డ్రెస్డెన్ మరియు లైప్‌జిగ్

మరల, "సమాధానము కలిగియుండును; సమాధానము మాత్రమే కాదు, హృదయ శుద్ధియు కలిగియుండును."

సువార్త అను యుద్ధపు గొడ్డలిని చేపట్టి, అరిస్టాటిల్ తత్వశాస్త్రమును, థామస్ అక్వినాస్ దైవశాస్త్రమును ఏలిన ఆ అపహరింపబడిన సింహాసనమును అతడు కొట్టి నాశనము చేసెను.*

1515 ఫిబ్రవరి 8వ తేదీన అతడు తన స్నేహితుడైన లాంగేకు ఇట్లు వ్రాసెను, "అరిస్టాటిల్, పోర్ఫిరీ, సెంటెన్సుల దైవశాస్త్రజ్ఞులు—మన దినములలో వీరి అధ్యయనములు నిరుపయోగమైనవి.

గ్రీకు ముసుగు ధరించి సంఘమును మోసపుచ్చిన ఆ నటుని లోకమునకు బట్టబయలు చేసి, అతని వికారరూపమును అందరికి చూపించవలెనని నేను దేనికంటెను ఎక్కువ ఆసక్తితో కోరుచున్నాను."†

1516 మే 18వ తేదీన, ఒక సంవత్సరముకంటె కొంచెము ఎక్కువకాలము తరువాత, అతడు అదే ప్రియమైన సహకారికి మరల ఇట్లు వ్రాయగలిగెను, మన దైవశాస్త్రమును పరిశుద్ధ ఆగస్టీనును అద్భుతముగా ముందుకు సాగుచున్నవి, మన విశ్వవిద్యాలయములో ప్రబలుచున్నవి.

అరిస్టాటిల్ క్షీణించుచున్నాడు; సమీపముగానున్న తన నిత్య నాశనము వైపునకు అతడు తూలుచున్నాడు.

సెంటెన్సులపై ఉపన్యాసములు విసుగును తప్ప మరేమియు పుట్టించుట లేదు.

బైబిలు దైవశాస్త్రమును బోధించితేనే తప్ప ఎవడును శ్రోతలను ఆశింపలేడు."‡ ఈ విధముగా విట్టెన్‌బర్గ్‌లో లేఖనములు తమకు తగిన గౌరవమునకును ప్రభావమునకును హెచ్చింపబడుచుండగా, సాక్సనీ సన్యాసి అనేకులతో ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు ప్రారంభించుటద్వారా తన కీర్తిని విస్తరింపజేసికొనుచు, తన సమకాలికులమీద తన పట్టును బలపరచుకొనుచుండెను * "Aristotelem in philosophicis, sanctum Thomam in theologicis, evertendos susceperat" (తత్వశాస్త్రములో అరిస్టాటిల్‌ను, దైవశాస్త్రములో పరిశుద్ధ థామసును పడగొట్టుటకు అతడు పూనుకొనెను).

ఆ యుగమునకు వన్నె తెచ్చిన ఆ విద్వాంసులును ప్రగతిశీలులునైన వ్యక్తులతో.

ఈ విధముగానే అతడు ఇప్పుడు ఒక స్నేహమును ఏర్పరచుకొనెను; అది చారిత్రకమైనదాయెను, అతని జీవితమంతటను అతనికి గొప్ప ప్రాముఖ్యముగలదై యుండెను.

"ఆ కాలమందు ఎలెక్టరు దర్బారులో జ్ఞానమునకును నిష్కపటత్వమునకును ప్రసిద్ధుడైన ఒక వ్యక్తి ఉండెను: అతడే జార్జి స్పాలటిన్.

అతడు ఐక్‌స్టాట్ బిషప్పు ప్రాంతములోని స్పాలటస్ లేక స్పాల్ట్‌లో జన్మించెను; మొదట థురింజియా అరణ్యముల సమీపమునున్న హోహెన్‌రిక్ గ్రామములో సహాయ యాజకుడుగా ఉండెను.

తరువాత జ్ఞానియైన ఫ్రెడరిక్ అతనిని తన కార్యదర్శిగాను, ఆస్థాన గురువుగాను, ఒకనాడు ఎలెక్టరు కిరీటమును ధరింపనైయున్న తన మేనల్లుడు జాన్ ఫ్రెడరిక్‌కు బోధకుడుగాను ఎన్నుకొనెను.

"దర్బారు మధ్యలో స్పాలటిన్ నిష్కపట హృదయముగల మనుష్యుడు; గొప్ప సంఘటనల యెదుట అతడు భయస్థునివలె కనబడెను; తాను ప్రతిదినము ఉత్తరప్రత్యుత్తరములు జరిపిన ఉత్సాహవంతుడైన లూథరు యెదుట, తన యజమానివలెనే జాగరూకుడును వివేకియునై యుండెను.

ఇటువంటి మనుష్యులు అవసరము; రవాణాలో హాని కలుగకుండ ఆభరణములను స్ఫటికములను చుట్టిపెట్టు ఆ మెత్తని పదార్థములవంటివారు వీరు.

వారు నిరుపయోగులుగా కనబడుదురు, అయినను వారు లేకపోతే ఈ అమూల్యమైన వస్తువులన్నియు పగిలి పోగొట్టుకొనబడును.

"స్పాలటిన్ గొప్ప కార్యములను సాధించు మనుష్యుడు కాడు; అయితే తనమీద ఉంచబడిన పనిని నమ్మకముగాను సందడిలేకుండను నెరవేర్చెను.

ఫ్రెడరిక్ చాలా కాలము గొప్పగా అభిమానించిన పరిశుద్ధుల అవశేషములను సేకరించుటలో మొదట అతడు తన యజమానికి ముఖ్య సహాయకులలో ఒకడై యుండెను.

అయితే అతడును, ఆ అధిపతివలెనే, క్రమక్రమముగా సత్యము వైపునకు తిరిగెను. … అప్పుడు సంఘములో తిరిగి ప్రత్యక్షమైనది లూథరును పట్టుకొనినంత బలముగా అతనిని పట్టుకొనలేదు; అది అతనిని మరింత నెమ్మదియైన మార్గములలో నడిపించెను.

అతడు దర్బారులో లూథరుకు స్నేహితుడాయెను: సంస్కర్తకును అధిపతులకును మధ్య సమస్త వ్యవహారములు ఎవరిద్వారా సాగెనో ఆ మంత్రి; సంఘమునకును రాజ్యమునకును మధ్యవర్తి.

"ఎలెక్టరు స్పాలటిన్‌ను గొప్ప సాన్నిహిత్యముతో గౌరవించెను.

వారు ఎల్లప్పుడు ఒకే బండిలో కలిసి ప్రయాణము చేసెడివారు.

అయినను దర్బారు వాతావరణము ఆ మంచి ఆస్థాన గురువును అణచివేసెను; అతడు గాఢమైన విషాదమునకు లోనాయెను; ఈ గౌరవములన్నిటిని విడిచిపెట్టి, థురింజియా అరణ్యములలో మరల సామాన్య సంఘకాపరి కావలెనని అతడు కోరియుండెను.

అయితే లూథరు అతనిని ఓదార్చి, తన స్థానములోనే నిలిచియుండుమని హెచ్చరించెను.

స్పాలటిన్ సర్వత్ర గౌరవమును సంపాదించెను; అధిపతులును విద్వాంసులును అతనియెడల అత్యంత హృదయపూర్వకమైన మర్యాదను చూపిరి.

'స్పాలటిన్ పేరును నా ముఖ్య స్నేహితుల పేర్లలో మాత్రమే కాక, అంతకంటె ఎక్కువగా, నా అత్యంత గౌరవనీయులైన సంరక్షకుల పేర్లలో వ్రాయుచున్నాను; అదియు కాగితముమీద కాదు, నా హృదయముమీద.'"* స్పాలటిన్ యెదుట లూథరు తన హృదయమంతయు కుమ్మరించెను, తన నిరీక్షణలను భయములను బయలుపరచెను, విట్టెన్‌బర్గ్‌లో పండితవాదమునకు విరోధముగా తాను చేయుచున్న యుద్ధములో తాను సాధించుచున్న ప్రగతిని వివరముగా తెలియజేసెను.

1516లో మరియొక స్నేహితుడైన స్పెన్‌లీన్ అను సన్యాసికి వ్రాయుచు అతడు ఇట్లనెను, "నీ ఆత్మ ఏమి చేయుచున్నదో నేను తెలిసికొనగోరుచున్నాను; అది తుదకు తన స్వనీతితో విసిగిపోయి, క్రీస్తు నీతియందు సేదదీర్చుకొనుటకును విశ్రమించుటకును ఆనుకొనుచున్నదా" అని.

* డి'ఆబిన్యే రచించిన సంస్కరణోద్యమ చరిత్ర, సంపుటి.

అహంకారపు [శో]ధన మన యుగములో అనేకులలో బలముగా ఉన్నది; ముఖ్యముగా తమ సమస్త బలముతో నీతిమంతులును మంచివారును కావలెనని ప్రయాసపడుచు, అదే సమయములో క్రీస్తునందు ఉచితమైన ఔదార్యముయొక్క సమృద్ధితో మనకు అనుగ్రహింపబడు దేవుని నీతిని ఎరుగనివారిలో అది బలముగా ఉన్నది.

సద్గుణములతోను యోగ్యతలతోను అలంకరింపబడి దేవుని యెదుట నిలువగలమను ధైర్యము కలిగియుండుటకై, మంచిదానిని తమలో తామే చేయుటకు వారు వెదకుదురు; అది అసాధ్యమైన ప్రయత్నము.

"నా స్నేహితుడా, నీవును ఇదే అభిప్రాయము కలిగియుండెడివాడవు, లేక ఇదే పొరపాటు అనవచ్చును; అయితే ఇప్పుడు నేను ఆ దోషమునకు విరోధముగా పోరాడుచున్నాను, అయినను ఇంకను జయింపలేదు."*

"ఈ విధముగా," అని ఒక వాగ్ధాటిగల చరిత్రకారుడు అనుచున్నాడు, "అపొస్తలుల దినములలో అప్పటికే లోకమును రక్షించిన, సంస్కర్తల దినములలో రెండవసారి దానిని రక్షింపనైయున్న కృపను గూర్చిన సిద్ధాంతము, లూథరుచేత నిర్భయముగాను స్పష్టముగాను ప్రకటింపబడెను.

అజ్ఞానమును మూఢభక్తియును నిండిన అనేక శతాబ్దములను దాటి చేయిచాచి, ఇందులో అతడు పరిశుద్ధ పౌలుకు తన చేయి అందించెను."

* సెకెండార్ఫ్ రచించిన లూథరు మత చరిత్ర, పు. 20.

1516వ సంవత్సరములో, లూథరు ఆగస్టీనియనుల సగము శిథిలమైన ప్రార్థనాలయములో తన మొదటి ప్రసంగము చేసినప్పుడే పునాదులు వేయబడియున్న విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని గొప్ప కేథడ్రల్ దేవాలయమును ఎలెక్టరు పూర్తిచేసి, ఆ క్రొత్త కట్టడమును అలంకరించుటకు అవశేషములను సేకరించుటకై స్టౌపిట్జ్‌ను నెదర్లాండ్స్‌కు పంపెను.

ఇంతలో వికార్-జనరల్ తాను లేని సమయములో తన స్థానమును భర్తీ చేయుటకు లూథరును నియమించి, ముఖ్యముగా మిస్నియా మరియు థురింజియాలలో తమ సభకు చెందిన నలుబది మఠములను సందర్శించవలెనని అతనిని కోరెను.*

ఈ నియామకమునకు అనుగుణముగా, లూథరు కొంతకాలము తన విట్టెన్‌బర్గ్ విధులను విడిచి, తన తనిఖీ పర్యటనకు బయలుదేరెను.

అతడు మొదట గ్రిమ్మాకు వెళ్ళెను, అక్కడనుండి … కు "—పదకొండు సంవత్సరముల క్రితము తాను గడియారమునకు కీ ఇచ్చి, ద్వారములు తెరచి, ప్రార్థనాలయమును ఊడ్చిన ఆ మఠములోనే వికార్-జనరల్ విధులను నిర్వహించుచు కనబడుచు

"—మరియు … మీదనున్న నొయిస్టాట్‌కు వెళ్ళెను. ఈ మఠములలో అనేకములలో క్రైస్తవ మతముయొక్క బాహ్య నిదర్శనములు కూడ ఇక కనబడలేదు.

సహోదర ప్రేమకును దేవుని సేవకును లాంఛనముగా ప్రత్యేకింపబడి ప్రతిష్ఠింపబడిన మతగృహములలో కలహమును కటుత్వమును ఏలుచుండెను.

ఈ సమయమందు లూథరు జ్ఞానమును ప్రేమయు స్పష్టముగా కనబడెను.

డ్రెస్డెన్‌లో ఉన్నప్పుడు, అతనికి తెలియజేయబడినదేమనగా * డి'ఆబిన్యే రచించిన సంస్కరణోద్యమ చరిత్ర, సంపుటి I., పు. 220.

సన్యాసులలో ఒకడు తన మఠమునుండి పారిపోయి, … లోని ఆగస్టీనియనుల ప్రియరు (మఠాధిపతి) చేత చేర్చుకొనబడెను. అందుకు లూథరు, తప్పిపోయిన ఆ గొఱ్ఱెను దాని సొంత మందకు తిరిగి పంపవలెనని ఆ ప్రియరును కోరుచు వ్రాసి, ఈ మృదువైన మాటలను చేర్చెను

"అభ్యంతరములు రాక తప్పవని నేనెరుగుదును.

మనుష్యుడు పడిపోవుట ఆశ్చర్యము కాదు; అతడు మరల లేచి నిటారుగా నిలుచుటయే ఆశ్చర్యము.

తాను కేవలము మనుష్యుడని తెలిసికొనునట్లు పేతురు పడిపోయెను.

మన దినములలో కూడ లెబానోను దేవదారు వృక్షములు పడిపోవుట కనబడుచున్నది.

దేవదూతలే—ఇది సమస్త ఊహకు అతీతమైన సంగతి—పరలోకములో పడిపోయిరి, ఆదామును [పరదైసు]లో పడిపోయెను. అట్లయితే సుడిగాలిచేత ఒక రెల్లు కదిలింపబడినను, పొగరాజుచున్న వత్తి ఆరిపోయినను మనము ఎందుకు ఆశ్చర్యపడవలెను?"*

లూథరు తన మంచి స్నేహితుడును, విద్వాంసుడును క్రైస్తవుడును అయినను కఠినత్వమునకును ముక్కోపమునకును లోనగువాడునైన జాన్ లాంగేను ఎర్‌ఫర్ట్‌లోని తన పాత మఠమునకు ప్రియరుగా నియమించి, ముఖ్యముగా ఓర్పును సాత్వికమును అభ్యసించవలెనని అతనిని హెచ్చరించెను.

లాంగేకు న్యూరెంబర్గ్ ప్రియరుతో తీవ్రమైన కలహము కలిగియుండెను; ఎర్‌ఫర్ట్‌లో అతడు పదవిలో ప్రవేశించిన కొద్దికాలమునకే లూథరు అతనికి ఇట్లు వ్రాసెను

"న్యూరెంబర్గ్ ప్రియరు యెడల సాత్వికపు ఆత్మను ధరించుకొనుము; అతడు కటుత్వమును కాఠిన్యమును గల ఆత్మను ధరించుకొనినందున ఇది తగినదే.

కటుత్వము కటుత్వముచేత వెళ్ళగొట్టబడదు, అనగా అపవాది అపవాదిచేత వెళ్ళగొట్టబడడు; అయితే మాధుర్యము కటుత్వమును పారద్రోలును, అనగా దేవుని వ్రేలు దురాత్మను వెళ్ళగొట్టును."†

ఆరు వారములు దూరముగా ఉన్న తరువాత—ఆ కాలములో "పరిశుద్ధ లేఖనము మాత్రమే పరలోకమునకు మార్గమును మనకు చూపును" అను తన మూల సిద్ధాంతమును నాటుటకు అతడు శాయశక్తులా ప్రయత్నించెను, తన ఆగస్టీనియను సహోదరులు ఐక్యతతోను పరిశుద్ధతతోను సమాధానముతోను "కలిసి నివసించునట్లు" ఒప్పించుటకు తన వాగ్ధాటి శక్తులన్నిటిని వినియోగించెను—ఆ యువ డాక్టరు విట్టెన్‌బర్గ్‌కు తిరిగివచ్చెను.

"సంస్కర్తయొక్క ఈ ప్రయాణములో వివిధ ఆగస్టీనియను మఠములలో చాలా మంచి విత్తనము విత్తబడెననుటలో సందేహము లేదు," అని ఆ కాలపు చరిత్రకారుడొకడు అనుచున్నాడు.

"చాలాకాలము రోముకు ఆధారముగా ఉండిన సన్యాస సభలు, బహుశా సంస్కరణోద్యమమునకు విరోధముగా కంటె దానికొరకే ఎక్కువ చేసెను.

ఇది ప్రత్యేకముగా ఆగస్టీనియనుల విషయములో సత్యము.

మఠములలో నివసించుచుండిన విశాల హృదయులును ఉన్నత మనస్కులునైన భక్తిగల మనుష్యులందరును దాదాపు సువార్త వైపునకు తిరిగిరి.

మాటవరుసకు చెప్పవలెనంటే జర్మను సంఘముయొక్క ధమనులైయుండిన ఈ సభలలో, అనతికాలములోనే క్రొత్తదియు ఉదారమైనదియునైన రక్తము ప్రవహింపసాగెను.

"విట్టెన్‌బర్గ్ ఆగస్టీనియనుయొక్క క్రొత్త ఆలోచనలను గూర్చి లోకములో ఇంకను కొంచెమే తెలిసియుండగా, అవి అప్పటికే మఠసభలలోను మఠములలోను ముఖ్య సంభాషణాంశమైయుండెను.

ఈ విధముగా అనేక మఠములు సంస్కర్తలను పెంచు నారుమళ్ళాయెను.

గొప్ప పోరాటము జరిగిన వెంటనే, భక్తిగలవారును సమర్థులునైన మనుష్యులు తమ అజ్ఞాతస్థితినుండి బయటికి వచ్చి, సన్యాస జీవితపు ఏకాంతమును విడిచిపెట్టి, దేవుని వాక్య పరిచారకుల క్రియాశీల జీవితములో ప్రవేశించిరి.

1516 నాటి ఈ తనిఖీ కాలములో, లూథరు తన మాటలచేత కునికిపాట్లు పడుచున్న అనేక ఆత్మలను మేల్కొలిపెను.

అందుచేతనే ఈ సంవత్సరము 'సువార్త దినముయొక్క వేకువచుక్క' అని పిలువబడినది.

విట్టెన్‌బర్గ్ చేరగానే, తాను లేని సమయములో విశ్వవిద్యాలయ వ్యవహారములు కొంత అస్తవ్యస్తమైనవని లూథరు కనుగొనెను.

అందుచేత ఇటీవలి తన తనిఖీయొక్క కఠినమైన ప్రయాసలనుండి విశ్రాంతి తీసికొనుటకు ఆగకుండనే, అతడు పనిలో మునిగిపోవలసివచ్చెను.

లాంగేకు, "నాకు దాదాపు ఎల్లప్పుడు ఇద్దరు కార్యదర్శులు అవసరము, ఏలయనగా దినమంతయు ఉత్తరములు వ్రాయుట తప్ప నేను మరేమియు చేయను.

నేను మఠమునకు బోధకుడను, భోజనబల్ల వద్ద ప్రార్థనలు చదువువాడను, సంఘకాపరిని, పారిష్ పరిచారకుడను, అధ్యయనముల నిర్దేశకుడను, ప్రియరుయొక్క ప్రతినిధిని—అనగా పదకొండు రెట్లు ప్రియరును—లిట్జ్‌కౌ చేపల చెరువుల తనిఖీదారుడను, టోర్గౌలోని హెర్జ్‌బర్గ్ సత్రముల సలహాదారుడను, పరిశుద్ధ పౌలు పత్రికలపై ఉపన్యాసకుడను, … పై వ్యాఖ్యాతను. అనుదిన ప్రార్థనలు చెప్పుటకును ఒక కీర్తన పాడుటకును నాకు అరుదుగా సమయము దొరకుచున్నది; రక్తమాంసములతోను, అపవాదితోను … తోను నేను చేయు పోరాటములను గూర్చి చెప్పనక్కరలేదు. దీనినిబట్టి నేను ఎంత సోమరినో నేర్చుకొనుము."*

ఇదే అక్టోబరు నెలలో, … లో తెగులు (ప్లేగు) కనబడుటచేత లూథరు చింతలు మరింత ఎక్కువాయెను. సహజముగానే, భయంకరమైన ఈ అంటువ్యాధి గొప్ప కలవరమును పుట్టించి, పట్టణములో సగము జనమును ఖాళీ చేసెను.

బోధకులు, విద్యార్థులు, పౌరులు అందరును పారిపోయిరి.

ఆ కలవరము మధ్యలో, ధైర్యవంతుడును ప్రశాంతుడునైన ఆ సన్యాసి లాంగేకు ఇట్లు వ్రాసెను, "గలతీయులకు వ్రాసిన పత్రికను ముగించుటకు ఈ తెగులు నన్ను అనుమతించునో లేదో నాకు నిశ్చయము లేదు.

దాని దాడులు ఆకస్మికమైనవి, … ముఖ్యముగా యౌవనులలో అది గొప్ప నాశనము చేయుచున్నది.

నేను ఎక్కడికి పారిపోవుదును?

సహోదరుడు … అయినను లోకము అంతమైపోదని నేను నిరీక్షించుచున్నాను * జాన్ లాంగేకు వ్రాసిన ఉత్తరము, ఉత్తరములు.