము దేవుని హస్తమునుండి ఆశీర్వాదములలో పాలుపొందుచుండగా, ఆయన మన తండ్రియనియు, ఆయనను ఆరాధించుటకు ఆయన దాతృత్వముచేత మనము ప్రేరేపింపబడుచున్నామనియు నేర్చుకొననియెడలను, ఆయన వాక్యమునకు మనలను మనము పూర్తిగా అప్పగించుకొననియెడలను, మనము దేనికొరకు జీవించుచున్నాము?

కాబట్టి యాజకులు క్రొవ్వుతో తృప్తిపరచబడుదురని చెప్పుటలో ప్రవక్తయొక్క ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

{,}דשןdeshin, అను పదము, అనగా క్రొవ్వు, సమస్త వస్తువులయొక్క సమృద్ధిని సూచించుచున్నట్లే, తృప్తిపరచుట అనునది దేవుని దాతృత్వముయొక్క గొప్ప విస్తారమును సూచించుచున్నది. కొందరు దానిని “మత్తెక్కించుట” అని అనువదించుచున్నారు, కాని అది సరికాదు; “క్రొవ్వుతో మత్తెక్కించెదను” అని చెప్పుట అసంగతముగా నుండును. అయితే {}רוה rue, అనునది నీరు కట్టుట అనియు తృప్తిపరచుట అనియు అర్థమిచ్చును: కాబట్టి నిన్న మనము ధ్యానించినదానిలో, విశ్వాసుల ప్రాణము నీరు కట్టిన తోటవలె నుండునని ప్రవక్త చెప్పెను; అక్కడ కూడ అది {,}רוהrue. అట్లే ఇప్పుడును, సమస్తమైన మేళ్లయొక్క సంపూర్ణ సమృద్ధికి ఏదియు కొదువలేకుండునంతగా తాను తన ప్రజలయెడల దాతృత్వము చూపెదనని దేవుడు భావించుచున్నాడు. మరియు జనులందరిని గూర్చి అతడు మరల అదే సంగతిని చెప్పుచున్నాడు, నా జనులు నా మేలుతో తృప్తిపొందెదరు, ఇదే యెహోవా వాక్కు. కాబట్టి సంఘమంతటితో సంబంధము లేకుండ యాజకులకు ఏదియు వాగ్దానము చేయబడలేదని మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 31:15-16

15. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–రామాలో అంగలార్పును మహా రోదనధ్వనియు వినబడెను; రాహేలు తన పిల్లలనుగూర్చి యేడ్చుచున్నది, ఆమె పిల్లలు లేకపోయినందున వారినిగూర్చి ఆదరణపొందనొల్లకున్నది.

15. Sic dicit Jehova, Vox in excelso audita est, lamentatio, fietus amaritudinum, Rachel plorans super filiis suis noluit (renuit, vel, non admisit) ad consolandum (hoc est, non admisit consolationum super filiis suis) quia non ipsi, (hoc est, quia non sunt)

16. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఏడువకుండ నీ స్వరమును, కన్నీళ్లు విడువకుండ నీ కన్నులను బిగబట్టుము; నీ కష్టమునకు ఫలము కలుగును, ఇదే యెహోవా వాక్కు; శత్రుదేశములోనుండి వారు తిరిగి వచ్చెదరు.

16. Sic dicit Jehova, Prohibe vocem tuam a fletu et oculos tuos a lachrymis, quia erit merces operi tuo, dicit Jehova, et revertentur e terra hostis.

ఇక్కడ ప్రవక్త మొదట దేశము తన నివాసులందరిని పోగొట్టుకొనినప్పుడు దానికి కలుగు నిర్జనత్వమును వర్ణించుచున్నాడు; రెండవదిగా ఒక ఆదరణను చేర్చుచున్నాడు, — దేశము మరల నివాసులతో నిండునట్లు దేవుడు చెరపట్టబడినవారిని ప్రవాసమునుండి మరల రప్పించును.

అయితే ఇక్కడ వారు వ్యక్తీకరణము అని పిలుచునది, అనగా కల్పితమైన ఒక వ్యక్తిని ప్రవేశపెట్టుట, కలదు: ఏలయనగా ప్రవక్త రాహేలును సమాధినుండి లేపి, ఆమె అంగలార్చుచున్నట్లు చిత్రించుచున్నాడు. ఆమె చనిపోయి చాలకాలమాయెను, ఆమె శరీరము బూడిదయైపోయెను; అయినను దేశము పాడైపోయి నిర్జనముగా నుండును గనుక అది దుఃఖకరమైనదియు విచారకరమైనదియునైన రూపమును కనుపరచునని ప్రవక్త చెప్పియుండుటకంటె, చనిపోయిన స్త్రీకి అంగలార్పు ఆపాదింపబడినప్పుడు ఆ ప్రసంగమునకు ఎక్కువ బలము కలదు; ఏలయనగా అలంకారశాస్త్రజ్ఞులు వ్యక్తీకరణమును అత్యున్నతమైన విశిష్టతలలో ఒకటిగా పేర్కొనుచున్నారు, మరియు సిసెరో ప్రసంగముయొక్క అత్యున్నతమైన అలంకారమును గూర్చి చర్చించునప్పుడు, మృతులు క్రిందినుండి లేపబడునప్పుడు కలుగునంతగా మరేదియు శ్రోతలను స్పృశింపదని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త అలంకారశాస్త్రజ్ఞుల పాఠశాలలో శిక్షణ పొందకపోయినను, జనుల హృదయములలోనికి మరింత ప్రభావవంతముగా చొచ్చుకొనిపోవునట్లు, దేవుని ఆత్మయొక్క ప్రేరేపణచేత తన ప్రసంగమును ఈ విధముగా అలంకరించెను.

మరియు ఈ వ్యక్తీకరణము ఒక దృశ్యమును ప్రవేశపెట్టుచున్నది, ఏలయనగా అది యూదులను ఇతర ఇశ్రాయేలీయులను మన యెదుటికి తెచ్చుచున్నది; అది సమీపించియున్న ఉపద్రవమును, ఇదివరకే కొంతమట్టుకు జరిగినదానిని మాత్రమే వారికి చిత్రించి చూపుటలేదు, మొదట నాలుగు గోత్రములు ప్రవాసమునకు తరిమివేయబడి, తరువాత రాజ్యమంతయు నాశనము చేయబడినప్పుడు, ఇశ్రాయేలు రాజ్యముయొక్క నాశనములో జరిగిన దేవుని ప్రతిదండనను కూడ వారి కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నది; మరియు యూదులు ఏ మాత్రమును తలంచనిదియు భయపడనిదియు అగు యూదా రాజ్యముయొక్కయు పరిశుద్ధ పట్టణముయొక్కయు అత్యంత ఉపద్రవమును నాశనమును కూడ అది తెలియజేయుచున్నది.

కాబట్టి అతడు, యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా, ఉన్నతస్థలమున ఒక స్వరము, అనగా అంగలార్పును చేదైన రోదనమును వినబడుచున్నది అని చెప్పుచు, దేవుని మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు తమ సహోదరుల భయంకరమైన చెదరిపోవుటను చూచినను, ఇంకను నిర్భయముగానే యుండిరి; కాబట్టి యోసేపు ఉపద్రవమును ఎవడును మనస్సునకు తెచ్చుకొనలేదని మరియొక ప్రవక్త ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. (ఆమోసు 6:6) అగ్ని ప్రతిచోటను రగులుకొనినట్లు దేశమంతయు దేవుని ప్రతిదండనచేత దాదాపు దహించివేయబడుట వారు చూచిరి; అయినను యెషయా కూడ వారిని నిందించుచున్నట్లు, వారు తమ సుఖభోగములనే అనుసరించిరి. (యెషయా 22) దేవుడు ఇక్కడ మాటలాడువానిగా చేయబడుటకు కారణమిదే: ఆయన బొత్తిగా మందబుద్ధులును నిర్లక్ష్యులునైన మనుష్యులతో వ్యవహరింపవలసియుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త వారిని వారి మాంద్యమునుండి మేలుకొలుపునట్లు, ఈ ప్రకటనను చేయువానిగా దేవుని ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు, ఒక స్వరము వినబడుచున్నది, — ఎవరి స్వరము? రాహేలుది.

రాహేలు బేత్లెహేములో పాతిపెట్టబడెను గనుక ఆమె పేర్కొనబడుచున్నదని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు: అయితే ఈ ప్రాంతము చీట్లచేత యోసేపునకు, అనగా అతని సంతతికి, వచ్చెను గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ రాహేలు సమాధిని గూర్చి కాక ఆమె సంతానమును గూర్చి సూచించుచున్నాడని నాకు సంభావ్యముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆమె కుమారుడైన బెన్యామీనునుండి వచ్చినవారు పొందిన ఆ భాగము పాడుచేయబడెను; కాబట్టి అతడు రాహేలును దేశముయొక్క ఆ భాగమునకు తల్లిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; మరియు ఎఫ్రాయిము గోత్రము క్రింద మిగిలిన పది గోత్రములు ఇమిడియున్నవని అందరికిని తెలిసినదే: అయితే ఆమె సమాధిని గూర్చిన సూచనకు అర్థము లేదు. కాబట్టి రాహేలు తన పిల్లలనుగూర్చి యేడ్చుచు, వారు లేకపోయినందున ఆదరణ పొందనొల్లకుండెను; అనగా ఆమె సంతానము నాశనము చేయబడి దేశములోనుండి నిర్మూలమైపోయెను గనుక, ఆదరణకు కారణము లేకుండెను, కాబట్టి ఆమె ఆదరణను పొందలేకపోయెను.

హేరోదు ఆజ్ఞచేత చంపబడిన రెండేండ్లలోపు వయస్సుగల శిశువులను గూర్చిన వృత్తాంతమును మత్తయి వ్రాయుచు, ఈ వాక్యభాగమును ఉదహరించుచున్నాడు, (మత్తయి 2:18) అప్పుడు రాహేలు మరల తన పిల్లలనుగూర్చి యేడ్చెనను ఈ ప్రవచనము నెరవేరెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే దీని వివరణ ఏ కష్టమును కలిగియుండదు; ఏలయనగా దేశమంతయు పాడుగా చేయబడినప్పుడు పూర్వము జరిగినదే క్రీస్తు రాకడయందును జరిగెనని తప్ప మత్తయి మరేదియు భావించలేదు; ఏలయనగా క్రొత్తదేదైనను, అనుకోనిదియు మునుపెన్నడును వినబడనిదియునైనది సంభవించినప్పుడు మనుష్యుల మనస్సులు భయపడునని మనకు తెలిసినట్లు, క్రొత్తదనమునుండి పుట్టు అభ్యంతరమును తొలగించుటయే సువార్తికుని ఉద్దేశ్యము. కాబట్టి క్రీస్తు కాలములో జరిగినది, పితరులు పూర్వము దానినే అనుభవించిరి గనుక, క్రొత్తదియు అనుకోనిదియునైన సంగతివలె మనుష్యుల మనస్సులను భయపెట్టకుండునట్లును కలవరపరచకుండునట్లును సువార్తికులు తరచుగా తమ దృష్టిని ఈ అంశమువైపు త్రిప్పుచున్నారు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగమును ఉపమానరీతిగా వివరించుటకు వ్యాఖ్యాతలు తమ్మును తాము బాధపెట్టుకొనుట వ్యర్థము; ఏలయనగా ప్రాచీన చరిత్రయొక్క అధికారమును తగ్గించుట మత్తయి ఉద్దేశ్యము కాదు, ఇది పూర్వము ఏ భావముతో చెప్పబడెనో అతడు ఎరిగియుండెను; అయితే పెద్ద కుటుంబము గల ఒక తల్లి తన పిల్లలందరిని పోగొట్టుకొనినట్లు, ఆ ప్రాంతము పూర్వము పాడుచేయబడి తన నివాసులందరిని పోగొట్టుకొనెను గనుక, ఆ వధను గూర్చి యూదులు మిక్కిలి విస్మయపడుటకు కారణము లేదని వారికి జ్ఞాపకము చేయుటయే అతని ఏకైక ఉద్దేశ్యము. 258 లేఖన వాడుక ప్రకారము, “లేకపోవుట” అనగా చనిపోయియుండుట గాని దూరముగా నుండుట గాని. ఆదికాండము 42:36 చూడుడి. యోసేపు చనిపోయియుండెను గనుక అతడు లేడు; షిమ్యోను ఐగుప్తులో దూరముగా నుండెను గనుక అతడు లేడు. ఇక్కడ లేకపోవుట అనునది దూరముగా నున్నవారిని, అనగా ప్రవాసమునకు తరిమివేయబడినవారిని సూచించుచున్నది; అయితే మత్తయి ఉదహరించినట్లు ఈ వాక్యభాగము చనిపోయినవారిని సూచించుచున్నది. పోలిక కొంతమట్టుకే, అనగా ఏడ్పు విషయములోనే, యుండెను. — సం.

కాబట్టి మత్తయి ఈ వాక్యభాగమును తన ఉద్దేశ్యమునకు ఎట్లు అన్వయించుకొనెనో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

అతడు “రామా” అను వ్యక్తివాచకనామమును నిలుపుకొనుచున్నాడు, ఆ పేరుగల ఒక స్థలము ఉండెను; అయితే ఇక్కడ సామాన్యనామమే మేలైనది, “ఉన్నతస్థలమున ఒక స్వరము వినబడుచున్నది,” నిన్న మనకు “సీయోను శిఖరమున” అని యున్నట్లు. కాబట్టి యిర్మీయా ఇక్కడ ఒక ఉన్నతస్థలమును పేర్కొనుచున్నాడు, ఏలయనగా అంగలార్పు దేశముయొక్క సమస్త భాగములయందును వినబడవలసియుండెను, ఉన్నతస్థలమునుండి వెలువడు స్వరము దూరమువరకు ధ్వనించును. ఇప్పుడు ఈ వాక్యముయొక్క భావమును కూడ మనము గ్రహించుచున్నాము, — బెన్యామీను కుమారులు స్వాధీనపరచుకొనిన దేశము పాడుగా చేయబడెను గనుక, ఆమె సంతానమంతయు నిర్మూలము చేయబడుటచేత ఏదియు ఆమెకు ఆదరణ కలుగజేయలేకపోయినందున, ఆ తల్లి తన పిల్లలను పోగొట్టుకొనినదానివలె తన అంగలార్పులో క్షీణించిపోయెను.

ఇప్పుడు ఉపద్రవముయొక్క తీవ్రతను తగ్గించు ఒక వాగ్దానము వచ్చుచున్నది. ఈ రెండు వచనములు ఒకదానికొకటి ఎదురెదురుగా ఉంచి చదువబడవలెను, “రాహేలు తన పిల్లలనుగూర్చి యేడ్చుచు కొంతకాలము ఆదరణకు ఆధారము లేకయున్నను, దేవుడు ఆమెను ఆదరించును.” ఈ విధముగా ప్రవక్త మొదటి వచనములో యూదులను పశ్చాత్తాపమునకును, రెండవదానిలో నిరీక్షణకును హెచ్చరించుచున్నాడు: ఏలయనగా యూదులు దేవుని తీర్పును ఒప్పుకొనునట్లు వారి భయంకరమైన ఉపద్రవమును గూర్చి వారు ముందుగా హెచ్చరింపబడుట అవసరమైయుండెను; మరియు వారి మనస్సులు నిరీక్షణతో ప్రేరేపింపబడుట కూడ వారికి అవసరమైయుండెను. కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవక్త వారిని ఆదరణ పొందుడని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా రాహేలు ఏ ఆదరణయు లేకుండ తన పిల్లలనుగూర్చి చాలకాలము అంగలార్చిన తరువాత, కడపట దేవుని కనికరమును పొందును. కాబట్టి రాహేలు దీర్ఘకాలము అంగలార్చిన తరువాత దేవుడు ఆమెను ఆదరించును.

ఏడువకుండ నీ స్వరమును బిగబట్టుము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ పదము {}בכהbeke: అతడు ఈ పదమును ముందు రెండవ స్థానములో, “అంగలార్పు, చేదైన రోదనము” అని పేర్కొనినట్లే, ఇప్పుడు ఇక్కడ అదే పదమును మరల చెప్పుచున్నాడు, “ఏడువకుండ నీ స్వరమును బిగబట్టుము,” అనగా ఫిర్యాదు చేయుటను నీ పిల్లల మరణమును గూర్చి అంగలార్చుటను మానుము, కన్నీళ్లు విడువకుండ నీ కన్నులను బిగబట్టుము. భావమేమనగా, రాహేలు అంగలార్పు నిరంతరము ఉండదు. చనిపోయిన స్త్రీ ప్రవేశపెట్టబడుచున్నదనియు, అయితే యూదులు ఆ సంగతి తమ కన్నులయెదుట ఉంచబడినట్లు చూచి మరింత స్పృశింపబడి కదిలింపబడునట్లు, గాంభీర్యము కొరకును ప్రభావము కొరకును ఇది చేయబడుచున్నదనియు మనము చెప్పితిమి. అయితే అలంకారము లేకుండ ప్రవక్త భావమును గ్రహింపగోరినయెడల అది ఇదియే, — ప్రవాసులు తిరిగి వచ్చెదరు గనుక అంగలార్పు నిరంతరము ఉండదు, బెన్యామీను కుమారులకును యోసేపు కుమారులకును చీట్లచేత వచ్చిన దేశము మరల నివాసులతో నిండును.

259 మత్తయిలోని ఉదాహరణ హెబ్రీనుండి గాని సెప్టువజింటునుండి గాని తీసికొనబడలేదు. అది సారాంశముగా సరియైనదే, కాని అక్షరశః కాదు; అపొస్తలులు ముఖ్యముగా మాటలను కాక భావమునే లక్ష్యపెట్టినట్లు కనబడుచున్నది. — సం.

260 “రామా” అనునది సెప్టువజింటులోను, సిరియాక్‌లోను, టార్గుములోను కనబడుచున్నది; అయితే “ఉన్నతస్థలమున,” లేక పైన, అనునది వల్గేటులో ఉన్నది. “రామా” అను వ్యక్తివాచకనామమును నిలుపుకొనుటయే మేలుగా కనబడుచున్నది. — సం.

మరియు అతడు, నీ కష్టమునకు ఫలము కలుగును అని చెప్పుచున్నాడు. రాహేలు దుఃఖము కడపట ఏదో ఒక మేలును కలుగజేయునట్లు సంతోషకరముగా అంతమొందునని అతని భావము. యెషయా చెప్పినట్లు, విశ్వాసులు నిరీక్షణ లేకుండ వ్యసనముచేత అణచివేయబడితిమని ఫిర్యాదు చేయుచుండగా, “మేము గర్భవేదనపడి గాలిని కంటిమి” అని వారు చెప్పిరి: ఈ మాటలచేత తాము అతి భారమైన శ్రమలను అనుభవించితిమని వారు భావించిరి; మరియు ఒక స్త్రీ ప్రసవవేదనపడి అత్యధికమైన నొప్పిని వేదనను అనుభవించి, సజీవమైన బిడ్డను కాక, కొన్నిసార్లు జరుగునట్లు, చచ్చిన బిడ్డను కనినట్లు, “ఫలము లేకుండ” అని వారు చేర్చిరి. క్రీస్తు చెప్పుచున్నట్లు, సజీవమైన బిడ్డను కను స్త్రీ ఒక మనుష్యుడు పుట్టెనని సంతోషించును, (యోహాను 16:21) అయితే ఒక స్త్రీ దీర్ఘమైన వేదనల తరువాత చచ్చిన ముద్దనైనను వికృతమైనదానినైనను కనినప్పుడు, అది దుఃఖమును అధికము చేయును. కాబట్టి రాహేలుయొక్క, అనగా ఆమె దేశముయొక్క, ప్రయాసము ఫలము లేనిదిగా నుండదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: కాబట్టి నీ కష్టమునకు ఫలము కలుగును. 2 దినవృత్తాంతములు 15:7 లో లేఖనము ఇదే వాక్యరీతిని వాడుచున్నది, అక్కడ అజర్యా ప్రవక్త ఆసా రాజుతో ఇట్లనుచున్నాడు, “మీరు ధైర్యముగా నుండుడి, మీ చేతులు బలహీనము కానియ్యకుడి, మీ కార్యమునకు ఫలము కలుగును.”

కాబట్టి కష్టము అనగా శ్రమ లేక దుఃఖము అనియు, ఫలము అనగా సంతోషకరమైనదియు వర్ధిల్లునదియునైన ముగింపు అనియు గ్రహింపవలెను. భావమేమనగా, దేశమంతయు కొంతకాలము విడువబడి తన నివాసులను పోగొట్టుకొని దౌర్భాగ్యముగా అంగలార్చినను, దాని ముగింపు సంతోషకరముగా నుండును, ఏలయనగా ప్రభువు ప్రవాసులను మరల రప్పించును, అప్పుడు ఆ దేశము పెద్ద కుటుంబము గలిగి తన పిల్లలయందు, లేక తన సంతానమునందు, ఆనందించు తల్లివలె నుండును.

ఎవడైనను దీనిని పాప పరిహారములకు అన్వయించినయెడల, అతడు మిక్కిలి అసంగతమైన పని చేయువాడగును; పాపిష్టులు అట్లే చేయుచున్నారు, మనము అనుభవించు శిక్షచేత మనము నిత్యమరణమునుండి విమోచింపబడుచున్నామనియు, అప్పుడు దేవుని ప్రతిదండన శాంతింపజేయబడి ఆయన న్యాయమునకు పరిహారము చేయబడుచున్నదనియు వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే కష్టమునకు ఫలము కలుగునని ప్రవక్త ప్రకటించునప్పుడు, దేవుడు తన ప్రజలను శిక్షించిన శిక్షయొక్క ఫలములను, వారు చెప్పునట్లు, అవి పాప పరిహారములైనట్లు అతడు పొగడుటలేదు; యూదులు నిరీక్షించినదానికంటె సంతోషకరమైన ముగింపు కలుగును గనుక వారి శ్రమలును దుఃఖములును నిష్ప్రయోజనమైనవి కావని మాత్రమే అతడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అయితే మన కష్టమునకు ఫలము కలుగుట, అనగా ఆయన మనమీదికి రప్పించు దుర్దశలును ఉపద్రవములును మన రక్షణకు సహాయకరములుగా చేయబడుట, దేవుని ఉచితమైన వరమే. ఏలయనగా నిస్సందేహముగా మనము ఏ కీడులు అనుభవించినను, అవి దేవుని ఉగ్రతకు గుర్తులు; దారిద్ర్యము, చలి, కరవు, నిస్సారత, వ్యాధి, ఇతర సమస్త కీడులు దేవుడు రప్పించు అన్ని శాపములే. కాబట్టి మన శ్రమలకును దుఃఖములకును ఫలము కలిగినప్పుడు, అనగా అవి ఏదో ఒక మేలును లేక ఫలమును కలుగజేసినప్పుడు, దేవుడు చీకటిని వెలుగుగా మార్చినట్లే యుండును; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, స్వభావసిద్ధముగా ఈ శిక్షలన్నియు శాపములే. అయితే పౌలు రోమీయులకు 8:28 లో మనకు చెప్పుచున్నట్లు, ఈ శిక్షలన్నియు మన మేలుకును రక్షణకును పరిణమించునట్లు తాను మనలను ఆశీర్వదించెదనని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, వారు శత్రుదేశములోనుండి తిరిగి వచ్చెదరు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత అతడు జనుల పునరుద్ధరణను సూచించుచున్నాడు, అప్పుడు రాహేలు తన సంతానము వాగ్దానదేశమును స్వతంత్రించుకొనుట మరల చూచును. అయితే రాహేలు తన సంతానము తిరిగివచ్చినందుకు సంతోషించెనా, లేక ఆ ఉపద్రవమును గూర్చి ఆమె అంగలార్చెనా అని ఇక్కడ సూక్ష్మముగా వాదించుటకు కారణము లేదు; ఏలయనగా మృతులకు మన వ్యవహారములు తెలియునో తెలియవో చూపుట ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము కాదు; తాను చెప్పినదానిని మరింత హృదయస్పర్శిగాను బలవంతముగాను చేయుటకు అతడు అలంకారరీతిగా మాటలాడుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:17

17. నీ అంత్యకాలమునందు నీకు నిరీక్షణ కలదు, ఇదే యెహోవా వాక్కు; నీ పిల్లలు తమ సరిహద్దులోనికి తిరిగి వచ్చెదరు.

17. Et erit spes novissimo tuo, dicit Jehova; et redibunt filii ad terminum suum (hoc est, in regionum suam)

తాను చెప్పినదానిని అతడు కొన్ని మాటలలోనే, అయినను తగినంత స్పష్టముగా, వివరించుచున్నాడు. నేను సూచించిన క్రమమును మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, — యూదులు దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనునట్లు అతడు మొదట వారి ఉపద్రవమును వారి యెదుట ఉంచెను; తరువాత దేవుడు తమయెడల కటాక్షము చూపునని వారు నిశ్చయత కలిగియుండునట్లు, తిరిగివచ్చుటను గూర్చిన నిరీక్షణను వారికి అనుగ్రహించెను. ఇప్పుడు అతడు ఈ కొన్ని మాటలలో రెంటిని ఇమిడ్చుచున్నాడు, నీ అంత్యకాలమునందు నిరీక్షణ కలదు; ఏలయనగా అవి రెండు భాగములను కలిగియున్నవి, — దేశమంతయు కొంతకాలము అంగలార్చును, తరువాత వారి కన్నీళ్లు నవ్వుగాను వారి దుఃఖము సంతోషముగాను మార్చబడును: ఏలయనగా జనుల ధన్యత ఒకే అవిచ్ఛిన్నమైన ప్రవాహముగా ప్రవహించియుండినయెడల, “అంతము” అను పదము తగియుండదు; ఏలయనగా అది ముగియుదానిని సూచించుచున్నది.

కాబట్టి అంతమునకును ఆరంభమునకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము గ్రహింపబడవలెను. సంక్షేపముగా, దేవుడు తన ప్రజలను బాధించు కఠినమైన కాలమును ఓర్పుతో సహింపవలెనని యిర్మీయా ఇక్కడ బోధించుచున్నాడు. అయితే వారిని నిరీక్షణతో వేచియుండు స్థితిలో కొనసాగుడని ఆజ్ఞాపించిన తరువాత, అతడు సంతోషకరమైన ముగింపును వారి యెదుట ఉంచుచున్నాడు.

ఈ వాక్యభాగము ప్రయోజనకరమైన ఒక సిద్ధాంతమును కలిగియున్నది, — దేవుని దయను ప్రస్తుత రూపములను బట్టి మనము కొలువకూడదు, ప్రభువు మనమీద కోపించుచున్నట్లు కనబడుచు, నిరుత్సాహపరచు భయములు మాత్రమే మనకు ఎదురగుచుండగా, ప్రవక్త మనలను కలిగియుండుమని హెచ్చరించు నిరీక్షణను మన హృదయములలో పోషించుకొని, మన ప్రస్తుత స్థితికిని అంతమునకును మధ్య భేదమును గుర్తించునట్లు, మన మనస్సులను తలంపులను వేచియుండు స్థితిలో ఉంచుకొనుట నేర్చుకొనవలెను. ఈ హేతువుచేతనే అపొస్తలుడు హెబ్రీయులకు వ్రాసిన తన పత్రికలో విశ్వాసులను ఓర్పుకు హెచ్చరించుచు, బెత్తము ఆ సమయమందు పిల్లలకు ఎల్లప్పుడును దుఃఖకరముగా నుండును గాని, అంతము లక్ష్యపెట్టబడినప్పుడు శిక్షణ ప్రయోజనకరముగా కనబడునని చెప్పుచున్నాడు. (హెబ్రీయులకు 12:11) కాబట్టి దేవుడు మనమీద అసంతృప్తి చెందెనని మనము గ్రహించినప్పుడు, మనము భయపడక యుండలేము, అదే సమయములో ఆయన శిక్షించు హస్తమునుండి తప్పించుకొనగోరుదుము; అయితే నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, ఇక్కడ మనకు బోధింపబడుదాని ప్రకారము, మనము మన తలంపులను అంతమువైపు లేక ముగింపువైపు త్రిప్పవలెను: కాబట్టి నీ అంత్యకాలమునందు నిరీక్షణ కలదు.

అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవదీయబడవచ్చును, దేవుడు యూదులను శిక్షించుచుండిన మధ్యకాలమునకు నిరీక్షణ లేదా? దానికి జవాబు స్పష్టమే, — ప్రవక్త ఇక్కడ నిరీక్షణను నెరవేరిన నిరీక్షణగా తీసికొనుచున్నాడు. ఎవడైనను దానిని వాస్తవమైన నిరీక్షణ అనిగాని ఫలించిన నిరీక్షణ అనిగాని పిలిచినయెడల, నేను అభ్యంతరపెట్టను. అయితే యూదులు సహింపవలసిన ఉపద్రవములన్నియు కడపట వారి విడుదలతో ముగిసి వారి మేలు కొరకే యుండునని అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి మనము చెప్పినట్లు, ఇక్కడ నిరీక్షణ నెరవేరిన నిరీక్షణగా తీసికొనబడవలెనని మనము చూచుచున్నాము. మరియు ప్రవక్త తన్నుతాను వివరించుకొనుచున్నాడు, వారు తమ సరిహద్దులోనికి తిరిగి వచ్చెదరు. ఇక్కడ భాగమును చెప్పి సమస్తమును సూచించుచు, అతడు దేశమంతటి కొరకు సరిహద్దును పేర్కొనుచున్నాడు, “మీరు ఇప్పుడు మీ దేశమునకు దూరముగా నున్నారు, అయితే కొన్ని నిర్ణీతమైన సరిహద్దులచేత, అనగా యూఫ్రటీసు, ఐగుప్తు, సముద్రము, అరేబియా అను వాటిచేత గురుతు చేయబడిన ఆ దేశమునకు మీరు మరల తిరిగి వచ్చెదరు” అని అతడు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా ఇవే ఆ నాలుగు సరిహద్దులు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:18

18. ఎఫ్రాయిము ఈలాగు అంగలార్చుచుండగా నేను నిశ్చయముగా వింటిని–నీవు నన్ను శిక్షించితివి, కాడికి అలవాటుకాని కోడెవలె నేను శిక్షింపబడితిని; నన్ను తిప్పుము, అప్పుడు నేను తిరుగుదును; నీవే నా దేవుడవైన యెహోవావు.

261 లేక ఈ మాటలను, “నీ సంతతికి నిరీక్షణ కలదు” అని అనువదింపవచ్చును. గాటేకర్ కారణము లేకుండ కాక ఈ మాటలను అట్లే అనువదించుచున్నాడు. ఈ “నిరీక్షణ” ఏమైయుండెనో తరువాతి వాక్యభాగము వివరించుచున్నది. — సం.

18. Audiendo audivi Ephraim transmigrantem, (vel, cum transmigravit, vel, lamentantem, ut alii vertunt; dicemus postea de voce) Castigasti me, et castigatus sum tanquam vitulus non edotus; converte me et convertar, quia tu Jehova Deus meus.

ప్రవక్త ఇక్కడ ధన్యమైన ముగింపును గూర్చి మరింత స్పష్టముగా మాటలాడుచు, దేవుడు ఇదివరకే జనులను శిక్షించిన శిక్షయు, యూదా గోత్రమును శిక్షించుటకు ఆయన సిద్ధపడియున్న శిక్షయు, బొత్తిగా అవసరమైనదనియు, ఆయన దానిని వారికి ఔషధముగా ఇచ్చుననియు చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇదివరకే చెప్పబడినట్లు, దేవుని ఉగ్రత మన యెదుట ఉంచబడినంతకాలము, మనము మనకు మేలు కోరుకొందుము గనుక, దానిని తప్పించుకొనుటకు తప్పక ప్రయత్నించుదుము, మనకు ప్రతికూలమైనదానిని సాధ్యమైనంత దూరముగా తొలగించుటకు యత్నించుదుము: కాబట్టి శ్రమలును శిక్షలును కలుగజేయు ఫలమువైపు మన మనస్సులను త్రిప్పితేనే తప్ప, దేవుడు రప్పించు శిక్ష మనకు ఎన్నడును ఇంపుగా నుండదు, కీడులలోను ప్రతికూలతలలోను మన దుఃఖము ఎన్నడును ఉపశమింపదు, మనము దేవునికి నెమ్మదిగా లోబడము. కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము గ్రహించుచున్నాము: యూదులు ఎల్లప్పుడును సణుగుకొనుచు, “దేవుడు మనలను ఎందుకు కనికరించి క్షమించడు? ఆయన మనతో ఎందుకు మరింత మృదువుగా వ్యవహరింపడు?” అని చెప్పుచుండిరి. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను శిక్షించుటలో వారి క్షేమమును లక్ష్యపెట్టెనని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వారి పాపములలో వారిని సహించియుండినయెడల, వారి గర్వమును మూర్ఖత్వమును అధికమైయుండును.

కాబట్టి ఈ మాటల ఉద్దేశ్యము ఇదియే, ప్రవక్త మాటలాడుట ఈ అంతము కొరకే, — లేనియెడల చేదైనదియు దుఃఖకరమైనదియునైయుండు తమ శిక్ష అంతయు, తమ ఆత్మసంబంధమైన వ్యాధులు స్వస్థపరచబడుటకు ఒక విధమైన ఔషధమని యూదులు తెలిసికొనుటకే.

కాబట్టి అతడు, ఎఫ్రాయిము దేశాంతరమునకు పోయిన తరువాత నేను నిశ్చయముగా వింటిని, మొదలగునవి చెప్పుచున్నాడు. {,}מתנודדmetnudad, అను కృదంతము హిత్పాయేల్ రూపములో నున్నది, అది {,}נודnud, నుండి గాని {}נדדnedad నుండి గాని వచ్చుచున్నది. కొందరు దానిని “దేశాంతరమునకు పోవుచు” అనియు, మరికొందరు “అంగలార్చుచు” అనియు అనువదించుచున్నారు.

అయితే {,}נודnud, అనగా కదలుట, తిరుగులాడుట, ఒక స్థలమునుండి మరియొక స్థలమునకు వలసపోవుట; అది ఫిర్యాదు చేయుట, ప్రతికూలతలను చెప్పుకొనుట అను అర్థమును కూడ ఇచ్చును, అయినను దౌర్భాగ్యులను దుఃఖితులను ఓదార్చుటయే ఉద్దేశ్యముగా గలవారికి అది తరచుగా అన్వయింపబడును. ఎవడైనను “ఎఫ్రాయిము అంగలార్చుచుండగా నేను వింటిని” అను అనువాదమును కోరుకొనినయెడల, నేను అభ్యంతరపెట్టను, ఏలయనగా దానికి అనుకూలముగా తగినంత సంభావ్యత కలదు. అయితే అది {,}נודnud నుండియు {}נדדnedad నుండియు కూడ వ్యుత్పన్నమైయుండవచ్చును; అప్పుడు అత్యంత తగిన భావము, “ప్రవాసములోనికి కదలిపోయిన తరువాత,” లేక అక్షరార్థముగా, “దేశాంతరమునకు పోయిన తరువాత” అని యుండును, అనగా దేవుడు ఎఫ్రాయిమును, అనగా పది గోత్రములను, ప్రవాసమునకు తరిమివేసిన తరువాత.

కాబట్టి ఎఫ్రాయిము ఈ విధముగా దేశాంతరమునకు పోయిన తరువాత, లేక ప్రవాసమునకు తరిమివేయబడిన తరువాత, అతడు ఇట్లు చెప్పసాగెను, నీవు నన్ను శిక్షించితివి, నేను శిక్షింపబడితిని, ఏలయనగా నేను మచ్చిక కాని కోడెనైయుంటిని: నన్ను తిప్పుము, అప్పుడు నేను తిరుగుదును; ఏలయనగా యెహోవా, నీవే నా దేవుడవు. ఆ 262 “దేశాంతరమునకు పోవుట” అను భావము వల్గేటులో మాత్రమే ఇయ్యబడినది, ఇతర అనువాదములును టార్గుమును “అంగలార్చుట” అని కలిగియున్నవి: ఈ రెండవది సందర్భమునకు మరింత అనుగుణముగా నున్నది, ఆధునిక వ్యాఖ్యాతలందరును దాదాపు దీనినే స్వీకరించిరి. యిర్మీయా 15:5 లో ఇది మరియొకని కొరకు కదిలింపబడుట లేక చలింపబడుట, సానుభూతి చూపుట లేక పరామర్శించుట అను భావములో వాడబడినది. అక్కడ అది దాని సాధారణ రూపములో, అనగా కల్ రూపములో నున్నది. ఇక్కడ అది హిత్పాయేల్ రూపములో నున్నది గనుక, దాని అర్థము తన్నుతాను పరామర్శించుకొనుట, లేక తనకొరకు తాను దుఃఖించుట, — ఇది మిక్కిలి భావగర్భితమైన తలంపు, తరువాతి వచనములో మరింత పూర్తిగా వివరింపబడుచున్నది. — సం.

263 ఇదియే నిస్సందేహముగా సరియైన అనువాదము, “నీవు నా దేవుడవైన యెహోవావు” అనునది కాదు. అట్లే మొదటి ఆజ్ఞలో అనువాదము, “యెహోవానైన నేను,” లేక ప్రభువునైన నేను, “నీ దేవుడను” అని యుండవలెను. ఆయన యెహోవా అని భావము కాదు, యెహోవాయైనవాడు మన దేవుడని భావము. — సం.

ప్రవక్త, నేను ముందు చెప్పినట్లు, దేవుడు మిక్కిలి కఠినుడును కఠోరుడునై యున్నాడని చెప్పుచు యూదులలో ప్రబలియున్న సణుగులను అణచివేయుటకే నిస్సందేహముగా ఇక్కడ ఉద్దేశించెను; తాము అనుభవించుచున్న అతి ఘోరమైన శిక్షకు వారు పాత్రులని మాత్రమే కాక, ఈ విధముగా వారిని వారి పాపములనుండి శుద్ధిచేయ దేవుడు ఉద్దేశించుట ఆయన దయకు ఒక సాక్ష్యమని కూడ ఆయన కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఈ విధముగా వారిని స్వస్థబుద్ధికి తీసికొనిరాకపోయియుండిన యెడల వారు తమ దుష్టత్వములో నూరుసార్లు కుళ్లిపోయియుండెడివారు. అదే సమయమున ఆయన ఎఫ్రాయిమును ఒక దృష్టాంతముగా ముందుంచుచున్నాడు; యూదులు తమ సహోదరులను ఓర్పుతో అనుసరింపవలెననియు, తమ చెర తమ సహోదరులకు ఇదివరకే ప్రయోజనకరమైనది గనుక దానిని అసంతృప్తితో సహింపకూడదనియు ఆయన ఉద్దేశము. కాబట్టి తమ శిక్ష ఇశ్రాయేలీయులకు ప్రయోజనకరమై మంచి ఫలమును ఫలించెనని వారు గ్రహించినప్పుడు, వారు ఇష్టపూర్వకముగా దేవునికి లోబడియుండవలసినది; తమ పాపముల నిమిత్తము తమ్మును శిక్షించినందుకు ఆయనకు విరోధముగా సణుగక, తమ చెరను తండ్రి చేయు దిద్దుబాటుగా భరించియుండవలసినది.

తరువాత ఆయన, “ఎఫ్రాయిము మొఱ్ఱపెట్టుట నేను వింటిని” అని చెప్పుచున్నాడు — ఏ సమయమున? ఈ సందర్భమును ప్రత్యేకముగా గమనింపవలెను; అతడు దేశాంతరము పోయిన తరువాతనే అది జరిగెను. వారు దేశములో నెమ్మదిగా ఉన్నప్పుడు, తరువాత వచ్చుచున్నట్లు, వారు మచ్చికకాని కోడెలవలె ఉండిరి. ప్రవక్తలు కూడ ఇశ్రాయేలీయులు చెదరగొట్టబడక మునుపటి స్థితిని వర్ణించునప్పుడు ఈ విధమైన మాటలనే వాడుదురు; వారిని క్రొవ్వినవియు బాగుగా మేపబడినవియునైన ఎద్దులని పిలుచుదురు: సమృద్ధి విలాసమును పుట్టించెను, విలాసము గర్వమును పుట్టించెను. ఆ విధముగా, మోషే చెప్పిన ప్రకారము, “నా జనులు క్రొవ్వి కాలు జాడించిరి” అన్నట్లు, వారు దేవునికి విరోధముగా కాలు జాడించిరి (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:15).

వారు అట్టివారై యున్నందున వారు మచ్చిక చేయబడుట అవసరమాయెను. పేర్కొనబడిన సమయము దీనికే సంబంధించినది: ఎఫ్రాయిము బలవంతముగా తన స్వదేశమునుండి తరిమివేయబడినప్పుడు, అప్పుడు అతడు తన దుష్క్రియలను ఒప్పుకొనుటకును పశ్చాత్తాప భావముచేత హృదయము కరుగుటకును ఆరంభించెను; “నీవు నన్ను శిక్షించితివి, నేను బోధింపబడితిని” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}יסר iser అను క్రియాపదమునకు బోధించుట అనియు శిక్షించుట అనియు అర్థము కలదు; అది అధిపతులకును ఆలోచనకర్తలకును తండ్రులకును న్యాయాధిపతులకును అన్వయింపబడును. లాటిను భాషలో శిక్షించుట అను మాట మరింత పరిమితమైనది. అయితే {}יסר iser సరిగా బోధించుట అని అర్థమిచ్చును, అయినను తరచుగా అది శిక్షించుట అని అర్థమిచ్చును, ఏలయనగా అది బోధించుటకును ఉపదేశించుటకును ఒక విధానము. కాబట్టి తాను శిక్షింపబడితినని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అయితే వేరొక అర్థములో: మొదటి వాక్యభాగములో, “నీవు నన్ను శిక్షించితివి” అని చెప్పునప్పుడు, దేవుడు తన జనులను తగ్గించిన శిక్షను అతడు సూచించుచున్నాడు; రెండవ వాక్యభాగములో, “నేను బోధింపబడితిని” అనగా, “నేను ఇప్పటికి కడకు జ్ఞానము పొందుట ఆరంభించుచున్నాను” అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ ఆపదలలో కఠినపడకుండుటయే బుద్ధిహీనులకైనను జ్ఞానము; కఠినపడువారు పూర్తిగా నిరీక్షణలేని స్థితిలో ఉన్నారు. న్యాయమైనదానిని ఒప్పుకొని దానిని ఇష్టపూర్వకముగా అనుసరించుటయే జ్ఞానములో ముఖ్యభాగము; అయితే మన మేలును మనము లక్ష్యపెట్టుటకు ఇష్టపడని యెడల, దేవుడు అప్పుడు మనలను శిక్షించును.

మన రోగములు స్వస్థపరచదగినవైనప్పుడు మనము దేవుని వైపు తిరుగుదుము; కాని మూర్ఖులైన దుష్టులు కళ్లెమును కొరికి నమలుచు దేవుని తీర్పుతో వాదించుదురు: అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను మాత్రమే సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా శిక్ష అందరిమీద భేదము లేకుండ ఒకే ఫలితమును కలుగజేయదు.

264 వల్గేటును టార్గుమును రెండవ వాక్యభాగములో అదే క్రియాపదమునకు వేరొక అర్థము కలదను ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా ఉన్నవి. సెప్టువజింటు అదే అర్థమును నిలుపుకొనుచున్నది. అర్థమును మార్చవలసిన అవసరము లేదు; నిజముగా వేరొక అర్థము ఈ భాగమునకు అంత చక్కగా సరిపోదు. దేవుడు తనను శిక్షించెననియు, తాను మచ్చికకాని, లేక సరిగా చెప్పవలెనంటే శిక్షణపొందని కోడెవలె లేక ఎద్దువలె శిక్షింపబడితిననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు; దానిచేత తాను కాడిని మోయుటకు బలవంతపెట్టబడెననియు, దానికి లోబడునట్లు తీసికొనిరాబడెననియు సూచించుచున్నాడు: అందుచేతనే తరువాత వచ్చు ప్రార్థన, “త్రిప్పుము,” లేక సరిగా చెప్పవలెనంటే, పునరుద్ధరించుము, మొదలైనవి. {{יסר అను క్రియాపదమునకు శిక్షించుట అనుటకంటె దిద్దుట అని అర్థము, బెత్తముచేతనైనను ములుకోలచేతనైనను దిద్దుట; తరువాత దిద్దుబాటు యొక్క ఫలితముగా బోధించుట అని అర్థము, — నీవు నన్ను దిద్దితివి; అవును, శిక్షణపొందని కోడెవలె నేను దిద్దబడితిని: నన్ను పునరుద్ధరించుము, అప్పుడు నేను పునరుద్ధరింపబడుదును; ఏలయనగా యెహోవా, నీవే నా దేవుడవు. దిద్దుబాటును గూర్చిన ఒప్పుకోలు తరువాత, అనగా అది తన తగిన ఫలితమును కలుగజేసెనని సూచించు ఒప్పుకోలు తరువాత, పునరుద్ధరణకై ప్రార్థన తగినదిగా కనబడుచున్నది; ఆ ప్రార్థన యెహోవా వారి దేవుడై యుండెను అను సత్యముమీద ఆధారపడియున్నది. — సం.

దేవుడు నిజముగా శిక్షచేత మనుష్యులందరిని పశ్చాత్తాపమునకు పిలుచుచున్నాడు; అందువలన తిరస్కరింపబడినవారు సహితము తమ హృదయములను కఠినపరచుకొని బెత్తము క్రింద ప్రయోజనము పొందనప్పుడు వారికి ఏ సాకును లేదు.

అయితే శిక్ష విశ్వాసులకు ప్రత్యేకముగా ప్రయోజనకరమైనది; ఏలయనగా దేవుడు వారిని కొరడాలతో కొట్టుట మాత్రమే కాక, తన ఆత్మచేత వారి మనస్సులను బోధనొందుటకు వంచును, అందువలన వారు ఆయనచేత దిద్దబడుటకు ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము అప్పగించుకొందురు. కాబట్టి ఎఫ్రాయిము శిక్షచేత హెచ్చరింపబడిన తరువాత దేవుని వైపు తిరుగుటకు బోధింపబడెనని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, ఈ వాక్యభాగము సరిగా విశ్వాసులకే సంబంధించినదని నేను చెప్పితిని.

అతడు తన్ను తాను మచ్చికకాని కోడెతో పోల్చుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా కోడెలు కాడికి అలవాటుపడక మునుపు పొగరుగా ఉండును. దేవుడు నానావిధములైన శిక్షలచేత మనుష్యులను లోపరచక మునుపు వారి పొగరు కూడ అట్టిదే; ఆయన వారిని లోపరచుట మాత్రమే కాక, వారిని చెప్పినట్లు వినువారిగాను లోబడువారిగాను చేయును. వచ్చే వారము నేను బేజాకు బదులుగా ఉపన్యసింతును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము ఎల్లప్పుడు మా స్వంత వ్యర్థతలచేత కొట్టుకొనిపోవుచున్నాము గనుకను, మా శరీరము యొక్క విచ్చలవిడితనమును గర్వమును ఎట్టివనగా మేము ఎన్నడును నిన్ను వెంబడింపకయు నీ చిత్తమునకు లోబడకయు ఉన్నాము గనుకను, — ఓ, మేము నీ కొరడాల క్రింద అంతకంతకు ఎక్కువగా ప్రయోజనము పొందునట్లును, ఎన్నడును మూర్ఖముగా మమ్మును మేము కఠినపరచుకొనకుండునట్లును, నీవు కఠినునిగా కనబడునప్పుడు సహితము నీవు మా రక్షణను లక్ష్యపెట్టుచున్నావని తెలిసికొన నేర్చుకొనునట్లును, అనుగ్రహించుము; అప్పుడు మేము నీ వైపు తిరిగి, మా శేషజీవితమంతయు నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా నీ నామమును మహిమపరచుటకు ప్రయాసపడుదుము. — ఆమేన్.

నూట ఇరువది యొకటవ ఉపన్యాసము

ఎఫ్రాయిము దేవుని హస్తముచేత శిక్షింపబడువరకు మచ్చికకాని ఎద్దువలె ఉండెననియు, కాబట్టి చెర అతనికి ప్రయోజనకరమాయెననియు గత ఉపన్యాసములో ప్రవక్త మనకు తెలియజేసెను. ఇప్పుడు ఆయన, నన్ను త్రిప్పుము, అప్పుడు నేను త్రిప్పబడుదును అని చేర్చుచున్నాడు.

ఈ రెండవ వాక్యభాగము మొదటిదానితో సరిపడనట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తాము తిరిగితిమని ఇంతకుముందు ఒప్పుకొనిరి, ఇప్పుడు తమ్మును త్రిప్పుమని దేవుని ప్రార్థించుచున్నారు. ఇది ఎందుకు చెప్పబడినది? ఏలయనగా మనము ఇదివరకే పొందినదానిని అడుగుట నిష్ప్రయోజనముగా కనబడుచున్నది. అయితే దీని పరిష్కారము స్పష్టమే. మొదట, మనుష్యులు ఎంతగా పశ్చాత్తాపపడినను దేవుని నిరంతర సహాయము వారికి అవసరమే అని జవాబు చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా మనము దినదినము నూతనపరచబడి, క్రమక్రమముగా మన శరీరేచ్ఛలను విసర్జింపవలెను; ఒక్క దినములోనే మనము ప్రాచీన పురుషుని విసర్జించము. మరియు ప్రవక్త కీర్తనలలో జనుల విమోచనను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, అది ఒక అద్భుతమనియు, జనులు సమస్త నిరీక్షణకు మించి పునరుద్ధరింపబడిరనియు చెప్పుచున్నాడు; “మేము కలకనువారివలె ఉంటిమి” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, “యెహోవా, మా చెరను త్రిప్పుము” అని చేర్చుచున్నాడు (కీర్తన 116:1, 4); దేవుడు కొద్దిమందిని మాత్రమే పునరుద్ధరించెను గనుక ఆయన ఇట్లు చెప్పెను. ఆత్మసంబంధమైన మార్పు విషయములో కూడ, సమస్త శరీరమును గూర్చియు ప్రత్యేక అవయవములను గూర్చియు, ఇదే జరుగును. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మనము కొంచెము కొంచెముగాను నానావిధములైన మెట్లచేతను దేవుని వైపు తిరుగుదుము; ఏలయనగా పశ్చాత్తాపమునకు దాని అభివృద్ధి కలదు. కాబట్టి ప్రవక్త పది గోత్రముల పేరట తన కార్యమును కొనసాగించుమని దేవుని అడుగుచున్నాడని మనము చెప్పుటలో అనుచితమేమియు లేదు. అయితే ఈ వివరణ కొంత బలవంతముగా లాగబడినది గనుక, “నన్ను త్రిప్పుము, అప్పుడు నేను త్రిప్పబడుదును” అను మాటలకు మరింత సరళమైన అభిప్రాయమునే నేను ఇష్టపడుచున్నాను. “ప్రభువా, ఇది నీ కార్యము” అని ప్రవక్త చెప్పినట్లే వాటికి అర్థము. కాబట్టి ఆయన కేవలము భవిష్యత్కాలమును సూచించుట లేదు, దేవుని దయను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; మనుష్యులు తమ స్వంత ప్రేరణచేత తిరుగరనియు, దేవుడే తన ఆత్మ యొక్క మరుగైన శక్తిచేత వారిని త్రిప్పుననియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

తాము దేవుని హస్తముచేత ప్రయోజనకరముగా శిక్షింపబడితిమని ఇశ్రాయేలీయులు ఇంతకుముందు ఒప్పుకొనిరి, ఏలయనగా శిక్ష వారికి బోధించెను; అయితే ఇప్పుడు ఇది దేవుని అసాధారణమైన దయ అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. అయితే మనము ఇంతకుముందు గమనించినట్లు, శిక్ష ఏర్పరచబడినవారికిని తిరస్కరింపబడినవారికిని సాధారణమైనది; కాని శిక్ష యొక్క అంతమును ఫలమును బహు భిన్నమైనవి; ఏలయనగా తిరస్కరింపబడినవారు దేవునికి లోబడుటకు పూర్తిగా విరుద్ధముగా అంతకంతకు ఎక్కువగా కఠినపడుదురు; అయితే ఏర్పరచబడినవారు లోపరచబడుదురు, ఏలయనగా దేవుడు తన బెత్తములతో వారిని కొట్టుట మాత్రమే కాక, లోపల వారిని మచ్చికచేసి, వారి గర్వమును అణచి, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, తన ఆత్మచేత వారి హృదయములను విధేయతకు వంచును.

కాబట్టి ఇప్పుడు ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును మనము గ్రహించుచున్నాము: జనుల పేరట ఆయన మొదట దేవుడు విధించిన శిక్ష ప్రయోజనకరమాయెనని ఒప్పుకొనుచున్నాడు; రెండవదిగా, వారు ఇష్టపూర్వకముగా సరియైన మనస్సునకు తిరిగివచ్చుట మనుష్యుల శక్తివలన కాదనియు, దేవుడే తన ఆత్మచేత వారి హృదయములను వంచెననియు, అందువలన సాధారణముగా జరుగునట్లు వారు శిక్షచేత కఠినపడలేదనియు, మొండిగా ఎదిరింపలేదనియు చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి పశ్చాత్తాపము పరిశుద్ధాత్మ కార్యమని మనము దీనినుండి నిర్ధారించుచున్నాము.

దేవుడు నిజముగా బాహ్య సాధనములచేత పశ్చాత్తాపపడుమని మనలను ఆహ్వానించుచున్నాడు, మనలను ప్రేరేపించుచున్నాడు కూడ; ఏలయనగా మనలను పశ్చాత్తాపమునకు నడిపించుటయే కాక శిక్ష యొక్క ఉద్దేశము మరేమి? అయినను దేవుడు మనలను కేవలము శిక్షించిన యెడల, అది మనలను సాకులేనివారిగా చేయుట తప్ప మరి ఏ ఫలితమును కలుగజేయదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా ఈ విధముగా మన మూర్ఖత్వము ఎన్నడును దిద్దబడజాలదు. కాబట్టి రెండవ కృపను, అనగా దేవుడు లోపల మనలను లోపరచి మనలను విధేయతకు పునరుద్ధరించవలెను అను దానిని, చేర్చుట అవసరము. “నన్ను త్రిప్పుము, అప్పుడు నేను త్రిప్పబడుదును” అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు దీనినే సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; దేవుడు మనుష్యులకు వారి పాపములను జ్ఞాపకము చేయునప్పుడు వారు నిజముగా తిరుగుదురు, అయితే దానిని తమ స్వంత శక్తిచేత చేయరు, ఏలయనగా అది దేవుని ప్రత్యేక కార్యము అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

కాబట్టి ఆయన, ఏలయనగా యెహోవా, నీవే నా దేవుడవు అని చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనినవారికి మాత్రమే ఈ ఆధిక్యతను అనుగ్రహించునని ఈ వాక్యభాగముచేత ఆయన సూచించుచున్నాడు; దేవుడు వారి పాపముల నిమిత్తము వారిని శిక్షించునప్పుడు వారు పశ్చాత్తాపపడి ఆయనకు లోబడుట అందరికిని భేదము లేకుండ జరుగదనియు, అది ఆయన ఏర్పరచుకొనిన జనులకు ప్రత్యేకమైన మేలు అనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

కాబట్టి ప్రవక్త మునుపటి వాక్యమును ధృవపరచు హేతువును మనము ప్రత్యేకముగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఏర్పరచబడినవారికిని తిరస్కరింపబడినవారికిని మధ్యనున్న స్పష్టమైన భేదమును దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; కొందరు తిరుగబడి ములుకోలలకు ఎదురుతన్ని మొండిగా నాశనములోనికి తలక్రిందుగా పరుగెత్తుదురు, అయితే ఇతరులు నెమ్మదిగాను శాంతముగాను దేవునికి లోబడుదురు: దానికి హేతువు, కొందరు తిరస్కరింపబడినవారు, ఇతరులు ఏర్పరచబడినవారు. ఇప్పుడు తరువాతి వచనము, —

యిర్మీయా 31:19

19. నేను తిరిగిన తరువాత పశ్చాత్తాపపడితిని; నేను బోధింపబడిన తరువాత తొడ చరచుకొంటిని; నా యౌవనకాలపు నిందను భరించితిని గనుక నేను సిగ్గుపడితిని, అవును, అవమానము నొందితిని.

19. Quia postquam convertisti me, poenituit me, et postquam cognitus sum mihi (vel, ostensum fuit mihi, vel, agnovi meipsum) percussi femur meum; pudefactus sum, atque etiam confusus, quia tuli opprobrium adolescentiae meae.

ఇశ్రాయేలీయులమీద విధింపబడిన శిక్ష ఫలము లేకుండ పోలేదని కనుపరచుటకై, తాను ఇంతకుముందు క్లుప్తముగా ప్రస్తావించినదానిని యిర్మీయా ఇప్పుడు కొనసాగించుచున్నాడు.

ఇది ప్రత్యేకముగా తెలిసికొనవలసిన సిద్ధాంతము; ఏలయనగా శరీరమునకు కఠినమైన దేనినైనను మనము ఎల్లప్పుడు తప్పించుకొందుము; కాబట్టి అది మన స్వంత చిత్తము ప్రకారము జరిగిన యెడల, దేవుని శిక్షలను మనము ఎన్నడును మంచిగా అంగీకరింపము. కాబట్టి అపొస్తలుడు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు, అంతమును లక్ష్యపెట్టుట అవసరము (హెబ్రీయులకు 12:11). దేవుడు మనలను కొంత కఠినముగా వ్యవహరించుచుండగా మన స్వంత రక్షణను లక్ష్యపెట్టుచున్నాడని మనము చూచినప్పుడు, మన దుఃఖము ఉపశమించి తగ్గును; ముఖ్యముగా శిక్ష మనకు మేలని అనుభవము రుజువుపరచినప్పుడు, మనము మమ్మును మేము ధన్యులమని ఎంచుకొని, మనలను మన పాపములలో పూర్తిగా నశింపనియ్యనందుకు దేవునికి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించుదుము. ప్రవక్త ఈ సిద్ధాంతమును విస్తరించి చెప్పుటకు ఇదే హేతువు.

కాబట్టి ఆయన, నీవు నన్ను త్రిప్పిన తరువాత నేను పశ్చాత్తాపపడితిని అని చెప్పుచున్నాడు. పాపి పశ్చాత్తాపపడుట దేవుని ప్రత్యేక కార్యమనియు, మనుష్యులు తమంతట తామే సరియైన మార్గమునకు తిరుగగలరన్నట్లు దానిని మానవ శక్తులకు ఆరోపింపజాలమనియు తాను ఇదివరకే చెప్పినదానిని ఆయన ధృవపరచుచున్నాడు. అయితే ఇది ఎట్లు జరిగెను? నీవు నన్ను త్రిప్పిన తరువాత. ఈ విధముగా ఆయన తాను చెప్పినదానినే వేరు మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడు, అయితే తన మునుపటి ప్రకటనను ధృవపరచు ఉద్దేశముతోనే. దేవుడే మనలను త్రిప్పువరకు మన పాపముల యెడల అసహ్యము కలుగునంతగా ఎన్నడును మనము గంభీరమైన భావముచేత స్పృశింపబడమని దాని భావము.

పశ్చాత్తాపమును గూర్చి మాటలాడుచు, మనుష్యుడు తన స్వంత స్వేచ్ఛాచిత్తముచేత దేవుని వైపు తిరుగునని పట్టుదలగా చెప్పు పోపు మతస్థులు ఎంత అంధులో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఈ దినమున ఈ విషయమునందే వారితో మనకు అతి గొప్ప వివాదము కలదు. అయితే ప్రవక్త ఈ ప్రశ్నయంతటిని క్లుప్తముగా నిర్ణయించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులను త్రిప్పితేనే గాని వారు తిరుగలేరని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పినట్లే, ఇది నిజముగా వాస్తవమని తాను కనుగొంటినని ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు; అనగా దేవుడు జనులను ఘోరముగా శిక్షించినను, వారు తమ స్వంత స్వేచ్ఛాచిత్తముచేత కాక, పరిశుద్ధాత్మ యొక్క మరుగైన కార్యముచేతను ప్రభావముచేతను త్రిప్పబడువరకు, వారు ఎన్నడును తమ పాపములను గ్రహింపలేదు; నీవు నన్ను త్రిప్పిన తరువాత నేను పశ్చాత్తాపపడితిని. దేవుడు మనుష్యుల మనస్సులను వెలిగించి వారి హృదయములను మార్చితేనే గాని వారు ఎన్నడును పాపము యెడల నిజమైన ద్వేషము కలిగియుండరని దాని భావము; ఏలయనగా ప్రవక్త మాటలాడు త్రిప్పబడుట లేక మార్పు అనగా ఏమి? అది మనస్సు యొక్కయు హృదయము యొక్కయు నూతనీకరణము. వారు చెప్పునట్లు, దాని నిర్వచనమును దానికి విరుద్ధమైనదానినుండి తీసికొందము; తొలగిపోవుట అనగా ఏమి? అది మనస్సును హృదయమును దేవునినుండి దూరము చేయుట. కాబట్టి మనము తిరుగునప్పుడు మార్పుచెందుదుము, మొదట జ్ఞానములోను తరువాత హృదయములోను, అనగా మన అనురాగములలో నూతనపరచబడుదుము అని తేలుచున్నది; ఈ రెండిటిని ప్రవక్త దేవుని కృపకు ఆరోపించుచున్నాడు; ఏలయనగా జనులు త్రిప్పబడువరకు లేక మార్చబడువరకు, అనగా మనస్సులోను హృదయములోను నూతనపరచబడువరకు, తమ పాపముల విషయమై పశ్చాత్తాపపడలేదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు, “నేను ఆదరణ పొందిన తరువాత” అని అనువదించుచున్నారు; అయితే వారి పొరపాటు సందర్భముచేతనే సులభముగా ఖండింపబడును; ఏలయనగా వెంటనే, నేను సిగ్గుపడితిని, అవమానము కూడ నొందితిని అని వచ్చుచున్నది. కాబట్టి పాపి తన దుర్గుణములను విసర్జించునంతగా దేవుని తీర్పుచేత భయపెట్టబడినప్పుడు కలుగు పాపము యెడల అసహ్యము ఇక్కడ వర్ణింపబడినదనుటలో సందేహము లేదు.

నేను నాకు తెలియజేయబడిన తరువాత, లేక, అది నాకు చూపబడిన తరువాత, లేక, కేవలము, నేను దానిని తెలిసికొనిన తరువాత, మొదలైనవి. ఏలయనగా, ఎఫ్రాయిము తన్ను తాను తెలిసికొనుట అతనికి అనుగ్రహింపబడిన తరువాత, లేక, అతడు తన్ను తాను తెలిసికొనిన తరువాత, అని మనము దీని అర్థమును గ్రహింపవచ్చును. కొందరు, “నేను ఎరుగబడిన తరువాత” అని అనువదించుచున్నారు; అప్పుడు, “మీరు దేవుని ఎరిగిన తరువాత, మరి విశేషముగా దేవునిచేత మీరు ఎరుగబడిన తరువాత” అను పౌలు మాటలతో ఈ భావము సమానమగును (గలతీయులకు 4:9).

అయితే ఈ వివరణ మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదని నేను భయపడుచున్నాను. కాబట్టి, నేను నాకు తెలియబడిన తరువాత, లేక, ఆ సంగతి నాకు తెలియజేయబడిన తరువాత, అని అనువదించువారినే అనుసరింప నేను ఇష్టపడుచున్నాను. ప్రవక్త ఇక్కడ నిస్సందేహముగా దేవుని కృపను ప్రశంసించుచున్నాడు; ఏలయనగా జనుల కన్నులమీదనుండి ముసుకు తీసివేయబడెను, లేక వారు తమ అంధత్వమునుండి స్వస్థపరచబడిరి; తాము తమ దుర్గుణములలో ఆనందించితిమి గనుకను, తమ ప్రాణమంతయు మొద్దుబారిన స్థితిలో ఉండెను గనుకను, తాము చాలకాలము అంధులై యుంటిమని వారు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా దేవునిచేత విడువబడినవారు పూర్తిగా స్పృహలేనివారై, మృగములవంటివారై యుందురని మనకు తెలియును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు జనులు తాము కొంతకాలము ఈ విధముగా మందబుద్ధులై యుంటిమనియు, తమ మనస్సులు అంధకారమయమాయెననియు ఒప్పుకొనుచున్నారు: కావున దేవుడు కడకు తమ కన్నులను తెరచెనను ఆయన కృపను ఇక్కడ వారు ఒప్పుకొనుచున్నారు. ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, వారు ఇక్కడ తమ సద్గుణమును గూర్చియైనను శక్తిని గూర్చియైనను మాటలాడుట లేదు; తాము పశ్చాత్తాపపడుట పూర్తిగా దేవుని ఉచితమైన దయనుండియే కలిగెనని ఒప్పుకొనుచున్నారు.

కాబట్టి త్రిప్పబడుట లేక మార్పు అను మాటలో సమస్త ప్రాణము యొక్క నూతనీకరణము ఇమిడియున్నట్లే, దేవుడు వారి కన్నులను కప్పియుంచిన ముసుకును తీసివేసి వారికి క్రొత్త వెలుగును అనుగ్రహించెను గనుక వారు సరియైన మనస్సుతో అలంకరింపబడిరని ఇప్పుడు స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది. వారు సరియైన మనస్సుతో అలంకరింపబడక మునుపు దేవుని యెడల నిజమైన భయముచేత స్పృశింపబడలేదని దాని భావము; అయితే అదే సమయమున అది దేవుని ప్రత్యేక దయచేతనే పొందబడెనని ఆయన సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త పది గోత్రముల పేరట, మనుష్యుని స్వేచ్ఛాచిత్తముమీద ఏదియు ఆధారపడలేదనియు, స్వస్థమైన మనస్సును హృదయము యొక్క సరియైన భావమును పరిశుద్ధాత్మ కార్యమనియు ఒప్పుకొనుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము.

తొడ చరచుకొనుట దేవుని భయమునుండి పుట్టు దుఃఖమును లేక వేదనను సూచించును: ఏలయనగా మనము దేవుని తీర్పును నిర్లక్ష్యము చేయునంతకాలము, సాతాను తన ప్రలోభములచేత మనలను మంత్రముగ్ధులను చేయక తప్పదు; అయితే దేవుడు తానే మన న్యాయాధిపతియని స్పష్టముగా కనుపరచినప్పుడును, మన స్వంత నీచత్వము బయలుపడినప్పుడును, అప్పుడు మనము తొడ చరచుకొనుట ఆరంభించుదుము. మరియు అదే అర్థము గలదానిని ఆయన చేర్చుచున్నాడు, నేను సిగ్గుపడితిని, అవమానము కూడ నొందితిని. అనేక వ్యాఖ్యాతలు {}גמgam, కూడ, అను అవ్యయమును ఎందుకు విడిచిపెట్టిరో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది: వారు క్రమమును తారుమారు చేసి, “నేను అవమానము నొంది సిగ్గుపడితిని” అని అనువదించుచున్నారు. అయితే నేను సిగ్గుపడితిని, అవమానము కూడ నొందితిని అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు దుఃఖము యొక్కయు సిగ్గు యొక్కయు గొప్పతనమును ఆయన హెచ్చించుచున్నాడని ఆ అవ్యయము కనుపరచుచున్నది.

తరువాత ఆయన, నేను నా యౌవనకాలపు నిందను భరించితిని గనుక అని చేర్చుచున్నాడు. పైనుండి పంపబడిన శిక్ష ఇశ్రాయేలీయులకు మేలు చేసెనని తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానినే ఇక్కడ ఆయన మరల చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు ఈ విధముగా సిగ్గుపరచబడియుండని యెడల, ఎల్లప్పుడు తమ దుర్గుణములలో ఆనందించుచుండెడివారు; ఏలయనగా దేవుడు దుష్టులను కనికరించి వారి యెడల ఓర్పు చూపునంతకాలము వారు తమ్మును తాము ముఖస్తుతి చేసికొనుచు మోసపుచ్చుకొనుట మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ప్రవక్త జనుల పేరట, శిక్ష తనకు ప్రయోజనకరమాయెనని చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ఈ ఫలము పూర్తిగా దేవుని కృపనుండియే కలుగునని మనము చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: ఏలయనగా తిరస్కరింపబడినవారు, దేవుడు ప్రతీకారము యొక్క ఎంత భయంకరమైన దృష్టాంతములను కనుపరచినను, ఇంకను వంగకయే యుందురు; తమ స్వంత నిందను భరింపరు, అనగా తాము పాపము చేసితిమని ఒప్పుకొనరు. కాబట్టి నిందను భరించుట దేవుని ఆత్మచేత పునర్జన్మ పొందిన ఆయన ఏర్పరచుకొనినవారికే ప్రత్యేకమైనది; ఏలయనగా వారు తమ కీడుల కారణమును గ్రహించుదురు. ఇద్దరు రోగులను మనము చూచినప్పుడు, వారిలో ఒకడు వెఱ్ఱివాడై తన రోగమును గూర్చి స్పృహలేకయుండును, మరియొకడు తన బాధను అనుభవించి దానిచేత కలతచెందును: ఈ విషయములో మనము కొంత భేదమును చూచుచున్నాము. అయితే రోగులైన ఇతరులలో మనము మరియొక భేదమును చూచుచున్నాము; కాబట్టి మూడవ స్థితిని మనము ఊహింపవచ్చును, ఏలయనగా బాధచేత కలతచెందువాడు ఇంకను దాని కారణమును పరిశోధింపకపోవుట తరచుగా జరుగును. కాబట్టి తన రోగము ఎక్కడనుండి పుట్టెనో గ్రహించి, అందువలన లోబడుటకు సిద్ధముగాను అవసరమైన ఔషధములను స్వీకరించుటకు ఇష్టముగాను ఉండువాడే స్వస్థపడదగినవాడు. తమ స్వంత నాశనమునకు తలక్రిందుగా పరుగెత్తువారు కూడ అనేకులు కలరు; కొందరు నిజముగా తమ శిక్షను చేదుగా అనుభవింతురు, అయితే దాని కారణమును, అనగా తాము దేవుని ఉగ్రతను రేపితిమని, ఆలోచింపరు: అయితే ఆరోగ్యమును తిరిగి పొందుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవారు తమ రోగమును ఎట్లు తెచ్చుకొంటిమో బాగుగా ఎరుగుదురు.

265 కాల్విన్ ఇక్కడ బోధించునది నిరాక్షేపణీయమైనది; అయితే ఈ భాగము ఆయన తీసికొను అభిప్రాయమునకు ఆధారమిచ్చునా అనునది వేరే సంగతి, అనేక వ్యాఖ్యాతలు అదే అభిప్రాయమును తీసికొనినను. అనువాదములు, ముఖ్యముగా వల్గేటు, మునుపటి వచనములోని {,{שוב అను క్రియాపదమునకు, సమస్త సందర్భమునకు అనుగుణముగా తిరిగివచ్చుట లేక పునరుద్ధరించుట అను అర్థమునకు బదులుగా, త్రిప్పబడుట లేక మార్పు అను అర్థమును ఇచ్చుటచేత ఈ వివరణను సూచించినట్లు కనబడుచున్నది; 17వ వచనము చూడుము (యిర్మీయా 31:17). గటేకర్ ఈ తలంపును సూచించెను; తరువాత వెనీమా దానిని పూర్తిగా అంగీకరించెను: వారి అభిప్రాయముల ప్రకారము నేను ఈ వచనమును ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాను, — ఏలయనగా నేను నాలో నేను తిరిగివచ్చిన తరువాత పశ్చాత్తాపపడితిని, నన్ను నేను తెలిసికొనిన తరువాత నా తొడ చరచుకొంటిని; నేను సిగ్గుపడితిని, అవమానము కూడ నొందితిని, ఏలయనగా నా యౌవనకాలపు నిందను భరించితిని. వల్గేటు మొదటి మాటలను, “నీవు నన్ను త్రిప్పిన,” లేక మార్చిన “తరువాత (convertisti me;)” అని అనువదించుచున్నది; సెప్టువజింటు, “నా చెర తరువాత”; సిరియాక్, “నేను మార్చబడిన తరువాత”; టార్గుము, “మేము ధర్మశాస్త్రమునకు తిరిగివచ్చినప్పుడు.” అక్షరార్థముగా ఆ మాటలు, “నా తిరిగివచ్చుట తరువాత” అని యున్నవి; హెబ్రీ వాడుక ప్రకారము దానిని, “నాలో నేను తిరిగివచ్చిన తరువాత” అని అనువదింపవచ్చును; తరువాతి పంక్తిలో “నా తెలిసికొనుట తరువాత” అనునది స్పష్టముగా “నన్ను నేను తెలిసికొనిన తరువాత” అని అర్థమిచ్చునట్లే.

ఈ రెండు వచనములు తమ స్వదేశమునకు పునరుద్ధరింపబడుటకై ప్రార్థించుచున్న పశ్చాత్తాపపడువారి మాటలను కలిగియున్నవి: ఈ ప్రార్థనకు రెండు హేతువులు ఇయ్యబడినవి, — యెహోవా వారితో నిబంధన చేసిన దేవుడు గనుకను, — వారు పశ్చాత్తాపపడిరి గనుకను, ఏలయనగా అట్టివారికే పునరుద్ధరణ వాగ్దానము చేయబడెను: అందుచేతనే “ఏలయనగా” అనునది రెండుసార్లు వాడబడినది; కాబట్టి 19వ వచనము ప్రారంభములోని {}כי ను (యిర్మీయా 31:19), నిజముగా లేక నిశ్చయముగా అని అనువదించుట సరికాదు. — సం.

కాబట్టి వారు తమ నిందను భరించిరని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ దుఃఖమును అనుభవించుట మాత్రమే కాక, దాని మూలమును, అనగా తాము తమ పాపములచేత దేవుని ఉగ్రతను రేపితిమని, కూడ ఆలోచించిరి.

యౌవనము అను మాటచేత ఇశ్రాయేలీయులు విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించిన కాలమును ఆయన అలంకారికముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ వయస్సునకు ఎంత ఆవేశము కలదో మనకు తెలియును. వృద్ధులలో ఎక్కువ మితము కలదు; అయితే యౌవనులు మితిలేకుండ తమ్మును తాము భోగములకు అప్పగించుకొందురు. కాబట్టి ఇది ఒక అలంకారిక వాక్యము; దానిచేత ఇశ్రాయేలీయులు కొంతకాలము దేవునికి విరోధముగా పొగరుగా ప్రవర్తించిరనియు, వారి అహంకారము అణచబడలేదనియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన చెప్పినట్లు, వారు మచ్చికకాని ఎద్దులవలె ఉండిరి. తరువాతి వచనము, —

యిర్మీయా 31:20

20 ఎఫ్రాయిము నాకు ప్రియమైన కుమారుడా? అతడు నాకు ముద్దుబిడ్డా? నేను అతనికి విరోధముగా మాటలాడినప్పటినుండి ఇంకను నేను అతనిని తప్పక జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నాను; కాబట్టి నా అంతరంగము అతని కొరకు కలవరపడుచున్నది; నిశ్చయముగా నేను అతని కరుణింతును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

20. An filius pretiosus mihi Ephraim? an filius oblectationum? tamen ex quo tempore loquutus sum de eo, recordando recordabor filius ({,}אזכרנוvel, quia a termpore loquutus sum cum eo, reeordando recordabor illius; dicemus postea de sensu) propterea sonuerunt viscera mea illi (id est, super ipsum) miserando miserabor illius, dicit Jehova.

దేవుడు తన గొప్ప మంచితనముచేత ఇశ్రాయేలీయులమీద అంత స్వల్పమైన ప్రభావమును మాత్రమే కలుగజేసెను గనుక ఇక్కడ వారిని గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు: ఏలయనగా ఆయన వారికి అనుగ్రహించిన దత్తపుత్రత్వము అపారమైన మేలు; అయితే వారు తమ కృతఘ్నతచేత ఒక విధముగా ఆ దయను నిర్మూలము చేసిరి. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఎట్టి జనులై యుండిరని దేవుడు ఇక్కడ అడుగుచున్నాడు. అయితే ప్రశ్న ఒక సంగతిని మరింత బలపరచును; ఏలయనగా ప్రశ్న అడుగువాడు తాను అనిశ్చితమైన సంగతిని గూర్చి కాక, కాదనలేనంత స్పష్టముగా తెలిసిన సంగతిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని కనుపరచును. కాబట్టి ఎఫ్రాయిము ఏ ఘనతకును గౌరవమునకును పాత్రుడు కాడనియు, అతడు ఆనందింపదగినవాడు కాడనియు ఆయన చెప్పినట్లే యున్నది. కాబట్టి ఈ వచనము ప్రారంభములో దేవుని ఉద్దేశము ఏమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము, అనగా జనులు తమ చేతనైనంతవరకు దత్తపుత్రత్వ దయను నిర్మూలము చేసిరి గనుక వారు ఏ కనికరమునకును పాత్రులు కారు: ఏలయనగా కుమారుడు అను మాటచేత ఆయన ఆ ప్రత్యేక దయను, అనగా అబ్రాహాము సంతానముతో తాను చేసిన నిబంధనను, సూచించుచున్నాడు.

అతని జన్మను సూచించును: అయితే ఈ రెండు నామములచేత, వారు తనకు ప్రత్యేకమైన జనులని దేవుడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అబ్రాహాము వంశస్థులైనవారిని ఆయన అంతటను తన కుమారులని పిలుచుచున్నాడు; సున్నతి వారికి నిబంధన యొక్క సూచనయు ముద్రయునై యుండెను; కాబట్టి సమయము గమనింపవలసిన ఒక సందర్భము, ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులను తన జనులుగా ఏర్పరచుకొనక మునుపు వారు ఎట్టివారై యుండిరో దేవుడు ఇక్కడ కనుపరచుట లేదు. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వారు తన పిల్లలుగా దత్తత చేసికొనబడిన సమయమునుండి వారి కృతఘ్నతను ఆయన వారిమీద మోపుచున్నాడు. కాబట్టి యెరూషలేము దేవుని నివాసస్థలమై యుండెను గనుక పరిశుద్ధ పట్టణమని పిలువబడినట్లే, ఆయన ఒప్పుకోలు రీతిగాను వారి దత్తపుత్రత్వమును బట్టియు వారిని కుమారులని, లేక పిల్లలని పిలుచుచున్నాడు. కాబట్టి వారికి ఇయ్యబడిన నామము విషయములో ఒక ఒప్పుకోలు కలదు. అయితే ఈ కుమారుడు ప్రియమైనవాడు కాడనియు, అనగా ఏ ఘనతకును పాత్రుడు కాడనియు, అతడు ఆనందింపదగినవాడు కాడనియు ఆయన తరువాత చేర్చుచున్నాడు; అతడు మూర్ఖమైనదియు దుష్టమైనదియునైన స్వభావము గలవాడు గనుక అతనియందు తాను ఏ ఆనందమును పొందలేకపోయెనని ఆయన చెప్పినట్లున్నది; మనము చూచినట్లు, యిర్మీయా 2:21లో యూదులు తనకు చేదైపోయిరని వేరొక ఉపమానముచేత ఆయన ఫిర్యాదు చేసినట్లే: “నేను నిన్ను నా ద్రాక్షావల్లిగా నాటితిని; నీవు నాకు చేదుగా ఎట్లు మారితివి?”

అట్లే ఇప్పుడు కూడ, ఇశ్రాయేలీయులు నిజముగా తన కుమారులే గాని, వారు దుష్ట స్వభావముగల కుమారులు, అవిధేయులైన కుమారులు, తమ తండ్రిని వేధించుచు, ఆయన మనస్సును గాయపరచుచు, ఆయనను దుఃఖముతో నింపుచు ఉండు కుమారులని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, ఏలయనగా నేను అతనియందు మాటలాడిన సమయమునుండి అని చేర్చుచున్నాడు; అక్షరార్థముగా ఇట్లే యున్నది. ఈ మాటలను తరువాత వచ్చు మాటలతో కలిపి చదువవలెనని సాధారణముగా అంగీకరింపబడుచున్నది. “ఏలయనగా నేను మాటలాడిన సమయమునుండి”; ఈ విధముగా {,}אשרasher, అను సంబంధవాచకమును అధ్యాహారము చేసికొనవలెను; అయితే అక్షరార్థముగా అది, “ఏలయనగా నేను అతనియందు మాటలాడిన సమయమునుండి,” {,}בוbu, లేక, కొందరు అనువదించునట్లు, “అతనిని గూర్చి” అని యున్నది; అయితే దానిని “అతనితో” అని తగినట్లుగా అనువదింపవచ్చును. తరువాత వారు దీనితో కలిపి, జ్ఞాపకము చేసికొనుచు ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును అని చదువుదురు.

ఈ భాగము దాని సంక్షిప్తత నిమిత్తము అస్పష్టమైనది, కాబట్టి సందిగ్ధమైనది; అయితే సాధారణ అభిప్రాయము ఇది, — ఎఫ్రాయిము ఆనందకరమైన బిడ్డ కాకపోయినను, దేవుడు అతని యెడల కనికరము చూపును; ఈ విధముగా వారు {}כיki, ని విరోధార్థములో, “అయినప్పటికిని,” లేక అయినను అని తీసికొందురు: “ఎఫ్రాయిము ప్రియమైన కుమారుడా? అతడు ఆనందకరమైన బిడ్డా? అయినను జ్ఞాపకము చేసికొనుచు ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును”; జనుల దుష్టత్వముచేత తాను అడ్డగింపబడననియు, తన అపారమైన మంచితనము ప్రకారము ఇంకను అతనిని కనికరింతుననియు, లేక తన మంచితనము వారి దుష్టత్వమును మించిపోవుననియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఈ భావము ఆమోదయోగ్యముగానే కనబడుచున్నది; అయినను ఇదే అర్థమా అని సందేహింపవచ్చును. కొందరు ఈ మాటలను, “నేను అతనిని గూర్చి మాటలాడిన సమయమునుండి,” అనగా నేను ఇప్పుడు అతనిని గూర్చి మాటలాడుచుండగా, అని చదువుదురు: అయితే ఈ వివరణ నిలుచునో లేదో నాకు తెలియదు. కాబట్టి దీనిని బెదరింపులకు సంబంధించినదిగా ఎంచువారి అభిప్రాయమువైపే నేను మొగ్గుచున్నాను; అనగా దేవుడు ఇశ్రాయేలుకు విరోధముగా మాటలాడిన సమయమునుండి, “ఉగ్రతలో కనికరము జ్ఞాపకము చేసికొనుము” అని హబక్కూకు ప్రవక్త చెప్పినదాని ప్రకారము (హబక్కూకు 3:2), ఆయన ఇంకను వారితో సమాధానపడుటకు సిద్ధముగా ఉండెను.

అయితే దీనిని నిబంధనను గూర్చినదిగా గ్రహించుటయే మేలు; “నేను అతనితో మాటలాడిన సమయమునుండి, నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును” అని దేవుడు చెప్పినట్లు; అనగా ఆయన జనుల యెడల అంత కనికరముతో ఎందుకు వ్యవహరించెనో దానికి హేతువును కనుపరచుటకే. ఏలయనగా వారి దుష్టత్వమును భ్రష్టత్వమును అంత గొప్పవి గనుక, “దేవుడు ఇంకను ఓర్పుతో వారిని సహింపగలడా?” అను సందేహము పుట్టవచ్చును. కాబట్టి ఇక్కడ మన లక్ష్యము ఉచితమైన కనికరము యొక్క ఊటవైపు మరల్చబడుచున్నది, అనగా దేవుడు తన జనులను ఒకప్పుడు ఏర్పరచుకొనెను గనుక వారిని క్షమించును.

అయినను నేను ప్రతిదానిని సూక్ష్మముగా తూచి చూచినప్పుడు, ప్రవక్త యొక్క భావము వేరని నేను తలంచుచున్నాను. కాబట్టి నేను, “నేను అతనితో మాటలాడిన సమయమునుండి” అనియు, “జ్ఞాపకము చేసికొనుచు ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును” అనియు ఈ రెండు వాక్యభాగములను వేరుచేయుచున్నాను; ఏలయనగా “నేను అతనితో మాటలాడిన సమయమునుండి” అని చెప్పి, తరువాత “ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును” అని చేర్చినప్పుడు ఆ వాక్యము కఠినముగా ఉండును.

అయితే నా అభిప్రాయములో అత్యంత తగిన వివరణ ఇది, “నేను అతనితో మాటలాడిన సమయమునుండి,” ({}ב అనగా తో అని అర్థము) అనగా, పశ్చాత్తాపపడుమని అతనిని నిరంతరము హెచ్చరించుట నేను మానలేదు, అయినను నేను ఏమియు సాధింపలేదు; అయినప్పటికిని నేను ఇంకను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును; అనగా, “ఈ జనులు మిక్కిలి మూర్ఖులని నేను కనుగొనినను, వారు చాలకాలమునుండి తమ మొండితనమునకు అనేక రుజువులను ఇచ్చినను, ఏలయనగా నేను చాలకాలమునుండి వారితో మాటలాడితిని, అయినను నేను ఇంకను వారిని జ్ఞాపకము చేసికొందును.” ఏలయనగా అన్నిసార్లు హెచ్చరింపబడిన జనులు నిత్యనాశనమునకు పాత్రులై యుండిరి; అయితే తాను వారితో కొంతకాలము, అనగా చాలకాలము, మాటలాడినను ఇంకను వారి యెడల కటాక్షము చూపుదునని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తన ప్రవక్తలద్వారా ఆ జనులను హెచ్చరించుట దీర్ఘకాలము మానలేదు, అయితే ఏ ఫలితమును లేకపోయెను.

కాబట్టి నేను “నేను అతనితో మాటలాడిన సమయమునుండి” అను మాటలను తరువాత వచ్చుదానినుండి వేరుగా చదివి, “అతడు ప్రియమైన కుమారుడా? అతడు ఆనందకరమైన బిడ్డా?” అను మునుపటి వాక్యభాగములతో వాటిని కలుపుచున్నాను. ఏలయనగా తాను వారితో ఒక్కసారి మాత్రమే మాటలాడి వారికి మేలు చేయ ప్రయత్నించిన సమయమునుండి మాత్రమే కాక, అనేక యుగములుగా వారు తిరుగబడువారును మచ్చికకానివారునై యుండిరని ఆయన ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. కాబట్టి జనులు చాలకాలము లోబడనివారై యుండిరి గనుక వారికి తమలో తాము ఏ నిరీక్షణయు లేదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. అది అట్లున్నను, ఆయన ఇంకను, జ్ఞాపకము చేసికొనుచు ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును అని చేర్చుచున్నాడు.

మరియు ఆయన ఈ సమాధానపరచుట యొక్క మేలును హెచ్చించి, కాబట్టి నా అంతరంగము అతని కొరకు ధ్వనిచేసెను, కనికరించుచు నేను అతని కనికరింతును అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ దేవుడు మానవ భావములను తనకు ఆరోపించుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా మితిమీరిన దుఃఖము క్రింద అంతరంగము కదలి ధ్వనిచేయును; గొప్ప దుఃఖముచేత మనము క్రుంగిపోయినప్పుడు మనము లోతుగా నిట్టూర్చి మూల్గుదుము. అట్లే దేవుడు కనికరముగల తండ్రి యొక్క భావములను వ్యక్తపరచునప్పుడు, తన జనులను మరల తన దయలోనికి చేర్చుకొనగోరెను గనుక తన అంతరంగము ధ్వనిచేసెనని చెప్పుచున్నాడు. ఇది నిజముగా దేవునికి సరిగా చెందదు; అయితే మన యెడల తనకున్న ప్రేమ యొక్క గొప్పతనమును ఆయన వేరువిధముగా వ్యక్తపరచలేడు గనుక, మన గ్రహణశక్తికి తగ్గించుకొని ఈ విధముగా మాటలాడుచున్నాడు. తరువాతి వచనము —

యిర్మీయా 31:21

21. నీవు దారి సూచనలను నిలువబెట్టుకొనుము, ఆనవాలు రాళ్ల కుప్పలను పెట్టుకొనుము; రాజమార్గము వైపు, అనగా నీవు వెళ్లిన త్రోవ వైపు, నీ మనస్సును త్రిప్పుకొనుము; ఇశ్రాయేలు కన్యకా, తిరిగి రమ్ము, నీ యీ పట్టణములకు తిరిగి రమ్ము.

21. Statue tibi titulos, pone tibi acervos, adjice (vel, applica) cor tuum ad semitam, ad viam per quam ambulasti; revertere virgo Israel, revertere ad urbes tuas istas.

266 ఈ వచనము నానావిధములుగా వివరింపబడినది. ఆ రెండు ప్రశ్నలను కాల్విన్ మరియు ఇతరులు బలమైన నిషేధార్థకములుగా తీసికొనుచున్నారు: అయితే ఇది ఎల్లప్పుడు అట్లు కాదు; {{ה మరియు {}אם రెండును తరచుగా బలమైన నిశ్చయార్థకములుగా తీసికొనబడును. యిర్మీయా 3:6; 1 సమూయేలు 2:27; యెహెజ్కేలు 20:30; ఆమోసు 6:2 చూడుము. సందర్భము కోరునది ఈ భావమే; ఏలయనగా ఈ వచనము పశ్చాత్తాపపడిన ఎఫ్రాయిమునకు ఇయ్యబడిన జవాబు. సెప్టువజింటు గాని, వల్గేటు గాని, సిరియాక్ గాని, టార్గుము గాని ప్రశ్నార్థక రూపమును నిలుపుకొనలేదు: అయితే ప్రశ్నలను నిశ్చయార్థకముగా తీసికొనిన యెడల అవి అర్థమును నిలుపుకొనుచున్నవి, లేనియెడల కాదు. తరువాతి మాటలను నేను ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాను, — ఏలయనగా నా మాటలు అతనియందున్నవి గనుక, జ్ఞాపకము చేసికొనుచు ఇంకను నేను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొందును. ఇది సెప్టువజింటు ప్రకారమును టార్గుము యొక్క సాధారణ భావము ప్రకారమును ఉన్నది. సిరియాక్ వేరొక అర్థమును ఇచ్చుచున్నది, — ఏలయనగా నేను అతనికి విరోధముగా మాటలాడు సమయమున, జ్ఞాపకము చేసికొనుచు నేను ఇంకను అతనిని జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నాను. మూలమునకు ఇంత దగ్గరగా వచ్చు ఇతర అనువాదములు లేవు. — సం.

267 “ధ్వనిచేసెను” అను దానికి వాడబడిన మాటకు కలవరపడుట, కదలుట, మిక్కిలి చలించుట లేక కలతచెందుట అని అర్థము. వల్గేటు దానిని “కలవరపడుచున్నవి — conturbata” అనియు; సిరియాక్ మరియు టార్గుము “చలించుచున్నవి” అనియు అనువదించుచున్నవి. ఇక్కడ దానిని “కలవరపడుచున్నది” అని అనువదింపవచ్చును. యెషయా 16:11 చూడుము; అక్కడ అంతరంగము యొక్క చలనము సితారాతో పోల్చబడినది, నిశ్చయముగా దాని ధ్వనితో కాదు, దాని తంత్రుల కంపనముతో. యెషయా 63:15, మరియు పరమగీతము 5:4 కూడ చూడుము. — సం.

కనికరము ఏమి చేయునో, అనగా దేవుడు కడకు చెరపట్టబడినవారిని పునరుద్ధరించి చెరనుండి వారి స్వదేశమునకు వారిని తిరిగి తీసికొనివచ్చునని, ఆయన వర్ణించుచున్నాడు. అయితే దేవుడు వారిని కనికరించెను అను హేతువుచేతనే గాని మరి ఏ హేతువుచేతను జనులు పునరుద్ధరింపబడలేదని మనము తెలిసికొనునట్లు, ఆయన దయను గూర్చి ఇంతకుముందు ప్రస్తావన చేయబడెను. కాబట్టి ప్రవక్త విమోచన యొక్క ఊటను చూపించిన తరువాత, ఇప్పుడు దేవుడు తన జనులతో సమాధానపడెనని రుజువుపరచిన బాహ్య ఫలితమునకు సాగుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన, నీ కొరకు సూచనలను నిలువబెట్టుకొనుము అని చెప్పుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఈ విధముగా ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో మనము మొదట గ్రహింపవలెను. యూదులు కల్దీయ దేశమునకు కొనిపోబడినప్పుడు, తిరిగివచ్చు మార్గము తమకు మూయబడెనని వారు తలంచిరి. కాబట్టి తమ స్వదేశమును గూర్చిన సమస్త చింతను విడిచిపెట్టి, తాము కనాను దేశమునకు చచ్చినవారైనట్లు అన్యజనుల మధ్య నివసించిరి. తాము ఆ దేశమును పోగొట్టుకొంటిమని వారికి తెలియును; అయితే తమ శిక్ష తాత్కాలికమైనదని ప్రవక్తలు తమతో అన్నిసార్లు చెప్పినదానిని వారు గ్రహింపలేదు. వారు ఇంతకుముందు సమస్త బెదరింపులను నిర్లక్ష్యము చేసినట్లే, దేవుడు వారికి విరోధముగా ఉరుమువలె గర్జింప మొదలుపెట్టినప్పుడు, నిరాశ వారి మనస్సులను ముంచివేసెను; అందువలన తిరిగివచ్చుటను గూర్చి ఏమియు వినుటకు వారు ఇష్టపడలేదు.

కాబట్టి తాము ఎన్నడును తమ స్వదేశమునకు తిరిగిరామని వారు తలంచిరి గనుక, వారు ఆ మార్గమును మరచిపోయిరి. ఒకడు తన జీవితమంతయు నివసింపవలెనని ఉద్దేశించిన వేరొక స్థలమునకు తరలిపోవునప్పుడు, అక్కడికి పోవు మార్గమును మాత్రమే తెలిసికొన చూచును గాని, త్రోవలోని సదుపాయములను మరల ఉపయోగించుకొనుటకై వాటిని గమనింపడు; తాను ఏ దారిని పోవుచున్నాడో, ఇక్కడ కుడివైపుకును అక్కడ ఎడమవైపుకును తిరుగుచున్నాడో కూడ గమనింపడు; తాను పోవుచున్న స్థలమును చేరుటయే అతనికి చాలును; యూదుల విషయములో కూడ అట్లే జరిగెను; వారు నిత్యమైన చెరలో నిలిచియుండవలెనని తమ మనస్సులలో నిశ్చయించుకొనిరి, కాబట్టి తమ ప్రయాణమును జ్ఞాపకముంచుకొనునట్లు త్రోవను గూర్చి వారు శ్రద్ధ చూపలేదు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు, నీ కొరకు సూచనలను, లేక శాసనములను, నిలువబెట్టుకొనుము అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఎక్కడికైనను ప్రయాణము చేయువారు, తిరిగిరావలెనని ఉద్దేశించిన యెడల, ఫలాని సత్రము అనుకూలముగా ఉండెననియు, ఈ పట్టణమునకును లేక నగరమునకును ఆ గ్రామమునకును మధ్య ఇంత దూరము కలదనియు, అట్లే త్రోవ తిన్నగా ఉండెనో లేక ఒక వైపుకంటె మరియొక వైపుకు ఎక్కువగా తిరిగెనో అనియు ఎరుగుదురు. కాబట్టి వారు తిరిగివచ్చుటను గూర్చి తలంచునప్పుడు ఇట్టి సంగతులను గమనించుదురు.

ఈ ఉద్దేశముతోనే ప్రవక్త, నీ కొరకు సూచనలను నిలువబెట్టుకొనుము అని చెప్పుచున్నాడు, అనగా అదే త్రోవను తిరిగిరావలెనని ఉద్దేశించు ప్రయాణికులు చేయునట్లు, నీవు నీ జ్ఞాపకశక్తికి సహాయము చేసికొనుము. కాబట్టి నీ కొరకు సూచనలను నిలువబెట్టుకొనుము, నీ కొరకు కుప్పలను, లేక రాళ్లను, పేర్చుకొనుము; వాటిని మా భాషలో monioyes అని పిలుచుదుము; “నీవు ఇంక ఎన్నడును తిరిగిరాకుండునట్లు మార్గము నీకు మూయబడెనని ఇంతవరకు నీవు నిజముగా తలంచితివి: అయితే దేవుడు తన హస్తమును చాపి నిన్ను నీ పూర్వస్థితికి పునరుద్ధరించును” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ఈ ఉపమానము మనుష్యుల సాధారణ ఆచారమునుండి తీసికొనబడినదనియు, అయితే యూదులు ఇంతకుముందు నిరాశచెందినట్లు తమ పునరుద్ధరణను గూర్చి నిరాశచెందకుండునట్లు ఈ ఉద్దేశముకొరకే అది వాడబడినదనియు మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత ఆయన, నీ హృదయమును నిలుపుము — ఆయన ఇప్పుడు తన్ను తాను వివరించుకొనుచున్నాడు — నీ హృదయమును కాలిబాటవైపు, నీవు దాటిపోయిన త్రోవవైపు నిలుపుము అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా ప్రవక్త తన స్వంత మాటలకు తానే వ్యాఖ్యాతయగుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము, అనగా జనులు అట్టిదేమియు నిరీక్షింపకపోయినను అదే త్రోవను తిరిగివత్తురు. మరియు ఆయన అదే ప్రకటనను వేరు మాటలలో మరల ధృవపరచుచున్నాడు, ఇశ్రాయేలు కుమారీ, తిరిగి రమ్ము, నీ స్వంత పట్టణములకు తిరిగి రమ్ము; “దేశము కొంతకాలము విడువబడి పాడుగా చేయబడినను, పట్టణములు ఇంకను నిలిచియున్నవి, అవి మరల తమ నివాసులను చేర్చుకొనును; దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన దయచేత దేశము ఇంకను తన జనుల కొరకు కనిపెట్టుచున్నది” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. అది కొంతకాలము వారిని వెళ్లగొట్టినను, ఆ చెర నిత్యమైనది కాదు; ఏలయనగా నిలిచియున్న పట్టణములు న్యాయముగా ఇంకను ఆ జనుల స్వాస్థ్యమే; వారు వాటికి పాత్రులైనందున కాదు, ఇతర స్థలములలో కనబడినట్లు, దేవుడు వారి చెరకును శిక్షకును ఒక నిర్ణీత కాలమును ముందుగానే నియమించెను గనుకనే.

268 నీ కొరకు కుప్పలను పేర్చుకొనుము, నీ కొరకు స్తంభములను నిలుపుకొనుము. {{צינים కు బదులుగా అనేక ప్రతులు {}ציונים అని చదువుచున్నవి; 2 రాజులు 23:17; యెహెజ్కేలు 39:15 చూడుము. {}תמרורים అనునది వల్గేటును టార్గుమును అనువదించినట్లు “చేదులు” అని అర్థమియ్యజాలదని, దానికి ముందున్న క్రియాపదమునుండి స్పష్టమగుచున్నది; అది ఉంచుట, పెట్టుట, నిలుపుట అని అర్థమిచ్చును. {}תמר అనగా ఖర్జూర వృక్షము; కాబట్టి ఆ మాటకు ఖర్జూర వృక్షపు స్తంభములు, లేక ఖర్జూర వృక్షమువలె తిన్నగాను ఎత్తుగాను ఉండు స్తంభములు అని అర్థము. వచనము యొక్క మిగిలిన భాగము ఈ విధముగా ఉన్నది, — రాజమార్గమువైపు నీ హృదయమును నిలుపుము, నీవు వెళ్లిన త్రోవవైపు; ఇశ్రాయేలు కన్యకా, తిరిగి రమ్ము, తిరిగి రమ్ము, నీ పట్టణములకు ఎక్కిపొమ్ము. “రాజమార్గము” అను దానికి వాడబడిన మాటకు ఎత్తుగా కట్టబడిన దారి, ప్రయాణమునకు సిద్ధపరచబడిన దారి అని అర్థము. ఇక్కడ “కన్యక” అనగా వివాహవయస్సు గలది అని సూచించును. ఇశ్రాయేలు పశ్చాత్తాపపడినప్పుడు, వారు తమ భర్తయైన దేవునితో ఏకము చేయబడుటకు తగిన స్థితిలో ఉండిరి. చివరి పంక్తి హూబిగాంట్ ప్రతిపాదించి హార్స్లీ ఆమోదించిన సవరణ ప్రకారము, {}אלה కు బదులుగా {}עלה అని అనువదింపబడినది; {}אלה కు ఏ అర్థమును ఉన్నట్లు కనబడదు. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మొండితనము మాలో పుట్టుకతోనే ఉన్నందున మేము ఎల్లప్పుడును నీకు విరోధముగా పోరాడుచు, నీ ఆత్మచేత నూతనపరచబడువరకు ఎన్నడును లోబడువారము కాకుండుచున్నాము గనుక, — మమ్ములను స్వస్థబుద్ధికి మరల తెచ్చుటకై నీవు విధించు నీ శిక్షలు మాకు నాశనకరములు కాకుండునట్లును, నీ ఆత్మచేత లోపల మమ్మును ఎంతగా ప్రేరేపించునుగాక యనగా, మేము నిజముగా తగ్గింపబడినవారమై, నిన్ను మా న్యాయాధిపతిగాను మా తండ్రిగాను ఒప్పుకొనునట్లును అనుగ్రహించుము; — మా న్యాయాధిపతిగా, మేము మాయందే అసంతృప్తి చెంది, నీ తీర్పుచేత తాకబడి, మమ్మును మేమే ఖండించుకొనునట్లు, — మా తండ్రిగా, అయినను సువార్తలో మా ప్రభువైన యేసుక్రీస్తు ద్వారా అనుదినము మాకు అర్పింపబడుచున్న ఆ కనికరమునొద్దకు మేము పారిపోవునట్లు అనుగ్రహించుము.

నూట ఇరువది రెండవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 31:22

22. విశ్వాసఘాతకురాలవైన కుమారీ, ఎంతకాలము నీవు ఇటు అటు తిరుగులాడుదువు? యెహోవా భూమిమీద ఒక క్రొత్తసంగతిని సృజించియున్నాడు; స్త్రీ పురుషుని ఆవరించును.

22. Quousque vagaberis (aut, cir cuibis) filia rebellis (immorigera)? quia creavit

Jehova rem novam in terra, Foemina circundabit virum.

ప్రవక్త ప్రజలకు తిరిగి వచ్చుటను వాగ్దానము చేసియుండెను గనుక, ఇప్పుడు ఆయన విశేషముగా ఇశ్రాయేలీయులను గద్దించుచున్నాడు; వారు ఇటు అటు చూచుచుండిరి గాని దేవుని వాక్యముమీద మాత్రమే ఎన్నడును నిశ్చింతగా ఆధారపడలేకపోయిరి; ఏలయనగా అవిశ్వాసులలో దాదాపు అందరికిని సాధారణమైన సంగతి ఏదనగా, వారు తమ్మును తాము వేధించుకొనుచు, ఉద్దేశపూర్వకముగానే అన్నట్లు తమకొరకు అనేకమైన కలవరములను కల్పించుకొందురు.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఏమి జరుగునో అని ఎదురుచూచుచు, నిరీక్షణ యొక్క ఏదైన రూపము తమకు కనబడినప్పుడు తప్ప, తాము తిరిగి వచ్చుటను గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు పెట్టుకొనలేకపోయిరి గనుక, ఈ హేతువుచేత ప్రవక్త ఇప్పుడు వారిని గద్దించుచున్నాడు.

ఆయన మొదట ప్రజలను అవిధేయులు లేక తిరుగుబాటుదారులు అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తరచుగా బెదిరింపులచేత భయపెట్టబడిరి, దేవుడు వారికి క్షమాపణ నిరీక్షణను కూడ అర్పించెను. దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టినప్పుడెల్లను వారు మూర్ఖులైయుండిరి గనుకను, ఆయన వాగ్దానములన్నిటిని వారు త్రోసివేసిరి గనుకను, ప్రవక్త వారిని అవిధేయులు లేక తిరుగుబాటుదారులు అని పిలుచుట నిర్హేతుకము కాదు. చుట్టు తిరుగుటలు లేక సంచారములు అను మాటచేత, అవిశ్వాసులు తమ్మును తాము అలయగొట్టుకొను ఆ వ్యర్థమైన ఊహాగానములను ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ పదమునకు సరియైన అర్థము చుట్టు తిరుగుట. దానిని సంచరించుట అను అర్థములో తీసికొనవచ్చును, అదియు ఒక్కటే; అయితే నేను చెప్పినట్లు, అవిశ్వాసులు మునిగియుండిన ఆ వంకరయైన మెలికలుగల ఊహాగానములకు ప్రవక్త చుట్టు తిరుగుటలు అను పేరును మిక్కిలి తగినరీతిగా ఇచ్చుచున్నాడు. మరియు దేవుడు వారి యెదుట ఉంచిన తిన్నని మార్గమునకును, దుర్భాగ్యులైన మనుష్యులు దేవుని వెంబడింపక తమ వ్యర్థమైన ఆలోచనలచేత త్రోవ తప్పింపబడినప్పుడు తాము చిక్కుకొను ఆ వంకర మార్గములకును మధ్య ఒక వ్యత్యాసము ఇక్కడ సూచింపబడినట్లు కనబడుచున్నది. యెషయాయు ఇదే పోలికను ఉపయోగించుచున్నాడు; ప్రజలు తిన్నని మార్గమున నడువనందున తమ స్వంత కల్పనలచేత కొనిపోబడి, నిష్ఫలముగా తమ్మును తాము అలయగొట్టుకొనిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. (యెషయా 57:10)

దీనినుండి మనము ఒక ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతమును గ్రహించవచ్చును, — మనము దేవునికి లోబడి, ఆయన వాక్యములో మన యెదుట ఉంచబడిన మార్గమున నడచునప్పుడు ఎల్లప్పుడును సురక్షితమైన సరిహద్దులోనే యున్నాము; అయితే సరియైన మార్గమునుండి మనము తొలగిన వెంటనే, మెలికలలోను సంచారములలోను ఇటు అటు ఈడ్వబడుదుము, తుదకు మన ప్రయాసము వ్యర్థమును నాశనకరమును అగును.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ప్రజల అవిశ్వాసము ముద్రవేయబడిన తలుపువలె నుండెను, అందుచేత వారు తమ విమోచనను తిరిగి వచ్చుటను గూర్చిన దేవుని వాగ్దానములను అంగీకరింపలేదు; కాబట్టి ఈ కీడును సరిదిద్దుటయు, సంచరించుచు అవిధేయులుగా నుండుటను గూర్చి ఇశ్రాయేలీయులను గద్దించుటయు ఇక్కడ ఆయన ఉద్దేశమైయుండెను.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా ఇదిగో యెహోవా సృజించును, — అక్షరార్థముగా, సృజించియున్నాడు; అయితే భూతకాలము ఇక్కడ భవిష్యత్కాలముగా తీసికొనబడవలెను; ఆయన భూతకాలమును ఉపయోగించునప్పుడు, అది ఇదివరకే జరిగిన సంగతిని గూర్చి మాటలాడుచున్నట్లు, ఆ సంగతి యొక్క నిశ్చయతను చూపుటకు ఉపయోగపడుచున్నది: కాబట్టి యెహోవా ఒక క్రొత్తసంగతిని సృజించియున్నాడు. ఇశ్రాయేలీయులు విమోచన వాగ్దానమును సంగతులను గూర్చిన తమ స్వంత తీర్పు చొప్పునను, తమకు కనబడిన సంగతుల స్థితి చొప్పునను అంచనా వేయుటలో బుద్ధిహీనముగా ప్రవర్తించిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారికి వాగ్దానము చేయబడిన కృప ఆశ్చర్యకరమైనదిగా నుండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, క్రొత్తసంగతి అను మాటచేత ఆయన భావము ఇదే; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “మీరు తిరిగి వచ్చుటను గూర్చి దేవుడు మీకు వాగ్దానము చేయుదానిని మీ సాధారణ పద్ధతి చొప్పున నిజముగా తీర్పు తీర్చుచున్నారు, అయితే అది ఒక అద్భుతముగా నుండును; కాబట్టి దేవుని కృపను ప్రకృతి యొక్క సాధారణ క్రమముగా ఎంచుచు మూర్ఖముగా ప్రవర్తింపకుడి, ఏలయనగా మనుష్యులలో సాధారణమైన ప్రతిదానిని దేవుడు మించిపోవును.”

మరియు ప్రజల విమోచనను గూర్చి యిర్మీయా చెప్పినది సంఘము యొక్క నిత్య రక్షణకు విస్తరింపవలెనని గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు ఆశ్చర్యకరమైన రీతిగా మృతులను లేపుచు, తన సంఘమును కాపాడి సంరక్షించుచు, దాని శ్రమలలో దానికి సహాయము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి లేఖనము సంఘము యొక్క స్థితిని గూర్చి మాటలాడునప్పుడెల్లను, మనము లోకమునకు పైగాను మన స్వంత ఊహలకు పైగాను ఎక్కి, మనకు మరుగైయున్న ఆ అద్భుతమును గ్రహించవలెను.

ఇప్పుడు ఆ అద్భుతము వచ్చుచున్నది, స్త్రీ పురుషుని ఆవరించును. క్రైస్తవులు దాదాపు ఏకాభిప్రాయముతో దీనిని కన్యయైన మరియను గూర్చి వివరించుచున్నారు; “క్రొత్తసంగతి” అను మాట వారిని ఈ అభిప్రాయమునకు నడిపించుచున్నది, మరియు బహుశా మన రక్షణ మర్మమునకు సంబంధించినట్లు కనబడు ప్రతిదానిని పట్టుకొనవలెనని కూడ వారు ఆతురపడిరి. కాబట్టి ప్రవక్త చెప్పు క్రొత్తసంగతి కన్యక శిశువైన క్రీస్తును తన గర్భములో మోయుటయే అనియు, ఆయన శరీరము చొప్పున వయస్సులోను జ్ఞానములోను బలములోను వృద్ధిపొందినను దైవశక్తితో నిండియుండెను గనుక ఆయన పురుషుడు అని పిలువబడెను అనియు వారు చెప్పుచున్నారు. ఇదంతయు యూదులచేత తగినరీతిగానే ఎగతాళి చేయబడుచున్నది; అయినను నేను తలంచునట్లు, వారును ప్రవక్త భావమును సరిగా గ్రహించుటలేదు. వారు దానిని ఇశ్రాయేలు ప్రజలకు అన్వయించుచున్నారు, ఏలయనగా వారు తన భర్తనుండి విడనాడబడిన స్త్రీవలె నుండిరి. కాబట్టి వారు, “ఒక స్త్రీ తన భర్తనుండి దూరమై అనేక జారులతో వ్యభిచరించిన తరువాత అతనిని కౌగిలించుకొనును” అని చెప్పుచున్నారు. తాము ప్రవక్త భావమును ఇచ్చుచున్నామని యూదులు తలంచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; అయితే నేను వేరుగా తలంచుచున్నాను, ఏలయనగా ఇక్కడ స్త్రీకిని పురుషునికిని మధ్య ఒక పోలిక చేయబడియున్నది, దానిని వారు ఆలోచించుటలేదు. ప్రవక్త ఇక్కడ కేవలము పురుషుని గూర్చి కాదు, బలవంతుడైన పురుషుని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా {}גברgeber అను పదము ధైర్యవంతుడైన లేక శూరుడైన పురుషుని సూచించుచున్నది. కాబట్టి ఆయన స్త్రీని పురుషునితో పోల్చునప్పుడు, బలములేని స్త్రీలవలె నుండిన ఇశ్రాయేలీయులు సహాయము పొందుటకు ఏ సాధనమును లేనివారైయుండిరని ప్రవక్త భావమని నేను సందేహింపను; అయినను తమ శక్తిచేత లోకమంతటిని భయముతో నింపిన తమ శత్రువులకంటె వారు బలములో అధికులగుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యూదులు చెరలోనికి కొనిపోబడినప్పుడు బబులోను ఎట్టి సామ్రాజ్యముగా నుండెనో మనము నిజముగా ఎరుగుదుము. కాబట్టి ఆ కాలమున యూదులు ఎట్టివారైయుండిరో మనము ఆలోచించినయెడల, వారు బలహీనులైన స్త్రీలవలె నుండిరనియు, వారి శత్రువులు బలవంతులును యుద్ధశూరులునైయుండిరనియు మనము చెప్పవలెను: కాబట్టి స్త్రీ పురుషుని ఆవరించును.

269 “తిరుగులాడుట” అని అనువదింపబడిన క్రియాపదము హిత్పాయేల్ రూపములో ఇక్కడ మాత్రమే, మరియు కాల్ రూపములో పరమగీతము 5:6 లో ఒక్కసారి మాత్రమే వచ్చుచున్నది; అక్కడ దానికి “తొలగిపోవుట,” లేక వెనుకకు తగ్గుట, లేక ప్రక్కకు తిరుగుట అని అర్థము. తొలగిపోవుట అను ఈ అర్థమునే ఇక్కడ సెప్టువజింట్, తార్గుం, సిరియాక్ అనువాదములు దానికి ఇచ్చుచున్నవి; అయితే అది అర్పింపబడిన తిరిగి వచ్చుటను అంగీకరించుటనుండి తొలగిపోవుట. మనము ఈ అనువాదమును ఇయ్యవచ్చును, — పునరుద్ధరణ కుమారీ, ఎంతకాలము నీవు వెనుకతీయుదువు, (అనగా, తిరిగి వచ్చుటకు)? ఆమె ముందటి వచనములో తిరిగి రమ్మని హెచ్చరింపబడియుండెను: ఇప్పుడు ఆమె తన అయిష్టతను బట్టి నిందింపబడుచున్నది, అది భయమునుండియు బలహీనతా భావమునుండియు పుట్టినట్లు కనబడుచున్నది. అప్పుడు కాల్విన్ వివరణ చొప్పున అర్థము చెప్పబడినయెడల, తరువాత వచ్చునది మిక్కిలి తగినరీతిగా సరిపోవుచున్నది. {,{שב అను క్రియాపదము, ,{}השובבה కు మూలము, విముఖమగుట, భ్రష్టమగుట అను అర్థముకంటె, వైపునకు తిరుగుట, తిరిగి వచ్చుట అను అర్థమునే ఎక్కువగా ఇచ్చుచున్నది. — సం.

{,}סבבsebab అను పదమునకు కౌగిలించుకొనుట అని కాదు, తరచుగా ముట్టడివేయుట అని అర్థము; మరియు లేఖనములో అనేక స్థలములలో అది చెడ్డ అర్థములో తీసికొనబడుచున్నది, “శత్రువులు నన్ను చుట్టుకొనియున్నారు.” కాబట్టి ముట్టడిని గూర్చి చెప్పబడినప్పుడు లేఖనము ఈ పదమును ఉపయోగించుచున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త, “స్త్రీలు పురుషులను ఎంత ఇరుకులో పెట్టుదురనగా వారిని చెరపట్టియుంచుదురు” అని చెప్పినట్లే యున్నది. అయితే ఆయన ఏకవచనమును ఉపయోగించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “ఒక్క స్త్రీ అనేక పురుషులకంటె అధికురాలగును, లేక ప్రతి యూదుడు పరాక్రమములో ఒక కల్దీయుని మించిపోవును; కాబట్టి వారి శత్రువుల బలము గొప్పదియు భయంకరమైనదియునైనను యూదులు పైచేయి పొందుదురు.” ఇదే ప్రవక్త భావమని నేను ఎంచుచున్నాను; మరియు ఆయన దీనిని ఒక ఆశ్చర్యకరమైన సంగతిగా న్యాయముగానే ప్రకటించుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు తన సేవకులను ఇట్లు లేవనెత్తి, వారిని దాసులనుగా చేసినవారు వారికి ఏ మాత్రమును సాటిరానివారగునట్లు చేసినప్పుడు, అది లోకములో ఒక విధమైన విప్లవమైయుండెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:23

23. ఇశ్రాయేలు దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — నేను వారి చెరను త్రిప్పివేసిన తరువాత యూదా దేశములోను దాని పట్టణములలోను జనులు ఇంకను ఈ మాట పలుకుదురు — నీతికి నివాసస్థలమా, పరిశుద్ధ పర్వతమా, యెహోవా నిన్ను ఆశీర్వదించును గాక.

23. Sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Adhuc dicent hoc verbum (hoc est, pronunciabunt hunc sermonum) in terra Jehudah et urbibus ejus, ubi convertero captivitatem ipsorum, Benedicet tibi Jellova, habitaculum justitiae, mons sanctitatis.

ఆయన ఇదివరకు చెప్పినదానిని వేరు మాటలతో ధృవపరచుచున్నాడు; మనము ఇతర స్థలములలో చెప్పినట్లు, ఈ పునరుక్తి అనవసరమైనది కాదు; ఏలయనగా తాము ఇదివరకే అసాధ్యమని ఎంచినది నెరవేర్చబడగలదని యూదులను ఒప్పించుట కష్టముగా నుండెను; తమ మూర్ఖత్వముచేత వారు దేవుని వాక్యమునకు విరోధముగా తలుపు మూసివేసియుండిరి. కాబట్టి నిరాశ ఇట్లు వారిని పట్టుకొని వారి మనస్సులను గట్టిగా బంధించియుండెను గనుక, వారు తుదకు విమోచన వాగ్దానమును హత్తుకొనునట్లు ఆ విషయమును విస్తారముగా వివరించుట అవసరమాయెను. ఇందుచేతనే ప్రవక్త ఒకే విషయముమీద అనేక మాటలను ఉపయోగించెను.

270 ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావము ఏదైనను, దానిని మన రక్షకుని అద్భుతమైన గర్భధారణకు నిశ్చయముగా అన్వయింపలేము; దీనికి స్పష్టమైన హేతువు బ్లేనీ గమనించినట్లు ఇదే, — ఈ దృష్టితో చూచినయెడల, ఈ వాక్యభాగము ప్రకటించు ఏకైక సంగతి, ఒక స్త్రీ మగశిశువును గర్భము ధరించును అనునదే; అది క్రొత్తది కాదు, సాధారణముగా జరుగు సంగతియే; ఏలయనగా ఇక్కడ “స్త్రీ” అను పదము కన్యకను సూచించునది కాదు, కేవలము లింగమును తెలియజేయునది; దానికి సరియైన అర్థము పురుషునినుండి వేరుపరచబడిన స్త్రీ. హెన్రీయు, బ్లేనీయు, ఆడమ్ క్లార్కును ఈ వాక్యము యొక్క భావమును గూర్చి కాల్విన్‌తో ముఖ్యముగా ఏకీభవించుచున్నారు. — సం. 271 ఈ వివరణకు ముఖ్యమైన అభ్యంతరము ఏదనగా, యూదులు ఆయుధబలముచేత తమ శత్రువులను జయించుటద్వారా తిరిగి రాలేదు. దీనికి జవాబు ఏదనగా, ఇది ఒక విధమైన సామెతవంటి వాక్యము, మిక్కిలి బలహీనులు మిక్కిలి బలవంతులను జయింతురని సూచించుచున్నది. మరియు, యూదులు పారసీక రాజు యొక్క శాసనబలముచేత తిరిగి వచ్చినను, వారిని ఎదిరించుటకు అనేకులైన బలమైన శత్రువులు వారికుండిరి. — సం.

ఇప్పుడు ఆయన తనకు తన వర్తమానము దేవునినుండి వచ్చెనని ఈ ఉపోద్ఘాతమును చేయుచున్నాడు; ఆ నమ్మశక్యముకాని సంగతి ఇశ్రాయేలీయులచేతను యూదులచేతను నమ్మబడునట్లు ఆయన ఆయన నామమున మాటలాడుచున్నాడు. నేను వారి చెరను త్రిప్పివేసినప్పుడు, యూదా దేశములోను దాని పట్టణములలోను వారు ఇంకను పలుకుదురు, ఇత్యాది అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత ప్రవక్త, తాము అసాధ్యమని ఎంచినది తమ కన్నుల యెదుట ఉంచబడియుండుట వారు చూచునట్లు, ఇశ్రాయేలీయులను యూదులను మధ్యకు తెచ్చుచున్నట్లున్నాడు. కాబట్టి నేను వారి చెరను త్రిప్పివేసినప్పుడు, నీతికి నివాసస్థలమా, ఓ పరిశుద్ధ పర్వతమా, దేవుడు నిన్ను ఆశీర్వదించును గాక అని వారు మరల పలుకుదురు.

ప్రవక్త ఈ విధమైన మాటను ఉపయోగించుట నిర్హేతుకము కాదు; ఏలయనగా యెరూషలేము పూర్తిగా పడద్రోయబడెననియు, దేవాలయము పడగొట్టబడి అగ్నిచేత కాల్చబడెననియు కూడ మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి ఇది అందరికిని భీకరమును భయంకరమునైన దృశ్యమైయుండెను గనుక, ఇక్కడ ఒక ఆశ్చర్యకరమైన మార్పు వర్ణింపబడుచున్నది, అనగా ఆ కాలమున పాడును నిర్జనమునైయుండినను, సీయోను మరల పరిశుద్ధ పర్వతమగును, యెరూషలేము నీతికి నివాసస్థలమగును.

మరియు దేవుడు తన సంఘమును పాతాళమునుండియే పైకి తీసినట్లు దానిని పునరుద్ధరించునని మనము ఎరుగునట్లు ఈ వాక్యభాగము విశేషముగా గమనింపదగినది. కాబట్టి సంఘము యొక్క ఏ రూపమును కనబడనప్పుడు, దేవుని శక్తి దానిని లేవనెత్తగలదని మనము ఒప్పుకొందము.

ఎక్కడనుండి? చెప్పబడినట్లు, పాతాళమునుండియే. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:24

24. యూదాలోను దాని పట్టణములన్నిటిలోను వ్యవసాయకులును మందలతో తిరుగువారును కలిసి నివసింతురు.

24. Et sedebunt (vel, habitabunt) in ea (nempe terra) Jehudah, et omnes urbes ejus (id est, incolae ejus) simul agricolae, et proficiscentur cum grege.

ఆయన అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు, అయితే తాను చెప్పిన ఆ కృప యొక్క ఫలితమును తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు మరల దేశములో నివసింతురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు అక్కడ విశ్రమించి నెమ్మదిగల నివాసమును కలిగియుందురు. మనుష్యుల సంఖ్యను విస్తారతను బట్టి దేవుని కృపను ఘనపరచుటకే ఆయన పట్టణములు అని చేర్చుచున్నాడు; కొద్దిమంది కాదు, తమ పట్టణములను నింపుటకు చాలినంత అపారమైన జనసమూహము తిరిగి వచ్చునని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఇది అందరి నిరీక్షణను మించినదైయుండెను; ఏలయనగా పట్టణములు విడువబడియుండుటయు దేశము దాదాపు ఖాళీగా నుండుటయు వారు చూచినప్పుడు, అవి మరల జనులతో నింపబడునని ఎవడు తలంచియుండును? అయితే యూదాయు దాని పట్టణములన్నియు అక్కడ నివసించును అని చెప్పుటచేత ప్రవక్త దీనిని ధృవపరచుచున్నాడు; మరియు ఆయన వ్యవసాయకులు అని చేర్చుచున్నాడు. ఆయన దేవుని కృపను పల్లెసీమకును గ్రామములకును విస్తరించుచున్నాడు; దేశము ప్రాకారములుగల పట్టణముల విషయములో మాత్రమే గాక పొలముల విషయములో కూడ నివాసులతో నింపబడునని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

శత్రువులవలన ఏదైన భయము లేక అపాయము ఉన్నప్పుడు పట్టణములలో జనులు నివసించుట తరచుగా జరుగును; ఏలయనగా పట్టణములలో నివసించువారికి రక్షణకొరకు గోడలును, దిబ్బలును, ఇతర భద్రతా సాధనములును ఉండును. కాబట్టి ప్రవక్త పట్టణములను గూర్చి మాత్రమే చెప్పియుండినయెడల, దేవుని కృపను చాలినంతగా తెలియజేసియుండడు. అందుచేత ఆయన వ్యవసాయకులు అని చేర్చుచున్నాడు; గుమ్మములు గాని, గోడలు గాని, రక్షణలు గాని లేకపోయినను దేశములో నివసించుట సురక్షితముగా నుండునని ఆయన చెప్పినట్లున్నది, ఏలయనగా వ్యవసాయకులు గోడలలోపల మూయబడియున్నట్లు తమ గుడిసెలలో నిర్భయముగా విశ్రమింతురు. కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

కొందరు, “వ్యవసాయకులును మందతో తిరుగువారును” అని చదువుచు, ప్రవక్త వ్యవసాయకులకును గొఱ్ఱెల కాపరులకును మధ్య భేదము చేసినట్లు ఎంచుచున్నారు; అయితే ఇది నాకు తగనిదిగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా వ్యవసాయకులు తమ మందలతోను పశువులతోను శత్రువుల దాడులను గూర్చి భయము లేక, దేవుని సంరక్షణలోను కాపుదలలోను దేశములో నివసించుచు, తమకు ప్రతికూలమైనదేదైనను విరోధమైనదేదైనను జరుగునని భయపడక సురక్షితముగా నుందురని ఆయన భావమని నేను సందేహింపను. భావమేదనగా, సంఘము యొక్క పునరుద్ధరణ ఎట్టిదిగా నుండుననగా, దాని స్థితి పూర్వకాలములకంటె హీనముగా నుండదు, అది సమాధానమును నెమ్మదియుగల స్థితిలో నుండును; అందుచేత గ్రామములలోను పల్లెప్రదేశములలోను నివసించువారు పట్టణములలో నివసించువారికంటె తక్కువ సురక్షితముగా నుండరు.

ఇప్పుడు ఇది ఎప్పుడు నెరవేర్చబడెను అని ఎవడైనను అడిగినయెడల? ఇతర స్థలములలో చెప్పబడినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, — ప్రవక్తలు సంఘము యొక్క పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, క్రీస్తు రాజ్యమంతటిని ఆరంభమునుండి అంతమువరకు చేర్చుచుండిరి. ఈ విషయములో మన వేదాంతులు త్రోవ తప్పుచున్నారు; ఈ వాగ్దానములను ఏదో ఒక ప్రత్యేక కాలమునకు పరిమితము చేయుటచేత వారు రూపకార్థములను ఆశ్రయింపవలసి వచ్చుచున్నది; ఈ విధముగా వారు ప్రవచనములన్నిటిని వక్రీకరించి, చెరుపుచున్నారు. అయితే చెప్పబడినట్లు, ప్రవక్తలు ప్రజల రాబోవు విమోచనను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు క్రీస్తు రాజ్యము యొక్క అభివృద్ధి అంతటిని చేర్చుచున్నారు. ప్రజలు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు వారికి మేలు కలుగుట ఆరంభమాయెను; అయితే దానియేలు ప్రవచించినట్లు కొంతకాలమునకే శ్రమలు వచ్చెను. కాబట్టి వారు క్రీస్తు రాకడకొరకు ఎదురుచూచుట అవసరమాయెను. మనము లోకములో ఉన్నంతకాలము దేవుని ఈ ఉపకారములను ఇప్పుడు రుచిచూచుచున్నాము. కాబట్టి ఈ ప్రవచనములు ఒక్క దినములోనైనను, ఒక్క సంవత్సరములోనైనను, ఒక్క యుగములోనైనను నెరవేర్చబడవనియు, అవి క్రీస్తు రాజ్యము యొక్క ఆరంభమునకును అంతమునకును సంబంధించినవిగా గ్రహింపబడవలెననియు మనము చూచుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:25

25. అలసినవారిని నేను సంతృప్తిపరచుచున్నాను, దుఃఖపడు ప్రతివానిని నేను నింపుచున్నాను.

25. Quia irrigabo (vel, inebriabo) animam sitientem, et Omnem animam quae deficit implebo.

ఈ వచనముచేత ఆయన ప్రతి సందేహమును తొలగించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆ కాలమున యూదులును ఇశ్రాయేలీయులును మృతులవలె నుండిరి గనుక, ప్రజల పునరుద్ధరణను గూర్చి ఆయన వాగ్దానము చేసినదానిని ఎవడును త్రోసివేయకుండునట్లు. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, దప్పిగొనిన ప్రాణమును నేను తడుపుదును; కొందరు దానిని “అలసిన ప్రాణము” అని అనువదించుచున్నారు; అయితే {,}נפש{ }עיפהnupesh oiphe అనునది తరచుగా రూపకముగా దప్పిగొనిన ప్రాణము అని తీసికొనబడుచున్నది. అట్లే కీర్తనలు 143:6 లో, “ఎండిన భూమివలె నున్నాను” అని చెప్పబడియున్నది; అలసట అనునది భూమికి తగినరీతిగా అన్వయింపబడదు; మరియు యెషయా 29:8 లో ఈ మాటలు మనకున్నవి, “కలకనువాడు తాను తినుచున్నట్లు తలంచును; తరువాత మేల్కొనినప్పుడు వాని ప్రాణము ఖాళీగా నుండును: మరియు తాను త్రాగుచున్నట్లు తలంచువానివలె,” ఇత్యాది. అక్కడ ప్రవక్త ఇదే పదమును ఉపయోగించుచున్నాడు, ఏలయనగా దప్పిక లేకుండ అలసట దాదాపు ఎన్నడును ఉండదు; అలసటచేత మనకు దప్పిక కలుగును. కాబట్టి ప్రాణము {,}עיפהoiphe అని రూపకముగా చెప్పబడుచున్నది, అలసినది అని కాదు, దానికి భిన్నముగా దప్పిగొనినది అని; మరియు క్రియాపదము దానికి సరిపోవుచున్నది, దానికి మత్తెక్కించుట, తడుపుట, లేక నీరు పోయుట, తరచుగా తృప్తిపరచుట అని అర్థము. కాబట్టి నీ ఎండిన ప్రాణమును, మూర్ఛిల్లు ప్రతి ప్రాణమును నేను తడుపుదును, లేక తృప్తికలుగునంతగా నీరు పోయుదును, ఇత్యాది; అయితే {,}דאבdab అనునది కొదువగా నుండుట అనియు, కొన్నిసార్లు అలసిపోవుట అనియు అర్థమిచ్చును గనుక, ఇక్కడ అది కొదువను సూచించుచున్నది, ఏలయనగా నేను నింపుదును అని తరువాత వచ్చుచున్నది. కాబట్టి అది ఆకలిగొనిన ప్రాణము అని తీసికొనబడవలెను.

272 బ్లేనీ ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాడు, — మరియు యూదాయు దాని పట్టణములన్నియు దానిలో నివసించును, వ్యవసాయకులు కలిసి, మరియు వారు మందలతో తిరుగుదురు. కాల్విన్‌వలె ఆయనయు “పట్టణములు” అనుదానిని పౌరులుగా తీసికొనుచున్నాడు; అయినను ఆ మాటలలో ఇంకను ఒక అసమంజసత్వము ఉన్నది. “యూదా” అనుదానికి ముందు “దేశము” అను పదము అధ్యాహారముగా నున్నదని నేను ఎంచుచున్నాను, — మరియు దానిలో, అనగా యూదా దేశములో, దాని పట్టణములన్నిటిలోను కలిసి, వ్యవసాయకులు నివసింతురు; మరియు వారు తమ మందలతో తరలిపోవుదురు. యిర్మీయా 33:12,13 చూడుడి, అక్కడ ఇక్కడ చెప్పబడినదాని భావము మరింత స్పష్టముగా చేయబడియున్నది. “తరలిపోవుట” అనగా, ఆ పదము యొక్క అర్థము చొప్పున, తమ మందలను మేపుటకొరకు స్థలమునుండి స్థలమునకు వెళ్లుట. ఇది స్వాతంత్ర్యమును భద్రతయుగల స్థితిని సూచించెను. — సం.

భావమేదనగా, ఇశ్రాయేలీయులు ఆకలిదప్పులు గలవారై కొంతకాలము అన్నపానములు లేకుండినను, వారి కొదువ దేవుడు వారికి ఉపశమనము కలుగజేయుటకు అడ్డము కాదు; ఏలయనగా ఆకలిగొనినవారిని తృప్తిపరచుటకును, దప్పిగొనినవారికి, లేక దప్పిచేత మూర్ఛిల్లుచున్నవారికి త్రాగుటకిచ్చుటకును ఆయనకు శక్తియు చిత్తమును ఉండెను. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:26

26. అంతట నేను మేల్కొని చూచితిని; నా నిద్ర నాకు సుఖముగా ఉండెను.

26 Propterea expergefaetus sum et vidi, et somnus meus dulcis fuit mihi, (vel utilis)

ఇక్కడ ప్రవక్త ముందుకు వచ్చి, తన స్వంత మాదిరిచేత విశ్వాసులు ధైర్యముగా నుండునట్లు, అనగా వారికి ఇంకను మరుగైయున్నదానిని, అంతేగాక చెప్పబడినట్లు, నమ్మశక్యముకానిదానిని ఇదివరకే నిజముగా అనుభవించుచున్నట్లు దేవుని వాగ్దానముమీద ఆనుకొనునట్లు వారిని ప్రోత్సహించుచున్నాడు. కాబట్టి తాను మేల్కొని చూచితినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ రూపకము, ప్రవక్త ఇదివరకు విస్మయము చెందినట్లుండిన భావమునకు విరుద్ధమైన భావమునకు అన్వయింపబడవలెను. ఏలయనగా యూదులు ఇంకను చెరలోనికి కొనిపోబడకపోయినను, పది గోత్రములు ఆ దుర్భరమైన దాస్యములో నుండెను, — వారి రాజ్యము పడిపోయి నశించెను, మరియు యూదా రాజ్యమునకు తుది నాశనము సమీపించియుండెను.

కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని ఈ భయంకరమైన ప్రతిదండనలను ఆలోచించుచుండగా, ఆయన నిద్రచేత ముంచివేయబడినట్లుండెను. ఇప్పుడు తాను మేల్కొంటినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. చీకటిలో మనుష్యులు తమ మనస్సుల చురుకుదనమును కోల్పోవుదురు, నిద్రయు ఆవరించును, అందుచేత వారు నలుపును తెలుపును వేరుపరచలేరు; అట్లే ప్రవక్తయు తాను కొంతకాలము ప్రాణములేనివానివలె నుంటినని ఒప్పుకొనుచున్నాడు; తరువాత తాను మేల్కొంటినని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా దేవుని కృప ప్రకాశించినప్పుడు, దాని స్వంత ఫలితముచేత కాదు, ఈ ప్రవచనములో.

కాబట్టి ఇంకను మిక్కిలి దూరముగా నుండినదానిని ఆయన అద్దములోనుండి చూచినట్లు ఎరిగెనని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా డెబ్బది సంవత్సరముల గడువు ఇంకను ఆరంభము కాలేదు: అయితే అందరికిని తెలిసినట్లు, విశ్వాసము మరుగైయున్న సంగతులను చూచుటయు, కనబడని సంగతుల నిజస్వరూపమునైయున్నది; ఏలయనగా దేవుని వాక్యము మన హృదయములలో ఈ నిశ్చయతను పొందనియెడల, మనము మన అవిశ్వాసమును బయలుపరచుకొందుము. ప్రవక్త తన విశ్వాసమునకు ఒక రుజువును ఇచ్చెను, ఏలయనగా దేవునిచేత ప్రవచింపబడినదంతయు దూరముగా నుండినను తగిన కాలమున నెరవేర్చబడునని ఆయన సంపూర్ణముగా ఒప్పుకొనెను. తాను మేల్కొంటినని ఆయన ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

మరియు ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, నా నిద్ర నాకు సుఖముగా ఉండెను. మానవ నేత్రముచేత చూడబడలేని దేవుని కార్యమును తాను చూచితినని చెప్పిన తరువాత, తాను దుఃఖముతోను భయముతోను నిండియుండినను, తన నిద్ర తనకు సుఖముగా ఉండెనని ఆయన ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా సమస్త దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుటకు శ్రేష్ఠమైనది నిరీక్షణయే.

అయితే ప్రవక్త మనస్సు కొంతకాలము ముంచివేయబడిన దుఃఖము నిద్రతో పోల్చబడుచున్నదని మనము చెప్పితిమి. ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

273 సెప్టువజింట్, సిరియాక్ అనువాదములు రెండును, వాటికి ముందున్న క్రియాపదములకు అనుగుణముగా, మొదటి పదమును “దప్పిగొనిన” అనియు, రెండవదానిని “ఆకలిగొనిన” అనియు అనువదించుచున్నవి. మన అనువాదములోని “అలసిన,” “దుఃఖపడు” అనునవి నిస్సందేహముగా తప్పు; మొదటిది వల్గేట్ నుండియు, రెండవది తార్గుం నుండియు తీసికొనబడినది. ఏలయనగా దప్పిగొనిన ప్రాణమును నేను తడుపుదును, ఆకలిగొనిన ప్రతి ప్రాణమును నేను నింపుదును. ఇక్కడ “ప్రాణము” అనగా వ్యక్తి, ఒక్కొక్కడు, — “దప్పిగొనినవానిని నేను తడుపుదును,” ఇత్యాది. — సం.

యిర్మీయా 31:27

27. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — రాబోవు దినములలో నేను ఇశ్రాయేలు వంశములోను యూదా వంశములోను మనుష్యబీజమును పశుబీజమును విత్తెదను.

27. Ecce dies veniunt, dicit Jehova, et seminabo domum Israel et domum Jehudah semine hominis et semine animalis.

ప్రవక్త క్రొత్తదేదియు తీసికొనిరాక, తమ విమోచనను తిరిగి వచ్చుటను గూర్చి యూదులను ధైర్యముతో ఉత్తేజపరచుచున్నాడని మాత్రమే మనము చూచుచున్నాము. అయినను ఆయన మరియొక పోలికను ఉపయోగించుచున్నాడు, అనగా మనుష్యుల యొక్కయు, పశువుల యొక్కయు, సమస్తవిధములైన జంతువుల యొక్కయు అభివృద్ధిని పుట్టించునట్లు దేవుడు యూదాను మరల దేశములో విత్తును. దేశము కొంతకాలము పాడుగాను విడువబడినదిగాను ఉండవలసియుండెనని మనము చెప్పితిమి. కాబట్టి అందరును దానిని పాడుకును నిర్జనమునకును అప్పగింపబడినదిగా ఎంచునట్లు దేవుడు దేశమును ఇట్లు శపించినందున, దేవుడు దానిని మరల మనుష్యులచేతను పశువులచేతను నివసింపజేయునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ఈ పోలిక దేవుని కృపను మరింత సంపూర్ణముగా తెలియజేయుచున్నది. సాగుచేయబడిన భూమికిని విడువబడిన భూమికిని మధ్య ఒక వ్యత్యాసము ఇక్కడ గ్రహింపవలెను. ఒకడు, “ధాన్యము ఎన్నడును లేని, నాగలి ఎన్నడును కనబడని పర్వతములమీద వారు విత్తి కోయుదురు” అని చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ఎవడైనను ఎడారి భూమిలో విత్తుటను కోతను వాగ్దానము చేసినయెడల, అది క్రొత్తసంగతియగును, దానిని నమ్ముట కష్టము.

అట్లే ప్రవక్త ఇప్పుడు, నేను విత్తెదను, ఇత్యాది అని చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “దేశము నిజముగా కొంతకాలము శపింపబడియుండును, అందుచేత అది మనుష్యులనైనను పశువులనైనను పోషింపదు; అయితే అది మరల విత్తబడును.” మనుష్యుల బీజముతోను జంతువుల బీజముతోను నేను దానిని విత్తెదను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: ఈ విధముగా, “దేశము ఇప్పుడు దాని నివాసులచేత విడువబడియుండగా, అది మరల నివసింపబడుట ఎట్లు సాధ్యము?” అని అడుగబడియుండగల ప్రశ్నకు ఆయన ఎదురువెళ్లుచున్నాడు; దేవుడు దానిని విత్తును గనుకనే. కాబట్టి ఈ విధముగా ప్రవక్త ఆ ప్రశ్నకు జవాబిచ్చుచున్నాడు.

అయితే అదే సమయమున ఆయన దేవుని కృపను ఘనపరచుచున్నాడు; దేవుడు తానే దానిని సాగుచేసి దానిమీద విత్తనము చల్లువరకు దేశము యొక్క నిస్సారతకు వేరే పరిహారము ఉండదని ఆయన చెప్పినట్లున్నది: అనగా దేశము యొక్క పునరుద్ధరణ మానవ పరిశ్రమయొక్కయు శక్తియొక్కయు కార్యము కాదు, దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తి యొక్క కార్యమే. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:28

28. మరియు పెల్లగించుటకును విరుగగొట్టుటకును పడద్రోయుటకును నశింపజేయుటకును బాధించుటకును నేను వారిమీద ఏలాగు కనిపెట్టియుంటినో, ఆలాగే కట్టుటకును నాటుటకును వారిమీద కనిపెట్టియుందునని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

28. Et erit, sicuti vigilavi super eos ad evellendum et conterendum, et ad confringendum et ad perdendum, et ad affligendum, sic vigilabo super eos ad aedificandum et ad plantandum, dicit Jehova.

ఈ మాటలచేత ప్రవక్త తాను చెప్పినదానిని ధృవపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులును యూదులును ఎల్లప్పుడు ఈ అభ్యంతరమును చెప్పియుండవచ్చును, “ఇంత గొప్ప కీడులచేత అణచివేయబడుటకు తాను అనుమతించిన తన ప్రజలకు విమోచకుడనగుదునని దేవుడు ఎందుకు వాగ్దానము చేయవలెను? వాటిని అడ్డగించుట సులభముగా నుండెను గదా?” కాబట్టి యూదులు ఈ కేకను వేసియుండవచ్చును, “నీవు ఇక్కడ మాకు తిరిగి వచ్చు నిరీక్షణను ఇచ్చుచున్నావు, అయితే దేవుడు మేము చెరలోనికి తరుమబడుటకు ఎందుకు అనుమతించుచున్నాడు? అట్లయితే ఆయన తగిన కాలమున ఎందుకు పరిహారమును చేయడు? ఏలయనగా ఇప్పుడు మా నాశనము తరువాత తాను మాకు సహాయకుడనగుదునని ఆయన మిక్కిలి ఆలస్యముగా ప్రకటించుచున్నాడు.” కాబట్టి తమకు అకాలములో పునరుద్ధరణ వాగ్దానము చేయబడెనని యూదులు తలంచిరి గనుక, వారిని శిక్షించి వారి పాపములనిమిత్తము దండించినవాడు దేవుడే అనియు, తనకు ఇష్టమైనప్పుడెల్ల ఆయన వారికి ఉపశమనమును కలుగజేయగలడనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా కల్దీయులు తమ స్వంత ఇష్టము చొప్పున యూదులను ఏలి, వారిమీద విజయము పొందియుండినయెడల, ఇట్లు తగ్గింపబడిన ఆ దుర్భాగ్యులు దేవుని హస్తముచేత విడిపింపబడగలరని ఎవడు ఎన్నడైనను నిరీక్షించియుండగలడు? అయితే ఇప్పుడు, తమ శత్రువుల నిరంకుశత్వమునుండి వారిని విడిపించుట దేవునికి కష్టమైనట్లు, యూదులు నిరాశ చెందుటకు ఏ హేతువును లేదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారికి జరిగినదేదియు యాదృచ్ఛికముగానైనను వారి శత్రువుల శక్తిచేతనైనను జరుగలేదు, దేవుని న్యాయమైన తీర్పుచేతనే జరిగెను.

274 ఈ వచనము యొక్క ఉద్దేశమును సరిగా చూచుట కష్టము: “చూచితిని,” లేక కనుగొంటిని అనుదానికి అర్థమేమి? ఆ క్రియాపదమును హోఫల్ రూపములో, “నేను చూడజేయబడితిని,” లేక దర్శనము పొందితిని, అని ఎంచకూడదా? ఆ క్రియాపదము తరచుగా ఈ అర్థములో ఉపయోగింపబడుచున్నది: జెకర్యా 3:1 చూడుడి. అప్పుడు మనము ఈ అనువాదమును ఇయ్యవచ్చును, — అంతట నేను మేల్కొని దర్శనము పొందితిని; మరియు నా నిద్ర నాకు సుఖముగా ఉండెను. దర్శనములు రెండు విధములు, నిద్రలో ఇయ్యబడునవి, మేల్కొనియున్నవారికి ఇయ్యబడునవి: ముందటి దర్శనము ప్రవక్త నిద్రించుచుండగా ఇయ్యబడెను. — సం. 275 ఈ వచనము యొక్క తరువాతి భాగమును సిరియాక్ అనువాదము చొప్పున అనువదింపవలెనని నాకు తోచుచున్నది, — ఇశ్రాయేలు వంశము విషయములోను యూదా వంశము విషయములోను, నేను మనుష్యబీజమును పశుబీజమును విత్తెదను. {{את ను నేను ఉపసర్గగా తీసికొనుచున్నాను, అది తరచుగా అట్లే యుండును. — సం.

కాబట్టి ప్రవక్త చెప్పుదానిలో పరిశుద్ధాత్మ యొక్క ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము, పెల్లగించుటకును విరుగగొట్టుటకును ముక్కలుగా చేయుటకును నశింపజేయుటకును బాధించుటకును నేను వారిమీద ఏలాగు కనిపెట్టియుంటినో, ఆలాగే కనిపెట్టియుందును, ఇత్యాది. కాబట్టి తాను వారికి వైద్యుడును అగునని వారిని ఒప్పించునట్లు, దేవుడు వారి పాపములనిమిత్తము వారిని శిక్షించిన న్యాయాధిపతిగా తన్నుతాను కనుపరచుకొనుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది, “గాయము చేసిన నేనే కాబట్టి దానిని స్వస్థపరచగలను;” ఇతర స్థలములో చెప్పబడినదాని చొప్పున, “చంపువాడును బ్రదికించువాడును, సమాధిలోనికి దించువాడును పైకి లేపువాడును దేవుడే.”*

*(1 సమూయేలు 2:6)

అయితే ఆయన అనేక మాటలను ఉపయోగించుచున్నాడు, ఏలయనగా అన్ని కీడుల గొప్ప భారము యూదులను నిరాశ అను అగాధములో ముంచివేసియుండవచ్చును. అందుచేత ప్రవక్త వారికంటె ముందుగా వెళ్లి, వారు తుదిస్థితికి తగ్గింపబడినను, అన్ని కఠినమైన విపత్తులు దేవునికి అనుకూలమైనప్పుడు ఆయన వారిని పునరుద్ధరించుటకు అడ్డము కాజాలవని చూపుచున్నాడు. అయినను వారు అంత దుఃఖకరమైన సంగతులను అనుభవించుట నిర్హేతుకము కాదని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజల దుర్దశలయందు సంతోషింపడు. కాబట్టి తాము అంత కఠినముగాను తీవ్రముగాను శిక్షింపబడిరి అను సంగతినుండి, తాము గొప్ప పాపములు చేసిన అపరాధులమని ప్రజలు నేర్చుకొనియుండవలెను. ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఆలాగే కట్టుటకును నాటుటకును నేను మీమీద కనిపెట్టియుందును.

నశింపజేయుట అను క్రియాపదము విషయమైతే, మనము {}הרםerem అని చదివినయెడల, దానిని తీసివేయుటకు అని అనువదింపవలెను. {}רםrem అను క్రియాపదమునకు, అందరికిని తెలిసినట్లు, హెచ్చించుట అని అర్థము; అయితే రూపకముగా, తీసివేయుట. అయితే నేను చెప్పినట్లు, అంగీకరింపబడిన పాఠము {}הרסeres. వారిని నశింపజేయుటకు తాను కనిపెట్టియుండినట్లే, వారిని కట్టుటకును నాటుటకును కనిపెట్టియుందునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; రక్షించుటకును నశింపజేయుటకును దేవుని హస్తము యొక్క శక్తి ఎంత గొప్పదో వారు ఇదివరకే అనుభవముచేత నేర్చుకొనియుండిరని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టియున్నంతకాలము వారు బెదిరింపులను లక్ష్యపెట్టక, శిక్ష లేకుండ పాపము చేయగలమని తలంచిరి; మరియు వారు ప్రవక్తలందరిని ఎంత గర్వముతో త్రోసివేసిరో మనము చూచుచున్నాము. అయితే తన తీర్పులు ఎట్లు భయపడదగియుండెనో దేవుడు తుదకు కఠినమైన రుజువులచేత చూపెను.

276 ఇక్కడ ఉపయోగింపబడిన మాటలు, “బాధించుటకును” అను చేర్పు తప్ప, యిర్మీయా 1:10 లోని మాటలే; అయినను తార్గుం గాని, సిరియాక్ తప్ప ఇతర అనువాదములు గాని వాటిని ఒకేరీతిగా అనువదింపవు, కొన్ని సందర్భములలో ఒక క్రియాపదము యొక్క అర్థమును మరియొకదానికి ఇచ్చుచున్నవి, — అవి మిక్కిలి సడలిన అనువాదములని ఇది ఒక రుజువు. — సం.

కాబట్టి ఆయన ఇప్పుడు వారిని నిరీక్షణతో ప్రేరేపించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన కనిపెట్టియుండుట వారి సంరక్షణకొరకు తక్కువ ప్రయోజనకరముగా నుండదు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 31:29-30

29. ఆ దినములలో — తండ్రులు ద్రాక్షకాయలు తినగా పిల్లల పళ్లు పులిసెను అను మాట ఇకను పలుకబడదు.

29. In diebus illis non dicent amplius, Patres comederunt omphacium (uvam acerbam) et dentes filiorum obstupuerunt:

30. ప్రతివాడు తన దోషమును బట్టియే మరణము నొందును; ఎవడు ద్రాక్షకాయలు తినునో వాని పళ్లే పులియును.

30. Quin potius vir (hoc est; quisque) in sun iniquitate morietur; omnis homo comedens (hoc est, quisquis comederit) uvam acerbam obstupescent dentes ejus (aut, omnis viri qui comederit, dentes obstupescent)

తమ పితరుల పాపములనిమిత్తము తాము శ్రమపడుచున్నామనునది ప్రజలలో సాధారణముగా ప్రబలియుండిన ఒక ఫిర్యాదు అని యెహెజ్కేలు చూపుచున్నాడు; అన్యుడును దేవుని తిరస్కరించువాడునైన హోరేస్ కూడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, “ఓ రోమీయుడా, నీ పితరుల తప్పిదములనిమిత్తము నీవు అపాత్రముగా శ్రమపడుచున్నావు.” కాబట్టి యూదుల గర్వము ఎట్టిదనగా, తాము నిర్దోషులైయుండగా దేవుడు తమను శిక్షించుచున్నట్లు వారు దేవునితో వాదించిరి; మరియు వారు ఒక సామెతను ఉపయోగించి దీనిని వ్యక్తపరచిరి, “మా తండ్రులు ద్రాక్షకాయలు తినియుండినయెడల, మా పళ్లు పులియుటకు హేతువేమి?” పక్వముకాని పండ్లు తినినప్పుడు పళ్లు పులియునని మనము ఎరుగుదుము; అయితే ఆ పదమునకు సరియైన అర్థము పుల్లని ద్రాక్షలు, వాటిని గ్రీకులు omphakes అని పిలుచుదురు.

కాబట్టి ఈ సామెత ఇకను ఉపయోగింపబడదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా కీడులచేత మచ్చికచేయబడిన తరువాత, దేవుడు న్యాయమైన హేతువు లేకుండ తమయెడల అంత కఠినముగా వ్యవహరింపలేదని వారు తుదకు తెలిసికొందురు.

ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఆ దినములలో అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, అనగా దేవుడు ప్రజలను శిక్షించి, తన కనికరముచేత వారిని హత్తుకొనిన తరువాత; ఏలయనగా ఈ రెండు సంగతులు అవసరమైయుండెను, అనగా వారి మూర్ఖత్వమును గర్వమును అణచబడవలెను, వారు దేవునితో వాదించుట మానవలెను, మరియు దేవుని ఉచితమైన కృప వారికి ప్రత్యక్షపరచబడవలెను. కాబట్టి ఆ కాలమున, తండ్రులు ద్రాక్షకాయలు తినగా పిల్లల పళ్లు మొద్దుబారెను అను ఈ భక్తిహీనమైన సామెతను వారు ఉపయోగింపరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: అయితే దానికి భిన్నముగా, ప్రతివాడు తన దోషములోనే మరణము నొందును; ఎవడు ద్రాక్షకాయ తినునో వాని పళ్లే మొద్దుబారును అని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; అనగా ఆ కాలమున దేవుని న్యాయమైన తీర్పు ఘనపరచబడును, అందుచేత ఈ గర్వముగల దూషణకరమైన కేకలకు చోటుండదు; దేవుని కనికరమును ప్రత్యక్షపరచబడును, ఏలయనగా మరణమునకు పాత్రులైన మనుష్యులు విడిపింపబడుదురు, అయితే దేవుని ఉచితమైన మంచితనము ద్వారానే గాని మరి ఏ విధముగాను కాదు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము తగిన కాలమున మారుమనస్సు పొందునట్లు నీ ఉగ్రత యొక్క అనేక నిదర్శనములచేత నీవు మమ్మును అనుదినము హెచ్చరించుచున్నావు గనుక, — నీ కార్యమును, మరియు నీవు దానికి చేర్చు సిద్ధాంతమును ఆలోచించుటలో మేము మందులము కాకుండునట్లును, నీ అత్యంత ప్రతిదండనకు ముందే మేల్కొని, ఈ విధముగా నీ కనికరమును పొందుటకు యోగ్యులమగునట్లును అనుగ్రహించుము; నీవు దానిని మాకు ఉచితముగా అర్పించుచున్నట్లు, మేము దానిని ఆతురముగా హత్తుకొని, మేము తుదకు మా ప్రభువైన క్రీస్తుచేత పరలోకమందు మాకొరకు సిద్ధపరచబడిన ఆ ధన్యకరమైన విశ్రాంతిని చేరువరకు నీవు మాయెడల దాని గమనమును కొనసాగించునట్లు, నిజమైన విశ్వాసముచేత దానిని మా హృదయములలో భద్రముగా నిలుపుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

277 Carm., Lib. 3, Od. 6. 278 తార్గుం ఈ సామెతను ఇట్లు వివరించుచున్నది, “తండ్రులు పాపము చేసిరి, పిల్లలు కొట్టబడిరి.” “మొద్దుబారెను,” లేక స్పర్శ కోల్పోయెను, obstupuerunt, అనునది వల్గేట్ మరియు సిరియాక్ రెండింటిలోను ఉన్నది. — సం.

నూట ఇరువది మూడవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 31:31-32

31. ఇదిగో నేను ఇశ్రాయేలు వంశముతోను యూదా వంశముతోను క్రొత్త నిబంధన చేయు దినములు వచ్చుచున్నవి; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

31. Ecce dies veniunt, dicit Jehova, et percutiam cum domo Israel et cum domo Jehudah foedus novum:

32. అది నేను ఐగుప్తుదేశములోనుండి వారిని రప్పించుటకై వారిని చేపట్టిన దినమున వారి పితరులతో నేను చేసిన నిబంధనవంటిది కాదు; నేను వారికి భర్తనైయుండినను వారు నా నిబంధనను భంగము చేసిరి; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

32. Non secundum foedus quod percussi cum patribus eorum die quo apprehendi manum eorum, ut educerem eos e terra Egypti, quod irritum fecerunt foedus, inquam, et ego dominabor illis, dicit Jehova.

యిర్మీయా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు, అయితే దేవుని కృప పూర్వముకంటె తన జనులయెడల ఎంత అధికముగాను ఎంత సమృద్ధిగాను ఉండబోవునో మరింత స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు; కాబట్టి వారు పోగొట్టుకొనిన ఆ ఘనతయు గొప్పతనమును తిరిగి స్థాపింపబడునని మాత్రమే గాక, అంతకంటె శ్రేష్ఠమైనదియు ఉత్తమమైనదియు అగు దానిని అతడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము తప్పనిసరిగా క్రీస్తు రాజ్యమునకే సంబంధించినదని మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా క్రీస్తు లేకుండ ధర్మశాస్త్రముకంటె శ్రేష్ఠమైనదేదియు జనులు నిరీక్షింపలేకుండిరి, నిరీక్షింపకూడదు కూడ; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము అత్యంత పరిపూర్ణమైన బోధకు నియమమైయుండెను. కాబట్టి క్రీస్తు తొలగింపబడినయెడల, మనము ధర్మశాస్త్రములోనే నిలిచియుండవలెనన్నది నిశ్చయము.

కాబట్టి ప్రవక్త క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చి ప్రవచించుచున్నాడని మనము నిర్ణయించుచున్నాము; మరియు ఈ వాక్యభాగము విశేషమైనదియు గమనింపదగినదియునని అపొస్తలులు దీనిని ఉల్లేఖించిరి. (రోమీయులకు 11:27; హెబ్రీయులకు 8:8-12; హెబ్రీయులకు 10:16)

అయితే ఇక్కడ అనుసరింపబడిన బోధా క్రమమును విధానమును మనము గమనింపవలెను. మనము ఇంతవరకు ధ్యానించుచున్న సంగతులు యూదులకు నమ్మశక్యము కానివైయుండెనని నేను ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ప్రవక్త స్థిరపరచుచున్నాడు. కాబట్టి మనుష్యుల ఇంద్రియములకు కష్టముగానే గోచరింపగల దేవుని ఉపకారములనుగూర్చి అతడు ఇదివరకే మాటలాడియుండి, విశ్వాసలోపమును నివారించుటకై, ప్రభువు క్రొత్తదియు అసాధారణమైనదియునగు విధముగా వారియెడల తన కనికరమును ప్రత్యక్షపరచునని చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త తన పూర్వబోధకు ఈ వాక్యభాగమును ఎందుకు చేర్చెనో దీనినిబట్టి మనము గ్రహించుచున్నాము.

ఏలయనగా అతడు క్రొత్త నిబంధననుగూర్చి మాటలాడకుండినయెడల, అతడు రక్షణ నిరీక్షణతో ప్రేరేపింపగోరిన ఆ దీనులు ఎల్లప్పుడును చలించుచునే యుండెడివారు; అంతేగాక, అధికభాగము ఇదివరకే నిరాశలో మునిగియుండిరి గనుక, అతడు ఏమియు సాధించియుండెడివాడు కాడు. కాబట్టి ఇక్కడ అతడు వారియెదుట క్రొత్త నిబంధనను ఉంచుచున్నాడు; వారు అంతకు దూరముగాను అంతకు ఎత్తుగాను చూడకూడదనియు, తాను చెప్పిన దేవుని ఉపకారమును ఆ కాలమందలి స్థితిగతుల రూపమునుబట్టి కొలువకూడదనియు, ఏలయనగా దేవుడు క్రొత్త నిబంధన చేయబోవుచున్నాడనియు అతడు చెప్పినట్లున్నది.

అయినను తరువాత కాలము సంపూర్ణమైనప్పుడు ప్రత్యక్షపరచబడవలసియున్న దేవుని కృపను అతడు ఘనపరచుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. అంతేగాక, జనులు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చిన కాలమునుండి, విడుదల అను కృపను అంగీకరించినవారి విశ్వాసము అతి కఠినమైన శోధనలచేత దాడిచేయబడెనని మనము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా తమ పొరుగువారందరిచేత క్రూరముగా బాధింపబడుటకంటెను, అన్ని శ్రమలకు గురియగుటకంటెను నిత్యమైన చెరలో నిలిచియుండుటయే వారికి మేలైయుండెడిది. కాబట్టి జనులు బబులోనులోని తమ చెరనుండి కేవలము తిరిగి రప్పింపబడియుండినయెడల, అది అల్పమైన సంగతియే; అయితే భక్తులు తమ మనస్సులను క్రీస్తువైపు మళ్లించుట అవశ్యమైయుండెను. కాబట్టి పునఃస్థాపన తరువాత బోధించు పనిని నెరవేర్చిన ప్రవక్తలు ఈ అంశముపై నిలిచియుండిరని మనము చూచుచున్నాము, --- అనగా అప్పుడు కనబడినదానికంటె శ్రేష్ఠమైనదానిని వారు నిరీక్షింపవలెననియు, తాము విశ్రాంతి అనుభవింపకుండుటను, దౌర్జన్యమునుండి విడిపింపబడుటకు బదులు అలసటగల ఘోరమైన పోరాటములలోనికి ఈడ్చబడుటను చూచి వారు నిరుత్సాహపడకూడదనియు. రాబోవు ఆలయమునుగూర్చి హగ్గయి ఏమి చెప్పుచున్నాడో, జెకర్యాయు మలాకీయు ఏమి చెప్పుచున్నారో మనకు నిశ్చయముగా తెలియును. మరియు క్రొత్త నిబంధననుగూర్చి మాటలాడుటలో మన ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇదే, అనగా విశ్వాసులు తమ స్వదేశమును మరల అనుభవించిన తరువాత, దేవుడు తాను వాగ్దానము చేసిన ఆ సౌభాగ్యమును తమకు అనుగ్రహింపలేదని ఆయనకు విరోధముగా గొణుగుకొనకుండునట్లే. ప్రవక్త క్రొత్త నిబంధననుగూర్చి మాటలాడుటకు ఇది రెండవ కారణము.

మునుపటివలెనే, దేవుడు యూదాతో వలెనే ఇశ్రాయేలుతోను నిబంధన చేయు దినములు వచ్చునను మాటలను అతడు ఇప్పుడు మరల చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా అందరికిని తెలిసినట్లు, యూదా రాజ్యము ఇంకను నిలిచియుండగానే పది గోత్రములు చెరలోనికి తోలివేయబడెను. అంతేగాక, వారు దావీదు కుటుంబమునుండి తిరుగబడినప్పుడు, వారు మరియొక జనమువలె ఆయిరి. దేవుడు వారిని తన జనులుగా ఎంచుట మానలేదు; అయితే వారు తమకు సాధ్యమైనంతమట్టుకు సంఘమునుండి తమ్మును తాము దూరపరచుకొనిరి. కాబట్టి మరల ఒక్క శరీరము ఉండునని దేవుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు రెండు గృహములవలె నుండక ఏకముగా కూడుకొనునట్లు ఆయన వారిని పోగుచేయును.

ఇప్పుడు క్రొత్త నిబంధనను గూర్చి: అది మొదటి నిబంధనకు విరుద్ధమైనదని దానికి ఆ పేరు పెట్టబడలేదు; ఏలయనగా దేవుడు ఎన్నడును తనకు తాను విరుద్ధుడు కాడు, తనకు తాను భిన్నుడును కాడు; కాబట్టి ఒక్కసారి తాను ఏర్పరచుకొనిన జనులతో నిబంధన చేసినవాడు, తన నమ్మకత్వమును మరచినట్లుగా తన సంకల్పమును మార్చుకొనలేదు. కాబట్టి మొదటి నిబంధన భంగము చేయరానిదని అనుసరించుచున్నది; అంతేగాక, ఆయన ఇదివరకే అబ్రాహాముతో తన నిబంధన చేసియుండెను, ధర్మశాస్త్రము ఆ నిబంధనకు స్థిరీకరణమైయుండెను. కాబట్టి దేవుడు తన సేవకుడైన అబ్రాహాముతో చేసిన ఆ నిబంధనమీద ధర్మశాస్త్రము ఆధారపడియుండెను గనుక, దేవుడు ఎన్నడును క్రొత్తదైన, అనగా విరుద్ధమైన లేక వేరైన నిబంధనను చేసియుండలేడని అనుసరించుచున్నది. అబ్రాహామునకు వాగ్దానము చేయబడిన ఆ ఆశీర్వాదకరమైన సంతానమునుండి గాక మరి ఎక్కడనుండి మన రక్షణ నిరీక్షణను పొందుచున్నాము? మరియు విశ్వాసమను సామాన్య బంధమునుబట్టి గాక మరి యెందుకు మనము అబ్రాహాము పిల్లలమని పిలువబడుచున్నాము? విశ్వాసులు అబ్రాహాము రొమ్ములోనికి చేర్చబడుదురని ఎందుకు చెప్పబడుచున్నది? కొందరు తూర్పునుండియు పడమటినుండియు వచ్చి అబ్రాహాము ఇస్సాకు యాకోబులతో కూడ పరలోకరాజ్యమందు కూర్చుందురని క్రీస్తు ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? (లూకా 16:22; మత్తయి 8:11)

దేవుడు పూర్వము అబ్రాహాముతో చేసి, చివరకు మోషే చేత స్థిరపరచిన నిబంధన తప్ప మరి యే నిబంధనను ఎన్నడును చేయలేదని ఈ సంగతులు నిస్సందేహముగా చాలినంతగా చూపుచున్నవి. ఈ విషయము మరింత విస్తారముగా చర్చింపబడవచ్చును; అయితే దేవుడు మొదట చేసిన నిబంధన నిత్యమైనదని సంక్షేపముగా చూపుట చాలును.

ఆయన జనులకు క్రొత్త నిబంధనను ఎందుకు వాగ్దానము చేయుచున్నాడో ఇప్పుడు చూతము. అది క్రొత్తదగుట, వారు రూపము అని పిలుచుదానికి సంబంధించినదనుటలో సందేహము లేదు; మరియు రూపము, లేక విధానము, మాటలకు మాత్రమే గాక, మొదట క్రీస్తుకును, తరువాత పరిశుద్ధాత్మ కృపకును, బాహ్యమైన బోధావిధానమంతటికిని సంబంధించినది. అయితే సారము అదే నిలిచియున్నది. సారము అనగా నేను బోధను గ్రహించుచున్నాను; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రములో ఉన్నదానిని తప్ప మరేదియు దేవుడు సువార్తలో ప్రవేశపెట్టుట లేదు.

కాబట్టి బోధయొక్క సారమునుగూర్చి ఒక్క అక్షరమైనను మార్చకుండునట్లు దేవుడు ఆదినుండి మాటలాడెనని మనము చూచుచున్నాము. ఏలయనగా ఆయన పరిపూర్ణ జీవితమునకు నియమమును ధర్మశాస్త్రములో చేర్చెను, మరియు రక్షణమార్గము ఏదో కూడ చూపెను, మరియు ఛాయలచేతను సాదృశ్యములచేతను జనులను క్రీస్తునొద్దకు నడిపించెను; తత్ఫలితముగా పాపక్షమాపణయు, తెలిసికొనుటకు అవసరమైనదంతయు అక్కడ స్పష్టముగా ప్రత్యక్షపరచబడెను.

కాబట్టి బోధయొక్క సారమునుగూర్చి దేవుడు ధర్మశాస్త్రమునకు ఏమియు చేర్చలేదు గనుక, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మనము రూపమునొద్దకు రావలెను, ఏలయనగా క్రీస్తు అప్పటికింకను ప్రత్యక్షపరచబడలేదు: ధర్మశాస్త్రము క్రింద ఛాయగా చూపబడినదంతయు ఆయన తన కుమారుని ద్వారా నెరవేర్చినప్పుడు దేవుడు క్రొత్త నిబంధన చేసెను. ఏలయనగా అందరికి తెలిసినట్లు, బలులు స్వయముగా దేవుని శాంతిపరచలేకపోయెను, మరియు ప్రాయశ్చిత్తమునుగూర్చి ధర్మశాస్త్రము బోధించినదంతయు స్వయముగా నిష్ప్రయోజనమైనదియు విలువలేనిదియునైయుండెను. కాబట్టి క్రీస్తు నీళ్లతోను రక్తముతోను ప్రత్యక్షమై, దేవుడు ఛాయల క్రింద కనుపరచినదానిని వాస్తవముగా నెరవేర్చినప్పుడు, విశ్వాసులు రక్షణను కొంత రుచిచూచునట్లు, క్రొత్త నిబంధన చేయబడెను. అయితే పరిశుద్ధాత్మ వలన కలుగు పునర్జన్మ చేర్చబడకుండినయెడల క్రీస్తు రాకడ చాలియుండెడిది కాదు. కాబట్టి దేవుడు తన ఆత్మచేత విశ్వాసులకు పునర్జన్మ కలుగజేయుట కొన్ని విషయములలో క్రొత్త సంగతియై యుండెను; తత్ఫలితముగా అది అక్షరమునుబట్టిన బోధగా మాత్రమే గాక, ప్రభావవంతమైనదిగా కూడ ఆయెను; అది చెవిని తాకుట మాత్రమే గాక హృదయములోనికి చొచ్చుకొనిపోయి, దేవుని సేవకొరకు మనలను వాస్తవముగా రూపించును. బాహ్యమైన బోధావిధానము కూడ క్రొత్తదైయుండెను, ఇది అందరికిని స్పష్టమే; ఏలయనగా మనము ధర్మశాస్త్రమును సువార్తతో పోల్చి చూచినప్పుడు, దేవుడు ఇప్పుడు మనతో ముసుకు క్రింద గాక, ముఖాముఖిగానన్నట్లు బహిరంగముగా మాటలాడుచున్నాడని కనుగొనుచున్నాము; దేవుని నామమున జనులతో మాటలాడుటకు బయలుదేరినప్పుడు ముసుకు వేసికొనిన మోషేనుగూర్చి మాటలాడుచు పౌలు మనకు ఇట్లే బోధించుచున్నాడు. (2 కొరింథీయులకు 3:13) సువార్త క్రింద అలాగు కాదు, ముసుకు తీసివేయబడెను, దేవుడు క్రీస్తు ముఖమందు మనకు కనబడునట్లు తన్ను తాను కనుపరచుకొనుచున్నాడు అని పౌలు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త దానిని క్రొత్త నిబంధన అని పిలుచుటకు ఇదే కారణము, ఇది మరింత విస్తారముగా చూపబడును: ఏలయనగా ప్రవక్త యొక్క సందర్భమంతయు మరింత బాగుగా గ్రహింపబడునట్లు, వేరుగా చర్చింపలేని సంగతులను మాత్రమే నేను స్పృశించుచున్నాను. కాబట్టి ఇప్పుడు మాటలను గూర్చి ముందుకు సాగుదము.

తాను చేయబోవు నిబంధన తాను వారి పితరులతో చేసినట్టిది కాదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన క్రొత్త నిబంధనను ధర్మశాస్త్రమునుండి స్పష్టముగా వేరుపరచుచున్నాడు. ఈ వైరుధ్యమును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా దేవుడు ధర్మశాస్త్రమునకు ఏదైనను శ్రేష్ఠమైనదానిని చేర్చుట సాధ్యమని యూదులలో ఒక్కడును తలంచలేదు. వారు ధర్మశాస్త్రమును దాదాపు ఏమియు కానిదానిగా ఎంచినను, వేషధారులు గొప్ప ఆసక్తియు ఉత్సాహమును నటించుచు, ధర్మశాస్త్రములో ఏదైనను మార్పు చేయబడుటకంటె ఆకాశమును భూమియు ముందుగా కలిసిపోవునని తలంచునంతగా తాము ధర్మశాస్త్రమునకు అంకితులమని చెప్పుకొనిరని మనకు తెలియును; మరియు అదే సమయమందు దేవుడు కొంతకాలము మాత్రమే నియమించినదానిని వారు అతి పట్టుదలతో పట్టుకొనియుండిరి.

కాబట్టి ఇక్కడ ధర్మశాస్త్రము క్రొత్త నిబంధనతో పోల్చి వ్యత్యాసపరచబడుట అవశ్యమైయుండెను; తమకొరకు దాచియుంచబడిన కృప పూర్వము పితరులకు ప్రత్యక్షపరచబడినదానికంటె బహు శ్రేష్ఠమైనదని యూదులు తెలిసికొనునట్లే. కాబట్టి నిబంధనవంటిది కాదు, మొదలగు మాటలు ఆయన చెప్పుటకు ఇదే కారణము.

తరువాత ఆయన, నేను వారి చేయి పట్టుకొనినప్పుడు వారి పితరులతో చేసిన, మొదలగు మాటలు చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు క్రొత్త నిబంధన చేయకుండినయెడల వారు రక్షణనుగూర్చి స్థిరమైన నిరీక్షణ ఎన్నడును కలిగియుండలేరని ఇక్కడ ఆయన చూపుచున్నాడు. వారి గర్వము ఎట్టిదనగా, ఈ సత్యమునుగూర్చి వారు ఒప్పింపబడకుండినయెడల వారు దేవుని కృపను అంగీకరించియుండెడివారు కారు; ఏలయనగా ఈ మాట ఎల్లప్పుడును వారి నోటనుండెడిది, ``దేవుడు తన జనులను విమోచించినప్పుడు వారికి తండ్రిగా తన్ను కనుపరచుకొనలేదా? అది ఆయన పితృకృపకు సాక్ష్యము కాదా? నిత్యముగా ఉండవలెనని ఆయన సంకల్పించిన సంఘము యొక్క స్థితిని ఆయన హెచ్చింపలేదా?'' కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము వారికి నిష్ప్రయోజనమైయుండెననియు ఇంకను అట్లే యుండుననియు, అందువలన క్రొత్త నిబంధన అవశ్యమనియు, లేనియెడల వారు నశింపవలసియుండుననియు ప్రవక్త బహిరంగముగా ప్రకటింపకుండినయెడల, వారు దేవుని కృపను త్రోసివేసియుండెడివారు.

ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త ఏమి చెప్పుచున్నాడో తెలిసికొనుట చాలదు, అతడు ఇది గాని అది గాని ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో కూడ మనము తెలిసికొనవలెను. కాబట్టి భావమేమనగా, మొదటిది నిష్ప్రయోజనమైనదై ఏమియు ఫలింపనిదైయుండెను గనుక, దేవుడు క్రొత్త నిబంధన చేయుట వింతగా కనబడకూడదు. తరువాత ఆయన దీనిని స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన పూర్వజనులవైపు తన చేయి చాపి వారికి విమోచకుడైనప్పుడు మొదటి నిబంధన చేసెను; అయినను వారు ఆ నిబంధనను వ్యర్థము చేసిరి. కాలమునుగూర్చిన పరిస్థితిని గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఇటీవల పొందిన ఉపకారము యొక్క జ్ఞాపకము విధేయతకు అత్యంత బలమైన ప్రేరణగా ఉండవలెను.

దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిచేత విడిపింపబడినవారు, దైవకనికరము తమకు ముందుగానే దయచూపిన సమయమందే ఆయన నిబంధనను త్రోసివేయుట ఎంత నీచమైన కృతఘ్నత! కాబట్టి ఆ సమయమందే వారు దేవుని నిబంధనను వ్యర్థము చేసిరి గనుక, వారు తమ భక్తిహీనతను కనుపరచని సమయముగాని, నిబంధనను భంగము చేయనివారైయుండిన సమయముగాని లేదని నిశ్చయముగా నిర్ణయింపవచ్చును.

ఆయన, అయినను నేను వారిని ఏలితిని, లేక వారిమీద ప్రభువునైయుంటిని, అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {}בעלתיbolti అను క్రియను భర్త చేయు ఏలుబడికే పరిమితము చేసినను, — మరియు ఇది అనుచితము కాదు, ఏలయనగా దేవుడు అప్పుడు తన జనులను ఏలుట మాత్రమే గాక వారికి భర్తయు ఆయెను, ఇది తరచుగా ఉపయోగింపబడు ఉపమానము — అయినను ఈ అభిప్రాయము తృప్తికరముగా నిలువబెట్టబడగలదో లేదో నాకు తెలియదు; కాబట్టి దేవుడు జనులను తన అధికారము క్రింద ఉంచుకొనెను అను సామాన్య సత్యముతో మనము తృప్తిపడవలెను; వారిని ఏలుటలోను, వారు జీవింపవలసిన విధానమును వారికి నియమించుటలోను ఆయన తన స్వంత హక్కును మాత్రమే వినియోగించెనని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

అదే సమయమందు నిబంధన అను మాట జనులకు మరి యెక్కువ ఘనమైనదైయుండెను. ఏలయనగా ఒక రాజు తన జనులకు ఏదైనను ఆజ్ఞాపించినప్పుడు అది శాసనము అని పిలువబడును; అయితే దేవుడు తన స్వంత జనులతో మరి యెక్కువ దయతో వ్యవహరించును; ఏలయనగా జనులను తనకు బంధించుకొనునట్లే తన్ను తాను తన జనులకు బంధించుకొనుటకై ఆయన దిగివచ్చి వారి మధ్య ప్రత్యక్షమగుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు జనులను ఏలితినని ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో సంక్షేపముగా మనము చూచుచున్నాము, అనగా ఆయన వారిని తనకొరకు సంపాదించుకొనెను; అయినను జనుల మచ్చికకాని వక్రస్వభావము వలన ఆయన తన స్వంత హక్కును అనుభవింపలేదు.

అదే సమయమందు, ధర్మశాస్త్రము బలహీనమైనదియు తగినంత బలము లేనిదియునైయుండుటకు దోషము ఇక్కడ జనులమీద మోపబడుచున్నదని గమనింపవలెను; పౌలు రోమీయులకు 7:12 లో మనకు బోధించుట మనము చూచుచున్నట్లే. ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము యొక్క బలహీనతనుగూర్చి మాటలాడబడిన వెంటనే, అధికులు ధర్మశాస్త్రములో తాము తప్పుగా ఎంచు ఏదో ఒకదానిని పట్టుకొందురు, ఇట్లు ధర్మశాస్త్రము తృణీకారమునకు గురియగును: కాబట్టి వారు దేవుని నిబంధనను వ్యర్థము చేసిరని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; క్రొత్త నిబంధన అవసరమైయుండుటకు దోషమును ధర్మశాస్త్రములో వెదకకూడదనియు, ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము సమృద్ధిగా చాలినదైయుండెననియు, దోషము జనుల చపలత్వములోను అపనమ్మకత్వములోను ఉండెననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము బలహీనమైనదనియు నిష్ఫలమైనదనియు చెప్పబడినప్పుడు దానినుండి ఏమియు తీసివేయబడుట లేదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అది తాము ఇచ్చిన మాటను గైకొనక కాపాడని మనుష్యులనుండి కలిగిన ఆకస్మిక దోషమే.

279 ఈ ఉపవాక్యము హెబ్రీయులకు 8:9 లో ఉల్లేఖింపబడినట్లు, సెప్టువజింటు మరియు సిరియాక్ ప్రకారము, "నేను వారిని లక్ష్యపెట్టలేదు" అని యున్నది; అయితే వల్గేటు మన అనువాదముతో సమానముగా ఉన్నది. హూబిగాంటు ఇట్లనుచున్నాడు, "{{געלתי, నేను త్రోసివేసితిని, నేను విసర్జించితిని అని చదువుము.'' భేదము ఒక్క అక్షరములో మాత్రమే ఉన్నది; మరియు ఈ మాటను యిర్మీయా యిర్మీయా 14:19 లో ఉపయోగించుచున్నాడు. అప్పుడు సంపూర్ణమైన పొందిక యుండును, ``మరియు నేను వారిని త్రోసివేసితిని, ఇదే యెహోవా వాక్కు.'' పూర్వ ఉపవాక్యములోని ``నా నిబంధనను వారు'' అనునది వల్గేటుది; అయితే సెప్టువజింటు, సిరియాక్, టార్గుము ప్రకారము అది, ``వారు నా నిబంధనను భంగము చేసిరి గనుక,'' మొదలగునదిగా ఉన్నది. {}אשרఅనునది మన అనువాదములో ఇయ్యబడినట్లు తరువాత వచ్చు నామవాచకముతో కలిపి ఉపయోగింపబడదు, సర్వనామములతో అట్లు ఉపయోగింపబడినను. --- సం.

ఇంకను చెప్పవలసిన సంగతులు అనేకములున్నవి; అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలను సంక్షేపముగా మాత్రమే స్పృశించుచున్నాను. తరువాత ఇట్లున్నది, ---

యిర్మీయా 31:33

33. ఆ దినములైన తరువాత నేను ఇశ్రాయేలు వంశముతో చేయబోవు నిబంధన యేదనగా, నా ధర్మశాస్త్రమును వారి అంతరంగములో ఉంచెదను, వారి హృదయములమీద దానిని వ్రాసెదను; నేను వారికి దేవుడనైయుందును, వారు నాకు జనులైయుందురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

33. Quia hoc foedus quod percutiam cum domo Israel post dies illos, dicit Jehova, ponam legem meam in medio ipsorum (id est, in visceribus) et in cordibus ipsorum scribam eam; et ego ero illis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum.

ఇప్పుడు ఆయన ధర్మశాస్త్రమునకును సువార్తకును మధ్యనున్న భేదమును చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా సువార్త తనతోకూడ పునర్జన్మ కృపను తెచ్చుచున్నది: కాబట్టి దాని బోధ అక్షరసంబంధమైనది కాదు, అది హృదయములోనికి చొచ్చుకొనిపోయి అంతరంగ శక్తులన్నిటిని సంస్కరించును; తత్ఫలితముగా దేవుని నీతికి విధేయత చూపబడును.

అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న లేవదీయబడవచ్చును: ధర్మశాస్త్రము క్రింద పితరులకు పునర్జన్మ కృప లేకుండెనా? అయితే ఇది పూర్తిగా అసంబద్ధము. అట్లయితే క్రీస్తు రాకకు ముందు ధర్మశాస్త్రము హృదయముమీద వ్రాయబడెనని దేవుడు ఇక్కడ నిరాకరించినప్పుడు దాని భావమేమి? దీనికి నా జవాబు ఏమనగా, పూర్వము పునర్జన్మ పొందిన పితరులు ఈ కృపను క్రీస్తు ద్వారానే పొందిరి; కాబట్టి అది వేరొక మూలమునుండి వారికి అందింపబడినట్లున్నదని మనము చెప్పవచ్చును. కాబట్టి హృదయములోనికి చొచ్చుకొనిపోవు శక్తి ధర్మశాస్త్రములో స్వాభావికముగా లేదు; అది సువార్తనుండి ధర్మశాస్త్రమునకు అందింపబడిన ఉపకారమైయుండెను. ఇది ఒక సంగతి. తరువాత, దేవుని ఈ కృప ధర్మశాస్త్రము క్రింద అరుదుగాను కొంచెముగా మాత్రమే తెలిసినదిగాను ఉండెననియు, అయితే సువార్త క్రింద ఆత్మ వరములు మరింత సమృద్ధిగా కుమ్మరింపబడెననియు, దేవుడు తన సంఘముతో మరింత ఔదార్యముతో వ్యవహరించెననియు మనకు తెలియును. అయినను ముఖ్యమైన సంగతి ఏమనగా, ముఖ్యముగా ధర్మశాస్త్రమునకును సువార్తకును మధ్య పోలిక చేయబడినప్పుడు, ధర్మశాస్త్రము స్వయముగా ఏమైయున్నదో, సువార్తకు ప్రత్యేకమైనదేదో ఆలోచించుటయే. ఏలయనగా ఈ పోలిక నిలిచిపోయినప్పుడు, ఇది ధర్మశాస్త్రమునకు సరిగా అన్వయింపబడదు; అయితే సువార్తను బట్టి చూచినప్పుడు, ధర్మశాస్త్రము అక్షరసంబంధమైనదని చెప్పబడుచున్నది, ఇది వేరొకచోట ఆ పేరుతో పిలువబడినట్లే, (రోమీయులకు 7:6) మరియు పౌలు 2 కొరింథీయులకు 3:6 లో దానిని అక్షరమని పిలుచుటకు ఇదియే కారణము, ``అక్షరము చంపును,'' మొదలగునవి. ``అక్షరము'' అనుదానిచేత ఆరిజెను బుద్ధిహీనముగా వివరించినదానిని అతడు ఉద్దేశించుట లేదు; ఏలయనగా ఆరిజెను దాదాపు లేఖనమంతటిని వక్రపరచినట్లే ఆ వాక్యభాగమును కూడ వక్రపరచెను: అక్కడ పౌలు ధర్మశాస్త్రము యొక్క సామాన్యమైన సరళమైన భావమును ఉద్దేశించుట లేదు; ఏలయనగా అతడు దానిని వేరొక కారణముచేత అక్షరమని పిలుచుచున్నాడు, అనగా అది మనుష్యుల కన్నులయెదుట సరియైనదానిని ఉంచి, దానిని వారి చెవులలో కూడ ధ్వనింపజేయును మాత్రమే. మరియు అక్షరము అను మాట వ్రాయబడినదానికి సంబంధించినది; ధర్మశాస్త్రము రాళ్లమీద వ్రాయబడెను గనుక అది అక్షరమైయుండెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది. అయితే సువార్త --- అది ఏమిటి? అది ఆత్మ, అనగా దేవుడు తన వాక్యమును మనుష్యుల చెవులకు పలికి వారి కన్నులయెదుట ఉంచుట మాత్రమే గాక, వారి హృదయములకును మనస్సులకును అంతరంగమున బోధించును. కాబట్టి ఈ ప్రశ్నకు పరిష్కారము ఇదే: ప్రవక్త ధర్మశాస్త్రమునుగూర్చి స్వయముగా, సువార్తనుండి వేరుగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా అప్పుడు ధర్మశాస్త్రము మృతమైనదియు పునర్జన్మ ఆత్మ లేనిదియునైయున్నది.

తరువాత ఆయన, నా ధర్మశాస్త్రమును వారి అంతరంగములో ఉంచెదను అని చెప్పుచున్నాడు. ఆయన ఇంతకుముందు పేర్కొనిన క్రొత్తదనము సారమునుబట్టి కాదు, రూపమునుబట్టి మాత్రమేయని మనము చెప్పినదానిని ఈ మాటలచేత ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు: ఏలయనగా దేవుడు ఇక్కడ, ``నేను మీకు వేరొక ధర్మశాస్త్రము ఇచ్చెదను'' అని చెప్పుట లేదు, నా ధర్మశాస్త్రమును, అనగా పూర్వము పితరులకు అప్పగింపబడిన అదే ధర్మశాస్త్రమును, వ్రాసెదను అని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి బోధయొక్క సారమునుబట్టి ఆయన వేరైనదేదియు వాగ్దానము చేయుట లేదు, భేదము రూపములో మాత్రమే ఉండునట్లు చేయుచున్నాడు.

అయితే ఆయన ఒకే సంగతిని రెండు విధములుగా చెప్పుచున్నాడు; తన ధర్మశాస్త్రమును వారి అంతరంగములో ఉంచెదననియు, దానిని వారి హృదయములమీద వ్రాసెదననియు చెప్పుచున్నాడు. మనుష్యుని జీవితమంతయు దేవుని ధర్మశాస్త్రముతో ఏకీభవించునట్లు అతడు విధేయతకు రూపింపబడుట ఎంత కష్టమో మనకు నిశ్చయముగా తెలియును; ఏలయనగా పౌలు చెప్పినట్లు, శరీరేచ్ఛలన్నియు దేవునితో పోరాడు అనేక శత్రువులైయున్నవి. (రోమీయులకు 8:7) కాబట్టి మన భావములన్నియు ఇచ్ఛలన్నియు ఇట్లు దేవునితో యుద్ధము చేయుచుండగా, మనుష్యులు దేవునిచేత ఏలబడుటకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుట ఒక విధముగా లోకము యొక్క నూతనీకరణమే. మరియు మనలను మనము, లోకమును విసర్జించి, మనలను మనము ఉపేక్షించుకొననియెడల మనము క్రీస్తు శిష్యులము కాలేమని లేఖనము చెప్పుచున్నదని మనకు తెలియును. (మత్తయి 6:24; లూకా 14:26, 27) కాబట్టి ప్రవక్త ఒక్క మాటతో తృప్తిపడక, నా ధర్మశాస్త్రమును వారి అంతరంగములో ఉంచెదను, దానిని వారి హృదయములమీద వ్రాసెదను అని చెప్పుటకు ఇదే కారణము.

మరియు స్వేచ్ఛాచిత్తమునుగూర్చిన తమ అభిప్రాయములో పోపు మతస్థులు ఎంత బుద్ధిహీనులో ఈ వాక్యభాగమునుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును. దేవుని కృప సహాయము లేకుండ మనము ధర్మశాస్త్రమును నెరవేర్చ సమర్థులము కామని వారు ఒప్పుకొనుచున్నారు, ఇట్లు కృపయొక్కయు ఆత్మయొక్కయు సహాయమునకు వారు కొంత అప్పగించుచున్నారు: అయినను వారు స్వేచ్ఛాచిత్తమునకు సహకారమును ఊహించుట మాత్రమే గాక, ముఖ్యమైన పనిని దానికే ఆరోపించుచున్నారు. అయితే తన ధర్మశాస్త్రమును మన హృదయములలో వ్రాయుట దేవునికి ప్రత్యేకమైన పని అని ప్రవక్త ఇక్కడ సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ ఉపకారము న్యాయముగా తనదేయని దేవుడు ప్రకటించి, దాని మహిమను తనకే ఆరోపించుకొనుచుండగా, దీనిని తమకు అన్వయించుకొనుట మనుష్యుల అహంకారము ఎంత గొప్పదైయుండవలెను? హృదయములో ధర్మశాస్త్రమును వ్రాయుట అనగా, ధర్మశాస్త్రము అక్కడ ఏలునట్లును, దాని బోధకు అనుగుణముగాను సమ్మతముగాను లేని యే హృదయభావమును అక్కడ ఉండకుండునట్లును దానిని రూపించుటయే గాని అంతకు తక్కువ కాదు. కాబట్టి దేవుని ఆత్మచేత పునర్జన్మ పొందువరకు ఎవడును ధర్మశాస్త్రమునకు విధేయుడగునట్లు త్రిప్పబడలేడనియు, అంతేగాక దేవుడు తన కృపచేత అతని హృదయమును సిద్ధపరచనియెడల సరిగా ప్రవర్తించుటకు మనుష్యునిలో యే మొగ్గుదలయు లేదనియు, సంక్షేపముగా, దేవుడు తన ఆత్మచేత జీవింపజేయువరకు అక్షరసంబంధమైన బోధ ఎల్లప్పుడును మృతమైనదేయనియు దీనినిబట్టి చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నది.

ఆయన, మరియు నేను వారికి దేవుడనైయుందును, వారు నాకు జనులైయుందురు అని చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ దేవుడు తన నిబంధన సారమును సామాన్యముగా ఇమిడ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా జనులు ఆయనకు మొఱ్ఱపెట్టవలెననియు, ఆయనకూడ తన జనులయెడల శ్రద్ధ వహింపవలెననియు గాక ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఉద్దేశము మరేమి? ఏలయనగా దేవుడు మనకు దేవుడనైయుందునని ప్రకటించునప్పుడెల్లను, ఆయన తన పితృప్రేమను మనకు అర్పించుచు, మన రక్షణ తన శ్రద్ధకు విషయమాయెనని ప్రకటించుచున్నాడు; ఆయన తనయొద్దకు మనకు స్వేచ్ఛగా ప్రవేశము అనుగ్రహించుచు, తన కృపమీద ఆనుకొనుమని మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; సంక్షేపముగా, ఈ వాగ్దానము మన రక్షణకు అవసరమైనదంతయు తనలో ఇమిడ్చుకొనియున్నది. నేటికిని సువార్త క్రింద సంగతి అదే విధముగా ఉన్నది; ఏలయనగా మనము పరలోకరాజ్యమునకు పరదేశులమైయుండగా, ఆయన దానిచేత మనలను తనతో సమాధానపరచుకొని, తాను మనకు దేవుడనైయుందునని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. దీనిమీదనే తరువాత వచ్చునది ఆధారపడియున్నది, మరియు వారు నా జనులైయుందురు; ఏలయనగా ఒకటి మరియొకదానినుండి వేరుపరచబడజాలదు. కాబట్టి ఈ మాటలచేత ప్రవక్త సంక్షేపముగా సూచించునదేమనగా, దేవుని నిబంధన యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశము, ఆయన మనకు తండ్రియగుటయే; ఆయననుండి మనము రక్షణను వెదకి నిరీక్షింపవలెను; మరియు మనము కూడ ఆయన జనులమగుటయే. ఈ సంగతులనుగూర్చి మరల చెప్పవలసినది ఇంకను ఉన్నది; అయితే మరింత దీర్ఘమైన వివరణకు యోగ్యమైన సంగతులను నేను ఇప్పుడు ఇంత త్వరగా దాటిపోవుటకు కారణమును వివరించితిని. ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ---

280 హెబ్రీ భాషలో నామవాచకములన్నియు ఏకవచనములోనే ఉన్నవి, — "ధర్మశాస్త్రము, అంతరంగము, హృదయము," మరియు "దోషము, పాపము" కూడ; మరియు వల్గేటులో కూడ అవి అట్లే యున్నవి, రెండవది తప్ప, అది "ప్రేగులు" అని అనువదింపబడెను; అయితే ఇతర అనువాదములలోను టార్గుములోను అవి అధికముగా బహువచనములుగా చేయబడెను. హెబ్రీయులకు పత్రికలో ఉల్లేఖింపబడిన మాటలు యే అనువాదమునకును సరిగా సరిపోవు, అయితే అధికభాగము సెప్టువజింటు అనువాదము ప్రకారము ఉన్నవి. అనేక ప్రతులలో {{ו అనునది ,{`` }נתתי"నేను ఉంచితిని,'' అను దానికి ముందు ఉన్నది; దానిచేత అది భవిష్యత్కాలముగా, ``నేను నిశ్చయముగా ఉంచెదను'' అని మార్చబడుచున్నది. ఇదే సరియైన పాఠముగా కనబడుచున్నది, --- నేను నిశ్చయముగా నా ధర్మశాస్త్రమును వారి అంతరంగములో ఉంచెదను, మరియు వారి హృదయముమీద దానిని వ్రాసెదను. ఇది, ``నేను నా ధర్మశాస్త్రమును వారిలో ప్రతివాని అంతరంగములో ఉంచెదను'' అని చెప్పబడినట్లే యున్నది: ఆ కార్యము ప్రతివానికిని సమానముగా వ్యాపించునని చూపుటకై వ్యక్తులు ఒక్కొక్కరిగా పేర్కొనబడుచున్నారు. --- సం.

యిర్మీయా 31:34

34. ఇకమీదట ఎవడును యెహోవాను తెలిసికొనుడని తన పొరుగువానికైనను తన సహోదరునికైనను బోధింపడు; అల్పులేమి ఘనులేమి వారందరును నన్ను ఎరుగుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు; నేను వారి దోషమును క్షమించెదను, వారి పాపమును ఇకను ఎన్నడును జ్ఞాపకము చేసికొనను.

34. Et non docebit amplius vir (id est, quisque) proximum suum, et quisque fratrum suum, dicendo, cognoscite Jehovam; quia omnes cognoscent me a parvo ipsorum, et (sed abundat copula) ad magnum ipsorum, dicit Jehova; quia ignoscam pecattis ipsorum, et iniquitatum ipsorum non recordabor amplius.

అయితే గడియారము గంట కొట్టుచున్నది గనుక నేను ఇప్పుడు ఇంకను ముందుకు సాగలేను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మా రక్షణ నిమిత్తము స్థిరపరచబడిన నిబంధనను నీ కుమారుని ద్వారా చేయుట అను అంత అసాధారణమైన ఉపకారమును నీవు మాకు దయచేసియున్నావు గనుక, --- ఓ దేవా, మేము దానిలో పాలివారమగునట్లును, నీవు సరియైనదానిని నీ వాక్యముచేత చూపుట మాత్రమే గాక నీ ఆత్మచేత మాతో అంతరంగమున కూడ మాటలాడుచు, ఇట్లు మమ్మును బోధింపదగినవారినిగాను విధేయులనుగాను చేయునట్లు నీవు మాతో మాటలాడుచున్నావని మేము తెలిసికొనునట్లును అనుగ్రహించుము; తద్వారా మా దత్తపుత్రత్వమునకు సాక్ష్యమును, మేము చివరకు మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా నీతో వాస్తవముగాను సంపూర్ణముగాను ఐక్యపరచబడువరకు నీవు మమ్మును నడిపించి ఏలుదువను నిదర్శనమును కలుగునట్లు అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

నూట ఇరువది నాలుగవ ఉపన్యాసము

మరియు ఇకమీదట ప్రతివాడును యెహోవాను తెలిసికొనుడని తన పొరుగువానికిని, ప్రతివాడును తన సహోదరునికిని బోధింపడు; ఏలయనగా వారిలో అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు అందరును నన్ను ఎరుగుదురు, ఇదే యెహోవా వాక్కు: ఏలయనగా నేను వారి పాపములను క్షమించెదను, వారి దోషములను ఇక జ్ఞాపకము చేసికొనను. పాత నిబంధనకును క్రొత్త నిబంధనకును మధ్యనున్న మరియొక భేదము ఇక్కడ పేర్కొనబడుచున్నది; అనగా ధర్మశాస్త్రము క్రింద తన్ను తాను అస్పష్టముగా ప్రత్యక్షపరచుకొనిన దేవుడు, తన జ్ఞానము సామాన్యముగా అందరికి లభించునట్లు మరింత సంపూర్ణమైన వెలుగును పంపును. అయితే ఎవనికిని బోధకుడుగాని ఉపదేశకుడుగాని అవసరముండదనియు, ప్రతివాడును తనకు తానే చాలినంత జ్ఞానము కలిగియుండుననియు చెప్పినప్పుడు, ఆయన ఈ కృపను అతిశయోక్తిగా ఘనపరచుచున్నాడు. కాబట్టి సువార్త వెలుగు ఎంత గొప్పదైయుండుననగా, దాని సత్యము మధ్యాహ్న సూర్యునివలె ప్రకాశించుచున్నది గనుక దాని క్రింద దేవుడు తన జనులతో మరింత ఔదార్యముతో వ్యవహరించుచున్నాడని స్పష్టముగా విశదమగునని చూపుటయే ప్రవక్త యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశమని మనము ఎంచుచున్నాము. అందరును దేవుని శిష్యులగుదురని యెషయా చెప్పినప్పుడు అతడు ఇదే సంగతిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. (యెషయా 54:13) ఇది ధర్మశాస్త్రము క్రింద కూడ నిజముగా జరిగెను, అయినను దేవుడు అప్పుడు పరలోక బోధను కొంచెము మాత్రమే రుచిచూపెను: అయితే క్రీస్తు రాకడయందు ఆయన జ్ఞానవివేకముల నిధులను విప్పెను; తత్ఫలితముగా సువార్త క్రింద ప్రారంభింపబడినదాని పరిపూర్ణత ఉన్నది; ఏలయనగా పూర్వజనులు బాలురవలె నుండిరని మనకు తెలియును, అందువలన దేవుడు వారిని జ్ఞానము యొక్క ప్రాథమిక పాఠములలో ఉంచెను: ఇప్పుడు మనము పెద్దవారమైతిమి గనుక, ఆయన మనకు మరింత సంపూర్ణమైన బోధను దయచేయుచున్నాడు, మరియు ఆయన మనకు మరింత సమీపముగా వచ్చుచున్నాడు అన్నట్లున్నది.

కాబట్టి ఆయన, ఇకమీదట ప్రతివాడును తన పొరుగువానికిని, ఒకడు తన సహోదరునికిని బోధింపడు అని చెప్పుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని కృపను విస్తరించి చెప్పుచున్నాడని నేను చెప్పితిని. అయితే కొందరు మతోన్మాదులు అజ్ఞానముతోను బుద్ధిహీనతతోను ఈ వాక్యభాగమును దుర్వినియోగము చేసి, ప్రతి విధమైన బోధను అణగద్రొక్కుటకు ప్రయత్నించుట మనము చూచుచున్నాము; మన దినములలోని అనాబాప్టిస్టులవలె, వారు బోధనంతటిని త్రోసివేయుచున్నారు; మరియు తమ అజ్ఞానములో తమ్మును తాము పొగడుకొనుచు, తాము ఆత్మను కలిగియున్నామని గర్వముగా అతిశయించుచు, మనము ఇంకను శిష్యులమైయున్నయెడల క్రీస్తుకు అవమానము చేయబడుచున్నదని చెప్పుచున్నారు; ఏలయనగా ఇకమీదట ఎవడును తన పొరుగువానికి బోధింపడు అనునది క్రొత్త నిబంధనకు ఇయ్యబడిన స్తుతులలోను ప్రశంసలలోను ఒకటిగా వ్రాయబడియున్నదని వారు అనుచున్నారు. అందువలన వారు వింతైన భయంకరమైన బోధలచేత మత్తులైరి కూడ: ఏలయనగా వారు అంత గర్వముతో ఉబ్బిపోయినప్పుడు, అపవాది తనకిష్టమువచ్చినట్లు వారిని మంత్రముగ్ధులనుచేసి మోసపుచ్చగలడు; మరియు వారి స్వంత గర్వము కూడ వారిని ఎంతగా దారితప్పించుచున్నదనగా వారు కలలను కల్పించుకొనుచున్నారు; మరియు అనేకులు నీతిహీనులు ఈ వాక్యభాగమును తమ స్వప్రయోజనములకై మళ్లించుకొనిరి. ఏలయనగా వారు తాము ప్రవక్తలమని అతిశయించుకొని, సామాన్యులను అట్లే నమ్మునట్లు ఒప్పించినప్పుడు, అనేకులను తమకు అంటిపెట్టుకొనియుండునట్లు చేసికొని, ఈ విధమైన అతిశయముచేత లాభము సంపాదించుకొనుచున్నారు.

అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రేరణను ఉద్దేశించుట లేదు, బోధించు అభ్యాసమును మినహాయించుటయు లేదు; ధర్మశాస్త్రము క్రింద దేవుడు నేడు మనకు బోధించునంత పరిపూర్ణముగా తన జనులకు బోధింపలేదు గనుక, సువార్త వెలుగు యొక్క అధికమైన ప్రకాశమును మాత్రమే అతడు మనకు చూపుచున్నాడు. అందువలననే క్రీస్తు యొక్క ఈ మాట ఉన్నది, ``మీరు చూచుచున్నవాటిని చూచు కన్నులును, మీరు వినుచున్నవాటిని విను చెవులును ధన్యములు; అనేకమంది రాజులును ప్రవక్తలును,'' మొదలగునవి. (లూకా 10:23)

కాబట్టి ఈ వాక్యభాగమునకు క్రీస్తే శ్రేష్ఠమైన వ్యాఖ్యాత, అనగా దేవుడు సువార్త క్రింద సత్యమును మరింత సంపూర్ణముగా ప్రకాశింపజేయును; అందువలననే మలాకీ క్రీస్తును ``నీతిసూర్యుడు'' అని పిలుచుచున్నాడు, (మలాకీ 4:2) ఏలయనగా పితరులకు నిశ్చయముగా కొంత వెలుగు ఉండెను గాని మనకున్నట్టిది కాదని ప్రవక్త అక్కడ సూచించుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, నిన్న పేర్కొనబడిన పోలికను మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా దేవుడు మరింత మంచి స్థితిని గూర్చిన నిరీక్షణతో తన జనులను నిరీక్షణలో ఉంచెను.

మరియు మనము ఇంతకుమించి వివరణను వెదకకుండునట్లు, మాటలను జాగ్రత్తగా తూచి చూతము; ఏలయనగా ``ఎవడును తన పొరుగువానికి బోధింపడు'' అని సామాన్యముగాను మినహాయింపు లేకుండను చెప్పబడలేదు, ``యెహోవాను తెలిసికొనుడని *చెప్పుచు*'' అని చేర్చబడియున్నది. కాబట్టి వారు ఇకమీదట అక్షరాభ్యాసకులుగా ఉండకుండునట్లు ప్రవక్త జ్ఞానమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ``యెహోవాను తెలిసికొనుడి'' అను ఈ మాటలు విశ్వాసము యొక్క, లేక పరలోక బోధ యొక్క ప్రథమ మూలసూత్రములను సూచించుచున్నవి. మరియు పూర్వజనుల అజ్ఞానము ఎంత గొప్పదైయుండెనో మనము ఆలోచించినయెడల, వారు అప్పుడు మూలసూత్రములలో మాత్రమే ఉండిరనుటలో సందేహము లేదు. నేడు విశ్వాసులలో అత్యల్పుడైనవాడు, అప్పుడు అత్యంత పండితులైయుండినవారికంటె రక్షణకు ముఖ్యముగా సంబంధించినదానిని మరింత స్పష్టముగా ఎరుగునంతగా అభివృద్ధిచెందియున్నాడు. కాబట్టి భావమేమనగా, దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన జనులందరును ఇకమీదట ప్రథమ మూలసూత్రములలో నిలిచియుండకుండునంతగా జ్ఞానవరముతో అలంకరింపబడుదురు.

ఇప్పుడు ఎవడైనను ఈ ఒక్క ఉపవాక్యమునే పట్టుదలతో నొక్కి చెప్పినయెడల, యెషయాలోని ఒక వాక్యభాగమును అతనియెదుట ఉంచుట సరియైనది; ఏలయనగా, ``ప్రతివాడును తన పొరుగువాని చేయి పట్టుకొని, రండి, మనము యెహోవా పర్వతమునకు ఎక్కిపోదము, ఆయన తన మార్గములను మనకు బోధించును'' మొదలగునవి అని యెషయా చెప్పినప్పుడు అతడు నిశ్చయముగా క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు. (యెషయా 2:3)

281 అక్షరార్థముగా ఆ మాటలు ఇట్లున్నవి, — మరియు వారు ఇకమీదట ఒకడు తన పొరుగువానికిని, ఒకడు తన సహోదరునికిని, "యెహోవాను తెలిసికొనుడి" అని చెప్పుచు బోధింపరు; ఏలయనగా వారిలో అల్పుడు మొదలుకొని ఘనుని వరకు వారందరును నన్ను ఎరుగుదురు, ఇదే యెహోవా వాక్కు.

ఇప్పుడు ఈ రెండు ప్రవచనములను సమన్వయపరచుదము. క్రీస్తు తన రాకడయందు ప్రత్యక్షపరచిన దేవుని కృపను వివరించుటయే రెండిటి ఉద్దేశము. ఒక వాక్యభాగము, ``ఎవడును తన పొరుగువానికి బోధింపడు'' అని చెప్పుచున్నది; మరియొకటి, ``ప్రతివాడును తన పొరుగువాని చేయి పట్టుకొని, రండి, యెహోవా మనకు బోధించునట్లు పర్వతమునకు ఎక్కిపోదము అని చెప్పును'' అని చెప్పుచున్నది. వాటిని సమన్వయపరచు విధానము ఇదే, --- క్రొత్త నిబంధన క్రింద జనులు సత్యము యొక్క ప్రథమ సూత్రములు అవసరమగునంత అజ్ఞానులుగా ఉండరని యిర్మీయా చెప్పుచున్నాడు; అయితే దేవుని ధర్మశాస్త్రజ్ఞానమును పొందునట్లు వారు పరస్పరము ఒకరికొకరు సహాయము చేసికొనుటకై ప్రతివాడును తన పొరుగువాని చేయి పట్టుకొనునని యెషయా చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా ప్రశ్న పరిష్కరింపబడుచున్నది; మరియు దేవుడు తన్ను తాను తన జనులకు ఇంత సన్నిహితముగా తెలియపరచుకొనుచున్నాడు గనుక, ఆయన వారికి దయచేయు ఉపకారము ఎంత విశేషమైనదో అదే సమయమందు మనము చూచుచున్నాము.

ఆయన, అల్పుడు మొదలుకొని ఘనుని వరకు అందరును నన్ను ఎరుగుదురు అని చెప్పుచున్నాడు. జ్ఞానము అందరిలో సమాన పరిమాణములో ఉండునని ఆయన ఉద్దేశించుట లేదు. అనుభవము ఇది అసత్యమని నిశ్చయముగా రుజువుచేయుచున్నది; మరియు పౌలు కూడ మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు, (రోమీయులకు 12:2, 3) తన వరముల పరిమాణము తన దయాసంకల్పము చొప్పున ఉండునని దేవుడు ఆదినుండి సాక్ష్యమిచ్చెనని మనకు తెలియును. అయితే దేవుని జనులలో అల్పులైనవారును అత్యంత తక్కువవారును దాదాపు బోధకులవలె నుండునంతగా జ్ఞానవెలుగుతో అలంకరింపబడుదురని ప్రవక్త భావము. యోవేలు ప్రవచనము కూడ ఇదే ఉద్దేశముతో ఉన్నది, ``మీ కుమారులు ప్రవచించెదరు, మీ కుమార్తెలు దర్శనములు చూచెదరు, మీ ముసలివారు కలలు కనెదరు.'' (యోవేలు 2:28)

ఆ దినమున దేవుని కృప మరింత సమృద్ధిగా ఉండును గనుక, అంతటను ప్రవక్తలును బోధకులును ఉందురని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; మరియు ఈ సంగతులు ఎల్లప్పుడును తులనాత్మకముగానే గ్రహింపబడవలెను. కాబట్టి ఇప్పుడు దేవుని పిల్లలలోను, నిజముగా విశ్వాసుల సంఖ్యలోనివారిలోను అనేకులు అజ్ఞానులైయున్నను, ధర్మశాస్త్రము యొక్క అస్పష్టత ఎంత గొప్పదైయుండెనో మనము ఆలోచించినయెడల, నేడు శిష్యులలో అల్పులైనవారు ప్రవక్తలును బోధకులును కాక మరేమియు కారు. ఈ కారణముచేతనే క్రీస్తు, ``పరలోకరాజ్యములో అల్పుడైనవాడు బాప్తిస్మమిచ్చు యోహానుకంటె గొప్పవాడు'' అని చెప్పుచున్నాడు; అయినను యోహాను ప్రవక్తలందరికంటె శ్రేష్ఠుడైయుండెను. (మత్తయి 11:11) బాప్తిస్మమిచ్చు యోహాను తన పదవియందు ప్రవక్తలందరికంటె హెచ్చింపబడెను, జ్ఞానమందు వారందరిని మించియుండెను; అయినను సువార్తను ఒప్పుకొని దానికి సాక్ష్యమిచ్చినవారిలో అల్పుడైనవాడు బాప్తిస్మమిచ్చు యోహానుకంటె గొప్పవాడని క్రీస్తు చెప్పుచున్నాడు. మరియు ఇది వారికి వ్యక్తిగతముగా మాత్రమే అన్వయింపబడకూడదు, వారికే పరిమితము చేయబడకూడదు; దానికి బదులు సువార్త అందించు స్పష్టమైన సరళమైన బోధకు అన్వయింపబడవలెను; మనము నిన్న ఉల్లేఖించిన వాక్యభాగము ప్రకారము, అక్కడ పౌలు ఇప్పుడు మధ్యనున్న ముసుకు లేదనియు, క్రీస్తు వ్యక్తియందు దేవుని ముఖాముఖిగానన్నట్లు చూచుటకు మనకు అనుమతి యున్నదనియు చెప్పుచున్నాడు. (2 కొరింథీయులకు 3:18)

తరువాత ఇట్లున్నది, ఏలయనగా నేను వారి పాపములను క్షమించెదను, వారి దోషములను ఇకను జ్ఞాపకము చేసికొనను.

ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని దయకు పునాదిని చూపుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు, అనగా వారి పాపములను వారికి ఆరోపింపకుండుటచేత ఆయన జనులను కృపలోనికి చేర్చుకొనును. కాబట్టి మనము క్రొత్త నిబంధన యొక్క మూలమును వెదకినయెడల, అది పాపముల ఉచితమైన క్షమాపణయే, ఏలయనగా దేవుడు తన జనులతో తన్ను తాను సమాధానపరచుకొనుచున్నాడు. మరియు దేవుడు తన అద్వితీయ కుమారునియందు ప్రత్యక్షమై అంత గొప్ప ఔదార్యమును కనుపరచుటకు మనము ఊహింపగల మరి యే కారణమును లేదని దీనినిబట్టి మనము నిర్ణయించుచున్నాము: ఏలయనగా దేవుడు తన జనులకు కటాక్షము చూపి, వారి పాపములను ఉచితముగా క్షమించి, వారి దోషములను జ్ఞాపకము చేసికొనకుండునంతగా వారియెడల ఔదార్యము చూపునని చెప్పినప్పుడు, ప్రవక్త ఇక్కడ శరీరము యొక్క మహిమనంతటిని శూన్యము చేసి, యోగ్యతలన్నిటిని నేలకూల్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము పాపముల నిత్యమైన క్షమాపణను సూచించుచున్నదిగా సరిగా గ్రహింపబడజాలదు, ఇది సామాన్య బోధలో ఇమిడియున్నను; అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అది, ఆదినుండి దేవుడు తన సంఘమునుగూర్చి పాపములను తుడిచివేయవలెనను కోరిక తప్ప మరి యే కారణముచేతను ప్రేరేపింపబడలేదని చూపుటయే.

అపొస్తలుడు హెబ్రీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో ఈ వాక్యభాగమునకు కొంత సూక్ష్మమైన అర్థమును చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన "ఇక" ({,}עדod) అను మాటపై నిలిచియున్నాడు. ప్రాయశ్చిత్తము చేయబడినది గనుక క్రొత్త నిబంధన క్రింద దేవుడు దోషములను క్షమించుచున్నాడనియు, కాబట్టి ఇక బలుల అవసరము లేదనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవుడు క్రొత్త నిబంధన చేయువరకు దోషములను జ్ఞాపకము చేసికొనెను అను విపరీతార్థమును ఆయన గ్రహించుచున్నాడు. ఆయన చెప్పునదేమనగా, క్రొత్త నిబంధన చేయువరకు ఆయన పాపములను జ్ఞాపకము చేసికొనినయెడల, తనను శాంతపరచుటకు అనుదిన బలిని అప్పుడు ఆయన కోరుట ఆశ్చర్యము కాదు; కాని ఇప్పుడు క్రొత్త నిబంధన క్రింద ఆయన వాటిని ఇక జ్ఞాపకము చేసికొనడు. కావున బలులు నిలిచిపోవుచున్నవి, ఏలయనగా పాపములు క్షమింపబడినప్పుడు ఇక ప్రాయశ్చిత్త సంతృప్తి అవసరము లేదు. దీనినుండి ఆయన తీర్మానించునదేమనగా, మనము క్రీస్తు రక్తముచేత ఎంతగా ప్రాయశ్చిత్తము పొంది దేవునితో ఎంతగా సమాధానపరచబడితిమనగా, మన రక్షణను గూర్చిన నిశ్చయత మనకు సంపూర్ణ విశ్రాంతిని ఇయ్యవలెను. అయితే నేను చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అదేమనగా, ప్రవక్త ఇక్కడ స్పష్టముగాను మొట్టమొదటను దేవుడు వాగ్దానము చేయు కనికరమును కృపయును యొక్క ఆరంభమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; కాబట్టి దేవుడు దోషములను జ్ఞాపకము చేసికొననంతగా దయగలవాడును కృపగలవాడునై యుండునని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు

అట్లయితే "ఇక" అను పదము దేనిని సూచించుచున్నది? దేవుడు కొంతకాలము తన ప్రజలమీద కోపపడి, వారి పాపములను తీర్పుతో దర్శించెను అనుటయే. ఏలయనగా దేవుడు మనలను శిక్షించునప్పుడు, తన కాఠిన్యమునకును ప్రతిదండనకును నిదర్శనములను చూపునప్పుడు, ఆయన మన పాపములను జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుకొనుచున్నాడనియు, మనమీద కోపపడుచున్నాడనియు, మన దోషములకు ప్రతికారము చేయువాడనియు చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను కఠినముగా శిక్షించినప్పుడెల్ల ఆయన వారి దోషములను జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నట్లు కనబడెను; కాని ఆయన క్రొత్త నిబంధన చేసినప్పుడు, దోషములన్నియు అప్పుడు పాతిపెట్టబడి, మరియొక ప్రవక్త చెప్పినట్లు, సముద్రపు అగాధములలో పడవేయబడెను. (మీకా 7:19) అట్లయితే అపొస్తలుడు ప్రవక్త సాక్ష్యమును తప్పుగా అన్వయించెనా? ఎంతమాత్రమును కాదు; ఏలయనగా తాను చర్చించుచున్న విషయమునకు ఆయన దానిని జ్ఞానయుక్తముగా అన్వయించెను: క్రొత్త నిబంధన చేసిన తరువాత దోషములను ఇక జ్ఞాపకము చేసికొననని దేవుడు వాగ్దానము చేసినది క్రీస్తు రాకడ ద్వారా నెరవేరెను. కావున మన దోషములు దేవుని యెదుట ఇక జ్ఞాపకము చేయబడకుండునట్లు క్రీస్తు ఒక్కడే దీనిని సాధించెను. దీనినుండి అపొస్తలుడు ఏమి రుజువుచేయ ఉద్దేశించెనో, అనగా పాపములకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయబడినప్పుడు బలులు నిలిచిపోవునని, మనము సులభముగా నేర్చుకొనుచున్నాము. ఈ సంగతులు నిజముగా ఒకదానితో ఒకటి చక్కగా పొసగుచున్నవి; ఇందులో బలవంతముగా లాగబడినదిగాని మితిమీరిన సూక్ష్మమైనదిగాని ఏదియు లేదు.

మరియు ప్రవక్త ఇక్కడ పాత నిబంధనకును క్రొత్త నిబంధనకును మధ్యగల భేదమును గూర్చిన ప్రశ్న అంతటిని చర్చించుటలేదు; దేవుని కృప పూర్వముకంటె అధికముగా సమృద్ధియగునని మాత్రమే ఆయన నిశ్చితముగా తీసికొనుచున్నాడు; విశ్వాసులు నిరీక్షణచేత బలపరచబడి, తాము పోరాడవలసియున్న తమ కీడులను అతి ఘోరమైన శోధనలను ఓపికతో సహించి, మనము నిన్న చెప్పినట్లు, క్రీస్తు ప్రత్యక్షపరచబడువరకు నిరుత్సాహపడకుండునట్లు ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు. కావున ఇక్కడ ఆయన పునర్జన్మ కృపను గూర్చియు, జ్ఞానవరమును గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడు, అదే సమయములో దేవుడు పూర్వకాలములలో ఉండినదానికంటె భిన్నమైనట్టియు మరింత పరిపూర్ణమైనట్టియు విధముగా తన ప్రజలయెడల కటాక్షము చూపునని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. అయితే అపొస్తలుడు ఆ పత్రికలో దీనిని ఆచారములకు అన్వయించుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు, ఏలయనగా ఈ సంగతులు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడియున్నవి; అనగా ఆచారముల రద్దును, ఇక్కడ వాగ్దానము చేయబడిన ఆత్మవలని పునర్జన్మయును. కాబట్టి అపొస్తలుడు ప్రవక్త మాటలను వక్రీకరించుటలేదు; ధర్మశాస్త్రముకంటె శ్రేష్ఠమైనదిగా ఉండవలసిన క్రొత్త నిబంధనను ఆయన ప్రశంసించుచున్నాడు గనుక, ఆచారములు కొంతకాలము మాత్రమే నిలువవలసియుండుట ఆశ్చర్యము కాదని దీనినుండి ఆయన తీర్మానించుచున్నాడు. ఏలయనగా పాత నిబంధన స్థానమున క్రొత్త నిబంధన రావలసియున్నదను సూత్రమును ఆయన గ్రహించుచున్నాడు: కావున ఏదో ఒక మార్పు తప్పక జరుగవలసియుండెను. మరియు క్రొత్త నిబంధన పాతదానికి విరుద్ధమైనదనియు, పాతది నాశనమునకు లోనైనదనియు ఆయన గ్రహించుచున్నాడు.

యూదులు ఛాయారూపములలో ఏ మార్పునైనను సహింపలేకపోయిరి, ఏలయనగా అవి ఎప్పటికిని అట్లే నిలిచియుండవలెనని వారు కోరిరి. అయితే ఒక వస్తువు క్షీణించుట వింతేమియు కాదని అపొస్తలుడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు మోషేద్వారా చేసిన ఆ నిబంధనను నిశ్చయముగా కారణము లేకుండ పాతదని పిలువడు; కావున అది ఎల్లప్పుడును చెల్లుబాటులో నిలువదు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. (హెబ్రీయులకు 8:13)

ఇట్లుండగా, ధర్మశాస్త్రము మార్పులేకుండ నిలిచియుండగా ఆచారములు వాటి వాడుకవిషయములో నిలిచిపోవుట దేవుని సత్యమునకును నమ్మకత్వమునకును విరుద్ధము కానేరదు.

కావున అపొస్తలుడు ప్రవక్త సాక్ష్యమును ఆచారముల రద్దునకు అన్వయించుటద్వారా ప్రవక్త ఉద్దేశమును నమ్మకముగా వివరించెనని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

అయితే నేను ప్రవక్త మాటలను మాత్రమే వివరించవలసియున్నాను గనుక, పాత నిబంధనకును క్రొత్త నిబంధనకును మధ్యగల భేదమును గూర్చి, అనగా అవి ఏయే విషయములలో భేదించుచున్నవో దానిని గూర్చి, ఇంకను మాటలాడవలసిన అవసరము లేదు; ఏలయనగా పాత నిబంధనయు క్రొత్త నిబంధనయు ఇతర విషయములలో కూడ భేదించుచున్నవి. అయితే నేను చెప్పినట్లు, సకల యుగములలోని పితరులు పొందినదానికంటె శ్రేష్ఠమైనదేదో క్రీస్తు రాకడయందు నిరీక్షింపవలసియున్నదను ఈ అంశమును తాకుట చాలునని ప్రవక్త తలంచెను. ఈ విధముగా, నేను చెప్పినట్లు, క్రీస్తు శరీరమందు ప్రత్యక్షపరచబడకమునుపు దేవుడు కఠినమైన శోధనలతో సాధకము చేయించిన విశ్వాసుల దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుటకు ఆయన ప్రయత్నించెను.

మరియు మోషేకును క్రీస్తుకును ఉన్న వ్యత్యాసమువంటి వ్యత్యాసమే ధర్మశాస్త్రమునకును సువార్తకును ఉన్నది. కావున క్రీస్తు మోషేకంటె శ్రేష్ఠుడైనట్లే క్రొత్త నిబంధన ధర్మశాస్త్రముకంటె శ్రేష్ఠమైనది. అయితే క్రొత్త నిబంధన కృప పాతదాని కృపకంటె భిన్నముగా ఉండునని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహించునట్లు మనము యోహానులోని ఒక వాక్యభాగమునకు రావలెను. యోహాను ఇట్లనుచున్నాడు: "ధర్మశాస్త్రము మోషేద్వారా అనుగ్రహింపబడెను; కృపయు సత్యమును యేసుక్రీస్తుద్వారా కలిగెను." (యోహాను 1:17)

అక్కడ యోహాను ధర్మశాస్త్రమునకు గతించిపోవు ఛాయ తప్ప మరేమియు మిగుల్చనట్లు కనబడుచున్నాడు. ఏలయనగా క్రీస్తు మాత్రమే మనకు సత్యమును తెచ్చినయెడల, ధర్మశాస్త్రములో సత్యము లేదు, ధర్మశాస్త్రములో కృపయు లేదు; అయితే ఇది ధర్మశాస్త్రముమీద నింద మోపుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఈ ప్రశ్నకు నిన్న కొంతవరకు జవాబు ఇయ్యబడినది. అయినను ఈ వాక్యభాగమును ముగింపవలెనని కోరుచున్నాను గనుక, క్లుప్తముగా గమనింపవలసినదేమనగా, ధర్మశాస్త్రము ఈ విధముగా తగ్గించబడినప్పుడెల్ల, దేవుని అద్వితీయ కుమారునియందు కనబడు ఆయన కనికరము ఎంత అమూల్యమైనదో మనము తెలిసికొనునట్లు, క్రీస్తు ఉపకారము ప్రకటింపబడుటకొరకే అట్లు చేయబడుచున్నది.

ఇప్పుడు ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పి, "అట్లయితే ఆయన ముందుగా ధర్మశాస్త్రమును ఎందుకు ప్రకటించెను? అది కృపయు సత్యమును లేనిదైనయెడల దానిని భక్తితో అంగీకరింపవలెనని ఆయన ఎందుకు ఆజ్ఞాపించెను?" అని అడిగినయెడల, నేను నిన్న చెప్పినదాని ప్రకారము దీనికి నేనిచ్చు జవాబేమనగా, ఈ దినమున సువార్త క్రింద మనము పొందుచున్న ఆ ఉపకారములు ధర్మశాస్త్రములో లేకపోలేదు, అయితే ఆ ఉపకారములు అప్పుడు బయటినుండి వచ్చినవిగా ఉండెను, అవి సరిగా ధర్మశాస్త్రమునకు చెందినవి కావు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రమును సువార్తనుండి వేరుపరచినయెడల, అది మోషేను క్రీస్తునుండి వేరుపరచినట్లే యగును. మోషేను క్రీస్తునకు విరోధిగా కాక యెంచినయెడల, ఆయన తన ప్రజలయెడల దేవుని తండ్రివంటి దయకు దూతయు సాక్షియునై యుండెను; ఆయన బోధలో ఉచిత రక్షణను గూర్చిన వాగ్దానములును ఉండెను, అది విశ్వాసులకు దేవుని యొద్దకు ప్రవేశించు ద్వారమును తెరచెను. అయితే మోషేను క్రీస్తునకు విరోధిగా నిలిపినయెడల, ఆయన మరణ పరిచారకుడగుచున్నాడు, ఆయన బోధ నాశనమునకు నడిపించుచున్నది; ఏలయనగా పౌలు 2 కొరింథీయులకు 3:6 లో పిలిచినట్లు, అక్షరము చంపును,—అదెట్లు? మోషేను అంటిపెట్టుకొను ప్రతివాడును క్రీస్తునుండి తొలగిపోవుచున్నాడు; మరియు క్రీస్తు ఒక్కడే సమస్త ఆశీర్వాదముల పరిపూర్ణతను తనయందు కలిగియున్నాడు. కావున మోషేను తనంతట తానుగా యెంచినప్పుడు ఆయనయందు ఏమియు మిగులదని ఇందుచేత స్పష్టమగుచున్నది.

అయితే దేవుడు తన పూర్వ ప్రజలకు రక్షణను వాగ్దానము చేసెను, మరియు తాను ఏర్పరచుకొనినవారిని తిరిగి జన్మింపజేసి తన ఆత్మచేత వారిని వెలిగించెను. అయినను ఇప్పుడు చేయుచున్నంత ఉదారముగాను విస్తారముగాను ఆయన అప్పుడు దీనిని చేయలేదు. కావున ఈ దినమున దేవుని కృప మరింత సమృద్ధిగా ఉన్నది గనుక, ప్రవక్తలందరు దానిని న్యాయముగానే ఉన్నతమైన మాటలతో కొనియాడుచున్నారు; మరియు నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ఆ కాలమున దేవుడు ఏమి అనుగ్రహించెనో అది బయటినుండి వచ్చినదిగా ఉండెను, ఏలయనగా ఈ ఉపకారములన్నియు క్రీస్తుమీదను సువార్త ప్రకటనమీదను ఆధారపడియుండెను. ఇప్పుడు మనము ముందుకు సాగుదము,—

యిర్మీయా 31:35-36

35. పగలు వెలుగుటకై సూర్యుని, రాత్రి వెలుగుటకై చంద్ర నక్షత్రముల నియమములను నియమించువాడును, సముద్రముయొక్క తరంగములు ఘోషించునట్లు దానిని రేపువాడును, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అను నామము గలవాడునైన యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు:

35. Sic dicit Jehova, Qui ponit solera (vel, posuit) in lucem diei, et leges (vel, statuta, decreta) lunae et stellarum in lucem noctis; scindens mare, et resonant (tumultuautur) fluctus ejus; Jehova exercituum nomen ejus:

36. ఆ నియమములు నా సన్నిధినుండి తొలగిపోయినయెడల, ఇశ్రాయేలు సంతతివారును నా సన్నిధిని ఎన్నటికిని జనముగా ఉండకుండ మానిపోవుదురు; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

36. Si remota fuerint decreta haec a conspectu meo, dicit Jehova, etiam semen

Israel cessabit (vel, deficiet) ne sit gens coram facie mea cunctis diebus.

మనము పరిశీలించుచున్న వాగ్దానములను ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలు తాము పోగొట్టుకొనినదానిని తిరిగి పొందుటయే కాక మరింత అధికముగా ధన్యులగుదురని నమ్ముట కష్టముగా ఉండెను; ఏలయనగా అప్పుడు సంఘము పూర్తిగా నిరాశాస్థితిలో ఉండెను. కావున దౌర్భాగ్యులైన ప్రజలను అట్టడుగు అగాధములనుండి వలె లేవనెత్తి, వారు తమ భయంకరమైన శోధనను జయించునట్లు వారిని ఆదరించుట అప్పుడు సులభమైన పని కాదు; ఏలయనగా సంఘముయొక్క అవ్యవస్థ ఎంతటిదనగా, అది మృతులలోనుండి నూరుసార్లు లేపబడినను, మరల నూరుసార్లు మరణములోనికి నలుగగొట్టబడవచ్చును, ఏలయనగా భవిష్యత్తులో దానికొరకు అతి ఘోరమైన కీడులు ఇంకను మిగిలియుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఒకే సంగతిని రుజువుచేయుటలో విస్తారముగా నిలిచియుండుటకు కారణమిదే.

ఆయన దేవుని పక్షమున ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "సూర్యుని చంద్రుని నక్షత్రములను సృజించినవాడను నేనే; సృష్టిలోని క్రమబద్ధమైన వ్యవస్థ ఇంకను కొనసాగుచున్నది, ఏలయనగా సూర్యుడు తన మార్గమున సంచరించుచున్నాడు, చంద్రుడును అట్లే సంచరించుచున్నాడు." ఆయన నిజముగా వాటి దైనందిన గమనమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, ఏలయనగా ప్రవక్తలు సామాన్యజనులకు అర్థమగునట్లు, సాధారణ అభిప్రాయముల ప్రకారము మాటలాడిరని మనకు తెలియును.

జ్యోతిష్కులు చేయునట్లు వారు తత్త్వవిచారము చేసి, చంద్రుని మాసిక గమనమును సూర్యుని వార్షిక గమనమును గూర్చి మాటలాడియుండినయెడల, సామాన్య ప్రజలు వారిని గ్రహింపలేకపోయియుందురు. కావున పిల్లలు సహితము గ్రహింపగల సంగతులను, అనగా సూర్యుడు ప్రతిదినము లోకముచుట్టు ప్రదక్షిణము చేయుచున్నాడనియు, చంద్రుడును అట్లే చేయుచున్నాడనియు, నక్షత్రములు తమ తమ వంతులలో వెంబడించుచున్నవనియు, ఈ విధముగా రాత్రియందు నక్షత్రములలో చంద్రుడు ప్రథమస్థానము వహించుచున్నాడనియు, పగటియందు సూర్యుడు ఏలుచున్నాడనియు చెప్పుటతో వారు తృప్తిపడిరి. "ఇంకను నిలిచియున్న ఈ క్రమమును స్థాపించిన యెహోవాను నేనే" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: "నేను సముద్రమును చీల్చుచున్నాను లేక విభాగించుచున్నాను, అనగా తుపానులచేత దానిని రేపుచున్నాను, అప్పుడు దాని తరంగములు ధ్వనిచేయుచున్నవి లేక ఘోషించుచున్నవి" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఆయన పరస్పర విరుద్ధములైనవి, అయినను భిన్నములైనప్పటికిని పొసగనివి కాని సంగతులను పేర్కొనుచున్నాడు.

ఏలయనగా సూర్య చంద్ర నక్షత్రముల గమనము క్రమబద్ధమును స్థిరమునై యున్నది, కాబట్టి ఆయన వాటి గమనములను {}חקתcheket అనియు {}החקיםechekim అనియు, అనగా మార్పులేని నిర్ణయములని పిలుచుచున్నాడు. కావున ఆకాశములలో ఏదియు తనకు నియమింపబడిన మార్గమునుండి తొలగకుండునంతగా ఏర్పాటుచేయబడి క్రమపరచబడిన వ్యవస్థను మనము చూచుచున్నాము. అయితే తుపానులలోను పెనుగాలులలోను దేవుడు లోకమును కుదిపి, లేనియెడల కదలనిదిగా కనబడుదానిని తలక్రిందులు చేయబోవుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా సముద్రము తీవ్రముగా రేపబడినప్పుడు బండలు సహితము వణకుచున్నట్లుండును; అయినను దేవుడు ఆ సముద్రమునే శాంతపరచి, ఈ విధముగా తుపానులకును పెనుగాలులకును అంతము కలుగజేయుచున్నాడు, కాబట్టి ప్రకృతిలో ఎల్లప్పుడును స్థిరత్వమును శాశ్వతత్వమును కనబడుచున్నవి.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: ఈ నియమములు నా సన్నిధినుండి తొలగిపోయినయెడల, ఇశ్రాయేలు సంతతియు మానిపోవును; అనగా, "సూర్యచంద్రుల గమనములోను అల్లకల్లోలమైన సముద్రములోను కనబడు ప్రకృతి క్రమముయొక్క స్థిరత్వము ఎంత నిశ్చయమో, నా సంఘముయొక్క విమోచనయు అంతే నిశ్చయము, అది ఎన్నటికిని నాశనము చేయబడనేరదు." సముద్రముమీది తుపాను లోకమును కుదుపుచున్నట్లు కనబడును, అయినను లోకము స్థిరముగా నిలిచియున్నది. సూర్యచంద్రులు ఉదయించునప్పుడు భూమియంతటిని ముంచివేయగలవు; ఏలయనగా సూర్యుడు భూమికంటె ఎంతో పెద్దవాడని మనకు తెలియును. ఇంత పెద్దదియు దాదాపు కొలతకందనిదియునైన గోళము మన తలలపైన వ్రేలాడుచు ఇంత వేగముగా దొర్లుచుండగా, భయపడనివాడెవడు? అయినను సూర్యుడు తన మార్గమున సాగిపోవుచున్నాడు, భూమి స్థిరముగా నిలిచియున్నది, ఏలయనగా అది దేవునికి ఇష్టమైయున్నది. కావున సంఘముయొక్క క్షేమము ఎన్నడైనను తప్పిపోవునని భయపడుటకు కారణమేమియు లేదు, ఏలయనగా ప్రకృతి నియమములు లేక నిర్ణయములు ఎన్నటికిని నిలిచిపోవు; అనగా ఆదినుండి లోకమును పరిపాలించిన దేవుడు, ఎవరి నిమిత్తము లోకము సృజింపబడెనో ఆ తన సంఘముయొక్క క్షేమమును నిర్లక్ష్యము చేయడు.

మరియు సంఘముయొక్క క్షేమము ఇక్కడ ఇంత భద్రమైనదిగా చూపబడుట నిజముగా ఆశ్చర్యము కాదు, ఏలయనగా సూర్యచంద్రుల స్థిరమైన గమనముకంటెను ప్రకృతియొక్క ఇతర ఏర్పాటులకంటెను సహితము దానిని న్యాయముగా శ్రేష్ఠముగా ఎంచవచ్చును. అయితే కీర్తనలలో సూర్యచంద్రులు ఆకాశమందు ఆయన నమ్మకమైన సాక్షులని పిలువబడినదాని ప్రకారము, ఈ స్థలమున ఈ పోలికను వాడుట చాలునని దేవుడు తలంచెను. (కీర్తనలు 89:36, 37) అయితే అక్కడ కూడ దేవుడు తన అద్వితీయ కుమారునిద్వారా తన ప్రజలతో చేయబోవుచున్న నిబంధనను గూర్చియే చెప్పబడుచున్నది. ఆయన చంద్రుని ఆకాశమందు తన సాక్షిగా పేర్కొనుచున్నాడు; అయితే నేను ఇదివరకే మరియొక చోట చెప్పినట్లు, మన రక్షణ నిశ్చయతను గూర్చి ఆయన వివరించునప్పుడు, లోకముకంటెను సమస్త మూలకములకంటెను, అవును సూర్యచంద్రులకంటెను ఎంతో ఉన్నతముగా మనలను లేవనెత్తుచున్నాడు; మరియు నిస్సందేహముగా సంఘముయొక్క స్థితి లోకముయొక్క స్థితిమీద ఆధారపడియుండదు; ఏలయనగా మరియొక స్థలమున, "అవి పాతగిలిపోవును, నీవు నిత్యము నిలిచియుందువు" అని చెప్పబడియున్నది. (కీర్తనలు 102:26-28)

282 "నియమము," "నియమములు," అనునవి బహుశా శ్రేష్ఠమైన పదములు కావచ్చును. ఈ పదమునకు స్థిరమైన వ్యవస్థ అని అర్థము; మన అనువాదములో అది కొన్నిసార్లు "కట్టడ" అనియు, కొన్నిసార్లు "నియమము" అనియు అనువదింపబడినది,— యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు,— పగటి వెలుగుకొరకు సూర్యుని నియమించినవాడు, రాత్రి వెలుగుకొరకు చంద్రనక్షత్రముల నియమము, దాని తరంగములు ఘోషించునప్పుడు సముద్రమును శాంతపరచువాడు,— సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అని ఆయన నామము. అనేక నిఘంటువులు {{רגע నకు రెండు విరుద్ధమైన అర్థములను ఇచ్చుచున్నవి,— విభాగించుట, విరుగగొట్టుట, చీల్చుట, మరియు విశ్రాంతినిచ్చుట, శాంతపరచుట. దానికి చివరి అర్థము మాత్రమే ఉన్నదని పార్క్‌హర్స్ట్ అభిప్రాయపడుచున్నాడు. అయితే ఇక్కడ దానికి నెమ్మదిపరచుట లేక శాంతపరచుట అని అర్థమనుటయే అత్యంత సంభావ్యము, ఏలయనగా సముద్రమును అదుపుచేయు దేవుని శక్తి ఆయన గొప్పతనమునకు రుజువుగా ఇంతకుముందు యిర్మీయా 5:22 లో పేర్కొనబడియున్నది. "చంద్రుని" అను మాటకు ముందున్న "నియమము" అను పదము సెప్టువజింటులోను ఒక వ్రాతప్రతిలోను విడువబడియున్నది; అది లేకుండ ఈ వాక్యభాగము మరింత చక్కగా చదువబడును

మరియు అక్కడ ప్రవక్త ఆకాశములను వాడుకచేత పాతగిలి చివరకు నిరుపయోగమగు వస్త్రములతో పోల్చుచున్నాడు; అయితే సంఘముయొక్క స్థితి పూర్తిగా భిన్నమైనదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆయన ఈ మాటలను నిజముగా వ్యక్తపరచుటలేదు; అయితే "దేవా, నీవు అనాదినుండి ఏకరీతిగా ఉన్నవాడవు" అని చెప్పిన తరువాత ఆయన సంఘముయొక్క నిత్యత్వమునకు వచ్చి, "నీ సేవకుల పిల్లలు నిలిచియుందురు" అని చెప్పుచున్నాడు. కావున లోకమంతటికంటె సంఘమునకు ప్రాధాన్యము కలదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. అయితే తన ప్రజలయెడల తన కృప ప్రకృతి ఏర్పాటులంత భద్రమును నిశ్చయమునై యుండునని దేవుడు చెప్పినప్పుడు, ఈ స్థలమున ఆయన తన ప్రజల బలహీనతను లక్ష్యపెట్టెను. 35 వ వచనములోని చివరి భాగమును (యిర్మీయా 31:35) కొందరు ఎఱ్ఱసముద్రమునకు అన్వయించుచున్నారు, ఏలయనగా దేవుడు ఎఱ్ఱసముద్రమును విభాగించెను; అయితే ఇది ప్రవక్త భావమునకు పూర్తిగా అన్యమైనది, దానిని ఖండించవలసిన అవసరమును లేదు; అయినను ఎవడును తప్పుదారి పట్టకుండునట్లు నేను దానిని సూచించితిని.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, పగటియందు సూర్యుని వెలుగును రాత్రియందు చంద్రుని వెలుగును మేము అనుభవించుచుండగా, మా కన్నులను మరింత ఉన్నతముగా ఎత్తుటకు మేము నేర్చుకొని, ఈ ఉపకారమును మాతో సమానముగా పొందుచున్న అవిశ్వాసులవలె ఉండక, మా నిత్య రక్షణను గూర్చిన నిరీక్షణతో ఎదురుచూచుచు, ఈ సృష్టింపబడిన వస్తువులలో నీ కదలని స్థిరత్వమునకు రుజువును నీవు మా కన్నులయెదుట ఉంచుచున్నట్లే, సమస్తమును నిశ్చయపరచు నీ అతి నిశ్చయమైన సత్యముమీద స్థాపింపబడిన మా రక్షణయు భద్రమును నిశ్చయమునై యుండునని సందేహింపకుండునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన రాజ్యమునకు మేము కడపట చేరువరకు ఇట్లుండునట్లును అనుగ్రహించుము.—ఆమేన్.

నూట ఇరువది యైదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 31:37

37. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా: పైనున్న ఆకాశము కొలువ శక్యమైనయెడల, క్రిందనున్న భూమి పునాదులు శోధింప శక్యమైనయెడల, ఇశ్రాయేలు సంతతివారు చేసిన క్రియలన్నిటినిబట్టి నేను వారినందరిని విసర్జింతును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

37. Sic dicit Jehova, Si mensurentur coeli sursum, et investigentur fundamenta terrae deorsum, etiam ego rejiciam (vel, spernam) totum semen Israel, propter onmia quae fecerunt, dicit Johova.

ఆయన మరియొక పోలికచేత అదే సంగతిని స్థిరపరచుచున్నాడు; అదేమనగా దేవుడు తన నిబంధనను పూర్తిగా మరచుట అసాధ్యము, ఆయన తన ప్రజలను మరల సమకూర్చును.

చెరవాసము నిజముగా శాశ్వత మరణముగా కనబడవచ్చును; ఈ విధముగా దేవుని సత్యము నిరర్థకమైనట్లు కనబడియుండవచ్చును; మరియు తాము మోసపోయితిమని ఫిర్యాదు చేయుటకు ప్రజలకు ఒక విధమైన హక్కు ఇయ్యకుండ నిబంధన వ్యర్థము చేయబడియుండనేరదు.

ఏలయనగా నిబంధనకు ఒక షరతు చేర్చబడినను, అది మనుష్యుల యథార్థతమీద స్థాపింపబడలేదని మనకు తెలియును; అందుచేత యూదులందరు విశ్వాసఘాతకులైనను దేవుడు అబద్ధికుడు కాడని చెప్పబడియున్నది. (రోమీయులకు 3:3, 4) కావున దేవుడు ప్రజల పాపములను కఠినముగా శిక్షించినను, భవిష్యత్తులో వారి పట్టణమును నాశనము చేయునంతగా వారిని శిక్షింపవలెనని నిర్ణయించుకొనినను, ప్రజలు శిక్షింపబడిన తరువాత కనికరమునకు ఇంకను స్థానముండునని ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు బోధించుచున్నాడు.

అబ్రాహాము సంతానముతో దేవుడు చేసిన నిబంధన ప్రకృతి నియమములకంటె ఎక్కువగా తప్పిపోనేరదని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; ఇప్పుడు ఆయన చెప్పునదేమనగా, ఎవరైనను ఆకాశమును కొలిచి భూమి పునాదులను శోధింపగలిగినయెడల, అనగా భూమియొక్క కేంద్రములోనికే చొచ్చుకొనిపోగలిగినయెడల, అప్పుడు నేను ఇశ్రాయేలు సంతతిని విసర్జింతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అయితే దేవుడు తన ప్రజలను న్యాయముగా శిక్షించిన తరువాత కడపట వారితో సమాధానపడునని మనము తెలిసికొనునట్లు ఆయన ఈ వింతైనవియు అసాధ్యమైనవియునైన సంగతులను మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. మరియు ఈ వాగ్దానము వేషధారులకు ఏ ఆదరణను ఇయ్యలేకపోయెను, ఏలయనగా దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమంతటిని ఇందులో చేర్చుటలేదు, గాని అబ్రాహాము సంతానమంతయు నశించుటకు తాను అనుమతింపనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా "నీ జనులు సముద్రపు ఇసుకవలె ఉన్నను, వారిలో శేషమే రక్షింపబడును" అని యెషయా చెప్పినదాని ప్రకారము, కొంత శేషము నిలిచియుండును. (యెషయా 10:22)

కావున దేవుడు ఇక్కడ అందరియెడల కనికరము చూపునని నిశ్చయముగా చెప్పుటలేదు, గాని ప్రజల పేరు అమరముగా కొనసాగునట్లు కొందరు ఇంకను మిగిలియుందురని చెప్పుచున్నాడు: సంక్షేపముగా, సంఘము రక్షింపబడునని, అయితే వారి సంఖ్య కొద్దిగా ఉండునని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: తాము తమ స్వదేశమునుండి దూరముగా తరుమబడుటయు, తిరిగి వచ్చుటకు నిరీక్షణ లేకుండుటయు చూచి నిరాశలో మునిగిపోయియుండగల విశ్వాసులను ఆయన నిస్సందేహముగా లక్ష్యపెట్టెను. కావున దేవుడు విశ్వాసుల క్షేమమునుగూర్చి ఎంత శ్రద్ధ కలిగియుండెననగా, చెదరిపోయిన సంతానమును ఆయన సమకూర్చునని ఆయన సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

అయితే మనము చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అదేమనగా ఈ వాగ్దానము ఏర్పరచబడినవారికి మాత్రమే పరిమితము చేయబడవలెను, ఏలయనగా ఈ అనుగ్రహమును పొందుటకు వారు మాత్రమే యోగ్యులై యుండిరి. తమ దుష్టత్వములో మూర్ఖులైయుండిన అవిశ్వాసులనైతే దేవుడు పూర్తిగా నిర్మూలము చేసియుండవచ్చును, అయినను కృపచేత మిగిలినవారిని రక్షింపవచ్చును.

భూమియొక్క కేంద్రమును కనుగొనవచ్చునా లేదా అను సూక్ష్మ చర్చలోనికి ఇక్కడ ప్రవేశించవలసిన అవసరము లేదు. తత్త్వవేత్తలు ఆకాశముల విస్తీర్ణమును గూర్చి సంభావ్యమైన కొన్ని కారణములను నిజముగా చూపుచున్నారు, భూమియొక్క కొలతను కూడ వారు ఊహించుచున్నారు. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశమేమనగా, సామాన్యమైనట్టియు జనసాధారణమైనట్టియు మాటలాడు విధానము ప్రకారము, మానవ మనస్సు గ్రహింపజాలని భూమ్యాకాశముల అపారత్వమువలెనే, అబ్రాహాము సంతానముయెడల దేవుని కనికరము శాశ్వతమును అపరిమితమునై యుండునని ప్రకటించుటయే.

తరువాత ఆయన, వారు చేసిన క్రియలన్నిటినిబట్టి అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, "వారు నూరుసార్లు నిత్యముగా చనిపోవుటకు పాత్రులైనను, నేను నా నిబంధనను నా కనికరమును లక్ష్యపెట్టుదును." కావున దేవుని కనికరము ఎంతో గొప్పదై యుండునని, అనగా ఇన్ని కీడుల రాశియంతయు దేవుడు వారిని క్షమించుటకు అడ్డుపడనంత గొప్పదై యుండునని మనము తెలిసికొనునట్లు, ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగా ఇక్కడ ప్రజల పాపములను మన యెదుట ఉంచుచున్నాడు. వారు చేసిన క్రియలన్నిటినిబట్టి అని ఆయన చెప్పుటకు కారణమిదే. ఇప్పుడు తరువాతి వచనము,—

యిర్మీయా 31:38-40

38. యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా: రాబోవు దినములలో హనన్యేలు గోపురము మొదలుకొని మూల గుమ్మమువరకు యెహోవా పేరట పట్టణము కట్టబడును.

38. Ecce dies (addunt alii {,}באיםveniunt) dicit Jehova, et edificabitur urbs Jehovae e turri Chananeel usque ad portam anguli:

39. మరియు కొలనూలు ఇంకను దానికెదురుగా గారేబు కొండవరకు సాగి గోయతువరకు చుట్టును.

39. Et exibit adhuc funiculus mensurae coram ipso (vel, coram ipsa porta) et usque ad collem Gazeb, et circumdabit Goathath,

40. మరియు శవములును బూడిదెయు వేయబడు లోయ యంతయు, కిద్రోను వాగువరకును తూర్పుననున్న గుఱ్ఱపు గుమ్మపు మూలవరకును ఉన్న పొలములన్నియు యెహోవాకు ప్రతిష్ఠితములగును; అది ఇక ఎన్నటికిని పెల్లగింపబడదు, పడద్రోయబడదు.

40. Et omnem vallem (alii legunt in nominativeocasu, et omnis vailis) cadaverum et cineris, et omnes regiones (vel, agri) ad torrentem Kedron usque ad angulum portae equorum versus orientem, sanctitas Jehovae; non evelletur, et non destructur amplius in perpetuum.

ఇక్కడ ప్రవక్త పట్టణము తిరిగి కట్టబడుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. ప్రజలు తిరిగివచ్చిన తరువాత పట్టణముయొక్క విశాలతయు వైభవమును, అది అత్యంత వర్ధిల్లిన స్థితిలో దావీదు కాలమందు ఉండినదానికంటె తక్కువగా ఉండవని వారికి చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశమని నేను సందేహింపను. అయితే విషయములోనికి ప్రవేశించకమునుపు మనము మొదట మాటలను గూర్చి మాటలాడవలెను.

ఇదిగో దినములు వచ్చుచున్నవి, ఇదే యెహోవా వాక్కు, పట్టణము కట్టబడును. అది ఇంకను నాశనము చేయబడలేదు; అయితే దాని సంపూర్ణ నాశనము సమీపించియున్నదని ప్రవక్త సూచించెను; కాబట్టి ప్రజలు చెరనుండి విడిపింపబడుటను గూర్చి వారి నిరీక్షణ దేవుని కనికరముమీద మాత్రమే ఆధారపడునట్లు ఆయన ఇప్పుడు చేయుచున్నాడు: కాబట్టి హనన్యేలు గోపురము మొదలుకొని యెహోవాకు పట్టణము కట్టబడును, ఇత్యాది. ఈ గోపురము నిస్సందేహముగా పట్టణ ప్రాకారములో ఉంచబడియుండెను. దాదాపు ఇదే ప్రవచనము జెకర్యా 14:10 లో కనబడుచున్నది, మాటలలో కొంత భేదమున్నను, ఇద్దరు ప్రవక్తలును ఒకే సంగతిని సూచించుచున్నారు. పట్టణముయొక్క సౌందర్యమును గొప్పతనమును విస్తీర్ణమును మొదట అది పూర్వమున్న దానికి సరిపోలకుండెను గనుక, ఈ పరిస్థితిలో ప్రజలను ప్రోత్సహించుటయే జెకర్యా ఉద్దేశము. కాబట్టి దాని మహిమ కడపట పూర్వమున్నట్లే యుండునని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; మరియు అక్కడ ఆయన హనన్యేలు గోపురమును పేర్కొనుచున్నాడు. యిర్మీయా మూల గుమ్మమువరకు అని చేర్చుచున్నాడు. "మూల" అను పదము, {}הפנהephene, ఏకవచనములో ఉన్నది; అయితే జెకర్యాలో అది {}הפניםephenim, బహువచనములో ఉన్నది; ఒక మూల బయటికి పొడుచుకొనియుండగా రెండు ముఖములను చూపును, ఈ విధముగా రెండు భాగములు కనబడును గనుక, మూలలు లేక మూల అని రూపకార్థముగా ఇట్లు పిలువబడెనని తలంచబడుచున్నది; అయితే అది మూల గుమ్మమైనను మూలల గుమ్మమైనను దానివలన కలుగు భేదము స్వల్పమే.

తరువాత ఆయన, కొలనూలు ఇంకను ఆయన యెదుట సాగును అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు దీనిని గుమ్మమునకు అన్వయించుచున్నారు, ఏలయనగా గుమ్మమునుండి కొలనూలు గారేబు కొండవరకు పొడిగింపబడి గోయతు చుట్టు తిరుగవలసియుండెను. ఈ స్థలముల పేర్లను గూర్చి నేను ఎక్కువగా చెప్పలేను, ఏలయనగా పట్టణముయొక్క పూర్వ స్థితి మనకు తెలియదు; మరియు యూదులు ఈ అనిశ్చితమైన సంగతులను గూర్చి ఊహలు చేయునప్పుడు తమ అజ్ఞానమునే బయలుపరచుకొనుచున్నారు. అయితే వ్యాఖ్యాతలలో అధికభాగము దీనిని ఇట్లు గ్రహించుచున్నారు,—పట్టణము విశాలముగా ఉండవలసియుండెను, దేవుడు దానిని ప్రాకారముల అవతలికి విస్తరింపజేయునని వాగ్దానము చేసినట్లు; మరియు ఈ అర్థమును వారు {}יצאitsa అను క్రియనుండి, కొలనూలు, లేక కొలత త్రాడు, సాగును అను దానినుండి రాబట్టుచున్నారు. అయితే ప్రవక్త ఇంకను అని చెప్పునప్పుడు, పట్టణముయొక్క పూర్వపు గొప్పతనమును, ఇకమీదట అది ఉండునని ఆయన గ్రహించుచున్న దానితో పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి జెకర్యా అది అదే కొలతను కలిగియుండు పట్టణముగా ఉండునని వాగ్దానము చేయుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా "పట్టణము తన స్థలమందే నివాసముగల దగును" అని, లేక తన సొంత స్థలమునందు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. (జెకర్యా 12:6) కావున పట్టణము పూర్వమున్న స్థలమునే ఆక్రమించునని జెకర్యా వాగ్దానము చేయుచున్నాడు గనుక, మన ప్రవక్త మాటలనుండి నేను మరేదియు తీర్మానించను, విశేషముగా ఇంకను అను పదము అదే సంగతిని సూచించుచున్నది గనుక. ఆయన యెదుట అని చెప్పబడినప్పుడు, నేను దీనిని గుమ్మమునకు కాక దేవునికి అన్వయించుచున్నాను; ఏలయనగా దేవుని గూర్చి ముందుగానే ప్రస్తావించబడినది, యెహోవాకు పట్టణము కట్టబడును; తరువాత ఆయన ఆయన యెదుట అని చేర్చుచున్నాడు. మనుష్యుల గ్రహింపు ప్రకారమును శరీరము ప్రకారమును నమ్మశక్యము కానిదానిని ఇశ్రాయేలీయులు దేవునినుండి నిరీక్షించునట్లు వారు తమ కన్నులను దేవునివైపు ఎత్తవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడని నేను సందేహింపను: కాబట్టి ఆయన యెదుట, అనగా దేవుడు పట్టణమును పునరుద్ధరించునప్పుడు, అప్పుడు కొలనూలు సాగును, అనగా ఆయన కొలనూలును గారేబు కొండవరకు పొడిగించి గోయతు చుట్టు తిప్పును.

తరువాత ఆయన, మరియు లోయ యంతయు అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు, "లోయ యంతయు యెహోవాకు పరిశుద్ధముగా ఉండును" అని చదువుచున్నారు; పట్టణమునకు సమీపమునున్న స్థలములన్నియు దేవునికి పరిశుద్ధముగా ఉండవలసియుండెనని దీనిని తగినట్లుగా గ్రహింపవచ్చును; అయితే ఈ వచనమును ముందటి వచనముతో కలుపవచ్చును, ఆయన కొలనూలు శవములయు బూడిదెయు గల లోయ యంతటివరకు పొడిగింపబడును అని చెప్పినట్లు. {,}דשןdashin అను పదమునకు బూడిదె అనియు క్రొవ్వు అనియు అర్థము; అయితే ఇక్కడ దానిని బూడిదెగా తీసికొనవలెను; బలులు దహింపబడిన తరువాత బలిపీఠమునుండి పోగుచేసిన బూడిదెను వారు పారవేయుచుండిన స్థలము అట్లు పిలువబడెనని తలంచబడుచున్నది: అక్కడ బూడిదె గొప్ప కుప్పగా ఉండెను గనుక, ఆ స్థలమునకు ఈ పేరు ఇయ్యబడెను. హిజ్కియా పరిపాలనలో అక్కడ ఒక దూతచేత శత్రు సైన్యము హతము చేయబడెను గనుక, మరియొక స్థలము శవముల స్థలమని కూడ పిలువబడెను. కావున అక్కడ గొప్పదియు జ్ఞాపకార్థమైనదియునైన సంహారము జరిగెను గనుక, దేవుని అనుగ్రహము తరువాతి తరములవారికి తెలియబడుచుండునట్లు దానికి ఈ పేరు వచ్చెనని తలంచబడుచున్నది. కాబట్టి ఈ పేరు దేవుని అనుగ్రహమునకు జ్ఞాపకచిహ్నమైనయెడల, దానికి హిజ్కియాయే కారకుడని నేను సందేహింపను.

తరువాత, కిద్రోను వాగువరకును ఉన్న ప్రదేశములన్నియు అని చేర్చబడుచున్నది. ఇక్కడ పేర్కొనబడిన స్థలములు పట్టణమునకు వెలుపల ఉండెనని చెప్పుట తగినంత సంభావ్యము, ఏలయనగా కిద్రోను వాగు పట్టణములోపల లేదని మనకు తెలియును. తరువాత ఆయన, గుఱ్ఱపు గుమ్మపు మూలవరకు అని చేర్చుచున్నాడు. రాజు తన గుఱ్ఱములకు సాధకము చేయింపవలెనని కోరినప్పుడు అతని రథములు ఈ గుమ్మముగుండా బయలువెళ్లుచుండెనని తలంచబడుచున్నది. అది గుఱ్ఱముల సంత స్థలమై యుండవచ్చును. ఇక్కడ ఊహలకు మాత్రమే తావున్నది; ఏలయనగా రాజునకు తన గుఱ్ఱములకు సాధకము చేయించు స్థలముండెనో లేదో ఎవనికిని నిశ్చయముగా తెలియదు. అయితే ఈ గుమ్మము తూర్పువైపు చూచుచుండెను. స్థలములన్నియు యెహోవాకు పరిశుద్ధముగా ఉండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత అది ఇక ఎన్నటికిని పెల్లగింపబడదు, నాశనము చేయబడదు అని నెమ్మదియు శాశ్వతమునైన స్థితిని వారికి వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; దీనికి బదులుగా జెకర్యాచేత, "ఇక {}חרםcherim, నాశనము ఉండదు" అని చెప్పబడినది.

ప్రవక్త ఉద్దేశమును మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము: ప్రజలు తిరిగివచ్చుటను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, పట్టణము పూర్వమున్నట్లే మరల వైభవమైనదియు విశాలమైనదియు అగునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అక్కడ తనకొరకు నివాసస్థలమును ఏర్పరచుకొనెను గనుక, పట్టణము పునరుద్ధరింపబడువరకు దేశము అవ్యవస్థ స్థితిలోనే నిలిచియుండెను. మరియు దేవాలయము అక్కడ కట్టబడియుండెను గనుక, ఇశ్రాయేలీయులు ఎక్కడ నివసించినను, ఆయన సంరక్షణ క్రింద జీవించునట్లు ఎల్లప్పుడును దేవాలయమువైపును దేవుని పరిశుద్ధస్థలమువైపును తమ కన్నులను త్రిప్పవలసియుండెను. కావున పట్టణము మరల కట్టబడియుండనియెడల, దేవుని మంచితనము నిజముగా అనుభవింపబడియుండనేరదు; ఏలయనగా లేనియెడల ఒక విధమైన పాడు ప్రజల కన్నులయెదుట ఎల్లప్పుడును కనబడుచుండును, ఏలయనగా పట్టణము దేవుడు వారిని సంరక్షించు ధ్వజమువంటిదై యుండెను. కాబట్టి పట్టణముయొక్క భవిష్యత్ పునరుద్ధరణను గూర్చి ప్రవక్త ఈ ప్రవచనమును స్పష్టముగా ప్రకటించుటకు కారణమిదే. 283 ఈ వాక్యభాగమంతయు ప్రాచీన అనువాదములలోను తార్గుములోను భిన్నముగా అనువదింపబడియున్నది; వాటిలో కొన్ని స్పష్టముగా తప్పైనవి, కొన్ని సందేహాస్పదమైనవి. బ్లేనీ అత్యంత అక్షరానుసారమైనదియు అత్యంత సుసంగతమైనదియునైన అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాడు. నేను ఈ క్రింది అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాను,— 38. ఇదిగో దినములు వచ్చుచున్నవి, ఇదే యెహోవా వాక్కు, హనన్యేలు గోపురము మొదలుకొని మూల గుమ్మమువరకు పట్టణము యెహోవాకొరకు (లేక యెహోవాకు) కట్టబడును: 39. అవును, కొలనూలు మరల దానికెదురుగానుండి గారేబు కొండమీదుగా సాగును, గోయతు చుట్టు తిరుగును 40. మరియు శవములయు బూడిదెయు గల లోయ యంతయు, కిద్రోను నదివరకు ఉన్న పొలములన్నియు, తూర్పువైపున గుఱ్ఱపు గుమ్మపు మూలవరకు: యెహోవాకు పరిశుద్ధము, అది ఇక ఎన్నటికిని పెల్లగింపబడదు, కూల్చివేయబడదు. 38 వ వచనము (యిర్మీయా 31:38) సాధారణ వర్ణనను కలిగియున్నది; ఇది తరువాతి వచనములలో వివరముగా చెప్పబడుచున్నది. కొలుచుట "హనన్యేలు గోపురము" వద్ద ఆరంభము కావలసియుండెను; అందుచేత "దానికెదురుగానుండి," లేక దాని యెదుట: "గుమ్మము" స్త్రీలింగము గనుక అది ఉద్దేశింపబడియుండనేరదు; కాబట్టి అది "గోపురమే." "పొలములు" అను పదమువిషయములో, వల్గేటుచేత సమర్థింపబడిన కెరీ పాఠమును అనేక వ్రాతప్రతుల పాఠమును నిస్సందేహముగా అంగీకరింపవలెను. "తూర్పువైపున,"—ఈ విధముగా కొలనూలు అది ఆరంభమైన స్థానమునకే చుట్టి వచ్చెను; ఏలయనగా హనన్యేలు గోపురము తూర్పువైపున ఉండెను. అయితే చివరి రెండు పంక్తులలో దేనిని గూర్చి చెప్పబడుచున్నది? క్రియాపదములు పుంలింగములో ఉన్నవి, "పట్టణము" స్త్రీలింగము; మరియు ఈ వాక్యభాగములో హనన్యేలు గోపురము తప్ప వాటితో అన్వయించుటకు మరేదియు లేదు. కావున ఈ గోపురము ఇక్కడ తిరిగి కట్టబడిన పట్టణమునకు బదులుగా ఉన్నట్లు కనబడుచున్నది; అప్పుడు పెల్లగించుట, అనగా పునాదులను త్రవ్వివేయుట, కూల్చివేయుట అనునవి గోపురమునకు తగినట్లు అన్వయించుచున్నవి. — సం.

ఇప్పుడు పట్టణము యెహోవాకు కట్టబడునని ఆయన చెప్పునప్పుడు, యూదులు విశేషముగా నిరీక్షించినదానిని, అనగా ఆ పట్టణము మరల పరిశుద్ధమగునని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది ఇతర పట్టణములవలె ధనములోను బలములోను మాత్రమే వర్ధిల్లినయెడల, అది ఇశ్రాయేలీయులకు స్వల్పమైన ఆదరణ మాత్రమే అయియుండును. అయితే ఇక్కడ ఆయన యెరూషలేమునకును అన్యజనుల పట్టణములన్నిటికిని మధ్యగల భేదమును చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడే ఆ పట్టణమునకు శిల్పకారుడై యుండెను; కీర్తనలలో, "సర్వోన్నతుడు తానే దానిని స్థాపించెను," (కీర్తనలు 87:5) అనియు, మరియు, "ఆయన పునాదులు పరిశుద్ధ పర్వతములమీద ఉన్నవి" అనియు చెప్పబడినట్లు; ఇది ఆయనను గూర్చియే గ్రహింపవలెను. (కీర్తనలు 87:1) దాని భావమేమనగా, దేవాలయము ఆయనకు రాజసింహాసనమువంటిదియు భూలోక పరిశుద్ధస్థలమునై యుండును గనుక, దేవుడు ఆ పట్టణమును గూర్చి మరల శ్రద్ధవహించును. అదే సమయములో పట్టణముయొక్క విస్తీర్ణము పూర్వమున్నదానికంటె తక్కువగా ఉండదని ప్రవక్త నిశ్చయముగా చెప్పుచున్నప్పుడు, ఈ ప్రవచనము తప్పనిసరిగా క్రీస్తు రాజ్యమునకు అన్వయింపవలసియున్నదని మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా క్రీస్తు రాకడకు ముందు యెరూషలేము ప్రసిద్ధమైనదై మూడు ప్రాకారములతో చుట్టబడియుండినను, తూర్పు దేశములన్నిటియందు అది కీర్తి పొందియుండినను, అన్యజన రచయితలు సహితము అది ప్రతి ఇతర పట్టణముకంటె శ్రేష్ఠమైనదని చెప్పుచున్నను, దావీదు సొలొమోనుల కాలమందువలె ఆ పట్టణము వర్ధిల్లుట ఎన్నడును నెరవేరలేదు. కావున మనము తప్పనిసరిగా పట్టణముయొక్క ఆత్మీయ స్థితికి వచ్చి, ఈ వాగ్దానమును క్రీస్తుద్వారా వచ్చిన కృపగా వివరింపవలెను.

అయితే అది యెహోవాకు పరిశుద్ధముగా ఉండుననియు, ఇక ఏ పతనమునకుగాని నాశనమునకుగాని భయపడనక్కరలేదనియు చెప్పబడినదానిని మనము విశేషముగా గమనింపవలెను. ఏర్పరచబడిన ప్రజల స్థితి ఇతర జనముల స్థితివలెనే ఉండియుండినయెడల, పునరుద్ధరణ వాగ్దానము స్వల్పమైనదియు అంత ప్రాముఖ్యము లేనిదియునై యుండును; ఏలయనగా వారు మనోహరమును ఫలవంతమునైన దేశములో నివసించిన చెరలోనే నివసించుట వారికి మేలై యుండును. అయితే దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమును తన సొత్తు ప్రజలుగా దత్తత చేసికొనినప్పుడు ఇతర జనములన్నిటికంటె పైగా వారికి అనుగ్రహించిన ఒక ఆధిక్యతను ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రశంసించుచున్నాడు. అయినను అప్పుడు ప్రబలియున్న అపవిత్రతకును ఇక్కడ వాగ్దానము చేయబడిన పరిశుద్ధతకును మధ్య అంతర్గతమైన వ్యత్యాసమును గ్రహింపవలెను. యూదులు దేశమును ఎంతగా అపవిత్రపరచిరనగా అది ఇతర దేశములకంటె ఏమియు భిన్నముగా లేకుండెను; మరియు యెహెజ్కేలు చెప్పినట్లు, దేవుడు అక్కడనుండి తరలిపోయెను, (యెహెజ్కేలు 8:6) మరియు దేవాలయము ప్రవక్తలచేత దొంగల గుహ అని పిలువబడెననియు, (యిర్మీయా 7:11) పట్టణము సొదొమ గొమొఱ్ఱాలతో కూడ పోల్చబడెననియు మనకు తెలియును. (యెషయా 1:10) అందుచేత పట్టణము దాని పరిసరములన్నిటితో కూడ దేవునికి పరిశుద్ధముగా ఉండునని ప్రవక్త ఇక్కడ వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా అది అపవిత్రపరచబడిన సమస్త మాలిన్యములనుండి దేవుడు దానిని శుద్ధిచేయును: మరియు ఆయన దీనిని తన సొంత కార్యముగా కూడ చెప్పుకొనుచున్నాడు, ఏలయనగా పరిశుద్ధపరచుట ఆయనకే ప్రత్యేకమైన కార్యము.

284 గాటేకర్, బ్లేనీ వంటి కొందరు, ఇక్కడ ఇయ్యబడిన వర్ణన ప్రకారము, పట్టణముయొక్క కొలతలు ఇంతకుముందు ఎన్నడును ఉండినవాటికంటె ఎంతో పెద్దవని తలంచుచున్నారు. "కొలనూలు" కనీసము గారేబు కొండలో ఒక భాగమును, గొల్గొతా అని ఊహింపబడు గోయతు అంతటిని, శవముల లోయను, కిద్రోను పొలములను చుట్టి ఉండవలసియుండెను; ఇవన్నియు పూర్వము పట్టణ ప్రాకారములకు వెలుపల ఉండెను. — సం.

దీనికి శాశ్వత అనుగ్రహ వాగ్దానము చేర్చబడుచున్నది, జెకర్యాచేత కూడ అట్లే చేయబడినది; ఏలయనగా దేవుని కనికరము యొక్క శాశ్వతత్వము భద్రపరచబడనియెడల, అది కొద్దికాలము మాత్రమే మనకు వాగ్దానము చేయబడుట చాలదు. కావున దేవుని ఉపకారముల ప్రవాహము శాశ్వతముగా ఉండునని ప్రవక్త ఇప్పుడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. పట్టణము నిజముగా తీతుచేత మరల నాశనము చేయబడి, కడపట హద్రియానుచేత పూర్తిగా కూల్చివేయబడెను; అయితే ఈ సంగతి ఈ వాగ్దానమునకు విరుద్ధము కాదు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, క్రీస్తు వచ్చువరకు దేవుడు పట్టణముయొక్క బాహ్య రూపములో తన అనుగ్రహమును కొంత రుచిచూపెను; అయితే క్రీస్తు ప్రత్యక్షపరచబడిన తరువాత పరలోకపు యెరూషలేమే వెదకవలసిన గమ్యమాయెను, ఏలయనగా అప్పుడు ఛాయారూపములును ఛాయలును అన్నియు నిలిచిపోయెను. కావున ప్రవక్త చెప్పుచున్న శాశ్వతత్వము క్రీస్తు రాజ్యముయొక్క స్వభావమునకు అనుగుణమైనది, కాబట్టి అది ఆత్మీయమైనది. మరియు సంఘము శాశ్వతముగా ఉండుననియు, దేవుడు దానిని భయంకరముగా కుదుపబడుటకును అటునిటు కొట్టుకొనిపోవుటకును అనుమతించినను, ఆకాశములో సూర్యచంద్రులు ప్రకాశించునంతకాలము, ప్రకృతి క్రమము కొనసాగునంతకాలము, ఎల్లప్పుడును కొంత సంతానము మిగిలియుండుననియు ఈ వాక్యభాగము మనకు బోధించుచున్నది; కాబట్టి సమస్త మూలకములును, మన కన్నులతో మనము చూచు ప్రతిదియు, సంఘముయొక్క శాశ్వతత్వమునకు, అనగా అది ఎల్లప్పుడును కొనసాగునని సాక్ష్యమిచ్చుచున్నవి: ఏలయనగా సాతానును లోకమంతయు ప్రతిదినము దాని నాశనమును బెదిరించుచున్నను, ప్రభువు దానిని అంతమువరకు ఆశ్చర్యకరమైన రీతిగా కాపాడును, కాబట్టి అది ఎన్నటికిని నశింపదు. ఇదే ఈ వాక్యభాగముయొక్క సారాంశము. మరియొక ప్రవచనము తరువాత వచ్చుచున్నది.