సిద్ధాంతముల తరువాత

పాపక్షమాపణ పత్రముల కమిషనరు, కాదు, అంతకంటె పోపే స్వయముగా దానికి హామీగా తమ ఆత్మలను తాకట్టుపెట్టినను సరే.

"పాపక్షమాపణ పత్రముల బోధ కారణముగా దేవుని వాక్యమును బోధించుటను నిషేధించువారు పోపునకును క్రీస్తునకును శత్రువులు 55. "పోపునకు ఈ తలంపు తప్ప మరేదియు ఉండదు: అల్పమైన విషయమగు పాపక్షమాపణ పత్రము గంటల మ్రోతతోను, ఆడంబరముతోను, ఆచారములతోను ఉత్సవముగా జరుపబడినయెడల, గొప్ప విషయమైన సువార్తను మనము వంద గంటలతోను, వంద ఆడంబరములతోను ఆచారములతోను ఇంకెంతో ఎక్కువగా ఘనపరచి ఉత్సవముగా జరుపవలెను.

"సంఘము యొక్క నిజమైన అమూల్యమైన ఐశ్వర్యము దేవుని మహిమ యొక్కయు కృప యొక్కయు పరిశుద్ధ సువార్తయే "సువార్త యొక్క ఐశ్వర్యములు వలలవంటివి, వాటిలో పూర్వకాలమున ధనవంతులును సుఖస్థితిలో నున్నవారును పట్టబడిరి.

66. "అయితే పాపక్షమాపణ పత్రముల ఐశ్వర్యములు వలలు, వాటితో వారు ఇప్పుడు ప్రజల ధనమును పట్టుచున్నారు.

"పాపక్షమాపణ పత్రముల కమిషనర్లను సకల గౌరవ సూచనలతో స్వీకరించుట బిషప్పుల యొక్కయు సంఘకాపరుల యొక్కయు విధి.

68. "అయితే ఆ కమిషనర్లు పోపు ఆజ్ఞలకు బదులుగా తమ స్వంత ఊహల కలలను బోధింపకుండునట్లు తమ కన్నులతోను చెవులతోను నిర్ధారించుకొనుట ఇంకను ఎక్కువగా వారి విధి.

71. "పోపు పాపక్షమాపణ పత్రములకు విరోధముగా మాటలాడువాడు శాపగ్రస్తుడు.

"అయితే పాపక్షమాపణ పత్రముల బోధకుల మూర్ఖమైన సిగ్గుమాలిన మాటలకు విరోధముగా మాటలాడువాడు ధన్యుడు.

77. "పోపు పాపక్షమాపణ పత్రము, దోషము విషయమైనంత వరకు, అతి చిన్న అనుదిన పాపమునైనను తీసివేయలేదు.

"పోపు రాజచిహ్నములతో అలంకరింపబడిన సిలువ క్రీస్తు సిలువంత ప్రభావము గలదని చెప్పుట దేవదూషణ.

"అట్టి సంగతులు ప్రజలకు చెప్పబడుటకు అనుమతించు బిషప్పులును, సంఘకాపరులును, వేదాంతులును వాటి విషయమై లెక్క అప్పగింపవలసియుండును.

"ఈ సిగ్గుమాలిన బోధ, పాపక్షమాపణ పత్రముల ఈ నిర్లజ్జయైన ప్రశంసలు, బోధకుల అపనిందలకును సామాన్య ప్రజల సూక్ష్మమైన కుయుక్తిగల ప్రశ్నలకును విరోధముగా పోపు యొక్క గౌరవమును ఘనతను సమర్థించుట విద్వాంసులకు కష్టతరము చేయుచున్నవి.

82. "ఉదాహరణకు, అతి పరిశుద్ధమైన ప్రేమ నిమిత్తమును, అత్యంత అత్యవసర కారణమైన ఆత్మల తీవ్రమైన అవసరము నిమిత్తమును పోపు శుద్ధీకరణ స్థలమునుండి ఆత్మలన్నిటిని ఒక్కసారిగా ఎందుకు విడిపించడు; కాగా దౌర్భాగ్యమైన డబ్బు నిమిత్తము, కట్టుటకై

పరిశుద్ధ పేతురు దేవాలయమును—ఇది అత్యంత అల్పమైన కారణము—ఆయన లెక్కలేనన్ని ఆత్మలను విడిపించుచున్నాడు?

"మరల, నిజమైన పశ్చాత్తాపము ద్వారా ఇదివరకే క్షమాపణకును పాపక్షమాపణకును హక్కుదారులైనవారికి పోపు ఏమి క్షమించుచున్నాడు, లేక ఏమి పంచిపెట్టుచున్నాడు?

"అత్యంత ధనవంతుడైన క్రీసస్‌కంటె ధనవంతుడైన పోపు, పరిశుద్ధ పేతురు మాతృ దేవాలయమును బీద క్రైస్తవుల డబ్బుతో కాక తన స్వంత డబ్బుతో ఎందుకు కట్టడు అని వారు అడుగుచున్నారు?

"సమాధానము లేనప్పుడు, సమాధానము సమాధానము అని సంఘమునకు కేకలు వేయు ఆ బోధకులు మనకు తప్పిపోయిన ఎంత బాగుండును.

"సిలువల ద్వారాను, మరణము ద్వారాను, నరకము ద్వారాను తమ శిరస్సైన క్రీస్తును శ్రద్ధగా వెంబడించుమని మనము క్రైస్తవులను హెచ్చరింపవలెను.

95. "ఏలయనగా తప్పుడు సమాధానము యొక్క ఆదరణలచేత శరీర సంబంధమైన నిర్భయత్వమును సంపాదించుకొనుటకంటె అనేక శ్రమల ద్వారా పరలోక రాజ్యములో ప్రవేశించుట ఎంతో మేలు."

నిషేధాత్మకమైనవియు వివాదాత్మకమైనవియునైన సిద్ధాంతములు ఇట్టివే; అవి సంస్కరణ యొక్క బీజములను కలిగియుండెనని సరిగానే చెప్పబడినది.

లూథరు ఇంకను ఎంత దగ్గరగా … పొత్తిగుడ్డలలో కట్టబడియుండెనో అవి చూపుచున్నవి ఏలయనగా వాటిలో మిగిలినవాటికంటె ప్రముఖముగా కనబడు ఒక సంగతి ఉన్నయెడల, అది పోపు తన పక్షమున నిలిచి, లియో అప్పటికే తనకు తానే కట్టుబడియుండిన ఆ దేవదూషణకరమైన సిద్ధాంతములను నిరాకరించవలెనను, ఎల్లప్పుడు నిశ్శబ్దముగా ఉన్న ఊహయే.

తన సిద్ధాంతములు చివరకు తనను ఎంత దూరము నడిపించునో ఈ సమయమున లూథరుకు తెలిసియుంటే, బహుశా అతడు భయముతో నిండిపోయియుండెడివాడు.

క్రొత్త పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టవలెనను కోరికగాని, రోముతో తెగతెంపులు చేసికొనవలెనను తలంపుగాని అతనికి లేదు.

దానికి భిన్నముగా, తాను ఎవరి దుర్మార్గములను బయలుపరచుటకు పూనుకొనెనో ఆ అపకీర్తికరమైన యాజకులకంటె తానే మరింత మంచి రోమా విశ్వాసినని అతడు ఊహించుకొనెను.

పరిశుద్ధ పీఠముపట్ల తరువాత తాను తీసికొనిన విరోధ స్థానమునకు అతడు క్రమక్రమముగాను అయిష్టముగాను నడిపింపబడెను. … ఎంతో వ్యాకులము ద్వారాను ఆత్మ వేదన ద్వారాను పోపు చీకటినుండి బయటపడి తన చివరి నిరసన యొక్క పీఠభూమికి తడుముకొనుచు సాగవలెనని అతనిని ఉద్దేశించెను.

ఆ సిద్ధాంతములలో ఉన్న గొప్ప అబద్ధ బోధ ఏదనగా, పాపములను క్షమించు సకల అధికారమును అవి పోపునకు నిరాకరించుటయు, సంఘ సంబంధమైన ప్రాయశ్చిత్త నియమములు చనిపోయినవారికి ఏ విధముగాను సంబంధించవని అతడు ప్రకటించుటయునే.

అప్పుడు లూథరు వంటి అంత మంచి సంఘ భక్తుడు ఈ స్పష్టమైన సంక్షిప్తమైన అభిప్రాయములను ఎట్లు కలిగియుండెనో అది విచిత్రము, ప్రత్యేకించి రోమా సంఘము యొక్క ఏ సిద్ధాంతమును సరిగ్గా ఈ పాపక్షమాపణ పత్రముల సిద్ధాంతమంత నిర్దిష్టముగా స్థిరపరచబడలేదు.§

విచిత్రముగా, ఈ విషయములో తన అబద్ధ బోధను గూర్చి లూథరు అప్పుడు ఏమాత్రము గ్రహించినట్లు కనబడదు; మరియు తన సిద్ధాంతముల ప్రచురణ తరువాత వచ్చిన తీవ్రమైన వివాదము యొక్క తొలి దశలన్నిటిలో, తాను రోమా పరిపాలనకు క్రొత్తవిగాని విరోధమైనవిగాని యగు చర్యలను ఏవియు సమర్థించుటలేదని తనను తాను మరియు ఇతరులను ఒప్పించుటకు విట్టెన్‌బర్గ్ సన్యాసి ఎంత ఆతురతపడెనో, అబద్ధ బోధ అను గుసగుస నిందకైనను అతడు ఎంత భయపడెనో గమనించుట నిజముగా ఆసక్తికరము; అతడు పాపక్షమాపణ పత్రములను స్వయముగా (per se) కాదు, వాటి దుర్వినియోగమును మాత్రమే ఖండించుటలో వంగని పట్టుదల చూపెను.

అయితే దేవుడు త్వరలోనే ఈ భయము యొక్క ముల్లును తీసివేసి, లూథరును తన ఐశ్వర్యవంతమైన కృప యొక్క సర్వాంగ కవచముతో ఆయుధధారిని చేసి, సత్యమను బండమీద అతనిని స్థిరపరచి, తాను ఏర్పరచుకొనిన తన యోధుని "బైబిలు యొక్క యోధుడు" అను బిరుదునకు పాత్రునిగా చేసెను.

§ అధ్యాయము X, పుట 121లో ఉదహరింపబడిన బోస్యూ వ్యాఖ్యలను చూడుము.

సంఘటనలతో నిండిన ఇదే అక్టోబరు దినము సాయంకాలమున, మంచి పాత పట్టణమైన విట్టెన్‌బర్గ్ యొక్క ఆసక్తిగల పౌరులు తాము ఆరాధనాభావముతో ప్రేమించిన తమ సన్యాసి సిద్ధాంతములను ఇంకను చర్చించుచు, ఎక్కువగా వాటిని ఆమోదించుచు ఉండిన, విశ్వవిద్యాలయపు ఉల్లాసభరితులైన విద్యార్థులు పెద్ద సంఖ్యలో గుమికూడియుండిన, జనసమూహముతో కిక్కిరిసి ఉద్రేకముతో నిండిన సంత ప్రదేశమునుండి తిరిగివచ్చి, లూథరు తన గదిలో ప్రవేశించి, ప్రార్థనలో తల వంచెను; ఆ తరువాత కొంతసేపు దీర్ఘాలోచనలో మునిగియుండెను; అటుతరువాత తన కలమును చేతబట్టి, మైన్జ్ మరియు మాగ్డెబర్గ్ ఆర్చిబిషప్పైన ఆల్బర్టుకు ఈ ఉత్తరమును వ్రాసెను; ఏలయనగా విట్టెన్‌బర్గ్ ఆచార్యుడు గౌరవమునకును విధేయతకును తగిన పైఅధికారిగా మాత్రమే ఎంచిన ఈ అధిపతి,* పాపక్షమాపణ పత్రముల మోసపు వైద్యమును ఆమోదించి నిర్దేశించెనని అతడు ఏదో విధముగా తెలిసికొనియుండెను.

"క్రీస్తునందు అతి పూజ్యుడైన తండ్రికి, అతి ప్రసిద్ధుడైన నా ప్రభువు, మాగ్డెబర్గ్ మరియు మైన్జ్ ఆర్చిబిషప్పు, బ్రాండెన్‌బర్గ్ మార్క్విస్ అయిన అధిపతి ఆల్బర్టుకు, మొదలగునవి, మొదలగునవి.

"క్రీస్తునందు తన ప్రభువునకును కాపరికిని, సంపూర్ణ విధేయతతోను భక్తితోను, లూథరు.

"దేవుని కృపయు కనికరమును, మరియు ఉండగలిగినదియు ఉన్నదియు అంతయు.

Domino suo et pastori in Christo venerabiliter metuendo. (క్రీస్తునందు భక్తిపూర్వకముగా భయపడదగిన తన ప్రభువునకును కాపరికిని.)

ఉత్తరముమీది చిరునామా.

"క్రీస్తునందు అతి పూజ్యుడైన తండ్రీ, ప్రసిద్ధుడైన అధిపతీ, మనుష్యులందరిలో అత్యల్పుడనైన నేను తమ ఔన్నత్యము వైపు కన్నులెత్తి తమకు ఉత్తరము వ్రాయు సాహసము చేయుచున్నందుకు నన్ను క్షమించుడి.

"నా ప్రభువును రక్షకుడునైన యేసు నాకు సాక్షి: నా స్వంత నీచత్వమును బలహీనతను గూర్చిన స్పృహచేత చాలకాలము అడ్డగింపబడి, యేసు క్రీస్తుపట్ల నాకున్న విశ్వాస్యతచేత ప్రేరేపింపబడి నేను ఇప్పుడు బహిరంగముగా తలయెత్తి చేపట్టుచున్న ఈ కార్యమును ప్రారంభించుటను నేను చాలకాలము ఆలస్యము చేసితిని; కాబట్టి తమ దయ ఇప్పుడు తమయొద్దకు వచ్చుచున్న ఈ ఇసుక రేణువుమీద దృష్టి నిలిపి, నా విన్నపమును తండ్రివంటి కనికరముతో స్వీకరింప కటాక్షించుడి.

"తమ ప్రభుత్వపు నామముతోను ఘనమైన బిరుదుతోను, కట్టడము నిమిత్తము, ఇప్పుడు కొందరు పోపు పాపక్షమాపణ పత్రములను వీధులలో తిరుగుచు అమ్ముచున్నారు "నేను స్వయముగా వినని బోధకుల గొప్పలను గూర్చి నేను ఏమియు చెప్పను; అయితే బలహీనమైన బుద్ధిగల సామాన్య ప్రజలను వారు ఏ ఘోరమైన దోషములలో చిక్కించుచున్నారో దానిని గూర్చి నేను తీవ్రముగా ఫిర్యాదు చేయుచున్నాను; వారు మూర్ఖులు గనుక, తమ సంపూర్ణ పాపక్షమాపణ పత్రములను కొనినయెడల తమ రక్షణ నిశ్చయమని ఈ మనుష్యులు వారిని ఒప్పించుచున్నారు.

"తమ విమోచన నిమిత్తము చెల్లించిన డబ్బు బోధకుని సంచిలో వేయబడిన క్షణమే ఆత్మలు శుద్ధీకరణ స్థలమునుండి ఎగిరిపోవునని వారు నమ్ముచున్నారు; మరియు ఈ పాపక్షమాపణ పత్రములకు ఎంత శక్తి ఉన్నదంటే, ఎంత గొప్పదైనను—అసాధ్యమైనదైనను దేవుని తల్లిని చెరుచుటయైనను సరే—ఏ పాపమును అవి సంపూర్ణముగాను తక్షణమే తుడిచివేయకుండ ఉండవని నమ్ముచున్నారు.

ఓ పూజ్య తండ్రీ, తమ సంరక్షణకు అప్పగింపబడినవారిని మనుష్యులు ఈ విధముగా మరణకరముగా బోధింప తెగించుచున్నారా, మహాదినమున తమయొద్ద అడుగబడు లెక్కను మరింత కష్టతరము చేయుచున్నారా

"ఈ సంగతులను చూచినప్పుడు నేను ఇక మౌనముగా ఉండలేకపోతిని.

లేదు, మనుష్యునికి రక్షణను నిశ్చయపరచగల బిషప్పు అధికారమేదియు లేదు; మన ప్రభువు యొక్క అనంతమైన కృపయైనను అతనిని పూర్తిగా నిర్భయునిగా చేయలేదు: భయముతోను వణకుతోను మన రక్షణను కొనసాగించుకొనుమని అపొస్తలుడు మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

నీతిమంతుడే రక్షింపబడుట దుర్లభము, జీవమునకు పోవు మార్గము అంత ఇరుకైనది.

రక్షింపబడినవారు లేఖనములో అగ్నిలోనుండి తీయబడిన కొరవులు అని పిలువబడుచున్నారు; ప్రతిచోటను ప్రభువు రక్షణ యొక్క కష్టమును మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

"అట్లయితే కేవలము కొనబడిన పాపక్షమాపణ పత్రముల బలముచేతను వ్యర్థమైన వాగ్దానముల బలముచేతను బీద ఆత్మలను రక్షణను గూర్చి ప్రాణాంతకమైన ధీమాగలవారిగా చేయుటకు ఈ మనుష్యులు ఎట్లు తెగించుచున్నారు?

ప్రజలు సువార్తను నిజముగా నేర్చుకొని క్రైస్తవ ప్రేమతో నిండియుండునట్లు చూచుటయే బిషప్పుల ముఖ్యమైన కార్యమై యుండవలెను.

"క్రీస్తు ఎన్నడును పాపక్షమాపణ పత్రములను బోధింపలేదు, వాటిని బోధింపుమని ఆజ్ఞాపింపలేదు: ఆయన బోధించినదియు బోధింపుమని ఆజ్ఞాపించినదియు సువార్తయే.

"ఎవరైనను లేచి, వారిని వారి బోధలను పూర్తిగా ఖండించి, తమ ఔన్నత్యమునకు అపకీర్తి తెచ్చకముందే—ఇది తప్పించవలసినదే గాని, ఆ మనుష్యులను మౌనపరచుటకు తమరు చర్యలు తీసికొననియెడల ఇది తప్పక జరుగునని నేను భయపడుచున్నాను—ఈ చెడ్డ బోధకులను మౌనపరచుమని నేను తమను బ్రతిమాలుచున్నాను.

"ఈ పాపక్షమాపణ పత్రములు సర్వశక్తిగలవని వాటి బోధకులు చెప్పుచున్నారు; వాటి వ్యర్థతను నేను నిరూపించిన ప్రతిపాదనలను చదివి ఆలోచింపుమని తమ దయను వేడుకొనుచున్నాను."

స్వరములో ఎంతో గౌరవపూర్వకముగాను మృదువుగాను ఉండియు, అదే సమయమున ఎంతో దృఢముగాను నిశ్చయముగాను ఉన్న ఈ ఉత్తరమునకు—దీనికి లూథరు తన సిద్ధాంతములను జతచేసెను—అది ఎవరికి వ్రాయబడెనో ఆ గర్విష్ఠుడైన మతాధికారి జవాబియ్యుటకు ఇష్టపడలేదు.

దాదాపు అదే సమయమున 1507లో ఎర్‌ఫర్ట్‌లో తనను యాజకునిగా ప్రతిష్ఠించిన బ్రాండెన్‌బర్గ్ బిషప్పైన జెరోముకు దాదాపు ఇటువంటి విషయమును ఉద్దేశమును గల ఒక లేఖను వ్రాయగా, ఈ మతాధికారి ఒక కార్తూసియన్ సన్యాసి ద్వారా ఒక ఉత్తరమును జవాబుగా పంపెను; అందులో, అతడు చేయుచున్నదానిలో రోమా పీఠము యొక్క అతి పురాతనమైన, నిశ్చయముగా స్థిరపరచబడిన సిద్ధాంతములలో ఒకదానిమీద దాడిచేయుచున్నాడనియు, నిజముగా సంఘముమీదనే దాడిచేయుచున్నాడనియు విట్టెన్‌బర్గ్ డాక్టరుకు తెలియజేసెను.

కాబట్టి సమాధానము నిమిత్తము మౌనముగా ఉండుమని జెరోము అతనిని వేడుకొనెను.* ఈ సమయమున లూథరుకు ఏ వైపునుండియు ఎక్కువ సానుభూతిగాని మద్దతుగాని లభింపలేదు.

స్టౌపిట్జ్ సహితము సందేహముతోను భయముతోను ప్రక్కన నిలిచెను.

"పాపక్షమాపణ పత్రముల ఘోరమైన దోషమునకు విరోధముగా వ్రాయుటకు నేను పూనుకొనినప్పుడు," అని లూథరు తరువాతి కాలమున వ్రాయుచు చెప్పుచున్నాడు, "డాక్టర్ స్టౌపిట్జ్ ఇట్లనెను, 'ఏమి, నీవు పోపునకు విరోధముగా వ్రాయుదువా?

వారు నిన్ను దీనిని చేయనియ్యరు.'

'అయితే వారు అనుమతించవలసి వచ్చినయెడల?' అని నేను బదులిచ్చితిని."† అయినను, తాను "ఏ నిర్దిష్టమైన ప్రణాళిక లేకుండను, † టిష్‌రేడెన్ (భోజనబల్ల సంభాషణలు), పుట 384.

జ్ఞానము గాని ఇష్టము గాని లేకుండను" ఆ వివాదములో ప్రవేశించితినని లూథరు మనకు నిశ్చయపరచియున్నాడు; మరియు అతడు ఇంకను ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, "నేను పూర్తిగా అనుకోకుండా పట్టబడితిని, హృదయములను పరిశోధించు దేవుని నేను సాక్షిగా పిలుచుచున్నాను."*

ఇంతలో ఈ సిద్ధాంతముల ప్రచురణయు, వాటిని సమర్థించుచు లూథరు జర్మను భాషలో చేసిన ప్రసంగమును,† జర్మనీ అంతటిమీద ఒక పెద్ద పిడుగువలె పడెను.

మనుష్యుడు దేవునికి, పరిమితమైనది అపరిమితమైనదానికి లోబడుటయను ఈ విషయమును జర్మను ప్రజలు వెంటనే నిజమైన జాతీయ మతముగా, జర్మను క్రైస్తవత్వము యొక్క ఊయల దశనుండియే షార్లమేన్ కాలములో గాట్‌షాక్ ప్రకటించిన విశ్వాసముగా గుర్తించిరి.‡

కాబట్టి పదునాలుగవ శతాబ్దమునుండి తాము దూరముగా ఉంచబడిన ఈ మత సంబంధమైన పచ్చికబయలుమీదికి ప్రజలు అత్యంత ఆకలిగల ఆతురతతో దూకిరి.

ఆ ప్రతిపాదనలు వేలకొలది ముద్రింపబడి, ఆత్రముగా చదువబడి, నలుదిక్కులకు వ్యాపింపబడి, ప్రతి దిశలోను ప్రసరింపబడెను.

రెండు వారములు గడవకముందే అతని మాటలు జర్మనీలోని అతి దూరమైన మూలలకు చొచ్చుకొనిపోయెను, నాలుగు వారములలో క్రైస్తవ లోకమంతటను వ్యాపించెను;§ అదియు ముద్రణ శైశవ దశలోనున్నప్పుడు, ఎప్పుడనగా

ఫౌస్ట్ తన మోటైన అచ్చు అక్షరములను రూపొందించి కొంతకాలమే అయియుండెను, మరియు ముద్రణాయంత్రము తన అసంఖ్యాకమైన మెరుపు రెక్కలమీద వార్తలను భూగోళమంతటను క్షణములో పంపుటకు చాలకాలము ముందు.

Casu enim, non voluntate nec studio, in has turbas incidi, L. Opp. Lat. in Praef. (లూథరు లాటిను రచనలు, ముందుమాట). † ఈ ప్రసంగము తరువాత తండ్రులలో ఒకడు లూథరు యొద్దకు వచ్చి, అతని చొక్కా చేతిని పట్టి లాగి, తల ఆడించుచు ఇట్లనెను,

"డాక్టర్ గారూ, మీరు మరీ దూరము వెళ్లుచున్నారు, మీరు మాకు ఎంతో హాని చేయుదురు.

డొమినికన్లు మనలను చూచి లోలోపల నవ్వుకొనుచున్నారు."

లూథరు, "ఇది దేవునినుండి రానియెడల పడిపోవును; ఆయన పరిశుద్ధాత్మనుండి వచ్చినయెడల జయించును."

§ మోయిరర్ రచించిన లూథరు జీవితము.

ఈ విస్తృతమైన ప్రచారమునుండి నమ్రతగలవాడును సందేహముగలవాడునైన ఆ యువ డాక్టరు వెనుకకు తగ్గెను.

తన సిద్ధాంతములకు అంత విస్తారమైన వ్యాప్తిని అతడు ఉద్దేశింపలేదు; స్థానిక ప్రభావము కొరకును, విద్యాసంబంధమైన వాదమునకు ఆధారముగాను మాత్రమే వాటిని వ్రాసెను.

తన విజయమును చూచి లూథరు పొందిన ఆందోళనను అతడే ఇట్లు వెల్లడిచేయుచున్నాడు: "అవి ఇంత విస్తారముగా ముద్రింపబడి పంచిపెట్టబడుట చూచి నేను విచారించుచున్నాను," అని అతడు చెప్పెను: "ప్రజలకు బోధించుటకు పూనుకొను మంచి మార్గము ఇది కాదు; కొన్ని విషయములమీద నాకే కొన్ని సందేహములున్నవి.

ఈ ఫలితమును నేను ముందుగా చూచియుంటే, మరింత జాగ్రత్తగా పరిశోధించి నిర్ధారించవలసిన సంగతులు కొన్ని, పూర్తిగా విడిచిపెట్టవలసిన సంగతులు మరికొన్ని ఉన్నవి."

అయితే అట్లు చేయవలెనని కోరినను, తాను రేపిన కలవరపడిన సంస్కరణ ఆత్మను లూథరు అణచివేయలేకపోయియుండెను.

రూపములో సూక్తిప్రాయమైనవియు సంక్షిప్తమైనవియునైన అతని సిద్ధాంతములు ఇంత గొప్ప సంచలనము కలిగించుటకు కారణమేమనగా, పాపక్షమాపణ పత్రముల వ్యాపారుల అసంబద్ధతలను దేవదూషణలను మనుష్యుల మనస్సులు అప్పటికే గ్రహించియుండెను, మరియు విట్టెన్‌బర్గ్ డాక్టరు యొక్క ఈ ప్రతిపాదనలు సార్వత్రికమైన ఒక భావమునకు తగిన వ్యక్తీకరణ నిచ్చి, ప్రజల తలంపును ప్రతిధ్వనించెను.

కాబట్టి తాను లేపిన కోలాహలమును అణచివేయుట, సముద్రము యొక్క ఎడతెగని అలల ఘోషను మౌనపరచుటకంటె అతనికి సాధ్యము కాదు.

ఒకసారి రగిలించబడిన వాదవివాదముల అగ్ని, మధ్యధరా సముద్ర తీరములనుండి బాల్టిక్ సముద్రము వరకు యూరపు అంతయు ప్రకాశించువరకు ఇంకను ఇంకను మండుచుండవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను.

పాపక్షమాపణ పత్రముల బోధకులును వారి మద్దతుదారులును చేసిన అబద్ధపూరితమైన విషపూరితమైన దాడుల యెదుట లూథరు యొక్క పిరికితనమును మనస్సాక్షి సంకోచములును త్వరలోనే మాయమాయెను.

రంగములో తనను ఒంటరిగా పోరాడుటకు విడిచిపెట్టిన తన స్నేహితుల నులివెచ్చదనము, ఆ ధైర్యశాలియైన సన్యాసి తన నడుము బిగించుకొని, తన ఆత్మీయ కవచమును ధరించుకొని, దావీదువలె పాపక్షమాపణ పత్రముల గొల్యాతుతో యుద్ధమునకు ఒంటరిగా బయలుదేరవలెనని నిశ్చయించుకొనెను.

"నా ప్రతిపాదనల ప్రతులు కొన్ని ఓడర్ నదిమీది ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌కు చేరినవి," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, "అక్కడ టెట్జెల్ అప్పుడు విచారణాధికారిగా పనిచేయుచు, మైన్జ్ ఆర్చిబిషప్పు-ఎలెక్టరు క్రింద పాపక్షమాపణ పత్రములను అమ్ముచుండెను; నేను ప్రకటించిన సిద్ధాంతములను చూచి అతడు కోపముతోను భయముతోను నురుగులు కక్కుచు, జవాబుగా నూట ఆరు ప్రతి-తీర్మానములను ప్రచురించెను, వాటిలో పోపు యొక్క తథాకథిత శక్తిని గూర్చియు దోషరాహిత్యమును గూర్చియు అతి అహంకారపూరితమైన దేవదూషణకరమైన సిద్ధాంతములను అతడు సమర్థించెను; రెండవ వరుస తీర్మానములలో అతడు లేఖనముల సర్వ వ్యాఖ్యాత పదవిని తనకు తానే వహించుకొని, అబద్ధ బోధకులను అబద్ధ బోధల నాయకులను దూషించెను—ఆ పేర్లతో అతడు నన్నును నా స్నేహితులను సూచించెను; మరియు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ పట్టణములో నా సిద్ధాంతములను బహిరంగముగా కాల్చివేయుటతో తన అహంకారమును ముగించెను.

"ఆ పిచ్చివాని చర్యల వార్త విట్టెన్‌బర్గ్‌కు చేరినప్పుడు, అనేకులు గుమికూడి, టెట్జెల్ రచనలను సంపాదించి, నివాసులలో పెద్ద భాగము హర్షధ్వనులు చేయుచు ఎగతాళి చేయుచుండగా, వాటిని బహిరంగ కూడలిలో కాల్చివేయుటద్వారా అతనికి ప్రతీకారము చేసిరి.

"అంత అసంబద్ధతయు అతిశయమును గల రాశి తనకు నిజముగా తగిన గతిని పొందినందుకు నేను విచారించలేదు; అయితే అదే సమయమున అది జరిగిన విధమునకు నేను చింతించితిని, మరియు గంభీరముగా ప్రకటించుచున్నాను