యిర్మీయా 48

యిర్మీయా 48

యిర్మీయా 48:1

1. మోయాబునుగూర్చి ఇశ్రాయేలు దేవుడైన సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు — నెబోకు శ్రమ, అది పాడైపోయెను; కిర్యతాయిము అవమానము నొందెను, పట్టబడెను; మిస్గాబు అవమానము నొంది భీతిల్లెను.

1. Contra Moab, sic dicit Jehova exercituum, Deus Israel, Vae super Nebo, quia in vastitatem redacta est (vastata est;) destructa est Kiriathaim; pudefacta est Misgab et expavit (vel, anima fracta est.)

ఈ ప్రవచనము మోయాబీయులకు విరోధముగా చెప్పబడినది; వారు లోతునుండి తమ మూలమును పొందినవారై, ఇశ్రాయేలీయులతో ఒకే రక్తము గలవారైనను, వారికి విరోధులుగానే యుండిరి.

ఇక్కడ చెప్పబడినదాని అన్వయమును ప్రయోజనమును ఏ చరిత్రమీద ఆధారపడియున్నవో దానిని మనము జ్ఞాపకము చేసికొననియెడల ఈ ప్రవచనము ఆసక్తిరహితముగా నుండును. మోయాబీయుల జనమునకు తండ్రి లోతు గనుక వారు ఇశ్రాయేలీయులతో రక్తసంబంధము గలవారని మనము చెప్పియున్నాము; కావున వారు తమ సహోదరత్వమును జ్ఞాపకమునందుంచుకొని వారియెడల దయతో ప్రవర్తించియుండవలెను; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలు కనాను దేశములో ప్రవేశించినప్పుడు దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టెను. ఇశ్రాయేలీయులు మోయాబు సరిహద్దులగుండా వారికి ఏ హానియు చేయకుండ దాటిపోయిరని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా లోతును లక్ష్యపెట్టి కొంతకాలము వారిని కాపాడవలెనని దేవుని సంకల్పమైయుండెను. అయినను ఈ ప్రజలు దేవుని ప్రజలకు విరోధముగా సమస్తవిధములైన కుట్రలను పన్నుట ఎన్నడును మానలేదు; మరియు ముందు మనము చూడబోవునట్లు, ఆ ప్రజల స్థితి చిక్కులలో పడినప్పుడు వీరు క్రూరముగా వారిమీద ఉల్లసించి, బహిరంగ శత్రువులకంటె ఎక్కువ గర్వముతో ప్రవర్తించిరి. కావున నిన్న మేము మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, ఇశ్రాయేలీయుల దీనస్థితిని దేవుడు లక్ష్యపెట్టక విడువలేదనియు, ఆయన వారిని శిక్షించినను ఆయన వారి వ్యాజ్యమును చేపట్టి వారికి సంరక్షకుడుగా నుండును గనుక కనికరమును గూర్చిన కొంత నిరీక్షణ మిగిలియున్నదనియు వారు తెలిసికొనునట్లు దేవుడు మోయాబీయులకు విరోధముగా ప్రవచించెను. కాబట్టి ఈ ప్రవచనము విశ్వాసులకు తెచ్చిన ఆదరణ అల్పమైనది కాదు; ఏలయనగా దేవుడు పైకి వారియెడల కఠినునిగా కనబడినను, ఆయన ఇంకను తమ తండ్రియై యున్నాడని వారు దీనివలన తెలిసికొనిరి.

ఇక్కడ చెప్పబడినదాని ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

మోయాబీయుల సంగతి ఐగుప్తీయుల సంగతికి భిన్నమైనది; ఏలయనగా ఐగుప్తీయులు ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు పూర్తిగా అన్యులు; కాని మనము చెప్పినట్లు మోయాబీయులు వారికి బంధువులు. కావున వారు బుద్ధిపూర్వకముగా విరోధులైనవారు, ఒక విధముగా అంతరంగ శత్రువులు; ఇశ్రాయేలీయులను తమ సహోదరులుగా ఒప్పుకొని పరస్పర దయను పెంపొందించుకొనవలెనని ప్రకృతియే వారికి నేర్పియుండవలెను. ఈ క్రూరత్వమును కృతఘ్నతయు దేవునికి ఎంత అసహ్యమైనవనగా, కడపట ఆయన వారిని అతి కఠినముగా శిక్షించెను. అయితే ఇశ్రాయేలు రాజ్యము కూలద్రోయబడి పది గోత్రములు దూరదేశములకు వెళ్లగొట్టబడిన తరువాత, యూదయ పాడుచేయబడి యెరూషలేము పట్టణము నాశనము చేయబడినప్పుడు మోయాబీయులు నెమ్మదిగా నిలిచియుండిరి గనుక, విశ్వాసులు ఓర్పును అభ్యసించవలసియుండెను; అది నిరీక్షణ లేకుండ సాధ్యము కాదు. కాబట్టి యిర్మీయా ఉద్దేశించినది ఇదియే — ఇక్కడ మోయాబీయులమీద తాను ప్రకటించుచున్న దేవుని తీర్పును గూర్చిన ఎదురుచూపుతో భక్తుల మనస్సులను నిలువబెట్టుటయే.

మోయాబునుగూర్చి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత ఇశ్రాయేలు దేవుడైన సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు అని వచ్చుచున్నది. మొదటి నామముచేత అతడు దేవుని అపరిమితమైన శక్తిని సూచించి, దేవుడు సర్వలోకమునకు న్యాయాధిపతియనియు, ఆయన రాజ్యము సమస్త జనములమీద వ్యాపించియున్నదనియు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; రెండవ మాటచేత ఆయన అబ్రాహాము సంతతిని ఏ ప్రేమతో హత్తుకొనెనో దానికి సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా వారిని తన స్వకీయ స్వాస్థ్యముగా ఏర్పరచుకొనుట ఆయనకు ఇష్టమాయెను. నెబోకు శ్రమ అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అది మోయాబు దేశములోని ఒక పట్టణము; ఏలయనగా పాడైపోయెను; కిర్యతాయిము అవమానము నొందెను, పట్టబడెను. మనము చూచుచున్నట్లు ఇక్కడ అతడు కొన్ని పట్టణముల పేర్లు చెప్పుచున్నాడు, ముందుకు సాగుచు ఇంకను ఎక్కువ పేర్లు చెప్పును. కాబట్టి కిర్యతాయిము అవమానము నొందెను, పట్టబడెను; మిస్గాబును అవమానము నొంది చీల్చబడెను, లేక మనస్సు విరిగినదాయెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:2

2. మోయాబునకు ఇకను ప్రశంస కలుగదు; హెష్బోనులో వారు దానికి కీడుచేయ నాలోచించిరి — అది జనముగా ఉండకుండ దానిని నిర్మూలము చేయుదము రండి అనుకొనిరి. మద్మేనూ, నీవును నరికివేయబడుదువు; ఖడ్గము నిన్ను తరుమును.

2. Nulla amplius gloriatio Moab in Chesbon; cogitaverunt super eam malum, Venite et excidamus eam, ne sit gens; etiam Madmen, (alloquitur urbem ipsam,) excisa es (ad verbum, in solitudinem redacta, sed metaphorice accipitur pro interitu, interiit ergo Madmen;) post to proficiscetur gladius.

ప్రవక్త మునుపటివలెనే సామాన్యరీతిగా మాటలాడక, దేవుడు తనకు అప్పగించినదానిని మోయాబీయులను భయపెట్టుటకై గంభీరమైన మాటలతో ప్రకటించుచున్నాడు; వారు అతని బెదిరింపులను వినిరని కాదు గాని, ఇకమీదట పేర్కొనబడు మోయాబీయుల క్రూరత్వమును గర్వమును శిక్షింపబడక పోవని యూదులు తెలిసికొనునట్లు అతడు ఇంత తీవ్రముగా ప్రతీకారమును ప్రకటించుట అవసరమాయెను.

కావున అతడు, హెష్బోనునుగూర్చి మోయాబునకు ఇకను ప్రశంసయైనను అతిశయమైనను ఉండదు అని చెప్పుచున్నాడు. హెష్బోను మోయాబీయులయొద్దనుండి తీసికొనబడెనని ఈ స్థలమునుండియు ఇతర స్థలములనుండియు మనము నేర్చుకొనవచ్చును; ఏలయనగా మోషే సంఖ్యాకాండము 21:30 లోను ద్వితీయోపదేశకాండము 2:26 మొదలగు వచనములలోను వివరించుచున్నట్లు, మోయాబీయులు దానిని పోగొట్టుకొనిరి గనుక అది దేవుని ప్రజల వశములో నుండెను. అయితే (సంగతులు మారుచుండును గనుక) మోయాబీయులు బలపడినప్పుడు వారు ఈ పట్టణమును ఇశ్రాయేలీయులయొద్దనుండి తీసికొనిరి. కాబట్టి ఆ పట్టణము తమ వశమున ఉన్నదని వారు ఇకను అతిశయింపరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు వారు ఆలోచించిరి, లేక యోచించిరి, మొదలగు మాటలను చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ ఒక చక్కని శ్లేష యున్నది; ఏలయనగా {,}חשבוןchesbon అనునది యోచించుట లేక ఆలోచన చేయుట అను అర్థముగల {,}חשבchesheb నుండి పుట్టినది; అది ఆలోచనలకును యోచనలకును స్థలమైనట్లే. కాబట్టి హెష్బోనునుగూర్చి వారు దానికి విరోధముగా ఆలోచించిరి, {}חשבו{ }עליהcheshbu olie అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

361 కాల్విన్ అనుసరించిన సిరియాకు అనువాదము తప్ప మిగిలిన అనువాదములన్నియు “మోయాబుతో” అని కలిగియుండి, ఆ మాటలను తరువాతి మాటలతో కలుపుచున్నవి, అనగా “యెహోవా మోయాబుతో ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు.” బ్లేనీయు హెండర్సనును ఇచ్చినట్లు, “మోయాబునుగూర్చి ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు” మొదలగునదియే శ్రేష్ఠమైన అనువాదము. — సం. 362 కొందరు దీనిని “అయ్యో! నెబో లేదు” అని అనువదించుచున్నారు; అది ఉనికిలో లేకుండ పోయెను, దానికి కారణము ఇవ్వబడుచున్నది, “ఏలయనగా అది పాడుచేయబడెను.” — సం.

363 వల్గేటుగాని సిరియాకుగాని దీనిని ఒక స్థలనామముగా ఇయ్యలేదు, మరి ఎక్కడను అట్టి స్థలము కనబడదు. వల్గేటు, సిరియాకు, తార్గుములకు అనుగుణముగా బ్లేనీ దీనిని “ఉన్నతమైన దుర్గము” అని అనువదించుచున్నాడు. — సం.

ఆ పట్టణము పేరు ఏ ధాతువునుండి పుట్టినదో అదే ధాతువును అతడు వాడుచున్నాడు. కాబట్టి ఇంతవరకు ఆలోచనా స్థలమని పిలువబడిన హెష్బోను వేరే ఆలోచనకర్తలను — అనగా దానికి నాశనమును పన్నువారిని — కలిగి కనుగొనవలసియుండెను. రండి; ఇక్కడ ప్రవక్త కల్దీయులు చేసిన ఆలోచనను సూచించుచున్నాడు, రండి, అది జనముగా ఉండకుండ దానిని నరికివేయుదము. తరువాత అతడు మరియొక పట్టణమును జతపరచుచున్నాడు, మద్మేనూ, నీవును నరికివేయబడుదువు, ఏలయనగా ఖడ్గము నీ వెనుక పోవును, లేక నిన్ను తరుమును; ఆ పట్టణమే ఖడ్గమునుండి పారిపోవుచున్నట్లు చెప్పుచున్నాడు; పట్టణములు ఒక చోటినుండి మరియొక చోటికి కదలునని కాదు గాని, పౌరులు తమ శత్రువులను ఎట్లు తరిమివేయవలెనో వారి దాడులను ఎట్లు ఎదిరింపవలెనో ఆలోచించునప్పుడు, — అక్కడక్కడ సహాయము వెదకునప్పుడు, — తమ స్వంత ఉపాయములను ఏర్పరచుకొనునప్పుడు, వారు పారిపోవుచున్నారని చెప్పబడుచున్నది. అయితే ప్రవక్త, “పారిపోవుటవలన నీకేమియు లాభము కలుగదు, ఏలయనగా ఖడ్గము నిన్ను తరుమును” అని చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:3

3. హొరొనయీములోనుండి రోదనశబ్దము వినబడును, దోపుడును గొప్ప నాశనమును కలుగును.

3. Vox clamoris (id est, sonora) e Choronaim, vastitas et contritio magna.

అనేక పట్టణముల పేర్లు చెప్పుటచేత, దేశమంతయు నాశనమునకు నియమింపబడెనని, దానిలో ఏ మూలయైనను నాశనమునుండి తప్పింపబడదని అతడు చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా మోయాబీయులు మితముగా శిక్షింపబడియుండినయెడల గొప్ప హాని లేకుండనే కొంత నష్టమును అనుభవించియుండవచ్చును; కాని నెబుకద్నెజరు శక్తిచేత వారు ఎంతగా అణగద్రొక్కబడుదురనగా, నాశనము దేశములోని ప్రతి భాగమునకును వ్యాపించునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ పట్టణముల పట్టిక ఎందుకు ఇవ్వబడినదో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

రోదనశబ్దము అనుటచేత అతడు అంగలార్పును, దూరమువరకును విస్తారముగా వినబడు బిగ్గరైన విలాపమును ఉద్దేశించుచున్నాడు.

రోదనశబ్దము హొరొనయీములోనుండి బయలువెళ్లునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఆ పట్టణము ఎత్తైన భాగము దిగువ భాగము అను రెండు భాగములు గలదైనందున అట్లు పిలువబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు. తరువాత అతడు పాడును గొప్ప నాశనమును అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ విధముగా అతడు తన భావమును వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా హొరొనయీము పౌరులు వ్యర్థముగా మొఱ్ఱపెట్టుదురు, ఏలయనగా పాడును విరుగుటయు లేక నాశనమును వారిని బలవంతపెట్టును, అనగా తమ దుఃఖముయొక్క తీవ్రతచేత అంగలార్చునంతగా వారిని మొఱ్ఱపెట్టునట్లు చేయును. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:4

4. మోయాబు నాశనమాయెను; దాని పసిపిల్లలు తమ రోదనము వినబడునట్లు చేసిరి.

4. Afflicta est Moab; audire fecerunt clamorem parvuli ejus.

ప్రవక్త మరల దేశమంతటినిగూర్చి సాధారణముగా మాటలాడుచున్నాడు. మోయాబు దేశము బాధింపబడెనని చెప్పబడుచున్నది; అప్పటికే అట్లు జరిగెనని కాదు గాని, ప్రవచనమును నిశ్చయపరచుటకై ఆ సంభవము అప్పటికే జరిగినట్లు అతడు మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా అందరికిని తెలిసినట్లు, ప్రవక్తలు దేవుని పక్షమున మాటలాడుచు, ఇంకను మరుగైయున్న సంగతులను అవి నెరవేరినట్లే వివరించుదురు. మోయాబు పసిపిల్లలు వినబడునంతగా మొఱ్ఱపెట్టిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పురుషులును స్త్రీలును మొఱ్ఱపెట్టిరని అతడు చెప్పియుండినదానికంటె ఇది ఎంతో బలమైనది; ఏలయనగా పిల్లలకు బుద్ధి గొప్పది కాదు గనుక ఏమి జరుగుచున్నదో వారు త్వరగా గ్రహింపరు. కేవలము బెదిరింపులు ప్రకటింపబడినప్పుడే పురుషులును స్త్రీలును అంగలార్చుదురు; కాని పసిపిల్లలు ప్రస్తుత కీడులచేత తప్ప కదిలింపబడరు; వారు నిజముగా కొట్టబడితేనే తప్ప వారికి ఏమియు తోచదు; అప్పుడైనను ఏదో స్వల్పమైన కీడుకును మరణమునకును మధ్య భేదమును వారు కష్టముగా గుర్తించుదురు. కాబట్టి మోయాబు పసిపిల్లల రోదనము వినబడెనని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, దాని విపత్తుయొక్క తీవ్రత అత్యధికముగా నుండునని, పసిపిల్లలు సహితము తమ వయస్సుకు మించిన జ్ఞానము గలవారైనట్లు తమ శత్రువుల ఘోరమైన క్రూరత్వమును గ్రహించునంతగా నుండునని అతని భావము. తరువాత ఇట్లున్నది, —

364 అనువాదములలో ఏదియు దీనిని ఒక స్థలనామముగా అనువదింపక, తరువాత వచ్చు క్రియాపదమునుండి వచ్చిన కృదంతముగా అనువదించుచున్నది; మరి ఎక్కడను అట్టి స్థలము పేర్కొనబడలేదు. వారు .{}מדמן కు బదులుగా {,{מרמה అని చదివియుండవలెను. అప్పుడు అనువాదము ఇట్లుండును, నిశ్శబ్దము చేయబడుటచేత నీవు నిశ్శబ్దము చేయబడుదువు, నీ వెనుక ఖడ్గము పోవును. ప్రవక్తల భాషలో నిశ్శబ్దము చేయబడుట అనగా లోపరచబడుట. యెషయా 15:1 చూడుడి, అక్కడ మోయాబునుగూర్చి ఇదే సంగతి చెప్పబడినది. నిశ్శబ్దము అను మాట ఆ వచనము ఆరంభములో పేర్కొనబడిన మోయాబు అతిశయమునకు వ్యతిరేకముగా నిలుచుచున్నది. లోపరచబడి వేరొక చోటికి తీసికొనిపోబడిన తరువాతయు ఖడ్గము మోయాబును వెంబడించును. — సం.

యిర్మీయా 48:5-6

5. లూహీతుకు ఎక్కుచోట ఎడతెగని యేడ్పుతో జనులు ఎక్కుదురు; హొరొనయీము దిగుచోట శత్రువులు నాశనమునుగూర్చిన రోదనమును వినిరి.

5. Quoniam in ascensu Luhith cum fletu ascendet fletus, quia in descensu Choronaim hostes clamorem contritionis audierunt (conjungi debet proximus versus,)

6. పారిపోవుడి, మీ ప్రాణములను దక్కించుకొనుడి; అరణ్యములోని అరుహవృక్షమువలె ఉండుడి.

6. Fugite, eripite animas vestras; et eritis quasi Aroer (vel, myrica) in deserto.

ఇక్కడ యిర్మీయా మరియొక అలంకారమును వాడుచున్నాడు — లూహీతుకు ఎక్కుచోట అంతటను యేడ్పు వినబడునని. ఈ పట్టణము ఎత్తైన స్థలములో నుండెనని సంభవనీయము, ప్రవక్త మాటలనుండియు అది కనబడుచున్నది. కాబట్టి లూహీతుకు ఎక్కుచోట మనుష్యులు యేడ్చుచు ఎక్కుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అక్షరశః, యేడ్పులో (లేక యేడ్పుతో) యేడ్పు ఎక్కును. అయితే కొందరు ఇది {,}בכהbeke, యేడ్చువాడు, అని వ్రాయబడినట్లు చదువుచున్నారు; {,}יעלהiole అను క్రియాపదము ఒక వ్యక్తిని సూచించుచున్నదనుటలో సందేహము లేదు. అయినను మనుష్యులు ఒక్క చోటనే కాక తాము ఎక్కు దీర్ఘమార్గమంతటను యేడ్చుదురని చూపుటకై యిర్మీయా యేడ్పును రెండుసార్లు పేర్కొనినట్లు కనబడుచున్నది; “పట్టణమునకు సమీపముగా ఉండువారును, మార్గమధ్యమున ఉండువారును, కొండ అడుగున ఉండువారును యేడ్చుదురు” అని అతడు చెప్పినట్లే; అనగా ప్రతి స్థలములోను యేడ్పు ఉండును.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

తరువాత అతడు, హొరొనయీము దిగుచోట అని చెప్పుచున్నాడు. దీనినిబట్టి ఈ పట్టణము పల్లపు స్థలములో లేక మైదానములో నుండెనని కనబడుచున్నది; కావున దానిలో ఒక భాగము మరియొక భాగముకంటె ఎత్తుగా నుండెనని వారు ఎందుకు చెప్పుచున్నారో నేనెరుగను. దానిలో ఒక కొండ ఉండియుండవచ్చును; అయినను ఆ స్థలము సమతలమైన దేశములో నుండి, దాని చుట్టు పర్వతములు కలిగియుండెను; ఇది ప్రవక్త మాటలనుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము, హొరొనయీము దిగుచోట శత్రువులు ఆపదయొక్క రోదనమును విందురు. శత్రువులు రోదనమును విందురని చెప్పుటచేత, హొరొనయీము పౌరులును వారి పొరుగువారును దుఃఖముచేత వెఱ్ఱివారగుదురని అతని భావము. ఏలయనగా భయము యేడ్పును అణచును; ఎవడైనను శత్రువును సమీపముగా చూచినప్పుడు వాని దర్శనమే అతనిని అడ్డగించును, గనుక అతడు తన దుఃఖమును బహిరంగముగా చూపుటకు తెగింపడు; అంతేగాక సిగ్గుకూడ కన్నీళ్లను నిట్టూర్పులను అణచును, ఏలయనగా మన దుర్దశలో మన యేడ్పులను శత్రువు అపహసించును. కాబట్టి హొరొనయీము పౌరులు తమ కన్నులయెదుట శత్రువులను కలిగియున్నను యేడ్పుతోను బిగ్గరైన రోదనముతోను బయలుపడుదురనియు, శత్రువుల నిందయు అపహాస్యమును వారిని అణచవనియు చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఇక్కడ వారి దుఃఖముయొక్క తీవ్రతను పెంచి చూపుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు.

365 ఇక్కడ అనువాదములన్నియు తార్గుమును ఒకదానితో ఒకటి భేదించుచున్నవి. వల్గేటు మాత్రమే “పసిపిల్లలు” అని కలిగియున్నది; సిరియాకు “దాని దరిద్రులు” అని కలిగియున్నది; సెప్టువాజింటు అనువాదకులు యెషయా 15:5 ప్రకారము “సోయరు” ఉద్దేశింపబడినదని తీసికొనుచున్నారు, .{}צעוריה కు బదులుగా {,{צוערה అను మాట. ఏ ప్రతులలోను కనబడకపోయినను యెషయాలోని భాగము ఈ పాఠమును స్థిరపరచుచున్నది. అప్పుడు ఆ వచనము ఇట్లుండును, — మోయాబు విరుగగొట్టబడెను, సోయరులో వారు రోదనమును వినిపించిరి. ఇది సారాంశములో వెనీమా అనువాదమే. — సం. 366 శత్రువులు అను మాట వల్గేటులో మాత్రమే ఇయ్యబడినది; ఇతర అనువాదములు దానిని “ఆపద” అని అనువదించుచున్నవి. ఆ వచనముయొక్క అక్షరశః అనువాదము ఇది, — లూహీతుకు ఎక్కుచోట, యేడ్పుతో యేడ్పు ఎక్కును; హొరొనయీము దిగుచోట, నాశనరోదనముయొక్క ఆపదను వారు వినిరి. ఈ అనువాదము యెషయా 15:5 తో ముఖ్యముగా సరిపోవుచున్నది. యేడ్పుతో యేడ్పు ఎక్కుట అనగా అందరును ఎక్కుచు యేడ్చిరని చూపుచున్నది. “రోదనముయొక్క ఆపద” అనునది ఆపద కలిగించు రోదనమునకు హెబ్రీ వాడుక. — సం.

తరువాత అతడు పారిపోవుడి, దక్కించుకొనుడి అని చేర్చుచున్నాడు: ఇది ఆపదలోని రోదనము; ఏలయనగా అత్యంత కీడులలో జరుగునట్లు, దీనులైన మనుష్యులు, పారిపోవుడి, మీ ప్రాణములను దక్కించుకొనుడి అని ఒకరినొకరు హెచ్చరించుకొందురు. తరువాత అతడు వారిని అరుహవృక్షముతో పోల్చుచున్నాడు. {,}ערוערoruor అను మాట ఒక ప్రదేశమును సూచించునని సంభవనీయము; ఈ పేరుగల రెండు పట్టణములును ఉండెను. అయినను యిర్మీయా 17:6 లో మనము ఇదివరకే చూచినట్లు {,}ערער oror అనగా అరుహవృక్షము. కొందరు దీనిని “ఒక గోపురము” అని అనువదించుచున్నారు; మరియు యెషయా 17:2 లోని యెషయా మాటలను కొందరు వేరొక అర్థమును స్థాపించుటకై వక్రీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా {,}ערוערoruor అనగా అరణ్యములో గొఱ్ఱెల కాపరుల గుడిసె అని వారు తలంచుచున్నారు; కాని దీనిని “అరుహవృక్షము” లేక జునిపరు అని అనువదించువారి అభిప్రాయమునే నేను కోరుకొనుచున్నాను; అయినను ప్రవక్త అరోయేరు పట్టణమును గాని ఆ పేరుగల ప్రాంతమును గాని సూచించుచున్నట్లు నాకు తోచుచున్నది, అయితే పట్టణమునే అని నేను ఎక్కువగా తలంచుచున్నాను. కాబట్టి అతడు, మీరు అరణ్యములోని అరుహవృక్షమువలె ఉందురు అని చెప్పుచున్నాడు; అరోయేరు మోయాబు దేశములో నుండెనని ఇతర స్థలములనుండి తెలియుచున్నది.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: మోయాబు అరణ్యములోని జునిపరువలె, అనగా ఎన్నడును పెద్దదిగా ఎదగని ఫలరహితమైన వృక్షమువలె నుండును; మరియు అది ఏ వర్షముచేతను పోషింపబడక, భూమినుండి ఏ తేమచేతను బలపరచబడదు గనుక ఎండిపోయియుండును. మనము చెప్పినట్లు, మన ప్రవక్త యిర్మీయా 17:5-8 లో ఈ భావముతోనే ఈ ఉపమానమును తీసికొనెను: “యెహోవాను నమ్ముకొనువాడు ధన్యుడు, ఏలయనగా అతడు జలములయొద్ద నాటబడిన చెట్టువలె నుండును; నరులను ఆశ్రయించి శరీరులను తనకు ఆధారముగా చేసికొని తన హృదయమును యెహోవామీదనుండి తొలగించుకొనువాడు శాపగ్రస్తుడు; ఏలయనగా అతడు అరణ్యములోని అరుహవృక్షమువలె నుండును” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా అతడు ఏ తేమయు ఆధారమును లేక ఫలరహితుడై ఎండిపోయియుండును. తరువాత ఇట్లున్నది: యిర్మీయా 48:7

7. నీ కార్యములను నీ ధనమును నీవు నమ్ముకొంటివి గనుక నీవును పట్టబడుదువు; కెమోషు తన యాజకులతోను తన అధిపతులతోను కూడ చెరలోనికి పోవును.

7. Propterea quod fiducia tua fuit in operibus tuis (ad verbum) et in thesauris tuis, etiam tu capieris; et egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes ejus et principes ejus simul.

దేవుడు మోయాబీయులమీద ఎందుకు ప్రతీకారము చేయునో దానికి కారణమును యిర్మీయా ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; అయితే దేవుడు వారిమీద ఇంతగా అసంతోషించుటకు ఇతర కారణములను ముందు మనము చూతుము. కాబట్టి దేవుడు మోయాబు దేశమును పాడుచేసి నాశనము చేయవలెనని ఎందుకు నిర్ణయించెనో అది ఇక్కడ బాహాటముగా మనకు బోధింపబడుటలేదని మనము తెలిసికొందము; ఏలయనగా ఇక్కడ ఒక్క కారణము మాత్రమే ఇయ్యబడినది, అయితే ఇంకను ఇతరమైన గొప్ప కారణములుండెను — అనగా వారు యూదుల దుర్దశలమీద విచ్చలవిడిగా ఉల్లసించిరి, వారికి విరోధముగా కుట్రచేసిరి, వారిని అప్పగించిరి, కడపట వారి దేవునితో ఒక విధముగా యుద్ధము జరిగించిరి. అయితే ఇక్కడ యిర్మీయా సంక్షేపముగా చూపుచున్నదేమనగా — ఇతర కారణములు లేకపోయినను, మోయాబీయులు తమ కార్యములను ధనమును నమ్ముకొనిరను దీనికొరకే దేవుడు తన ఉగ్రతను వారిమీద కుమ్మరించుటకు వారు పాత్రులైరి. కార్యములు అనుటచేత కొందరు పశువుల మందలను గొఱ్ఱెల మందలను గ్రహించుచున్నారు; ఆ మాట అప్పుడప్పుడు ఈ భావముతో తీసికొనబడుచున్నది, ఇది అంగీకరింపదగిన వివరణయే. అయినను “ధనము” అనునది చేర్చబడియున్నది గనుక ముఖ్యముగా “కార్యములు” అనుటచేత దుర్గములను మనము గ్రహింపవచ్చును. కాబట్టి మోయాబీయులు తమ స్వంత శక్తియందలి అబద్ధపు నమ్మికచేత మత్తులైయుండిరి గనుకను, విస్తారమైన ధనము కలిగియుండిరి గనుకను, దేవుడు వారిమీద రేపబడుట న్యాయమైయుండునట్టి వారై యుండిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు: కావున తాము జయింపశక్యము కానివారమని వారు తలంచిరి.

అదే సమయములో, తాము బలమైన దుర్గములతో కాపాడబడియున్నారు గనుకను అపరిమితమైన ధనమును కూర్చుకొనియున్నారు గనుకను దేవుని హస్తమునుండి తాము సురక్షితులమని తలంచుటలో మోయాబీయులు తమ్మును తాము గొప్పగా మోసపుచ్చుకొనిరని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి ఇవన్నియు ఏమియు ప్రయోజనకరముగా నుండవు, ఏలయనగా దేవుడు దేశమంతటిని నాశనము చేయునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

నీవును పట్టబడుదువు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కూడ లేక ను అను అవ్యయములో అల్పము కాని బలమున్నది; ఏలయనగా ఇప్పుడు ఏమి జరుగునో ప్రవక్త వ్యక్తపరచుచున్నాడు; మోయాబీయులు తమ ధనమును శక్తిని నమ్ముకొనుట వ్యర్థమే, ఏలయనగా దేవుడు ఆ నమ్మిక ఉన్నను వారిని నాశనము చేయును, ఆయన హస్తము వారి దుర్గములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవును.

అప్పుడు నీవు సమస్త అపాయములకు గురియైయున్నట్లే అది నిన్నును సమానముగా కనుగొనును.” యుద్ధసన్నాహములు సమృద్ధిగా కలిగి సమస్తవిధములైన రక్షణసాధనములతో సిద్ధపరచబడినవారు, మనుష్యుల సాధారణ గతినుండి తాము మినహాయింపబడితిమని తలంచుదురు: కాబట్టి అతడు, నీవును, శత్రువుల ఇష్టమునకు గురియైయున్న ఏ గ్రామముతోనైనను సమానముగా, నీవును పట్టబడుదువు; మరియు కెమోషు బయలువెళ్లును అని చెప్పుచున్నాడు. న్యాయాధిపతుల గ్రంథమునుండియు ఇతర స్థలములనుండియు, మోషే చెప్పుచున్నదానినుండియు కనబడుచున్నట్లు, ఇది ఆ దేశమునకు సంరక్షకదేవత (న్యాయాధిపతులు 11:25; 1 రాజులు 11:7, 33; సంఖ్యాకాండము 21:29.) కాబట్టి మోయాబీయులు ఈ విగ్రహమును పూజించిరి గనుక, ఏ కీడు సమీపించినను తాము సురక్షితులమని తలంచిరి.

కాబట్టి ప్రవక్త ఈ నమ్మికను అపహసించుచున్నాడు. భక్తిహీనులు కొంతవరకు తమ భూసంబంధమైన శక్తిని దేవునికి విరోధముగా నిలువబెట్టుదురనియు, కొంతవరకు తమ విగ్రహములచేత తాము సహాయము పొందుచున్నామని ఊహించుకొందురనియు మనము ఇదివరకే చెప్పియున్నాము. కాబట్టి ప్రస్తుత భాగమునుండియు కనబడుచున్నట్లు ప్రవక్తలు ఈ రెండు కీడులను బయలుపరచిరి: “నీవు నీ దుర్గములను ధనమును నమ్ముకొనుచున్నావు గనుక నీవును పట్టబడుదువు” అని ప్రవక్త చెప్పియుండెను; ఇప్పుడు అతడు, “కెమోషు నిశ్చయమైనదియు జయింపశక్యము కానిదియునైన రక్షణయని నీవు తలంచుచున్నావు గనుక, అది వెళ్లగొట్టబడి చెరలో ఉంచబడును” అని చెప్పుచున్నాడు. ఆ విగ్రహమును నిందించుటకై అతడు దీనిని చెప్పెను. దాని యాజకులును దాని అధిపతులును అని అతడు చేర్చుచున్నాడు; దాని నీడక్రింద సురక్షితముగా పండుకొనుచున్నట్లు కనబడు ఆ అధిపతులు సహితము చెరలోనికి వెళ్లగొట్టబడుదురు.

యిర్మీయా 48:8

8. యెహోవా సెలవిచ్చినట్లు పాడుచేయువాడు ప్రతి పట్టణముమీదికి వచ్చును, ఏ పట్టణమును తప్పించుకొనదు; లోయయు నశించును, మైదానమును పాడైపోవును.

8. Et veniet vastator ad omnem urbem, neque urbs eripietur; et peribit vallis, et perdetur planities, quod (id est, quemadmodum) locutus est Jehova.

అతడు మునుపటి వచనమును స్థిరపరచుచున్నాడు; అతడు అతి విస్తారముగా మాటలాడుచున్నాడని ఎంచకూడదు, ఏలయనగా ఈ ప్రవచనము కొన్ని దినములు మాత్రమే విశ్వాసుల నిరీక్షణను ఓర్పును పోషించుటకై ప్రకటింపబడలేదు; దేవుడు అనేక సంవత్సరముల ముందే వారికిచ్చిన ఈ వాగ్దానముమీద వారు దీర్ఘకాలము ఆధారపడి నిలువవలసియుండెను. కాబట్టి స్వతహాగా తగినంత స్పష్టముగా నున్న సత్యమును ప్రవక్త విస్తారముగా స్థిరపరచుటకు కారణము ఇదియే.

పాడుచేయువాడు ప్రతి పట్టణముమీదికి వచ్చును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మనము చూడబోవునట్లు పట్టణములు అనేకములైనను, అతడు కొన్ని పట్టణముల పేర్లు మాత్రమే ఎందుకు చెప్పెనో ఇప్పుడు మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది — మోయాబు దేశమంతయు పాడుకు అప్పగింపబడవలసియున్నదని ఇశ్రాయేలీయులు తెలిసికొనుటకే: ఏ పట్టణమును తప్పించుకొనదు, ఏలయనగా యెహోవా సెలవిచ్చినట్లు లోయయు మైదానమును నాశనమగును. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:9

9. మోయాబు ఎగిరి పారిపోవునట్లు దానికి రెక్కలియ్యుడి; దాని పట్టణములు నివాసులెవరును లేక పాడైపోవును.

9. Date alam ipsi Moab, quia volando volabit; et urbes ejus in vastationem erunt, ut non sit qui habitet in illis.

ఇక్కడ ఒక కఠినమైన అపహాస్యమున్నది; ఏలయనగా మోయాబీయులు అంత గర్వముతో ఉబ్బియుండిరి గనుకను, మనము ముందు మరింత పూర్తిగా చూడబోవునట్లు దేవుని ప్రజలమీద క్రూరముగా రేగిరి గనుకను, వారిని ముల్లుతో పొడుచుట మాత్రమే కాక పూర్తిగా గ్రుచ్చుట అవసరమాయెను. ఇశ్రాయేలీయులు జయింపబడినప్పుడు ఈ భక్తిహీనులు తమ దూషణలను విసరి, వారిని వారి శత్రువులకు అప్పగించిరి. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు, మోయాబునకు రెక్కలియ్యుడి అని చెప్పుచున్నాడు. {,}ציףtsits అను మాటకు సరియైన అర్థము పుష్పమైనను, ఇక్కడ దానికి రెక్క అని అర్థము, రెక్కలకు బదులుగా వాడబడినది; ఎగిరిపోవుటచేత తప్ప మోయాబీయులు నాశనమునుండి తప్పించుకొనలేరని అతడు చెప్పినట్లే. సంక్షేపముగా, వారు తమ దీనులైన సహోదరులను అంత గర్వముతో తృణీకరించుట మాత్రమే కాక హింసించిరి గనుక, ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, “మీ శత్రువులు తరుముటలో అంత ఆతురముగా నుండుటచేత పరుగెత్తుటకైనను పారిపోవుటకైనను మీ పాదములు చాలని కాలము వచ్చును; మీరు రెక్కలు కలిగియుండవలెనని కోరుదురు.” అయితే మనము చూడబోవునట్లు, మోయాబు నెమ్మదిగా నుండి తన మడ్డిమీద నిలిచియుండెనని అతడు వెంటనే మనకు చెప్పును.

తరువాత దాని పట్టణములు నివాసులెవరును లేకుండ పాడైపోవును అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. మోయాబునకు రెక్కలు ఎందుకు అవసరమగునో దానికి కారణమును అతడు చెప్పుచున్నాడు — వారికి ఆశ్రయమేదియు ఉండదు; ఏలయనగా అది ఎక్కడికి వెళ్లినను అక్కడనుండి తరిమివేయబడును; శత్రువు పట్టణములన్నిటిని పట్టుకొనును గనుక ప్రజలందరును వేరొక చోటికి తరలిపోవలసిన అగత్యము కలుగును; సంక్షేపముగా, పారిపోవుటచేత తప్ప, అదియు అతి వేగముగా పారిపోవుటచేత తప్ప, మోయాబీయులకు జీవితమునుగూర్చిన నిరీక్షణ ఉండదని అతడు సూచించుచున్నాడు. కడపట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 48:10

10. యెహోవా పనిని మోసముగా చేయువాడు శాపగ్రస్తుడు; రక్తము చిందింపకుండ తన ఖడ్గమును వెనుకకు తీయువాడు శాపగ్రస్తుడు.

10. Maledictus qui tacit opus Jehovae fraudulenter (hoc est, non bona fide,) et maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine.

ఆ జనమును నాశనము చేయువరకు ముగింపు లేకుండునట్లు ఇక్కడ ప్రవక్త కల్దీయులను కాఠిన్యమునకు ప్రేరేపించుచున్నాడు. తాము చెప్పినది మరింత బలముగా హృదయమునకు తగులునట్లు ప్రవక్తలు వివిధ పాత్రలను ధరించిరని మనము చెప్పియున్నాము. కల్దీయులు నిజముగా యిర్మీయా శిష్యులు కారు; ఈ హెచ్చరికయు వారికొరకు ఉద్దేశింపబడలేదు గాని, యిర్మీయా నోటనుండి తాము వినినది నిశ్చయమని ఇశ్రాయేలీయులు తెలిసికొనుటకే. కాబట్టి అతడు కల్దీయులవైపు తిరిగి వారిని సంబోధించుచున్నాడు; “మోయాబునకు రెక్కలియ్యుడి” అని అతడు ముందు అక్కడ ఉండు ఎవరితోనైనను మాటలాడినట్లు, ఇప్పుడు మరియొక సంబోధన వచ్చుచున్నది, శాపగ్రస్తుడు మొదలగునవి, — అతడు ఎవరితో మాటలాడుచున్నాడు? కల్దీయులతోనే; అయినను తాను ఏదో సాధింపగలనన్నట్లు ప్రవక్త వారిని సంబోధింపలేదు గాని, నేను చెప్పినట్లు, అతడు యూదులను లక్ష్యపెట్టెను.

ఈ భాగము అతి అసంబద్ధముగా వివరింపబడినది; దేవుడు ఆజ్ఞాపించినదానిలో దేనినైనను విడిచిపెట్టకుండ మనము ప్రత్యేక జాగ్రత్త వహింపవలెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లు సాధారణముగా దీనిని ఉదహరించుచున్నారు. కాని ఇట్లు వారు భావమును వక్రీకరించుచున్నారు. కాబట్టి నేను ఇదివరకే చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకమునందుంచుకొనవలెను — ఈ మాటలు కల్దీయులను సంబోధించి చెప్పబడినవి; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లే, “విడిచిపెట్టకుడి, రక్తము చిందించుడి, ఏ దయాదాక్షిణ్యమును మిమ్మును కదిలింపకుండును గాక, ఏలయనగా ఇది దేవుని పని; ఆయన తీర్పును మీరు పూర్తిగా నెరవేర్చి ఏ రక్తమును విడిచిపెట్టకుండునట్లు దేవుడు మిమ్మును ఆయుధధారులనుగా చేసెను: కాబట్టి మీరు ఆయన ప్రతీకారమును నెరవేర్చనియెడల శాపగ్రస్తులగుదురు.” ఇది సామాన్యమైన మాటలాడు విధానము కాదు; అయినను విషయమునుగూర్చియు భావమునుగూర్చియు ఏ సందిగ్ధతయు లేదు. “వారిమీద శిక్ష ప్రకటింపబడినది గనుక ధైర్యముగా ముందుకు సాగి దేవుని ప్రతీకారమును నిర్భయముగా నెరవేర్చుడి” అని అతడు చెప్పినట్లే ఇది. సైనికులు సోమరితనముతో ఆలస్యము చేయునప్పుడు, సమీపముగా నున్న నాయకుడు వారిని హెచ్చరించుట మాత్రమే కాక వారి ఉత్సాహమును రేపుటకై గద్దింపులతోను బెదిరింపులతోను వారిని ముందుకు త్రోయునట్లు, దేవుడు కల్దీయులయొద్ద ఉన్నట్లే వారి సోమరితనమును గద్దించునని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు, “మీరెందుకు మానుకొనుచున్నారు? రక్తము చిందింపనివాడును, అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు వారిని నాశనము చేయనివాడును శాపగ్రస్తుడు.”

అయితే ఆ భక్తిహీన జనముయొక్క నాశనము యెహోవా పని అను మాటలోనే ఈ భాగముయొక్క సంపూర్ణ భావమున్నది; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లే, “కల్దీయులు మోయాబు దేశమును పాడుచేసి, దేవునికి విధేయులగుటకు కాక ధనాపేక్షచేతను అధికారకాంక్షచేతను దీనిని చేసినను, ఇది దేవుని పనియే యగును; ఏలయనగా కల్దీయులు అట్టిదేమియు తలంపకపోయినను, వారు మోయాబీయులను నాశనము చేయుటకై దేవుడు ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే వారిని కూలికి కుదుర్చుకొనెను.” తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:11

11. మోయాబు తన బాల్యమునుండి నెమ్మదిగా నుండెను, అతడు తన మడ్డిమీద నిలిచియుండెను; అతడు ఒక పాత్రలోనుండి మరియొక పాత్రలోనికి కుమ్మరింపబడలేదు, అతడు చెరలోనికి పోలేదు; అందుచేత అతని రుచి అతనిలో నిలిచియున్నది, అతని సువాసన మారలేదు.

11. Tranquillus fuit Moab a pueritia sua (vel, quietus fuit Moab,) et resedit ipse super faeces suas, et non mutatus fuit a vase in vas, et in captivitatem non profectus (aut, non migravit;) propterea stetit sapor ejus in eo, et odor ejus non mutatus est.

మోయాబు దీర్ఘకాలము వర్ధిల్లియుండెను గనుక నిత్యమైన శిక్షారాహిత్యమును తనకు తాను వ్యర్థముగా వాగ్దానము చేసికొనెనని మనము ఇదివరకు చూచినదానిని అతడు ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు. తరువాత దేవుడు తన తీర్పును నెరవేర్చుటకై తన న్యాయపీఠమును ఎక్కినప్పుడు అతడు అకస్మాత్తుగా నాశనము చేయబడునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

మొదట అతడు తన బాల్యమునుండి నెమ్మదిగా నుండెనని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు తరచుగా బాధింపబడినప్పుడు ఆ జనము ముట్టబడకుండ నిలిచి, తమ స్వంత రక్షణసాధనములచేత అన్నివైపుల కాపాడబడినట్లు ఏ నష్టమును ఎన్నడును అనుభవింపలేదు; ఏలయనగా వారు కొంతవరకు పర్వతముల మధ్య నివసించిరి, అయినను అందరికి తెలిసినట్లు యొర్దాను అవతల సమతలమైన దేశము కలిగియుండిరి. అది మితముగా ఫలవంతమైన దేశము గనుక, వారు ఎడతెగని సమాధానమును అనుభవించుచు గొప్ప ఐశ్వర్యమును కూర్చుకొనిరి. అయితే దేవుడు ఇశ్రాయేలీయులను వివిధ విపత్తులచేత బాధించినప్పుడు, మోయాబీయులు సమస్త కష్టమునుండియు సమస్త నష్టములనుండియు నిర్భయముగాను సురక్షితముగాను ఉండుట చూచుట వారికి మిక్కిలి కష్టముగా నుండెను. కాబట్టి ఈ తలంపు విశ్వాసుల మనస్సులను తీవ్రముగా గాయపరచియుండవచ్చును గనుక, మోయాబీయుల సౌభాగ్యమునుచూచి అసూయపడవద్దని ప్రవక్త ఇక్కడ వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు కడపట వారికి విరోధముగా తన హస్తమును చాపును; దావీదు చేసినదానికి అనుగుణముగా ఇది యున్నది; భక్తిహీనులు సమస్తవిధములైన సుఖములను అనుభవించుచు తమ కోరికల ప్రకారము వర్ధిల్లుచుండుట విశ్వాసులు చూచినప్పుడు, ప్రభువు దినముకొరకు ఓపికతో కనిపెట్టవలెనని అతడు కూడ వారిని హెచ్చరించెను. (కీర్తనలు 37:1, 7, 8.) కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

ఏ నష్టములును లేకుండ, ఏ దుఃఖమును విచారమును లేకుండ తన జీవితమంతయు నిర్భయముగా గడపిన వృద్ధునితో అతడు మోయాబును పోల్చుచున్నాడు. కాబట్టి మోయాబు నెమ్మదిగా నుండెను, లేక తన బాల్యమునుండి నెమ్మదిగా నుండెను, అనగా అది ఒక జనముగా ఏర్పడిన కాలమునుండియే. మోయాబు బాల్యము ఏది? వారు రాక్షసులను ఇతర నివాసులను వెళ్లగొట్టి వారి దేశములో నివసించిన కాలమునుండియే. అప్పటినుండి వారికి ఎల్లప్పుడును జయము కలిగెను; కావున వారు తమ మడ్డిమీద నిలిచియుండిరి, వారు ఏ మార్పునకును లోనుకాలేదు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ మరియొక రూపకాలంకారమున్నది: తన స్వంత పాత్రలో నిలిచి మరియొక పాత్రలోనికి ఎన్నడును మార్చబడని ద్రాక్షారసము తన రుచిని బలమును సువాసనను నిలుపుకొనునట్లు, మోయాబు తన స్వంత మడ్డిమీద నిలిచియుండు ద్రాక్షారసమువలె ఎల్లప్పుడును నిత్యమైన సౌభాగ్యమును అనుభవించుచుండెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

అందరికిని తెలిసినట్లు, మడ్డి ద్రాక్షారసమును కాపాడును; ఏలయనగా ద్రాక్షారసము తన మడ్డినుండి తీసివేయబడినయెడల కొంతవరకు తన బలమును పోగొట్టుకొని కడపట నిస్సారమగును; అయితే మార్చబడని ద్రాక్షారసము తన బలములో నిలిచియుండును.

కాబట్టి మోయాబు ఒక పాత్రలోనుండి మరియొక పాత్రలోనికి మార్చబడక, తన మడ్డిమీద నిలిచియుండెను అని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆ పోలిక ఎంత తగినదో మనము చూచుచున్నాము. అతడు చెరలోనికి పోలేదు, లేక తరలిపోలేదు అని చేర్చునప్పుడు అలంకారము లేకుండ తన భావమును వివరించుచున్నాడు. అయినను ప్రభువు వారిని నాశనము చేయవలెనని నిర్ణయించెను గనుక, ఈ నిత్యమైన సమాధానము మోయాబీయులకు ఏమియు ప్రయోజనకరముగా నుండదని, ఆయన మోయాబు బలమును క్షీణింపజేసి దాని ఐశ్వర్యమంతటిని శూన్యము చేయునని అతడు సూచించుచున్నాడు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము సోమరితనమునకు లోనగుటకు ఇంతగా మొగ్గుచు, భూసంబంధమైనవాటికి ఇంతగా అంకితమైయున్నందున, నీవు ఎడతెగక మమ్మును ప్రేరేపింపనియెడల మా పరిశుద్ధమైన పిలుపును సులభముగా మరచిపోవుచున్నాము గనుక, — ఓ, నీవు మమ్మును శోధించు శ్రమలు మమ్మును ఫలవంతముగా మేలుకొలుపునట్లును, మేము లోకమును విడిచి నీయొద్దకు వచ్చుటకు ప్రయాసపడి మమ్మును మేము పూర్తిగా నీ సేవకు సమర్పించుకొనునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు ఈ జీవితములోని వివిధ శ్రమల మధ్య మేము ఎట్లు పోరాటము సాగింపవలెననగా, నీ అద్వితీయ కుమారుడును మా ప్రభువునైన వాడు పరలోకములో మాకొరకు సిద్ధపరచబడియున్నదని వాగ్దానము చేసిన ఆ నిత్యమైన ధన్యమైన విశ్రాంతిని గూర్చిన నిరీక్షణమీద మా మనస్సులును మా తలంపులన్నియు ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండునట్లు అనుగ్రహించుము. —

ఆమేన్.

నూట డెబ్బదవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 48:12

12. కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా — ఇదిగో, దినములు వచ్చుచున్నవి; అప్పుడు నేను అతనియొద్దకు సంచరించువారిని పంపెదను; వారు అతనిని సంచరింపజేసి, అతని పాత్రలను వెలితిచేసి, వారి కుండలను పగులగొట్టుదురు.

12. Propterea ecce dies veniunt, dicit Jehova, et mittam ei abactores qui abigant eum, et vasa ejus evacuent, et lagenas eorum dispergant.

మోయాబీయులు వర్ధిల్లుచు జీవించినంతకాలము మిక్కిలి కఠినులైరని ప్రవక్త గత ఉపన్యాసములో చెప్పెను; ఏలయనగా శిక్షారాహిత్యము పాపమునకు ప్రేరేపణ యగును; దేవుడు తమ్మును విడిచిపెట్టుచుండగా భక్తిహీనులు తాము ఎన్నడును లెక్క అప్పగింపవలసిన అవసరము రాదని తలంచుదురు.

దేవుడు వారిమీద అకస్మాత్తుగా ప్రతీకారము చేయు దినములు వచ్చునని ఆయన ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే తాను ఉపయోగించిన పోలికనే ఆయన కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా మోయాబీయులు ఒక పాత్రలోనుండి మరియొక పాత్రలోనికి పోయబడని ద్రాక్షారసమువంటివారని ఆయన చెప్పియుండెను; అందుచేత వారు తమ స్వంత వాసనను నిలుపుకొనిరి, అనగా దేవుడు వారికి బహుకాలము సమాధానమును నెమ్మదియు అనుగ్రహించినందున వారు తమ సుఖభోగములచేత మత్తులైరి.

అయితే ఇప్పుడు ప్రవక్త, దీనికి భిన్నముగా, దేవుడు వారియొద్దకు తోలువారిని పంపునని చెప్పుచున్నాడు; వారు వారిని తోలివేసి, వారి పాత్రలను ఖాళీచేసి, వారి తిత్తులను చెదరగొట్టుదురు, — ఇక్కడ పాత్ర దానిలోనున్నదానికి బదులుగా వాడబడినది; అయినను “వారి తిత్తులను నాశనము చేయుదురు” అను మరియొక అనువాదమును నేను నిరాకరించను; ఏలయనగా ఈ క్రియాపదము కొన్నిసార్లు ఈ అర్థములో తీసికొనబడును. దాని సరియైన అర్థము చెదరగొట్టుట, చెల్లాచెదరు చేయుట; అయితే {,}נפףnuphets అను క్రియాపదము కొన్నిసార్లు ఇంకను బలమైన భావమును, అనగా విసరివేయబడినది పగిలిపోవునంత బలాత్కారముగా చెదరగొట్టుట లేక విసరివేయుట అను భావమును, తెలియజేయును. అసలైన అర్థము విషయములో ఎక్కువ భేదము లేదు: ఏలయనగా దేవుని ఉద్దేశ్యము ఏమిటో మనము గ్రహించుచున్నాము, అనగా మోయాబీయులను చెరలోనికి తోలివేయుటకై వారిమీదికి శత్రువులను పంపి, ఆ విధముగా వారు బహుకాలము అనుభవించుచు వచ్చిన ఆ సుఖభోగములను వారికి లేకుండ చేయవలెనని ఆయన ఉద్దేశించెను. అయితే ఇది మోయాబీయుల నిమిత్తము చెప్పబడలేదు, గాని ఆ దేశము నెమ్మదిగా ఉండినను దేవుని హస్తమును తప్పించుకొనదని యూదులు తెలిసికొనవలెనని చెప్పబడినది; ఏలయనగా దాని దీర్ఘకాలపు సుఖక్షేమము ప్రవక్త పలికిన దేవుని ఆ నిర్ణయమును వ్యర్థము చేయలేకపోయెను. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 48:13

13. ఇశ్రాయేలు వంశస్థులు తాము ఆశ్రయించిన బేతేలును బట్టి సిగ్గుపడినట్లు మోయాబు కెమోషును బట్టి సిగ్గుపడును.

13. Et pudefiet Moab a Chamos, sicuti pudefacti sunt domus Israel a Bethel, sua fiducia.

ప్రవక్త మోయాబీయులను సంబోధించుటకంటె తన స్వంత ప్రజలనే ఎక్కువగా సంబోధించుచున్నాడని ఈ వచనమునుండి మనము మరింత స్పష్టముగా చూడవచ్చును; ఏలయనగా ఆయన మోయాబీయుల క్షేమమును వృద్ధిచేయుటకు వారికి బోధకుడుగా ఉండలేదు; దీనికి భిన్నముగా, ప్రస్తుత సందర్భములోవలెనే, ఆయన తన బోధను యూదుల మేలు నిమిత్తమే ఉద్దేశించెను.

మోయాబు తన విగ్రహమును బట్టి సిగ్గుపడును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా ప్రతి జనమునకు దాని స్వంత ప్రత్యేక దేవత, అనగా దాని స్వంత కల్పనయే, ఉండినట్లు కెమోషు మోయాబీయుల దేవతయని మనము చెప్పియున్నాము. ఇక్కడ చేయబడిన పోలిక, తాను బోధకుడుగా నియమింపబడిన ప్రజలను ప్రవక్త పశ్చాత్తాపమునకు హెచ్చరింపగోరెనని చూపుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన పది గోత్రముల దృష్టాంతమును వారి యెదుట ఉంచెను. యిర్మీయా ఈ ప్రవచనమును ప్రకటించిన కాలమున ఇశ్రాయేలు రాజ్యము నాశనమైయుండెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి యూదా గోత్రమును బెన్యామీను అర్ధగోత్రమును తప్ప ఇశ్రాయేలీయులందరును చెరలోనికి తోలివేయబడిరి.

అందరికి తెలిసియున్నట్లు, పది గోత్రములు యరొబాము కాలములో దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధననుండి తొలగిపోయి, బేతేలులో తమకొరకు ఒక బలిపీఠమును కట్టుకొనిరి. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: ఇశ్రాయేలీయులు తాము కల్పించుకొనిన తమ మూఢాచారములను బట్టి ఎట్లు సిగ్గుపడిరో, అట్లే దేవుని యొక్క అటువంటి ప్రతీకారమే మోయాబు ప్రజలకొరకు కనిపెట్టుచుండెను; ఈ విధముగా అద్వితీయ సత్య దేవుని నమ్ముకొనుట అనగా ఏమిటో ఆయన యూదులకు చూపుచున్నాడు.

యూదులు, కనీసము బహిరంగముగా, విగ్రహములను పూజించునంత స్థూలమైన మూఢాచారములో నిజముగా చిక్కుకొనియుండలేదు; అయినను వారును ఈ విధమైన అపవిత్రతచేత మలినులైరనియు, పరిశుద్ధస్థలము సహితము విగ్రహములచేత అపవిత్రపరచబడెననియు యెహెజ్కేలు చూపుచున్నాడు; అదే సమయములో ధర్మశాస్త్రము ప్రకారమైన దేవుని ఆరాధన ఆచరింపబడుచునే యుండెను. అయితే యూదులకు బాహ్యరూపము తప్ప మరేమియు లేకుండెను: వారికి దేవాలయమును బలిపీఠమును నిజముగా ఉండెను, వారు సత్య దేవుని ఆరాధించుచున్నామని ఒప్పుకొనిరి, అయితే అదే సమయములో భక్తిహీనతయు సత్యమతమును గూర్చిన తిరస్కారమును వారిలో ప్రబలియుండెను; మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు, వారు అనేక భక్తిహీనమైన మూఢాచారములలో తమ్మును తాము చిక్కించుకొనుట ఆరంభించిరి.

367 సెప్టువజింట్ “వంచువారు” అనియు, వల్గేట్ “చల్లువారు” అనియు, సిరియాక్‌యు టార్గమ్‌యు “దోచుకొనువారు” అనియు అనువదించుచున్నవి. ఈ క్రియాపదమునకు పరచుట, చల్లుట అని అర్థము. వారు ద్రాక్షారసపు పాత్రలను ఖాళీచేయుటకై వాటిని తిప్పువారు. హెండర్సన్ “బోర్లించువారు” అని అనువదించుచున్నాడు; అయితే బ్లేనీ ఉపయోగించిన “ఒరిగించువారు,” అనగా దానిని ఒరిగించువారు, అను పదమే అన్నిటికంటె ఉత్తమమైనది. — సం.

అట్లయితే యిర్మీయా ఇప్పుడు ఏమి చేయుచున్నాడు? ఇశ్రాయేలీయులును యూదులును ఒకే తండ్రియైన అబ్రాహామునుండి వచ్చినవారైనను, దేవుడు నాశనము చేసిన పది గోత్రములను ఆయన వారి కన్నుల యెదుట ఉంచుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యముమీద అంత భారమైన శిక్షను విధించియుండగా, మోయాబీయుల శిక్ష దానికంటె తక్కువ సంభవనీయమైనది కాదని ఆయన ఇప్పుడు యూదులకు చూపుచున్నాడు; ఎందుకనగా? వారికి తమ విగ్రహము ఉన్నదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

మోయాబీయులు ఆయన కోపమును రేపిన ఆ దుష్టత్వము అతి ఘోరమైనదని దేవుడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని మహిమను తమ స్వంత కల్పనలకు, ప్రతిమలకు, కర్రముక్కలకు, రాళ్లకు, లేక బంగారు వెండి విగ్రహములకు మార్చుటకంటె సహింపరానిది మరేదియు లేదు. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 48:14-15

14. మేము బలాఢ్యులమనియు యుద్ధమునకు తగిన శూరులమనియు మీరు చెప్పుకొనుట యేల?

14. Quomodo dicitis, Viri (fortes) nos, et viri robusti ad praelium?

15. మోయాబు పాడైపోయెను, దాని పట్టణములలోనుండి వారు వెళ్లిపోయిరి, దానియొక్క శ్రేష్ఠులైన యౌవనులు వధకు దిగిపోయిరి; ఇదే సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అను నామము గల రాజు వాక్కు.

15. Vastatus est Moab, civitates ejus excidit (alii vertunt, civitates ejus evanuerunt, ut sit mutatio numeri; alii, incola ascendit, vel, discessit ab urbibus ejus,) et electio juvenum descendit (hoc est, electi juvenes; et est allusio ad nomen

{,}בחריוnam {,}בחוריםdicuntur apud Hebroeos adolescentes, qui sunt in flore oetatis, sed nomen hoc deducitur a {,}בחרquod est eligere, unde est etiam nomen hoc quo utitur Propheta; electio igitur juvenum, vel, electi juvenes, descenderunt) ad mactationem, dicit Rex, nomen ejus Jehova exercituum (id est, cujus nomen est

Jehova exercituum.)

మోయాబీయులు తమ స్వంత బలమును నమ్ముకొని, దేవుని, ప్రవక్తలు ప్రకటించినదానిని అపహసించినందున ప్రవక్త ఇక్కడ వారి గర్వమును గద్దించుచున్నాడు. భక్తిహీనులకు అన్నియు అనుకూలముగా జరుగునప్పుడు వారు ఏ భయముచేతను కదలింపబడక, ప్రతి భావమును విడిచిపెట్టి, ఎంత ఉదాసీనతలో మునిగిపోవుదురనగా, సత్య దేవునిని మాత్రమే గాక నైతిక బాధ్యతకు సంబంధించినదానిని సహితము తిరస్కారముతో లక్ష్యపెట్టకుందురని మనకు నిశ్చయముగా తెలియును. మోయాబీయులలో ప్రబలియుండిన నిబ్బరము అట్టిదే.

కావున ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ మూర్ఖమైన అతిశయమును అణచివేయుచున్నాడు.

మేము బలాఢ్యులము, మేము యుద్ధవీరులము అని మీరు చెప్పుకొనుట యేల? అనగా ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “దేవుడు మీతో గంభీరముగా వ్యాజ్యెమాడుచుండగా ఈ అతిశయములన్నియు వట్టివి, అవి మీకు ఏమియు ప్రయోజనకరముగా ఉండవు: మీకు గొప్ప బలము కలదనియు బలమైన రక్షణలచేత చుట్టబడియున్నారనియు మీరు అపాయమునకు అందనివారమని తలంచుచున్నారు; అయితే మీరు మీ రక్షణగా ఎంచుకొనుదానినంతటిని దేవుడు శూన్యము చేయును.” కాబట్టి మోయాబు పాడైపోయెను. వారి అహంకారమునకు ఎదురుగా ఆయన ఈ బెదరింపును ఉంచుచున్నాడు. జరుగబోవుదానిని ఆయన నిజముగా ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు, అయినను అది ఇదివరకే నెరవేరినదానివలె దానిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. మోయాబు పాడైపోయెను, శత్రువు దాని పట్టణములను నిర్మూలము చేసెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. {,}עלהole అను క్రియాపదమును సకర్మకార్థములో తీసికొనవలెను; అది నిజముగా అకర్మక క్రియాపదమే, అయితే శత్రువు మోయాబీయుల పట్టణములను నిర్మూలము చేయును అను ఆ రెండవ అర్థమే ఈ స్థలమునకు ఎక్కువ తగియున్నది. అయినను నివాసులు దాని పట్టణములలోనుండి ఎక్కిపోవుదురు లేక వెళ్లిపోవుదురు అని దీనిని మరొక విధముగా వివరింపవచ్చునని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఏలయనగా {,}עלה ole అనునది ఎక్కుట అనియు, అలంకారికముగా, ప్రవహించిపోవుట, లేక వారు చెప్పునట్లు పొగవలె పోవుట అనియు నిజముగా అర్థమిచ్చును; మరియు హెబ్రీభాషలో సామాన్యమైన వచన విషయమైన క్రమభంగము అంగీకరింపబడినయెడల, “దాని పట్టణములలోనుండి వారు మాయమైపోయిరి” అని భావము వచ్చును. ఈ వివరణ తరువాత వచ్చుదానితో బాగుగా పొసగుచున్నది, దానియొక్క యౌవనులు వధకు దిగిపోయిరి; అనగా వారిలో అందరికంటె బలవంతులుగా కనబడువారు నాశనమునకు ఈడ్చుకొనిపోబడుదురు, లేక వధకు దిగిపోవుదురు. అయితే ఆ సంభవము నమ్ముటకు కష్టమైనదిగా కనబడినందున, దేవుడు మరల మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టబడుచున్నాడు. అప్పుడు ప్రవక్త తాను తన స్వబుద్ధినుండి మాటలాడలేదనియు, దేవుడు తనకు అప్పగించినదానినే ప్రకటించెననియు చెప్పుచున్నాడు. మరియు యూదులు దేవుని శక్తిని ఆలోచించుటకు మరింత శ్రద్ధగలవారగునట్లు ఆయన దేవుని బిరుదును కూడ చేర్చుచున్నాడు. మాటలాడువాడు దేవుడే, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అను నామము గల రాజు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. మనము చూచినట్లు మోయాబీయులు అతిశయించిన యుద్ధసన్నాహములకు ఎదురుగా ఆయన దేవుని నామమును ఉంచుచున్నాడు; అనగా మోయాబీయులు మర్త్యులతో వ్యవహరించవలసియుండినయెడల వారు న్యాయముగానే అతిశయించియుండవచ్చును; అయితే వారు జీవముగల దేవునితో పోరాడవలసి వచ్చినందున, దేవుడు ప్రతీకారము చేయుటకు సిద్ధముగా ఉన్నందున, వారి శక్తియంతయు మాయమైపోవును అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. తరువాత ఇట్లున్నది —

368 ఈ మాటల విషయమై అనువాదములలోను టార్గమ్‌లోను ఏకాభిప్రాయము లేదు, విమర్శకులలోను లేదు. అతి సులభమైన వాక్యనిర్మాణమును బ్లేనీ అందించుచున్నాడు, — మోయాబును దాని పట్టణములను పాడుచేయువాడు ఎక్కివచ్చెను. తరువాతి భాగమును బ్లేనీ అంత బాగుగా అనువదించలేదు. అతడు దానిని కల్దీయులకు అన్వయించుచున్నాడు. ఈ అధ్యాయములో “మోయాబు” స్త్రీలింగములోను పుంలింగములోను పేర్కొనబడుచున్నది. మన భాషలో నపుంసకలింగము, “అది,” “దాని,” అన్నిటికంటె తగియుండును. నేను ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదించుచున్నాను, — 15. మోయాబును దాని పట్టణములను పాడుచేయువాడు ఎక్కివచ్చుచున్నాడు, దాని యౌవనులలో శ్రేష్ఠులు వధకు దిగిపోవుదురు, అని రాజు చెప్పుచున్నాడు, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అని ఆయనకు పేరు. “ఎక్కివచ్చుట” జయించువానికిని, “దిగిపోవుట” జయింపబడినవారికిని ఆరోపింపబడినది. — సం.

యిర్మీయా 48:16

16. మోయాబునకు ఆపద వచ్చుటకు సిద్ధముగా నున్నది, దానికి కీడు అతి శీఘ్రముగా వచ్చుచున్నది.

16. Propinqua est calamitas Moab ,{)}דיאsigificat infortunium et calamitatem, significat etiam interitum, ideo vertunt quidam propinquus est interitus) ad veniendum (ut veniat,) et malum ejus (id est, calamitas) festinat valde.

తాను చెప్పిన ప్రతీకారము సమీపముగా ఉన్నదనియు త్వరపడుచున్నదనియు ప్రవక్త ఇక్కడ ఇంకొంత అధికముగా తెలియజేయుచున్నాడు. మోయాబీయులు త్వరలోనే శిక్షింపబడుదురని విశ్వాసులు గ్రహించినప్పుడు, అది వారి దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుటకు ఉపయోగపడెను; ఏలయనగా దేవుడు తన స్వంత పిల్లలను కఠినముగా శిక్షించుచుండగా, అదే సమయములో దుష్టులు విడిచిపెట్టబడుటను చూచుట దుఃఖకరమైనదియు చేదైనదియునైన శోధనగా ఉండెను. కావున ఆయన దుష్టుల విషయములో తన తీర్పులను వాయిదా వేసినప్పుడు, ఆ ఆలస్యము విశ్వాసులను నిరాశలోనికి త్రోసివేయుటకు దారితీసెను; కనీసము వారు దేవుని దెబ్బలను తగినంత సహనముతో భరింపలేకపోయిరి.

అందుచేతనే ప్రవక్త ఇప్పుడు, మోయాబీయుల నాశనము సమీపముగా ఉన్నది, వారి ఆపద త్వరపడుచున్నది అని చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు ఇంకను కొంతకాలము మోయాబీయులను సహించినను, అందువలన వారు నెమ్మదిగా ఉండి తమ సుఖభోగములలో విలసిల్లినను, ఈ ప్రవచనము సత్యమైనదే; ఏలయనగా వాగ్దానముల విషయములోను బెదరింపుల విషయములోను ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకముంచుకొనవలసిన ఆ సత్యమును, అనగా ప్రభువు దృష్టికి వెయ్యి సంవత్సరములు ఒక దినమువలె ఉన్నవనుదానిని, మనము మనస్సులో ఉంచుకొనవలెను: అందుచేతనే ప్రవక్తయైన హబక్కూకు ఈ హెచ్చరికను ఇచ్చుచున్నాడు, “ఆ దర్శనము ఆలస్యముగా వచ్చినను దానికొరకు కనిపెట్టుము; అది తప్పక జరుగును, ఆలస్యము చేయక వచ్చును” (హబక్కూకు 2:3).

ఈ విధమైన మాటలాడు రీతి ప్రవక్తల గ్రంథములలో తరచుగా కనబడుచున్నది. కావున దేవుడు దుష్టులమీదను తన ధర్మశాస్త్రమును తిరస్కరించువారిమీదను శిక్షను ప్రకటించునప్పుడు, “ఇదిగో, మీ దినము త్వరపడుచున్నది” అని చెప్పుచున్నాడు; వారు మేల్కొని తగిన సమయమున భయపడుట ఆరంభించవలెనని ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు.

అయితే నేను మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, యిర్మీయా ఇక్కడ తన స్వంత ప్రజలను లక్ష్యపెట్టెను. ఏలయనగా విశ్వాసులు అభ్యంతరము చెప్పి, “ఇదేమిటి? మన శత్రువులమీదికి వచ్చునని ఆయన బెదరించుచున్న శిక్షను దేవుడు ఎంతకాలము వాయిదా వేయును?” అని అనియుండవచ్చును. అందుచేత ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “కొంతసేపు మీ మనస్సులను దృఢపరచుకొనుడి, ఏలయనగా దేవుడు శీఘ్రముగా తన చేతిని చాపి, తాను మిమ్మును గూర్చియు మీ క్షేమమును గూర్చియు శ్రద్ధవహించు సంరక్షకుడని చూపును; మోయాబీయులు మీకు ద్రోహులుగాను బాధకులుగాను ఉండినందున ఆయన వారికి విరోధముగా నిలుచును.” కాబట్టి ఈ కారణము చేతనే ఆయన, వారి నాశనము సమీపముగా ఉన్నది, వారి ప్రతీకారము త్వరపడుచున్నది అని చెప్పుచున్నాడు.

దీనినుండి మనము ఈ ప్రయోజనకరమైన సిద్ధాంతమును నేర్చుకొనవచ్చును: దేవుడు ఏదైనను వాగ్దానము చేసినప్పుడెల్ల, అది ఇంకను మరుగైనదిగాను దూరమైనదిగాను ఉన్నను, మనము దానిని ప్రస్తుతమున్నదానివలె అంగీకరింపవలెను. మన విశ్వాసమునకు అడ్డుగా ఉండవలసిన దూరమేదియు లేదు; అయితే దేవుడు వాగ్దానము చేయునదంతయు నిశ్చయమైనదిగాను, మన కన్నుల యెదుటను మన చేతిలోను ఉన్నదానివలెను మనము ఎంచవలెను. బెదరింపుల విషయములోను అట్లే ఉండవలెను; దేవుడు కఠినమైనదియు దుఃఖకరమైనదియునైన దేనినైనను ప్రకటించినప్పుడెల్ల, ఆయన హస్తము ఖడ్గముతో సాయుధమైయుండుటను మనము చూచినట్లును, ఆయన ప్రతీకారపు నెరవేర్పే మన కన్నుల యెదుట కనుపరచబడినట్లును అది మనలను తాకి కదలింపవలెను. ఏలయనగా లేఖనము మరియొక చోట మనకు బోధించునదేమిటో మనకు తెలియును, “లోకులు నెమ్మదిగా ఉన్నది, భయమేమియు లేదని చెప్పుకొనుచుండగా, గర్భిణి స్త్రీకి ప్రసవవేదన వచ్చునట్లు, ఆమె ఏమియు తలంపనప్పుడు, వారికి ఆకస్మికముగా నాశనము తటస్థించును” (1 థెస్సలొనీకయులకు 5:3).

కాబట్టి మనము దేవుని అనుగ్రహమును ఎల్లప్పుడు ప్రస్తుతమున్నదానివలె ఎంచుట నేర్చుకొందము, అలాగే శిక్షలన్నిటిని కూడ, మనము వాటికి నిజముగా భయపడునట్లు, ప్రస్తుతమున్నవానివలె ఎంచుట నేర్చుకొందము. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 48:17

17. దాని చుట్టునున్నవారలారా, మీరందరు దానినిగూర్చి అంగలార్చుడి; దాని పేరు ఎరిగినవారలారా, మీరందరు—బలమైన దండము ఎట్లు విరిగిపోయెను! సుందరమైన కఱ్ఱ ఎట్లు విరిగిపోయెను! అని చెప్పుకొనుడి.

17. Commovemini illi (id est, super Moab) quicunque estis in circuitu ejus, et quicunque cognoscitis nomen ejus, dicite, Quomodo fractus est baculus fortis? virga pulchritudinis (vel, excellentiae, nam {}תראפתsignificat decorum pulchritudine.)

ప్రవక్త పొరుగువారందరిని సానుభూతికి హెచ్చరించుచున్నట్లు నిజముగా కనబడుచున్నది; అయితే ఆయన ఏ ఉద్దేశ్యముతో దీనిని చేసెనో మనము చెప్పియున్నాము; ఏలయనగా మోయాబీయులు జాలికి అర్హులనియు, వారి పొరుగువారు వారి ఆపదలలో వారితో కలిసి దుఃఖింపవలసియుండెననియు చూపుట ఆయన ఉద్దేశ్యము కాదు: అయితే ఈ అలంకారికమైన మాటలాడు రీతిచేత మోయాబీయులకు శీఘ్రముగా సంభవింపబోవు కీడుల తీవ్రతను ఆయన ఎక్కువచేసి చెప్పెను; అనగా ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “దేవుని ఈ తీర్పు ఎంత భయంకరముగా ఉండునంటే దానిచేత వారి పొరుగువారందరు వణకుదురు; ఇంతకుముందు మోయాబు ప్రజల స్థితిని ఎరిగియుండినవారందరు ఎంత భయముచేత మొత్తబడుదురనగా, వారు వారితోకూడ మూలుగుచు దుఃఖించుదురు.” సంక్షేపముగా, మోయాబీయులమీద దేవుని ప్రతీకారము పది గోత్రములమీద జరిగినదానికంటెను, యూదా గోత్రముమీద జరుగబోవుదానికంటెను తక్కువ కఠినమైనదిగాను భయంకరమైనదిగాను ఉండదని చూపుట తప్ప ప్రవక్తకు వేరే ఉద్దేశ్యము లేదు.

దండము ఎట్లు విరిగిపోయెను? అని చెప్పుకొనుడి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ఆయన వారి పొరుగువారందరిని విస్మయముచేత ఆశ్చర్యపడువారినిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు; ఇతర సంగతులును ఇదే ఉద్దేశ్యముతో పేర్కొనబడుచున్నవి, అనగా మోయాబు ఆపద ఒక వింతగా ఎంచబడునని చూపుటకే; ఏలయనగా ప్రజలు వారిని ఎవరును ఎదిరింపలేనివారని తలంచిరి, వారి దేశమునకు విరోధముగా ఏదైనను ప్రయత్నించుటకు ఎవడును ఎన్నడును సాహసింపలేదు. కావుననే ప్రవక్త ఇక్కడ విస్మయమొందినవానివలె, సమస్త జనముల పక్షముగా, దండము విరిగిపోవుట ఎట్లు సంభవించెను? సుందరమైన కఱ్ఱ ఎట్లు విరిగెను? అని అడుగుచున్నాడు. ఇవి అలంకారికమైన మాటలు, ఇవి రాజగౌరవమును సమస్త ప్రజల స్థితిని సూచించుచున్నవి. తరువాత ఇట్లున్నది —

369 అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇది, — బలమైన దండము ఎట్లు విరుగగొట్టబడెను, ఘనతగల కఱ్ఱ? “ఎట్లు” అనగా ఏ విధముచేత, లేక ఎంతగా: ఇక్కడ మొదటిదే అర్థముగా కనబడుచున్నది. దండమును కఱ్ఱయు ఒక్కటే — శక్తికిని ఘనతకు లేక మహిమకును చిహ్నమైన రాజదండము. — సం.

యిర్మీయా 48:18

18. దీబోను నివాసినీ, కుమారీ, నీ ఘనతను విడిచి దిగివచ్చి దప్పిగొని కూర్చుండుము; మోయాబును పాడుచేయువాడు నీమీదికి వచ్చుచున్నాడు, అతడు నీ కోటలను నాశనము చేయును.

18. Descende e gloria, sede in sit habitatrix filia Dibon; quia vastator Moab ascendit contra to, destructor munitionum tuarum (vel, quia vastatus est Moab, et supra to ascendet, etc.)

ఇక్కడ ప్రవక్త ఆ ప్రజలలో ప్రసిద్ధమైన దీబోను పట్టణమును సంబోధించుటకు తిరుగుచున్నాడు. ఈ మాటలాడు రీతి అందరికి తెలిసినదే; ఆయన ఆ పట్టణపు ప్రజలను దీబోను కుమార్తె అని పిలుచుచున్నాడు; మరియు ఆ కుమార్తెను నివాసిని అని పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా ఇంతకుముందు చెప్పబడినట్లు, మోయాబీయులు ఎల్లప్పుడు తమ నివాసములలో భద్రముగాను నెమ్మదిగాను విశ్రమించిరి, ఎవడును వారిని కలవరపెట్టలేదు. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లే యున్నది: “ఇంతవరకు నెమ్మదిగా ఉండిన మీరు ఇప్పుడు మీ ఘనతనుండి దిగివచ్చి దప్పిలో నివసించుడి.”

దప్పి అనుటచేత ఆయన సమస్తమును లేకపోవుటను సూచించుచున్నాడు. దప్పి ఘనతకు ఎదురుగా ఉంచబడినది; అయితే ప్రవక్త అవమానమును గూర్చి గాని దరిద్రతను గూర్చి గాని పేర్కొనియుండినదానికంటె ఇది ఎక్కువ; ఏలయనగా ఇతర విషయములలో లేమిచేత బాధింపబడియున్నను ఊటలను గాని ప్రవాహములను గాని కనుగొనువారు అనేకులున్నారు; అయితే దప్పి తీర్చుకొనుటకు ఒక్క నీటిబొట్టైనను లేనప్పుడు, అది మహా దుర్దశ.

కావున దీబోను పౌరులు దప్పిగొని కూర్చుందురని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఆయన మోయాబీయుల శిక్షను ఎక్కువచేసి చెప్పుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా పాడుచేయువాడును నీ కోటలను నాశనము చేయువాడును నీకు విరోధముగా ఎక్కివచ్చెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దీనినుండి ఆ పట్టణము అన్నివైపులను బలపరచబడియుండెననియు, అందుచేత శత్రువులను దూరముగా ఉంచుటకు తన రక్షణలు చాలునని అది తలంచెననియు మనము నిర్ధారించవచ్చును. అయితే కల్దీయులు ఈ దుర్గములన్నిటిని పడగొట్టి నాశనము చేయుటకు వచ్చుదురు గనుక ప్రవక్త ఈ అహంభావమును అపహసించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —

యిర్మీయా 48:19

19. అరోయేరు నివాసినీ, త్రోవ ప్రక్కన నిలిచి కనిపెట్టుము; పారిపోవువానిని తప్పించుకొనిపోవుదానిని—ఏమి జరిగినదని అడుగుము.

19. Super viam consiste et speculare habitatrix Aroer; interroga fugientem et eam quae elapsa fuerit, dic, Quid factum est (quid accidit?)

ఆపదలను వర్ణించునప్పుడు ప్రవక్తలు అంత ఉన్నతమైన శైలిలో ఎందుకు మాటలాడిరో మనము మరియొక చోట చెప్పియున్నాము; ఏలయనగా కీర్తిని గాని వాక్చాతుర్యపు పొగడ్తను గాని వెదకుట వారి ఉద్దేశ్యము కాదు.

ప్రవక్తలు ఉపయోగించినవి ఈ అలంకారశాస్త్రపు అలంకారములు కావు; అయితే భక్తిహీనులకొరకు కనిపెట్టుచుండిన శిక్షలను గూర్చి వారు అవశ్యముగా ఉన్నతమైన శైలిలో మాటలాడిరి, ఏలయనగా వారి హృదయముల కాఠిన్యము ఎంతటిదనగా, దేవుని బెదరింపులను తిరస్కరించుటకు గాని వాటిని కల్పితకథలుగా ఎంచుటకు గాని వారు సంకోచించలేదు. కాబట్టి దేవుని బెదరింపులు మనుష్యుల హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవునట్లు, ఇక్కడను అనేక స్థలములలోను చేయబడినట్లు, వివిధమైన పోలికల ద్వారా వాటిని ఎక్కువచేసి చెప్పుట అవశ్యమైయుండెను. అదే సమయములో, ప్రవక్త తన స్వంత ప్రజలను లక్ష్యపెట్టెనని నేను చెప్పినదానిని మనము మనస్సులో ఉంచుకొనవలెను. మోయాబీయులు దాచబడిన నిధివలె ఉండినందున, కల్దీయులు తుదకు అక్కడికి చొరబడుట సాధ్యమని యూదులు ఎన్నడును తలంచియుండలేరు; అయితే ఆ సంగతి వారి స్వంత కన్నులచేత చూడబడినంత నిశ్చయమైనదని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి యూదులను ఆ దృశ్యస్థలమునకే నడిపించుటకై, దేవుని తీర్పులు ఇక్కడ వర్ణింపబడుట మాత్రమే గాక చిత్రింపబడినట్లున్నవి.

370 “నివసించుడి” అను క్రియాపదము, {{צמא అనునది ఇక్కడ ఎండిన లేక దప్పిగల భూమిని సూచించుచున్నదని కొందరు స్వీకరించిన అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా ఉన్నది. — సం. 371 {{עלה అనునది ఇక్కడ, యిర్మీయా 48:15 లోవలె, ఒక కృదంతము, తరువాత వచ్చు క్రియాపదమును అట్లే. “పాడుచేయువాడు” అప్పుడు దారిలో ఉన్నవానిగా చూపబడుచున్నాడు, — ఏలయనగా మోయాబును పాడుచేయువాడు నీకు విరోధముగా ఎక్కివచ్చుచున్నాడు, నీ కోటలను నాశనము చేయువాడు. — సం.

అరోయేరు నివాసినీ, త్రోవ ప్రక్కన నిలిచి చూడుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది మోయాబీయుల మరియొక పట్టణము, దీనిని గూర్చి అనేక స్థలములలో ప్రస్తావన ఉన్నది; తరువాత మనము చూడబోవునట్లు ఆయన ఇతర పట్టణములను పేర్కొనుచున్నాడు. పారిపోవువానిని తప్పించుకొనిపోవుదానిని అడుగుము అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఆయన నామవాచకముల లింగమును నిజముగా మార్చుచున్నాడు; అయితే ఆయన అనేకులను పేర్కొని, తరువాత ఒక్క వ్యక్తిని పేర్కొనునప్పుడు, విస్తరించి చెప్పుట నిమిత్తమే ఆయన దీనిని చేసెను; ఏలయనగా ఒక వైపున, చెరపట్టబడువారి సంఖ్య ఎంత గొప్పగా ఉండునంటే దేశమంతయు ఖాళీ అగునని చూపగోరెను; మరియొక వైపున, వీడును వాడును పారిపోవునని చెప్పునప్పుడు, వారు గుంపులుగా పోకుండ ఎంతగా చెదరిపోవుదురో ఆయన సూచించుచున్నాడు; అయితే అస్తవ్యస్తమైన స్థితిలో సామాన్యముగా జరుగునట్లు, ఒకడు ఈ వైపుకును మరియొకడు ఆ వైపుకును పారిపోవును. పారిపోవువానిని అడుగుము, లేక మనము ఈ మాటలను అనువదించునట్లు, పారిపోవువారినందరిని అడుగుము; తరువాత తప్పించుకొనిపోవుదానిని అడుగుము; ఏలయనగా పురుషులు మాత్రమే గాక స్త్రీలును పారిపోవుదురు, కాబట్టి ఏ లింగమువారును విడిచిపెట్టబడరు. సంక్షేపముగా, బాగుగా బలపరచబడిన పట్టణములలో నివసించినవారు, శత్రువులు దేశపు ప్రతి భాగము గుండా ఎదిరింపశక్యము కాని రీతిగా ముందుకు సాగివచ్చుట చూచి పూర్తిగా ఆందోళనతో నిండియుందురని ఆయన సూచించుచున్నాడు.

యిర్మీయా 48:20-24

20. మోయాబు పాడైపోయెను, అది సిగ్గుపడుచున్నది; అంగలార్చి మొఱ్ఱపెట్టుడి; మోయాబు దోచుకొనబడెనని అర్నోనులో తెలియజేయుడి.

20. Pudefactus est Moab, quia contritus est; ululate et clamate, et annuntiate in Arnon, quoniam vastatus est Moab (vel, quod vastatus est Moab; {}כיenim hic explicative accipitur, non causaliter;)

21. మైదానదేశముమీదికి తీర్పు వచ్చును; హోలోనుమీదికిని యాహసుమీదికిని మేఫాతుమీదికిని

21. Et judicium perveniet ad terram planam (vel, rectam, hoc est, ad ipsam planiciem,) ad Holon et ad Jazar et ad Mephaath;

22. దీబోనుమీదికిని నెబోమీదికిని బేత్దిబ్లాతాయిముమీదికిని

22. Et super Dibon, et super Nebo, et super Beth-diblathaim (domum Diblathaim, sed est nomen proprium urbis;)

23. కిర్యతాయిముమీదికిని బేత్గామూలుమీదికిని బేత్మెయోనుమీదికిని

23. Et ad Cariathain, et ad Beth-gamoul, et ad Beth-meon;

24. కెరీయోతుమీదికిని బొస్రామీదికిని దూరముగానున్నవియు సమీపముగానున్నవియునైన మోయాబుదేశపు పట్టణములన్నిటిమీదికిని తీర్పు వచ్చును.

24. Et super Chirioth, et super Bozrah, et super omnes urbes terrae Moab remotas et propinquas.

ప్రవక్త మోయాబీయుల నాశనమును ఇంత విపులముగా ఎందుకు వర్ణించుచున్నాడో, ఏమాత్రమును అస్పష్టము కాని ఒక విషయముమీద ఇంత దీర్ఘముగా ఎందుకు నిలుచుచున్నాడో మనము చెప్పియున్నాము; తెలిసికొనుటకు ప్రయోజనకరమైనదానిని కేవలము బోధించుటయు చూపుటయు నిజముగా చాలదు, అయితే యూదులు ఈ ప్రవచనములను లక్ష్యపెట్టునట్లు ములుకోలలను చేర్చుటయు అవశ్యమైయుండెను; అంతేకాదు, లేనియెడల నమ్మశక్యము కానిదానిని సుత్తితో కొట్టినట్లు వారి మనస్సులలోనికి దిగగొట్టుట అవశ్యమైయుండెను; ఏలయనగా మోయాబీయులు ఈ విధముగా విరుగగొట్టబడి, పాడుచేయబడి, శూన్యముగా చేయబడుదురనుట ఒక కల్పితకథ అని వారు ఎంచిరి. కాబట్టి మనము ఇక్కడ చదువుదానిని ప్రవక్త సరళమైన స్పష్టమైన మాటలతో వర్ణించియుండినయెడల, ఆయన వ్యర్థముగా ప్రయాసపడియుండును, లేక నిష్ఫలముగా మాటలాడియుండును.

అయితే తన మాటలను సుత్తితో దిగగొట్టి ప్రజల మనస్సులలో స్థిరపరచునట్లుగా ఆయన తన మాటలకు తీవ్రతను చేర్చెను.

మోయాబు మొత్తబడినందున సిగ్గుపడెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఆయన మరల వారి పొరుగువారిని సంబోధించుటకు తిరిగి, అంగలార్చుడి, మొఱ్ఱపెట్టుడి, అరోయేరులో తెలియజేయుడి అని చెప్పుచున్నాడు: అయితే ప్రవక్త అంగలార్చుటకును మొఱ్ఱపెట్టుటకును ఇతరులను వ్యంగ్యముగా హెచ్చరించెను; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, దేవుని సంఘమునకు అతి క్రూరమైన శత్రువులుగా ఉండినవారు జాలికి అర్హులని చూపుట ఆయన ఉద్దేశ్యము కాదు, గాని దేవుని ప్రతీకారము పొరుగుప్రాంతమంతటను మొఱ్ఱలను అంగలార్పులను పుట్టించునంత భయంకరముగా ఉండునని చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశ్యము. తరువాత ఆయన, అరోయేరులో దానిని తెలియజేయుడి అని చేర్చుచున్నాడు; ఆ తరువాత అనేక పట్టణములను పేరుపేరున పేర్కొనుచున్నాడు; అనగా శత్రువులు ఒక భాగములోనికి చొరబడిన తరువాత మరియొక భాగమునకు తిరిగి, దేశమంతటిని ప్రజలందరిని నాశనము చేయువరకు దోచుకొనుటకు అంతము లేకుండ చేయుదురు గనుక, దేశములోని ఏ మూలయు భయమునుండియు ఆందోళననుండియు విముక్తముగా ఉండదని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఈ పట్టణములను గూర్చియు వాటి స్థానమును గూర్చియు ఎక్కువ చెప్పవలసిన అవసరము లేదు, ఏలయనగా అది నిష్ప్రయోజనమైన ప్రయాస. ఏలయనగా చివరి స్థానములో, తాను ఉద్దేశించినది నేను చెప్పినదేనని ప్రవక్త తగినంతగా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దూరముగానున్నవియు సమీపముగానున్నవియునైన మోయాబు పట్టణములన్నిటిమీదికి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు: దేశములోని ఏ భాగమును నాశనమునుండి మినహాయింపబడదని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా శత్రువులు దానిమీద దాడిచేయుట ఆరంభించిన తరువాత, ప్రతి భాగము గుండా వెళ్లి, దేశమంతయు అగ్నిచేత కాల్చబడినట్లు ప్రతి చోటను పాడు వ్యాపించువరకు మానరు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:25

25. మోయాబు కొమ్ము నరకబడెను, దాని బాహువు విరుగగొట్టబడెను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

25. Succisum est cornu Moab, et robor ejus confractum, dicit Jehova.

మరియొక అలంకారముచేత ఆయన అదే సంగతిని తెలియజేయుచున్నాడు. కొమ్ము అనుటచేత ఆయన శక్తిని సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా లేఖనముతో ఏ కొంచెము పరిచయము గలవారందరికిని ఈ పదముచేత ఒక జనము యొక్క సంరక్షణ నిమిత్తమైన శక్తి, బలము, లేక ఏ రక్షణయైనను సూచింపబడునని బాగుగా తెలియును. కాబట్టి మోయాబు కొమ్ము నరకబడెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత వివరణగా, దాని బలము విరుగగొట్టబడెను అని చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి మోయాబు కొమ్ము నరకబడెనని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు ఆయన ఉద్దేశ్యమేమిటో ఈ రెండవ భాగముచేత మనము గ్రహించుచున్నాము. అయితే మోయాబీయులు తమ కొమ్ము విరుగగొట్టబడజాలదని తలంచినందున, ఆయన మరల దేవుని మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు.

కాబట్టి యిర్మీయా తన స్వంత నామమున మాటలాడియుండినయెడల నమ్మకమును పొందియుండడు గనుక, ఆయన మరల దేవుని తన స్వంత మాటలను ప్రకటించువానిగా ముందుకు తెచ్చెను. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:26-27

26. మోయాబు యెహోవాకు విరోధముగా తన్ను గొప్పచేసికొనెను గనుక దానిని మత్తిల్లజేయుడి; మోయాబు తన వాంతిలో పొర్లును, అదియు అపహాస్యాస్పదమగును.

26. Inebriate ipsum, quia adversus Jehovam magnificatus est, et complosit Moab in vomitu suo (vel, involvit se,) et ipse quoque in derisum (vel, in ludibrium: adjungamus etiam alterum versum.)

27. ఇశ్రాయేలు నీకు అపహాస్యాస్పదముగా ఉండలేదా? అతడు దొంగలలో దొరికెనా? నీవు అతనిని గూర్చి మాటలాడినప్పుడెల్ల తల ఆడించుచున్నావు.

27. Annon in risum fuit tibi Israel? an inter fures deprehensus fuit? quia ex quo sermo tuus de eo fuit, commovisti to.

ప్రవక్త ఇప్పుడు దేవుని ప్రతీకారమును నెరవేర్చువారుగా ఉండవలసిన కల్దీయులను సంబోధించుచున్నాడు: అందుచేత, దానిని మత్తిల్లజేయుడి, ఏలయనగా అది యెహోవాకు విరోధముగా తన్ను గొప్పచేసికొనెను, అనగా తన గర్వముతో దేవునికి విరోధముగా తన్ను తాను హెచ్చించుకొనెను అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని దూతగా, దేవుని సేవకులుగా ఉండుటకు ఏర్పరచబడిన కల్దీయులను ఆయన తీర్పును సంపూర్ణముగా నెరవేర్చుటకు ప్రోత్సహించెను. మరియొక చోట మనము చూచినట్లు, అట్టి ఆజ్ఞ తనకు అప్పగింపబడెనని ప్రవక్త చూపినప్పుడు ఆ సంబోధనకు మరింత బలము కలిగెను; ఏలయనగా ప్రవక్తలు పట్టణములను ముట్టడించి పట్టుకొనినప్పుడును, సైన్యములకు ఆజ్ఞలిచ్చినప్పుడును తమ బోధ ఎంత ప్రభావవంతమైనదో చూపిరి. కాబట్టి యిర్మీయా దేవుని దూతగా కల్దీయులను పిలిచి, దేవుడు ఆమోదించినదానిని తాను నిర్ణయించినదానిని, అనగా మోయాబీయులను కీడులచేత మత్తిల్లజేయుటను, బలముగా నెరవేర్చుడని వారికి ఆజ్ఞాపించునప్పుడు ఆయన ఇప్పుడు అనుసరించు మార్గము ఇదే. మిగిలినది రేపు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ తీర్పులు మా కన్నుల యెదుట కనబడునప్పుడు వాటిని ఆలోచించుట మాత్రమే గాక, అవి ప్రకటింపబడినప్పుడెల్ల వాటికి భయపడుటయు మేము నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; అప్పుడు మేము నీ కనికరమును వేడుకొని, మా పాపములను గూర్చి పశ్చాత్తాపపడి, నీ తండ్రివంటి శిక్షలను ఓర్పుతో భరించుదుము గాక; నీవు భక్తిహీనులను కొంతకాలము విడిచిపెట్టునప్పుడు మేము ఎన్నడును సణుగక, నీవు వారిమీద ప్రతీకారము చేయు కాలము వచ్చువరకు నెమ్మదియు సహనమునుగల మనస్సులతో కనిపెట్టుదుము గాక; అదే సమయములో నీవు మా పోరాటము ముగియగానే పైనున్న ధన్యకరమైన విశ్రాంతిలోనికి మమ్మును చేర్చుకొని, పరలోకమందు మాకొరకు నీవు సిద్ధపరచినదియు, మా ప్రభువైన నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడినదియునైన ఆ స్వాస్థ్యమును మేము అనుభవించునట్లు అనుగ్రహించుదువు గాక. — ఆమేన్.

నూట డెబ్బది యొకటవ ఉపన్యాసము

మోయాబీయులు పొందదగిన శిక్షను వారిమీద ప్రకటించుచు ప్రవక్త తన మాటలను కల్దీయులవైపు ఎందుకు త్రిప్పెనో, అనగా తన ప్రవచనము మరింత బలమును కలిగి మరింత ఫలమును పుట్టించునట్లే అని, మనము నిన్న వివరించుట ఆరంభించితిమి. ఆయన ఉపయోగించు మత్తు అను అలంకారము సామాన్యమైనది; ఏలయనగా ఎవరైనను వారు చెప్పునట్లు తృప్తిపొందువరకు, లేక బాగుగా భరింపగలిగినదానికంటె ఎక్కువగా దుర్దశపాలగుదురని లేఖనము సూచించునప్పుడు, అది వారిని మత్తులైనవారితో పోల్చుచున్నది. ఏలయనగా మత్తుడైనవాడు తన తెలివిని పోగొట్టుకొనునట్లు, దుర్దశలచేత ముంచివేయబడినవారు కీడులచేత దాదాపు స్తబ్ధులై, వివేకమును విచక్షణయు లేనివారగుదురు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు పేర్కొను మత్తు ఇదే. అదే భావమును కొనసాగించుచు ఆయన, మోయాబు తన వాంతిలో పొర్లును అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు వాంతి అనుటచేత మితిలేని సంతోషమును గ్రహించి, ఈ మాటలను భూతకాలములో అనువదించుచున్నారు, “మోయాబు తన వాంతిలో కేకలువేసెను,” అనగా అది తన సమృద్ధిలో విలసిల్లెను, ద్రాక్షారసముతోను సమస్త విధములైన విలాసవస్తువులతోను తన్ను తాను నింపుకొనినప్పుడు బిగ్గరగా ఉల్లసించెను; అందుచేత అది నిందాస్పదముగా కూడ ఉండును.

మోయాబు అభివృద్ధిలో ఉన్నప్పుడు వెంటనే ఉల్లసించెననియు, అందుచేత దేవుడు దానిని నిందాస్పదముగా లేక అపహాస్యాస్పదముగా చేయునట్లు శీఘ్రముగా దానిని శిక్షించుననియు చెప్పు ఈ వైరుధ్యము అనుచితమైనది కాదు.

అయితే సాధారణముగా ఆమోదింపబడినదానినే నేను అనుసరించుచున్నాను, అనగా మోయాబు తన వాంతిలోనే పొర్లును, లేక చప్పట్లు కొట్టును: కాబట్టి వాంతి అనుటచేత ప్రవక్త అమితమైన దుఃఖమును సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా త్రాగుబోతు త్రాగుటలో ఆనందించును, అయితే తరువాత వాంతి చేసికొనుటచేత, తన తల, కడుపు, కాళ్లు మరియు ఇతర అవయవములు కంపించి వణకునప్పుడు, తన మితిలేనితనమునకు శిక్షను అనుభవించును. అట్లే, ఆపదనుండి పుట్టు దుఃఖమును ప్రవక్త వాంతి అని పిలుచునప్పుడు అది అనుచితమైన పోలిక కాదు. కాబట్టి మోయాబు తన దుర్దశలలో చప్పట్లు కొట్టునప్పుడు, లేక పొర్లునప్పుడు (ఏలయనగా ఈ పదము వివిధ రీతులుగా అనువదింపబడుచున్నది), అది అపహాస్యాస్పదముగా సహితము ఉండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అది అపహాస్యాస్పదమగునని ఆయన ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో తరువాతి వచనమునుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చును, ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు నీకు అపహాస్యాస్పదముగా ఉండలేదా? అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

372 ఈ పదమునకు కొట్టుట, మొత్తుట, లేక చేతులు చరచుట అను అర్థము తప్ప వేరే అర్థము లేదు. త్రాగుబోతు తన మాలిన్యములో సహితము చేతులు చరచుచు ఆనందించును, ఈ విధముగా తన్ను తాను నవ్వులాటకును అపహాస్యమునకును పాత్రునిగా చేసికొనును; లేక అతడు వేదనతో తన చేతులు కొట్టుకొనవచ్చును: అయితే మొదటిదానిచేతనే అతడు తన్ను తాను హాస్యాస్పదునిగా చేసికొనును, ఇక్కడ స్పష్టముగా ఉద్దేశింపబడినది అదే. ఈ వచనములోని మొదటి క్రియాపదము బహువచనమునకు బదులుగా వాడబడిన ఏకవచనములో ఉన్నదని బ్లేనీ న్యాయముగానే గమనించుచున్నాడు; ఈ క్రియాపదమును కూడ అట్టిదేనని అతడు ఎంచెను; అతని అనువాదము ఇది, — మోయాబు వాంతి చేసికొనుచుండగా దానిని చూచి చప్పట్లు కొట్టుడి. దీనికి అభ్యంతరము

అయితే ఇక్కడ పేర్కొనబడిన మత్తునకు గల ఉన్నతమైన కారణమును, అనగా మోయాబు దేవునికి విరోధముగా తన్ను తాను హెచ్చించుకొనుటను, గమనింపవలెను. ఏలయనగా అది దేవునిమీద ఉల్లసించుటకు కారణమైన దాని గర్వమును గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, ఆయన ఒక వివరణను చేర్చుచున్నాడు, ఇశ్రాయేలు నీకు అపహాస్యాస్పదముగా ఉండలేదా? కాబట్టి మోయాబీయులు దేవుని సంఘమును నిందాపూర్వకముగా చూచినందుననే దేవుని యెడల ఎంత గర్వముగా ప్రవర్తించిరో చూడుడి. ఇది విశేషముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా దేవుడు విశ్వాసులతో ఎంతగా ఏకమైయున్నాడనగా వారి వ్యాజ్యెమును తన స్వంత వ్యాజ్యెముగా ఎంచుచున్నాడని ఈ మాటలచేత సూచించుచున్నాడు; మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు, “మిమ్మును ముట్టినవాడు నా కనుపాపను ముట్టుచున్నాడు” (జెకర్యా 2:8).

కాబట్టి దేవుడు విశ్వాసులను తన స్వంత సంరక్షణ క్రిందికి ఎంతగా తీసికొనుచున్నాడనగా, వారికి ఏ హాని చేయబడినను దానిని ఆయన తనకే చేయబడినదిగా ఎంచుచున్నాడు. “మోయాబీయులు దేవునిమీదికి లేచిరి” అని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు ఈ సంబంధము చక్కగా వ్యక్తపరచబడినది; అదే సమయమున అది ఏ విధముగా, ఏ రీతిగా జరిగెనో కూడ అతడు చూపుచున్నాడు, అనగా వారు ఇశ్రాయేలీయులమీద ఉప్పొంగి సంతోషించిరి. మోయాబీయులు కేవలము మర్త్యులైన మనుష్యులకే హాని చేసిరిగాని దేవునికి కాదని ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, దానికి జవాబు ఇదివరకే ఇయ్యబడినది, అనగా దేవుడు తన సంఘమును ఎంతగా స్వీకరించెననగా తన్నుతాను దానితో ఏకము చేసికొనెను. కాబట్టి మనము అన్యాయముగా ఏదైనను శ్రమపడుట దేవుడు చూచినప్పుడు, ఆ అపకారమును తనకే చేయబడినదిగా ఆయన ఎంచునని మనము తెలిసికొందము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు ప్రజలు మోయాబీయులకు అపహాస్యాస్పదముగా ఉండిరి గనుక, వారి గర్వమునకు అట్టి శిక్షయే కలుగునని ప్రవక్త వారిని బెదరించుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, అతడు దొంగల మధ్య కనబడెనా? అని చేర్చుచున్నాడు. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు మిక్కిలి కఠినమైన దెబ్బలకు పాత్రులైరనియు, వారు అన్ని కష్టములకు లోనుచేయబడినప్పుడు వారి దుర్నీతులకు న్యాయమైన ప్రతిఫలము వారికి ఇయ్యబడెననియు నిశ్చయమే.

దేవుని విషయములో ఇది నిశ్చయమే; కాని మోయాబీయుల విషయములో ఇశ్రాయేలు ప్రజలు నిర్దోషులు; ఏలయనగా ఈ భక్తిహీనులు ఇశ్రాయేలీయులమీద ఏ నేరమును మోపజాలకుండిరి, ఏలయనగా వారు పూర్తిగా వారివంటివారే, లేక వారికంటె హీనులే. కాబట్టి దేవుడు ఇక్కడ తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలను అన్యులతో పోల్చి, ఇశ్రాయేలీయులు దొంగలు కారని చెప్పుచున్నాడు. ఒక్క విషయము క్రింద ఆయన సమస్తమును ఇమిడ్చుచున్నాడు; “మీరు వారిమీద ఇంతగా ఆగ్రహపడునట్లు ఇశ్రాయేలీయులు ఏ దుష్టత్వము చేసిరి?” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త మాటల అర్థము ఏమిటో మనము చూచుచున్నాము, అనగా మోయాబీయులు ఇశ్రాయేలీయులమీద అంత నీచముగా రేగి, వారిని అంత తిరస్కారముతో అణచివేసినప్పుడు, క్రూరత్వము గర్వము తప్ప మరేదియు వారిని ప్రేరేపింపలేదు; ఏలయనగా నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మోయాబీయులు ఆ దీనులైన ప్రజలయెడల అంత శత్రుత్వము చూపుటకు ఏ కారణమును లేకుండెను. ఈ విధముగా వారి నేరము రెట్టింపాయెను, ఏలయనగా వారు దేవుని ప్రజలయెడల గర్వముగా ప్రవర్తించిరి, మరియు నిర్హేతుకముగా అట్లు ప్రవర్తించిరి; ఏలయనగా వారి విషయములో దేవుని ప్రజలు నిర్దోషులు.

ఈ క్రియ ఈ అర్థములో దాని తరువాత ఒక ఉపసర్గ లేకుండ వాడబడదు అనునదియే; విలాపవాక్యములు 2:15 చూడుము: లేనియెడల ఇది ఈ వాక్యభాగమునకు సరిపోవును: దీనిని గాటేకర్ సూచించెను. — సం.

వారు ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి మాటలాడినప్పుడెల్ల కదిలింపబడిరి, లేక రేగిపోయిరి అని చెప్పుట ద్వారా, వారు దుర్బుద్ధిచేత కొట్టుకొనిపోయి దీనులకు సకల విధములైన కీడును కోరిరనియు, తరువాత తమకు చేతనైనంతమట్టుకు వారికొరకు ఉరులు పన్నిరనియు అతడు సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు ఈ విధముగా ఇశ్రాయేలీయులమీద తీవ్రముగా రేగిపోయిరి గనుక, ప్రవక్త ఈ విధమైన సమస్తమును “కదిలింపబడుట,” లేక కలకలము రేపుట అను మాటలో ఇమిడ్చుచున్నాడు. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 48:28

28. మోయాబు నివాసులారా, పట్టణములను విడిచి బండలమీద నివసించుడి; గుహాద్వారముల పార్శ్వములలో గూడు కట్టుకొను గువ్వవలె ఉండుడి.

28. Deserite urbes, et habitate in petra (hoc est, in rupibus) habitatores Moab, et erunt quasi columba, quae nidulatur in transgressionibus (hoc est,) trans os fissurae.

ఇక్కడ యిర్మీయా మోయాబీయులమీద చెరను ప్రకటించుచున్నాడు; వారి దేశము ఎంత పాడైపోవుననగా వారు దేశదిమ్మరులవలె ఇటు అటు పారిపోవలసి వచ్చునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. వారు తమ పట్టణములను విడిచిపెట్టవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించుట, దేవుడు తన ప్రజలకు ఏది న్యాయమో దానిని ఆజ్ఞాపించునట్టి రీతిలో చేయబడలేదు; కాని తాను నోటితో పలుకుటకు మాత్రమే కాక తాను ప్రవచించునది నెరవేర్చుటకు కూడ దేవుని ఖడ్గముతో సాయుధుడైయుండెనని మాత్రమే అతడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా నెరవేర్పును ప్రవచనములనుండి వేరుపరచకూడదు, ఏలయనగా దేవుని హస్తము ఆయన నోటితో జతపరచబడియున్నది. కాబట్టి ఆయన తన సేవకుల ద్వారా ఏదైనను ప్రకటించునప్పుడు, ముందు చెప్పబడినట్లు, దాని నెరవేర్పు కూడ అందులో ఇమిడియున్నది.

పట్టణములను విడిచి బండల మధ్య నివసించుడి అను మాటల భావము ఇదే; అనగా, దాగుచోటులలో దాగుకొనుడి, ఏలయనగా నివాసయోగ్యమైన ఏ దేశమును మీకు విశ్రాంతి నియ్యదు, లేక పారిపోవుటకు అనుకూలమైన స్థలముగా ఉండదు. మరియు వారు, బండల సందులకు, లేక రాళ్ల సందులకు అవతల దూరమైన స్థలములలో గూడు కట్టుకొను గువ్వవలె ఉందురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మిక్కిలి నిర్జనమైన స్థలములనే అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు. దేవుడు మోయాబీయులకు నియమించునది కేవలము ఒక చెర మాత్రమే కాదు, వారు తెలియని ప్రాంతములకును మనుష్యులు విడిచిపెట్టిన ప్రాంతములకును కొనిపోబడుదురని అతడు చెప్పినట్లే ఉన్నది. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 48:29

29. మోయాబీయుల గర్వమునుగూర్చి వినియున్నాము, (అతడు అతి గర్విష్ఠుడు,) అతని అహంకారమును అతని పొగరును అతని గర్వమును అతని హృదయ ఔన్నత్యమును గూర్చి వినియున్నాము.

29. Audivimus superbiam Moab; superbit valde fastum ejus (vel, arrogantiam ejus) et superbiam ejus (nomen est etiam ejusdem significationis, et ab eadem radice, quemadmodum si quis diceret ferocitatem et ferociam, tantum pronuntiatione differunt istoe voces) et altitudinem cordis.

మోయాబీయులు ఎంతగా ప్రగల్భములు పలికినను, తమ ప్రగల్భములచేతను గర్వముచేతను దేవుడు తమకు విరోధముగా న్యాయాధిపతిగా కనబడకుండునట్లు వారు సాధింపలేరని ప్రవక్త ఇక్కడ ముందుగానే అభ్యంతరమును ఎదుర్కొనుచు సూచించుచున్నాడు. మోయాబీయులు చాలా కాలము నెమ్మదిగల స్థితిలో ఉండిరి గనుక, ప్రవక్త వారిమీద ప్రకటించినది మొదట వినినప్పుడు నమ్మశక్యము కానిదిగా కనబడెనని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి. కాబట్టి మోయాబీయులు గర్విష్ఠులనియు, అహంకారముతో ఉబ్బిరనియు, అధికమైన పొగరును శ్వాసించిరనియు, సంక్షేపముగా, ఉన్నతమైన గొప్ప మనస్సులను కనుపరచిరనియు అతడు అభ్యంతరమును ముందుగానే ఎదుర్కొను రీతిగా చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇదంతయు చెప్పి, ఏదియు వారికి ప్రయోజనకరముగా ఉండదని చేర్చినప్పుడు, బలహీన మనస్సులు అతని ప్రవచనమును నమ్మకుండునట్లు వాటిని ఆవరింపగల సందేహములను అతడు ఎదుర్కొనుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము.

373 ఈ మాటలకు వల్గేటును తార్గుమును ఉత్తమమైన అనువాదమును ఇచ్చుచున్నవి, — నిశ్చయముగా అతనికి విరోధముగా నీవు పలికిన మాటల సమృద్ధినిబట్టి నీవు త్వరగా తొలగింపబడుదువు, లేక చెరగా కొనిపోబడుదువు. తరువాత, తరువాతి వచనములో, మోయాబు తన పట్టణములను విడిచిపెట్టవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నాడు — సం.

మరియు వినియున్నాము అను మాటలను అతడు వాడినప్పుడు, కేవలము వదంతి ద్వారా అని మాత్రమే కాదు, గర్విష్ఠులలో సాధారణముగా జరుగునట్లు మోయాబీయులు బిగ్గరగా ప్రగల్భములు పలికిరని అతని భావము; ఏలయనగా వారు, అట్లు చెప్పవలెనంటే, ఒక గర్జనను చేసి, కేవలము తమ నాలుకలచేతనే ఇతరులను భయభ్రాంతులను చేయ వెదకిరి. కాబట్టి వారు తమ ఐశ్వర్యమును తమ బలమును చాటించినప్పుడు, అందరును కేవలము వారి స్వరమునకే వణకునట్లు ఒక విధముగా ఆకాశమునే కదిలింపవలెనని వారు వెదకిరి. మేము వినియున్నాము అని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు ఇదియే వ్యక్తపరచబడినట్లు కనబడుచున్నది. సంక్షేపముగా, మనుష్యుల అహంకారమును ప్రగల్భములను గూర్చి తరచుగా వదంతులు వ్యాపించునట్లు మోయాబు గర్వమును గూర్చిన వార్త దూరముగా వ్యాపించెనని యిర్మీయా ఉద్దేశించుటలేదు; కాని మోయాబీయులు తమ బలమును తామే చాటించుకొను చాటింపువారైరనియు, ఆ విధముగా తమ గొప్పతనమును గూర్చి ఉన్నతమైన మాటలతో మాటలాడిరనియు, ఈ విధముగా వారి స్వంత నాలుకలే వారి అహంకారమును పొగరును గూర్చి సాక్ష్యమిచ్చెననియు అతడు సూచించుచున్నాడు. అందుచేతనే ప్రవక్త వారి గర్వమును గూర్చి విస్తరించి చెప్పెను; మోయాబు అతి గర్విష్ఠుడు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అతని పొగరును అతని గర్వమును అతని అహంకారమును, (అది అదే మాటయైనను,) అతని హృదయ ఔన్నత్యమును మేము వినియున్నాము, లేక లాటిను భాషలో మనము చెప్పునట్లు, et altos spiritus, అతని ఉన్నతమైన మనస్సులను. ఇప్పుడు దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 48:30

30. యెహోవా వాక్కు ఇదే—అతని ఉగ్రతను నేనెరుగుదును; అయితే అది అట్లు జరుగదు; అతని అబద్ధములు దానిని అట్లు నెరవేర్చవు.

30. Ego cognovi, dicit Jehova, insolentiam ejus; et mendacia ejus non rectitudo; non sic facient.

ఈ వచనము, కనీసము దాని రెండవ భాగము, వివిధ రీతులుగా వివరింపబడుచున్నది. కొందరు దానిని, “అతని ఆగ్రహము, న్యాయమైనది కాదు” అని అనువదించుచున్నారు; తరువాత “అతని అబద్ధములు” అని వేరుగా చేర్చుచున్నారు; చివరిగా, “వారు న్యాయముగా చేయలేదు” అని, లేక ఇతరులు చెప్పునట్లు, “వారు స్థిరమైనదేదియు చేయరు” అని చేర్చుచున్నారు; ఇది మరింత తగినది, నేను ఇచ్చిన అనువాదమునకు సమీపముగా వచ్చుచున్నది. అయితే నేను ఇక్కడ ఇతర వ్యాఖ్యానములను చర్చింపను, లేక వాటిని విస్తారముగా ఖండింప ప్రయత్నింపను; ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును మనము గ్రహించుటయే మనకు చాలును.

మొదటిగా, అతని పొగరును నేనెరుగుదును అని దేవుడు చెప్పుచున్నట్లు ఇక్కడ ప్రవేశపెట్టబడుచున్నాడు. {,}אניani, అను సర్వనామము నొక్కి చెప్పబడినది, ఏలయనగా మోయాబీయులు తమ బలమును గూర్చియు తమ కోటలను గూర్చియు బిగ్గరగా మాటలాడిరి గనుక వారి ప్రగల్భములు భయంకరముగా ఉండెనని ప్రవక్త గత వచనములో చెప్పెను. కాబట్టి వారు ఈ విధముగా నోళ్లు తెరచి తమ స్వంత స్తుతులను మ్రోగించినప్పుడు, తమ పొరుగువారందరిని భయముతో నింపిరి; అందుచేత ప్రవక్త, మోయాబీయుల గర్వమునుగూర్చి వినియున్నాము అని చెప్పెను. ఇప్పుడు దేవుడు కూడ తన పక్షమున ఈ జవాబు ఇచ్చుచున్నాడు, అతని పొగరును నేనెరుగుదును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; “మోయాబీయులు నేను సాక్షినైయుండకుండ ఈ విధముగా ప్రగల్భములు పలుకుటలేదు; ఈ సంగతులన్నియు నా న్యాయపీఠము ఎదుటికి ఎక్కిపోవుచున్నవి” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

తరువాత ఆయన, ఇంకను దేవుని పాత్రలోనే, అతని అబద్ధములు యథార్థత కావు అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు “అతని ఆగ్రహము” అని అనువదించు ఆ మాటచేత ప్రవక్త, నా తలంపులో, పొగరును ఉద్దేశించుచున్నాడు. అది సరిగా మితిమీరుటను సూచించుచున్నది, ఏలయనగా అది దాటిపోవుట అను అర్థముగల {,}עברober, అను మాటనుండి వచ్చుచున్నది.

ఆ నామవాచకము నిజముగా తరచుగా ఆగ్రహమును వ్యక్తపరచుటకు వాడబడుచున్నది, ఏలయనగా కోపము ఏ మితులలోను నిలువక, హోరేసు చెప్పునట్లు, అది క్షణికమైన ఉన్మాదమైయున్నది. అయితే ఈ వాక్యభాగము కోరుచున్నట్లు కనబడుదానినిబట్టి నేను దానిని పొగరు అని అనువదించుచున్నాను, అది మిక్కిలి తగిన మాట.

374 యెషయా 16:6 లో అవే మాటలు వచ్చుచోట మన [ఆంగ్ల] అనువాదము “మేము … గూర్చి వినియున్నాము” అని యున్నది, అయితే ఇక్కడ “గూర్చి” అనునది తొలగింపబడినది, ఈ విధముగా కాల్విన్ యొక్క అర్థము తెలుపబడుచున్నది, దానికి ప్రాచీన అనువాదములు అనుకూలముగా ఉన్నవి. ఈ వచనమును అక్షరశః ఈ విధముగా అనువదింపవచ్చును, — మోయాబు యొక్క అహంకారమును మేము వినియున్నాము; అతని పొగరును అహంకారమును మిక్కిలి అహంకారముతో కూడినవి; అవును, అతని అహంకారమును అతని హృదయ ఔన్నత్యమును. “అహంకారము” అను మాటకు ఉబ్బుట అని అర్థము; అది పెద్దదగుట, మనకు చెందినదానికంటె ఎక్కువ కోరుట. “పొగరు” అనగా ఇతరులను తిరస్కారముతో క్రిందికి చూచునంతగా పైకి లేచుట. మొదట అహంకారము, తరువాత పొగరు: చివరి పంక్తిలో ఆ రెండును తారుమారు చేయబడినవి, ఈ భేదముతో: చివరి పంక్తిలో స్వభావము సూచింపబడుచున్నది, మొదటిదానిలో క్రియ సూచింపబడుచున్నది. — సం.

375 Ira furor brevis est — Epist. 2 ad Loll.

మరియు మోయాబు పొగరు తనకు కనబడెనని దేవుడు ప్రకటించిన తరువాత, అతని అబద్ధములను కూడ ప్రస్తావించుచున్నాడు. {,}בדיםఅను మాటకు చెట్ల కొమ్మలు అని అర్థము, కొన్నిసార్లు కుమారులు లేక పిల్లలు అని అర్థము, ఏలయనగా వారు సమాజమునకు అవయవములుగా ఉన్నారు; అందుచేత కొందరు ఇక్కడ దానిని “కుమారులు” అని అనువదించుచున్నారు, మోయాబీయులు నిర్మూలము చేయబడిన తరువాత లోకములో వారి పేరును కొనసాగించుటకు ఎవడును మిగిలియుండడని ప్రవక్త చెప్పినట్లుగా. కాబట్టి మోయాబీయులకు సంతతి ఉండకపోవలసియుండెను గనుక, ఇక్కడ {,}בדיםbadim కుమారులు లేక పిల్లలు అని అర్థమిచ్చునని వారు తలంచుచున్నారు.

అయితే ఈ అభిప్రాయమును అంగీకరింపజాలము, ఏలయనగా మోయాబీయులకు కొంత శేషము ఉండవలసియుండెనని మనము తరువాత చూతుము. కాబట్టి {,}בדיםbadim అను మాటను వారి వ్యర్థమైన ప్రగల్భములను సూచించునదిగా తప్ప మరొక విధముగా మనము తీసికొనజాలము, ఏలయనగా అవి అబద్ధములే తప్ప మరేమియు కావు.

అయితే యిర్మీయా చెప్పుచున్నదానిని మనము ఆలోచింపవలెను; {,}כןken, అను మాటకు యథార్థము అని అర్థము; ఆ రెండు మాటలను సమానాధికరణములో ఉన్నవిగా నేను తీసికొనుచున్నాను, “అతని అబద్ధములు యథార్థమైనవి కావు;” అనగా, అతని అబద్ధములలో స్థిరత్వము లేదు. ఏలయనగా సమానాధికరణమును వివరించునప్పుడు, ఆ మాటలలో ఒకటి విశేషణముగా మార్చబడును, లేక ఒక విభక్తి చేర్చబడును: కాబట్టి అతని అబద్ధములు యథార్థమైనవి కావు; అనగా, అతని అబద్ధములలో యథార్థత లేదు, లేక అతని అబద్ధములలో స్థిరత్వము లేదు. అయితే ప్రవక్త ఇప్పుడు మాటలాడుచున్న యథార్థత నీతిని గాని న్యాయమును గాని కాక, స్థిరత్వమునే సూచించుచున్నది; దానికి ఈ అర్థమున్నదని ఇతర స్థలములనుండి గ్రహింపవచ్చును. కాబట్టి మోయాబీయులు చేసికొనిన ప్రగల్భములు వ్యర్థములని అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు తలంచినదానిని, లేక సాధారణముగా చెప్పునట్లు, వారు ఊహించుకొనినదానిని దేవుడు స్థిరపరచడు.

తరువాత అతడు కారణమును చేర్చుచున్నాడు; {,}כןken, అను అవ్యయము ఇక్కడ క్రియావిశేషణముగా తీసికొనవలెను; అది పోలికను తెలుపు క్రియావిశేషణము, “అట్లు,” లేక ఈ విధముగా, వారు అట్లు చేయరు; అనగా, వారు తమ మనస్సులలో తలంచుకొనినట్లు చేయరు. ఇది గత వాక్యభాగమునకు దృఢీకరణము; ఏలయనగా వారి అబద్ధములలో స్థిరత్వము ఎందుకు ఉండకూడదు? దేవుడు మోయాబీయులను పడగొట్టును గనుక, వారి ఆలోచనలు ఏ ఫలితమును లేక వ్యర్థమగును. కాబట్టి ఇప్పుడు మనము ఆ మాటల భావమును గ్రహించుచున్నాము. యెషయా 16:6 దాదాపు అవే మాటలను వాడుచున్నది, అయితే వారు తాము ఉద్దేశించినదానిని చేయజాలరు అను ఈ దృఢీకరణమును అతడు చేర్చుటలేదు. “వారి ప్రగల్భములలో యథార్థత ఉండదు,” {,}לא{ }כן{ }בדיוla ken bediu, అని మాత్రమే అతడు చెప్పుచున్నాడు; అంతకుముందు అతడు వారి హృదయ ఔన్నత్యమును గూర్చియు వారి క్రూరత్వమును పొగరును గూర్చియు మాటలాడెను; ఏలయనగా అతడు మూడవ మాటను మిగిలిన రెండింటితో కలిపి ప్రస్తావించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ఈ వచనమును మన ఉపయోగమునకు అన్వయించుకొనవచ్చును; భక్తిహీనులు ప్రగల్భములు పలికి, పొగరుతో సమస్తమును తమకే ఆపాదించుకొనునప్పుడెల్ల, మనము భయపడి వణకక, ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు బోధించుదానిని జ్ఞాపకము చేసికొందము; అతని హెచ్చరిక మిక్కిలి అవసరమైనది; ఏలయనగా ఈ గర్వము దేవుని దృష్టిలో అపహాస్యాస్పదమైనదనియు, భక్తిహీనులు భయంకరమైన రీతిలో గర్జించునప్పుడు వారి అబద్ధములకు ఏ ఫలితమును ఉండదనియు అతడు చూపుచున్నాడు. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 48:31

31. కావున మోయాబీయులనుగూర్చి నేను అంగలార్చెదను, మోయాబీయులందరినిబట్టి నేను కేకలు వేసెదను; కీర్హెరెసు మనుష్యులనుగూర్చి నా హృదయము దుఃఖించును.

31. Propterea super Moab ululabo, et ad Moab totum (hoc est, penitus ad totam gentem) clamabo, meditabor ad viros urbis testae.

కొందరు చివరి మాట ఒక సంజ్ఞానామమని తలంచుచున్నారు, వ్యుత్పత్తి ప్రకారము అది “పెంకుల పట్టణము” అయినను. కాబట్టి వారు దానిని “బలమైన పట్టణము” అని అనువదించుచున్నారు.

376 అనువాదములును తార్గుమును ఈ వచనము విషయములో అన్నియు భిన్నముగా ఉన్నవి. వల్గేటు ఉత్తమమైనది; అది {,{בדים అను మాటను కొమ్మలు అనియు, అవయవములు అనియు, బలమును సూచించు అలంకారిక అర్థములో తీసికొనుచున్నది. నేను ఈ క్రింది అనువాదమును ఇచ్చుచున్నాను, --- 30. యెహోవా వాక్కు ఇదే—అతని మితిమీరుటను (అనగా గర్వము యొక్క మితిమీరుటను) నేనెరుగుదును; అయితే అతని బలము అట్లు కాదు, వారు అట్లు చేయలేదు. ఏకవచన బహువచనముల మిశ్రమము ప్రవక్తలలో సాధారణము --- “అతని” మరియు “వారు.” మోయాబు యొక్క గర్వమును పొగరును ఎంత మితిమీరినదైనను, వారి ఉద్దేశములను పూర్తిగా నెరవేర్చుటకు వారికి శక్తి లేకుండెనని భావము అని కనబడుచున్నది. - సం.

అయితే యెషయా దానిని “కీర్హరెశెతు,” {}הרשת-{;}קיר అని పిలుచుచున్నాడు; అతడు ఆ మాటకు ఒక అక్షరమును చేర్చి దానిని పొడిగించుచున్నాడు; అయినను ఆ మాట ఒక్కటే. తరువాత అతడు, కీర్హెరెసు మనుష్యులను గూర్చి నేను ధ్యానించెదను అని చెప్పుచున్నాడు. {,}הגהege, అను మాటకు సరిగా ఫిర్యాదు చేయుట, గుసగుసలాడుట, సణుగుట అని అర్థము; అందుచేత కొందరు ఆ మాటలను “పెంకుల పట్టణపు మనుష్యులనుగూర్చి నేను గొణుగుకొందును” అని అనువదించుచున్నారు, అది అనుచితము కాదు.

నేను మీకు ఇంతకుముందు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, ప్రవక్త తాను ఏమి చేయునో ఇక్కడ చెప్పుటలేదు; కాని మోయాబు నాశనమును సజీవముగా చిత్రించుటకై, అతడు వారి అంగలార్పును కేకలను ఫిర్యాదులను ప్రస్తావించుచున్నాడు. కాబట్టి కీడులచేత ఘోరముగా అణచివేయబడినవారివలె, నేను అంగలార్చెదను, బిగ్గరగా కేకలువేసెదను, వణకు స్వరముతో ఫిర్యాదు చేసెదను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అట్టివారు ఒకసారి ఫిర్యాదు చేసి, బిగ్గరగా కేకలువేసి, అంగలార్చుదురు, మరియొకసారి లోలోపల గొణుగుకొని, సణిగి, మూలుగుదురు. ఈ విధముగా ఆ జనముయొక్క మహా విపత్తును మరింత సంపూర్ణముగా వర్ణించుటకై ప్రవక్త అట్టి వ్యక్తుల పాత్రను ధరించుచున్నాడు. తరువాత అతడు వివరములలోనికి వచ్చుచున్నాడు: ---

యిర్మీయా 48:32

32. సిబ్మా ద్రాక్షావల్లీ, యాజెరు ఏడ్చిన ఏడ్పుతో నిన్నుగూర్చి నేను ఏడ్చెదను; నీ తీగెలు సముద్రమును దాటి వ్యాపించెను, అవి యాజెరు సముద్రమువరకు చేరెను; నీ వేసవి ఫలములమీదను నీ ద్రాక్షాపంటమీదను పాడుచేయువాడు పడెను.

32. A fletu Jaezer flebo (vel, a planctu plangam) tibi (id est, super to) vitis Sibmah; propagines tuae penetrarunt ultra mare (trajecerunt mare,) usque ad mare Jaezer (hoc est, cives Jaezer, vel propagines) attigerunt; super aestivales (vel, aestivos) fructus tuos (vel, messes proprie,) et super vindemias tuas irruit vastator.

యాజెరు నిమిత్తము ఏడ్చిన తరువాత సిబ్మా తన ద్రాక్షచెట్ల నిమిత్తము ఏడ్చునని అతడు ఇంతకుముందు సాధారణముగా చెప్పినదానిని ప్రవక్త ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు. ఇతర స్థలములనుండి తెలియుచున్నట్లు, ఇవి మోయాబు దేశములోని పట్టణములు. కొందరు, “ఏడ్పుతో,” లేక దుఃఖముతో “పోల్చినయెడల,” మొదలైనవిగా అనువదించుచున్నారు; మరియు బాగుగా తెలిసినట్లు {,}מןmen, కు ఈ అర్థము ఉన్నది; అయితే యెషయా {,}מןmen, కు బదులుగా {,}בbeth, “ఏడ్పులో” అని వాడుచున్నాడు గనుక, సిబ్మా ద్రాక్షావల్లీ, యాజెరు ఏడ్పునుండి (లేక ఏడ్పుతో) నేను నిన్నుగూర్చి ఏడ్చెదను అని చెప్పినప్పుడు, ప్రవక్త నిరంతరమైన దుఃఖమును ఉద్దేశించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; అనగా, ఏడ్పునకు అంతము ఉండదు; ఏలయనగా యాజెరు పట్టణము యొక్క నాశనము నిమిత్తము మోయాబీయులు దుఃఖించిన తరువాత, ఏడ్చుటకు క్రొత్త కారణము పుట్టును, ఏలయనగా ఇతర పట్టణములును, విశేషముగా సిబ్మాయును నాశనము చేయబడును.

సిబ్మా ప్రాంతము, విశేషముగా ద్రాక్షచెట్ల సమృద్ధినిబట్టి, మిక్కిలి ఫలవంతమైనదిగా ఉండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఆ పట్టణము యొక్క ఐశ్వర్యమంతటిని ద్రాక్షావల్లి అను మాట క్రింద ఇమిడ్చుచున్నాడు; అంతేకాదు, పౌరులను దాని తీగెలుగా లేక లేత కొమ్మలుగా అతడు సూచించుచున్నాడు. “ద్రాక్షలు ఫలించు సిబ్మా ప్రాంతపు ద్రాక్షావల్లీ, నిన్నుగూర్చి నేను ఏడ్చెదను; ఏలయనగా నీ తీగెలు, అనగా నీ ఐశ్వర్యము, సముద్రమును దాటిపోయెను, నీ పొరుగువారైన యాజెరు పౌరులను దాటిపోయెను” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత అతడు యాజెరు పట్టణమునుగూర్చి తాను చెప్పినదానిని మరల చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా దాని విపత్తు ఆ మరియొకదానితో జతపరచబడియుండెను, అదియు అదే విపత్తు. ఏలయనగా దేవుడు ఈ రెండు పట్టణములను ఒకే నాశనములో చిక్కించెను. కాబట్టి యాజెరు సముద్రమువరకు వచ్చెను.

ఇప్పుడు పాడుచేయువాడు చొరబడెను: యెషయా {,}הידדeidad, ఆర్భాటము, అని చెప్పుచున్నాడు, అది ఇక్కడ వెంటనే చేర్చబడుచున్నది; అయితే అక్కడ ఆ మాటకు పూర్తిగా భిన్నమైన అర్థమున్నది, అనగా సంతోషమంతయు నిలిచిపోవును.

377 ఈ పేరా పాఠములోనుండి ఇక్కడికి మార్చబడినది. సెప్టువజింటు మరియు సిరియాకు అనువాదములలో ఇక్కడి క్రియలు ఆజ్ఞార్థకములు, “మీరు అంగలార్చుడి,” మొదలైనవి; మరియు తార్గుములో భవిష్యత్కాలములో ఉన్నవి, “వారు అంగలార్చుదురు,” మొదలైనవి. వల్గేటు హెబ్రీ ప్రకారముగా ఉన్నది. చివరి క్రియ ప్రథమపురుషలో ఉన్నది, “అతడు (మోయాబు) కీర్హెరెసు మనుష్యులనుగూర్చి దుఃఖించును.” యాజెరు మోయాబు దక్షిణపు కొనయందు ఉన్నట్లు, ఈ పట్టణము మోయాబు ఉత్తరపు కొనయందు ఉండెను. — సం.

ఇక్కడ ఆ మాట {,}שדדshidad, అది పాడుచేయువాడు లేక దోచుకొనువాడు అని అర్థమిచ్చుచున్నది. కాబట్టి పాడుచేయువాడు పడెను, అనగా గొప్ప ఎదిరింపలేని బలముతో నీ ద్రాక్షాపంటలమీదను కోతలమీదను వచ్చెను; అనగా అతడు సమస్తమును చెదరగొట్టి నాశనము చేయుటకై. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 48:33

33 ఫలవంతమైన పొలములోనుండియు మోయాబు దేశములోనుండియు సంతోషమును ఉత్సాహమును తీసివేయబడెను; ద్రాక్షగానుగలలో ద్రాక్షారసము లేకుండ చేసియున్నాను; సంతోషధ్వనితో ఎవరును ద్రాక్షలు త్రొక్కరు; వారి ఆర్భాటము ఆర్భాటము కాదు.

33. Et tolletur laetitia et exultatio ab agro fertili (neque enim est hic proprium loci nomen; scio quidem montem Carmelum esse celebrem, sed hic accipitur appellative, quia agitur de regione Moab; sicut explicative continuo post additur proprium nomen regionis,) a terra Moab (inquit Propheta,) et vinum e torcularibus cessare faciam (loquitur adhuc in persona Dei,) non calcabit cum cantico, cantico, non erit canticum.

అతడు అదే రూపకమును లేక పోలికను కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంతకుముందు తమ ఫలవంతమునుబట్టి విలువైనవిగాను మిక్కిలి గౌరవింపబడినవిగాను ఉండిన స్థలములన్నియు పాడై నిర్జనమగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి మోయాబు దేశము ఎంత ఫలవంతమైనదైనను, దానిలోనుండి సంతోషమంతయు నిలిచిపోవును. తరువాత అతడు, ద్రాక్షగానుగలలోనుండి ద్రాక్షారసమును నిలిపివేసెదను అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, ద్రాక్షారసము ప్రవహించునట్లు ఎవడును ద్రాక్షపండ్లను పిండడు. మరియు అతడు, {,}הידד{ }הידדeidad, eidad, ఆర్భాటము, ఆర్భాటము, ఏలయనగా ఆర్భాటము ఉండదు అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}הידדeidad, ను “సంకేతము,” celeuma, (vel celeusma,) అని అనువదించుచున్నారు; అది గ్రీకు మాట, అయితే లాటినులో కూడ వాడబడుచున్నది: {κέλευμα} అనునది నావికుల కేక అని, విశేషముగా వారు ఒడ్డునకు నడుపునప్పుడు చేయు కేక అని గ్రీకులు చెప్పుదురు; అప్పుడు వారు తెడ్లు వేయుటలో ఒకరినొకరు ప్రేరేపించుకొందురు, మరియు భూమికి సమీపముగా ఉన్నారు గనుక ఒకరినొకరు అభినందించుకొందురు; ఏలయనగా నౌకాశ్రయమును చూచుట నావికులకు ప్రత్యేకమైన సంతోషకారణము, అది జీవమునకును క్షేమమునకును తిరిగి వచ్చుటయైనట్లు. అయితే ఈ {κέλευμα} అను మాట ఇతర విషయములకును అన్వయింపబడుచున్నది, కోతకోయువారు తమ పనిని ముగించునప్పుడు celeusma పాడుదురని చెప్పవచ్చును. ద్రాక్షతోటల పనివారికి కూడ తమ పాటలుండెను; వర్జిలు చెప్పునట్లు అవి అన్యజనులచేత పాడబడెను: “ఇప్పుడు అలసిపోయిన ద్రాక్షతోటవాడు ద్రాక్షచెట్ల చివరి వరుసల దగ్గర పాడుచున్నాడు.” చివరి వరుసలు లేక పంక్తులు అనుటచేత అతడు ద్రాక్షచెట్ల చివరి భాగములను ఉద్దేశించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా చివరి వరుసలు (antes) అనునవి సరిగా ముందుకు పొడుచుకొనివచ్చిన భాగములు లేక వ్రేలాడు రాళ్లు. వారు అంతమునకు వచ్చినప్పుడు, ద్రాక్షాపంటను గూర్చి పాడుచు తమ్మును తాము అభినందించుకొనిరి. కాబట్టి అది అన్ని జనములలో సాధారణమైన ఆచారమైయుండెను.

ఇప్పుడు ప్రవక్త దీనిని సూచించుచు, “ద్రాక్షగానుగలో త్రొక్కువారు ఎప్పటివలె సంతోషముగా ఉండరు, తమ ఆర్భాటము, ఆర్భాటము, {,}הידד{ }הידד eidad, eidad, కలిగియుండునట్లు” అని చెప్పుచున్నాడు. మనుష్యులు ద్రాక్షాపంటకాలమున మిక్కిలి ఉల్లసించి, తమ సంతోషములలో మితిమీరుదురు గనుక అతడు ఆ మాటను మరల చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఆ మాటను రెండుసార్లు ప్రస్తావించుటకు కారణమిదే. తరువాత అతడు, ఆర్భాటము ఉండదు, {,}לא{ }הידדla eidad, అని చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా ద్రాక్షతోటలు ఉండవు. యెషయా వేరే మాటలు వాడుచున్నాడు, అయితే భావము ఒక్కటే. ఇప్పుడు దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది, ---

యిర్మీయా 48:34

34. హెష్బోను కేకనుండి ఎలాలే వరకును యాహజు వరకును వారు తమ స్వరమును ఎత్తిరి, సోయరు మొదలుకొని హొరొనయీము వరకును మూడేండ్ల పెయ్యవలె కేకలువేసిరి; ఏలయనగా నిమ్రీము జలములును పాడైపోవును.

34. A clamore Hesebon usque ad Elealeh, ad Jahaes edent (ediderunt, ad verbum) vocem suam; a Zoar ad Choronaim vitula triennis (aut, vitulam triennem;) quia etiam aquae Nimrim in vastationem erunt (in ariditatem scilicet.)

378 Jam canit extremos effœtus vinitor antes. — జార్జిక్స్ 2:417.

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; మోయాబీయుల నాశనము నిజముగా ప్రవచింపబడెనని విశ్వాసులు తెలిసికొనునట్లును, దేవుడు తాను త్వరలో నెరవేర్చునది తప్ప మరేదియు ప్రకటింపలేదని వారు మరింత నిశ్చయత కలిగియుండునట్లును, అనేకమైన వివిధమైన మాటలచేత అతడు అదే సంగతిని దృఢపరచుచున్నాడు.

హెష్బోను కేకకు ఎలాలే వరకును వారు తమ స్వరమును ఎత్తుదురు. ఇంతకుముందువలె, ప్రతి భాగమునుండి నిరంతరమైన కేకలును అంగలార్పులును మ్రోగుచు ప్రతి ప్రాంతమునకు వ్యాపించునని అతని భావము. తరువాత అతడు, సోయరు మొదలుకొని హొరొనయీము వరకు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ పట్టణముల స్థానములను మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; అయితే ఒకదానికొకటి ఎదురెదురుగా ఉన్న పట్టణములను ప్రవక్త ఎన్నుకొనెనని మనము ఊహింపవచ్చును. కాబట్టి ఒక మూలనుండి మరియొక మూలవరకు ఎడతెగని కేకలు వినబడును, ఏలయనగా ప్రతిచోటను నిర్జనత్వమును నాశనమును ఉండును. తరువాత అతడు మరియొక భాగమునకు వచ్చుచున్నాడు, ఒక పట్టణమునుండి మరియొక పట్టణమువరకు అట్టి కేకయే ఉండును. సంక్షేపముగా, మోయాబు దేశమంతటిలో ఏ భాగమును నెమ్మదిగల స్థితిలోను దుఃఖములనుండి విడుదల పొందియుండదని అతడు చూపుచున్నాడు. ఇదే భావము.

అయితే అతడు మోయాబు దేశమంతటిని, లేక హొరొనయీము పట్టణమును, దాని కామవికారమునుబట్టి మూడేండ్ల పెయ్యతో పోల్చుచున్నాడు. కొందరు ఆ పోలికను హొరొనయీము పట్టణమునకే పరిమితము చేయుచున్నారు, ఏలయనగా వారు ఆ మాటలను సమానాధికరణములో చదివి, చివరి మాటలను ద్వితీయా విభక్తిలో ఉంచి, “మూడేండ్ల పెయ్యయైన హొరొనయీము వరకు” అని చదువుచున్నారు: అయితే ఇతరులు వాటిని వేరుగా చదువుచున్నారు, “మూడేండ్ల పెయ్య” మోయాబే. నేను ఈ వాక్యనిర్మాణమునే కోరుకొనుచున్నాను, ఏలయనగా అతడు తరువాత మరియొక పట్టణమును, అనగా నిమ్రీమును చేర్చుచున్నాడు. అయినను ఇది గొప్ప ప్రాముఖ్యము లేని విషయము గనుక, మరియొక అభిప్రాయమును తీసికొను ఎవనితోను నేను వాదింపను. కాబట్టి అది ఒక పట్టణమైనను దేశమంతయైనను, అది మూడేండ్ల పెయ్యతో పోల్చబడుచున్నది, ఏలయనగా ఆ జనము చాలా కాలము తన స్వంత సుఖభోగములలో విలాసముగా జీవించెను. బాగుగా తెలిసినట్లు, మూడేండ్ల పెయ్య కాడిని భయపడుట అనగా ఏమో ఎరుగదు గనుక గంతులువేయుచు దుముకుచుండును; మరియు అది తరచుగా ఈనుటచేత బలహీనపడిన ఆవులవలె అలసిపోయినది కాదు; మరియు వాటినుండి తీయబడు పాలు వాటి బలమును క్షీణింపజేయును. అయితే మూడేండ్ల పెయ్య తన బలములోను యౌవనప్రాయములోను ఉండును. సంక్షేపముగా, మోయాబీయులు సుఖముగాను, ఒక విధముగా అదుపులేకుండను జీవించిరని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు చాలా కాలము తమ సమృద్ధిలో ఉల్లసించిరి; మరియు వారికి ద్రాక్షారసమును ఆహారమును సమృద్ధిగా ఉండెను గనుక, వారు భోగవిలాసములకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనిరి.

తరువాత అతడు, నిశ్చయముగా నిమ్రీము జలములును పాడైపోవును అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు నిమ్రీము ఒక పట్టణమని తలంచుచున్నారు, అది మరియొక చోట నిమ్రా అని పిలువబడుచున్నది. దాని జలములు కూడ యెషయాచేత నిరవంజి వృక్షముల వాగులుగా ప్రస్తావింపబడుచున్నవి. కాబట్టి ఈ జలములు శాశ్వతమైనవై ఎడతెగక ప్రవహించుచుండెనని మనము నిర్ణయింపవచ్చును. అయితే ప్రవక్త ఇంతకుముందువలె అలంకారికముగా మాటలాడుచున్నాడు, ఏలయనగా మోయాబు దేశములో నాశనము చేయబడకుండునంత సురక్షితమైనది ఏదియు ఉండదనియు, ఎండిపోకుండునంత ఫలవంతమైనది ఏదియు ఉండదనియు భావము. కాబట్టి నిమ్రీము జలములచేత దేశమంతటిలో ఉండిన సమృద్ధిని అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు.

379 ఈ పోలికకు ఈ వాక్యభాగమునకు మరింత తగిన కారణము ఇయ్యబడినది, — తన శ్రమలో ఉన్న మోయాబు మేత లేమిచేతను విశేషముగా నీళ్ల లేమిచేతను అరచుచున్న పెయ్యతో పోల్చబడుచున్నది, ఏలయనగా నిమ్రీము జలములు ఎండిపోవునని తరువాత వచ్చుచున్నది. యెషయా 15:5, 6 చూడుము — సం.

ఏలయనగా కల్దీయులు ఆ నదిని గాని ఆ సరస్సులను గాని ఎండింపలేదు, ఏలయనగా అక్కడ ఒక నది ఉండెనో లేక ఒక సరస్సు ఉండెనో నిశ్చయముగా తెలియదు. అయితే అక్కడ జలములు సమృద్ధిగా ఉండెననియు, శత్రుసైన్యము వచ్చుటచేత అవి ఎండిపోలేదనియు సంభావ్యము; కాని, నేను చెప్పినట్లు, మోయాబు దేశమంతయు పాడుచేయబడునని ఈ అలంకారిక మాటలచేత అతడు చూపుచున్నాడు. దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 48:35

35. మరియు యెహోవా వాక్కు ఇదే—మోయాబులో ఉన్నతస్థలములమీద బలులనర్పించువానిని తన దేవతలకు ధూపము వేయువానిని నేను నిలిపివేసెదను.

35. Et cessare faciam (id est profligabo) ex Moab, inquit Jehova, eum qui offert in excelso, et qui adolet (aut, suffitum facit) diis suis.

ఈ వచనములో ప్రవక్త తాను ఇంతకుముందు సూచించినదానిని వ్యక్తపరచుచున్నాడు, అనగా దేవుడు మోయాబీయుల గర్వమునకును క్రూరత్వమునకును ప్రతీకారము చేయువానిగా ఉండి, వారి మూఢభక్తుల నిమిత్తము కూడ వారిని శిక్షించును. వారు భక్తిగల తండ్రినుండి వచ్చినవారు, ఏలయనగా వారు లోతు సంతతివారు; అయితే వారు అద్వితీయ సత్యదేవుని ఆరాధనను విసర్జించి, అన్యజనుల అపవిత్రతలతో తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొనిరి. కాబట్టి మోయాబీయుల గర్వముమీదను క్రూరత్వముమీదను శిక్షను అమలుపరచునప్పుడు, తాను విగ్రహారాధనకు ప్రతీకారము చేయువాడనని దేవుడు న్యాయముగానే ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ఈ వాక్యభాగము, లెక్కలేనన్ని ఇతర వాక్యభాగములవలె, విగ్రహారాధనయు దైవారాధన యొక్క సకల అపవిత్రపరచుటయు అంతమున శిక్షను తప్పించుకొనజాలవని స్పష్టముగా చూపుచున్నది. దేవుడు కొంతకాలము దానిని చూచియు చూడనట్లుండవచ్చును, అయితే మూఢభక్తులను శిక్షించుటలో ఆయన తుదకు తప్పక తన స్వంత మహిమకు ప్రతీకారము చేయువానిగా కనబడవలెను. అయితే ధర్మశాస్త్రము ఇయ్యబడని మోయాబీయులను, అనేక దీర్ఘ సంవత్సరములుగా చెడిపోయినవారిని ఆయన విడిచిపెట్టకపోయినయెడల, దేవుని వాక్యము ప్రతిదినము ఎవరికి ప్రతిపాదింపబడుచున్నదో, ఎవరి చెవులలో అది మ్రోగుచున్నదో, వారు ఇప్పుడు శిక్షలేకుండ ఎట్లు తప్పించుకొందురు? కాబట్టి మూఢభక్తులను సహింపజాలమని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము, ఏలయనగా దేవుడు ఈ హేయకార్యముల విషయములో తుదకు తన స్వంత మహిమకు ప్రతీకారము చేయును; ఏలయనగా ప్రతి మూఢభక్తియు దేవుని మహిమను అపవిత్రపరచుటయే తప్ప మరేమియు కాదు, ఆ మహిమ ఈ విధముగా విగ్రహములకును వ్యర్థకల్పనలకును మార్చబడుచున్నది.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఒకప్పుడు మమ్మును నీ సంరక్షణ క్రిందికి చేర్చుకొనుటకు దయచేసితివి గనుక, మా శత్రువులకు విరోధముగా నిన్ను మా ఆశ్రయముగా కలిగియుండునట్లును, వారు ఎంత ఎక్కువ క్రూరులును భయంకరులును అగుదురో, నీవు వారిని ఎంత ఎక్కువ కఠినముగా శిక్షింతువో, అంతగా నీవు మా రక్షణను గూర్చి శ్రద్ధ వహించుచున్నావని మేము కనుగొని, మరింత ఎక్కువ ధైర్యముతో నీయొద్దకు పారిపోవునట్లును, నీ కనికరమును అనుభవించిన తరువాత, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసు ద్వారా నీకు నిరంతరము కృతజ్ఞతాస్తుతులను మరింత సంసిద్ధముగా చెల్లించునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

నూట డెబ్బది రెండవ ఉపన్యాసము

యిర్మీయా 48:36

36. కావున మోయాబును గూర్చి నా హృదయము పిల్లనగ్రోవివలె మ్రోగును, కీర్హెరెసు మనుష్యులనుగూర్చి నా హృదయము పిల్లనగ్రోవివలె మ్రోగును; ఏలయనగా అతడు సంపాదించిన ఐశ్వర్యము నశించెను.

36. Propterea cor meum propter Moab tanquam tibiae resonabit, et cor meum ad viros Kir-cheres (vel, urbis testaceae, ut dictum fuit) sicuti tibiae resonabit, quoniam thesaurus quem fecerunt, perierunt (ad verbum est, residuum fecit, perierunt; sed loquitur de thesauris reconditis, quemadmodum patet ex simili loco Isaiae, capite 15.)

ముందు చెప్పబడినట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ మోయాబు ప్రజల విపత్తును గూర్చి దుఃఖించుటలేదు, కాని ఇతరుల పాత్రను ధరించుచున్నాడు, ఆ సంఘటన మన కన్నుల ఎదుట ఉంచబడినట్లు మరింత స్పష్టముగా కనబడునట్లు; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, ఆ కాలమున మోయాబీయుల ఐశ్వర్యము ఎంత గొప్పదనగా అది అందరి కన్నులకు మిరుమిట్లు గొలిపెను. కాబట్టి దేవుని ఈ ప్రతీకారమును గూర్చి విశ్వాసులు ఊహించుకొనుట కష్టముగా ఉండెను; అందుచేత ప్రవక్త ఇతరుల భావములను తనమీద వేసికొని, దేవుడు మోయాబీయులను అంత ఘోరముగా బాధించినప్పుడు వారు ఏమి చేయుదురో వివరించుచున్నాడు.

నా హృదయము పిల్లనగ్రోవివలె మ్రోగును, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దుఃఖసూచకమైన పిల్లనగ్రోవులు ఉద్దేశింపబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు, అయితే అవి ఈ విధమైన వాద్యములో కావో నేనెరుగను; మరియు {,}חלליםchellim, తిత్తిబూరలు అని తలంచువారును ఉన్నారు, అయితే మిక్కిలి సూక్ష్మమైనదానిని నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను. మోయాబీయుల హృదయములు పిల్లనగ్రోవులవలె శబ్దము చేయునంతటి వణకు కలుగునని మాత్రమే ప్రవక్త సాదాసీదాగా ఉద్దేశించుచున్నాడు. తన హృదయము కీర్హెరెసు మనుష్యులనుగూర్చి శబ్దము చేయును, లేక మ్రోగును అని అతడు అదే సంగతిని వేరే మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడు; ఆ పట్టణమునుగూర్చి మనము నిన్న మాటలాడితిమి.

ఇప్పుడు అతడు, వారు సంపాదించిన శేషము నిమిత్తము, లేక మోయాబు సంపాదించిన శేషము నిమిత్తము అని చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆ క్రియ ఏకవచనములో ఉన్నది; తరువాత, అవి నశించెను, అనుచోట కూడ వచనమార్పు ఉన్నది; అయితే మనము చెప్పినట్లు దాచబడిన నిధులను ఇమిడ్చుకొనిన “శేషము,” {,}יתרתiteret, అను మాటకే అది సంబంధించుచున్నది. కాబట్టి మోయాబీయులు తమకొరకు ఏమి సంపాదించుకొనిరో, ఏది ఎల్లప్పుడు సురక్షితముగా ఉండునని వారు తలంచిరో, అది నశించునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. యెషయా, “వారి ఆస్తి,” {,}פקותםpekotem, అని చేర్చి, వారు దానిని నిరవంజి వృక్షముల యొద్దకు, అనగా నిర్జన స్థలములకు మోసికొనిపోవుదురని చెప్పుచున్నాడు; మోయాబీయుల ఐశ్వర్యమంతయు, వారు చెప్పునట్లు, విడిచిపెట్టబడిన వస్తువువలె చెదరగొట్టబడునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఇప్పుడు దాని తరువాత ఇది వచ్చుచున్నది ---

యిర్మీయా 48:37

37. ప్రతివాని తల బోడియగును, ప్రతివాని గడ్డము గొరిగింపబడును; చేతులన్నిటిమీద గాట్లుండును, నడుములమీద గోనెపట్ట ఉండును.

37. Quia omni capiti calvitium, et omni barbae rasura (ad verbum diminutio; {}ערגsignificat diminuere, sed hic accipitur, pro rasura,) et super omnes manus incisiones, et super lumbos saccus.

ప్రవక్త మిక్కిలి గొప్ప దుఃఖమును విస్తారముగా వర్ణించుచున్నాడు. గొప్ప దుఃఖములో వారు తమ తలవెంట్రుకలను పెరికివేసికొనుటయు, గడ్డమును గొరిగించుకొనుటయు, గోనెపట్ట కట్టుకొనుటయు లేక దానిని నడుముచుట్టు కట్టుకొనుటయు, మరియు కత్తితోనో గోళ్లతోనో తమ చేతులను గాయపరచుకొనుటయు వారికి అలవాటైయుండెను. ఇవి దుఃఖసూచనలు గనుక, మోయాబునకు కలుగు విపత్తు సామాన్యమైనది కాక సమస్త జనమునకు అత్యంత రోదనము కలిగించునదిగా ఉండునని చూపుటకై యిర్మీయా వీటన్నిటిని ఒకచోట చేర్చుచున్నాడు. వారు తమ తలలను బోడిచేసికొందురు, తమ గడ్డమును పెరికివేసికొందురు లేక గొరిగించుకొందురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా “తగ్గించుట” అను మాట ఆ రెండిటిలో దేనినైనను సూచింపవచ్చును. తరువాత చేతులమీది గాట్లను గూర్చి చెప్పుచున్నాడు; వారు తమ గోళ్లతో, లేక కొందరు చెప్పునట్లు కత్తితోనో క్షురకత్తితోనో, తమ ముఖములను చేతులను చీల్చుకొందురు. గోనెపట్టయైతే అదియు దుఃఖసూచనయే. గొప్ప విపత్తులలో తలమీద బూడిద చల్లుకొనుటయు గోనెపట్ట కట్టుకొనుటయు, అది మానవ స్వభావములోనే పుట్టుకతో ఉన్నట్టుగా, పూర్వము మనుష్యుల ఆచారమైయుండెనన్నది నిశ్చయమే. అయితే అతడు స్వభావమునకు అంతగా సరిపడని ఇతర అతిశయములను కూడ చేర్చియున్నాడు; ఏలయనగా గడ్డమును పెరికివేసికొనుటయు, తలను బోడిచేసికొనుటయు, గోళ్లతో చేతులను ముఖమును చీల్చుకొనుటయు మానవత్వమునకు తగినవి కావు. ఇవి పురుషులకుగాని స్త్రీలకుగాని తగని అతిశయములను సూచించుచున్నవి, — స్త్రీలకు వారి నమ్రత దృష్ట్యా తగవు, పురుషులకు వారి పౌరుషమును మనోధైర్యమును దృష్ట్యా తగవు.

380 ఈ వాక్యభాగమును గూర్చి అనువాదములన్నియు ఒకదానికొకటి చాలా భిన్నముగా ఉన్నవి; తర్గుము సాధారణ భావమును ఇచ్చుచున్నది. {{יתרת అను మాట స్పష్టముగా బహువచనము, {}ו లోపించియున్నది. బ్లేనీ ఇచ్చిన “నిలువలు” అను అనువాదము ఖచ్చితమైనది, — వాడు కూర్చుకొనిన నిలువలు నశించిపోయినవి గనుక. ఈ మాటతో సంబంధముగల మరియొక మాట యెషయా 15:7 లో ఉన్నది, దాని అర్థము “నిక్షేపములు”; ఈ రెండును వారు కూడబెట్టుకొనిన ఐశ్వర్యమును లేక ధననిధులను సూచించుచున్నవి. — సం.

అయితే మనుష్యులు తమ్మును తాము ఎన్నడును అదుపులో ఉంచుకొనరు; వారు దుఃఖించినను సంతోషించినను ఏ మితమును పాటింపక ఎల్లప్పుడు అతిశయములకు కొనిపోబడుదురు. గోనెపట్టతోను బూడిదతోను మరియొక కీడు కూడ జతపడియుండెను; ఏలయనగా ఈ సూచనల ద్వారా మనుష్యులు తమ్మును తాము తగ్గించుకొని, తమ పాపములను ఆలోచించుకొని, ఆయన కనికరమును ఆశ్రయించునట్లు వారిని నడిపించుటయే దేవుని సంకల్పమైయుండగా, అవి మరియొక ఉద్దేశ్యమునకు మళ్లింపబడినవి; అనగా దుఃఖించువాడు ఇతరులకు దీనునిగా కనబడవలెననియు, తన ఏడ్పును కన్నీళ్లను ప్రదర్శింపవలెననియు. సంక్షేపముగా, అతిశయముతో పాటు ఈ సాధారణ కీడు కూడ ఉండెను, అనగా వేషధారణ. ఏలయనగా మనుష్యులు ఎల్లప్పుడు వ్యర్థమైనదానివైపు తొలగిపోవుదురు, అన్ని విషయములలో కపటముగా ప్రవర్తించుదురు. అయితే ఈ స్థలములో దుఃఖమును గూర్చి వాదించుటకు కారణము లేదు; ఏలయనగా మోయాబీయులు దుఃఖపు సమస్త లక్షణములను కనుపరచుచు అత్యంత దీనులగుదురని మాత్రమే ప్రవక్త భావము. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:38

38 మోయాబు మేడలన్నిటిమీదను దాని వీధులలోను అంతటను అంగలార్పు వినబడును; ఎవనికిని ఇష్టముకాని పాత్రను పగులగొట్టునట్లు నేను మోయాబును పగులగొట్టియున్నాను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

38. Super omnia tecta Moab, et in compitis ejus omnino planctus (hoc est, ubique; {}כלהsumitur adverbialiter,) quoniam confregi Moab tanquam vas quod non est in pretio (ad verbum, non desiderium in ipso, tanquam vas quod contemnitur, quod non appetitur,) dicit Jehova.

మోయాబీయులు తమ ఇండ్లన్నిటిలోను తమ వీధులన్నిటిలోను ఏడ్చుచు అంగలార్చుదురని ప్రవక్త వచనారంభములో అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు.

దేవుడు ఆ జనముమీదికి కఠినమైన తీర్పును రప్పించును గనుక అని రెండవ భాగములో కారణము చేర్చబడుచున్నది.

మేడలన్నిటిమీద అంగలార్పు ఉండునని చెప్పుటలో, అతడు ఆ కాలమున వాడుకలో ఉన్నదానిని సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ ఇండ్ల మేడలమీద లేక పైకప్పులమీద తిరుగుచుండిరి. అప్పుడు మోయాబీయులు మరింత కనబడుటకును జాలి పుట్టించుటకును మేడలమీదికి ఎక్కి అక్కడ కేకలు వేయుచు, అరచుచు, అంగలార్చుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే ఆ విపత్తు దేవునియొద్దనుండి వచ్చునని చేర్చబడినదానిని మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు ఆ జనమును ఈ విధముగా శిక్షించినప్పుడు తన తీర్పులను నెరవేర్చుటకై తన న్యాయపీఠమును ఎక్కుచున్నాడని ఇది చేర్చబడనియెడల, కేవలము ఆపదను ముందుగా చెప్పుట చాలియుండదు. మరియు దేవుని పిల్లలకును పరదేశులకును మధ్య భేదము చూపుటకై అతడు మోయాబు జనమును తృణీకరింపబడిన పాత్రతో పోల్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన స్వజనులు పాపము చేసినప్పుడు వారిని కూడ శిక్షించును గాని, వారిని ప్రేమించుటయు ప్రశస్తులుగా ఎంచుటయు మానడు. ఇప్పుడైతే మోయాబు తృణీకరింపబడి త్రోసివేయబడిన పాత్రగా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:39

39. అది ఎట్లు పడగొట్టబడెను! అని వారు అంగలార్చుదురు; మోయాబు సిగ్గుపడి ఎట్లు వెనుకకు తిరిగెను! ఆలాగున మోయాబు తన చుట్టునున్నవారికందరికి అపహాస్యాస్పదముగాను భీతికరముగాను ఉండును.

39. Quomodo contritus est? ululabunt (alii vertunt, ulularunt:) quomodo vertit cervicem Moab; pudefactus est; et fuit Moab in derisum, et in terrorem omnibus qui sunt in circuitu.

ప్రవక్త ఇంకను ఇతరుల పక్షముగా, తన భావములను బట్టి కాక వారి భావములను బట్టి మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి వారు అంగలార్చుచు ఆశ్చర్యముతో ఇట్లు చెప్పుదురని అతడు అనుచున్నాడు: మోయాబు ఇంతగా పగులగొట్టబడుట ఏమి, అందరును వెనుకకు తిరుగుట ఏమి, మోయాబు సిగ్గుపడుట ఏమి? అతడు ఇప్పుడు ముందుగా చెప్పుచున్న దేవుని తీర్పును అప్పుడు ఎవరును ఎరుగలేకపోయినను, తాను మనఃపూర్వకముగా తప్ప ఏమియు చెప్పలేదని దేవుడు సంభవించిన దానిద్వారా రుజువుచేయునని అతడు పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి మోయాబు విపత్తు అందరిని విస్మయముతో నింపి, అసాధారణమైన విషయమును గూర్చి వలె “దీని అర్థమేమి?” అని వారిచేత కేకలు వేయించినను, అతని ప్రవచనము యొక్క నెరవేర్పు నిశ్చయమైనదని యూదులు తెలిసికొనునట్లు ఈ ఆశ్చర్యము ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే వ్యక్తపరచబడినది.

381 అనువాదములన్నియు తర్గుమును కూడ “నిష్ప్రయోజనమైన పాత్రవలె” అని చదువుచున్నవి; అయితే హీబ్రూలో “తనయందు ఇష్టము లేని పాత్రవలె” అని యున్నది, అనగా తనయందు ఆహ్లాదకరమైనదిగాని మనోహరమైనదిగాని ఏదియు లేని పాత్రవలె. — సం.

అంగలార్చుచు వారు, మోయాబు ఎట్లు పగులగొట్టబడెను? అతడు తన మెడను, లేక వారు చెప్పునట్లు తన వీపును, ఎట్లు త్రిప్పెను? అని కేకలు వేయుదురని అతడు చెప్పుటలో ఆ మాటల భావము ఇదియే.

మోయాబు సిగ్గుపడెను; తరువాత, అతడు అపహాస్యాస్పదమాయెను; దీనిని మనము ఇంతకుముందే గమనించియున్నాము.

అతడు భీతి అని చేర్చుచున్నాడు; కొందరు “నలుగగొట్టబడుట” అని చదువుదురు గాని, భయము లేక భీతి అనునదే మరింత తగినది.

ఏలయనగా మోయాబు ఇతరులకు అపహాస్యాస్పదముగా ఉండుననియు, దేవుని భయంకరమైన తీర్పునకు ఉదాహరణగా ఉండి ఇతరులకు భీతికరముగా ఉండుననియు ప్రవక్త భావము. మరియు అతడు చుట్టునున్నవారికందరికి, అనగా చుట్టుపట్ల ఉన్న దేశమంతటికిని, నవ్వులాటగాను అపహాస్యాస్పదముగాను ఉండుటయే గాక భీతికరముగా కూడ ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:40

40. యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు — పక్షిరాజు ఎగురునట్లు అతడు ఎగిరివచ్చి మోయాబుమీద తన రెక్కలు విప్పును.

40. Quia sic dicit Jehova, Ecce tanquam aquila volabit, et expandet alas suas super Moab.

నమ్మశక్యముకాని ప్రవచనమును ఆయన అధికారముచేత స్థిరపరచుట అవసరమైయుండెను గనుక, ఇక్కడ అతడు మరల దేవుని నామమును ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. “మోయాబు దేశమంతటను ఎగిరిపోవు శత్రువులు వచ్చెదరని ప్రకటించువాడు దేవుడే” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు కల్దీయులను పక్షిరాజులతో పోల్చుచున్నాడు; మరియు ఇక్కడ వ్యక్తపరచబడని ఒక నామము అధ్యాహారముగా ఉన్నది. పక్షిరాజువలె అతడు ఎగురును, అనగా బబులోను రాజు తన సైన్యముతో.

కాబట్టి చెప్పబడినదాని సారాంశమిది: మోయాబు దేశము ఎంత విశాలముగా వ్యాపించియున్నను, కల్దీయులు చొచ్చుకొనిపోని మూల ఏదియు ఉండదు; ఏలయనగా వారు వేగములో పక్షిరాజులకు దాదాపు సమానులుగా ఉందురు. అందుచేత అతడు, వారు తమ రెక్కలను విప్పుదురు అని చేర్చుచున్నాడు; పక్షిరాజులు తమ పిల్లలమీద రెక్కలు విప్పునట్లు వాటిని పోషించుటకు కాదు; విప్పుట అనుదానిచేత, వారు మోయాబు దేశమంతటిని పట్టుకొందురని అతని భావము; కాబట్టి దాగుకొను స్థలములను వెదకుట వ్యర్థమగును; ఏలయనగా మోయాబీయులు ఏ స్థలమును ఎంత దూరమైనదిగా తలంచినను, దాని దూరము దానిని సురక్షితము చేయునని ఎంతగా ఆశించినను, కల్దీయులు ఒక భాగమునుండి మరియొక భాగమువరకు ప్రతి స్థలమును స్వాధీనపరచుకొందురు. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

యిర్మీయా 48:41

41. కెరీయోతు పట్టబడెను, కోటలు ఆకస్మికముగా స్వాధీనపరచుకొనబడెను; ఆ దినమున మోయాబు శూరుల హృదయము ప్రసవవేదనపడు స్త్రీ హృదయమువలె నుండును.

41. Captae sunt urbes (est hic etiam mutatio numeri, sed dura esset translatio ad verbum, ideo satis est sensum tenere; captae ergo sunt urbes, hoc est, unaquaeque urbs capta est, deinde,) arces (vel, propugnacula) comprehensa sunt (est iterum mutatio numeri,) et fuit cor virorum Moab in die illa tanquam cor mulieris quae angitur (vel, premitur anxietate.)

382 అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ విధముగా ఉన్నది, — ఎట్లు పగులగొట్టబడెను! అని వారు అంగలార్చిరి; మోయాబు సిగ్గుపడి ఎట్లు వెనుకకు తిరిగెను! ఆలాగున మోయాబు అపహాస్యాస్పదమాయెను, తన చుట్టునున్నవారికందరికి భీతికరమాయెను. భవిష్యత్కాలమునకు బదులుగా భూతకాలము వాడబడినది. — సం.

ఈ దీర్ఘమైన ప్రసంగములో ప్రవక్త మితిమీరిన మాటలు వాడుటలేదని నేను ఇంతకుముందే మీకు జ్ఞాపకము చేసియున్నాను; ఏలయనగా లేనియెడల అందరును త్రోసివేయు విషయమును విస్తారముగా స్థిరపరచుట అవసరమైయుండెను. కాబట్టి మోయాబు పట్టణములు పట్టబడెననియు, కోటలు స్వాధీనపరచుకొనబడెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. మోయాబు దేశము పట్టణములచేతను కోటలచేతను కాపాడబడుచున్నదని తలంచెను గనుక అతడు వీటిని స్పష్టముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు; మరియు వారు ఇట్లు తలంచిరి: “కల్దీయులు వచ్చి దండెత్తినను, వారిని ఎదిరించు అనేక పట్టణములు ఉన్నవి; అప్పుడు ఈ అడ్డంకులను జయించుటకు వారు చాలా కాలము వెచ్చింపవలసియుండును.

అప్పుడు వారు అలసటచేత క్రుంగిపోయి తమ స్వదేశమునకు తిరిగిపోవుదురు, మనము పోగొట్టుకొనినదానిని మరల సంపాదించుకొందుము.” తమ పట్టణములను కోటలను బాగుగా దుర్గమములైనవిగా చూచినప్పుడు, మోయాబీయులు ఈ నమ్మికతోనే తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనిరి. ఈ కారణముచేత ప్రవక్త ఇప్పుడు, పట్టణములు పట్టబడెను, కోటలు స్వాధీనపరచుకొనబడెను అని చెప్పుచున్నాడు.

మోయాబీయులు అతిశయించిన మరియొక విషయము కలదు, అనగా తమకు యుద్ధపరాక్రమము కలదని; అయినను వారు సోమరితనములోను సుఖభోగములలోను మునిగియుండుటచేత ఇటీవల తమ బలమును పరీక్షించుకొనలేదు. అయితే వారు పూర్వము జ్ఞాపకము చేసికొనదగిన కార్యములు చేసియుండిరి గనుక, నేను చెప్పినట్లు, గొప్ప పరాక్రమము గలవారమను ఘనతను తమకు ఆపాదించుకొనుచు తమ శత్రువులను తృణీకరించిరి. మరొకవైపు ప్రవక్త, వారి ధైర్యము మాయమగునని ప్రకటించుచున్నాడు: ఆ దినమున మోయాబు పురుషుల హృదయము కీడులచేత అణచివేయబడిన స్త్రీ హృదయముకంటెను మెత్తనిదై, బలహీనమగును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మోయాబు పురుషులు మెత్తనివారును బలహీనులును అగుదురని అతడు చెప్పినప్పుడే అది సంపూర్ణమైన పోలికగా కనబడియుండును; అయితే అతడు ఇంకా అధికమైనదానిని వ్యక్తపరచగోరెను, అందుచేత వారు గొప్ప శ్రమలోనున్న స్త్రీలకంటెను మెత్తనివారగుదురని చేర్చెను. మరియు మనుష్యుల హృదయములను కరిగించుటయు వారి క్రూరత్వమును విరుగగొట్టుటయు దేవుని శక్తిలోనే ఉన్నదనియు, తద్వారా సింహములవంటివారు లేళ్లవంటివారుగా చేయబడుదురనియు ఈ మాటలచేత అతడు సూచించుచున్నాడు. మరియు దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా ధైర్యము ఒక ప్రత్యేకమైన వరము మాత్రమే కాదు, దేవుడు ఒకసారి ధైర్యవంతులుగా చేసినవారిని ఆయన అనుదినమును నిరంతరమును బలపరచుట కూడ అవసరము; లేనియెడల ఇతరులకంటె ధైర్యవంతులైనవారు త్వరలోనే తమ పరాక్రమమును కోల్పోవుదురు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:42

42. మోయాబు యెహోవామీద తన్ను హెచ్చించుకొనెను గనుక అది జనముగా నుండకుండ నశింపజేయబడును.

42. Et contritus est (perditus, excisus) Moab, ut non sit populus; quia adversus

Jehovam sese extulit (magnificatus est., ad verbum.)

మోయాబునకు కలుగు విపత్తు అతని గర్వమునకును నిజముగా అతని దైవద్రోహమునకును న్యాయమైన ప్రతిఫలముగా ఉండునని మనము ఇంతకుముందు గమనించినదానినే అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుని ప్రతీకారము మిక్కిలి కఠినమైనదిగా కనబడినను, అది అత్యంత న్యాయమైనదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మోయాబీయులు తమ పొరుగువారియెడల క్రూరులుగా ఉండుటయే గాక, దేవునియెడల దూషకులుగా కూడ ఉండిరి. కాబట్టి ఇక్కడ అతడు మొదట వారి క్రూరత్వమును బట్టియు, తరువాత వారు దేవునిమీద తమ్మును తాము హెచ్చించుకొనిరి గనుక వారి భక్తిహీనమైన గర్వమును బట్టియు వారిని ఖండించుచున్నాడు.

383 ఈ వచనము యొక్క అక్షరార్థమైన అనువాదము ఈ విధముగా ఉన్నది; ఆ రెండు క్రియలకు కర్త మోయాబు, ఇక్కడ అది దేశముగా తీసికొనబడినది, — 41. అది పట్టబడెను, — పట్టణములు; మరియు కోటలు, — అది స్వాధీనపరచుకొనబడెను: మరియు ఆ దినమున మోయాబు శూరుల హృదయము వేదనపడు స్త్రీ హృదయమువలె నగును. మన భాషలో అది “దాని పట్టణముల విషయమై,” “దాని కోటల విషయమై” అని యుండును. — సం.

అయితే ఇంతకుముందు గమనించిన కారణమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా మోయాబీయులు తాము దేవునికి సమానులమనిగాని ఆయనకంటె గొప్పవారమనిగాని బహిరంగముగా అతిశయించలేదు; అయితే వారు దేవుని జనులమీద తమ శిఖలను ఎత్తినప్పుడు, తన జనులకు సంరక్షకుడును తండ్రియునై యుండెదనని వాగ్దానము చేసిన దేవునియెడలనే వారు దూషకులైరి. కాబట్టి మోయాబీయులు ఈ విధముగా దేవుని సంరక్షణను వాగ్దానమును తృణీకరించిరి గనుక, వారు దేవునిమీద తమ్మును తాము హెచ్చించుకొనిరని ఇక్కడ ప్రవక్త వారిని న్యాయముగా ఖండించుచున్నాడు. మరియు భక్తులకు మనము ఏ అన్యాయమును చేయకుండునట్లు దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా వారి వ్యక్తులయందు తానే గాయపరచబడుచున్నానని దేవుడు తుదకు కనుపరచును. మరియు మనలను బాధించువారందరు దేవునిమీద యుద్ధము చేయుచున్నారనియు, మనకు హాని చేయువారందరు ఆయనయెడల దైవద్రోహముగా ప్రవర్తించుచున్నారనియు దీనినుండి సామాన్యముకాని ఆదరణ కూడ పొందవచ్చును. ఏలయనగా మోయాబీయులు ఇశ్రాయేలీయులను అపహాస్యము చేసిరి గనుకనే, వారు దేవునిమీద ఏ విధముగా అతిశయించిరో ప్రవక్త ఇంతకుముందు వివరించియున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:43-44

43. మోయాబు నివాసీ, భయమును గుంటయు ఉరియు నీమీదికి వచ్చును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

43. Terror et fovea et laqueus super to, habitator Moab, dicit Jehova.

44. భయమునుండి పారిపోవువాడు గుంటలో పడును; గుంటలోనుండి ఎక్కివచ్చువాడు ఉరిలో చిక్కుపడును; ఏలయనగా నేను దానిమీదికి, అనగా మోయాబుమీదికి, వారి దర్శనసంవత్సరమును రప్పించెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

44. Qui fugerit a facie terroris incidet in foveam; et qui ascenderit e fovea laqueo capietur; quoniam adducam super eam, super Moab, annum visitationis ipsorum, dicit Jehova.

మోయాబీయులు తప్పించుకొనుటకు అనేక మార్గములను అవలంబించినను వారు పట్టబడుదురనియు, దేవుని హస్తము అంతటను వారిని చిక్కించుకొనుననియు ఈ మాటలచేత ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. అతడు మొదట భయమును, తరువాత గుంటను, మూడవదిగా ఉరిని ప్రస్తావించుచున్నాడు; అనగా, “నీవు ఎంతగా భయపడుదువనగా భయము నిన్ను పారిపోవునట్లు బలవంతము చేయును; అయితే నీవు పారిపోవునప్పుడు మార్గములో గుంటలు ఉండును, వాటిలో నీవు పడుదువు; నీవు గుంటలోనుండి లేచినను ఉరులు నిన్ను చుట్టుకొనును, నీవు పట్టబడుదువు.” కాబట్టి ఈ పోలికలచేత మోయాబీయులమీదికి రానైయున్న దేవుని తీర్పు తప్ప మరేదియు సూచింపబడలేదని మనము చూచుచున్నాము; దానిని వారు ఏ విధముగాను తప్పించుకొనలేకపోయిరి; ఏలయనగా వారు తప్పించుకొనుటకు ఏ మార్గములును కనుగొనబడవు; భయము వారిని పారిపోవునట్లు బలవంతము చేయును, సాధారణముగా జరుగునట్లు వారి బుద్ధిని ఆలోచనను పోగొట్టును; ఈ విధముగా వారు ఇటు అటు తరుమబడుదురు, గుంటను ఎదుర్కొనకుండ ఏ స్థలమునుండియు కదలలేరు; మరియు చెప్పబడినట్లు, గుంట తరువాత ఉరి ఉండును.

దేవుడు మనుష్యులను తీర్పునకు పిలుచునప్పుడు వారు ఎన్ని ముఖస్తుతులతో తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుటకు అలవాటుపడియుందురో మనము ఎరుగుదుము గనుక, ఇదంతయు కారణము లేకుండ వ్యక్తపరచబడలేదు; ఏలయనగా వారు వెంటనే ఇటు అటు చూచి తమకు శిక్ష ఉండదని వాగ్దానము చేసికొందురు, తరువాత దేవునితో సమాధానముగా ఉన్నట్టు తేలికైన శిక్షను నిరీక్షింతురు. అయితే యెషయా చెప్పునట్లు, అవిశ్వాసులు మరణముతో నిబంధన చేసికొని పాతాళముతో ఒడంబడిక చేసికొనినట్టు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొందురు. (యెషయా 28:15.) కాబట్టి దుష్టులు దేవునికి విరోధముగా నిర్భయత్వమును నిలుపుకొందురు గనుక, పారిపోవువారిని, తమ స్వంత యుక్తిచేత తప్పించుకొనగలమని తలంచునట్లు కనబడువారిని పట్టుకొనుటకు ఆయన హస్తములో అనేక మార్గములు ఉన్నవని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; అందుచేత అతడు, భయమునుండి, అనగా ప్రస్తుత అపాయమునుండి, పారిపోవువాడు గుంటలో పడును అని చెప్పెను; అనగా మోయాబీయులు ఇప్పుడు తాము సురక్షితులమని తలంచునప్పుడు, వారు క్రొత్త అపాయములను ఎదుర్కొందురు, క్రొత్త మరణములు వారిని చుట్టుకొనును.

384 ఈ మాటలలో, భయము, గుంట, ఉరి — పెఖద్, పెఖెత్, పెఖ్ — అను వాటిలో ఆశ్చర్యకరమైన అనుప్రాసము కలదు. — సం.

అయితే వచనాంతమున చేర్చబడినదానిని మనము గమనింపవలెను, ఏలయనగా నేను మోయాబుమీదికి వారి దర్శనసంవత్సరమును రప్పించెదను. దీర్ఘమైన ఆలస్యమును బట్టి భక్తులు సొమ్మసిల్లకుండునట్లు ఇక్కడ దేవుడు వారి మనస్సులను ఆదుకొనుచున్నాడు. కాబట్టి మోయాబీయుల విషయములో దేవుడు కాలమును పొడిగించుచుండగా విశ్వాసులు విసుగుచేత అలసిపోయియుండవచ్చును గనుక, “వారి దర్శనసంవత్సరము తుదకు వచ్చును” అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు, ఈ విధమైన మాటచేత దేవుడు, తాను కొంతకాలము విషయములను దాటిపోయి వాటిని చూచిచూడనట్టు ఉండినను, తుదకు తాను లోకమునకు న్యాయాధిపతినని కనుపరచుకొందునని సూచించుచున్నాడు. దేవుడు ఎల్లప్పుడు త్వరపడి కార్యము చేయవలెనని మనము కోరుదుము; అందుచేత ఆయన మనలను ఓర్పుకలిగియుండుడని హెచ్చరించునప్పుడు, మన భావములన్నియు తిరుగుబాటు చేయును. కాలముల యుక్తత ఆయన చిత్తముచేతనే నిర్ణయింపబడుచున్నదని మనము ఆలోచింపము గనుకనే ఇది జరుగుచున్నది. అందుచేత ఆయన ఇప్పుడు దర్శనసంవత్సరమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; “నా జనులు దుష్టులచేత క్రూరముగా అణచివేయబడుచుండగా, నేను కొంతకాలము మానవ వ్యవహారములను లక్ష్యపెట్టనట్టును నా స్వంతవారిని నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నట్టును కనబడవచ్చును; అయితే దర్శనకాలము వచ్చును” అని ఆయన చెప్పినట్టున్నది. ఏలయనగా ఈ “దర్శనము” అను మాటచేత, నిర్ణయింపబడినవియు నిశ్చయమైనవియునైన మార్పులు, లేక సామాన్యముగా చెప్పునట్లు, పరివర్తనలు ఉన్నవని దేవుని భావము. కాబట్టి తాను మోయాబీయులమీదికి దర్శనమును రప్పించెదనని ఆయన చెప్పునప్పుడు దేవుని ఉద్దేశ్యమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:45

45. పారిపోయినవారు బలాత్కారమునుబట్టి హెష్బోను నీడక్రింద నిలిచిరి; అయితే హెష్బోనులోనుండి అగ్నియు సీహోను మధ్యనుండి జ్వాలయు బయలువెడలి మోయాబు మూలను అల్లరిచేయువారి నడినెత్తిని మ్రింగివేయును.

45. In umbra Hesbon steterunt a fortitudine (aut, violentia) fugientes; quia ignis egressus est ex Hesbon, et flamma e medio Sion, et vorabit angulum Moab, et extremitatem et verticem filiorum tumultus.

మోయాబీయులు తమ అత్యంత బలమైన పట్టణములైన హెష్బోనును సీహోనును ఆశ్రయించుట వ్యర్థమగునని గత వచనములో చెప్పబడినదానిని అతడు స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా అక్కడినుండి ఒక జ్వాల బయలువెడలి దేశమంతటిని దహించివేయును. కాబట్టి దేవుడు మోయాబీయుల వ్యర్థమైన నమ్మికలన్నిటిని తీసివేసెననియు, ఆయన ఒకసారి తీర్పునకు లేచినప్పుడు ఏ రక్షణదుర్గములును ఆయన శక్తికి ఎదురుగా నిలువలేవని చూపెననియు మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము.

పారిపోవువారు హెష్బోను నీడక్రింద నిలుతురు, ఆ పట్టణములోను ఇతర పట్టణములలోను సురక్షితమైన ఆశ్రయము ఉండునని తలంచుచు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే {,}כיki అను అవ్యయము ఇక్కడ కారణార్థకముగా కాక, నిశ్చయార్థకముగా, లేక విరోధార్థకముగా కూడ ఉన్నట్టు నాకు తోచుచున్నది; అయితే, లేక నిశ్చయముగా హెష్బోనులోనుండి అగ్నియు సీహోనులోనుండి జ్వాలయు బయలువెడలినవి. ప్రవక్త ఈ మాటలను మోషేనుండి తీసికొనెనని నేను సందేహింపను; ఏలయనగా హెష్బోనులోనుండి అగ్ని బయలువెడలెనని అతడు సంఖ్యాకాండము 21:28 లో చెప్పుచున్నాడు; అక్కడ ఆ మాట ఒక పురాతన సామెతగా ఇవ్వబడినది. ఆ పట్టణము పట్టబడినప్పుడు శత్రువులు దానిమీద విజయోత్సవము చేసిరనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా మోషే పలికిన ఆ గీతమంతయు వ్యంగ్యమైనది; అగ్ని బయలువెడలెనని చెప్పుటలో అతడు వారి ఆలోచనలను సూచించెను, ఏలయనగా ఆ పట్టణము శత్రువులకు ఎదురుగా తగినంత బలమైనదని వారు తలంచిరి. ఇప్పుడు హెష్బోనును గూర్చి పూర్వము చెప్పబడినది మరల నెరవేరుననియు, అది ఒక విధముగా అగ్నికి ఆరంభముగా ఉండుననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

385 “బలము” అను మాట ఇక్కడ విడువబడినది. కాల్విన్ అనువాదము, “బలమునుండి,” లేక బలాత్కారమునుండి, అనగా తమ శత్రువుల బలాత్కారమునుండి, “పారిపోయినవారు హెష్బోను నీడక్రింద నిలిచిరి” అని యున్నది. కొందరు దానిని “నిలిచిరి” అను మాటతో జతపరచుదురు, పారిపోయినవారు “బలము కొరకు నిలిచిరి,” లేక “బలము లేకుండ” నిలిచిరి అని; ఇది బహుశ మేలైనది: వారు హెష్బోను నీడక్రింద లేక సంరక్షణక్రింద నిలిచిరి గాని ఏ సహాయమును పొందలేదు; అట్లుండుటకు బదులుగా, హెష్బోనులోనుండి అగ్ని, అనగా ఇంతకుముందు తరచుగా ప్రస్తావింపబడిన “దోచుకొనువాడు,” లేక నాశనకారుడు, బయలువెడలును. అప్పుడు {{כי దాని సాధారణ అర్థమైన “ఏలయనగా” అనుదానిని కలిగియుండును; పారిపోయినవారు హెష్బోను సంరక్షణక్రింద బలము లేక సహాయము లేకుండ ఎందుకు నిలిచిరో అను కారణమును అది ఇచ్చుచున్నది. — సం.

కాబట్టి నా తలంపు ప్రకారము భావమిది: హెష్బోను పట్టణము యొక్కయు సీహోను పట్టణము యొక్కయు సంరక్షణక్రింద తమకు నెమ్మదియైన ఆహ్లాదకరమైన నీడ ఉండునని మోయాబీయులు నిజముగా తలంచిరి; అయితే జరుగవలసినదేమి? ఈ రెండు పట్టణములే ఒక విధముగా అగ్నికి ఆరంభములగును. ఎట్లు, లేక ఏ విధముగా? కల్దీయులకు కోపము పుట్టించిన ఆలోచనలు అక్కడనే చేయబడినవనుట సంభావ్యము గనుక. ఐశ్వర్యమును అధికారమును మనుష్యులలో ఎల్లప్పుడు అహంకారమును తప్పుడు నమ్మికను పుట్టించునని మనము నిజముగా ఎరుగుదుము; ఏలయనగా గ్రామములలోను చిన్న పట్టణములలోను యుద్ధములు పన్నబడవు; అయితే గొప్ప పట్టణములు కట్టెలను పోగుచేసి అగ్నిని రగిలించును; తరువాత ఆ అగ్ని వ్యాపించి దేశమంతటను ప్రాకును.

కాబట్టి హెష్బోనులోనుండి అగ్ని బయలువెడలెనని, అది జనుల నిరీక్షణకు విరుద్ధముగా కూడ జరిగెనని, మన ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు అతని భావమిదియే; ఏలయనగా అన్నియు నాశనమునకు పోయినను ఆ పట్టణములో తమకు ఇంకను క్షేమము ఉండునని వారు తలంచిరి: హెష్బోను పట్టణములోనుండి అగ్నియు సీహోను మధ్యనుండి జ్వాలయు బయలువెడలును, అది మోయాబు మూలను దాని అంచులన్నిటిని దహించివేయును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}קרקרkadkad అను మాటచేత అతడు అన్ని భాగములను సూచించుచున్నాడు. అంచు అనునది మరియొక చోట ఒక భాగమునకు తీసికొనబడుచున్నది; అయితే అగ్ని అన్ని భాగములకు లేక చివరి మూలలకు కేవలము వాటిని తేలికగా తాకునంతమట్టుకే వచ్చునని అతని భావము కాదు; దేశమంతయు ఈ అగ్నిచేత దహింపబడుననియు, ఈ విధముగా అది దాని చివరి అంచులవరకు వ్యాపించుననియు అతడు సూచించుచున్నాడు.

అయితే నేను ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు, ప్రవక్త మోషే ప్రస్తావించిన ఆ పురాతన సామెతను సూచించుచున్నాడు. (సంఖ్యాకాండము 21:27, 28.) మరియు హెష్బోనును సీహోనును అప్పుడు ఆ జనము స్వాధీనములో ఉండెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా వారు ఇశ్రాయేలీయులనుండి అనేక పట్టణములను తీసికొనిరి, ఈ విధముగా ఇశ్రాయేలీయులు ఇరుకైన సరిహద్దులలోనికి కుదింపబడిరి. తుదకు ఇశ్రాయేలు రాజ్యము కూలద్రోయబడిన తరువాత యూదా గోత్రము మాత్రమే మిగిలియుండెను.

వారు కల్దీయ దేశమునకు తరుమబడినప్పుడు, ఎవరికిని చెందనిదానిని తమ స్వంతము చేసికొనుట మోయాబీయులకు సులభమైన పని. అంతేగాక, వారు కల్దీయులకు సహాయము చేసి ఆ దీనజనమును అప్పగించి, ఈ విధముగా తమ సహోదరులయెడల విశ్వాసఘాతుకముగా ప్రవర్తించిరి గనుక, వారికి ఒక బహుమానము ఇయ్యబడెను. అయితే తుదకు వారే బబులోను సామ్రాజ్యము యొక్క శక్తికి భయపడినప్పుడు, వారు తమ మనస్సులను మార్చుకొనసాగి, కల్దీయులు ఇంకను ముందుకు సాగకుండ అడ్డగించుటకు ప్రయత్నించిరి. కాబట్టి అప్పుడు ఒక యుద్ధము ఆలోచింపబడెను, దానికి సందర్భము ఇయ్యబడెను. కాబట్టి అతడు హెష్బోనును సీహోనును ముఖ్య పట్టణములుగా పేర్కొనుచున్నాడు; మరియు సీహోను అక్కడ పరిపాలించిన ఒక రాజునుండి తన పేరును పొందెననుటలో సందేహము లేదు. ఏలయనగా ఈ పేరుగల రాజు ఒకడుండెనని మనము ఎరుగుదుము; అయితే అతడు ఇక్కడ ఒక స్థలమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు గనుక, ఆ రాజును జ్ఞాపకము చేసికొనుటకై అతని పేరు ఆ పట్టణమునకు పెట్టబడెననుట సంభావ్యము.

386 చాలామంది ఈ అగ్నికి వేరొక వివరణను ఇచ్చుదురు, అనగా అది మోయాబుమీదికి రానైయుండిన “దోచుకొనువానిని” సూచించెనని. అగ్నికి తరచుగా ఈ అర్థము కలదనుట స్పష్టము. న్యాయాధిపతులు 9:20 చూడుడి. — సం.

387 చివరి భాగము స్పష్టముగా సంఖ్యాకాండము 24:17 నుండి తీసికొనబడిన ఉదాహరణము: అది అక్షరశః ఒకటే కాదు గాని భావము ఒకటే. ఇక్కడ “మూలలు” అని కాక “మూల” అని యున్నది, సంఖ్యాకాండములో ఉన్నట్లు కాదు; మరియు అక్కడి మాట {,{קרקר, ఇక్కడ ఉన్నట్లు {}קדקד కాదు; అయితే కొన్ని ప్రతులలో మాత్రము ఇక్కడ మొదటి మాటయే కలదు. అట్లయితే ఆ వాక్యభాగము ఈ విధముగా చదువబడును, — అది మోయాబు మూలను మ్రింగివేయును, అల్లరి యొక్క కుమారులను (లేక పిల్లలను) నాశనము చేయును. సంఖ్యాకాండములోని {}שת బహుశ ,{}שאת కు బదులుగా ఉన్నది; దాని అర్థము ఇక్కడ వాడబడిన మాట అర్థమే, అది అదే ధాతువునుండి వచ్చినది, మరియు “అల్లరి” అని సరిగా అనువదింపబడినది. ఈ వాక్యభాగము సెప్టువజింట్‌లో విడువబడినది; వల్గేట్ ,{`` }קדקד అను మాటను “verticem,” అనగా తల యొక్క నడినెత్తి లేక శిఖరము అని అనువదించుచున్నది; అయితే సిరియాక్ మరియు తర్గుము రూపకాలంకారమును విడిచిపెట్టి దానిని “అధిపతులు” లేక ప్రధానులు అని అనువదించుచున్నవి. — సం.

తుదకు ఈ అగ్నియు జ్వాలయు సావోను యొక్క, లేక అల్లరి యొక్క, కుమారుల నడినెత్తిని మ్రింగివేయునని అతడు చేర్చుచున్నాడు. అయితే మోయాబీయులు ఇంతకుముందు గొప్ప అల్లరి చేసి తమ పొరుగువారిచేత భయపడబడిరి గనుక అతడు వారిని అల్లరిచేయువారని పిలుచుచున్నాడు. కాబట్టి వారి పొరుగువారందరు ఒక విధముగా వారి స్వరముచేతనే భయపెట్టబడిరి గనుక, కలిగిన ఫలితమును బట్టి అతడు వారిని అల్లరి యొక్క కుమారులని, లేక అల్లరిచేయు మనుష్యులని పిలుచుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

యిర్మీయా 48:46

46. మోయాబూ, నీకు శ్రమ! కెమోషు జనులు నశించుచున్నారు; నీ కుమారులు చెరపట్టబడిరి, నీ కుమార్తెలు చెరలోనికి పోయిరి.

46. Vae tibi Moab! periit populus Chamos, quia tracti sunt (vel, rapti) filii tui in captivitatem, et filiae tuae in exilium.

ఇక్కడ ప్రవక్త తన ప్రవచనము యొక్క అంతమునకు వచ్చుచుండగా, హఠాత్తుగా, నీకు శ్రమ! అని కేకవేయుచున్నాడు; దేవుని ప్రతీకారము యొక్క తీవ్రతను వ్యక్తపరచుటకు తనకు మాటలు చాలలేదని అతడు చెప్పినట్టున్నది. కాబట్టి అతడు ఆ జనము యొక్క దుర్దశలను విస్తారముగా వర్ణించియుండినదానికంటె ఈ ఒక్క మాటలోనే ఎక్కువ బలము కలదు. తరువాత అతడు, కెమోషు జనులు నశించిరి అని చేర్చుచున్నాడు. మోయాబీయులు తమ విగ్రహమైన కెమోషునందు వ్యర్థముగా నమ్మిక యుంచిరని ప్రవక్త మరల సూచించుచున్నాడు; సామాన్యముగా చెప్పునట్లు సంరక్షకదేవుడైన తమ దేవునివలన తమకు నిశ్చయమైన క్షేమము కలుగునని వారు తలంచిరి. అయితే వారును వారి విగ్రహమును కలిసి నశింతురు గనుక, వారి మూఢభక్తి వారికి ఏమియు ప్రయోజనకారి కాదని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

మరొకవైపు అద్వితీయ సత్యదేవుని శక్తిని ఘనపరచుటకై అతడు ఈ కల్పితదేవునిమీద విజయోత్సవము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు దేవునికిని మోయాబీయులు పూజించిన కెమోషునకును మధ్య ఇక్కడ ఒక అంతర్లీనమైన వ్యత్యాసము కలదు.

తరువాత అతడు, నీ కుమారులును నీ కుమార్తెలును చెరలోనికి కొనిపోబడుదురు అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నట్టు కనబడుటలేదు; ఏలయనగా మోయాబీయులమీదికి నాశనము లేక వినాశనము వచ్చుచున్నదని అతడు ఇంతకుముందు చెప్పెను; అయితే ఇప్పుడు అతడు ఆ శిక్షను తగ్గించి కేవలము ప్రవాసమును గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు. అయితే చెర ఒక జనము యొక్క నామమును రూపుమాపును గనుక అది మరణమువంటిదై యున్నందున, అతడు సరిగాను తగినట్లును మాటలాడుచున్నాడు. మరియు చివరి వచనములో తరువాత వచ్చుదానిని బట్టి, దేవుడు మోయాబీయులమీద కొంతకాలము తన ప్రతీకారమును ఈ విధముగా నెరవేర్చెను గాని, భవిష్యత్తును గూర్చి వారికి కొంత నిరీక్షణను విడిచిపెట్టెనని మనము గమనింపవలెను, —

యిర్మీయా 48:47

47. అయితే అంత్యదినములలో నేను మోయాబీయులను చెరలోనుండి మరల రప్పించెదను; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

మోయాబును గూర్చిన తీర్పు ఇంతవరకే.

47. Et reducam captivitatem Moab in fine dierum (hoc est, post longum tempus,) dicit Jehova. Hactenus judicium Moab.

ఇక్కడ, మనము చూచుచున్నట్లు, మోయాబీయులు పూర్తిగా నశింపకుండునట్లు దేవుడు తన కనికరమునకు చోటిచ్చుచున్నాడు. అదే సమయమున, విరుద్ధములుగా కనబడు విషయములు ఒకదానితో ఒకటి పొసగుచున్నవి, అనగా మోయాబు జనమునకు నాశనము సమీపించెను, అయినను కొందరు సజీవులుగా మిగిలియుందురు, వారు తరువాత ఆ జనము యొక్క నామమును మరల నూతనపరచుదురు; ఏలయనగా మోయాబీయులను వారి పూర్వస్థితికి మరల తెచ్చుట దేవుని సంకల్పమైయుండెను. నేను చెప్పినట్లు, ఈ విషయములు పొసగనివిగా కనబడును, అయినను వాటిని సులభముగా సమన్వయపరచవచ్చును; ఏలయనగా మృతులైనవారు నిరీక్షణ లేనివారుగా ఉండకుండునట్లు మోయాబీయులను నాశనము చేయుటయే దేవుని చిత్తమైయుండెను; మరియు సజీవులుగా మిగిలినవారు బ్రదుకువారిలో ఎంచబడలేదు, ప్రవాసములో వారు మృతులవలె ఉండిరి. భక్తులు బబులోనునకు తరుమబడినప్పుడు కూడ దేవుడు వారిని ఎల్లప్పుడు నిరీక్షణతో ఆదుకొనెను; అయితే మోయాబీయుల విషయములో, సజీవులకును మృతులకును ఏ నిరీక్షణయు లేకుండెను. అట్లయితే ఈ వాగ్దానము ఎందుకు ఇయ్యబడెను? మోయాబీయుల నిమిత్తము కాదు; దేవుడు తుదకు తమయెడల కటాక్షము చూపునని యూదులు నిశ్చయత కలిగియుండుటకే; ఆయన మోయాబీయులకు, ఆ విధముగా చెప్పవలెనంటే, యాదృచ్ఛికముగా వలె క్షమాపణను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, ఈ విధముగా బహిరంగముగా ప్రకటింపకయే వారివైపు తన చేతిని చాపుచున్నాడు; అయితే ఈ కనికరముద్వారా ఇశ్రాయేలీయులకు తన తండ్రివంటి కృపను రుచిచూపించవలెనను ఉద్దేశ్యముతోనే. మిగిలినదానిని మనము రేపటి ఉపన్యాసమునకు ఉంచుకొనవలెను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు దత్తత చేసికొనిన అబ్రాహాము పిల్లలు దీనినుండి విమోచన నిరీక్షణను పొందునట్లు, నీకు పూర్తిగా దూరస్థులైయుండిన పరదేశులకు నీ కనికరమును విస్తరింపజేయుటకు పూర్వము నీకు ఇష్టమైనట్లే, — భక్తిహీనులయెడలను అయోగ్యులయెడలను కనుపరచబడిన నీ మంచితనము యొక్క అనేక నిదర్శనములమీద ఈ దినమున మేమును మా దృష్టిని నిలిపి, వాటిని మా స్వంత మేలునకు అన్వయించుకొనునట్లును, మేము ఎంత దీనస్థితిలో ఉన్నను, నీవు మమ్మును నీ స్వకీయ జనముగా ఏర్పరచుకొనుటకు దయచూపి, మా ప్రభువైన క్రీస్తుయేసునందు ఎల్లప్పుడు మా దేవుడును తండ్రియునై యుండెదనని వాగ్దానము చేసియున్నావు గనుక, నీవు మాయెడల ఎల్లప్పుడు కటాక్షము చూపుదువని ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నూట డెబ్బది మూడవ ఉపన్యాసము

మోయాబు పునరుద్ధరణను గూర్చి ప్రవక్త చెప్పినదానిని వివరించుట మన గత ఉపన్యాసములో ఆరంభించితిమి; మరియు అయోగ్యులకు కనికరము యొక్క కొంత నిరీక్షణ ఇక్కడ విడువబడినదని మనము చెప్పితిమి. ఏలయనగా వారు నానావిధములుగా దేవుని ఉగ్రతను రేపినను, ఆయన వారిని పూర్తిగా నాశనము చేయుటకు ఇష్టపడలేదు; మరియు లోకవిమోచకుడైన క్రీస్తు కూడ ఆ జనమునుండి తన వంశోత్పత్తిని పొందెను. కాబట్టి అత్యంత శిక్షకు పాత్రమైనను ఆ జనమును ఆయన పూర్తిగా తుడిచివేయలేదు అను దేవుని కటాక్షము యొక్క జ్ఞాపకార్థమైన ఉదాహరణము ఇక్కడ మనకు కలదు.

మరియు ప్రవక్త మోయాబీయులకు కటాక్షమును వాగ్దానము చేయుట ఒక విధముగా యాదృచ్ఛికమైనదని మనము చెప్పితిమి; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు జనులు అప్పుడు ఇతర జనములనుండి ప్రత్యేకింపబడిన జనముగా ఉండిరని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి అన్యజనులకు కొన్ని బిందువులు చేరినప్పుడు, అది ఒక విధముగా ఆకస్మికమైనదగునట్లు దేవుడు తన కటాక్షమును ఏర్పాటుచేసెను. ఏలయనగా పిల్లల రొట్టె కుక్కలకు వేయుట యుక్తము కాదని క్రీస్తు కూడ చెప్పినట్లు, తన స్వంత పిల్లల కొరకు నియమించిన రొట్టెను విచక్షణ లేకుండ అందరికి వేయుట ఆయన చిత్తము కాదు. (మత్తయి 15:26.) అయినను దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన జనమునకు రక్షణవాగ్దానములను నిర్దేశించినప్పుడు, అన్యజనులను పూర్తిగా మినహాయింపకుండునట్లు వాటిని నిర్దేశించుటద్వారా, పరదేశ జనములయెడల తన కనికరము యొక్క కొన్ని పూర్వసూచనలను చూపవలెనని ఉద్దేశించెను; దీనికి ఉదాహరణము ఇక్కడ మోయాబీయులలో మనకు కలదు. అమ్మోనీయుల విషయములో కూడ ఇదే మనము ఇకమీదట చూచెదము. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది, —