వర్మ్స్ సభ

లూథర్‌కు విరోధముగా వ్రాసినయెడల ఒక సంపన్నమైన బిషప్పు పదవిని ఇచ్చెదమని ఎరాస్మస్‌కు ఆశచూపిరి; దానికి జాగ్రత్తపరుడైన ఆ పండితుడు ఇట్లు బదులిచ్చెను: "లూథర్ నేను ఎదుర్కొనలేనంత గొప్పవాడు; అతని మాటలు నాకు ఎల్లప్పుడు అర్థముకూడ కావు.

అయినను, స్పష్టముగా చెప్పవలెనంటే, అతడు ఎంత అసాధారణమైన మనుష్యుడనగా, … యొక్క రచనలన్నిటికంటె అతని పుస్తకములలోని ఒక్క పుటనుండియే నేను ఎక్కువ నేర్చుకొనుచున్నాను. ఫ్లాండర్స్, బ్రబంట్, హాలెండు దేశముల పాలకుడైన నాసావు ప్రభువు (కౌంట్) హేగ్ పట్టణపు దైవశాస్త్రవేత్తలను ఇట్లు హెచ్చరించెను: "వెళ్ళి, లూథర్ చేయునట్లు సరళముగాను సత్యముగాను సువార్తను ప్రకటించుడి; అప్పుడు మీరు ఎవరిని నొప్పించరు, మీకును ఎట్టి వేధింపు కలుగదు."†

లువెయిన్ పండితులు నెదర్లాండ్స్ పాలకురాలును చక్రవర్తి సహోదరియు అయిన మార్గరెట్ వద్దకు వచ్చి, లూథర్ తన రచనలచేత క్రైస్తవ మతమును తలక్రిందులు చేయుచున్నాడని ఫిర్యాదు చేసిరి.

"ఈ లూథర్ ఎవరు?" అని ఆమె ప్రశ్నించెను.

ఆ కటువైన పాండిత్యవాదులు, "అతడు అజ్ఞానియైన ఒక జర్మను సన్యాసి" అని జవాబిచ్చిరి.

"నిజముగా అంతేనా?" అని ఆమె అనెను; "అట్లయితే మిక్కిలి పండితులును బహుసంఖ్యాకులును అయిన మీరు ఈ చదువురాని సన్యాసికి విరోధముగా వ్రాయుడి; ఒక్క అజ్ఞానికంటె అనేకమంది పండితులనే లోకము నిశ్చయముగా ఎక్కువగా లక్ష్యపెట్టును."‡

ప్రస్తుతానికి ఎలెక్టరు యొక్క బలమైన సంరక్షణ క్రింద సురక్షితముగా ఉన్న లూథర్, విట్టెన్‌బర్గ్‌లో తన మార్గమున నిలకడగా సాగిపోయెను; ప్రశాంతమైన సూర్యకాంతిగల నెమ్మదిదినములలో వలెనే, ఇప్పుడు జాలిలేని తుపాను దెబ్బలు తనను కొట్టుచుండగా కూడ, అతడు దేవుని సేవలో నిమగ్నుడైయుండెను.

* పల్లవిచీని, మరియు లూథర్‌పై వ్యాఖ్యానము (Comment. de Luth.).

ఈ కాలములో అతడు మిక్కిలి సమర్థమైన ఒక కరపత్రమును ప్రచురించెను; పోపు శాసనపత్రము శపించిన సిద్ధాంత అంశములను అతడు దానిలో సమర్థించెను.

ఈ రచనలో ఇప్పుడు కనుగొనగల ఏకైక దోషము దాని కటుత్వమే—నిజముగా అతని వాదవివాద రచనలలో చాలవాటి సౌందర్యమును మసకబరచు దోషమిదే.

ఈ కర్కశత్వము లూథర్ యొక్క వాక్చాతుర్య గుణములపై నిస్సందేహముగా నీడను కప్పుచున్నది; అతని యుగము యొక్క మొరటుతనమును అసభ్యతయు, అతని శత్రువుల క్రూరమైన ద్వేషమును, అతని స్వంత స్వభావమును కలిసి అతని తీవ్రతకు సమాధానము చెప్పుచున్నను, అది అతని స్నేహితులకును, ముఖ్యముగా ఎలెక్టరు దర్బారుకును గణనీయమైన తొందర కలిగించెనన్నది సత్యముగానే మిగిలియున్నది.

… స్పాలటిన్ నిదానము పాటించుమని అతనిని ఎడతెగక హెచ్చరించుచుండిరి.

అయినను లూథర్ తత్త్వము సరియైనదే కావచ్చును; ఇరుపక్షములును ఖడ్గములు దూసి ఒరలను పారవేసిన యుద్ధములో, పన్నీరును పట్టువంటి మెత్తని మాటలును తగనివే కావచ్చును.

ప్రతి యుగములోని సంస్కర్తలు "బాకులవంటి మాటలు పలుకుట" అవసరమని కనుగొనిరన్నది నిశ్చయము—వారు తమ మాటలను తూటాలుగా చేసిరి, జ్యూస్ దేవుని ఆయుధములను నాలుకపై మోసిరి.

లూథర్ స్పాలటిన్‌కు వ్రాయుచు ఇట్లనెను: "నేను ఉండవలసినదానికంటె ఎక్కువ ఉగ్రుడనని ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే సువార్త సత్యమును దూషించువారితోను, మనుష్యరూపములోని తోడేళ్ళతోను, నన్ను హెచ్చరింపకయు నాకు బోధింపకయు నా మాట వినకుండనే నన్ను శిక్షించువారితోను, నాకు మాత్రమే కాక దేవుని వాక్యమునకే విరోధముగా అత్యంత ఘోరమైన అపనిందలు పలుకువారితోను నాకు పని పడినది.

"అట్టి పరిస్థితిలో అత్యంత నిదానస్వభావముగల ఆత్మయైనను పిడుగులవంటి మాటలు పలుకుటకు ప్రేరేపింపబడవచ్చును; స్వభావముచేతనే కోపిష్ఠుడనై, సులభముగా నిదానపు హద్దులు మీరు స్వభావముగల నేను మరి ఎక్కువగా ప్రేరేపింపబడుదును.

"అయితే ప్రత్యర్థికి విరోధముగా పలుకబడిన ప్రతిమాటను సున్నితముగా దూషణయనియు కటుత్వమనియు పిలుచు ఈ క్రొత్త అభిరుచి ఎక్కడనుండి పుట్టినదో తెలిసికొని నేను ఆశ్చర్యపడక ఉండలేను.

క్రీస్తును గూర్చి మీరేమనుకొనుచున్నారు?

యూదులను వ్యభిచారులైన వక్రమైన తరమనియు, సర్పసంతానమనియు, వేషధారులనియు, అపవాది పిల్లలనియు పిలిచినప్పుడు ఆయన దూషకుడాయెనా?

"పౌలును గూర్చి మీరేమనుకొనుచున్నారు? సువార్త శత్రువులను కుక్కలనియు మోసగాండ్రనియు పిలిచినప్పుడు అతడు దూషించువాడాయెనా? అపొస్తలుల కార్యముల పదమూడవ అధ్యాయములో ఒక అబద్ధ ప్రవక్తకు విరోధముగా ఈ విధముగా విరుచుకుపడిన పౌలు

'సమస్త కపటముతోను సమస్త దుష్టత్వముతోను నిండినవాడా, అపవాది కుమారుడా, సమస్త నీతికి విరోధీ?' ఆ మోసగానిపై ఈ విధముగా ఉరుమువలె గర్జించుటకు బదులు పౌలు అతనిని ఎందుకు మెల్లగా శాంతపరచలేదు?

మంచి స్పాలటిన్, ఈ పొడుపుకథను నాకు విప్పి చెప్పుమని నిన్ను వేడుకొనుచున్నాను.

సత్యమును ఎరిగిన మనస్సు సత్యము యొక్క మొండియైన, బుద్ధిపూర్వకముగా గ్రుడ్డివారైన శత్రువులను ఎల్లప్పుడు సహింపలేదు.

అందరును నానుండి నిదానమును కోరుచున్నారని నేను చూచుచున్నాను, ముఖ్యముగా దానిని అందరికంటె తక్కువగా కనబరచు నా ప్రత్యర్థులే.

నేను మరీ వేడిగా ఉన్నయెడల, కనీసము బహిరంగముగాను నిష్కపటముగాను ఉన్నాను; ఈ విషయములో, ఎల్లప్పుడు నవ్వుచునే హత్యచేయువారికంటె నేను మేలైనవాడను."* సంస్కరణ తత్త్వమును గూర్చి లూథర్ చెప్పుచున్నది అద్భుతమైనది:

"సంస్కరణ పద్ధతిని గూర్చి ఎరాస్మస్‌కు సరియైన భావన ఏమాత్రమును లేదని నేను స్పష్టముగా చూచుచున్నాను.

అతని రచనలన్నిటిలో, సిలువను తప్పించుకొనుట, ఎవరిని నొప్పించకుండుట, మరియు … జీవించుట అతని ముఖ్య లక్ష్యము. అందుచేత అన్ని విషయములలో ఒక విధమైన మర్యాదను, సౌజన్యమును, సభ్యతను ప్రదర్శించుట తగినదని అతడు తలంచుచున్నాడు; అయితే నేను చెప్పునదేమనగా,

'బెహెమోతు' అట్టి వ్యవహారమును ఏమాత్రమును లక్ష్యపెట్టదు, దానిచేత ఎన్నడును బాగుపడదు.

ఎవరిని నొప్పించని, దాడిచేయని, కాటువేయని రచనలచేత పోపు మతము ఒక్క పొల్లయినను ఎన్నడును సంస్కరింపబడదు.

ఏలయనగా పోపులు ఈ మెత్తని మర్యాదపూర్వకమైన హెచ్చరికలను ఒక విధమైన దాసోహపు సాగిలపడుటగా ఎంచుదురు.

తమకు భయపడుచున్నారని వారు తృప్తిపడుదురు; దిద్దుబాటుకు లొంగకుండ ఉండుటకు తమకు హక్కు ఉన్నట్లుగా తమ దుష్టమార్గములోనే కొనసాగుదురు."† అయితే లూథర్ ప్రగతి సూత్రమును గూర్చి ఎవరేమనుకొనినను, అతని కాఠిన్యము అతని వాదనను దెబ్బతీయునట్లుగాని, అత్యంత కఠినమైన సన్నివేశములలో సహా వివేకము యొక్క మౌలిక నియమములను మీరునట్లుగాని ఎన్నడును అతనిని నడిపింపలేదన్నది మిక్కిలి నిశ్చయము.

అతని గొప్ప చారిత్రక ప్రత్యర్థియైన జెస్యూట్ మెయింబర్గ్ సహా ఇట్లు ఒప్పుకొనుచున్నాడు: "అతనికి స్వాభావికమైన వేడిమియు ఉద్రేకమును ఉన్నప్పటికిని, తాను వ్రాసినదానిని అతడు ఎల్లప్పుడు బాగుగా ఆలోచించి జీర్ణించుకొనెను, తన రచనలలో ఎల్లప్పుడు ప్రతిభావంతుడును పాండిత్యముగలవాడును అయిన మనుష్యునిగా కనబడెను అనుటను ఎవరును కాదనలేరు."‡

‡ మెయింబర్గ్, మిల్నర్ ఉదహరించినది, సంపుటి.

… షార్లమాన్, 1521 జనవరిలో, చక్రవర్తి ఐదవ చార్లెస్ వర్మ్స్‌లో ఆ సభను ప్రారంభించెను; అది సంఘ చరిత్రలో అంతగా స్మరణీయమగుటకు నిర్ణయింపబడినది.

సామ్రాజ్యమునకు సంబంధించిన విషయములన్నియు పరిశీలన కొరకును తుది పరిష్కారము కొరకును ఈ సభల యెదుటికే వచ్చుట వాడుక.

ఈ సభ అసాధారణమైన ప్రాముఖ్యముగలదని అందరును ఎంచిరి.

క్రొత్త చక్రవర్తి అధ్యక్షత వహించిన మొదటి సభ ఇదే.

తీర్పు చెప్పవలసిన చిక్కైన రాజకీయ ప్రశ్నలు అనేకములుండెను.

… మొదటివాడు (I.), ఐదవ చార్లెస్, ఎనిమిదవ హెన్రీ, మహమ్మదీయుడైన సులేమాను, అనేకమంది ప్రఖ్యాత అధిపతులు అధికారములోను వైభవములోను అగ్రస్థానము సంపాదించుటకు తమ కుట్రల వలలు అల్లుచుండిరి; సామ్రాజ్యపు రాజకీయ విధానమును ఈ సభయే నిర్ణయింపవలసియుండెను.

అయితే ఈ ఆందోళన కారణములన్నిటిపైన అంతకంటె గొప్పదైన ఒకటి ఆవరించియుండెను.

1519లో మిల్టిట్జ్ సూచనమేరకు ఈ సంఘ వివాదములో మధ్యవర్తిత్వము వహించుటకు పదవ లియోచేత నియమింపబడిన ట్రీవ్స్ ఆర్చిబిషప్పు, ఈ వివాదమంతటి పరిశీలనను … సభకు వాయిదా వేసెనని జ్ఞాపకముండును. కావున సంస్కరణ తన నిందకులను ముఖాముఖిగా ఎదుర్కొని, సామ్రాజ్య కైసరు తీర్పుకొరకు ఎదురుచూడవలసియుండెను.

గొప్ప రాజకీయ ప్రయోజనములు పణముగా ఉన్నప్పటికిని, ఈ మతసంబంధమైన ప్రశ్న ఆరంభమునుండియే మిగిలిన వాటన్నిటికంటె ప్రాధాన్యము పొందెను.

ప్రాచీనుల కల్పిత విధివలె వంగని ఆ జాలిలేని రోము, తన ఉక్కు ప్రయాణమును ఎదిరించుటకు సాహసించిన ప్రతి పండితుని, రాజును, జనమును యుగయుగములుగా విజయవంతముగా అణచివేసిన ఆ రోము, ఇప్పుడు తన అపాయమును గూర్చి పూర్తిగా మేల్కొని, విట్టెన్‌బర్గ్‌నుండి మినుకుమినుకుమనుచున్న ఆ చిన్న దీపకాంతిని ఆర్పివేయుటకు తన క్రూరమైన బలగములను మరల సమకూర్చుకొనెను.

… 1521 జనవరిలో రోమునుండి ఒక రోమా పౌరునిచేత వ్రాయబడినది పోపు యొక్క కార్యక్రమమును బయలుపరచుచున్నది. ఆ లేఖ ఇట్లు సాగుచున్నది: "నేను పొరబడకపోతే,

"ఈ సభలో జరుగు ఏకైక వ్యవహారము లూథర్ యొక్క ఈ సంగతియే; ఇది టర్కుకంటె కూడ మనకు ఎంతో ఎక్కువ తొందర కలిగించుచున్నది.

బెదిరింపులచేతను, ప్రార్థనలచేతను, కపటమైన లాలనలచేతను యువ చక్రవర్తిని మన పక్షమునకు త్రిప్పుకొనుటకు ప్రయత్నించెదము.

జర్మనుల పూర్వికుల భక్తిని పొగడుటచేతను, వారికి విలువైన కానుకలిచ్చుటచేతను, విస్తారమైన వాగ్దానములచేతను వారిని గెలుచుకొనుటకు పాటుపడెదము.

"ఈ పద్ధతులు ఫలింపకపోతే, మనము చక్రవర్తిని పదవీభ్రష్టుని చేసి, ప్రజలను అతనికి విధేయత చూపవలసిన బాధ్యతనుండి విడుదల చేసి, అతని స్థానములో మరొకనిని—మనకు అనుకూలుడైనవానిని—ఎన్నుకొని, ఇప్పుడే స్పెయినులో చేసినట్లు జర్మనుల మధ్య అంతర్యుద్ధమును రేపి, ఫ్రాన్సు,

ఇంగ్లాండు, క్రైస్తవ లోకములోని ఇతర విశ్వాసపాత్రమైన దేశముల రాజుల సైన్యములను మన సహాయమునకు పిలిచెదము.

యథార్థత, గౌరవము, మతము, క్రీస్తు—మన నిరంకుశత్వము మాత్రము కాపాడబడితే చాలు, వీటన్నిటిని మనము లెక్కచేయము."* ఆరంభములో చార్లెస్ సందిగ్ధములో పడెను.

సభలో లియో రాయబారియైన అలియాండర్, వర్మ్స్‌లో సమకూడిన ప్రముఖుల యెదుటికి పిలువకుండనే లూథర్‌ను శిక్షింపవలెనని * రాబర్ట్‌సన్ రచించిన ఐదవ చార్లెస్ చరిత్ర, పుస్తకము III. తీవ్రముగా గగ్గోలుపెట్టెను.

చార్లెస్ తన కిరీటము కొరకు ఎవరికి ఎంతో ఋణపడియుండెనో ఆ సాక్సనీ ఫ్రెడరిక్, లూథర్ మాట వినకుండనే అతనిని శిక్షించుటను అంతే దృఢముగా వ్యతిరేకించెను.

… పోపు రాయబారినిగాని ఎలెక్టరునుగాని నొప్పించకూడదని కోరెను.

చాల ఎత్తుగడల తరువాత, ఆ సన్యాసి హాజరుకావలెనని పిలువబడి, తాను అబద్ధ బోధకుడని ఎందుకు ప్రకటింపబడకూడదో కారణము చూపవలెనని చివరకు నిర్ణయింపబడెను.

పోపు కోరికకు లోబడి, చక్రవర్తి మొదట లూథర్‌కు రక్షణ పత్రము (సేఫ్-కండక్ట్) ఇచ్చుటకు నిరాకరించెను; అయితే తనకు ప్రియుడైన ఆ దైవశాస్త్రవేత్తకును సమస్త హానికిని మధ్య డాలువలె నిలిచిన ఫ్రెడరిక్ యొక్క అజేయమైన సంకల్పము, అయిష్టముగానున్న ఆ కైసరునుండి చివరకు ఈ రాయితీని కూడ రాబట్టెను.*

పిలుపు పత్రమును రక్షణ పత్రమును మార్చి … తేదీతో వ్రాయబడెను. అవి ఒక సామ్రాజ్య వార్తాహరునిచేత విట్టెన్‌బర్గ్‌కు పంపబడి, ఆ నెల 24వ తేదీన లూథర్‌కు చేరెను.†

వెంటనే ఆ సాహసియైన సన్యాసి … దేశములోనికి చేయవలసిన ఈ ప్రయాణమునకు సన్నాహములు మొదలుపెట్టెను. ఏప్రిలు రెండవ తేదీకి అంతయు సిద్ధమాయెను; తన సన్నిహిత మిత్రులను తోటిపనివారిని తన యొద్దకు పిలిచి, అతడు వారియొద్ద సెలవు తీసికొనెను.

… మెలాంక్తన్‌తో అతడు కలవరపడిన స్వరముతో ఇట్లనెను: "నా ప్రియ సహోదరుడా, నేను తిరిగి రాకపోతే, నా శత్రువులు నన్ను చంపివేసినయెడల, బోధించుట మానకుము; సత్యములో స్థిరముగా నిలువుము.

ఇకమీదట నేను నా కొరకు ప్రయాసపడలేను గనుక, నా స్థానములో నీవు ప్రయాసపడుము.

నీవు బ్రతికియున్నయెడల, నా మరణము పెద్ద విషయమేమీ కాదు."

"అప్పుడు," అని డి'ఆబిన్యే చెప్పుచున్నాడు, "నమ్మకమైనవాని చేతులకు తన ఆత్మను అప్పగించి, లూథర్ బండి ఎక్కి విట్టెన్‌బర్గ్‌ను విడిచిపెట్టెను.

పట్టణ సభవారు అతని కొరకు ఒక సాధారణమైన వాహనమును ఏర్పాటు చేసిరి; దానికి ఒక పందిరి కప్పు ఉండెను, ప్రయాణికులు తమ ఇష్టప్రకారము దానిని వేసికొనవచ్చును తీసివేయవచ్చును.

తన అధికార వస్త్రమును ధరించి సామ్రాజ్య గరుడ చిహ్నమును పట్టుకొనిన సామ్రాజ్య వార్తాహరుడు, తన సేవకునితో కూడ, ముందు గుఱ్ఱముపై స్వారీ చేసెను.

తరువాత బండిలో లూథర్, షుర్ఫ్, ఆమ్స్‌డార్ఫ్, సువావెన్ వచ్చిరి.

సువార్త స్నేహితులును విట్టెన్‌బర్గ్ పౌరులును తీవ్రముగా కలవరపడి, దేవుని సహాయమును వేడుకొనుచు కన్నీళ్ళు విడిచిరి.

ఈ విధముగా లూథర్ తన ప్రయాణమును ఆరంభించెను.* ఈ ప్రయాణమును చేపట్టినప్పుడు తాను మరణమునకే నడుచుచున్నానని లూథర్ దృఢముగా నమ్మెనని అతని స్వంత మాటలనుండియే నిస్సందేహముగా తెలియుచున్నది.

అయినను అతడు ఆగలేదు; మరణము రావలసియుంటే, తన భావము నిమిత్తము దానిని ప్రశాంతముగా, కాదు, సంతోషముగా స్వీకరించెను.

పవిత్ర చరిత్రలోగాని లౌకిక చరిత్రలోగాని ఈ జర్మను సన్యాసి యొక్క ఆత్మార్పణకంటె ఘనమైనది ఏదియు లేదు.

ఏప్రిలు 3వ తేదీన లూథర్ లైప్‌జిగ్ చేరెను; ఆ పట్టణము యొక్కయు ఇతర అనేక పట్టణముల యొక్కయు పాత ఆచారము ప్రకారము అక్కడ అతనికి గౌరవ పానపాత్ర అందింపబడెను; 4వ తేదీన అతడు న్యూరెంబర్గ్ చేరెను, అక్కడ అతడు వార్తాహరునితో కలిసి నగరాధిపతి (బర్గోమాస్టర్) గ్రెస్లర్ బల్లవద్ద భోజనము చేసెను.

5వ తేదీన అతడు వైమార్‌లో రాత్రి బసచేసెను; అక్కడ ఎలెక్టరు సహోదరుడైన డ్యూక్ జాన్ అతని ప్రయాణమునకు అవసరమైన డబ్బును అతనికి పంపెను.

రెక్టరు క్రోటస్, వాక్చాతుర్య శాస్త్ర ఆచార్యుడు హెస్సస్, మరియు యోనాస్ నలుబది మంది గుఱ్ఱపు రౌతులతో కలిసి ఎర్‌ఫర్ట్‌కు రెండు మైళ్ళ దూరమున ఆ పండితుని (డాక్టరును) ఎదుర్కొనిరి.

తన పాత మఠమునకు ప్రధానాధికారి (ప్రయర్) యైన తన మంచి స్నేహితుడు జాన్ లాంగ్ అతనిని ఆప్యాయముగా చేర్చుకొనెను.

ఈస్టరు ఆదివారము; అక్కడ ఆగి మఠపు ప్రార్థనాలయములో ప్రసంగించుమని అతనిని ఒప్పించిరి.

ఆ చిన్న దేవాలయము జనముతో క్రిక్కిరిసిపోయెను.

మూడు సంవత్సరములుగా తన ఇరుకైన గదినుండి లోకమును కదలించుచున్న ఈ సన్యాసిని చూడవలెనని, అతని మాట వినవలెనని ప్రతివాడును ఆతురపడెను.

ప్రసంగికుని ప్రసంగము మధ్యలో, బయటి గోడలలో కొంతభాగము పెద్ద చప్పుడుతో కూలిపోయెను; శ్రోతలను భయము ఆవరించెను, వారు గందరగోళముగా పారిపోవుటకు లేచిరి, ఆసన్నమరణమని తాము ఎంచినదానినుండి తప్పించుకొనుటకు కిటికీలను పగులగొట్టుచుండిరి.

లూథర్ తన ప్రసంగవేదికపై స్థిరముగా చలించకుండ నిలిచెను; అతడు ఒక సైగ చేయగా జనసమూహము వెంటనే లోబడి, అతని మాటలు వినుటకు తమ పరుగు ఆపిరి.

"నా సహోదరులారా," అని అతడు ధైర్యము కలిగించు చిరునవ్వుతో ఇట్లనెను, "ఇది కేవలము దయ్యము యొక్క హస్తమేనని, నేను మీకు ప్రకటించుచున్న దేవుని వాక్యమును మీరు వినకుండ ఆటంకపరచ కోరుచున్నదని మీరు చూచుటలేదా?

; క్రీస్తు మనతో ఉన్నాడు, మన పక్షమున ఉన్నాడు."

వెంటనే జనసమూహమంతయు వెనుకకు తిరిగి, ఆ దైవవాక్యమును వినుటకు ప్రసంగవేదికకు మరి దగ్గరగా వచ్చెనని ఈ వృత్తాంతమును చెప్పిన డేనియల్ గ్రెట్సర్ చెప్పుచున్నాడు.

ఐసెనాక్‌లో, తనకు ప్రియమైన ఐసెనాక్‌లో, యోగ్యురాలైన కొట్టా కిటికీ క్రింద కన్నీళ్ళు నిండిన కన్నులతో కొంతసేపు ఆగిన లూథర్, తన కడుపులోని నొప్పులు తనను ఎంతో బాధించుటచేత తన ప్రయాణమును ఆపివేయుటకు సిద్ధమాయెను.

అయితే కొంతసేపటికి ఆ నొప్పుల తీవ్రత తగ్గెను, అతడు ముందుకు సాగెను. ఏప్రిలు 14వ తేదీన అతడు చేరిన మైన్ నదీతీరపు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌లో, అతడు ఇద్దరు విద్యార్థులను ఆశీర్వదించెను; వారిని

విల్హెల్మ్ నెస్సె అతనికి పరిచయము చేసెను.

మార్గమధ్యమున న్యూరెంబర్గ్‌కు చెందిన ఒక యాజకునినుండి అతనికి సవొనరోలా చిత్రపటమును, దేవుని మహిమ నిమిత్తము పట్టువిడువక సాగుమని హెచ్చరించు ఒక లేఖయు అందెను.

లూథర్ ఆ చిత్రపటమును ప్రేమతో ముద్దుపెట్టుకొనెను; సవొనరోలా యెడల అతడు జీవితాంతము గొప్ప భక్తిభావము కలిగియుండెను, దేవుడు విశ్వాసమను ఖడ్గముతో ఆయుధధారిని చేసిన హతసాక్షిగా అతనిని ఎంచెను.*

ఆ ఊరేగింపు నెమ్మదిగానే ముందుకు సాగెను.

… ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌నుండియే ఇంటివద్దనున్న అతని స్నేహితులకు అతనిని గూర్చిన మొదటి వార్త, స్పాలటిన్‌కు వ్రాసిన ఒక లేఖలో, అందెను. "నా ప్రియ స్నేహితుడా, మేము ముందుకు సాగుచున్నాము," అని అతడు వ్రాయుచున్నాడు,

"నా ప్రయాణమును ఆలస్యపరచుటకై సాతాను నన్ను బాధించిన శారీరక శ్రమలు ఉన్నప్పటికిని; ఏలయనగా వైమార్‌నుండి ఈ పట్టణము వరకు దారి పొడుగున నేను మునుపెన్నడును ఎరుగనంత ఎక్కువ నొప్పిని అనుభవించితినని నీవు తెలిసికొనవలెను.

అయితే క్రీస్తు జీవించుచున్నాడు, నరకద్వారములను వాయుమండల అధికారములను ఎదిరించుటకు నేను వర్మ్స్‌కు వెళ్ళెదను."

కొంత విశ్రాంతి తీసికొనుటకు ఆ బృందము ఒప్పెన్‌హైమ్‌లో ఆగెను.

వార్తాహరుడైన స్టుర్మ్ అతనిని పూర్తిగా అతని ఇష్టమునకే విడిచిపెట్టెను గనుక, లూథర్ సులభముగా తప్పించుకొనియుండవచ్చును.

పారిపొమ్మని అతని సహచరులు అతనికి సలహా ఇచ్చిరి.

"పారిపోవుటయా!" అని లూథర్ బిగ్గరగా అనెను, "యేసు క్రీస్తు నామమున నేను ఆ పట్టణములో ప్రవేశించెదను."

వర్మ్స్ సమీపమునున్న ఫిఫ్లింగ్‌హైమ్‌లో, ఒక రైతు దారి ప్రక్కన ఎల్మ్ చెట్లు నాటుచుండుట లూథర్ చూచెను: "వాటిలో ఒకదానిని నాకిమ్ము," అని అతడు అనెను, "నేను దానిని భూమిలో నాటెదను; ఈ చెట్టు కొమ్మలు నిస్సందేహముగా వర్ధిల్లునట్లే నా సిద్ధాంతము వర్ధిల్లునట్లు దేవుడు అనుగ్రహించునుగాక."

ఆ చెట్టు నిజముగానే వర్ధిల్లెను; సంస్కర్త నాటిన ఎల్మ్ చెట్టు దగ్గర తమను పాతిపెట్టవలెనని తమ తుదిశ్వాసతో ఆదేశించిన ఉత్సాహవంతులైన లూథరన్ల దేహములు అప్పుడప్పుడు దాని క్రింద పాతిపెట్టబడెను.*

ఏప్రిలు 16వ తేదీన అతడు వర్మ్స్ కనుచూపుమేరలోనికి వచ్చెను; దాని పాత గంటగోపురములను చూడగానే, అతడు తన బండిలో లేచి నిలుచుండి, రెండు దినముల క్రిందట ఒప్పెన్‌హైమ్‌లో తానే మాటలను రాగమును ఆశువుగా కూర్చెనని చెప్పబడు ఆ కీర్తనను పాడ మొదలుపెట్టెను—అది సంస్కరణ యొక్క "మార్సెయిలేజ్" (రణగీతము)—అతని

"EIN FESTE BURG IST UNSER GOTT." (మన దేవుడు బలమైన దుర్గము.)

బవేరియా డ్యూక్ యొక్క విదూషకుడైన లెఫర్, ఒక చేతిలో సిలువను, మరొక చేతిలో పొరుగు దేవాలయపు బలిపీఠమునుండి అరువు తెచ్చిన వెలిగించిన కొవ్వొత్తిని పట్టుకొని, వర్మ్స్ ద్వారమువద్ద ఆ పండితుని కొరకు ఎదురుచూచుచుండెను.

ఆ సన్యాసి సమీపించగా, ఆ విదూషకుడు గంభీరముగా వెనుకకు నడుచుచు అతనికి ముందుగా గాయకబృంద స్థలములోనికి (క్వయర్) వెళ్ళుచు, గంభీర స్వరముతో ఇట్లు కేకవేసెను:

'Ecce advenit quem expectamus in tenebris' (ఇదిగో, చీకటిలో మనము ఎదురుచూచుచున్నవాడు వచ్చుచున్నాడు)."

లూథర్ పక్షపాతులు చిరునవ్వు నవ్వి, "పిల్లలును వెఱ్ఱివారును సత్యమే పలుకుదురు" అని ఒకరితోనొకరు చెప్పుకొనిరి.† ప్రత్యక్ష సాక్షియైన ఫైట్ వాన్ వార్‌బెక్, డ్యూక్ జాన్‌కు వ్రాసిన ఒక లేఖలో లూథర్ వర్మ్స్‌లో ప్రవేశించుటను గూర్చి ఈ వృత్తాంతమును ఇచ్చుచున్నాడు:

వర్మ్స్, తన సన్యాస శాఖకు చెందిన ఒక సహోదరుడు జాన్ పెట్జెన్‌స్టైన్, ఆమ్స్‌డార్ఫ్, మరియు ఒక డెన్మార్కు దేశపు కులీనుడు అతనితో కూడ ఉండిరి, * ఆ చెట్టు 1811లో పిడుగుపాటుకు గురియాయెను, కనికరములేని దాని యజమాని దానిని నరికివేసెను.

మిషెలే, పుటలు 78-80, అధోజ్ఞాపిక.

బండికి ముందు సామ్రాజ్య వార్తాహరుడు పూర్తి అధికార వస్త్రధారణతో గరుడ చిహ్నమును చేతపట్టుకొని నడచెను.

బండి వెనుక యోనాసును అతని సేవకుడును వచ్చిరి.

అనేకమంది మనుష్యులు ఆ సన్యాసికి ముందుగా వెళ్ళిరి: బెర్నార్డ్ వాన్ హిర్ష్‌ఫెల్డ్, జాన్ షోల్టే, ఆల్బర్ట్ వాన్ లిండెనావ్, మరియు ఇతర అశ్వికులు గుఱ్ఱములపై.

పది గంటలకు అతడు పట్టణములో ప్రవేశించెను; వేలకొలది పౌరులు అతని బసవరకు అతనితో కూడ వచ్చిరి; అది 'హంస' (స్వాన్) సత్రమునకు ప్రక్కయిల్లు, అక్కడ అనేకమంది పట్టణ సభ్యులు అతనితోపాటు దిగిరి.

"లూథర్ దాదాపు రాత్రి అంతయు తన కిటికీవద్దనే గడిపెను; కొన్నిసార్లు ఆసక్తితో పైకెత్తిన కన్నులతో ధ్యానించుచు, కొన్నిసార్లు తన వేణువుపై తన కీర్తన రాగమును ఊదుచు ఉండెను."*

మరునాటి ఉదయము, ఏప్రిలు 17వ తేదీ బుధవారము, మంచి పట్టణమైన వర్మ్స్ తీవ్రముగా కలవరపడెను.

లూథర్ రాక వార్త అంతటను వ్యాపించెను, అతనిని చూచుటకు జనసమూహములు అతని బసకు గుంపులుగా వచ్చిరి.† ఆ దినము చాల ప్రొద్దుననే సామ్రాజ్యపు వంశపారంపర్య మార్షల్ అయిన పాపెన్‌హైమ్ ఉల్రిక్, మధ్యాహ్నము నాలుగు గంటలకు చక్రవర్తి సన్నిధిని సామ్రాజ్య వర్గముల యెదుటను హాజరుకావలెనని అతనిని పిలిచెను.‡

ఆ సభలో చక్రవర్తి గాక, సామ్రాజ్యపు ఆరుగురు ఎలెక్టరులు, ఒక ఆర్చిడ్యూక్, ఇద్దరు లాండ్‌గ్రేవులు, ఐదుగురు మార్గ్రేవులు, ఇరువది యేడుగురు డ్యూకులు, మరియు కౌంటులు, ఆర్చిబిషప్పులు, బిషప్పులు మొదలగు అనేకమంది తక్కువ స్థాయి ప్రముఖులు ఉండిరి; మొత్తము రెండువందల ఆరుగురు వ్యక్తులు.§ * డ్యూక్ జాన్‌కు వార్‌బెక్ వ్రాసిన లేఖ.

సాక్స్-గోథా దస్తావేజుల భాండాగారము.

§ లూథర్ రచనలు (Luth. Werke), IX., 104.

ఎలెక్టరులలో ప్రతివాడును వర్మ్స్‌కు బయలుదేరునప్పుడు లూథర్ రచించిన "చక్రవర్తికిని జర్మను కులీనులకును విజ్ఞాపన" యొక్క ఒక ప్రతిని తనతో తీసికొనిపోయెను.

అందుచేత, పోపుచేత పట్టాభిషిక్తుడగుటకు రోముకు వెళ్ళుటకై చార్లెస్ కోరిన సహాయధనముల ప్రశ్న ముందుకు వచ్చినప్పుడు, వర్గములు మొదటిసారిగా, కోరిన సైన్యములను అతనికి మంజూరు చేయుచు, కల్నలుల నియామకము అతని చేతులలోనే ఉండవలెను గాని, కెప్టెనుల ఎన్నిక ఆయా దళములకే చెందవలెనని, జర్మనులు మాత్రమే ఎన్నుకొనబడవలెనని షరతు విధించిరి.

లూథర్ యొక్క వాక్చాతుర్యముగల ప్రకటనచేత రేకెత్తింపబడిన జాతీయ భావము, అతడు అసహ్యమైనదిగా చేయగలిగిన విదేశీ శక్తిపై తనకున్న ద్వేషమును ఈ విధముగా శీఘ్రముగా వ్యక్తపరచెను.

అతని టిర్టేయస్ వంటి వీరగీతము కులీనులను అంతే ప్రభావవంతముగా ఉద్రేకపరచెను; చక్రవర్తి ఒక్క మాట చెప్పియుంటే, ఆ సమూహమంతయు గుఱ్ఱములెక్కుమని బూర ఊదించి, లూథర్ యుద్ధగీతము యొక్క మారుమ్రోగు బృందగానముతో రోముతో పోరాడుటకు ఆల్ప్స్ పర్వతములు దాటి కవాతు చేసియుండును.*

సభలో జరిగినదానిని గూర్చిన చక్కని వృత్తాంతము కొరకు మనము లూథర్‌కే ఋణపడియున్నాము; ఆ వృత్తాంతము అన్ని ముఖ్యాంశములలో స్నేహపూర్వకులును విరోధులును అయిన చరిత్రకారులు ఇచ్చిన వృత్తాంతములతో సరిగా ఏకీభవించుచున్నది:

"పరిశుద్ధ వారములోని మంగళవారమున వార్తాహరుడు నన్ను పిలిచి, చక్రవర్తినుండియు అనేకమంది అధిపతులనుండియు రక్షణ పత్రములను నాకు తెచ్చెను.

మరుసటి దినమే, బుధవారమున, ఈ రక్షణ పత్రములు వర్మ్స్‌లో వాస్తవముగా ఉల్లంఘింపబడెను; అక్కడ ఈ విధముగా నేను రాకముందే వారు నా రచనలను శిక్షించి కాల్చివేసిరి.

ఈ వార్త ఎర్‌ఫర్ట్‌లో నాకు చేరెను.

నిజముగా ఆ శిక్షావిధి ప్రతి పట్టణములోను ప్రకటింపబడెను, అందుచేత వార్తాహరుడే నేను ఇంకను వర్మ్స్‌కు వెళ్ళదలచుచున్నానా అని నన్ను నిష్కపటముగా అడిగెను.

"నిజముగా నేను శారీరకముగా భయపడి వణకుచుండినను, దేవుడు నన్ను నిలువబెట్టెను, నేను దృఢముగా ఇట్లు జవాబిచ్చితిని: 'అవును, ఇండ్ల కప్పులమీద ఎన్ని పెంకులున్నవో అన్ని దయ్యములు అక్కడ నాకు కనబడినను నేను అక్కడికి వెళ్ళెదను.'

"నేను వర్మ్స్ సమీపమునున్న ఒప్పెన్‌హైమ్‌కు చేరినప్పుడు, నా మంచి స్నేహితుడు మార్టిన్ బూసర్ ఒక అశ్విక బృందముతో నన్ను ఎదుర్కొని, ఈ సమాధి పట్టణములో ప్రవేశింపవద్దని నన్ను వారింప ప్రయత్నించెను.

చక్రవర్తి యొక్క పాపపు ఒప్పుకోలు వినువాడైన (కన్ఫెసర్) గ్లాపియన్ తనయొద్దకు వచ్చి, వర్మ్స్‌కు వెళ్ళవద్దని నన్ను హెచ్చరించుమని తనను బ్రతిమాలెనని అతడు నాతో చెప్పెను; ఏలయనగా నేను వెళ్ళినయెడల, నా పుస్తకములవలెనే నేనును కాల్చివేయబడుదునట.

సమీపములోనే, నన్ను సంతోషముగా ఆదరించు ఫ్రాంజ్ వాన్ సికింగెన్ యొద్ద ఆగుట నాకు మేలని అతడు ఇంకను చెప్పెను.

"నియమిత గడువులోపల నేను హాజరుకాకుండ చేయుటకై ఆ దుష్టులు ఈ విధముగా నా స్నేహితులను మభ్యపెట్టిరి; నేను మరి మూడు దినములు మాత్రమే ఆలస్యము చేసినయెడల, నా రక్షణ పత్రము గడువు తీరిపోయి ఇక చెల్లకపోవునని వారికి తెలియును;* అప్పుడు వారు నా ముఖముమీదనే పట్టణ ద్వారములను మూసివేసి, నేను చెప్పవలసినదానిని వినకుండనే సభ నిరంకుశముగా నన్ను శిక్షించియుండును.

చార్లెస్ తన పిలుపు పత్రమును మార్చి 6వ తేదీతో వ్రాసెను; … యొద్ద హాజరగుటకు లూథర్‌కు ఇరువది యొక్క దినములు మాత్రమే గడువిచ్చెను, అదియు రక్షణ పత్రము అందిన దినమునుండి కాదు, అతడు విట్టెన్‌బర్గ్ విడిచిన దినమునుండి. అది ఆ నెల 24వ తేదీన అతనికి చేరెను, అతడు ఏప్రిలు 2వ తేదీన బయలుదేరెను; లూథర్ ఒప్పెన్‌హైమ్‌లో ఉన్నప్పుడు ఆ అనుమతి పత్రము గడువు తీరుటకు మూడు దినములే మిగిలియుండెను.

"వారి కుయుక్తిని నేను గ్రహించి, నా హృదయ శుద్ధితో ముందుకు సాగితిని.

పట్టణము కనుచూపుమేరలోనికి రాగానే, నేను వచ్చితినని స్పాలటిన్‌కు కబురు పంపి, నేను ఎక్కడ బసచేయవలెనో తెలియగోరితిని.

నేను సమీపించుచున్నానని విని అందరును ఆశ్చర్యపడిరి; ఏలయనగా నాపై ప్రయోగింపజూచిన ఆ కుయుక్తికి నేను బలియై, నా భయములే నన్ను దూరముగా ఉంచునని సాధారణముగా అందరు ఊహించిరి.

"ఇద్దరు కులీనులు, సెన్యోర్ వాన్ హిర్ష్‌ఫెల్డ్, జాన్ షోల్టే, ఎలెక్టరు ఆజ్ఞచేత నాయొద్దకు వచ్చి, తాము బసచేయుచున్న ఇంటికి నన్ను తీసికొనిపోయిరి.

"ఆ సమయమున ఏ అధిపతియు నన్ను చూడ రాలేదు, గాని అనేకమంది కౌంటులును ఇతర కులీనులును వచ్చి నన్ను తేరిపారజూచిరి.

సంఘ దుర్వినియోగములకు విరోధముగా నాలుగువందల అంశములను చక్రవర్తికి సమర్పించి, అవి సంస్కరింపబడవలెనని ప్రార్థించి, అవసరమైతే తామే ఆ పరిహారమును తమ చేతులలోనికి తీసికొందుమని సూచించినవారు వీరే.

వారందరును నా సువార్తచేత విడిపింపబడిరి.

"నా రక్షణ పత్రమును పాటింపవద్దని స్పష్టముగా కోరుచు పోపు చక్రవర్తికి వ్రాసెను.

లియో కోరికకు సమ్మతించుమని బిషప్పులు చక్రవర్తిని ఒత్తిడిచేసిరి, గాని అధిపతులును వర్గములును దానిని ఆలకింపలేదు; ఏలయనగా అట్టి విశ్వాసఘాతుకము గొప్ప అలజడిని రేపియుండును.

ఇదంతయు నన్ను సాధారణ ప్రజల దృష్టిలో మరింత ప్రముఖునిగా చేసెను; నేను నా శత్రువులకు భయపడినదానికంటె వారే నాకు ఎక్కువగా భయపడవలసి వచ్చియుండవచ్చును.

ఇంకను యువకుడైన హెస్సీ లాండ్‌గ్రేవు నాతో సంప్రదింపులు జరుపగోరెను.

అతడు నా బసకు వచ్చి, చాలసేపు మాటలాడిన తరువాత, వెళ్ళునప్పుడు ఇట్లనెను: 'ప్రియ పండితుడా, నేను అనుకొనుచున్నట్లుగా మీరు సరియైన పక్షమున ఉన్నయెడల, దేవుడు మీకు సహాయము చేయును.'*

"నేను వచ్చినప్పుడు, చక్రవర్తి యొక్క పాపపు ఒప్పుకోలు వినువాడైన గ్లాపియన్‌కు—పోపు పక్షపాతులు నా రక్షణ పత్రమును నిరర్థకము చేయునట్లు నన్ను ఉచ్చులో చిక్కించవలెనని కోరినప్పుడు, సికింగెన్ దుర్గములో నన్ను చూడగోరుచున్నానని బూసర్ ద్వారా నాకు కబురుపంపినవానికి—నేను ఇప్పుడు వర్మ్స్‌లో ఉన్నానని, అతనితో సంప్రదించుటకు సిద్ధముగా ఉన్నానని వ్రాసితిని; అయితే తన కుయుక్తి విఫలమైనందుకు చిరాకుపడిన ఆ జిత్తులమారి కన్ఫెసరు, అట్లు చేయుట నిష్ప్రయోజనమని చెప్పి రాననెను."

తరువాత వర్మ్స్‌లో జరిగినదాని స్పష్టమైన సంక్షిప్త వృత్తాంతము వచ్చుచున్నది.

అయితే లూథర్, తాను పంపివేయబడిన వెంటనే, ప్రథమ పురుషలో కాక తృతీయ పురుషలోనే అయినను, ఆ కార్యక్రమమును గూర్చి మరింత సజీవమైన, సూక్ష్మమైన, చిత్రమయమైన నివేదికను వ్రాసెను గనుక, ఇప్పుడు మనము ఈ పూర్తి వర్ణననుండి ఉదహరించుచున్నాము:

"అతడు వచ్చిన మరునాడు, ఏప్రిలు 17వ తేదీన, మధ్యాహ్నము నాలుగు గంటలకు, సామ్రాజ్య కంచుకియు (చేంబర్లెయిన్),

విట్టెన్‌బర్గ్‌నుండి లూథర్‌తో కూడ వచ్చిన వార్తాహరుడును 'జర్మనీ ఆస్థానము' అను అతని సత్రమునకు అతనియొద్దకు వచ్చి, ముఖ్య వీధులలో గుమిగూడిన జనసమూహములను తప్పించుటకై సందుదారుల గుండా అతనిని పట్టణ సభాభవనమునకు తీసికొనిపోయిరి.

ఈ జాగ్రత్త తీసికొనినప్పటికిని, సభాభవన ద్వారములవద్ద అనేకులు గుమిగూడి అతనితోపాటు లోపలికి ప్రవేశింప ప్రయత్నించిరి, అయితే కావలివారు

* ఒక విచిత్రమైన విషయమును గూర్చి లూథర్‌ను సంప్రదించుటకు లాండ్‌గ్రేవు వచ్చెను: ఒక యువతి వృద్ధుడైన తన భర్తను విడిచి యువకుడైన మరొక భర్తను చేసికొనవచ్చునా అని.

లూథర్ ఈ ప్రతిపాదనకు చిరునవ్వు నవ్వి, "ప్రియమైన అయ్యా, అట్టిదేదియు నేను ఎన్నడును బోధింపలేదు, అట్టి సంగతులు జరుగకూడదు" అనెను.

లూథర్ రచనలు (Werke), హాలే, XV., 227. జనసమూహమును దృఢముగా వెనుకకు త్రోసివేసిరి.

డాక్టర్ మార్టిన్‌ను చూచుటకు అనేకులు ఇండ్ల కప్పులపైకి ఎక్కిరి.

అతడు సభామందిరములో ముందుకు సాగుచుండగా, అనేకమంది కులీనులు ఒకరి తరువాత ఒకరు అతనితో ప్రోత్సాహపు మాటలు పలికిరి.

'ధైర్యముగా ఉండుము,' అని వారనిరి, 'దేహమును చంపగలిగియు ఆత్మను ఏమియు చేయలేనివారికి భయపడకుము.'

'సన్యాసీ,' అని ప్రసిద్ధుడైన సేనాధిపతి జార్జ్ ఫ్రుండ్స్‌బర్గ్ మార్టిన్ భుజముపై ప్రోత్సాహముగా చేయి వేసి ఇట్లనెను, 'నీవు చేయుచున్నదానిని గూర్చి జాగ్రత్తగా ఉండుము: మాలో ఎవరును ఎన్నడును నడువనంత అపాయకరమైన మార్గములో నీవు సాహసించి అడుగుపెట్టుచున్నావు; అయితే నీవు సరియైన పక్షమున ఉన్నయెడల, దేవుడు నిన్ను విడిచిపెట్టడు.'

"వైమార్ డ్యూక్ జాన్ అంతకుముందే ఆ పండితునికి అతని ప్రయాణమునకై డబ్బు సమకూర్చెను.

లూథర్ లాటిను భాషలోను జర్మను భాషలోను తన జవాబులు చెప్పెను.

"ట్రీవ్స్ ఆర్చిబిషప్పు యొక్క అధికారియైన డాక్టర్ ఎక్* కార్యక్రమమును ఇట్లు ప్రారంభించెను: 'మార్టిన్ లూథర్, పవిత్రులును అజేయులును అయిన చక్రవర్తి గారు సామ్రాజ్య వర్గముల సలహాపై, నేను నిన్ను అడుగబోవు రెండు ప్రశ్నలకు నీవు జవాబు చెప్పుటకై నిన్ను ఇక్కడికి పిలిపించిరి:

నీ పేరట ప్రచురింపబడి, ఇక్కడ నా యెదుట ఉన్న రచనలకు నీవే కర్తవని ఒప్పుకొనుచున్నావా? వాటిలో బోధింపబడిన సిద్ధాంతములలో కొన్నిటిని ఉపసంహరించుకొనుటకు నీవు సమ్మతించెదవా?'

'ఆ పుస్తకములు నావేనని నేను తలంచుచున్నాను,' అని అతడు జవాబిచ్చెను.

అయితే వెంటనే డాక్టర్ జెరోమ్ షుర్ఫ్, 'ఆ గ్రంథముల పేర్లు చదువబడవలెను' అని జతచేసెను.

అట్లు చేయబడినప్పుడు అతడు, 'అవును, అవి నావే' అనెను.

"అప్పుడు అతడు లూథర్‌ను ఇట్లు అడిగెను, 'వాటిలో బోధింపబడిన * ఇంగోల్‌స్టాడ్ట్ దైవశాస్త్రవేత్త కాదు, న్యాయశాస్త్రవేత్తయైన ఎక్.

సిద్ధాంతములను నీవు ఉపసంహరించుకొనెదవా?'

అతడు … వైపు తిరిగి ఇట్లు జవాబిచ్చెను: 'కృపగల చక్రవర్తీ, నేను ప్రకటించిన అభిప్రాయములను ఉపసంహరించుకొందునా అను ప్రశ్న—ఇది విశ్వాస సంబంధమైన ప్రశ్న; దీనిలో నా స్వంత నిత్య రక్షణయు, దైవవాక్యమును స్వేచ్ఛగా ప్రకటించుటయు నేరుగా ఇమిడియున్నవి; భూమిమీదనైనను పరలోకమందైనను ఏ యజమానిని ఎరుగని ఆ వాక్యమునకు, మనము ఎంత బలవంతులమైనను, మనమందరము లోబడుటకు బద్ధులము—నేను మౌనముగాను నిదానముగాను ఏకాంతములో దానిని గూర్చి ధ్యానించువరకు అట్టి ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పుట నాకు తొందరపాటును అపాయకరమును అగును; లేనియెడల అతి తొందరవలన నేను మన ప్రభువును రక్షకుడునైన యేసు క్రీస్తు కోపమునకు గురియగుదును; ఆయన ఇట్లు సెలవిచ్చెను:

"మనుష్యుల యెదుట ఎవడు నన్ను ఎరుగననునో, పరలోకమందున్న నా తండ్రి యెదుట నేనును వానిని ఎరుగనందును."

కావున వివాదాంశమును పూర్తిగా ఎరిగి, దేవుని వాక్యమును దూషించుదునేమో అను భయము లేకుండను, నా స్వంత ఆత్మ రక్షణను అపాయములో పడవేయకుండను నేను జవాబు చెప్పగలుగుటకు అవసరమైన సమయము నాకు దయచేయుమని చక్రవర్తి గారిని వేడుకొనుచున్నాను.'

"ఈ ప్రసంగము గొప్ప కలకలము రేపెను; చాల గుసగుసల తరువాత, ధ్యానించుటకు మార్టిన్‌కు మరునాడు అదే గంటవరకు గడువు ఇవ్వవలెనని చివరకు నిర్ణయింపబడెను.

"మరునాటి ఉదయమంతయు పోపు ఆస్థానపు జిత్తులమారి సంధానకర్తలు లూథర్‌ను లాలించియు, మభ్యపెట్టియు, బెదిరించియు ఉపసంహరణకు లొంగదీయుటకు చేసిన వ్యర్థ ప్రయత్నములతో గడచెను.

"మధ్యాహ్నము నాలుగు గంటలకు ఆ సన్యాసి మరల సభ యొక్క మంత్రాలోచన మందిరమునకు వెళ్ళెను.

"ఎక్ మరల ప్రారంభించెను.

'నిన్న నీ పేరట ప్రచురింపబడిన పుస్తకములను నీవు ఒప్పుకొంటివి. ఆ రచనలను నీవు ఉపసంహరించుకొనెదవా, లేదా?

ఇదే ప్రశ్నను మేము ఇంతకుముందు నిన్ను అడిగితిమి; ఇది విశ్వాస సంబంధమైన ప్రశ్న అనియు, జవాబు చెప్పుటకు ముందు ఆలోచించుటకు నీకు సమయము కావలెననియు సాకు చూపి నీవు జవాబు చెప్పుటకు నిరాకరించితివి; అయినను క్రైస్తవుడు తన విశ్వాసమును గూర్చిన ప్రశ్నలకు ఎల్లప్పుడు జవాబు చెప్పుటకు సిద్ధముగా ఉండవలెనని నీవంటి దైవశాస్త్రవేత్తకు బాగుగా తెలిసియుండవలెను.

ఇప్పుడు నీ అభిప్రాయమును వివరించుము.

నీ రచనలన్నిటిని సమర్థించెదవా, లేక వాటిలో కొన్నిటిని త్యజించెదవా?'

'అత్యంత ప్రశాంతులైన చక్రవర్తీ,' అని మార్టిన్ బదులు పలికెను, 'ప్రఖ్యాతులైన అధిపతులారా, అత్యంత దయగల ప్రభువులారా, నియమిత గంటకు హాజరై నేను మరల మీ యెదుట నిలుచుచున్నాను; దయతోను న్యాయముతోను నా మాట ఆలకించుడని మిమ్మును ప్రార్థించుచున్నాను.

నా ప్రకటనలలోగాని జవాబులలోగాని మీకు చెందవలసిన గౌరవ బిరుదులను నేను పలుకక విడిచిపెట్టి, ఈ విధముగా రాజాస్థాన మర్యాదలకు విరోధముగా తప్పు చేసినయెడల, మీరు నన్ను క్షమించెదరని నమ్ముచున్నాను; ఏలయనగా నేను రాజభవనములకు ఎన్నడును అలవాటుపడినవాడను కాను; నేను మఠపు గదిలో నివసించు ఒక బీద సన్యాసిని మాత్రమే; దేవుని మహిమ నిమిత్తమును సువార్త ఘనత నిమిత్తమును హృదయ నిష్కపటముతో తప్ప నేను ఎన్నడును ఏదియు ప్రకటింపలేదు, ఏదియు వ్రాయలేదు.

"'అత్యంత ప్రశాంతులైన చక్రవర్తీ, సామ్రాజ్య అధిపతులారా: ఈ పుస్తకములను నావిగా ఒప్పుకొనుచున్నానా, వాటిని సమర్థించుటలో కొనసాగుదునా అని నిన్న నన్ను అడిగిన రెండు ప్రశ్నలకు—నేను ఇంతకుముందు జవాబిచ్చినట్లే, నా మరణ క్షణము వరకు జవాబిచ్చునట్లే, ఇప్పుడును జవాబిచ్చుచున్నాను: అవును, నాచేత ప్రచురింపబడిన, లేక నా పేరట వెలువడిన రచనలు నావే; ద్వేషముచేతనైనను, కపటముచేతనైనను, పొరబాటైన వివేకముచేతనైనను మార్పుచెందక, నేను వాటిని పంపినట్లే అవి ఉన్నంతకాలము, నేను వాటిని ఒప్పుకొనుచున్నాను, వాటిని నావని ప్రకటించుచున్నాను, ఎల్లప్పుడు ప్రకటించుచునే యుందును.

'నేను వ్రాసినదంతయు మొదట గంభీరమైన ఆలోచనచేతను ప్రార్థనాపూర్వకమైన ధ్యానముచేతను నా మనస్సులో పరిపక్వమైనదేనని నేను ఇంకను ఒప్పుకొనుచున్నాను.

'రెండవ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పుటకు ముందు, నా రచనలన్నియు ఒకే విషయములను చర్చించుటలేదని గమనింపవలెనని చక్రవర్తి గారిని, సామ్రాజ్య వర్గములను వేడుకొనుచున్నాను.

వాటిలో కొన్ని ఉపదేశాత్మకమైనవి; విశ్వాసుల క్షేమాభివృద్ధికొరకును, భక్తి వృద్ధికొరకును, నడవడి మెరుగుపడుటకొరకును ఉద్దేశింపబడినవి; అయినను పోపు లియో శాసనపత్రము అట్టి గ్రంథములు నిర్దోషమైనవి ప్రయోజనకరమైనవి అని ఒప్పుకొనుచునే, గ్రుడ్డి విచక్షణారాహిత్యముతో వీటిని కూడ మిగిలిన వాటన్నిటితో సమానముగా శిక్షించుచున్నది.

'ఇప్పుడు నేను వీటిని త్యజించినయెడల, ఆచరణలో నేను ఏమి చేసినవాడనగుదును? ప్రతి క్రైస్తవుడు ఆమోదించు ఒక బోధావిధానమును నిషేధించి, ఈ విధముగా క్రైస్తవ లోకము యొక్క సార్వత్రిక స్వరమునకు నన్ను నేను విరోధముగా నిలుపుకొనినవాడనగుదును.

'మరొక రకపు రచనలున్నవి; వాటిలో నేను పోపు పాలనా వ్యవస్థను, పోపు పక్షపాతుల నమ్మకమును, సరియైన సిద్ధాంతమునకును మనుష్యుల ఆత్మలకును నాశనము తెచ్చు వికృతములుగా ఎంచి వాటిపై దాడి చేయుచున్నాను.

లోపలి మనస్సాక్షి యొక్క మొఱ్ఱలను సాక్ష్యములను ఆలకించువారెవరును ఈ సంగతిని కాదనలేరు: పోపు డిక్రీటలులు (శాసన సంగ్రహములు) మన యుగపు క్రైస్తవ్యమును పూర్తిగా అస్తవ్యస్తము చేసినవి; విశ్వాసుల విశ్వాసమును ఆకస్మికముగా పట్టుకొని, చెరలో వేసి, హింసించినవి; ఈ ఉదాత్తమైన జర్మనీ గొణుగుడుతో కాక బిగ్గరగా అబద్ధపు కథలకును, అర్థరహితమైన సంప్రదాయములకును, మోసగాండ్రైన సన్యాసుల దుష్ట కల్పనలకును—వంచనతో జీవనము సంపాదించుటకై ఈ అబద్ధములను అమ్ముకొనువారి కల్పనలకును—పితరుల అభిప్రాయములకును పరిశుద్ధ లేఖనముల సుస్థిరమైన బోధకును సమానముగా పరాయివైన లెక్కలేనన్ని భక్తిహీనమైన అబద్ధ బోధలకును విరోధముగా నిరసన తెలిపినందుకు, ఆ దేశమును ఎరవలె మ్రింగివేసినవి.

కావున నేను ఈ రచనలను ఉపసంహరించుకొనినయెడల, అత్యాశగల ఈ రోమా నిరంకుశత్వమునకు మరింత బలమును తెగువను ఇచ్చినవాడనగుదును; భక్తిహీనత యొక్క ప్రవాహమునకు వరద ద్వారములను తెరచి, అది లోపలికి దూసుకువచ్చి … ను ముంచివేయునట్లు దానికి ఒక గండి కొట్టినవాడనగుదును. నా ఉపసంహరణ దుర్నీతి రాజ్యమును విస్తరించుటకును బలపరచుటకును మాత్రమే ఉపయోగపడును; ముఖ్యముగా కేవలము చక్రవర్తి గారి ఆజ్ఞచేతను సమకూడిన జర్మనీ ఆజ్ఞచేతను నేను ఉపసంహరించుకొంటినని తెలిసినప్పుడు మరింత ఎక్కువగా.

"'ఇంకను నా గ్రంథములలో మరొక రకమున్నది; నా వాదవివాద కరపత్రములను గూర్చి నేను చెప్పుచున్నాను.

… యొక్క పాలన కొనసాగవలెనని వాదించిన నా ప్రత్యర్థులలో కొందరికి విరోధముగా వీటిని నేను అప్పుడప్పుడు ప్రచురించితిని. నా పిలుపుగల మనుష్యునికి తగినదానికంటె వీటిలో ఎక్కువ ఉగ్రత కనబరచితినని ఒప్పుకొనుటకు నాకు ఎట్టి సంకోచము లేదు.

నేను పరిశుద్ధుడనని చెప్పుకొనుటలేదు.

పరిశుద్ధునిగా ప్రకటింపబడు గౌరవములను నేను ఎన్నడును ఆశింపలేదు, నా ప్రవర్తన ఎల్లప్పుడు నిందారహితముగా ఉండెనని కూడ నేను చెప్పుటలేదు; అయితే వివాదము నా ప్రవర్తనను గూర్చినది కాదు—అది క్రీస్తు సిద్ధాంతమును గూర్చినది.

ఈ రచనలలో కొన్నిసార్లు నేను మితిమీరిన ఉగ్రత చూపితినని స్వేచ్ఛగా ఒప్పుకొనుచున్నాను, అయినను వాటిని నేను త్యజింపలేను.

నా క్రీస్తును నాశనము చేయుటకై తన సామ్రాజ్యమును విస్తరించుకొనుటకు రోము ఆ త్యజింపును ఉపయోగించుకొనును.

"'నేను మనుష్యుడను, దేవుడను కాను; క్రీస్తు తన బోధలను కప్పిన ఆశ్రయము తప్ప మరి ఏ ఆశ్రయము క్రింద నా పుస్తకములను కాపాడుకొనుటకు నేను వెదకను.

తాను ఏమి బోధించెనని ప్రధాన యాజకుని యెదుట ప్రశ్నింపబడినప్పుడు, అపవిత్రమైన ఒక సేవకుని చేతిచేత ఆయన చెంపపై కొట్టబడినప్పుడు, ఆయన—'నేను కాని మాట ఆడినయెడల ఆ కాని మాట ఏదో సాక్ష్యమిమ్ము.'

పాపము చేయుటకు అసమర్థుడనని తనను తాను ఎరిగిన ప్రభువైన యేసు, అత్యంత నీచమైన నోళ్ళు సహా తన దివ్యవాక్యములను గూర్చి ఇయ్యగల సాక్ష్యమును గౌరవించుటకు తృణీకరింపకపోతే, భూమికి మలినమైనవాడను, పాపము చేయుటకు మాత్రమే సమర్థుడను అయిన నేను, నా సిద్ధాంతములను నిష్పక్షపాతముగా పరిశీలింపవలెనని అడుగవలదా—అట్లు "'కావున పవిత్రులైన చక్రవర్తి గారిని, ప్రఖ్యాతులైన మిమ్మును, అవును, ప్రతి జీవిని, వచ్చి నాకు విరోధముగా సాక్ష్యమియ్యుడని వేడుకొనుచున్నాను; అప్పుడు మీ కుడిచేతులలో ప్రవక్తలను, మీ ఎడమచేతిలో సువార్తను పట్టుకొని, మీకు చేతనైతే నన్ను తప్పు చేసినవానిగా నిరూపించుడి.

నేను అబద్ధముగా వ్రాసితినని ఎవరైనను నిరూపింపగలిగినయెడల, నా తప్పులను ఉపసంహరించుకొని, నా పుస్తకములను నా స్వంత ఇష్టపూర్వకమైన చేతితో అగ్నిలో పడవేయుటకు నేను ఇక్కడ సిద్ధముగా, కాదు, ఆతురముగా నిలుచుచున్నాను.

"'నా సంస్కరణ తనతోకూడ లోకములోనికి తెచ్చు అపాయములను, వేదనలను, కలహమును, ద్వేషమును నేను బాగుగా తూచి చూచితినని నిశ్చయముగా తెలిసికొనుడి; ఇంకను నిష్కపటముగా చెప్పుచున్నాను, దేవుని వాక్యము తన ప్రథమ ఫలములుగా భేదమును విభేదమును పుట్టించుట చూచి నేను సంతోషించుచున్నాను; ఏలయనగా మన ప్రభువే స్వయముగా తెలియజేసినట్లు సువార్తకు పరలోకము నియమించిన గతి ఇదే: నేను సమాధానమును పంపుటకు రాలేదు గాని ఖడ్గమునే పంపుటకు వచ్చితిని—తండ్రికి విరోధముగా కుమారుని నిలుపుటకు వచ్చితిని.

"'అధిపతులారా, దేవుడు తన ఆలోచనలన్నిటిలో ఆశ్చర్యకరుడు మాత్రమే కాక భయంకరుడు కూడ అని మరువకుడి; మీరు ఆయన వాక్యమును శిక్షించినయెడల, తృణీకరింపబడిన అదే వాక్యము మీమీదికి కీడుల జలప్రళయమును పంపునేమో, దేవుని తరువాత మా నిరీక్షణలన్నియు ఎవరిమీద ఆధారపడియున్నవో ఆ మా యువ చక్రవర్తి పాలన శీఘ్రముగాను తీవ్రముగాను కలవరపడునేమో అని జాగ్రత్తపడుడి.

"'పరిశుద్ధ లేఖనమునుండి తీసికొనిన ఉదాహరణలలో, మొదట సమాధానముచేతను తాము జ్ఞానమని పిలిచినదానిచేతను పాలించ కోరి నాశనమైన ఐగుప్తు రాజైన ఫరోను, ఇశ్రాయేలు రాజులను నేను ఇక్కడ మీకు చూపవచ్చును.

ఏలయనగా దేవుడు వేషధారిని అతని వేషధారణలోనే కలవరపరచును, పర్వతములు తాము పడిపోవుచున్నామని ఎరుగకముందే వాటిని తలక్రిందులు చేయును; దేవుని సర్వశక్తి భయంకరమైనది.

"'మీ ఉన్నతమైన బలమైన బుద్ధులకు ఇందులో సలహా ఇవ్వవలెనని నేను కోరుటలేదు; అయితే ప్రేమగల హృదయము యొక్క ఈ సాక్ష్యమును నా జన్మభూమియైన జర్మనీకి నేను ఋణపడియుంటిని.

పవిత్రులైన చక్రవర్తి గారికిని, మీకును నన్ను నేను అప్పగించుకొనుచు, మీ ఘనమైన ఆమోదముతో నా శత్రువులు నాపై తమ ద్వేషమును తీర్చుకొననియ్యవద్దని దీనముగా వేడుకొనుచు ముగించుచున్నాను.

"'నేను చెప్పవలసినది చెప్పితిని.'

"అంతట చక్రవర్తి తరపు వక్త తొందరగా లేచి, లూథర్ ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పలేదని బిగ్గరగా అనెను; మహాసభలు సరిగా నిర్ణయించెనా తప్పుగా నిర్ణయించెనా అను వాదమును ఆలకించుట కాదు, లూథర్ ఉపసంహరించుకొనునా లేదా అని అతనినుండి నిశ్చయముగా తెలిసికొనుటయే ఈ సభ చేయవలసినపని; అతడు జవాబు చెప్పవలసిన ప్రశ్న ఇదే—అవునా, కాదా.

"అప్పుడు లూథర్ ఈ మాటలతో మరల ఇట్లు ప్రారంభించెను: 'నేను ఇదివరకే స్పష్టముగా చెప్పుటకు ప్రయత్నించితిని, ఈ ప్రశ్నలకు ఇప్పుడే మూడు వేర్వేరు సార్లు జవాబిచ్చితిని; అయితే చక్రవర్తి గారును మీరును సూటియైన జవాబు కోరుచున్నారు గనుక, నేను ఒకటి ఇచ్చెదను—క్లుప్తమైనది సరళమైనది, అయినను దాని పళ్ళుగాని కొమ్ములుగాని ఊడదీయబడనిది.

'లేఖన సాక్ష్యముచేతనైనను, స్పష్టమైన రుజువుచేతనైనను నేను తప్పు చేసితినని నిరూపింపబడితే తప్ప—ఏలయనగా తరచు పొరబడినవియు, తరచు ఒకదానికొకటి విరుద్ధముగా మాటలాడినవియు అయిన పోపు యొక్క గాని మహాసభల యొక్క గాని కేవల అధికారముపై నేను నమ్మిక ఉంచను; దేవుని వాక్యమైన బైబిలు తప్ప మరి ఏ మార్గదర్శిని నేను అంగీకరింపను—నేను ఉపసంహరించుకొనలేను, ఉపసంహరించుకొనను; ఏలయనగా మనము ఎన్నడును మన మనస్సాక్షికి విరోధముగా ప్రవర్తించకూడదు.

"'ఇదే నా విశ్వాస ప్రమాణము; నానుండి మరేదియు ఆశింపకుడి.

నేను ముగించితిని; దేవా, నాకు సహాయము చేయుము.'

"అప్పుడు వర్గములు ఆలోచించుటకు వెలుపలికి వెళ్ళెను; వారు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఆ అధికారి లూథర్‌ను ఇట్లు సంబోధించెను: "'మార్టిన్, నీ స్థితిగల మనుష్యునికి తగని స్వరమును నీవు వహించితివి, నేను నిన్ను అడిగిన ప్రశ్నలకు నీవు జవాబు చెప్పలేదు.

నిస్సందేహముగా నీవు ఏ విధముగాను నిందకు పాత్రముకాని కొన్ని రచనలు వ్రాసితివి; హానికరమైన తప్పులను బోధించు రచనలను నీవు ఉపసంహరించుకొనియుంటే, చక్రవర్తి గారు తమ అపరిమితమైన మంచితనముతో

సరియైన సిద్ధాంతము గల వాటికి విరోధముగా ఎట్టి చర్యయు తీసికొననిచ్చియుండరు.

'కాన్‌స్టాన్స్ మహాసభచేత స్పష్టముగా శిక్షింపబడిన సిద్ధాంతములను నీవు తిరిగి బ్రతికించితివి, వాటి విషయమై లేఖనములనుండి నిన్ను దోషిగా నిరూపింపవలెనని కోరుచున్నావు.

అయితే యుగములుగా సంఘముచేతను మహాసభలచేతను పరిష్కరింపబడిన అంశములను మరల చర్చలోనికి తెచ్చుటకు ప్రతివానికి స్వేచ్ఛ ఉన్నయెడల, సిద్ధాంతమైనను మతసూత్రమైనను ఏదియు స్థిరముగా ఉండదు, ఏదియు నిశ్చయముగా ఉండదు; శిక్షావిధి భయముతో మనుష్యులు అంటిపెట్టుకొనవలసిన విశ్వాస ఐక్యత ఏదియు ఉండదు.

"'ఉదాహరణకు, నేడు కాన్‌స్టాన్స్ మహాసభ అధికారమును గౌరవించు నీవు, రేపు అదే విధముగా మహాసభలన్నిటిని, ఆ తరువాత పితరులను పండితులను నిషేధింపవచ్చును; అప్పుడు నీవు సాక్ష్యమునకు పిలుచు, మేమును ఆశ్రయించు ఆ వ్యక్తిగత వాక్యము తప్ప మరి ఏ అధికారమును మిగిలియుండదు.

కావున చక్రవర్తి గారు మరొకసారి సూటియైన ఖచ్చితమైన జవాబును, అవునని గాని కాదని గాని, కోరుచున్నారు: నీ సూత్రములన్నిటిని సరియైన సిద్ధాంతములుగా సమర్థించెదవా? లేక వాటిలో నీవు ఉపసంహరించుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవి ఏవైనను ఉన్నవా?'

పరిశుద్ధ లేఖనముతో బంధింపబడియున్న తన మనస్సాక్షికి ద్రోహము చేయుమని ఈ విధముగా తనను బలవంతపెట్టనియ్యవద్దని లూథర్ చక్రవర్తిని బ్రతిమాలెను.

వారు తనను ఖచ్చితమైన జవాబు కోరిరి, అతడు ఒకటి ఇచ్చెను.

తాను ఇదివరకే ప్రకటించినదానినే అతడు మరల చెప్పగలడు: తాను తప్పుచేసితినని ఎదురులేని వాదములతో వారు తనకు నిరూపింపకపోతే, తాను ఒక్క అంగుళమైనను వెనుకకు తగ్గడు; మహాసభలు నిర్ణయించినది తనకు విశ్వాస అంశము కాదు; మహాసభలు తరచు పొరబడి ఒకదానికొకటి విరుద్ధముగా మాటలాడెను, అందుచేత వాటి సాక్ష్యము ఒప్పించునది కాదు; దైవప్రేరేపితమైన పుటలలో వ్రాయబడినదానిని తాను త్యజింపలేడు.

"మహాసభలు పొరబడెనని లూథర్ చూపలేడని ఆ అధికారి తీక్షణముగా అనెను.

"తనకు నియమింపబడు ఏ సమయములోనైనను అట్లు చేయుటకు తాను పూనుకొందునని మార్టిన్ చెప్పెను.

"అప్పటికి సాయంకాలము సమీపించెను, త్వరగా చీకటి పడెను, సభ లేచెను.

"సాక్సనీ సన్యాసి తన బసకు తిరిగి వెళ్ళుటకు సభామందిరము విడిచినప్పుడు, కొందరు స్పెయిను దేశస్థులు అతనిని వెంబడించి అవమానించిరి.

"మరునాడు చక్రవర్తి, లూథర్‌కును అతని అనుచరులకును విరోధముగా సామ్రాజ్య బహిష్కార శాసనము (బాన్) యొక్క రూపమును గూర్చి చర్చించుటకు ఎలెక్టరులను వర్గములను పిలిపించెను.

"ఈలోగా అనేకమంది అధిపతులు, కౌంటులు, బేరనులు, పీఠాధిపతులు, లౌకికులును మతాధికారులును అయిన ఇతర ప్రముఖులు లూథర్‌ను దర్శించిరి.

'తమను తాము సమర్పించుకొనిన సందర్శకులందరిని ఆ పండితుని చిన్న గది పట్టలేకపోయెను,' అని స్పాలటిన్ వ్రాయుచున్నాడు.

'వారిలో బ్రన్స్‌విక్ డ్యూక్ విలియమ్, హెస్సీ లాండ్‌గ్రేవు ఫిలిప్, హెన్నెబర్గ్ కౌంట్ విల్హెల్మ్, ఎలెక్టరు ఫ్రెడరిక్, మరియు అనేకమంది ఇతరులను నేను చూచితిని.'

"సభలో అతడు మొదట హాజరైన ఎనిమిది దినముల తరువాత, ఆ తరువాతి బుధవారమున, తనను వచ్చి కలిసికొనుమని ట్రీవ్స్ ఆర్చిబిషప్పు లూథర్‌ను కోరెను.

ఆ ప్రకారమే అతడు సామ్రాజ్య వార్తాహరునితోను, సాక్సనీనుండియు థురింజియానుండియు తనను వెంబడించిన స్నేహితులతోను కలిసి వెళ్ళెను.

"ఆ పీఠాధిపతి గదిలో బ్రాండెన్‌బర్గ్ యోవాకీమ్, ఎలెక్టరు జార్జ్, ఆగ్స్‌బర్గ్ మరియు బ్రాండెన్‌బర్గ్ బిషప్పులు,

ట్యూటానిక్ సైనిక సన్యాస శాఖకు మహాధిపతియైన కౌంట్ జార్జ్, స్ట్రాస్‌బర్గ్‌కు చెందిన జాన్ బోక్, మరియు సంస్కర్త యొక్క పాత స్నేహితుడైన లైప్‌జిగ్‌కు చెందిన డాక్టర్ ప్యూటింగర్ సమకూడియుండుట వారు కనుగొనిరి.

బాడెన్ ఛాన్సలరైన వేహుస్, అక్కడ ఉన్నవారి పేరట కార్యక్రమమును ప్రారంభించుచు, తాము

లూథర్‌ను అక్కడికి ఆహ్వానించినది వాదవివాదము కొరకు కాదు, అతని యెడల స్వచ్ఛమైన ప్రేమతోను దయతోను మాత్రమేనని ప్రకటించెను.

"అంతట వేహుస్ సంఘమునకును దాని నిర్ణయములకును, మహాసభలకును వాటి శాసనములకును చూపవలసిన విధేయతను గూర్చి సుదీర్ఘమైన ఉపన్యాసము మొదలుపెట్టెను.

ఇతర ఏ అధికారమువలెనే సంఘమునకును దాని నియమావళులున్నవని, అవి వర్తింపవలసిన వివిధ దేశముల అవసరములను బట్టియు, ఆచారములు, వాతావరణము, యుగముల వైవిధ్యమును బట్టియు మార్చబడవచ్చునని, సంఘము యొక్క మౌలికమైన అంతర్గత నిర్మాణములో ఉన్నవని లూథర్ ఖండించిన ఆ పైపై కనబడు వైరుధ్యములు ఇందులోనే ఉన్నవని అతడు వాదించెను.

"వాస్తవముగా ఈ వైరుధ్యములు, రోమా పీఠము తన ఆత్మీయ పరిపాలనను ఎంత భక్తిపూర్వకమైన శ్రద్ధతో క్రమపరచెనో మరింత గట్టిగా నిరూపించుచున్నవే గాని, రోమా సిద్ధాంతము యొక్క సమగ్రతను ఏ మాత్రమును భంగపరచలేదని అతడు వాదించెను.

ఆ సిద్ధాంతము నేడు ఎట్లున్నదో నిన్నను అట్లే ఉండెను, యుగాంతము వరకు అట్లే కొనసాగును.

"తరువాత అతని నూతన పద్ధతులు అంతటను పుట్టించుచున్న అలజడుల వైపు అతడు లూథర్ దృష్టిని మళ్ళించెను.

'… నీ పుస్తకము, De Libertate Christiana (క్రైస్తవ స్వాతంత్ర్యము); అది మనుష్యులకు ఏమి బోధించుచున్నది? ప్రతి విధమైన లోబడుటను త్రోసివేయుమనియే.

అది అవిధేయతను ఒక సూత్రముగా నిలబెట్టుచున్నది.

క్రైస్తవ కుటుంబములోని ప్రతి బిడ్డకును ఒకే హృదయము ఒకే ఆత్మ ఉండిన కాలములో, సమాజమువలెనే ఆజ్ఞయు ఒక్కటిగా ఉండిన కాలములో, ఆజ్ఞవలెనే నియమమును ఒక్కటిగా ఉండిన కాలములో మనము ఇప్పుడు జీవించుటలేదు.

కాలమే స్వయముగా మార్పుచెందినప్పుడు, వీటన్నిటిని మార్చుట అవసరమాయెను; అయితే అంతయు రోమా భావమునకు భంగము కలుగకుండనే చేయబడెను.'

'మార్టిన్,' అని అతడు ఇంకను ఇట్లనెను, 'నీ రచనలలో అనేకము భక్తి యొక్క అత్యంత మధురమైన పరిమళమును వెదజల్లుచున్నవని నాకు బాగుగా తెలియును; అయితే మేము చెట్టును దాని పువ్వులనుబట్టి కాక దాని ఫలములనుబట్టి తీర్పుతీర్చునట్లే, నీ పుస్తకముల సాధారణ స్వభావమును తీర్పుతీర్చితిమి.

సామ్రాజ్య వర్గములు నీకు ఇచ్చుచున్న సలహా సమాధానమును కోరియు, నీ యెడల పూర్తి సద్భావముతోను ఇయ్యబడుచున్నది.

'నీ సిద్ధాంతములు ఎవరి ప్రశాంతతను అంత బలముగా భంగపరచునట్లున్నవో ఆ ప్రజల భద్రతను కాపాడుటకే ఆ వర్గములు దేవునిచేత స్థాపింపబడెను.

వారిని ఎదిరించుట దేవుని ఎదిరించుటయే.

మనుష్యులకు లోబడుటకంటె దేవునికి లోబడుట నిస్సందేహముగా మేలే; అయితే నీకంటె మేమేమైనను దేవుని వాక్యము విషయమై చెవిటివారమనియు, దానిని గూర్చి ధ్యానింపలేదనియు నీవు తలంచుచున్నావా?'

"తన యెడల కనబరచిన శాంతియుతమైన ప్రేమపూర్వకమైన భావములకు కృతజ్ఞతలు తెలిపిన తరువాత, మహాసభల అధికారమును గూర్చి వేహుస్ చెప్పినదానికి లూథర్ జవాబు చెప్పసాగెను.

జాన్ హుస్సు యొక్క ఈ ప్రతిపాదనను శిక్షించుటలో కాన్‌స్టాన్స్ మహాసభ పొరబడెనని అతడు వాదించెను: 'Tantum una est sancta, universalis ecclesia quae est numerus praedestinatorum' (పరిశుద్ధమైన సార్వత్రిక సంఘము ఒక్కటే, అది ముందుగా నిర్ణయింపబడినవారి సమూహము).*

'ఉపసంహరణ లేదు,' అని అతడు ముగింపులో ఉత్సాహపూరితమైన స్వరముతో అనెను, 'ఉపసంహరణ యొక్క ఒక్క మాటకంటె మీరు నా రక్తమును, నా ప్రాణమును తీసికొనవచ్చును … మనుష్యులకు లోబడుటకంటె దేవునికి లోబడుట మేలు.

ఈ విషయము మీ మధ్య గందరగోళము పుట్టించుచున్నది నా తప్పు కాదు.

దేవుని వాక్యము మనుష్యులకు అడ్డురాయి కాకుండ నేను ఆపలేను.

మంచి కాపరి యొక్క గొఱ్ఱెలు సువార్త సారముతో పోషింపబడినయెడల, విశ్వాసము జీవించును, మన ఆత్మీయ యజమానులు యథార్థవంతులును నమ్మదగినవారును అగుదురు.

'దేవుని హృదయానుసారుడు కాకపోయినను లౌకిక అధికారికి మనము విధేయత చూపవలెనని నాకు బాగుగా తెలియును; పరిశుద్ధ లేఖనమును త్రోసిపుచ్చని సమస్త విషయములలో ఆ విధేయతను చూపుటకు నేను పూర్తిగా సిద్ధముగా ఉన్నాను.'

"అప్పుడు లూథర్ సెలవు తీసికొనబోవుచుండగా, అతనిని ఉండుమని చెప్పిరి; వేహుస్ తన మునుపటి వాదములను అతనిపై ఒత్తిడితో మరల ఉంచి, తన సిద్ధాంతములను సామ్రాజ్య అధిపతుల యొక్కయు వర్గముల యొక్కయు తుది నిర్ణయమునకు అప్పగించుమని అతనిని బ్రతిమాలెను.

"లూథర్ మెల్లగాను అయినను దృఢముగాను ఇట్లు జవాబిచ్చెను: 'చక్రవర్తి యొక్కయు వర్గముల యొక్కయు తీర్పును నేను నిరాకరించుటలేదని అందరు గ్రహింపవలెనని నేను కోరుచున్నాను; అయితే నేను ఆధారపడిన దేవుని వాక్యము నా కన్నులకు ఎంత స్పష్టముగా ఉన్నదనగా, దానికంటె మరింత ప్రకాశమానమైన అధికారము దానికి ఎదురుగా నిలుపబడువరకు, నేను చెప్పినదానిని వ్రాసినదానిని ఉపసంహరించుకొనలేను.

"పరలోకమునుండి వచ్చిన దూత అయినను మీకు వేరొక సువార్తను ప్రకటించినయెడల వాడు శాపగ్రస్తుడవును గాక;" కావున నేను మీతో చెప్పునదేమనగా, లేఖనముతో బంధింపబడియున్న నా మనస్సాక్షిపై బలాత్కారము చేయకుడి.'

"అంతట ఆ సమావేశము ముగిసెను; అయితే ట్రీవ్స్ ఆర్చిబిషప్పు లూథర్‌ను ఆపి, అతనితో కూడ మరొక గదిలోనికి వెళ్ళెను.

సంస్కర్త యొక్క ఇద్దరు స్నేహితులు, జెరోమ్ షుర్ఫ్ మరియు నికొలస్, వెంబడించిరి.

న్యాయశాస్త్రవేత్తయు అధికారియు అయిన … , మరియు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌లోని పరిశుద్ధ కన్యక దేవాలయపు డీన్ అయిన కొక్లేయస్ అప్పటికే ఆ గదిలో ఉండిరి.

'సంఘము యొక్క గర్భమును చీల్చిన అబద్ధ బోధలలో లేఖనమునకు చెప్పబడిన వివిధ అర్థములనుండి పుట్టనిది ఒక్కటియు లేదు.

ప్రతి నూతనవాదియు తన మోసకరమైన వాదములను తీసికొనిన ఆయుధాగారము బైబిలే.

పెలాజియస్, ఆరియస్ తమ సిద్ధాంతములను సమర్థించుకొనినది బైబిలు వచనములతోనే.

ఉదాహరణకు, నీవు ఒప్పుకొను వాక్యము యొక్క నిత్యత్వమును ఆరియస్ నిరాకరించుటకు క్రొత్త నిబంధనలోని ఈ వచనములో ఆధారము కనుగొనెను:

"ఆమె తన జ్యేష్ఠకుమారుని కనువరకు యోసేపు ఆమెను ఎరుగడు;" ఈ వాక్యభాగము తనను బంధించుచున్నదని, ఇప్పుడు నీవు చెప్పుచున్నట్లే, అతడును చెప్పెను.

'కాన్‌స్టాన్స్ మహాసభ పితరులు జాన్ … యొక్క "క్రీస్తు … ఏర్పరచబడినవారి సమూహము మాత్రమే" అను ఈ ప్రతిపాదనను శిక్షించినప్పుడు, వారు ఒక తప్పునే శిక్షించిరి; ఏలయనగా సంఘము మంచి తల్లివలె, క్రైస్తవ నామము ధరించువారినందరిని—పరలోక ధన్యతను అనుభవించుటకు పిలువబడినవారినందరిని—తన చేతులలో హత్తుకొనును.'

"సూక్ష్మమైనదియు పైకి సత్యమువలె కనబడునదియు అయిన ఈ మతాధికార కుతర్కమునకు, లూథర్ తాను మునుపు ఉపయోగించిన వాదములన్నిటిని మరల చెప్పుచు జవాబిచ్చెను.

అప్పుడు కొక్లేయస్ అతని రెండు చేతులను పట్టుకొని, సంఘమునకు సమాధానమును తిరిగి తెమ్మని అతనిని బ్రతిమాలెను.

లూథర్ వంగలేదు; కావున వారు విడిపోయిరి.

"సాయంకాలమున ట్రీవ్స్ ఆర్చిబిషప్పు, చక్రవర్తి ఆజ్ఞచేత అతని రక్షణ పత్రము రెండు దినములు పొడిగింపబడెనని లూథర్‌కు కబురుపంపి, మరొక సంప్రదింపు కొరకు మరునాడు తనను వచ్చి కలిసికొనుమని కోరెను.

"మరునాటి ఉదయము ప్యూటింగర్ మరియు బాడెన్ ఛాన్సలరు లూథర్‌ను చూడ వచ్చి, ముందటి సాయంకాలపు సంభాషణను మరల మొదలుపెట్టి, తన రచనలను చక్రవర్తి తీర్పునకు అప్పగించునట్లు అతనిని ఒప్పించుటకు తాము కల్పింపగల ప్రతి వాదమును ఉపయోగించిరి.

'మీరు బైబిలు చేతపట్టుకొని వచ్చి నన్ను ఖండించినయెడల నేను లోబడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాను; లేనియెడల లోబడను.

దేవుడు తన ప్రవక్తయైన రాజు నోట, అధిపతులను నమ్ముకొనకుడి, వారిలో రక్షణ లేదు అనియు; యిర్మీయా నోట, నరులను ఆశ్రయించువాడు శాపగ్రస్తుడు అనియు సెలవిచ్చెను.'

"వారు అతనిని మరింత ఒత్తిడిచేసిరి. 'దేవుని వాక్యము తప్ప సమస్తమును మనుష్యుని తీర్పునకు నేను అప్పగించెదను,' అని అతడు అనెను.

అప్పుడు వారు సాయంకాలము మరల వచ్చెదమని, అప్పటికి అతడు మరింత లోబడు మనస్సుతో ఉండునని ఆశించుచున్నామని చెప్పి అతనిని విడిచి వెళ్ళిరి.

వారు వచ్చిరి, గాని అంతయు వ్యర్థమాయెను.

"ఆర్చిబిషప్పుతో మరొక భేటీ జరిగెను.

ఈ చివరి సంప్రదింపులో ఆ పీఠాధిపతి ఇట్లనెను: 'అయితే ప్రియ పండితుడా, నీవు ఈ విషయమును సభకుగాని మహాసభకుగాని అప్పగింపనియెడల, సంఘమును బెదిరించుచున్న విపత్తును మనము ఏ విధముగా తప్పించగలము? మనము ఏ పరిహారములను ప్రయోగింపగలము?'

'పరిశుద్ధ పౌలు చెప్పిన ప్రకారము … చెప్పినదానికంటె మేలైన మాట ఈ విషయములో ఏదియు చెప్పలేము: "ఈ కార్యము మనుష్యులవలన కలిగినదైతే అది వ్యర్థమైపోవును."

చక్రవర్తియు వర్గములును పోపునకు ఇట్లు వ్రాయవచ్చును: "లూథర్ కార్యము దైవప్రేర…