విలాపవాక్యములు 1

విలాపవాక్యములు 1

విలాపవాక్యములు

మొదటి ఉపన్యాసము

విలాపవాక్యములు 1:1

1. జనముతో నిండియుండిన పట్టణము ఎట్లు ఒంటరిగా కూర్చుండెను! అది విధవరాలివంటిదాయెను! జనములలో గొప్పదైయుండినది, సంస్థానములలో రాణియైయుండినది, ఎట్లు కప్పము చెల్లించునదాయెను!

1. Quomodo sedet solitaria civitas, quae abundavit populo! facta est tanquam vidua, quae magna fuit in gentibus! Quae dominataest in provinciis, redacta est ad tributum!

ఆశ్చర్యమును వ్యక్తపరచుట ద్వారా తప్ప ప్రవక్త ఆ ఆపద యొక్క ఘోరత్వమును తగినంతగా వర్ణింపలేకపోయెను. కాబట్టి క్రొత్తదియు ఊహింపనిదియునైన దేనినో చూచి విస్మయముతో నిండిపోయినవాని పాత్రను అతడు ధరించుచున్నాడు. నిజముగా అది నమ్మశక్యము కాని సంగతియే; ఏలయనగా అది దేవుడు నివసించుటకు ఏర్పరచుకొనిన స్థలమైయుండెను గనుకను, యెరూషలేము పట్టణము దేవుని రాజసింహాసనము మాత్రమే గాక ఒక విధముగా భూమిమీద ఆయన పరిశుద్ధస్థలమైయుండెను గనుకను, ఆ పట్టణము సమస్త అపాయమునుండి మినహాయింపబడినదని తలంచబడియుండవచ్చును. "ఇది నిత్యము నాకు విశ్రమస్థానము, ఇక్కడ నేను నివసించెదను" (కీర్తనలు 132:14) అని చెప్పబడియుండెను గనుక, దేవుడు ఆ పట్టణమును మేఘములకు పైగా లేపి, భూసంబంధమైన సమస్త మార్పులనుండి దానిని విముక్తము చేసినట్లు కనబడెను. లోకములో స్థిరమైనదియు నిశ్చయమైనదియు ఏదియు లేదనియు, మహా గొప్ప సామ్రాజ్యములు సహితము శూన్యమైపోయెననియు మనము ఎరుగుదుము; అయితే యెరూషలేము యొక్క స్థితి మానవ సంరక్షణమీదను, దాని ఆధిపత్యపు విస్తీర్ణముమీదను, జనసమృద్ధిమీదను, మరి యే ఇతర రక్షణ సాధనములమీదను ఆధారపడియుండలేదు; అది పరలోక నిర్ణయముచేత, ఏ మార్పునకును లోనుకాని దేవుని వాగ్దానముచేత స్థాపింపబడియుండెను. కాబట్టి ఆ పట్టణము ఏమియు మిగులకుండ దాని పునాదులతో పెల్లగింపబడి కూలిపోయినప్పుడు, దేవాలయము అవమానకరముగా కొల్లగొట్టబడి తరువాత శత్రువులచేత కాల్చివేయబడినప్పుడు, ఇంకను రాజు చెరలోనికి తరుమబడి అతని కన్నులయెదుటనే అతని కుమారులు చంపబడినప్పుడు, అధిపతులును చంపబడినప్పుడు, జనులు అక్కడక్కడ చెదరగొట్టబడి సమస్త నిందకును అవమానమునకును గురియైనప్పుడు, అది భయంకరమైనదియు విపరీతమైనదియునైన సంగతి కాదా?

కాబట్టి ప్రవక్త, ఎట్లు! అని కేకవేయుట నిర్హేతుకము కాదు; ఏలయనగా అట్టి సంగతి సంభవించునని ఎవరును ఎన్నడును తలంచియుండలేదు; మరియు అది జరిగిన తరువాత, శాంతమైన మనస్సుతో ఎవడును అట్టి దృశ్యమును చూడలేకపోయెను; ఏలయనగా లెక్కలేనన్ని శోధనలు వారి మనస్సులలోనికి వచ్చియుండవలెను; విశేషముగా ఈ తలంపు అందరి విశ్వాసమును కలవరపరచియుండవలెను — "దేవుని ఉద్దేశ్యమేమి? ఈ పట్టణము నిత్యము నిలుచునని ఆయన వాగ్దానము చేసియుండగా ఇదేమి? ఇప్పుడు పట్టణము యొక్క ఆనవాలైనను లేదు, భవిష్యత్తులో పునరుద్ధరణ నిరీక్షణయు లేదు." కాబట్టి ఇంత దుఃఖకరమైన ఈ దృశ్యము భక్తిగల మనస్సులను కలవరపరచుట మాత్రమే గాక, వాటిని తలక్రిందులుచేసి నిరాశ యొక్క అగాధములలో ముంచివేయగలదు గనుక, ప్రవక్త, ఎట్లు! అని కేకవేసి, తరువాత, జనముతో నిండియుండిన పట్టణము ఎట్లు ఒంటరిగా కూర్చుండెను! అని చెప్పుచున్నాడు.

ఇక్కడ అతడు ఒక పోలికచేత ఆ సంగతి యొక్క అవమానమును ఘనపరచి చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒకవైపున ఆపదకు ముందు యెరూషలేము యొక్క వర్ధిల్లుచుండిన స్థితిని ప్రస్తావించుచున్నాడు, మరియొకవైపున ఆ స్థలము ఒక విధముగా చీకటిగా మార్చబడినదని చూపుచున్నాడు. నేను చెప్పినట్లు, ఈ మార్పు సూర్యుడు ఆకాశమునుండి పడిపోయినట్లుండెను; ఏలయనగా యెరూషలేమునకు భూమిమీద ఉండిన స్థిరత్వముకంటె సూర్యునికి ఆకాశములో ఎక్కువ స్థిరమైన నిలుకడ లేదు, ఏలయనగా దాని సంరక్షణ దేవుని నిత్యసత్యముతో జతపరచబడియుండెను. కాబట్టి ఈ పట్టణము విస్తారమైన జనము కలిగియుండెను గాని ఇప్పుడు ఒంటరిగా కూర్చుండియున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కూర్చుండుట అను క్రియ హెబ్రీలో మంచి అర్థమందును చెడ్డ అర్థమందును తీసికొనబడును. రాజులు తమ సింహాసనములమీద కూర్చుందురని చెప్పబడును; అయితే మనము ఇదివరకు అనేక స్థలములలో చూచినట్లు, కూర్చుండుట కొన్నిసార్లు సాష్టాంగముగా పడియుండుట అని అర్థమిచ్చును. కాబట్టి యెరూషలేము ఇంతకుముందు అసంఖ్యాకమైన జనమును కలిగియుండినను, ఇప్పుడు పాడై విడువబడినది గనుక ఒంటరిగా పడియున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

అతడు, ఎట్లు ఆయెను, ఇత్యాది అని కలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఎట్లు, {,}אכהaike, అను మాట మరల చెప్పబడి రెండు వాక్యభాగములకును అన్వయింపవలెను. కాబట్టి, జనములలో గొప్పదైయుండినది విధవరాలివలె ఎట్లాయెను! యెరూషలేము పౌరులతో నిండియుండుట మాత్రమే గాక అనేక జనములమీద తన అధికారమును విస్తరింపజేసియుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దావీదు సొలొమోనుల కాలములో పొరుగున ఉండిన అనేక జనములు దానికి కప్పము చెల్లించుచుండెనని అందరికిని తెలిసినదే. తరువాత వచ్చునదియు అదే ఉద్దేశ్యముతో ఉన్నది, సంస్థానములలో ఏలుచుండినది కప్పము చెల్లించునదాయెను! అనగా పన్నునకు లోబడినదాయెను. ఈ మాట ద్వితీయోపదేశకాండము 28 నుండి తీసికొనబడినది; ఏలయనగా మనము త్వరలోనే మరల చూడబోవునట్లు, ప్రవక్తలు ప్రధాన బోధకుడును ప్రవక్తయునైన మోషేనుండి మాటలను స్వేచ్ఛగా తీసికొనుట వాడుక.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. యెరూషలేము పట్టణ నాశనమునుగూర్చి అతడు ఆశ్చర్యపడి, మనుష్యుల మనస్సులను కలవరపరచుట మాత్రమే గాక ఒక విధముగా వారిని దిగ్భ్రాంతిపరచిన ఒక విపరీతమైన సంగతిగా దానిని ఎంచెను. ఈ విధముగా మాటలాడుటచేత అతడు మానవ బలహీనతలో కొంత చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇంత దుఃఖకరమైన దృశ్యమును చూచి విస్మయముచేత పట్టబడనివారు సమస్త స్పర్శజ్ఞానమును లేనివారై యుండవలెను. కాబట్టి ప్రవక్త తన స్వంత భావములనుబట్టి మాత్రమే గాక ఇతరులందరి భావములనుబట్టియు మాటలాడెను; అందరి పక్షమున ఉన్నట్లు ఆ ఆపదనుగూర్చి అతడు విలపించెను. అయితే ఈ విస్మయమునకు అతడు ఇకమీదట ఒక ఔషధమును ప్రయోగించును. ఏలయనగా మనము ఈ విధముగా కీడులను అతిశయించి చెప్పునప్పుడు, అదే సమయములో మన దుఃఖమును తీక్ష్ణపరచుకొందుము; ఆ విధముగా చివరకు మనము నిరాశలో మునిగిపోవుట సంభవించును; నిరాశ ఆగ్రహమును రగిలించును, అందువలన మనుష్యులు దేవునికి విరోధముగా కేకలు వేయుదురు. అయితే ప్రవక్త దుఃఖించినను, ఆశ్చర్యపడినను, తన దుఃఖమునకు లొంగిపోలేదు, తన విస్మయమును పెంచుకొనలేదు; మనము చూడబోవునట్లు, తన భావముల అతిరేకము తన్ను తగిన హద్దులు దాటించకుండునట్లు అతడు తన్ను తాను అణచుకొనెను. తరువాత ఇట్లున్నది, —

483 ఈ మాట ప్రాచీన అనువాదములలోను, బ్లేనీ హెండర్సన్‌లచేతను మరల చెప్పబడలేదు. {,{איכהఅను మాటకు సరియైన అర్థము, "ఎక్కడనుండి ఈలాగు?" దానిని "ఇదేమి?" అని అనువదింపవచ్చును; అప్పుడు ఈ భాగము మరింత బలముగా ఉండును, — 1. ఇదేమి? జనముతో నిండియుండిన పట్టణము ఒంటరిగా కూర్చుండియున్నది! జనములలో గొప్పదైయుండినది విధవరాలివలె ఉన్నది! సంస్థానములలో రాణి కప్పము చెల్లించుచున్నది! 2. ఏడ్చుచు ఆమె రాత్రివేళ ఏడ్చుచున్నది, ఆమె కన్నీరు ఆమె చెక్కిలిమీద నున్నది! ఆమె ప్రియులందరిలో ఆమెకు ఓదార్చువాడు లేడు! ఆమె స్నేహితులందరు ఆమెను వంచించిరి, వారు ఆమెకు శత్రువులైరి! ప్రవక్తకు ఆశ్చర్యము కలిగించిన వివిధ సంగతులు ఇవే. — సం.

విలాపవాక్యములు 1:2

2. రాత్రివేళ అది బహుగా ఏడ్చుచున్నది, దాని కన్నీళ్లు దాని చెక్కిళ్లమీద నున్నవి; దాని ప్రియులందరిలో దానిని ఓదార్చువాడొకడును లేడు; దాని స్నేహితులందరు దానిని వంచించిరి, వారు దానికి శత్రువులైరి.

2. Plorando ploravit noctu, et lachrymae ejus super genas ejus, non est ei consolator ex omnibus amicis ejus, et omnes socii ejus Perfide egerunt cum ea, fuerunt illi inimici.

యిర్మీయా అదే విషయమును ఇంకను కొనసాగించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఇంత చేదైనవియు దుఃఖకరమైనవియునైన సంగతులనుగూర్చి అతడు సంక్షేపముగా కొద్ది మాటలలో చెప్పలేకపోయెను; మరియు తన స్వదేశ నాశనమును అతడు లోతుగా అనుభవించినట్లు కనబడుచున్నది. మనము ఎవరి దుఃఖమును ఉపశమింపజేయగోరుదుమో వారి హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవలెనని కోరినప్పుడు, మనము వారితో సహానుభూతి చెందుచున్నామని వారు గ్రహించుట అవసరము. ఏలయనగా ఒకడు మరియొకనికంటె బలవంతుడై ఆ మరియొకని దుఃఖమును తగ్గింపజూచునప్పుడు, అతడు చెప్పునది కనికరములేని క్రూరత్వమునుండి పుట్టినట్లు కనబడినయెడల, అతడు నిర్లక్ష్యము చేయబడును. కాబట్టి యిర్మీయా తిరస్కారభావముతో మాటలాడినట్లుండినయెడల, తన బోధవలన ఏ ఫలమునైనను అతడు నిరీక్షింపలేకపోయియుండును; ఏలయనగా అతడు సమస్త మానవ భావములును లేనివాడని యూదులు తలంచియుందురు. కాబట్టి అతడు జనులలో ఒకనివలె పట్టణము యొక్క ఆపదనుగూర్చి విలపించుటకు కారణమిదే. అయినను తాను వివరించిన వృత్తాంతములో అతడు ఏ మాత్రమును కపటముగా ప్రవర్తింపలేదు; అయితే దేవుని సేవకులు యథార్థముగా మాటలాడునప్పుడు సహితము వివేకమును మరువరని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ఈ విషయములో ప్రయోజనకరమైనదానిని వారు లక్ష్యపెట్టుదురు; మరియు వారి బోధ వినువారిమీద ప్రభావము కలుగజేయునట్లు ఒక విధముగా క్రమపరచబడవలెను.

కాబట్టి యెరూషలేము యొక్క ఏడ్పు ఎడతెగనిదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మొదట, ఏడ్చుచు ఏడ్చెను, అని చెప్పి, తరువాత, రాత్రివేళ, అని చెప్పుచున్నాడు; ఈ మాటలచేత విరామమేమియు లేదని అతడు భావించుచున్నాడు. ఏలయనగా రాత్రి మనకు విశ్రాంతికొరకు ఇయ్యబడినది; రాత్రింబగళ్ల మార్పుచేత మనుష్యులకు కొంత విశ్రాంతి కలుగవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించుచున్నాడు. కాబట్టి యెరూషలేము ఏడ్చుచు రాత్రివేళ ఏడ్చెనని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు, నేను చెప్పినట్లు, దాని దుఃఖము ఎడతెగనిదని అతడు సూచించుచున్నాడు. తరువాత, దాని కన్నీళ్లు దాని చెక్కిళ్లమీద నున్నవి, అని కలుపుచున్నాడు. కొందరు దానిని దవడలు అని అనువదించుదురు గాని అది సరికాదు; {,}לחיlachi అను మాటకు నిజముగా దవడ అని అర్థము, అయితే అది చెక్కిళ్లు, లేక చెక్కిలి ఎముకలు అని తీసికొనబడవలెను. కాబట్టి ముఖమంతయు తడిసిపోవునంత విస్తారముగా కన్నీళ్లు కారెనని అతని భావము. ఏడ్చునప్పుడు కన్నీళ్లను అణచుకొనుట సాధ్యమే; అయితే అవి ముఖమంతటిమీద ప్రవహించి చెక్కిళ్లను కప్పినప్పుడు, అది గొప్ప దుఃఖమునకు రుజువు. కాబట్టి కన్నీళ్లు దాని చెక్కిళ్లమీద నున్నవని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణమిదే; ఏలయనగా కన్నీళ్లు విస్తారముగా కార్చబడెనని చూపవలెనని అతడు కోరెను.

ఇంకను అతడు, దానికి ఓదార్చువాడు లేడు, అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ సంగతిని గమనింపవలెను; ఏలయనగా దుఃఖములో, మనయెడల దయ చూపుటకును, దుఃఖములో పాలుపంచుకొనుటకును, దొరకగల ఆదరణలను మనకు అన్వయించుటకును స్నేహితులు మనకు సమీపముగా ఉండుటకంటె సమయోచితమైనది మరేదియు లేదు.

అయితే మన కీడులలో ఎవరును మనకొరకు సానుభూతి చూపనప్పుడు, మన దుఃఖము ఇంకను ఎంతో అధికమగును. కాబట్టి యెరూషలేము యొక్క దుఃఖములను ఉపశమింపజేయ ప్రయత్నించువాడెవడును లేడని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

అతడు, నీ స్నేహితులందరిలో, అని కలుపుచున్నాడు. యెరూషలేము ఎల్లప్పుడును విడువబడియుండినయెడల, ఓదార్చువాడెవడును లేనప్పుడు దానిని మరి మేలుగా సహించియుండును. ఏలయనగా దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులకు మిక్కిలి కఠినమైన ఆపదలు సంభవించినప్పుడు వారు అంత సున్నితముగాను మృదువుగాను ఉండరని మనము చూచుచున్నాము; తమయొద్దకు స్నేహితులు వచ్చునట్లు వారు అటు ఇటు చూడరు; ఎందుకు? ఏలయనగా వారు ఎల్లప్పుడును నిర్లక్ష్యము చేయబడినవారు. కాబట్టి మహా గొప్ప ఆపదలలో సహితము తమకు దయ యొక్క ఏ గుర్తునైనను చూపువాడెవడును లేకుండుట వారికి క్రొత్తది కాదు. అయితే అనేకమంది స్నేహితులను కలిగియుండి, వారు తమకు సహాయము చేయుటకు ఎల్లప్పుడును సిద్ధముగా ఉందురని తలంచినవారు — తాము విడువబడితిమని చూచుకొనినప్పుడు, వారి దుఃఖము ఎంతో అధిక కఠినమగును. కాబట్టి అనేకమంది స్నేహితులలో యెరూషలేమును దాని దుర్దశలలో ఓదార్చువాడొకడును లేడని చెప్పుటలో ప్రవక్త భావమిదే.

అయినను అతడు పరోక్షముగా యెరూషలేమును గద్దించెననుటకు సందేహము లేదు; మనము ఇతర స్థలములలో చూచినట్లు {,}אהבים aebim అను మాటచేత అతడు ప్రియులను ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా భక్తిహీనమైన ఒడంబడికల మూలముగా తాము క్షేమముగా ఉన్నామని వారు తలంచిరి గనుక, ఎక్కడబడితే అక్కడ తమ్మును తాము వ్యభిచారమునకు అప్పగించుకొని, తమ కామవికారముచేత లాభము సంపాదించుకొని, ప్రతి వైపునుండి ప్రియులను ఆకర్షించు వేశ్యలవలె వారున్నారని ప్రవక్తలు చెప్పుచున్నారు. కాబట్టి ఈ స్థలములో ఆ దుష్టత్వమును యూదులకు జ్ఞాపకము చేయుట ప్రవక్తకు తగినదే; అనగా తన స్వంత భర్తతో తృప్తిపడక అన్ని దిక్కులనుండి ప్రియులను ఆకర్షించు సిగ్గులేని స్త్రీవలె, వారు ఒకసారి ఐగుప్తీయులను, మరియొకసారి అష్షూరీయులను మచ్చిక చేసికొనిరి. ఇది ఎట్లున్నను, స్నేహితులు అనుమాటచేత వారితో సంధి చేసికొనినవారిని అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు; వారెవరు? దేవుని నిర్లక్ష్యము చేసి యూదులు ఎవరితో తమ్మును తాము జతపరచుకొనిరో వారే; ఏలయనగా అన్యజనులతో సంబంధములు ఏర్పరచుకొనవద్దని ప్రవక్తలు వారిని తగినంతగా హెచ్చరించియుండిరి. అయితే అదే సమయములో, దాని స్నేహితులందరిలో యెరూషలేమునకు ఓదార్చువాడొకడును లేడు, ఏలయనగా దాని స్నేహితులందరు విశ్వాసఘాతకముగా ప్రవర్తించిరి అని చెప్పుటచేత యిర్మీయా ఆ సంగతి యొక్క ఘోరత్వమును కనుపరచుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 1:3

3. బాధ నిమిత్తమును విస్తారమైన దాస్యము నిమిత్తమును యూదా చెరలోనికి పోయెను; అది అన్యజనులమధ్య నివసించుచున్నది, దానికి విశ్రాంతి దొరకదు; దానిని హింసించువారందరు ఇరుకుచోట్లలో దానిని పట్టుకొనిరి.

3. Migravit (tanquam in exilium) Jehudah prae magnitudine servitutis; ipsa sedet in gentibus, (ad verbum, sedens in gentibus,) non invenit requiem, (vel, in praesenti tempore, non invenit;) omnes apprehensores ejus apprehenderunt eam inter angustias.

వ్యాఖ్యానకర్తలు దీనిని జనుల చెరకు అన్వయించుదురు గాని, నా దృష్టిలో అది సరికాదు; దానికి భిన్నముగా, తమ శత్రువుల నిరంకుశత్వముచేత తరచుగా అణచబడినట్లు అణచబడినప్పుడు యూదులు చెదరిపోయి ఆశ్రయస్థానములను వెదకిరని ప్రవక్త భావము; తరువాత క్రమక్రమముగా అతడు వారి చెరను గూర్చి చెప్పుటకు సాగిపోవుచున్నాడు; ఏలయనగా అన్ని సంగతులను ఒకేసారి అతడు చెప్పలేకపోయెను. కాబట్టి అతడు మాటలాడు క్రమమును గమనింపవలెను: వారి చెరను గూర్చి విలపించుటకు ముందు, యూదా చెదరగొట్టబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అనేకులు శత్రువుల క్రూరత్వమునుండి పారిపోయి, స్వచ్ఛందముగా దేశాంతరవాసమునకు వెళ్లిరి. అనేకులు మోయాబీయులయొద్ద దాగుకొనిరని మనము ఇదివరకు చూచితిమి; అనేకులు ఐగుప్తునకు వెళ్లిరనుటకును సందేహము లేదు: సంక్షేపముగా, యూదులలో కొందరు పారిపోయి నివసింపని దేశమేదియు లేకుండెను.

కాబట్టి ఇక్కడ ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమేమనగా, యూదులు దుర్దశలకును క్రూరమైన దాస్యమునకును లోబడియుండిరి గనుక వారు వలసపోయిరి, అనగా తమ స్వదేశమును విడిచి ఇతర దేశములకు పారిపోయిరి.

కొందరు ఈ మాటలను కర్మణి అర్థమందు తీసికొందురు, అనగా యూదులు తమ దాసులను కనికరములేకుండ అణచివేసిరి గనుక యూదా వలసపోయెనని. అయితే వారిని దారి తప్పించినదేమో నేను ఊహించుచున్నాను; ఇక్కడ చెర ఉద్దేశింపబడినదని వారు తలంచిరి; అప్పుడు ఒక పొరపాటు మరియొక పొరపాటును పుట్టించును; ఏలయనగా యూదులు బాధ నిమిత్తము చెరలోనికి వలసపోయిరనియు, ఇష్టపూర్వకముగా వలసపోయిరనియు చెప్పుట అసంగతమైయుండును; ఏలయనగా వారు కల్దీయులచేత బలాత్కారముగా తరుమబడిరని మనము ఎరుగుదుము. కాబట్టి వారు ఇష్టపూర్వకముగా వలసపోలేదు. ఈ రెండు సంగతులు జతపరచబడలేనప్పుడు, యూదులు తమ స్వంత సహోదరులయెడల చూపిన క్రూరత్వమే ఇక్కడ సూచింపబడినదని వారు తలంచిరి. అయితే నేను చెప్పినట్లు, ప్రవక్త చెప్పు వలసపోవుట చెరకు అన్వయింపబడుట సరికాదు; దానికి భిన్నముగా, తమ స్వదేశములో తమ స్థితికంటె అది ఎక్కువ సహింపదగినదిగా ఉండెను గనుక లోకములోని వేరువేరు ప్రాంతములకు తరలిపోయినవారిని అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు. కల్దీయులచేత వారు ఎంత కఠినముగా బాధింపబడిరో దీనినుండి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా మనము ఎరిగియున్నట్లు దేశాంతరవాసము కష్టమైనదైనను, వారు ఇష్టపూర్వకముగా పారిపోయిరి. కాబట్టి యూదులు ఈ విధముగా తమంతట తామే దేశాంతరవాసమునకు వెళ్లి, ఐగుప్తులోనైనను మోయాబు దేశములోనైనను ఇతర పొరుగు జనముల మధ్యనైనను దాగుకొను స్థలములను వెదకిరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు గనుక, అది అనాగరికమైనదియు బలాత్కారమైనదియునైన అణచివేతయని మనము నిర్ణయించుకొనుచున్నాము.

తరువాత అతడు మరియొక కీడును కలుపుచున్నాడు, వారికి ఎన్నడును విశ్రాంతి దొరకలేదు; చివరకు, తప్పించుకొనుట సాధ్యము కాకుండునట్లు వారు ఇరుకుచోట్లలో తమ శత్రువులచేత పట్టబడిరి. పరదేశములో జీవించుట జనులకు దుఃఖకరమైన స్థితియైయుండవలెను; ఏలయనగా అట్టి అనిశ్చితమైన జీవితము మరణమునకంటె కొంచెము మాత్రమే భిన్నమైనదని మనము ఎరుగుదుము; మరియు యూదులను ద్వేషింపని పొరుగు జనమేదియు లేకుండెను. కాబట్టి వారు అట్టి జనులయొద్దకు పారిపోయినప్పుడు, అది చిన్న కీడు కాదు. అయితే వారికి ఎక్కడను నెమ్మదిగల నివాసము లేనప్పుడు, ఆ అవమానము ఇంకను గొప్పదాయెను; ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రస్తావించునది ఇదే. అయితే మనము పారిపోవుచు వణకుచు అటు ఇటు తిరుగునప్పుడు, శత్రువుల చేతులలో పడుట, మరియు రెండు గోడలమధ్యనో, కొందరు ఆ మాటను వివరించునట్లు ఇరుకైన కనుమలోనో మూయబడియుండగా వారిచేత పట్టబడుట, కీడులన్నిటిలో మిక్కిలి గొప్ప కీడులలో ఒకటి. తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 1:4

4. పండుగలకు ఎవరును రానందున సీయోను మార్గములు దుఃఖించుచున్నవి; దాని గుమ్మములన్నియు పాడైయున్నవి, దాని యాజకులు నిట్టూర్పు విడుచుచున్నారు, దాని కన్యకలు బాధింపబడియున్నారు, అదియు చేదు ననుభవించుచున్నది.

4. Viae Sion lugentes a non venientibus (ad verbum; quia non sint qui veniant) ad solennitatem; omnes portae ejus solitariae (vastatae, {);}שוממיןsacerdotes ejus plorantes, virgines ejus afflictae, et ipsa amaritudo ei (hoc est, ipsa in amaritudine, ut vertit Hieronymus

దేవుని ఆరాధన నిలిచిపోయెనని, అది అంతరాయము పొందెనని — కాదు, అది నిత్యము అంతరించిపోయినట్లు కనబడెనని — యిర్మీయా ఇక్కడ దుఃఖమునకు మరియొక కారణమును ప్రస్తావించుచున్నాడు.

కాబట్టి పండుగలకు ఎవరును రానందున సీయోను మార్గములు దుఃఖించుచున్నవని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

484 బ్లేనీయు హార్స్లీయు ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవించుచున్నారు; అయితే గాటేకర్, హెన్రీ, హెండర్సన్ మునుపటి అభిప్రాయమును తీసికొనుచున్నారు, అనగా యూదులు తాము జరిగించిన అణచివేత నిమిత్తమును, తాము వసూలుచేసిన విస్తారమైన దాస్యము నిమిత్తమును — విశేషముగా యిర్మీయా 34 లో వ్రాయబడినట్లు దాసులు లోబరచబడిన దాస్యము లేక బానిసత్వము నిమిత్తము — యూదా చెరలోనికి పోయెనని. ఈ అభిప్రాయమును స్థిరపరచునది "యూదా" అను మాటయే; అది అధిక భాగమును సూచించును గనుక, స్వచ్ఛందముగా వలసపోయిన కొద్దిమందికి అది అన్వయింపబడజాలదు. 3. అణచివేత నిమిత్తమును విస్తారమైన దాస్యము నిమిత్తమును యూదా తరలిపోయెను; విశ్రాంతి పొందకయే అది జనములమధ్య నివసించుచున్నది; దానిని తరుమువారందరు ఇరుకుచోట్లలో దానిని పట్టుకొనిరి. టార్గుమ్ "అణచివేత"ను తండ్రిలేనివారిని విధవరాండ్రను ప్రస్తావించుటచేతను, "దాస్యము"ను యిర్మీయా 34 లో వివరింపబడినట్లు దాసులు లోబరచబడినదానిని సూచించుటచేతను భావానువాదము చేయుచున్నది. యూదులు దేశబహిష్కారముచేత తరచుగా బెదిరింపబడిన పాపములు ఇవే. "హింసించువారు" అనుటకంటె "తరుమువారు" అనుట మేలు; మరియు "ఇరుకుచోట్లలో (లేక, ఇరుకుచోట్ల మధ్య) పట్టబడుట," లౌత్ చెప్పునట్లు, వేటగాండ్రనుండి తీసికొనబడిన రూపకాలంకారము; వారు వేటజంతువులను తప్పించుకొనుటకు వీలులేని ఇరుకైన స్థలములలోనికి తరుముదురు. "అణచివేతయు దాస్యమును" అనుదానిని ముందున్న మాటలతో కాక తరువాతి మాటలతో జతపరచవలెనని హూబిగాంట్ ప్రతిపాదించుచున్నాడు, — యూదా తరలిపోయెను; అణచివేత నిమిత్తమును విస్తారమైన దాస్యము నిమిత్తమును, అది విశ్రాంతి పొందకయే జనములమధ్య నివసించుచున్నది. — సం.

ఈ మాటలు అలంకారికమైనవి, ఏలయనగా భావములు మార్గములకు చెందవని మనము ఎరుగుదుము; అయితే ప్రవక్త నిర్జీవమైనదానికి భావమును ఆరోపించుచున్నాడు. ఈ విధమైన వ్యక్తీకరణము, జనులను దుఃఖించువారిగా అతడు ప్రవేశపెట్టినదానికంటె మరింత బలమైనది. అయితే దేవుని ఆరాధన పడిపోయెనని యూదులు చూచినప్పుడు, అది తాము పిల్లలను గాని భార్యలను గాని కోల్పోయినట్లు చూచుకొనుటకంటెను, తమ ఆస్తియంతయు దోచుకొనబడుటకంటెను మరింత దుఃఖకరమాయెను; ఏలయనగా దేవుని ఆరాధన వారికి ఎంత అమూల్యమైనదో, తమ ఆత్మల నిత్యరక్షణ ఇమిడియున్న మతము ఎంత ఎక్కువగా ఎంచబడెనో, దేవుడు ఇకమీదట ఆరాధింపబడకుండను ప్రార్థింపబడకుండను సంఘము అంతగా చెదరగొట్టబడుట చూచుట అంత కఠినమును దుఃఖకరమునైయుండెను.

దేవుని ఆరాధన ఆచారములకు కట్టుబడియుండలేదనుట నిజమే; ఏలయనగా దానియేలు ప్రార్థించుట ఎన్నడును మానలేదు; దేవాలయములో అర్పణ చేయుటకు మహా ఘనతతో బలులయొద్దకు వచ్చినయెడల ఎట్లు ఆలకింపబడునో, తన చెరలోను అంతకంటె తక్కువ కాకుండ అతడు ఆలకింపబడెను. ఇది నిస్సందేహముగా సత్యమే; అయితే దేవుడు మతము యొక్క ఈ విధులను ఆచారములను వ్యర్థముగా నియమింపలేదు గనుక, ప్రవక్త ఆ సంగతిని దాని సూచనలచేత కనుపరచుచున్నాడు. కాబట్టి పండుగలు దేవుని కృపకు సాక్ష్యములైయుండెను గనుక, ఒక ధ్వజము ఎత్తబడినట్లు యూదులు కలిసి పిలువబడినట్లును, దేవుడు వారి మధ్య ప్రత్యక్షమైనట్లును అది ఉండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఈ బాహ్య సూచనలను ప్రస్తావించుచు, దేవుని ఆరాధన ఒక విధముగా నిలిచిపోయెనని చూపుచున్నాడు.

దాని గుమ్మములు ఒంటరిగా, లేక పాడుగా ఉన్నవి; దాని యాజకులు దుఃఖములో ఉన్నారు, దాని కన్యకలు బాధలలో ఉన్నారు; అది చేదులో ఉన్నది. దేవుడు తన సంఘమును బాధించునప్పుడు, నిర్దోషులైన మనుష్యులు చంపబడుటయు, రక్తము విచక్షణ లేకుండ చిందింపబడుటయు, పురుషులును స్త్రీలును అను భేదము లేకుండ ఇరు లింగములవారు హతము చేయబడుటయు చూచుట ఎంత దుఃఖకరమైనను, ఇండ్లు దోచుకొనబడి కొల్లగొట్టబడుటయు, పొలములు పాడుచేయబడుటయు, సమస్తము గందరగోళములో ఉండుటయు చూచుట దుఃఖకరమైన దృశ్యమైనను, ఈ సంగతులన్నియు దేవుని ఆరాధన రద్దగుటతో పోల్చబడినప్పుడు, ఇవన్నియు మనకు తేలికగా కనబడవలెనని ఈ భాగము మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నది. దావీదు దేవాలయమునుండి వెళ్లగొట్టబడెను గనుకను, మునుపటివలె సమాజమును అక్కడికి నడిపింపలేకపోయెను గనుకను తన స్థితినిగూర్చి బహుగా విలపించెను; అప్పుడు దేవుని పరిశుద్ధస్థలమునుండి త్రోసివేయబడినవాడు అతడొక్కడే కాడు; అయినను పరిశుద్ధస్థలమే బలిపీఠముతోకూడ నాశనము చేయబడినప్పుడు, బలులును కృతజ్ఞతాస్తుతులును స్తోత్రములును లేనప్పుడు, సంక్షేపముగా ప్రార్థనయే లేనప్పుడు, అది నిశ్చయముగా ఎంతో అధిక చేదైనదాయెను.

కాబట్టి సీయోను మార్గములు దుఃఖించుచున్నవనియు, పండుగలకు ఎవడును ఎక్కిపోలేదనియు ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు, అతని ఈ విలాపమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. తరువాత వచ్చునదానిని నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను; వృత్తాంతము యొక్క అంతమునకు మనము సాగిపోవునప్పుడు ఈ సంగతులనుగూర్చి ఇకమీదట నేను మరింత వివరముగా చెప్పెదను.

విలాపవాక్యములు 1:5

5. దాని విరోధులు ప్రధానులైరి, దాని శత్రువులు వర్ధిల్లుచున్నారు; ఏలయనగా దాని అతిక్రమముల విస్తారమునుబట్టి యెహోవా దానిని బాధించెను; దాని పసిపిల్లలు శత్రువునెదుట చెరలోనికి పోయిరి.

5. Fuerunt inimici ejus in caput; hostes ejus feliciter egerunt (fuerunt in pace, {);}שלוquia Jehova afflixit eam super magnitude scelerum, ejus; parvuli ejus శత్రువు. Profecti sunt in exilium coram adversario.

మొదట దాని శత్రువులు తలయైరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఈ మాటచేత అతడు నిస్సందేహముగా అధికారమును ఉద్దేశించుచున్నాడు; ఈ విధముగా మాటలాడుటను అతడు మోషేనుండి తీసికొనెను, ఏలయనగా అతని మాటలివే, "నీవు తోకగా ఉండక తలగానే యుందువు, అస్పష్టముగా కాక ఉన్నతస్థానములో ఉందువు." (ద్వితీయోపదేశకాండము 28:13.)

485 ఈ వచనమంతటను క్రియాజన్య విశేషణములు (participles) వాడబడినవి; అవి ప్రస్తుత స్థితిని వ్యక్తపరచుచున్నవి, — పండుగలకు ఎవరును రాకున్నందున సీయోను మార్గములు దుఃఖించుచున్నవి; దాని గుమ్మములన్నియు పాడుచేయబడినవి, దాని యాజకులు నిట్టూర్పు విడుచుచున్నారు; దాని కన్యకలు బాధింపబడియున్నారు, మరియు దానికి, చేదు దానికి కలిగియున్నది. — సం.

కాబట్టి శత్రువులు తలయైరని, అనగా వారిమీద ఏలుబడి చేసిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దానికి వ్యతిరేకమైనదియు గ్రహింపవలెను, అనగా వారు తోకయైరి, అనగా ఒక విధముగా తమ శత్రువుల పాదముల క్రింద ఉండిరి. మరియు యెహోవా దానిని బాధించెను గనుకనే దాని శత్రువులు జయప్రదముగా ప్రవర్తించిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. భక్తిహీనులు చేయు వాడుక ప్రకారము సామాన్య రీతిగా అతడు ఇక్కడ విలపించుచున్నాడు; అయితే తన దుఃఖములో బోధను కలిపి, ఇంత అల్లకల్లోలమును గందరగోళమునైన స్థితిలో దేవుడు నీతిగల న్యాయాధిపతిగా ప్రత్యక్షమాయెనని చూపుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు దానిని బాధించెను గనుక దాని శత్రువులు జయప్రదముగా ప్రవర్తించిరని చెప్పినప్పుడు, దేవుని హస్తమును గూర్చి ఆలోచించుటకు అతడు వారిని మరల పిలిచెను. జెరోము ఆ మాటలను, "ఏలయనగా యెహోవా సెలవిచ్చెను," అని అనువదించుచున్నాడు. అతడు ఆ క్రియను {,}הגהege నుండి ఉత్పత్తిచేయుచున్నాడు; దానికి మాటలాడుట లేక ధ్యానించుట అని అర్థము. అయితే ఇది స్పష్టమైన పొరపాటు; ఈ అధ్యాయములోనే మరియొకదానిని మనము త్వరలో కనుగొందుము. దేవుడు దానిని బాధించెను, అదియు దాని భక్తిహీనతల, లేక దాని పాపముల విస్తారమునుబట్టియే అనునది సమస్త కీడులకును కారణమని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. కాబట్టి తమ కీడులు ఎక్కడనుండి వచ్చెనో యూదులు ఆలోచించినయెడల, వారు దుఃఖముచేతను నిరాశచేతను మ్రింగివేయబడుటకు కారణమేదియు లేదని అతడు ఇప్పుడు చూపనారంభించుచున్నాడు. ఈ విధముగా దేవుని తీర్పునకు వారి గమనమును అతడు పిలువనారంభించుచున్నాడు. ఇది తనంతట తానే చాలియుండెడిది కాదు; అయితే తరువాత అతడు ఆదరణ యొక్క సమృద్ధియైన ఊటను చూపుచున్నాడు.

అయితే ఈ సంగతులు వాటి తగిన క్రమములో ప్రస్తావింపబడుట మనము చూచెదము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేటి దినమున నీ సంఘము యొక్క వికారరూపము మా అందరిని నిరుత్సాహపరచుటకు చాలియున్నది గనుక, మేము నీ హస్తమువైపు చూచుటకును, మా పాపముల ఫలము మాకు ప్రతిఫలముగా ఇయ్యబడుచున్నదని ఎరుగుటకును నేర్చుకొనునట్లును, మేము నీ కనికరమును ఆశ్రయించినయెడల, మా గాయమును స్వస్థపరచుటకు నీవు మా వైద్యుడవై యుందువని మేము సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము; మరియు నీ మంచితనమును తండ్రివంటి నీ సంరక్షణనుగూర్చిన నిశ్చయతలో మమ్మును ఈలాగు నిలిపియుంచుము, అనగా నీ వాగ్దానములను ఆధారము చేసికొని, మిక్కిలి కఠినమైన కీడులలోను, మరణములో సహితము, నీయొద్దనుండి మాత్రమే ఔషధము కొరకు ఓపికతో కనిపెట్టువారి ప్రార్థనలు ఎన్నడును వ్యర్థముకావని మేము అనుభవముచేత కనుగొనువరకు, మిక్కిలి కఠినమైన కీడులలో సహితము, నీ అద్వితీయ కుమారుని నామమున నీకు మొఱ్ఱపెట్టుటకు మేము వెనుకతీయకుందుము గాక. — ఆమేన్.

రెండవ ఉపన్యాసము

యెరూషలేము శత్రువులు తలయైరనియు జయప్రదులైరనియు ప్రవక్త చెప్పిన భాగమును వివరించుట నిన్న మనము ఆరంభించితిమి. సామాన్యముగా చెప్పునట్లు, తమ శత్రువులు అదృష్టమును ఒక విధముగా తమ స్వంత చేతిలోనే కలిగియుండుట విశ్వాసులు చూచినప్పుడు, అది వారి మనస్సులను ఘోరముగా పీడించియుండవలసిన శోధనయైయుండెను; ఏలయనగా దేవుడు వారియెడల అనుకూలుడైయున్నట్లు కనబడెను. కాబట్టి విశ్వాసులు మతమునుండియు దేవుని భయమునుండియు తొలగిపోకుండునట్లు ప్రవక్త కారణమును చూపుచు, ఇదంతయు దేవుని న్యాయమైన ప్రతిదండనవలననే కలిగెనని, తన స్వంత సంఘమును బాధించుట ఆయన ఉద్దేశ్యమైయుండెనని చెప్పుచున్నాడు; అతడు ఇది మాత్రమే చెప్పక, దాని దోషముల విస్తారమునుబట్టి, అని కలుపుచున్నాడు. ఏలయనగా భక్తిహీనులు తాము దేవునితో వ్యవహరింపవలసియున్నదని కొన్నిసార్లు ఒప్పుకొందురు, అయినను వారు సణుగుకొని దేవుడు అన్యాయస్థుడును క్రూరుడునని తలంచుదురు. కాబట్టి ప్రవక్త సంభవించిన ఆపదలకు దేవుడే కర్తయని యూదులకు బోధించుట మాత్రమే గాక, వారు అతిక్రమించిరి గనుక మాత్రమే కాక పాపములకు పాపములను కలిపిరి గనుక వారు అట్టి ప్రతిఫలమునకు పాత్రులని అదే సమయములో వారికి జ్ఞాపకము చేసెను; ఏలయనగా దోషముల విస్తారము అనుటచేత అతని భావమిదే.

అయితే అతడు త్వరలోనే ఈ వాక్యమును మరల చెప్పి దానిని విస్తరించి వివరించును: కాబట్టి ఇప్పుడు అతని ఉద్దేశ్యమును తెలుపుట చాలును. కాబట్టి అతడు చెప్పునట్లు, ఈ కారణముచేతనే దాని పసిపిల్లలు విరోధియెదుట చెరలోనికి పోయిరి.

తమ యౌవనులు మాత్రమే గాక పసిపిల్లలు సహితము ఇంత క్రూరముగా చూడబడుట చూచుట, విశ్వాసుల మనస్సులను చేదుచేయుటకు తగిన అవమానమే. ఏలయనగా దేవునితో వాదించుటకు తమకు ఏదో న్యాయమైన కారణమున్నదని మనుష్యులు ఎల్లప్పుడును తలంచుదురు, విశేషముగా పసిపిల్లల సంగతి ముందుకు తేబడినప్పుడు; అప్పుడు దేవుని ప్రతిదండన దాని తగిన హద్దులను మించుచున్నదని చెప్పుటకు మొగ్గుచూపనివాడెవడు? "మనుష్యులను వారి దుష్టత్వము నిమిత్తము శిక్షించుట ఆయన ఉద్దేశ్యమైనయెడల," అని వారు చెప్పుదురు, "నిర్దోషులవిషయములో ఆయన తన ఉగ్రతను ఏల అణచుకొనడు? దౌర్భాగ్యులైన పసిపిల్లలు ఏమి పాపము చేసిరి?" అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ అట్టి తెగువను అడ్డగించి, తన ప్రతిదండనను పసిపిల్లలవరకు సహితము వ్యాపింపజేయుటకు దేవునికి న్యాయమైన కారణములుండెనని చెప్పుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 1:6

6. సీయోను కుమార్తెయొద్దనుండి దాని సౌందర్యమంతయు తొలగిపోయెను; దాని అధిపతులు మేత దొరకని దుప్పులవలె ఆయెను; వారు బలము లేనివారై తరుమువాని యెదుట వెళ్లిపోయిరి.

6. Et egressus est a filia Sion omnis decor ejus; fuerunt principes ejus tanquam cervi qui non inveniunt pascuum: et profecti sunt abaque Virtute coram persequutore.

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. సీయోను కుమార్తె తన అలంకారములన్నిటిని కోల్పోయినదని అతడు ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. ఆ జనుల ఘనత లేక గౌరవము ఏమైయుండెనో మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా మోషే దేవుని కృప యొక్క గొప్పతనమును కనుపరచుటకై, "ఆకాశము క్రింద ఇంత ప్రసిద్ధమైన జనమేది!" అని కేకవేయుచున్నాడు (ద్వితీయోపదేశకాండము 4:7.)

కాబట్టి దేవుని విశిష్టమైన వరములు ఆ జనులకు అనుగ్రహింపబడియుండెను గనుక, ఒకప్పుడు అత్యున్నత మహిమను కలిగియుండిన ఆ పట్టణము, మనము ఇకమీదట చూడబోవునట్లు, తన ఘనతయంతయు దోచుకొనబడి అవమానముతో కప్పబడియుండుట చూచుట మిక్కిలి దుఃఖకరమైన దృశ్యమైయుండెను. కాబట్టి సీయోను కుమార్తెయొద్దనుండి దాని మహిమయంతయు తీసివేయబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

యెరూషలేము పట్టణమునకు చెందిన ఘనత లేక మహిమ యొక్క సకల విధములను లెక్కించుట ఇప్పుడు అవసరము లేదు. అయితే మొదట, దేవుడు అక్కడ తనకొరకు ఒక నివాసమును ఏర్పరచుకొనెనని చెప్పవచ్చును; తరువాత యాజక రాజ్యము అక్కడ ఉండెను, — జనులు దేవునికి పరిశుద్ధులైయుండిరి — వారు ఆయన స్వాస్థ్యమైయుండిరి, — అక్కడ దేవుడు తన నిబంధనను ఉంచియుండెను, — యూదులందరిని ఆయన తన పిల్లలుగా ఎంచెను, వారు ప్రతిగా తన్ను తమ తండ్రిగా ఎంచవలెనని ఆయన చిత్తమైయుండెను. కాబట్టి వారు ఇన్ని అలంకారములచేతను, ఇంత శ్రేష్ఠమైనవాటిచేతను సంపన్నులు చేయబడియుండిరి గనుక, ఆ పట్టణము తన మహిమయంతయు కోల్పోయినప్పుడు దాని స్థితినిగూర్చి ప్రవక్త విలపించుట ఆశ్చర్యము కాదు.

486 5. దాని బాధకులు తలయైరి, దాని శత్రువులు వర్ధిల్లిరి; ఏలయనగా దాని అతిక్రమముల సంఖ్యనుబట్టి యెహోవా దానిని బాధించెను; దాని పిల్లలు బాధకుని ముఖము ఎదుట చెరలోనికి పోయిరి. {{צרఅను మాటకు "విరోధి" అని కాదు, బాధకుడు అని అర్థము, అనగా మరియొకని ఇరుకుపెట్టి అణచివేయువాడు. — సం.

తరువాత దాని అధిపతులు ఆకలిగొనిన దుప్పులవలె ఉండిరని అతడు కలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా దుప్పులు స్వభావముచేత వేగముగలవి గనుక, లేమిచేత ఒత్తిడి పొందినప్పుడు ఎగిరిపోవుచున్నట్లు పరుగెత్తును. కాబట్టి ఆ జంతువు యొక్క వేగము అంత గొప్పది గనుక, ఎంతో గంభీరముగా నడచుచు గొప్ప అధికారపు రూపమును ధరించుచుండిన అధిపతులు, ఆకలిచేత బాధింపబడిన దుప్పులవలె వేగముగలవారైరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారును సమస్తమును లేనివారై కష్టపడిరి. చివరకు వారు వెళ్లిపోయిరని, అనగా బలము లేనివారై తమను తరుమువారి యెదుట పారిపోయిరని అతడు కలుపుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత వారు తమ శత్రువులతో పోరాడుటకు తెగింపక, పారిపోవునంతగా భయపడిరని, ఆ విధముగా తాము పూర్తిగా నిరుత్సాహులును నిర్జీవులును అయితిమని రుజువుచేసిరని అతడు సూచించుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది, —

విలాపవాక్యములు 1:7

7. యెరూషలేము తన బాధయు దైన్యమును కలిగిన దినములలో, పూర్వదినములలో తనకుండిన తన మనోహరమైన వస్తువులన్నిటిని జ్ఞాపకము చేసికొనుచున్నది; దాని జనులు శత్రువుచేతిలో పడినప్పుడు దానికి సహాయము చేయువాడెవడును లేకపోయెను; విరోధులు దానిని చూచి దాని విశ్రాంతిదినములను అపహసించిరి.

7. Recordata est Jerusalem diebus afflictionis suae et penuriae suae, omnium desiderabilium suorum quae fuerunt a diebus antiquis, cum caderet populus ejus in manu hostis et nullus auxiliator ei: viderunt hostes, subsannarunt (vel, riserunt) super sabbatio (vel, cessatione) ejus.

యెరూషలేము దేవుని హస్తముచేత బాధింపబడి మిక్కిలి దైన్యమునకు తేబడినప్పుడు తన మనోహరమైన వస్తువులను జ్ఞాపకము చేసికొనెనని చెప్పుటచేత, అతడు మునుపటి వచనమును స్థిరపరచుచున్నాడు.

యెరూషలేము తన వైభవములో ఉండినప్పుడు దేవుని ఆశీర్వాదములను తగినంతగా ఆలోచింపలేదని ఈ మాటలచేత అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని తృణీకరించువారు ఆయన ఔదార్యమునుండి ప్రవహించు దేనితోనైనను తమ్మును తాము కుక్కుకొందురు గాని ఆయనను ఒప్పుకొనరు; ఏలయనగా కృతఘ్నత దేవుని ఆశీర్వాదముల సంపూర్ణతనంతటిని మ్రింగివేయు అగాధమువంటిది. కాబట్టి యెరూషలేము ఐశ్వర్యములోను సమస్తముయొక్క సమృద్ధిలోను వర్ధిల్లుచుండినప్పుడు, విశిష్టమైన వరములచేత అలంకరింపబడియుండినప్పుడు, అది ఒక విధముగా మత్తిల్లెనని, దేవుడు తనకు అనుగ్రహించిన మేళ్లను తాను ఆలోచింపవలసినట్లు ఎన్నడును ఆలోచింపలేదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. ఇప్పుడైతే అది దైన్యమునకు తేబడి మిక్కిలి గొప్ప దుర్దశలచేత చుట్టుకొనబడినప్పుడు, అది తన మనోహరమైన వస్తువులను, అనగా ఇంతకుముందు ప్రస్తావింపబడిన మహిమను జ్ఞాపకము చేసికొనెను; ఏలయనగా మనోహరమైన వస్తువులు అనుటచేత, దేవుడు దానియెడల ఔదార్యముగల తండ్రిగా తన్ను తాను కనుపరచుకొనినంత కాలము యెరూషలేము శ్రేష్ఠముగా కలిగియుండిన వరములను అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు.

"యెరూషలేము దినములను జ్ఞాపకము చేసికొనెను," ఇత్యాది అని అందరును ఈ అనువాదమును ఏల ఇచ్చిరో నేను ఆశ్చర్యపడుచున్నాను.

కొందరు ఈ భాగమును సరిగా వివరించుదురు, అయితే అందరును తప్పుడు అనువాదమును ఇచ్చుటలో ఏకీభవించుచున్నారు. అయినను భావము తగినంత స్పష్టముగా ఉన్నది, యెరూషలేము తన బాధ దినములలోను తన దైన్యము, లేక తన మూలుగు, లేక తన దేశాంతరగమనము కలిగిన దినములలోను తన మనోహరమైన వస్తువులను జ్ఞాపకము చేసికొనెను; ఏలయనగా కొందరు ఆ మాటను {,}רודrud నుండి ఉత్పత్తిచేయుదురు; దానికి ఫిర్యాదుచేయుట, లేక వలసపోవుట అని అర్థము.

కాబట్టి వారు దానిని "దేశాంతరవాసము," లేక వలసపోవుట అని అనువదించుదురు. అయితే మరికొందరు దానిని "ఫిర్యాదు" అని అనువదించుదురు. ఇంకను కొందరు దానిని {,}מרדmered నుండి ఉత్పత్తిచేయుదురు; దానికి కొన్నిసార్లు కొరతపడుట అని అర్థము; వారు దానిని "లేమి," లేక దారిద్ర్యము అని అనువదించుదురు. కొందరు దానిని "దోషములు" అని ఏల అనువదించిరో నేనెరుగను; అట్టి అనువాదమునకు కారణమేదియు లేదు. "ఫిర్యాదు" అనుదానిని నేను అంగీకరింపను; దేశాంతరవాసము లేక లేమి అనునదే శ్రేష్ఠమైన మాట.

487 ఇక్కడి భావము కొంత భిన్నమైనది: కరవుచేత క్షీణించి బలహీనులైన దుప్పులతో అధిపతులు పోల్చబడుచున్నారు, అందువలన వారు సాధు పశువుల మందవలె తమ శత్రువులచేత తోలబడిరి. — సం.

488 అనువాదములును Targ. ను ఇక్కడ స్పష్టముగా తప్పుగా ఉన్నవి, మరియు ఒకదానితో ఒకటి పొందికగా లేవు. {{בఅనునది ,{`` }ימיదినములు'' అను మాటకు ముందు గ్రహింపబడినదిగా ఎంచబడితే తప్ప మరి యే అర్థమును లేదు. విమర్శకుల మధ్య ఉన్న ఏకైక భేదము .{}מרודయొక్క అర్థమునుగూర్చియే. భిన్నమైన పాఠమేదియు లేదు. Sept. దానిని ``తిరస్కారములు --- {ἀπωσμῶν},'' అనియు, Vulg. ``అతిక్రమము'' అనియు, Syr ``శిక్ష'' అనియు అనువదించుచున్నవి. పార్క్‌హర్స్ట్ బ్లేనీలు దానిని ,{}ירדక్రిందికి వచ్చుట, దిగుట, అను మాటనుండి ఉత్పత్తిచేయుచున్నారు. యెరూషలేము లోనైన పతనములు లేక దీనస్థితులు అని దాని అర్థము; విలాపవాక్యములు 3:19 లోను దానికి అదే అర్థమున్నది. ``దాని బాధ దినములలోను దాని దీనస్థితుల దినములలోను.'' --- సం.

బాధ దినములను అతడు మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచు, దాని జనులు శత్రువుచేతిలో పడినప్పుడు, సహాయకుడెవడును లేకపోయెను, అని చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము, అనగా దేవుడు యెరూషలేమును బాధించినప్పుడు అది ఒక విధముగా తన మైకమునుండి మేల్కొల్పబడెను. ఏలయనగా త్రాగుబోతులు తృప్తిగా త్రాగిన తరువాత తమ మితిమీరుటలో ఏమియు ఎరుగక ఏమియు అనుభవింపక, సగము చచ్చినవారివలె కనబడునంతగా నిద్రించునట్లు, అభివృద్ధి చాలకాలము యెరూషలేమును మత్తిల్లజేసెను; అయితే చివరకు మేల్కొల్పబడి, అది తాను ఎక్కడనుండి పడిపోయెనో గ్రహించెను. కాబట్టి అది తన ఉన్నతమైన ఘనతాస్థానములో నిలిచియున్నంత కాలము, దానియెడల దేవుడు చూపిన దయను అది ఆలోచింపలేదు; అయితే అది తన ఆశీర్వాదములన్నిటిని కోల్పోయి తీవ్రముగా బాధింపబడిన తరువాత, అప్పుడు అది తన మనోహరమైన వస్తువులను జ్ఞాపకము చేసికొనెను, అనగా తాను దేవుని కృపనుండి పడిపోయెను గనుక తాను ఏమి కోల్పోయెనో అది చివరకు గ్రహింపనారంభించెను.

దీనినుండి మనము ప్రయోజనకరమైన ఒక బోధను గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా యెరూషలేమునుగూర్చి ప్రవక్త వివరించునది దాదాపు మానవజాతి అంతటిలోను కనబడుచున్నది; అయితే ఇది మనవిషయములో సత్యము కాకుండునట్లు మనము జాగ్రత్తపడవలెను. ఏలయనగా దేవుడు ఇంతవరకు మనయెడల సామాన్య రీతిగా ఔదార్యముతో వ్యవహరించుట మాత్రమే గాక, తండ్రి దయకంటె సహితము అధికమైన దయ యొక్క రుజువులతో మనలను అనుగ్రహించుటకు ఆయనకు ఇష్టమాయెను; ఆయన అవిశ్వాసులనుండి మనలను వేరుపరచి, తన ఆశీర్వాదములలో అనేకమును మనకు అనుగ్రహించెను.

కాబట్టి దేవుడు మనయెడల ఔదార్యముతో వ్యవహరించుచుండగా మనము మందబుద్ధులము కాకుండునట్లు ఇప్పుడు జాగ్రత్తపడుదము; దానికి భిన్నముగా, దేవుని ఆశీర్వాదములను విలువగా ఎంచుటకును, అవి మనకు ఏ అంతము నిమిత్తము ఇయ్యబడెనో ఆలోచించుటకును నేర్చుకొందము; లేనియెడల యెరూషలేమునుగూర్చి ఇక్కడ చెప్పబడినది మనకును సంభవించును; ఏలయనగా బహు ఆలస్యముగా మేల్కొల్పబడి, దేవుడు మనకు తన్ను తాను తండ్రిగా కనుపరచుకొనినప్పుడు మనము ధన్యులమై యుంటిమని మనము తెలిసికొందుము. మొదటి మనుష్యుడైన ఆదామునందును ఇదే సంగతి ఉదాహరింపబడుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు అతనిని శ్రేష్ఠమైన వరములచేత అలంకరించినను, అతడు తన భాగముతో తృప్తిపడక, తగిన హద్దులు దాటి తన్ను తాను హెచ్చించుకొనగోరెను; అతడు పడిపోయి మిక్కిలి దైన్యమునకు తేబడిన తరువాత, తాను ఇంతకుముందు ఏమైయుండెనో, తన పతనమువలన ఏమాయెనో అప్పుడు తెలిసికొననారంభించెను. (ఆదికాండము 1:26, 27; 3:6,7.) అయితే ప్రవక్త యొక్క ఈ సాక్ష్యము సంఘమునకు విశేషముగా తగియున్నది గనుక, యెరూషలేము దృష్టాంతముచేత మనము హెచ్చరింపబడుచున్నామని తెలిసికొందము; అందువలన దేవుడు తన ఔదార్యమును మనకు చూపునప్పుడు, ఆయన వరములు వాటి యోగ్యతకు తగినట్లు విలువగా ఎంచబడవలెను; లేనియెడల బహు ఆలస్యముగా మన మునుపటి స్థితి ఎంత మనోహరమైనదైయుండెనో చివరకు ఒప్పుకొనవలసివచ్చును. కాబట్టి ఒక్క మాటలో, తమ ఆశీర్వాదములన్నిటిని కోల్పోయి దోచుకొనబడువరకు తమ స్థితి ఎంత మనోహరమైనదో ఎరుగని జనుల మందబుద్ధిని యిర్మీయా ఇక్కడ గద్దించుచున్నాడు. అతడు, పూర్వదినములనుండి, అనియు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత దేవుని దయ యొక్క క్రమము ఎడతెగనిదై యుండెనని అతడు బహుశ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు ఆ జనులయెడల కొద్దికాలము మాత్రమే ఔదార్యముగా ఉండలేదు, వరుసగాను ఎడతెగకుండను వారికి దయలను చూపెను.

దాని జనులు పడిపోయినప్పుడు మొదలైనవి. వారు ఎంతో కాలము వర్ధిల్లియుండిరి గనుక అది మరింత భారమైన దుర్దశ. శత్రువులు దాని చూచిరి, దాని విశ్రాంతిదినమును చూచి నవ్విరి, లేక దాని విరామమును చూచి నవ్విరి అని చేర్చబడినది; ఈ అర్థము నాకు అయిష్టము కాదు. కాని దానిని “తీరిక” అనియు, సోమరితనము అనియు అనువదించువారు ప్రవక్త భావమును వక్రీకరించుచున్నారు, లేక అతిగా మరుగుపరచుచున్నారు. “విరామము” అను మాటలో ఒక వ్యంగ్యము కలదు; ఏలయనగా శత్రువులు కేవలము విరామమును చూచి నవ్వలేదు, వారి మతము విషయమై వారిని దూషించుటకు ఈ సందర్భమును తీసికొని హేళనగా నవ్విరి. యూదుల విశ్రాంతిదినములు అన్యజనులకు ఎల్లప్పుడును ద్వేషపాత్రములై యుండెనని మనము ఎరుగుదుము; అందువలన వారు అనేక నిందలకు గురియైరి; ఏలయనగా నిందార్థముగా వారు యూదులను “సబ్బాతీయులు” అని పిలిచిరి. మరియు ధర్మశాస్త్రము క్రింద నున్న దేవుని సేవ యంతటిని అవమానకరముగా దూషింపగోరినప్పుడు వారు దానిని “విశ్రాంతిదినములు” అని పేర్కొనిరి. కాబట్టి యూదులు విశ్రాంతిదినమును ఆచరించినందున అన్యజనులు వారిని నిందించుచు, “చూడుడి, ఇప్పుడే దేవుని ఆరాధించుటకు సమయము” అని హేళన చేసిరనుటకు సందేహము లేదు. మరియు దేవుడు కూడ అటువంటి రీతిగానే యూదులను గద్దించుట మనము చూచుచున్నాము; ఆయన—“... భూమి తన విశ్రాంతికాలములను అనుభవించును” అని సెలవిచ్చెను. (లేవీయకాండము 26:43.)

ఏలయనగా దేవుని ఆరాధనను ఆచరించుటకు యూదులకు అవకాశమును తీరికయు ఉన్నప్పుడు (శత్రువులు ఎవరును వారిని బాధింపనప్పుడు), వారు విశ్రాంతిదినములను తిరస్కారముతో అపవిత్రపరచిరి.

కాబట్టి దేవుని ఆరాధన వారిచేత అంత అవమానకరముగా నిర్లక్ష్యము చేయబడినందున, దేవుడు—“మీకు బదులుగా భూమియే విశ్రాంతిదినమును ఆచరించును” అని సెలవిచ్చెను; ఎట్లు? అది దున్నబడదు, అది ఫలమును ఫలింపదు. (లేవీయకాండము 26:34, 35.) ఆ విరామము దేవునిచేత విశ్రాంతిదినము అని పిలువబడెను, కాని దూషణ లేకుండ కాదు; ఏలయనగా విశ్రాంతిదినములను మీరినందుకు ఆయన యూదులను తీవ్రముగా గద్దించెను; యిర్మీయా కూడ అట్లే చేసెను. (యిర్మీయా 17:22, 27.)

కాబట్టి పట్టణము నిర్జనమై అందులో ఎవరును నివసింపక యుండగా, ఇప్పుడు యూదులకు దీర్ఘమైన ఎడతెగని విశ్రాంతిదినము కలుగవచ్చునని శత్రువులు వారిపై దూషణలు విసరిరనుట నాకు సంభావ్యముగా కనబడుచున్నది. ఏలయనగా శత్రువులు దాని విరామమును చూచి నవ్విరని చెప్పుట నీరసమైనదియు అర్థరహితమైనదియు అగును. దేవుని ఆరాధన విషయమై శత్రువుల దూషణను సూచించుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమైయుండిన యెడల, అతడు నిస్సందేహముగా వేరొక మాటను వాడియుండును. కాబట్టి శత్రువులు దాని విరామమును చూచి నవ్విరి; కాని ఈ విరామమును వారు నిందార్థముగా “సబ్బాతీయము” అని పిలిచిరి. తరువాత ఇట్లున్నది,—

విలాపవాక్యములు 1:8

8. యెరూషలేము ఘోరమైన పాపము చేసెను; కావున అది తొలగింపబడెను; దానిని ఘనపరచినవారందరు దాని మానమును చూచినందున దానిని తృణీకరించుచున్నారు; అదియు నిట్టూర్పులు విడుచుచు వెనుకకు తిరుగుచున్నది.

8. Peccatum peccavit Jerusalem (hoc est, scelerate egit;) proterea in migrationem (vel, commotionem) facta est (hoc est, Reddita fuit instabilis;) omnes qui honore eam persequebantur, spreverunt eam, quia viderunt turpitudinem (vel, foeditatem) ejus; etiam ipsa gemens, et conversa est retrorsum.

ఇక్కడ ప్రవక్త తాను క్లుప్తముగా ప్రస్తావించిన దానిని మరింత స్పష్టముగాను బలముగాను వ్యక్తపరచుచున్నాడు; అనగా యూదులు అనుభవించిన కీడంతయు దేవుని ప్రతీకారమునుండి కలిగెననియు, వారు అటువంటి శిక్షకు పాత్రులనియు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు స్వల్పముగా అపరాధము చేయలేదు, సకల విధములుగా భక్తిహీనతకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనినందున తమకొరకు భయంకరమైన తీర్పును కూర్చుకొనిరి. చెప్పబడిన దాని సారాంశము ఇదియే. అన్యజనులు చేయు అలవాటు ప్రకారము తన స్వదేశము యొక్క విపత్తును గూర్చి విలపించుటకు ప్రవక్త ఈ గీతమును రచింపలేదని ఇందువలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. అన్యుల విలాపమునకు ఒక ఉదాహరణ వర్జిల్ కవిలో మనకు కనబడుచున్నది:—

“... దర్దానియాకు అంతిమ దినమును తప్పించుకొనలేని సమయమును వచ్చినవి; మనము ట్రోయీయులమై యుంటిమి; ఇలియము ఉండెను, ట్యూక్రీయుల మహా మహిమయు ఉండెను; క్రూరుడైన యూపితరు సమస్తమును అర్గోసుకు తరలించెను; కాలిపోయిన పట్టణములో దనాయీయులు ఏలుచున్నారు.”

489 ఈ వచనములో నాలుగు పంక్తులు కలవు, మిగిలిన వచనములన్నిటిలో మూడే ఉన్నవి; అయినను కొందరు తలంచినట్లు ఇది తరువాత చొప్పింపబడినదని అనుకొనుటకు ఆధారము లేదు; ఏలయనగా ఇది ప్రతి హెబ్రీ ప్రతిలోను, అనువాదములలోను, టార్గుములోను కనబడుచున్నది. చివరి మాట విషయమై, సెప్టువజింటు దానిని “నివాసము” అనియు, లేక అలెగ్జాండ్రియా ప్రతి ప్రకారము “దేశాంతరగమనము” అనియు; వల్గేటు “విశ్రాంతిదినములు” అనియు; సిరియాక్ “దుఃఖము” అనియు అనువదించుచున్నవి. ఈ మాట విశ్రాంతిదినమును సూచించుట ఎక్కడను కనబడదు. పార్కుర్స్టు తలంచునట్లు ఇది {,{שבהచెరగొనిపోవుట అను దానినుండి వచ్చి చెర, దేశాంతరగమనము అను అర్థమిచ్చును; లేక బ్లేనీ, హెండర్సను ప్రకారము ,{}שבתమానుట, అంతమగుట అను దానినుండి వచ్చి, “నిలిచిపోవుట” అనగా ఒక జనముగా లేక రాజ్యముగా నిలిచిపోవుట, లేక “నాశనము” అని అనువదింపబడవచ్చును. కాని సెప్టువజింటుతో ఏకీభవించు మొదటి అర్థమే శ్రేష్ఠమైనది,— దాని జనులు పడిపోయినప్పుడు, దానికి సహాయుడెవడును లేనప్పుడు, దాని బాధకులు దానిని చూచిరి, దాని చెరను చూచి నవ్విరి. — సం.

490 “Venit summa dies et ineluctabile tempus Dardaniae: fuimus Troes; fuit Ilium et ingens Gloria Teucrorum: ferus omnia Jupiter Argos Transtulit: incensa Danai dominantur in urbe.” వర్జిల్, ఈనీడ్ 2.

అతడు అదే భావమును వేరే మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడు:—

“ఓ నా స్వదేశమా! దేవతల గృహమైన ఓ ఇలియమా! యుద్ధమునందు ప్రఖ్యాతిగాంచిన దర్దానీయుల ప్రాకారములారా! క్రూరుడైన యూపితరు సమస్తమును అర్గోసుకు తరలించెను.”

ఈ విధముగా అతడు ట్రోయ్ నాశనమును గూర్చి విలపించుచున్నాడు; కాని దేవుని క్రూరత్వమును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచు, ఆయనను క్రూరుడైన యూపితరు అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు తానే రౌద్రుడై యుండెను, అయినను మాటలాడువాడు అపొల్లో యాజకుడైన పాంథూసు. కాబట్టి అవిశ్వాసులు తమ స్వకీయ విపత్తులను గూర్చి విలపించునప్పుడు దుఃఖముచేత రెచ్చగొట్టబడి దేవునికి విరోధముగా దూషణలను ఎట్లు కక్కుదురో మనము చూచుచున్నాము. భక్తిహీనుల ఫిర్యాదుకును ప్రవక్త ఫిర్యాదుకును ఎంతో భేదము కలదు; ఏలయనగా అతడు తన జనుల దుర్దశలను గూర్చి విలపించునప్పుడు, దేవుడు నీతిగల ప్రతిదండన చేయువాడని అదే సమయమున చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు దేవుని క్రూరత్వము విషయమైగాని మితిమీరిన కాఠిన్యము విషయమైగాని నిందింపక, దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొని, తమ కీడులన్నిటికి తాము న్యాయముగా పాత్రులమని ఒప్పుకొనవలెనని జనులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

అవిశ్వాసులు కొన్నిసార్లు దేవునికి మహిమ ఇచ్చుచున్నట్లు కనబడు కొన్ని మాటలను కలుపుదురు నిజమే; కాని అవి క్షణికమైనవి, ఏలయనగా వారు త్వరలోనే తమ మూర్ఖత్వమునకు తిరిగి వచ్చెదరు. వారు కొన్నిసార్లు మితముగా, “నీవు ఏ విజ్ఞాపనలచేతనైనను మళ్లింపబడువాడవైతే” అని పలుకుదురు. ఆ సందర్భములో దేవుడు తన సేవకుల ప్రార్థనలకు చెవిటివాడైనట్లు వారు ఆయనతో వాదించుచున్నారు. చివరకు వారు బహిరంగ దూషణలకు దిగుదురు,—

“... ఆసియా రాజ్యమును, అయోగ్యముగా శిక్షింపబడిన ప్రియము జనమును కూలద్రోయుట దేవతలకు మంచిదని తోచిన తరువాత.”—

నాశనము చేయబడిన ఆ జనము అటువంటి శిక్షకు అపాత్రమైనదని వారు ఎంచిరి; దానిని అయోగ్యముగా శిక్షింపబడిన జనము అని పిలిచిరి. కాబట్టి ఇప్పుడు అవిశ్వాసులకును దేవుని పిల్లలకును గల భేదము ఏమిటో మనము గ్రహించుచున్నాము. ఏలయనగా శ్రమలలో దుఃఖించుట అందరికిని సామాన్యమే; కాని అవిశ్వాసుల దుఃఖము యొక్క అంతము మూర్ఖత్వమే; వారు తమ కీడులను అనుభవించునప్పుడు అది చివరకు ఉగ్రతగా బయలుపడును, మరియు ఆ సమయములో వారు దేవుని యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనరు. కాని విశ్వాసులు తమ దుఃఖములో తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనక, తమ్మును గూర్చి ఆలోచించుకొని తమ జీవితమును పరీక్షించుకొందురు; స్వచ్ఛందముగా దేవుని యెదుట సాష్టాంగపడి, శిక్షావిధికి ఇష్టపూర్వకముగా లోబడి, దేవుడు నీతిమంతుడని ఒప్పుకొందురు.

కాబట్టి సంఘము యొక్క విపత్తును మనము ఎట్లు విలపింపవలెనో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; అనగా దేవుడు న్యాయమైన ప్రతిదండన చేయువాడనియు, ఆయన సామాన్యమైన అపరాధములను మాత్రమే గాక అతి ఘోరమైన పాపములను శిక్షించుననియు, ఆయన మనలను అంత్యదశకు తెచ్చునప్పుడు మన పాపముల గొప్పతనము నిమిత్తమే అట్లు చేయుననియు ఈ సూత్రమునకు మనము తిరిగి రావలెను; దానియేలు కూడ అట్లే ఒప్పుకొనెను. ఏలయనగా జనులు చెరకును తాము అనుభవించిన శిక్షకును పాత్రులని అతడు కొద్ది మాటలలో ప్రకటింపలేదు; మాటల మీద మాటలు కూర్చి, “మేము పాపము చేసితిమి, భక్తిహీనముగా ప్రవర్తించితిమి, దుర్మార్గముగా నడచితిమి, అతిక్రమము చేసితిమి” అని పలికెను. (దానియేలు 9:5.)

ప్రవక్తయు ఈ వివరణ లేకుండ తృప్తిపడలేదు; ఏలయనగా జనుల భక్తిహీనత ఎంత గొప్పదో, వారి మొండితనము ఎంత వెఱ్ఱిదో అతడు చూచెను; అది కొద్ది సంవత్సరములు మాత్రమే కాదు, ప్రవక్తలచేత వారు హెచ్చరింపబడిన ఆ దీర్ఘకాలమంతయు అట్లే ఉండెను; అయినను వారు మారుమనస్సు పొందక ఎల్లప్పుడు మరి మరి చెడిపోయిరి. కాబట్టి ఇక్కడ అవలంబింపబడిన మాటతీరు ఇట్టిది.

491 “O patria! O divum domus Ilium! Et inclyta bello Moenia Dardanidum! Ferus omnia Jupiter Argos Transtulit.” — ఈనీడ్ 2. 492 “Postquam res Asiae, Priamique everterre gentem Immeritam visum Superis.” — వర్జిల్, ఈనీడ్ 3.

అది కలవరముగా చేయబడెను, అనగా తన దేశమునుండి తొలగింపబడెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యూదులకు వాగ్దానము చేయబడిన విశ్రాంతికిని, ఇటు అటు తిరుగులాడు దేశాంతర చెరకును మధ్య వ్యత్యాసము ఇక్కడ సూచింపబడినట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము చూచినట్లు, యూదులు వెళ్లగొట్టబడుట మాత్రమే గాక వారికి ఎక్కడను నెమ్మదిగల నివాసము లేకుండెను; అది కలవరమే యైయుండెను. అదే సమయమున ఇది ధర్మశాస్త్రము యొక్క శాపమునకు కూడ అన్వయింపవచ్చును, ఏలయనగా వారు కలవరమునకు కారణముగా ఉండవలసియుండెను—అవిశ్వాసులు సైతము వారిని చూచి తలలూపిరి. కాని {,}נידהనిదే అను మాట సరిగా యూదులు స్థిరత లేక తిరుగులాడువారైన వారి చెరకే అన్వయింపవలెను. దానిని ముందు గౌరవించి ఘనపరచినవారందరిచేత అది తృణీకరింపబడి నిందాపూర్వకముగా చూడబడెనని చేర్చబడినది. ఇదియు దాని విపత్తు యొక్క భారమును కొంచెముగా హెచ్చింపలేదు; ముందు దానిని విలువైనదిగా ఎంచి ఘనపరచిన దాని స్నేహితులచేతనే అది విసర్జింపబడెను.

వారు దాని మానమును చూచిరి అని కారణము చెప్పబడినది. కాని ఆ మాటకు సరియైన అర్థము అవమానము లేక అపకీర్తి. చివరకు, అది నిట్టూర్పులు విడుచుచు వెనుకకు తిరిగెను అని చేర్చబడినది; అనగా పరిహారము విషయమై ఏ నిరీక్షణయు లేనంతగా అది దుఃఖముచేత అణగద్రొక్కబడెను; ఏలయనగా వెనుకకు తిరుగుట అనగా పునరుద్ధరణ విషయమైన సమస్త నిరీక్షణను కోల్పోవుటయే. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది,—

విలాపవాక్యములు 1:9

9. దాని అపవిత్రత దాని చెంగులమీద నున్నది; దాని కడవరి స్థితిని అది జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు; కావున అది వింతగా క్రిందికి దిగిపోయెను; దాని నాదరించువాడెవడును లేడు. యెహోవా, నా బాధను చూడుము, శత్రువు అతిశయించుచున్నాడు.

9. Ignominia ejus in fimbriis ejus, non est recordata finis sui; et descendit mirabiliter, nemo consolator ei; vide, Jehova, afflic tionem meam, quia magnifice se effert hostis (ad verbum, magnificatus est hostis.)

నేను తలంచునట్లు, అతడు ఇక్కడ అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు; యెరూషలేములో హేయత లేక నీచత్వము కనబడెనని గత వచనము చివర అతడు చెప్పెను; ఇప్పుడు అది దాని అంచులమీదను చెంగులమీదను సైతము ఉన్నదని చెప్పుచున్నాడు. తమ అశుద్ధతను సాధ్యమైనంత మట్టుకు దాచుకొను ఋతుస్రావముగల స్త్రీలను ప్రవక్త సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; కాని ప్రకృతి తన మార్గమున సాగవలసినదే గనుక అట్టి ప్రయత్నము వ్యర్థము. సంక్షేపముగా, యూదులు అసాధారణ స్థాయిలో మలినులైరనియు, వారి అశుద్ధత వారి చెంగులమీద కనబడునంతగా వారు బాధింపబడిరనియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. ఇదే ప్రవక్త భావమైనట్లు కనబడుచున్నది. యిర్మీయా జనుల పాపములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుదురు, కాని వారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా ఇది వారి శిక్షను గూర్చినదే అనుటలో నాకు సందేహము లేదు. జనులు సిగ్గులేక సకలవిధమైన దుష్టత్వమునకు తమ్మును తాము వ్యభిచారముగా అప్పగించుకొనినందున మాలిన్యము చెంగులమీద ఉండెననియు, వారు పూర్తిగా బుద్ధిహీనులైనందున తమ అంతమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదనియు వారు చెప్పుదురు; మోషే గీతములో, “వారు జ్ఞానము కలిగి దీని తెలిసికొని తమ కడవరి స్థితిని ఆలోచించుకొనిన మేలు!” (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:29) అని చెప్పబడిన దాని ప్రకారము ఇట్లు వివరించుదురు.

కాని ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును ఎవడైనను సరిగా ఆలోచించిన యెడల, అతడు అపరాధమును గూర్చి కాదు, దానికి భిన్నముగా శిక్షను గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడని నాతో వెంటనే ఏకీభవించును.

493 సెప్టువజింటు “కంపనము” అనియు; వల్గేటు “అస్థిరము” అనియు; టార్గుము “తిరుగులాడునది” అనగా సంచరించునది అనియు; సిరియాక్ “భయానకము” అనియు అనువదించుచున్నవి. ఈ క్రియాపదమునకు తొలగించుట అని అర్థము; మరియు ఇక్కడ సూచన స్పష్టముగా దేశబహిష్కారమును గూర్చినదే గాని, కొందరు తీసికొనునట్లు అశుద్ధతను గూర్చినది కాదు; అశుద్ధత నిమిత్తము మనుష్యులు సమాజమునుండి తొలగింపబడుచుండిరి గనుక ఆ నామవాచకము కొన్నిసార్లు ఆ అర్థములో తీసికొనబడుచున్నదని వారు అట్లు తలంచుదురు. — సం.

494 “వెనుకకు తిరుగుట” అను మాట సిగ్గును సూచించునని కొందరు ఎంచుదురు; ఏలయనగా సిగ్గుపడువారు బహిరంగ దృష్టినుండి వెనుకకు తొలగి దాగుకొందురు. — సం. 495 “దాని శిక్ష యొక్క గొప్పతనములో అది తన పాపముల గుర్తులను మోయుచున్నది” అని లౌత్ వ్యాఖ్యానించుచున్నాడు; అది ఈ అభిప్రాయమునకు అనుకూలముగా కనబడుచున్నది. — సం.

కాబట్టి యూదులు తమ అవమానమును దాచుకొనలేకపోయినందున వారి నింద వారి చెంగులమీద ఉండెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా తమ శత్రువుల హేళనకు తమ్మును తాము గురిచేసికొనుటకు ఇష్టపడనందున, సిగ్గు తరచుగా మనుష్యులు తమ కీడులను దాచుకొని మౌనముగా సహించునట్లు చేయును. కాని జనుల దుర్దశలు దాచబడియుండలేదనియు, అవి అందరికిని కనబడెననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; స్రావవ్యాధిగల స్త్రీల విషయములో జరుగునట్లే—అది వారి వస్త్రముల అంచుల వరకు ప్రవహించును.

మరియు అది తన అంతమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదు అని అతడు చెప్పునప్పుడు, యూదులు నిరాశచేత ఎంతగా ముంచివేయబడిరనగా, వారు తమ తలంపులను దేవుని వాగ్దానముల వైపునకు లేపలేదని దీని భావమని నేను గ్రహించుచున్నాను; ఏలయనగా అత్యంత కీడులలో ఊపిరి పీల్చుకొనుటయు, దుర్దశ ఎల్లప్పుడు మనలను అణచివేయదు—మేలైన ఏదో మార్పు కలుగును అని మన తలంపులను ముందుకు విస్తరింపజేయుటయు, సామాన్య బుద్ధియే మనకు బోధించునదియైన సాధారణము కాని ఆదరణకు మూలము. కాబట్టి మనుష్యులు శ్రమలలో ఈ విధముగా తమ్మును తాము నిలుపుకొనుట వాడుక గనుక, యూదులు తమ అంతమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా వారు తమ దుఃఖముచేత ఎంతగా మతిభ్రమించిరనగా, మందబుద్ధులై భవిష్యత్తును గూర్చి ఏ నిరీక్షణయు కలిగియుండలేదు.

సంక్షేపముగా, ఈ మాటలచేత అతడు అత్యంత నిరాశను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు ఏ నిరీక్షణ వైపునకును తమ మనస్సులను లేపలేనంతగా మందబుద్ధులైరి.

మరియు కారణము వ్యక్తపరచబడినది, వారు వింతగా క్రిందికి దిగిపోయిరి, అనగా అసాధారణ రీతిగా పడద్రోయబడిరి. ఇక్కడ క్రియావిశేషణమునకు బదులుగా పుంలింగములో ఒక నామవాచకము, {}צפלאיםపెలాయీమ్, ఉంచబడినది; కొన్నిసార్లు {,}פלאותపెలావుత్ అని ఉండును, కాని అదే అర్థములో. కాబట్టి యూదులు అద్భుతరీతిగా వలె క్రుంగిపోయిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు; కాని అద్భుతము అనుటచేత ఆ మాటను చెడు అర్థములో తీసికొని ఒక విపరీతమును సూచించుచున్నాడు; కాబట్టి యెరూషలేము అద్భుతరీతిగా క్రిందికి దిగిపోయెను. అందువలన అది తన దుర్దశల క్రింద లొంగిపోయెను, తన తలంపులను ఏ నిరీక్షణ వైపునకును త్రిప్పలేకపోయెను, వేరొక అంతమును గూర్చి ఆలోచింపలేకపోయెను; తమకు విడుదల లేదని తలంచునప్పుడు మనుష్యులు సాధారణముగా తెగించువారగునట్లు, అది తన దుర్దశలలో మందబుద్ధిగలదాయెను. దానిని ఆదరించువాడెవడును లేడు అని తాను ముందు చెప్పినదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు.

ఈ సంగతులను జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను, ఏలయనగా నేటి దినమున సాతాను మనలను నిరాశకు నడిపించుటకు నానావిధమైన సాధనములను వాడుచున్నాడు. దేవుని కృపయందలి సమస్త నమ్మికనుండి మనలను మళ్లించుటకై వాడు మన యెదుట అత్యంత విపత్తులను ఉంచుచున్నాడు. కృపను గూర్చిన నిరీక్షణ ప్రకాశింపనంతగా దుఃఖము మన మనస్సులను పట్టుకొనునప్పుడు, ఆ మితిమీరిన దుఃఖమునుండి అసహనము పుట్టును; అది మనలను వెఱ్ఱితనమునకు నడిపింపవచ్చును. అందువలననే మనము సణుగుకొని, తరువాత దేవునికి విరోధముగా కేకలువేయుచున్నాము. కాబట్టి మనము మన దుఃఖముల క్రింద లొంగిపోవునట్లు మన మనస్సులను వేధించుటకు నేటి దినమున సాతాను సాధనములను సమకూర్చుచుండగా, ఆ కాలమున లోకములో దేవుని యొక్క ఏకైక నిజమైన సంఘముగా ఉండిన యెరూషలేము ఇన్ని గొప్ప కీడులచేత ముంచివేయబడి తన అంతమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదని ప్రవక్త చెప్పుదానిని మనము జ్ఞాపకము చేసికొందము. ఇది నిజముగా బాహ్య పరిస్థితులను గూర్చి గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు నిస్సందేహముగా భక్తుల మనస్సులను నిలువబెట్టి, వారు తమ అంతమును లక్ష్యపెట్టునట్లు వారి దుఃఖమును ఎల్లప్పుడు ఉపశమింపజేసెను. కాని యూదులు తమ అంతమును జ్ఞాపకము చేసికొనలేదని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు, అది సాధారణముగా జనులందరిని గూర్చియు, సంగతుల బాహ్య రూపమును గూర్చియు చెప్పబడినది.

ఇప్పుడు అతడు వారిని ప్రార్థన చేయుటకు ప్రోత్సహించి, వారికి మాటలను అందించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు అందరి పక్షమున మాటలాడుచున్నాడు: యెహోవా, నా బాధను చూడుము, శత్రువు బహుగా అతిశయించుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ సంఘమును సూచించుచున్నను, తన పదవి యొక్క బాధ్యతల ప్రకారము మంచి నిరీక్షణను కలిగియుండవలెనని అతడు నిస్సందేహముగా వారిని హెచ్చరించుచు, ప్రార్థన చేయుటకు ప్రోత్సహించుచున్నాడు; ఏలయనగా విశ్వాసము లేకుండ సత్యమైన మనఃపూర్వకమైన ప్రార్థన చేయబడదు; దేవుని కృప యొక్క రుచి పోయినప్పుడు మనము హృదయపూర్వకముగా ప్రార్థన చేయుట అసాధ్యము; మరియు వాగ్దానముల ద్వారా మాత్రమే మనము దేవుని తండ్రివంటి మంచితనమును రుచి చూడగలము. కాబట్టి యూదులు దేవుని వైపునకు తిరిగి, ఆయన తమకు విమోచకుడగునని విశ్వసించి పూర్తిగా నమ్మిన యెడల, ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి నిశ్చయమైన విడుదలను వాగ్దానము చేయుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు.

కాబట్టి బోధించుటకు సరియైన విధానము ఏదో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; అనగా మనుష్యులు తగ్గింపబడవలెను, వారి న్యాయమైన శిక్షావిధి వారి యెదుట ఉంచబడవలెను; మరియు వారు నిరీక్షణ కలిగియుండునట్లు ప్రోత్సహింపబడవలెను, వారు దేవునికి ప్రార్థన చేయునట్లును, అత్యంత కీడులలో ఆయననుండి సహాయమును నిరీక్షించుటకు మాత్రమే గాక అడుగుటకు సైతము సందేహింపకుండునట్లును వారికి చేయి చాపబడవలెను. ప్రవక్త పాటించిన క్రమము ఇదియే; శ్రమలలో ఎల్లప్పుడు మనలోనికి మనము దిగి, మన అపరాధమును ఒప్పుకొనుటకు మనము నేర్చుకొనవలెను; తరువాత మనము లోతుగా క్రుంగిపోయినప్పుడు, మన రక్షణ పొందబడు ప్రార్థన అక్కడనుండి పుట్టునట్లు విశ్వాసముచేత మన మనస్సులను పైకెత్తుకొనుటకు నేర్చుకొనవలెను.

ఒక సంగతి నేను విడిచిపెట్టితిని; ప్రవక్త దయను పొందుటకై శత్రువులు బహుగా అతిశయించిరని చెప్పుచున్నాడు. ఇది ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా మనకు నిరాశ కలిగించునట్లు కనబడునదే, దానికి భిన్నముగా, మంచి నిరీక్షణ కలిగియుండుటకు మనలను ప్రోత్సహింపవలెను; అనగా శత్రువులు గర్విష్ఠులై మహా అహంకారముతో ప్రవర్తించి మనలను అవమానపరచునప్పుడే. కాబట్టి వారి గర్వము ఎంత గొప్పదో, ఎంత సహింపరానిదో, అంత ఎక్కువ నమ్మికతో మనము దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టవచ్చును; ఏలయనగా శత్రువులు ఈ విధముగా బహుగా అతిశయించునప్పుడు, అనగా మితిమీరిన గర్వముగలవారై సకలవిధమైన తిరస్కారములో అపరిమితముగా విహరించునప్పుడు, దేవుడు మనకు కటాక్షము చూపునను ఈ సత్యమును పరిశుద్ధాత్మ మనకు వ్యర్థముగా బోధింపలేదు. తరువాత ఇట్లున్నది,—

విలాపవాక్యములు 1:10

10. దాని మనోహరమైన వస్తువులన్నిటిమీద శత్రువు తన చేయి చాపెను; నీ సమాజములో ప్రవేశింపకూడదని నీవు ఆజ్ఞాపించిన అన్యజనులు తన పరిశుద్ధస్థలములో ప్రవేశించుట అది చూచెను.

10. Manum suam extendit hostis ad omnia desiderabilia ejus; quia vidit gentes quum ingresse sunt sanctuarium ipsius, de quibus praeceperas, ne ingrederentur in congregationem tibi (hoc est, quae tibi sacrata est.)

సకల పరిశుద్ధ వస్తువుల అపవిత్రతను గూర్చి ప్రవక్త మరల విలపించుచున్నాడు; నేను చెప్పినట్లు, ఈ ఫిర్యాదు అతి చేదైన దుఃఖమునుండి పుట్టినది; ఏలయనగా విశ్వాసులకు తమ ఆస్తి యంతటిని కోల్పోవుటయు, చెరలో తిరుగులాడుటయు, సమస్తమునకు కొదువ అనుభవించుటయు దుఃఖకరమైన సంగతియే అయినను, దేవాలయము అపవిత్రపరచబడుటయు, మతమంతయు అవమానమునకు గురియగుటయు చూచుట వారికి మరింత బాధాకరమై యుండవలెను. కాబట్టి శత్రువులు సమస్త మనోహరమైన వస్తువులమీద తమ చేయి చాపిరని చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త ఈ విపత్తును మరల విలపించుచున్నాడు. మనోహరమైన వస్తువులు అనుటచేత అతడు ఐశ్వర్యమునుగాని, భూసంబంధమైన నశించు జీవిత స్థితికి చెందిన దేనినిగాని ఉద్దేశింపక, దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన జనుల యొద్ద ఉంచిన అమూల్యమైన ఆ నిధులనే ఉద్దేశించుచున్నాడు. కాబట్టి శత్రువు బలిపీఠముమీదను, బల్లమీదను, నిబంధన మందసముమీదను, సమస్త పరిశుద్ధ పాత్రలమీదను తన చేయి చాపెను.

అన్యజనులు తన పరిశుద్ధస్థలములో ప్రవేశించుట యెరూషలేము చూచెను గనుక ఈ అవమానము మరింత హెచ్చెను; ఏలయనగా ఆ సర్వనామము స్త్రీలింగములో ఉన్నది. కాని యెరూషలేము యొక్క పరిశుద్ధస్థలము దేవుని ఆలయమే; ఏలయనగా సరిగా చెప్పవలెనంటే అది దేవుని పరిశుద్ధస్థలము మాత్రమే అయినను, అదే సమయమున అది జనుల పరిశుద్ధస్థలము కూడ; ఏలయనగా దేవుడు ఆలయమును తన స్వకీయ ప్రయోజనము కొరకు కట్టించలేదు, తన జనుల ప్రయోజనము కొరకే కట్టించెను. కాబట్టి దేవుడు తనకొరకు ప్రతిష్ఠించుకొనినది జనుల పరిశుద్ధస్థలము అని సరిగా పిలువబడుచున్నది. దేవుడు అన్యజనులు పరిశుద్ధస్థలములో ప్రవేశింపకూడదని నిషేధించియుండెను, అయినను వారు బలాత్కారముగా అందులోనికి చొరబడిరి గనుక అతడు ఆ అవమానమును ఇంకను హెచ్చించుచున్నాడు. అయినను వారు దేవుని ఆరాధించుటకై ప్రవేశింపలేదు, ఏలయనగా పరిశుద్ధ సమాజమునుండి వారిని దూరముగా ఉంచవలెనని ఆయన ఆజ్ఞ; వారు ఆలయమును అపవిత్రపరచుటకును, దేవుని ఆరాధన యంతటిని రద్దుచేయుటకును, మతమును సకలవిధమైన హేళనకు గురిచేయుటకును బలాత్కారముగా ప్రవేశించిరి.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేటి దినమున నీ సంఘము దీనముగా బాధింపబడుట మేము చూచుచుండగా, మా స్వకీయ పాపములను చూచునట్లు మా కన్నులను త్రిప్పుకొని, నీ సింహాసనము ఎదుట మమ్మును మేము తగ్గించుకొనునట్లును, అయినను నిరీక్షణ కలిగియుండుట మానక మరణము మధ్యనుండి జీవమును కనిపెట్టుకొనునట్లును దయచేయుము; మరియు ఈ నమ్మిక మా నోరు తెరచునుగాక, అప్పుడు మేము మా ప్రభువైన క్రీస్తు ద్వారా నీ నామమునుబట్టి ధైర్యముగా మొఱ్ఱపెట్టుటలో స్థిరముగా కొనసాగుదుము.—ఆమేన్.

మూడవ ఉపన్యాసము

విలాపవాక్యములు 1:11

11. దాని జనులందరు నిట్టూర్పులు విడుచుచు ఆహారము వెదకుచున్నారు; ప్రాణము నిలుపుకొనుటకై తమ మనోహరమైన వస్తువులను ఆహారమునకై ఇచ్చివేసిరి; యెహోవా, దృష్టించి చూడుము, నేను నీచురాలనైతిని.

11. Totus populus ejus gementes, quae rentes panem, diderunt desiderabilia sua (hoc est, quicquid habebant pretiosum) Pro cibo ad revocandum animan: vide, Jehova, et aspice, quia facta sum vilis (aut, contempta.)

యెరూషలేము పౌరులందరు కొదువచేతను కరవుచేతను ఎడతెగక మూలుగుచుండిరని ప్రవక్త ఇక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. మొదట అందరును నిట్టూర్పులు విడుచుచుండిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ మాట సమూహవాచకము, అందువలన అతడు బహువచనమును, {,}נאנחיםץనానెఖీమ్, వాడుచున్నాడు.

తరువాత వారందరు నిట్టూర్పులు విడుచుచుండిరని చెప్పుచున్నాడు; కాని దానికి కారణమును కూడ వ్యక్తపరచుచున్నాడు, వారు ఆహారము వెదకుచుండిరి. ఆహారము వెదకుట అందరికిని సామాన్యమే నిజము; కాని ఈ మాటచేత అతడు అత్యంత కొదువను సూచించుచున్నాడు; వారు తమ ఆహారమును భిక్షమెత్తుకొనుచుండిరి అని చెప్పినట్లున్నది.

కాబట్టి అతడు వారిని ఇటు అటు తిరుగుచు ఆహారము వెదకు భిక్షకులతో పోల్చుచున్నాడు.

ప్రాణమును తిరిగి పొందుటకై వారు అతి విలువైన వస్తువులను ఆహారమునకై ఇచ్చిరి అని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ అతడు కరవును మరింత స్పష్టముగా సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఒక విధముగా వారు కొదువను అనుభవించిరని చెప్పుచున్నాడు. ఇతరులు చివరి భాగమును “ప్రాణమును సేదదీర్చుటకు” అని అనువదించుదురు; అది తగనిది కాదు.

కాని తమ ప్రాణములను మరణమునుండి జీవమునకు వలె తిరిగి తెచ్చుకొనుటకై తమకున్న ఏ విలువైన వస్తువునైనను ఇచ్చిరని చెప్పినప్పుడు, ప్రాణాధారము విషయమైన కొరతను సూచించుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమనుటకు సందేహము లేదు.

ఒక ప్రార్థన తరువాత వచ్చుచున్నది, యెహోవా, దృష్టించి చూడుము, నేను నీచురాలనైతిని. విశ్వాసులను తగ్గించి, అదే సమయమున వారిని మంచి నిరీక్షణకు లేవనెత్తి, ప్రార్థనలకు ద్వారము కూడ తెరచిన ఫిర్యాదులు దేవుని ఆత్మచేత పలుకింపబడినవని నిన్న మనము చెప్పితిమి. లేనియెడల మనుష్యులు దుఃఖమునకు లోబడి తమ్మును తాము వేధించుకొనునప్పుడు రెచ్చగొట్టబడుదురు; అప్పుడు ఈ చిరాకుచేత మండిపడుట ఒక విధమైన వెఱ్ఱితనమే. కాబట్టి దుఃఖము యొక్క తీవ్రతను, అసహనము యొక్క ఉగ్రతను తగ్గించుటకై ప్రవక్త విశ్వాసులను మరల ప్రార్థనకు పిలుచుచున్నాడు. మరియు యెరూషలేము దేవుని దృష్టించుమనియు చూడుమనియు అడుగునప్పుడు, ఆ రెండు మాటలను వాడుటలో ఒక ప్రత్యేక ఉద్ఘాటన ఉద్దేశింపబడినది; ఇచ్చిన కారణమును దీనిని మరింత పూర్తిగా చూపుచున్నది, అనగా అది నీచమైనదాయెను; కాబట్టి దేవుని కనికరమునకు త్రిప్పుటకై సంఘము తన స్వకీయ దుర్దశలను తప్ప మరేమియు ఆయన యెదుట ఉంచలేదు. కాబట్టి అది తన స్వకీయ సేవలను ముందుకు తేలేదు; దేవుని దయను పొందుటకై తన దుర్దశలను గూర్చి మాత్రమే విలపించెను. తరువాత ఇట్లున్నది,—

496 ఈ వచనమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును,— బాధకుడు దాని మనోహరమైన వస్తువులన్నిటిమీద తన చేయి చాపెను; నిజముగా అది దానిని చూచెను: జనములు దాని పరిశుద్ధస్థలములో ప్రవేశించెను; “వారు నీ సమాజములోనికి రాకూడదు” అని నీవు దీనినిగూర్చి ఆజ్ఞాపించినను అట్లు జరిగెను. “మనోహరమైన వస్తువులు” పరిశుద్ధ వస్తువులు, వాటిని అట్లే అనువదింపవచ్చును. వాటిమీద చేయి చాపుట అనగా వాటిని పట్టుకొనుట, స్వాధీనము చేసికొనుట. — సం. 497 అనగా అది నీచమైనదిగా లేక విలువలేనిదిగా ఎంచబడెను: సెప్టువజింటులో “అవమానింపబడినది” అని ఉన్నది. — సం. 498 సెప్టువజింటు, వల్గేటు, టార్గుము దీనిని స్పష్టముగా {{לוగా తీసికొనుచున్నవి; కాని సిరియాక్ దీనిని నిషేధార్థకముగా తీసికొని, వాక్యమును ప్రశ్నగా తీసికొనుచున్నది: ఇదే శ్రేష్ఠమైన అర్థము ఇచ్చుచున్నది. — సం.

విలాపవాక్యములు 1:12

12. త్రోవను పోవువారలారా, ఇది మీకు ఏమియు కాదా? యెహోవా తన ఉగ్రకోపదినమున నన్ను బాధపరచి నాకు కలుగజేసిన దుఃఖమువంటి దుఃఖము ఎక్కడనైనను కలదేమో దృష్టించి చూడుడి.

12. Non ad voc omnes qui transitis per viam? Aspicite et videte, an sit dolor sicut dolor meus, qui factus est mihi, quia affixit me (vel, dolore affecit) Jehova in die excandescentiae irae suae.

ఈ వచనము యొక్క ఆరంభము నానావిధములుగా వివరింపబడుచున్నది. కొందరు దానిని ప్రశ్నార్థకముగా, “త్రోవను పోవువారలారా, ఇది మీకు ఏమియు కాదా?” అని చదువుదురు. ఇతరులు మరింత సరళముగా, “మీరు నన్ను లక్ష్యపెట్టుట లేదని నేను చూచుచున్నాను; నా దుఃఖము మీకు ఏమియు కాదు” అని చదువుదురు. మరికొందరు, “ఇది మీకు దుఃఖము కాకుండును గాక” అనియు, ఇతరులు, “దుఃఖము మీమీదికి రాకుండును గాక,” అనగా నాకు కలిగినది మీకు కలుగకుండును గాక అనియు చదువుదురు; అప్పుడు అది సద్భావమును వ్యక్తపరచు ఒక ప్రార్థన అగును.

నేను ప్రశ్నార్థకమునే కోరుచున్నాను, త్రోవను పోవువారలారా, ఇది మీకు ఏమియు కాదా? ఏలయనగా ప్రశ్నను సూచించు {,}הహే అను అక్షరము తరచుగా విడువబడును. కాని దీనిని నిశ్చయార్థకముగా చదివినను అర్థము తగనిది కాదు: “దారిన పోవువారలారా, ఇది మీకు సంబంధించినది కాదు,” అనగా దారిన పోవువారందరును జాలిచేతగాని దుఃఖముచేతగాని కదిలింపబడలేదని యెరూషలేము తన విలాపములలో నొచ్చుకొనినట్లు.

కాని తన విపత్తు యొక్క గొప్పతనమును మరింత పూర్తిగా కనుపరచుటకై అది దారిన పోవువారిని సంబోధించెను. ఏలయనగా అది పొరుగువారిని మాత్రమే ఉద్దేశించి మాటలాడియుండిన యెడల, దాని మాటలలో అంత బలముండెడిది కాదు; కాని పరదేశులతో మాటలాడినప్పుడు, దూరప్రాంతములనుండి వచ్చిన మనుష్యులు ప్రయాణములో ఉండగానే వారి సానుభూతిని రేపవలసినంత గొప్పది తన విపత్తు అని అది ఈ విధముగా చూపెను. మరియు దృష్టించి చూడుడి అని అది వారిని అడుగుచున్నది. క్రమము తారుమారైనది, ఏలయనగా ముందు అది “యెహోవా, చూచి దృష్టించుము” అని చెప్పెను. అప్పుడు యెరూషలేము దేవుని, మొదట తన విపత్తులను చూచుటకు తన కన్నులను త్రిప్పుమనియు, తరువాత వాటిని శ్రద్ధగా గమనింపుమనియు అడిగెను; కాని ఇప్పుడు వేరొక ఉద్దేశ్యముతో, దృష్టించి చూడుడి అని చెప్పుచున్నది, అనగా లేనియెడల మీకు కొంతమట్టుకు మరుగైయుండగల నా విపత్తు ఎంత స్పష్టమైనదో ఆలోచించుడి. దృష్టించుడి, అని అది చెప్పుచున్నది, నా దుఃఖమువంటి దుఃఖము కలదా? నాకు కలిగినది అని చేర్చుచున్నది: కొందరు ఈ మాటలను కర్తరిగా, “యెహోవా నామీదికి తెచ్చినది” అని అనువదించుదురు; కాని రెండవ అనువాదమే మరింత సరియైనది, ఏలయనగా అది మరింత అక్షరార్థమైనది. జెరోము అనువాదము, “నన్ను పరిగెరిన వాడు” అని ఉన్నది; {}צעללఒలల్ అను మాటకు కొన్నిసార్లు పరిగెరుట అని అర్థము, ఈ వివరణను తిరస్కరింపవలెనని నేను కోరను. కాని తరువాత వచ్చుదానిని జెరోము, ముందొక సందర్భములో వలెనే, “యెహోవా దేనినిగూర్చి సెలవిచ్చెనో” అని తప్పుగా అనువదించుచున్నాడు: ఏలయనగా ముందు చెప్పినట్లు అతడు ఆ క్రియాపదమును {,}הגהహాగా అను దానినుండి తీసికొనెను; కాని {,}וవావ్ అను అక్షరము చేర్చబడియుండుటచేత స్పష్టమగునట్లు అది {,}יגהయాగా అను దానినుండి వచ్చుచున్నది. కాబట్టి తాను విలపించిన ఆ దుఃఖమునకు దేవుడే కర్త అని సంఘము సూచించుచున్నదనుటకు సందేహము లేదు.

మరియు తరచుగా జరుగునట్లు మనుష్యులు తమ దుఃఖములో మితిమీరిపోకుండునట్లు దీనిని తెలిసికొనుట అవసరము. ఏలయనగా మనము ఆయనతో వ్యవహరింపవలసియున్నదని గ్రహించునప్పుడు దేవుని మహాత్మ్యము మనకు కళ్లెము వేయును. దీనిని గూర్చిన కేవలమైన సామాన్య జ్ఞానము నిజముగా చాలదు; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు, భక్తిహీనులు తమ దుఃఖములు దేవునినుండి వచ్చుచున్నవని ఎరిగియుండియు ఆయనకు విరోధముగా సణుగుదురు; అయినను మనము దేవుని లక్ష్యపెట్టునప్పుడు అది ఓర్పునకును సాత్వికమునకును ఆరంభమే. కాబట్టి ఈ కారణముచేతనే యెరూషలేము తాను దేవునిచేత బాధింపబడితినని చెప్పెను.

మరియు ఆయన ఉగ్రత యొక్క కోపదినమున అని చేర్చబడినది. ఇక్కడ ప్రవక్త ఉగ్రత యొక్క కోపమును ప్రస్తావించుటచేత దేవుని ప్రతీకారము యొక్క తీవ్రతను వ్యక్తపరచగోరెను. కొందరు {,}חרוםఖెరున్ అను మాటను “రౌద్రము” అని అనువదించుదురు; కాని “రౌద్రము” అను మాట మిక్కిలి కఠినమైనది గనుక, “కోపము” లేక మహా తాపము (excandescentia) అను మాట తగనిది కాదు. అయినను దేవుని ఉగ్రత యంతయు యెరూషలేముమీద జ్వాలగా మండినట్లు ఆయన ప్రతీకారము అంత భయంకరమైనదని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: మరియు ఇది తరువాతి వచనములో మరింత పూర్తిగా స్థిరపరచబడుచున్నది,—

విలాపవాక్యములు 1:13

13. పైనుండి ఆయన నా యెముకలలోనికి అగ్ని పంపియున్నాడు, అది వాటిని ఆక్రమించుచున్నది; నా పాదములకు వలయొడ్డియున్నాడు, నన్ను వెనుకకు త్రిప్పియున్నాడు; దినమెల్ల నన్ను పాడైనదానిగాను సొమ్మసిల్లినదానిగాను చేసియున్నాడు.

13. E sublimi misit ignem in ossa mea, et dominatus est in ipso (est mutatio numeri, refertur quidem ad oss, sed perinde est ac Si diceret, dominatus est ignis in unoquoque ossium;) extendit rete suum pedibus meis, convertet me retrorsum; dedit me (reddidit me, vel, posuit) vastam vel, desolatam) toto die dolentem (vel, infirmam.)

దేవుని ప్రతీకారము యెరూషలేముమీద అతి భయంకరముగా విజృంభించెను అను అదే విషయమును ప్రవక్త కొనసాగించుచున్నాడు. కాని ఒక రూపకాలంకారమును వాడుచు, తన యెముకలలోనికి అగ్ని పంపబడెనని అది చెప్పుచున్నది. యెముకలను దుర్గములుగా వ్యాఖ్యానించువారు ప్రవక్త భావమును బలహీనపరచుచున్నారు. దేవుని అగ్ని అంతరంగ భాగములలోనికి చొచ్చుకొనిపోయెనని చెప్పినట్లుగా, నేను యెముకలను వాటి సరియైన అర్థములోనే తీసికొనుచున్నాను. ఈ మాటతీరు లేఖనములో తరచుగా కనబడును. యెముకలచేత బలము లేక పరాక్రమము సూచింపబడును. అందువలననే దావీదు తన యెముకలు అలజడిచెందెనని లేక కలవరపడెనని కొన్నిసార్లు విలపించెను. (కీర్తనలు 6:2.) మరియు హిజ్కియా తన గీతములో, “... సింహమువలె ఆయన నా యెముకలన్నిటిని విరుచుచున్నాడు” అని చెప్పెను. (యెషయా 38:13.)

అదే అర్థములో ప్రవక్త ఇప్పుడు, దేవునిచేత అగ్ని పంపబడెననియు, అది అతని యెముకలలో ఏలుచుండెననియు చెప్పుచున్నాడు; అనగా అది చర్మమును మాంసమును కాల్చుట మాత్రమే గాక యెముకలను సైతము దహించెను. {,}רדהరాదా అను మాటకు తీసివేయుట లేక స్వీకరించుట అను అర్థము కూడ కలదు; కాని మొదటి అనువాదమే సాధారణముగా స్వీకరింపబడుచున్నది గనుక, దానినే అనుసరించుటకు నేను మొగ్గుచున్నాను—అగ్ని అతని యెముకలలో ఏలెను.

మరియొక ఉపమానము చేర్చబడినది, దేవుడు దాని పాదముల ఎదుట వల ఒడ్డెను; ఈ విధముగా తప్పించుకొను ప్రతి మార్గమును ఆయన తీసివేసెను. తాను దేవుని తీర్పులచేత చిక్కుపరచబడితినని, తాను వలలలోనో ఉరులలోనో పడినట్లు నాశనమునకు అప్పగింపబడితినని అది సూచించుచున్నది (ఏలయనగా మాటలాడునది యెరూషలేమే). మూడవదిగా, అది దినమెల్ల పాడైనదాయెను అని, అనగా ఎడతెగక దుఃఖించెనని చెప్పబడినది. దినమెల్ల అనుటచేత నిరంతరము అని భావము. కాబట్టి అది దేవుని వలలచేత వెనుకకు త్రిప్పబడినందునను, దాని యెముకలు పరలోక అగ్నిచేత దహింపబడినందునను అంతము లేకుండ, మితిమీరి దుఃఖించెనని చెప్పబడుచున్నది: ఏలయనగా పైనుండి, {,}ממרוםమెమెరుమ్న్, అను మాట ఉద్ఘాటనతో కూడినది; అది సామాన్యమైన లేక మానవ సంబంధమైన దహనము కాదని ప్రవక్త భావము; ఏలయనగా దేవునికి ఆరోపింపబడునది మానవ సంబంధమైన లేక భూసంబంధమైన దానిని అతిక్రమించును. కాబట్టి దేవుని భయంకరమైన శక్తిని సూచించు అటువంటి ప్రతీకారము అది అని అతడు చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా అది దేవుడు ఆకాశమునుండి ఉరిమినట్లే యుండెను. మాటల భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది,—

విలాపవాక్యములు 1:14

14. నా అపరాధముల కాడి ఆయన చేతితో కట్టబడియున్నది; అవి పెనవేయబడి నా మెడమీదికి ఎక్కియున్నవి; ఆయన నా బలమును పడిపోజేసెను; నేను లేవలేనివారి చేతులకు ప్రభువు నన్ను అప్పగించెను.

14. Ligatumest (hic vertit Hieronymus, vigilavit, namhallucinatus est inpuncto duntaxat {}צנשקדet legendum est {}צנשקדquia est punctum sinistrum, quod significat ligave, ligatum est igitur) jugum iniquitatum mearum in manu ejus; implicitae sunt (vel, perplexae,) ascenderunt super collum meum; corruere fecit (vel, debilitavit) robur meum; dedit me Dominus in manus eorum (est in regimine, et tamen nulla sequitur additio, quae respondeat, sed apparet aliquid esse subaudiendum, in manus ergo hostium) ex quibus non potero surgere.

దేవుడు న్యాయముగానే అప్రసన్నుడాయెనని యెరూషలేము ఇక్కడ మరల ఒప్పుకొనుచున్నది. తాను అనుభవించిన కీడులను అది దేవుని ప్రతీకారమునకు ఆరోపించెను; కాని ఇప్పుడు ఆ అప్రసన్నతకు లేక ఉగ్రతకు కారణమును వ్యక్తపరచుచున్నది. కాబట్టి తన దోషముల కాడి దేవుని చేతిలో కట్టబడెనని అది చెప్పుచున్నది. వ్యాఖ్యాతలు ఈ మాటలను వివరించినను, ఇక్కడ ఎడతెగని రూపకాలంకారము కలదని వారు గమనింపనందున ప్రవక్త భావమును వారు అందుకొనలేదు. కాబట్టి రెండు భాగములను మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను,—దేవుని చేయి కట్టబడిన కాడిని పట్టుకొనియుండెను, మరియు ఆ కాడి యెరూషలేము మెడచుట్టు కట్టబడియుండెను. ఒక వ్యవసాయదారుడు ఎద్దులకు కాడి కట్టిన తరువాత ఒక పగ్గమును పట్టుకొని దానిని తన చేతిచుట్టు చుట్టుకొనగా, ఎద్దులు కాడిని త్రోసివేయలేకపోవుట మాత్రమే గాక పగ్గములను పట్టుకొనిన చేతికి లోబడవలసి వచ్చునట్లే, దోషముల కాడి బిగింపబడెనని ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నది: “నేను కాడిని మోయుచున్నాను,” అని అది చెప్పుచున్నది, “కాని అది కట్టబడి, విదిలించివేయలేనంతగా బిగింపబడియున్నది; మరియు నేను ఎంత రౌద్రముగా ఉన్నను, ఎంత తన్నినను, దేవుడు దానిని మోయుటకు నన్ను బలవంతపెట్టునట్లు కట్టబడిన కాడిని తన స్వహస్తముతో పట్టుకొనియున్నాడు.”

కాబట్టి దేవుడు యెరూషలేముమీద న్యాయముగా కోపించెననియు, న్యాయముగా అంత కాఠిన్యమును ప్రయోగించెననియు ప్రవక్త మాటల ఉద్దేశ్యమును భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. అదే సమయమున శిక్ష పూర్తిగా న్యాయమైనదే అయినను దాని ఘోరత్వము వ్యక్తపరచబడుచున్నది; ఏలయనగా ఒక వైపున, కట్టబడి బిగింపబడిన కాడి తన మెడమీద ఉంచబడెననియు, అది దేవుని చేతిచేత కట్టబడెననియు యెరూషలేము ఫిర్యాదు చేయుచున్నది; ఏ సడలింపును లేనంతటి నిర్బంధములో తాను ఉంటినని చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ఒక వైపున అది తన విపత్తు యొక్క తీవ్రతను గూర్చి విలపించుచున్నది; మరియొక వైపున తాను అనుభవించినదానికి తాను పూర్తిగా పాత్రురాలనని ఒప్పుకొనుచున్నది; దుఃఖములో సాధారణముగా జరుగునట్లు తాను దేవునికి విరోధముగా కేకలువేసెనని ఎవరును తలంపకుండునట్లు అది ఈ విధముగా తన్ను తాను నిందించుకొనెను.

499 అనువాదములన్నియు {{נשקדను కావలికాయుట అను అర్థములో అనువదించుటలో ఏకీభవించుచున్నవి; అవి ఏకీభవించునప్పుడు అవి సరియైనవని బలమైన ఊహ కలుగును. మరియు {}עלఅనునది “కాడి” అను నామవాచకము కాదు, ఒక విభక్తిప్రత్యయము (preposition) అని, దాదాపు ఏ అర్థమును ఇయ్యని వల్గేటు తప్ప, అన్నియు ఏకీభవించుచున్నవి. రబ్బీలు ఈ క్రియాపదమునకు మరి ఏ స్థలములోను లేని ఒక క్రొత్త అర్థమును కల్పించిరి, మరియు కొందరు

ఆయన పడిపోజేసెను, లేక బలహీనపరచెను మొదలైనవి అని చేర్చబడినది. {,}כשלకాషల్ అను క్రియాపదమునకు హిఫ్‌ఇల్ రూపములో, అందరికి తెలిసినట్లు, తొట్రిల్లుట, లేక తొట్రిల్లజేయుట లేక పడజేయుట అని అర్థము. కాబట్టి, ఆయన నా బలమును బలహీనపరచెను; నేను లేవలేని నా శత్రువుల చేతికి ప్రభువు నన్ను అప్పగించెను; అనగా తిరిగి లేచుటకు నిరీక్షణ లేనంతగా ఆయన నన్ను లోపరచి, నా శత్రువుల చేతుల క్రింద నన్ను సాష్టాంగముగా పడవేసెను. “అట్లయితే అది ఎందుకు ప్రార్థించుచున్నది, మరల తరచుగా ఎందుకు ప్రార్థించును?” అని ఎవరైనను అడిగిన యెడల, దానికి జవాబు ఇదే: తాను తిరిగి లేవలేనని అది ఇక్కడ చెప్పునప్పుడు, సంగతుల బాహ్యస్థితిని ఉద్దేశించి చెప్పుచున్నది; ఈ మధ్యలో దేవుని కృప లెక్కలోనికి తీసికొనబడలేదు; అది సమస్త మానవ సాధనములను అతిక్రమించునది. కాబట్టి శరీర తలంపుల ప్రకారము లేచుటకు ఏ సాధనమును కనబడనందున తనకు నిరీక్షణ లేదని అది చెప్పుచున్నది. అయినను దేవుడు చివరకు తన సర్వశక్తిచేత మరణకరమైన నాశనమునుండి తన్ను లేపునని అది నిరాశపడలేదు. ఈ మాటతీరును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను; ఏలయనగా నిరీక్షణ మరుగైయున్న సంగతులను చూచును. కాని అదే సమయమున విశ్వాసులు సంగతుల సామాన్య రూపమును బట్టి మాటలాడుదురు; వారు నిరాశపడినట్లు కనబడునప్పుడు, తమ స్వకీయ పరిశీలనకును తీర్పునకును లోబడు దానినే వారు లక్ష్యపెట్టుదురు. కాబట్టి సమస్త మానవ సాధనములను మిక్కిలి అతిక్రమించు తన అసాధారణ శక్తిని దేవుడు కనుపరచితేనే తప్ప తాను లేవలేనని యెరూషలేము ఇప్పుడు చెప్పుచున్నది. తరువాత ఇట్లున్నది,

విలాపవాక్యములు 1:15

15. నాలోనున్న నా పరాక్రమశాలులనందరిని ప్రభువు కాళ్లక్రింద త్రొక్కివేసెను; నా యౌవనులను నలుగగొట్టుటకై ఆయన నామీదికి సమాజమును పిలిచెను; యూదా కుమార్తెయైన కన్యకను ప్రభువు ద్రాక్షగానుగలో త్రొక్కినట్లు త్రొక్కెను.

15. Calcavit omnes fortes meos Dominus in medio mei; vocavit super me diem (hoc est, edixit statum diem, alii vertunt congregationem; et {,}מועדtam coetum ipsum significat, quam condictum tempus,) ad conterendos adolescentes meos (vel, electos;) torcular calcavit Adonai super virginem (vel, puellam,) filiam Jehudah.

తన పరాక్రమశాలులందరు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడిరని ఆమె మొదట చెప్పుచున్నది. యూదులు పూర్తిగా లోపరచబడిన సమయమువరకును తమ బలాఢ్యులయందు ఎంతగా నమ్మికయుంచిరో మనకు తెలియును. కాబట్టి వారు ప్రవక్తలయెడల అంత గర్వమును అహంకారమును కనుపరచియుండిరి గనుక, తాను ప్రతి సంరక్షణయు లేనిదాననైతిననియు తన పరాక్రమశాలులు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడిరనియు యెరూషలేము తానే చూచినప్పుడు, అది మరి ఎక్కువ దుఃఖమునకు కారణమాయెను. నా మధ్యను అని ఆమె చెప్పుచున్నది. దీనిని గమనింపవలెను; ఏలయనగా వారు యుద్ధభూమిలో పడియుంటే, పొలములలో తమ శత్రువులచేత పట్టబడియుంటే, అది అంత దుఃఖకరముగా నుండెడిది కాదు; అయితే పట్టణముయొక్క గర్భములోనే వారు ఈ విధముగా నేలకూల్చబడుట నిజముగా పైనుండి వచ్చిన ప్రతిదండనకు సూచనయై యుండెను. యెరూషలేముయొక్క పరాక్రమశాలులందరు ఆమె మధ్యనే నేలకూల్చబడిరను ఈ సంగతి అనవసరమైనది కాదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

దేవుడు ఆమెయొక్క ఏర్పరచబడినవారిని, అనగా ఆమె యౌవనులను, నాశనము చేసినది నిర్ణయకాలమని తరువాత చెప్పబడుచున్నది. ఎవరికైనను {,}מועדmuod అను మాటను సమాజము అను అర్థములో తీసికొనుట మేలని తోచినయెడల, నేను అభ్యంతరపెట్టను; అయినను ఆ అర్థమును నేను అంగీకరించను, ఏలయనగా అది బలవంతముగా లాగినట్టు కనబడుచున్నది.

బలాఢ్యులందరిని నాశనము చేయుటకు దేవుడు ముందుగా నియమించిన కాలము, అనగా నిర్ణయకాలము అని దానిని ఎంచుట సందర్భమునకు మరి బాగుగా సరిపోవుచున్నది.

తరువాత మరియొక రూపకాలంకారము వాడబడుచున్నది, — సీయోను కుమార్తె విషయములో దేవుడు ద్రాక్షగానుగను త్రొక్కెను. ఈ సాదృశ్యము మరియొకచోట కూడ కనబడుచున్నది, యెషయా 63:1 లో వలె, “ఎదోములోనుండి వచ్చుచున్న యితడెవడు? నీ వస్త్రములు ఎఱ్ఱగా నున్నవేమి?”

ఏలయనగా దేవుడు రక్తము చిలికినవాడై ఎదోములోనుండి ఎట్లు బయలుదేరి రాగలిగెనని ప్రవక్త ఆశ్చర్యపడుచున్నాడు. దేవుడు, “ద్రాక్షగానుగను నేను ఒంటరిగా త్రొక్కితిని” అని ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు; అనగా ఆయన తన ప్రజలకు చేయబడిన అన్యాయములకు ప్రతిదండన చేసెను. ఏలయనగా ఇదూమయీయులు దౌర్భాగ్యులైన యూదులమీద ఎల్లప్పుడును కోపము రగులుకొనినవారై యుండిరని మనకు తెలియును. కాబట్టి దేవుడు తాను తన సంఘమునకు సంరక్షకుడనని చూపుటకై, తాను ఎదోమునుండి వచ్చితిననియు, రక్తము చిలికినవాడను, రక్తముతో తడిసినవాడను అయితిననియు చెప్పుచున్నాడు. ఎవడైనను ద్రాక్షగానుగలో శ్రమపడిన తరువాత ద్రాక్షారసముచేత ఎఱ్ఱబడినట్లే, ఈ స్థలములోని వర్ణనయు అట్టిదే. బబులోను కళ్లమువంటిదని యిర్మీయా 51:33 లో కూడ మనము చూచియున్నాము. రూపకాలంకారము నిజముగా భిన్నమైనదే, అయినను ప్రస్తుతదానికి పోలికగలదై యున్నది. కాబట్టి దేవుడు ఏదైనను ఒక దేశమును బాధించునప్పుడు ఆయన త్రొక్కుచున్నాడని, లేక నూర్చుచున్నాడని చెప్పబడునట్లే, ఇక్కడవలె ఆయన ద్రాక్షగానుగను త్రొక్కుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది.

దాని తరువాత, —

విలాపవాక్యములు 1:16

16. వీటినిబట్టి నేను ఏడ్చుచున్నాను, నా కన్ను, నా కన్ను నీళ్లు కార్చుచున్నది; నా ప్రాణమును తెప్పరిల్లజేయవలసిన ఆదరణకర్త నాకు దూరమాయెను; శత్రువు ప్రబలుచున్నాడు గనుక నా పిల్లలు దిక్కులేనివారైరి.

16. Propter id ego plorans, oculus meus, oculus meus, descendunt aquae, (hoc est, defluit in aquas,) quia remotus est a me consolator, qui animam revocet, (vel, recreat animam, {);}משיבFuerunt filii mei desolati, quia praevaluit hostis.

అతడు యెరూషలేముయొక్క ఆపదలను విస్తారముగా వర్ణించుచున్నాడు. అయితే ప్రవక్త తన ప్రసంగమును ఈ విధముగా దీర్ఘముచేయుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా భారముగా అణచబడినవారు దుఃఖించుటతోను విలపించుటతోను ఎన్నడును తృప్తిపొందరని మనకు తెలియును. ఆ కీడులు ఎంత గొప్పవో మనము తగినరీతిగా ఆలోచించినయెడల, ప్రవక్త మనకు అతిగా మాటలాడువానిగా కనబడడు, అతని దీర్ఘవాక్యము మనకు విసుగు పుట్టించదు. ఏలయనగా ఎవడైనను యెరూషలేముయొక్క వర్ధిల్లిన స్థితిని ప్రవక్త విలపించుచున్న ఆ పాడైన నాశనముతో పోల్చిచూచినప్పుడు, ఎన్ని మాటలైనను అది నిజముగా ఎట్టిదై యుండెనో పూర్తిగా వ్యక్తపరచలేవని అతనికి నిశ్చయముగా కనబడును; మరి ఆ మాటలు అతిశయోక్తులుగా కనబడినను, అవి ఆ ఆపదయొక్క గొప్పతనమును మించవు. యెరూషలేము నాశనమాయెనని ప్రవక్త ఒక్కమాటలో చెప్పగలిగియుండినను, అతడు వాడుచున్న ఆ వివిధ వాక్యరీతులచేత ఎవడును విసుగుచెందకుండునట్లు ఈ సంగతి సంక్షేపముగా సూచింపబడుచున్నది.

దీనినిబట్టి నేను ఏడ్చెదను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఆద్యంతము ఒక స్త్రీ పాత్రను ధరించుచున్నాడు; ఏలయనగా మాటలాడుచున్నది యిర్మీయా కాదు, యెరూషలేము తానే. నేను, అని ఆమె అనుచున్నది, దీనినిబట్టి ఏడ్చెదను; నా కన్ను, నా కన్ను! అది నీళ్లుగా కారును. మరికొందరు, “నా కన్నులనుండి నీళ్లు కారును” అని చదువుచున్నారు; అయితే అట్టి అనువాదము మరీ వదులైనది. కాబట్టి తన కన్నులు నీటి ఊటలవలె నుండునని యెరూషలేము చెప్పుచున్నదనుటకు నేను సందేహింపను. ఆమె నిజముగా ఏకవచనములో మాటలాడుచు, నా కన్ను! నా కన్ను! అది కారును, లేక నీళ్లవలె ప్రవహించును, అని ఆ మాటలను మరల పలుకుచున్నది, అనగా అవి రెండు ఊటలవలె నున్నవి; ఏలయనగా నా ప్రాణమును తెప్పరిల్లజేయుటకు ఆదరణకర్త నాకు దూరస్థుడాయెను, లేక నాకు దూరముగా నున్నాడు. ఈ మాటలచేత తాను సొమ్మసిల్లుచున్నదాననై, ఒకవిధముగా చనిపోవుచున్నదాననై యుంటిననియు, తన ప్రాణము తెప్పరిల్లునట్లు ఆదరణ కలుగజేయుటకు ఎవడును సమీపమున లేడనియు ఆమె సూచించుచున్నది. దుఃఖమును ఉపశమింపజేసి మానవత్వపు ధర్మమును నెరవేర్చుటకు ఒక స్నేహితుడైనను లేనప్పుడు అది అత్యంత కీడుగా ఎంచబడునని ఇంతకుముందు కనబడినట్లే, ఇప్పుడును యెరూషలేము అదే ఫిర్యాదును మరల చేయుచు, శత్రువు ప్రబలినందున తన కుమారులందరు నాశనమైరని చెప్పుచున్నది. దాని తరువాత, —

499 (కొనసాగింపు) … వారిని అనుసరించిరి. సెప్టువజింటు దానిని కర్తలేని రూపములో, “కాపు కాయబడెను” అని అనువదించుచున్నది, అయితే వల్గేటు, “ఆయన కాపు కాచెను” అని అనువదించుచున్నది. “అతిక్రమములమీద కాపు కాయుట” అనునది దానియేలు 9:14 లోని “కీడుమీద కాపు కాయుట” అను దానివంటిదే; అనగా వాటిని శిక్షించుటకై వాటిమీద కాపు కాయుట. ఆ వచనమంతటిని నేను ఈ విధముగా అనువదించుచున్నాను, — 14. ఆయన నా అతిక్రమములమీద కాపు కాచెను, ఆయన చేతిచేత అవి పెనవేయబడినవి; ఆయన కాడి నా మెడమీద నున్నది, ఆయన నా బలమును క్షీణింపజేసెను; అవును, ప్రభువు నన్ను బాధించువాని చేతులకు అప్పగించెను, నేను నిలువలేను. “చేతులు” అను మాట సంబంధరూపములో నున్నది, ఒక మాట విడిచిపెట్టబడెనని అది చూపుచున్నది. “నేను నిలువలేను,” అనగా బాధించువానికి విరోధముగా; నేను ఎదిరింపలేను. భవిష్యత్కాలము వర్తమానకాల అర్థములో వాడబడుచున్నది; అక్షరశః అది, “నేను నిలువలేకపోదును,” లేక ఎదిరింపలేకపోదును, అని యున్నది. వెల్ష్ భాషలోను సరిగా అట్లే యున్నది; అది భవిష్యత్కాలమే, అయినను వర్తమానమును వ్యక్తపరచునదిగా గ్రహింపబడుచున్నది. మొదటి పంక్తిలో, “ఆయన చేయి” అను మాట అన్ని అనువాదములలోను “పెనవేయబడినవి,” లేక కలిసి అల్లబడినవి, అను దానితో జతపరచబడియున్నది. — సం.
500 ఆ మాట “సభ,” లేక సమాజము, అని అనువదింపబడినయెడల, దాని భావము కల్దీయుల సభ; మరియు గటేకర్ చెప్పుచున్నట్లు, ప్రజలను వారి పండుగలకు పిలుచుటను అది సూచించుచున్నది. సెప్టువజింటును వల్గేటును దానిని “కాలము” అని అనువదించుచున్నవి, అయితే సిరియాక్ “సభ” అని అనువదించుచున్నది. ఒకనిమీదికి, లేక ఒకనికి విరోధముగా, నిర్ణయకాలమును పిలుచుట తగిన వాక్యరీతి కాదు. మన అనువాదము నిస్సందేహముగా సరియైనదే; బ్లేనీయు హెండర్సనును దానితో ఏకీభవించుచున్నారు. — సం.

501 ఆ మాటలు ఈ విధముగా నున్నవి, — ప్రభువు కన్యక విషయములో, యూదా కుమార్తె విషయములో, ద్రాక్షగానుగను త్రొక్కెను. {{ל కొన్నిసార్లు “విషయములో,” లేక సంబంధించి, అని అర్థమిచ్చును. “యూదా కుమార్తె” అనునది “కన్యక” అను దానికి సమానార్థకముగా ఉంచబడినది. — సం.
502 సెప్టువజింటును వల్గేటును “కన్ను” అను మాటను మరల పలుకకపోయినను, తర్గుము “నా రెండు కన్నులు” అనియు, సిరియాక్ “నా కన్నులు” అనియు కలిగియున్నవి. ఆ పునరుక్తి చాలా ప్రతులలో నున్నది, అది మిక్కిలి బలమైనది. యిర్మీయా 4:9 లో ఇట్టిదే ఒక ఉదాహరణను చూడుము. 16. వీటినిబట్టి నేను ఏడ్చుచున్నాను: నా కన్ను! నా కన్ను! అది నీళ్లు కార్చుచున్నది; ఏలయనగా ఆదరణకర్తయు, నా ప్రాణమును తెప్పరిల్లజేయువాడును నాకు దూరముగా నున్నాడు; నా కుమారులు దిక్కులేనివారైరి, ఏలయనగా శత్రువు ప్రబలెను. — సం.

విలాపవాక్యములు 1:17

17. సీయోను చేతులు చాపుచున్నది, దానిని ఆదరించువాడెవడును లేడు; యాకోబు చుట్టునున్నవారు అతనికి విరోధులుగా నుండవలెనని యెహోవా అతనిగూర్చి ఆజ్ఞ ఇచ్చెను; యెరూషలేము వారిలో ముట్టుది వంటిదాయెను.

17. Expandit Sion in manibus suis (id est, manus suas, vel, complosit manibus suis, alii vertunt, confregit,) nullus consolator ei; mandavit Jehova super Jacob per circuitus ejus adversarios ejus; facta est Jerusalem in abominationem inter ipsos (vel, tanquam immunda, vel, menstruata, {,}נדהenim vocater mulier menstruata apud Moseu.)

యెరూషలేము దుఃఖమునకు సూచనగా, లేక ప్రతి దిక్కునుండి స్నేహితులను వెదకుటకై, తన చేతులు చాపెనని ప్రవక్త మొదట చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మనము మనుష్యులను కనికరమునకు కదలింపగోరినప్పుడు, మన బాహువులను చాపుదుము. యెరూషలేము తన చేతులతో రొట్టెను విరిచెనని చెప్పవలెనని కొందరి మనస్సులకు ఎట్లు తట్టెనో నేను ఆశ్చర్యపడుచున్నాను. ఇది మిక్కిలి పిల్లతనమైనది.

మరికొందరు ఆ మాటలను, ఆమె తన చేతులతో విరిచెను అని అనువదించి, దానిచేత ఆమె తన చేతులతో చప్పట్లు కొట్టెనని గ్రహించుచున్నారు. అయితే అది కఠినమైన వాక్యరీతి; యెరూషలేము తన చేతులు చాపెను అను మిక్కిలి తగిన అర్థమునే నేను ఉంచుకొనుచున్నాను. {,}פרשperesh అను మాటకు చెదరగొట్టుట, లేక చల్లుట, అను అర్థము కూడ కలదు; అయితే ప్రవక్త నిస్సందేహముగా చేతులు చాపుటనే ఉద్దేశించుచున్నాడు, యెరూషలేము తాను తన ఆపదలనుగూర్చి విలపించుచు, తనకు కొంత ఆదరణ ఇచ్చుటకై ప్రతి దిక్కున స్నేహితులను వెదకుచున్న స్త్రీవంటిదానననియు చెప్పినట్టే. ప్రవక్త భావమును ఆ వాక్యభాగమునుండియే మనము గ్రహింపవచ్చును: సీయోను, అని చెప్పబడుచున్నది, చేతులు చాపుటచేత తన స్నేహితులను పిలుచుచున్నది, మరియు ఆదరణకర్త ఎవడును లేడు: ఈ వాక్యఖండములను కలిపి చదువవలెను, అనగా సీయోను తన చేతులు చాపెను, అయినను ఆదరణచేత ఆమె దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుటకు ఎవడును ప్రత్యుత్తరమియ్యలేదు.

దాని తరువాత, యాకోబుయొక్క చుట్టుపట్ల ప్రదేశములలో విరోధులు అతని బాధించవలెనని యెహోవా యాకోబునుగూర్చి ఆజ్ఞాపించెను అని యున్నది. ఈ కీడులు మనుష్యులవలన సంభవింపలేదనియు, ప్రజలయొక్క మొండి భక్తిహీనతను ఈ విధముగా శిక్షింపవలెనని దేవుడే నిర్ణయించెననియు ప్రవక్త మరల మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి యూదులు సాధారణముగా చేయునట్లు తమ దుఃఖమును వెళ్లగ్రక్కి దానిని కల్దీయులకు ఆరోపింపకుండునట్లు, అతడు వారి లక్ష్యమును దేవునివైపునకే మరల్చి, కల్దీయులు ఎంత క్రూరులైనను, తమ సొంత ప్రేరణచేత మాత్రమే ఏమియు చేయక, దేవుని ఆజ్ఞచేతనే చేసిరని చెప్పుచున్నాడు. చుట్టుపట్ల ప్రదేశములలో అని అతడు చేర్చుచున్నాడు, తప్పించుకొనుటకు మార్గము లేదని యూదులు తెలిసికొనునట్లు; ఏలయనగా దేవుడు వారందరిని మూయబడినవారివలె పట్టుకొనియుండెను. మనుష్యుల చేతులనుండి మనము అనేక విధములుగా తప్పించుకొనవచ్చును; అయితే దేవుడు మనకు శత్రువైనప్పుడు, మనము దాగుచోట్లను వెదకుట వ్యర్థము. కాబట్టి దేవుడు ప్రతి వైపున యూదులను మూసి ఉంచెను గనుక, తప్పించుకొను ఉపాయములు వారికి ప్రయోజనకరముగా లేవని ప్రవక్త మనకు బోధించుచున్నాడు.

చివరకు యెరూషలేము ముట్టుదివంటిదాయెను, లేక అసహ్యమాయెను, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}נדהnede అను మాటను అపవిత్రత, లేక అసహ్యము, అని అనువదింపవచ్చును, అది తరచుగా నామవాచకమై యున్నది; నేనును దానిని ఆ విధముగానే అనువదింప మనస్సుగలవాడను, అనగా యెరూషలేము మాలిన్యముగా ఎంచబడెను; యూదుల శత్రువులలో మానవత్వముగాని మితముగాని లేదనియు, ఏలయనగా వారు మనుష్యులుగా కాక చెత్తగా, అసహ్యమైన మాలిన్యముగా ఎంచబడిరనియు ప్రవక్త చెప్పినట్టే.

పూర్వపు సంఘమునకు అట్టిది సంభవించినయెడల, నేటి దినమున కూడ దేవుడు మనము కోరుదానికంటె మరి కఠినముగా మనతో వ్యవహరించినను మనము ఆశ్చర్యపడకుందము. భక్తిహీనులు సంఘముయొక్క ఆపదలను చూచి ఉల్లసించునంతగా అది బాధింపబడుటయు, దేవుని పిల్లలు లోకమునకు చెత్తగాను మాలిన్యముగాను నుండుటయు చూచుట నిజముగా మిక్కిలి చేదైన సంగతి. అయినను అట్టి స్థితిని మనము ఓర్పుతో సహింతము; మన శత్రువులచేత మనము ఈ విధముగా తిరస్కారముగా చూడబడునప్పుడు, దేవుడు మనలను శిక్షతో దర్శించుచున్నాడనియు, దుష్టులు దేవుని సంరక్షణచేతనే తప్ప మరి దేనిని చేయరనియు గ్రహింతము; ఏలయనగా మన విశ్వాసమును శోధించుటయు, ఆ విధముగా తాను నీతిగల న్యాయాధిపతినని కనుపరచుకొనుటయు ఆయన చిత్తమై యున్నది: మనము ఎన్ని విధములుగా, ఎంత మొండితనముతో ఆయన ఉగ్రతను రేపితిమో సరిగా ఆలోచించినయెడల, నేటి దినమున మనము కూడ అసహ్యముగాను శాపముగాను ఎంచబడినను ఆశ్చర్యపడము. దాని తరువాత, —

విలాపవాక్యములు 1:18

18. యెహోవా నీతిమంతుడు; నేను ఆయన ఆజ్ఞకు తిరుగబడితిని; సమస్త జనులారా, దయచేసి ఆలకించుడి, నా వ్యాకులమును చూడుడి; నా కన్యకలును నా యౌవనులును చెరలోనికి పోయియున్నారు.

18. Justus ipse Jehova, quia os ejus exacerbavi: Audite agedum omnes populii, videte dolorem meum; virgines meae et adolescentes mei profecti sunt in captivitatem.

తాను న్యాయమైన శిక్షను అనుభవించితినని యెరూషలేము మరల ఒప్పుకొనుచు, దానిని మరి స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నది. తన శత్రువులు దేవుని ఆజ్ఞచేత క్రూరులైరని ఆమె ఇంతకుముందు ఒప్పుకొనియుండెను; అయితే ఆ క్రూరత్వమునకు కారణమును, అనగా తాను చాలాకాలము దేవుని ఉగ్రతను రేపెననుదానిని, మరల చూపుట అవసరమైయుండెను.

తాను ఆయన నోటిని రేపితిని గనుక దేవుడు న్యాయవంతుడు, లేక నీతిమంతుడు, అని ఆమె మొదట చెప్పుచున్నది. అందరికి తెలిసినట్లు, దేవుని నోరు అనుదానిచేత ప్రవచన బోధను మనము గ్రహింపవలెను. అయితే ఈ వాక్యరీతి మిక్కిలి బలమైనది, ఏలయనగా దేవుని వాక్యము ప్రవక్తల నోటిద్వారా ప్రకటింపబడినప్పుడు, అది వట్టి శబ్దమువలె తృణీకరింపబడెను. కాబట్టి ప్రవచన బోధకు దాని సొంత ఘనత ఆరోపింపబడనందున, తన సేవకులు ప్రకటించునదంతయు తన నోరు అని దేవుడు పిలుచుచున్నాడు. ఈ వాక్యరీతి మోషేనుండి తీసికొనబడినది, అతని గ్రంథములలో తరచుగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి యెహోవా న్యాయవంతుడు; అది ఎట్లు? నేను ఆయన నోటిని రేపితిని గనుక. కేవలము దేవునికి అపరాధము చేయుటకంటె దేవుని నోటిని రేపుట మరి ఘోరమైనదియు తక్కువ క్షమార్హమైనదియు నై యుండెను. భక్తిహీనులు అజ్ఞానమునకు లోనైయుండి తరచుగా దేవునికి అపరాధము చేయుదురు; అయితే త్రోవ తప్పినవారిని మరల రప్పించుటకును రక్షణమార్గమును చూపుటకును ప్రభువు తన నోరు తెరచుటకు ఇష్టపడినప్పుడు, మనుష్యులు ఒకవిధముగా బుద్ధిపూర్వకముగా పాపములలోనికి తలక్రిందుగా పరుగెత్తినయెడల, అది నిశ్చయముగా అత్యంత భక్తిహీనతకు గురుతై యున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని నోటిని, అనగా ప్రవక్తల బోధను, ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడో దీనినిబట్టి మనము గ్రహించుచున్నాము, అనగా తన ప్రవక్తలద్వారా మాటలాడుచున్న దేవుని అంత మొండితనముతో అలక్ష్యము చేసిన యెరూషలేముయొక్క దుష్టత్వమును అధికముచేసి చూపుటకే.

503 {{נדה అను అదే మాట విలాపవాక్యములు 1:8 లో కనబడుచున్నది, అక్కడ దానిలో ఒక {}י మాత్రము ఉన్నది; ఆ వాక్యము దాని రూపములో దీనివంటిదే. సిరియాక్ తప్ప మిగిలిన అనువాదములును, తర్గుమును, అక్కడ దానికి తిరుగులాడుట అను భావమును ఇచ్చుచున్నవి, అయితే ఇక్కడ అపవిత్రత అను భావమును ఇచ్చుచున్నవి. ఈ మార్పునకు కారణమేమియు కనబడుటలేదు; మరియు తరువాతి వచనముయొక్క అంతము తిరుగులాడుట అను భావమునకే అనుకూలముగా నున్నది: యెరూషలేము తనను బాధించువారి మధ్య తిరుగులాడునదిగా, లేక పారిపోయినదిగా ఆయెను, — 17. సీయోను తన చేతులు చాపెను, దానికి ఆదరణకర్త ఎవడును లేడు; యెహోవా యాకోబును గూర్చి ఆజ్ఞాపించెను, అతని చుట్టునున్నవారు అతని బాధించువారై యుందురుగాక; యెరూషలేము వారి మధ్య తిరుగులాడునదాయెను. {}נד అను మాటకు పారిపోయినవాడు, తిరుగులాడువాడు అని అర్థము, యెరూషలేము స్త్రీలింగము గనుక స్త్రీలింగ ప్రత్యయమైన {}ה చేర్చబడినది. విలాపవాక్యములు 1:8 లో వలెనే ఇక్కడను “యెరూషలేము” అనగా దాని పౌరులు. — సం.
504 “నీతిమంతుడు ఆయనే, యెహోవా:” ఉన్నాడు అను క్రియకు బదులుగా సర్వనామము వాడబడినది, — హెబ్రీ భాషలో ఇది సాధారణమైన సంగతి. — సం.

ఆమె దుఃఖముయొక్క గొప్పతనము మరల విలపింపబడుచున్నది; తరువాత వచ్చునది సమస్త జనములను ఉద్దేశించి చెప్పబడుచున్నది, సమస్త జనులారా, దయచేసి ఆలకించుడి; నా వ్యాకులమును చూడుడి. ఈ గొప్ప దుఃఖమునకు కారణమేమి? నా కన్యకలును నా యౌవనులును చెరలోనికి కొనిపోబడిరి, అని ఆమె చెప్పుచున్నది. ఇది అల్పమైన సంగతిగా కనబడవచ్చును; ఏలయనగా ఇంతకంటె మిక్కిలి కఠినమైన ఇతర ఆపదలను గూర్చిన వర్ణన ఇంతకుముందు ఇయ్యబడెను; చెర తనంతట తానే మితమైన శిక్ష మాత్రమే. అయితే మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా యూదులు దేవుని హస్తముచేత అక్కడ ఉంచబడినట్టుగా ఆ దేశములో నివసించిరి, యెరూషలేము పైనుండి వారికి అనుగ్రహింపబడిన నిత్యమైన విశ్రాంతిస్థలముగా నుండవలసియుండెను; సంక్షేపముగా, అది ఒకవిధముగా నిత్య స్వాస్థ్యమునకు సంచకరువై యుండెను. కాబట్టి వారు చెరలోనికి కొనిపోబడినప్పుడు, దేవుడు వారిని పరలోకమునుండి పడద్రోసి తన రాజ్యమునుండి వెలివేసినట్టే యుండెను. ఏలయనగా దేవుడు వారిని విసర్జించి వారియెడల తన విముఖతను కనుపరచియుండనియెడల, యూదులు ఆ దేశమును పోగొట్టుకొనియుండెడివారు కారు. కాబట్టి అది విడనాడుటతో సమానమై యుండెను. కావున తన కుమారులును కుమార్తెలును చెరలోనికి కొనిపోబడిరని యెరూషలేము అంతగా విలపించుట ఆశ్చర్యము కాదు.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఇంతవరకు మాయెడల ఇంత కనికరముతో వ్యవహరించితివి గనుక, మేము నీ భయంకరమైన తీర్పును ముందుగానే తప్పించుకొనునట్లును, నీవు మమ్మును మరి కఠినముగా శిక్షించినను మేము తొట్రిల్లక, నీ బలిష్ఠమైన హస్తముక్రింద దీనులమై నీ కనికరమును ఆశ్రయించి, నీవు మాకు తండ్రివై యుందువను ఈ నిరీక్షణను మా హృదయములలో పెంచుకొని, సమస్త కీడులనుండి విడిపింపబడి, నీ అద్వితీయ కుమారుడు తన సొంత రక్తముచేత మాకు సంపాదించిన నీ పరలోక రాజ్యములోనికి ఎట్టకేలకు చేర్చబడువరకు, నీకు ఎడతెగక మొఱ్ఱపెట్టుటకు సందేహింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. — ఆమేన్.

నాలుగవ ఉపన్యాసము

విలాపవాక్యములు 1:19

19. నా విటకాండ్రను నేను పిలువనంపగా వారు నన్ను మోసపుచ్చిరి; నా యాజకులును నా పెద్దలును తమ ప్రాణములు తెప్పరిల్లజేసికొనుటకై ఆహారము వెదకుచుండగా పట్టణములోనే ప్రాణము విడిచిరి.

19. Clamavi ad amicos nucos, ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et seniores mei in urbe obierunt, quia quaesierint cibum sibi et refocillarunt (ad verbum, hoc est, ut refocillarent) animam suam (ad verbum, ut redire facerent, quemadmodum Gallice dicimus, faire revenir le coeur.)

మనము ఇంతకుముందు చూచినట్లు, ఇక్కడ దేవుని ప్రజలు ఒక స్త్రీ పాత్రలో, తమ ఆపదలో తాము ప్రతి ఆదరణయు లేనివారిగా విడువబడితిమని ఫిర్యాదు చేయుచున్నారు. దౌర్భాగ్యులకు ఏ కనికరమైనను చూపుటకు ఎవడును సమీపమున లేనప్పుడు, అది దుఃఖమును అధికము చేయు సంగతి; ఏలయనగా స్నేహితులు తమ దయగల సేవలను అర్పించి, తమకు చేతనైనంతమట్టుకు కీడుయొక్క కాఠిన్యమును తగ్గించుటకు ప్రయత్నించునప్పుడు, అది దుఃఖమునకు కొద్దిపాటి ఉపశమనము కాదు.

తాను తన దుఃఖములోను శోకములోను ఒంటరిగా క్షీణించిపోవునట్లు స్నేహితులచేత విడువబడితినని దేవుని సంఘము ఇప్పుడు చెప్పుచున్నది. అయితే ఇక్కడ అవమానకరమైన, అపవిత్రమైన సంబంధములను గూర్చిన సూచన ఉండవచ్చును; ఏలయనగా స్నేహితులు అను ఈ మాటచేత ఆత్మ తరచుగా ఐగుప్తీయులను, ఇశ్రాయేలీయులు బుద్ధిహీనముగా నమ్మికయుంచిన ఇతరులను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ విధముగా వారు వివాహ విశ్వాస్యతనుండి తొలగిపోయిరని మనకు తెలియును.

తన అనుగ్రహమునందు మాత్రమే వారు తృప్తిపొందునట్లు దేవుడు వారిని తనకు బంధించుకొనియుండెను; అట్లు తృప్తిపొందుటయే వారి ఆత్మీయ పాతివ్రత్యము. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తీయులనుండియు అష్షూరీయులనుండియు సహాయము వెదకినప్పుడెల్ల, లేఖనము వారిద్దరిని వేశ్యలతో పోల్చుట సరియైనదే. అయితే ఈ వివరణ మరీ సూక్ష్మమైనదిగా కనబడుచున్నందున, చెప్పబడినదానిని కేవలము ఒక ఫిర్యాదుగా, అనగా దేవుని ప్రజలు అన్ని దిక్కులకు చూచినను లోకములో ఏ ఆదరణయు కనుగొనలేకపోయిరని, ఎంచుటతో నేను తృప్తిపడుచున్నాను. నేను నా స్నేహితులకు మొఱ్ఱపెట్టితిని, అని ఆమె అనెను; వారు నన్ను మోసపుచ్చిరి.

తరువాత, నా యాజకులును నా పెద్దలును పట్టణములో ప్రాణము విడిచిరి అని చేర్చబడుచున్నది. వారు యుద్ధములో చంపబడియుంటే, అది ఆశ్చర్యము కాకపోయెడిది; ఏలయనగా శత్రువునకు ఎదురుగా పోవువారు ఒకవిధముగా మరణమును ఎదుర్కొనుటకే పోవుదురు. అయితే దేవుని ప్రజలు ఇక్కడ మరి ఘోరమైన కీడునుగూర్చి విలపించుచున్నారు, అనగా యాజకులు శత్రువుల ఖడ్గముచేత కాక, ఒకవిధముగా కీడులన్నిటిలో అత్యంతమైన కరవుచేత, పట్టణములో చనిపోయిరి. కాబట్టి యాజకులును పెద్దలును ఆహారము కనుగొనలేకపోయినందున కరవుచేత నశించిరని చెప్పబడుచున్నది. మరియు వారు తమ ప్రాణమును తెప్పరిల్లజేసికొనుటకై ఆహారము వెదకిరని చెప్పబడినప్పుడు, సాధారణ ఆహారమునకును కరవునకు ఔషధమునకును మధ్య వ్యత్యాసము గ్రహింపవలసియున్నది; ఏలయనగా మనకు ఆకలి వేసినప్పుడెల్ల మనము స్వభావసిద్ధముగా ఆహారము వెదకుదుము; అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ దీనికంటె అధికమైనదానిని సూచించుచున్నాడు, అనగా దీర్ఘకాలపు ఉపవాసము వారిని ఒత్తిడిచేసినందున యాజకులును పెద్దలును ఆహారము వెదకిరి; ఘనతయందు శ్రేష్ఠులైన యాజకులును, పెద్దలును ఈ విధముగా లేమికి లోనగుట మిక్కిలి దుఃఖకరము. సామాన్య జనులకు అట్టిది సంభవించియుంటే, అది అంత ఆశ్చర్యకరముగా నుండెడిది కాదు; ఏలయనగా పట్టణముయొక్క దీర్ఘకాలపు ముట్టడి వారి ఆహార సామగ్రి అంతటిని హరించివేసెను. అయితే యాజకులును, ధనము గలవారును ఈ విధముగా ఆకలిచేత అణచబడినప్పుడు, ప్రవక్త వర్ణింపగోరిన లేమి అత్యంతమైనదని మనము నిశ్చయింపవచ్చును. దాని తరువాత, —

విలాపవాక్యములు 1:20

20. యెహోవా, చూడుము, నేను బాధలో నున్నాను; నా అంతరంగము కలవరపడుచున్నది; నేను బహుగా తిరుగబడితిని గనుక నా హృదయము నాలో తలక్రిందాయెను; బయట ఖడ్గము సంతానమును హరించుచున్నది, ఇంటిలో మరణమువంటిది కలదు.

20. Vide Jehova, quia afflictio mihi, (vel, augustia,) viscera mea conturbata sunt (alii, contracta;) eversum est cor meum interme, quia rebellando rebellavi; fris orbat gladius, domi tanquam mors.

ప్రజలు మరల దేవునికి ప్రార్థించుటకు తిరుగుచున్నారు: ఇంతకుముందు చెప్పబడినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా యిర్మీయాయొక్క ఈ విలాపములు భక్తిహీనుల ఫిర్యాదులకు భిన్నమైనవి; ఏలయనగా విశ్వాసులు మొదట తాము దేవుని హస్తముచేత న్యాయముగా శిక్షింపబడుచున్నామని ఒప్పుకొందురు, రెండవదిగా, వారు ఆయన కనికరమునందు నమ్మికయుంచి ఆయన సహాయమును వేడుకొందురు. ఏలయనగా ఈ రెండు గురుతులచేత, అనగా పశ్చాత్తాపముచేతను విశ్వాసముచేతను, సంఘము అవిశ్వాసులనుండి వేరుపరచబడుచున్నది. శ్రమలలో నిట్టూర్చుటయు దుఃఖించుటయు, తమ దౌర్భాగ్యములనుగూర్చి విలపించుటయు ఇరువురికిని సామాన్యమే; అయితే దేవుని పిల్లలు భక్తిహీనులకంటె చాలా భిన్నముగా నుందురు, ఏలయనగా వారు ఆయన బలిష్ఠమైన హస్తముక్రింద తమ్మును తాము తగ్గించుకొని, తాము శిక్ష అనుభవించుటకు పాత్రులమని ఒప్పుకొందురు; మరియు వారు రక్షణనిరీక్షణను విడిచిపెట్టక, ఆయన కనికరమును వేడుకొందురు. కాబట్టి ప్రవక్త తమవైపు చూడుమని దేవునికి ప్రార్థించుచున్నట్టుగా ప్రజలను మరల ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు. ఏలయనగా భక్తిహీనులు తమ ఫిర్యాదులను గాలిలోనికి కుమ్మరింతురు; తాము దేవునివైపు తిరుగవలెనని స్వభావము ఎప్పుడైనను వారికి సూచించినను, యథార్థమైన హృదయమునుండి ఏ ప్రార్థనయు పుట్టదు.

దేవుని శిక్షలను ఓర్పుతో సహించుచు, తాము ఆయన ఉగ్రతను రేపియున్నను ఆయననుండి విడుదలను వెదకుచు, తమ సామాన్య దౌర్భాగ్యములనుగూర్చి వారు ఎట్లు విలపింపవలెనో ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులకు చూపెననుటలో సందేహము లేదు.

ఏలయనగా మనము దేవుని హస్తముచేత అణచబడుచున్నామని చూచినప్పుడు, మనము సణుగము, మన పాపములను గూర్చిన జ్ఞానము మనలను తగ్గించును, విశ్వాసము మన దుఃఖమును మితపరచును, లేనియెడల అది మితిమీరిపోవును. మరియు మనము ఈ విధముగా దీనులమై దేవుని ఆశ్రయించినప్పుడు, ఒకవిధముగా మన దుఃఖములను ఆయన రొమ్మున దించుకొందుము, కీర్తనలలో చెప్పబడినట్లు, “నీ భారము (లేక చింతలు) దేవునిమీద మోపుము (లేక దొర్లించుము).” (కీర్తనలు 55:22.)

కాబట్టి అతడు మొదట, యెహోవా, చూడుము, నాకు బాధ కలిగెను అని చెప్పుచున్నాడు. తరువాత తన అంతరంగము బంధింపబడెను, లేక కలవరపడెను, అని ఆ బాధయొక్క విధమును వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఆ మాట {}חמרchemer అను దానినుండి వచ్చినది, అది ద్విగుణీకృతమై యున్నది. కొందరు దానిని {,}חמורchemur, అనగా గాడిద, అను దానినుండి పుట్టించి, గాడిదమీద బరువు కట్టబడునట్లు “బంధింపబడెను” అని అనువదించుచున్నారు. అయితే ఆ మాటను గచ్చునుండి, లేక సున్నపుసాంద్రమునుండి, పుట్టించువారి అభిప్రాయము మరి సంభవమైనది; ఏలయనగా సున్నమును ఇసుకను నీళ్లతో కలిపి త్రిప్పుటచేత గచ్చు చేయబడునట్లే, రూపకాలంకారముగా అంతరంగము కలియబెట్టబడెను, లేక కలవరపడెను, అని చెప్పబడుచున్నది; ఈ వివరణ తరువాత వచ్చుదానితో మరి బాగుగా ఏకీభవించుచున్నది — ఏలయనగా నా హృదయము తలక్రిందాయెను అని చేర్చబడుచున్నది. దాని కారణము ఇయ్యబడుచున్నది, ప్రజలు తిరుగబడుటచేత తిరుగబడిరి, అనగా దేవునిమీద బహుగా తిరుగబడిరి. భక్తుల ఫిర్యాదులు భక్తిహీనుల ఫిర్యాదులకు భిన్నమైనవని మనము చెప్పియున్నాము, ఏలయనగా వారు దేవునికి ప్రార్థించుట మాత్రమేగాక, తాము దేవుని హస్తముచేత న్యాయముగా శిక్షింపబడుచున్నామని స్పష్టమగునట్లు యథార్థమైన ఒప్పుకోలును కూడ చేయుదురు. వచనము ఆరంభములో విశ్వాసులు ప్రార్థించిరి, ఇప్పుడు తాము బహుగా తిరుగబడినందున తాము అనుభవించినదానికి తాము పాత్రులమని మరల ప్రకటించుచున్నారు. తరువాత యిర్మీయా వారి శిక్షయొక్క కాఠిన్యమునుగూర్చి తాను చెప్పనారంభించినదానిని కొనసాగించుచున్నాడు, బయట, లేక వెలుపల, ఖడ్గము సంతానమును హరించుచున్నది, ఇంటిలో మరణమువంటిది కలదు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, “మేము బయటికి పోయినప్పుడు ఖడ్గము మమ్మును ఎదుర్కొనుచున్నది; మేము ఇంటిలో దాగుకొనినప్పుడు అక్కడను అనేక మరణములు మమ్మును చుట్టుకొనుచున్నవి.” వంటిది, లేక వలె, అను పోలిక అవ్యయమును అతడు వాడుచున్నాడు; ఇంటిలో మరణకరమైనది తప్ప మరి ఏదియు వారికి ఎదురుపడలేదని అతడు చెప్పినట్టే. ఇప్పుడు దాని తరువాత, —

విలాపవాక్యములు 1:21

21. నేను నిట్టూర్చుచున్నానని వారు వినిరి; నన్ను ఆదరించువాడెవడును లేడు; నా శత్రువులందరు నా ఆపదనుగూర్చి వినిరి; నీవు దానిని చేసితివని వారు సంతోషించుచున్నారు; నీవు ప్రకటించిన దినమును నీవు రప్పించెదవు, అప్పుడు వారును నావలె అగుదురు.

21. Audierunt quod sum gemens, (hoc est, quod sim in luctu,) nec quisquam consolator mihi; omnes inimici mei audierunt malum meum, gavisi sunt quod tu feceris, et adduxeris diem, quem tu vocasti; atqui erunt sicuti ego.

{,}שמעוshemou అను క్రియ రెండుసార్లు ఉంచబడినది, అయితే ఆరంభములో కర్త లేకుండ ఉన్నది: కాబట్టి రెండవ వాక్యఖండములో {}איביaibi అను మాట వ్యక్తపరచబడువరకు ఆ వాక్యము అసంపూర్ణముగా నున్నది. ప్రజలు అనుభవించుచున్న కీడులను గూర్చి, అనగా వారు నిట్టూర్చుచుండిరనియు, ఎవడును వారికి ఏ దయయు చూపలేదనియు, శత్రువులు వినిరని యిర్మీయా స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దౌర్భాగ్యులయెడల సానుభూతి కనుపరచబడుట సాధారణముగా జరుగునది. ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు ఏ ఆదరణయు కలుగజేయుటకు ఎవడును లేనందున, ఈ సంగతిచేత అతడు వారి శిక్షయొక్క కాఠిన్యమును అధికము చేయుచున్నాడు. అయితే శత్రువులు వినిరని మరల చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా నిందలకంటె మరి చేదైనదేదియు లేదు గనుక, శ్రమలలో మనము ఒకవిధముగా మనుష్యుల దృష్టినుండి తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించుదుము; అయితే మనము శత్రువులకు వేడుకగా మారినప్పుడు మన కీడు విశేషముగా రెట్టింపగును; ఏలయనగా వారు మన శ్రమలనుండి సంతోషమును పొంది, తరువాత మనమీద ఉల్లసింతురు. కాబట్టి ఏర్పరచబడిన ప్రజలు శత్రువులు వినిరని చెప్పినప్పుడు, తమ దౌర్భాగ్యములకు మరి ఏదియు చేర్చబడలేదని వారు ఈ విధముగా చూపిరి: కాబట్టి నేను నిట్టూర్చుచుంటిననియు ఎవడును నన్ను ఆదరింపలేదనియు వారు వినిరి. ఎవరు వినిరి? నా శత్రువులందరు; నీవు దానిని చేసితివని వారు సంతోషించిరి.

505 “కలవరపడెను,” లేక అశాంతిపొందెను, అనునది అన్ని అనువాదములయొక్కయు తర్గుముయొక్కయు అనువాదము. అది ద్విగుణీకృత రూపము గనుక, ఆ క్రియకు మిక్కిలి కలవరపడెను, లేక మిక్కిలి కలతచెందెను, లేక తీవ్రముగా కదిలింపబడెను అని అర్థము. — సం.

506 సెప్టువజింటు అనువాదము ఇది, — బయట ఖడ్గము నన్ను సంతానహీనురాలినిగా చేసెను, ఇంటిలో మరణమువలె. సిరియాకును అరబిక్కును అదే భావముతో నున్నవి. ఇంతకుముందు కరవువలన కలిగిన మరణమునుగూర్చి ప్రస్తావించిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు ఖడ్గముయొక్క నాశనమును చేర్చుచున్నాడు. — సం.

తమ శత్రువులు దేవుడు తన ప్రజలమీద అసంతోషపడెనని పూర్తిగా నమ్మినవారై, ఈ కారణముచేత మరి స్వేచ్ఛగా సంతోషించిరని యిర్మీయా సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; అదే సమయమున దేవుడు ఎవరిమీద అసంతోషపడెనో ఆ దౌర్భాగ్యులైన ప్రజల పని ముగిసిపోయెనని వారు నమ్మిరి. అయితే ఈ అభిప్రాయము బలమైన ఆధారము గలదో లేదో నేనెరుగను. నేను నిజముగా దానిని త్రోసివేయను, దేవుడు తాను ఇంతకుముందు ఏర్పరచుకొని సంరక్షించిన ఆ ప్రజలకు శత్రువాయెనని తలంచి శత్రువులు సంతోషించిరని అభిప్రాయపడు ఎవనితోను నేను వాదింపను: ఈ అభిప్రాయము అనుచితమైనదియు కాదు; ఏలయనగా దేవుడు మనకు విరోధియై యున్నాడని అతిశయింపగలిగినప్పుడు విసర్జితులు సంపూర్ణముగా జయోత్సాహము చేయుదురు. అయితే అట్టి తలంపు వారి మనస్సులకు తట్టనప్పుడును, మనము అణచబడుటయు బాధింపబడుటయు చూచినప్పుడు వారు సంతోషించుట మానరు. కాబట్టి వారు దేవుని హస్తమునుగూర్చి తలంచకపోయినను, అది జరిగినందుకు వారు సంతోషించుదురు; అనగా దాని కర్త ఎవరో వారు గ్రహింపకపోయినను, మనము శ్రమపడుచున్నందుకు వారు సంతోషించుదురు. కాబట్టి సంఘముయొక్క శత్రువులు ఆ ఆపదకు కర్త ఎవరో ఆలోచింపకయే దానినిబట్టి సంతోషించిరని దాని భావమును సరళముగా గ్రహింపవచ్చును.

అయితే దేవుడు దానిని చేసెనని ఎందుకు వ్యక్తపరచబడుచున్నది? భక్తిహీనులు అదృష్టము మనకు ప్రతికూలముగా నున్నదని తలంచుచుండగా, మన కన్నులను దేవునివైపు త్రిప్పుట మన విధియని చూపుటకే; ఏలయనగా వారి గ్రుడ్డితనము ప్రకారము మనము సంగతులను తీర్పుతీర్చకూడదు. కాబట్టి వారు దేవుని న్యాయాధిపతిగా ఒప్పుకొనక ఆయనకు చెందవలసిన మహిమను ఆయనకు ఆరోపింపనందున, మనుష్యుల స్వాభావిక గ్రహణశక్తులకు మరుగైయున్నదానిని, అనగా దేవుని నీతియుక్తమైన తీర్పుచేతనే తప్ప మనకు ఏదియు సంభవింపదనుదానిని, మనము విశ్వాసనేత్రములతో చూచుట ఎల్లప్పుడును అవశ్యము. కాబట్టి సంఘము ఏ కారణముచేత బాధింపబడెనో తెలిసికొనుటకు శత్రువులకు జ్ఞానము లేకపోయినను, దేవుడు దానిని చేసెనని సంఘము తానే విశ్వాసముద్వారా ఇట్టి భాషను వాడుట అవశ్యమై యుండెను; నీవు దానిని చేసితివని వారు సంతోషించిరి.

మరియు దాని తరువాత, నీవు పిలిచిన, లేక ప్రకటించిన, దినమును నీవు రప్పించితివి; ఏలయనగా {,}קראkora అను మాటకు కొన్నిసార్లు ఈ అర్థము కలదు. సంక్షేపముగా, తాము దేవుని హస్తముచేత బాధింపబడితిమని మాత్రమేగాక, ప్రవక్తలు అంత తరచుగా బెదరించినదియు, తృణీకరింపబడినదియు ఇప్పుడు నెరవేరెనని కూడ విశ్వాసులు ఇప్పుడు ఒప్పుకొనుచున్నారు. ఏలయనగా ప్రవక్తలు ఇచ్చిన బెదరింపులను ఆ ప్రజలు ఎంత మొండితనముతో త్రోసివేసిరో మనము చూచియున్నాము: దేవుడు మారుమనస్సు పొందుడని వారిని తరచుగా హెచ్చరించెను, వారికి ఒక కాలమును ప్రకటించెను లేక నిర్ణయించెను, అయినను ఫలము లేకపోయెను. కాబట్టి విశ్వాసులు ఇంతకుముందు తగినంతగా తెలియబడనిదానిని, అనగా తరచుగా ప్రకటింపబడిన దినము రప్పింపబడెననుదానిని, ఇప్పుడు ఆలోచించుచున్నారు. ఈ విధముగా తాము శిక్షకు పాత్రులమని మాత్రమేగాక, అంత తరచుగా హెచ్చరింపబడిన తరువాతను తాము పశ్చాత్తాపపడనందున తాము దండింపబడుటకు అది తగిన కాలమని కూడ వారు ఒప్పుకొనిరి.

507 ఈ వాక్యఖండమును భవిష్యత్కాలములో అనువదించుటలో మన అనువాదము తప్పిపోయినది. ఇక్కడ సూచన బబులోనీయులమీద ప్రతిదండన దినమునకు కాదు, దేవుడు తన సొంత ప్రజలమీదికి రప్పించిన ప్రతిదండన దినమునకే. సిరియాక్ తప్ప మిగిలిన అనువాదములు ఆ క్రియను భూతకాలములో ఇచ్చుచున్నవి. ఇక్కడ {{כי తరువాతి వాక్యఖండమునకు కొనసాగింపబడుటకు రెండు ఉదాహరణలు కలవు, — 21. నేను నిట్టూర్చుచున్నానని, నాకు ఆదరణకర్త లేడని వారు వినిరి: నా శత్రువులందరు నా కీడునుగూర్చి వినిరి; నీవు దానిని చేసితివని, నీవు ప్రకటించిన దినమును రప్పించితివని వారు సంతోషించిరి; అయితే వారును నావలెనే అగుదురు. — సం.

అయితే వారును నావలెనే యుందురు, అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇక్కడ భవిష్యత్కాలమును కోరికను సూచించునదిగా ఎంచవచ్చును, ఏలయనగా వెంటనే ఈ అభిప్రాయమును స్థిరపరచు ఒక ప్రార్థన వచ్చుచున్నది. అయితే దాని భావము కేవలము ఇదియే అని కూడ మనము గ్రహింపవచ్చును, — దుష్టులకు వారి గర్వమైన, తిరస్కారపూరితమైన ఉల్లాసముల ప్రకారము దేవుడు ప్రతిఫలమిచ్చు కాలము కొరకు ఎదురుచూచుచు విశ్వాసులు ధైర్యము తెచ్చుకొననారంభించిరి. దాని తరువాత, —

విలాపవాక్యములు 1:22

22. వారి చెడుతనమంతయు నీ సన్నిధికి వచ్చునుగాక; నా సమస్త అతిక్రమములనుబట్టి నీవు నాకు చేసినట్లు వారికిని చేయుము; నా నిట్టూర్పులు అనేకములు, నా హృదయము సొమ్మసిల్లుచున్నది.

22. Veniet (aut, veniat) omnis malitia eorum in conspectum tuum, et facias illis, quemadmodum fecisti mihi super omnibus sceleribus meis; quia multa suspiria mea, et cor meum debile (vel, moestum.)

దేవుడు ఎట్టకేలకు భక్తిహీనులమీద జరిగించు తీర్పును విశ్వాసులు ఇక్కడ తమ ఆదరణలో ఒక భాగముగా ఎంచిరనుటలో సందేహము లేదు; భారమైన శ్రమలచేత అణచబడినప్పుడు దేవుని పిల్లలను నిలువబెట్టుటకై ఈ విధమైన శాపవచనము పరిశుద్ధాత్మచేత వారికి సూచింపబడెననుటలోను సందేహము లేదు; తమ శత్రువులమీద ప్రతిదండనను కోరుటకు దేవుడు వారికి ఈ విధముగా విచ్చలవిడి స్వేచ్ఛనిచ్చెనని కాదు, తమ దుర్బుద్ధికి లోబడినవారు నశించుచుండగా, విశ్వాసులు వారి నాశనమునుండి విడుదలను గూర్చిన నిరీక్షణను పొందునట్లే; ఏలయనగా విసర్జితులమీద దేవుడు చేయు ప్రతిదండన ఏర్పరచబడినవారియెడల పితృసంబంధమైన అనుగ్రహముయొక్క సూచనను తనతో కూడ తెచ్చును.

ఈ శాపవచనము దేని భావమో మనము మరి బాగుగా గ్రహించునట్లు, శత్రువులు దేవునికి కూడ శత్రువులైతేనే తప్ప మనము వారిమీద ఫిర్యాదు చేయలేమని మొదట జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. ఏలయనగా నేను ఎవనికైనను హానిచేసినయెడల, అతడు కోపముచేత ప్రేరేపింపబడి నన్ను బాధించినయెడల, నా ఫిర్యాదునకు దేవుని సన్నిధికి ప్రవేశము ఉండజాలదు, ఈ ఉదాహరణనుండి ఒక ముసుగును వెదకుట నాకు వ్యర్థము; ఎందుకనగా? మనము దేవుని సన్నిధికి వెళ్లినప్పుడెల్ల, నేను చెప్పినట్లు, మన శత్రువులు ఆయనకును శత్రువులై యుండుట అవశ్యము. అయితే రెండవదిగా, మన ఆసక్తియు పవిత్రమైనదైతేనే తప్ప అది చాలదు; ఏలయనగా మనము మన సొంత వ్యక్తిగత వ్యాజ్యమును సమర్థించుకొనునప్పుడు, మన ప్రార్థనలలో అవశ్యముగా ఏదో మితిమీరినది యుండును. కాబట్టి మొదట, మన శత్రువులు దేవుని శత్రువులైతేనే తప్పను, రెండవదిగా, మనలను మనము లక్ష్యపెట్టక, మన సొంత వ్యాజ్యమును వాదింపక, దానికి భిన్నముగా అల్లకల్లోలమైన భావములన్నిటిని విడిచిపెట్టి ప్రజాక్షేమముయొక్క వ్యాజ్యమును చేపట్టితేనే తప్పను, ముఖ్యముగా మన ఆవేశము దేవుని మహిమపరచవలెనను కోరికనుండి పుట్టితేనే తప్పను, మనము మన శత్రువులమీద శాపవచనము పలుకకూడదని తెలిసికొందము. కాబట్టి ఈ పరిమితులతో ప్రవక్త ఇక్కడ మనకిచ్చిన ప్రార్థనారూపమును మనము అవలంబింపవచ్చును. అయితే ఈ విషయము ఇతరస్థలములలో తరచుగాను మిక్కిలి విపులముగాను వివరింపబడియున్నందున, నేను దానిని ఇక్కడ సంక్షేపముగా మాత్రమే స్పృశించుచున్నాను.

కాబట్టి అతడు, వారి చెడుతనమంతయు నీ సన్నిధికి వచ్చునుగాక; నీవు నాకు చేసినట్లు వారికిని చేయుము అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ మరల విశ్వాసులు తాము అనుభవించుచున్న కీడులన్నిటికి నిందను తమమీదనే వేసికొనుచున్నారు; ఏలయనగా వారు దేవునితో వాదించక, దేవుడు తన పిల్లలయెడల శాంతించినప్పుడు భక్తిహీనులకును ఎట్టకేలకు వారి వంతు వచ్చునట్లు, ఆయన సర్వలోకమునకు న్యాయాధిపతి కావలెనని మాత్రమే ప్రార్థించుచున్నారు. అయితే తాము అనుభవించినదంతటికి తాము పాత్రులమని వారు తరువాత మరి స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నారు — నా సమస్త పాపములనుబట్టి. తరువాత వారు, ఏలయనగా నా నిట్టూర్పులు అనేకములు, నా హృదయము బలహీనమైయున్నది అని చేర్చుచున్నారు.

సంక్షేపముగా, విశ్వాసులు దీనులై తమ ప్రార్థనలను దేవుని సన్నిధిని ఉంచుచు, అదే సమయమున తాము పాత్రులైనదే తమకు ఇయ్యబడెనని ఒప్పుకొనుచున్నారని మనము చూచుచున్నాము; వారు తమ అత్యంత దుఃఖమును, ఇక్కట్లను, వేదనలను, కన్నీళ్లను, నిట్టూర్పులను మాత్రమే దేవుని యెదుట ఉంచుచున్నారు. కాబట్టి దేవుని శాంతింపజేయు మార్గమేదనగా, మనము ఆయన తీర్పుచేత న్యాయముగా దర్శింపబడుచున్నామని యథార్థముగా ఒప్పుకొనుటయు, ఒకవిధముగా సిగ్గుపడినవారమై సాష్టాంగపడుటయు, అదే సమయమున ఆయనవైపు కన్నులెత్తి చూచుటకు తెగించి, నమ్మికతో ఆయన కనికరముమీద ఆధారపడుటయునే. ఇప్పుడు రెండవ విలాపగీతము వచ్చుచున్నది,