రోమునకు పిలుపు

ప్రాయశ్చిత్తము (సంతృప్తి) అని పిలువబడును; కాని దాని మాఫీ నాకు అత్యంత విలువలేని భాగముగా కనబడుచున్నది, ఏలయనగా అది మునుపెన్నడును ఆ విధముగా ఎంచబడలేదు, గౌరవింపబడలేదు.

"ఇప్పుడు వారు ఈ భక్తిహీనమైన, అసత్యమైన, అబద్ధ బోధతో నిండిన సిద్ధాంతములను ఎంత ధైర్యముతో — దాదాపు పొగరుతో అని చెప్పబోతిని — బోధించుచున్నారనగా, వాటికి విరుద్ధమైన అభిప్రాయమును ఎంత సంకోచముతో వెలిబుచ్చుటకు సాహసించినను, అట్టివాడు వెంటనే అబద్ధ బోధకుడని, నిత్యము శిక్షింపబడుటకై నరకాగ్ని జ్వాలలకు అప్పగింపదగినవాడని ముద్ర వేయబడుచున్నాడు.

"ఈ మనుష్యుల ప్రేలాపనలను అడ్డగింపలేక, సాధ్యమైనంత సాత్వికముగా వారితో విభేదించుటకును, వారి మొండియైన భక్తిహీనమైన వాదములను మృదువుగా ప్రశ్నించుటకును నేను నిశ్చయించుకొంటిని; ఇందుకు సమస్త విద్వాంసుల యొక్కయు సంఘము యొక్కయు అధికారముపై ఆధారపడితిని; మరియు పాపమునకు ప్రాయశ్చిత్తమును ధనముచేత, అనగా పాపక్షమాపణ పత్రములను (ఇండల్జెన్సులను) కొనుటచేత మాఫీ చేయించుకొనుటకంటె, పశ్చాత్తాపముచేత దానిని చెల్లించుటయే మేలని వాదించితిని; ఏ పండితుడును ఇందుకు భిన్నముగా ఎన్నడును బోధింపలేదు.

"కావున నేను వారితో వాదించితిని, విభేదించితిని; అట్లు చేసినందుకు వారి తీవ్రమైన ఆగ్రహమును నాపైకి రేపుకొంటిని; ప్రజలయొద్దనుండి ధనము రాబట్టుటకై ఈ ఉత్సాహులు వేసిన పన్నాగములలో నేను జోక్యము చేసికొనుటయే నా ఏకైక అపరాధము.

లాభకరమైన తమ మోసములో ఎంతో ఆరితేరిన ఈ మనుష్యులు నన్ను ఖండింపలేక, నేను పోపు అధికారమునకు హాని చేయుచున్నానని నెపము పెట్టిరి.

"పూజ్యులైన తండ్రీ, ఎల్లప్పుడును ఏకాంతమును ప్రేమించినవాడనైన నన్ను గూర్చి ఇప్పుడు బహిరంగముగా ద్వేషపూరితముగా మాటలాడుటకు కారణమిదే; నేనైతే

ప్రజల దృష్టికి ఏ మాత్రమును గురి అగుటకంటె, మనస్సును బాగుచేసికొని సాగుచేసికొనుటయందే శ్రద్ధ వహించుటను కోరుకొంటిని.

అయినను ఈ విషయములను నేను ఓర్పుతో భరింపవలసియున్నది; ఆ మేరకు వారి పొగడ్తకంటె వారి నిందకే గురియగుటను నేను కోరుకొందును.

"కావున నా ఈ సంక్షిప్త వివరణలను మీరు అంగీకరించి, సాధ్యమైనంత శీఘ్రముగా వాటిని పరిశుద్ధ తండ్రియైన లియో X. గారికి పంపవలెనని మనవి చేయుచున్నాను; ఏలయనగా ఈ దుష్టుల వర్ణన నాకు హాని కలిగింపవచ్చును, ఆ స్థలములో నా పక్షమున వాదించువాడెవడును లేడు.

అయినను నా నిమిత్తము మీరు కష్టములో చిక్కుకొనవలెనని నేను కోరను; నాకు నేనే జవాబు చెప్పుకొనవలెననియు, బాధ్యత యావత్తును నేనే వహింపవలెననియు కోరుచున్నాను.

నేను ప్రతిపాదించినది నా సొంతమా, లేక ఆయన చిత్తమునకు అనుకూలమైనదా అనునది రక్షకుడైన యేసు క్రీస్తునకు తెలియును; ఆయన ఆమోదము లేనిదే పోపు యొక్క సమ్మతియైనను, ఆయన నడిపించి ఆజ్ఞాపించు ఏ అధిపతి యొక్క సమ్మతియైనను ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు.

"అయినప్పటికిని రోములో ఒక తీర్పు ప్రకటింపబడునని నేను ఎదురుచూచుచున్నాను.

… బెదిరింపులను గూర్చి నేను చెప్పవలసినది కొంచెమే; రాయిక్లిన్‌తో కలిసి ఇట్లు మాత్రమే చెప్పుదును: దరిద్రుడు దేనికిని భయపడనక్కరలేదు, ఏలయనగా పోగొట్టుకొనుటకు వానియొద్ద ఏమియు లేదు.

కీర్తియు బహుమానములును కోల్పోయినవాడు నాయొద్ద లేనిదియు నేను కోరనిదియునైన దానినే కోల్పోవును.

విలువలేని ఒక్క వస్తువు మాత్రము మిగిలియున్నది — చింతలచేతను ఆందోళనలచేతను అలసిపోయిన నా దీనమైన శరీరము; కావున దేవుని అనుమతితో వారు బలముచేతనైనను కుయుక్తిచేతనైనను ఏమి చేసినను, నా జీవితములోని కొన్ని గడియలను మాత్రమే నాయొద్దనుండి తీసివేయగలరు.

నా ధన్యుడైన ప్రభువును రక్షకుని ఎరుగుటయే నాకు చాలును; నేను బ్రదుకునంత కాలము ఆయనకు స్తుతులు పాడుదును. … నాతో కలిసి స్తుతులు పాడనిచో, అది నా పని కాదు; వానికిష్టమైతే వాడు ఒంటరిగా గుర్రుమనవచ్చును.

"ప్రియమైన నా తండ్రీ, ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు మిమ్మును తన పరిశుద్ధ సంరక్షణలో నిరంతరము కాపాడును గాక.

"మార్టిన్ లూథర్, అగస్టీనియను సన్యాసి."

బ్రాండెన్‌బర్గ్ బిషప్పునకును లియో X. కును లూథర్ వ్రాసిన ఉత్తరములలోని దీనత్వమును చూచి ఎవరి మనస్సైనను ఆశ్చర్యపడినయెడల, అట్టివాని ఉపదేశము నిమిత్తము, పాపక్షమాపణ పత్రముల వివాదము జరిగిన ఇరువది ఎనిమిది సంవత్సరముల తరువాత, సంపూర్ణమైన సంస్కరణ దృక్కోణమునుండి విట్టెన్‌బర్గ్ వేదాంతి వ్రాసిన పరిణతమైన ప్రకటనను ఉదహరించుట మంచిది

"భక్తిగల పాఠకుడా, అన్నిటికంటె ముందుగా మన ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు నిమిత్తము నా రచనలను నిదానమైన ఆలోచనతోను, ఎంతో కనికరముతోను చదువుమని నిన్ను బతిమాలుచున్నాను.

పాపక్షమాపణ పత్రముల వ్యవహారమును నేను మొట్టమొదట ప్రారంభించినప్పుడు, నేను ఒక సన్యాసిని, మిక్కిలి వెఱ్ఱి పోపు పక్షపాతిని అని నీవు తెలిసికొనవలెనని కోరుచున్నాను.

"అయితే ఎపిక్యూరస్ సూత్రముల ప్రకారము, అనగా తమ ఆకలులను తీర్చుకొను నిమిత్తము పోపును అంటిపెట్టుకొనియుండునట్లు నాకు కనబడిన ఇతరులు అప్పుడును ఉండిరి, ఇప్పుడును ఉన్నారు; వారు రహస్యముగా ఆయనను ఎగతాళి కూడ చేయుదురు, పోపు పాలనా వ్యవస్థను సమర్థింపవలసివచ్చినప్పుడు మంచువలె చల్లగా ఉందురు.

నేను ఎన్నడును వీరిలో ఒకడను కాను; నేను ఎల్లప్పుడును యథార్థముగా నమ్మినవాడను; సిద్ధాంతములను సమర్థించుటలో ఎల్లప్పుడును ఆసక్తిగలవాడను; తీర్పుదినమును గూర్చి భయంకరమైన భీతి కలిగి, తన అంతరాత్మలోనుండి రక్షణ కొరకు తపించువానివలె నేను గంభీరముగా పనికి పూనుకొంటిని.

"కావున నా తొలి రచనలలో, అనేక సందర్భములలో ఎంత దీనత్వముతో మిక్కిలి ముఖ్యమైన అంశములను పోపునకు విడిచిపెట్టితినో నీవు కనుగొందువు; వాటిని నేను ఇప్పుడు అత్యధికముగా దేవదూషణకరమైనవిగాను హేయమైనవిగాను అసహ్యించుకొనుచున్నాను.

ఈ పొరపాటును నన్ను నిందించువారు నిలకడలేమి అని పిలుచుచున్నారు; కాని భక్తిగల పాఠకుడా, నీవు ఆ కాలములను నా అనుభవరాహిత్యమును దృష్టిలో ఉంచుకొని కొంత మన్నించుము.

మొదట నేను పూర్తిగా ఒంటరిగా నిలిచియుంటిని; మరియు నిశ్చయముగా అంత మహా ప్రాముఖ్యముగల విషయములను చేపట్టుటకు నేను ఎంతో విద్యలేనివాడను, అయోగ్యుడను."

బ్రాండెన్‌బర్గ్ యొక్క జెరోమునకును లియో X. కును తాను వ్రాసిన సమాధానకరమైన ఉత్తరముల ఫలితము కొరకు లూథర్ విట్టెన్‌బర్గ్‌లో నెమ్మదిగాను నిరీక్షణతోను ఎదురుచూచుచుండగా, విశ్వాసఘాతుకమైన

రోమా పీఠము, పసికందైన సంస్కరణను కొట్టి పడద్రోయదలచిన పిడుగును తయారుచేయుటలో అప్పటికే నిమగ్నమైయుండెను.

ఈ సంకట సమయమున పోపు చూపిన అవివేకము దాదాపు దైవశిక్షగా వచ్చిన మతిభ్రమ యొక్క ఫలితముగా కనబడుచున్నది.

ఉదాసీనమైన నిర్లక్ష్యమునుండి అతడు ఒక్కసారిగా నిరంకుశ హింసకును గ్రుడ్డి తెగువకును పరాకాష్ఠకు చేరెను.

లూథర్ తనకు ఉత్తరము వ్రాసిన తేదీకి కొన్ని నెలల ముందే లియో స్టౌపిట్జ్‌కు వ్రాసి, సాక్సనీ అగస్టీనియనును సమాధానపరచుటకు సర్వప్రయత్నము చేయవలెనని ఆ వికార్-జనరల్‌ను ప్రేరేపించెను; అతడు తాను రక్షణ పొందవలెనని నిరీక్షించినయెడల, దారితప్పిన తన స్నేహితుని తిరిగి దారికి తేవలెనని హెచ్చరించెను.

అయితే కపటియైన ఆ మెదిచీ స్టౌపిట్జ్ నివేదిక కొరకు ఎదురుచూడలేదు; ఏప్రిల్ 3వ తేదీ నాటికే రోవెరాకు చెందిన కార్డినల్ రఫాయేలు, లియో పేరిట సాక్సనీ ఎలెక్టరుకు వ్రాసి, లూథర్ యొక్క అబద్ధ బోధలకు అతడు ఆశ్రయమిచ్చుటచేత అతని సొంత సనాతన విశ్వాసమే కళంకితమైనదని సూచించెను.

"ఫ్రెడరిక్ నన్ను కాల్చివేయుటను చూచుటకు ఆ కార్డినల్ ఎంతో సంతోషించును" అని లూథర్ అనెను.* ఇంతలో రోమా సమ్సోను పైకి చూచుటకు

అబద్ధ బోధ దేవాలయము యొక్క ప్రధాన స్తంభమును పడద్రోసినట్లు కనబడెను; భవనమంతయు కుప్పకూలి నేలమీద పడుటను చూచుటకు మనుష్యులు ఎదురుచూచిరి.

ఎలెక్టరు అసంతృప్తి చెంది భయపడెను.

ఈ సమయమున … లో ఒక సామ్రాజ్య సభ జరుగుచుండెను. సామ్రాజ్యపు ఎలెక్టరులలో ఆరుగురు మాక్సిమిలియను సన్నిధిలో హాజరైయుండిరి; ఐరోపాలోని సగము రాజ్యముల అధిపతులు రాయబారుల ద్వారా ప్రాతినిధ్యము వహించిరి; పోపు యొక్క ప్రతినిధి కాజెటన్.

అప్పుడు ఉధృతముగా సాగుచున్న టర్కుల యుద్ధమే ఈ సామ్రాజ్య సమావేశము యొక్క పైకి కనబడు ఉద్దేశము … ముస్లిములు … పోపు రాయబారికిని మాక్సిమిలియనుకును దానికంటె ఎంతో ఎక్కువ ప్రాముఖ్యముగల ఇతర విషయములు ఉండెను.

వృద్ధుడైన చక్రవర్తి, తన వంశము యొక్క అభివృద్ధికై ఆతురతతో పథకములు వేయుచు, ఈ అభిప్రాయములను నెరవేర్చుకొనుటకై ఆ సభను ఉపయోగించుకొనగోరెను.

అప్పటికే ఎలెక్టరులలో అధికులను అతడు తన పక్షమునకు త్రిప్పుకొనియుండగా, ఫ్రెడరిక్ నుండి అతనికి దృఢమైన వ్యతిరేకత ఎదురాయెను.

అప్పటికే స్పెయిను నేపుల్సులకు రాజైయున్న చార్లెస్ సహజముగానే సామ్రాజ్య వారసత్వమునకు మాక్సిమిలియను ఎంపిక; అతనిని ఇప్పుడు రోమీయుల రాజుగా ప్రకటింపజేయవలెనని అతడు కోరెను.

లియో కూడ అంతే సహజముగా ఈ పథకమును భంగపరచగోరెను; ఇటలీలో తన అధికారము తన సొంత అధికారమునకు ప్రమాదకరము కాగల అధిపతియు, అప్పటికే ఎంతో విస్తారమైన రాజ్యము గలవాడును అయిన వ్యక్తి సామ్రాజ్య సింహాసనముపై కూర్చుండి, జర్మను కైసరుల దాదాపు ఎదిరింపశక్యముకాని రాజదండమును చేపట్టుటను చూచుటకు అతడు ఇష్టపడలేదు.

ఈ విషయములో సాక్సనీ ఫ్రెడరిక్ మరియు పోపు లియో యొక్క ప్రయోజనములు ఒక్కటే గనుక, వారు ఇప్పుడు ఒకరికొకరు మరింత దగ్గరై తమ భవిష్యత్తులను ఏకము చేసికొనుట సహజమే.

కావున ఫ్రెడరిక్ యొక్క హానికరమైన దౌత్యనీతి ఇప్పుడు ఆ మహా యాజకుని ప్రసన్నుని చేసికొనుటకు అతనిని నడిపించెను.

ఇందుకై అతడు ఆగ్స్‌బర్గ్ నుండి … న లియోకు ఇట్లు వ్రాసెను: "అతి పరిశుద్ధ తండ్రీ, మార్టిన్ లూథర్ అను పేరుగల అగస్టీనియను సంఘమునకు చెందిన ఒక సన్యాసి పాపక్షమాపణ పత్రముల వ్యాపారమును గూర్చి కొన్ని ప్రతిపాదనలను సమర్థించుటకు తెగించెనని ఈ కొద్ది దినములలో మేము తెలిసికొంటిమి; ఈ సన్యాసికి అనేకులు రక్షకులు దొరికిరి, వారిలో ఉన్నత పదవులలోనున్నవారును ఉన్నారు గనుక ఈ విషయము మాకు మరింత అసంతృప్తి కలిగించుచున్నది.

తమరును, సంఘము యొక్క అతి పూజ్యులైన తండ్రులగు కార్డినళ్లును ఈ అపకీర్తికరమైన సంగతులను అంతమొందించుటకు త్వరలో మీ అధికారమును ప్రయోగింపనియెడల, ఈ హానికరమైన బోధకులు సామాన్య ప్రజలను మోసపుచ్చుటయే కాక, గొప్ప అధిపతులను కూడ తమ నాశనములో చిక్కించుకొందురు.

సర్వశక్తిగల దేవుని మహిమ నిమిత్తము ఈ విషయములో తమరు ఏమి నిర్ణయించినను, అది సామ్రాజ్యమంతటను అమలు చేయబడునట్లు మేము జాగ్రత్తపడెదము."*

సభలో పరిస్థితులు మరింత బెదిరింపుగా మారుచుండగా, సెర్బెరస్‌కు ఏ ముద్ద అత్యంత రుచించునో బాగుగా ఎరిగియున్న ఆ కుయుక్తిగల ఎలెక్టరు,

కొన్ని దినముల తరువాత మరల లియోకు ఇట్లు వ్రాసెను: "విశ్వవ్యాప్తమైన సంఘమునకు లోబడి జీవించుట తప్ప నాకు మరి ఏ కోరికయు ఎన్నడును ఉండదు.

అందువలన డాక్టర్ మార్టిన్ లూథర్ యొక్క రచనలనైనను ప్రసంగములనైనను నేను ఎన్నడును సమర్థింపలేదు.

అంతేకాక, తన సిద్ధాంతమును సమర్థించుకొనుటకును, లేఖనములచేతనే తాను పొరపాటులో ఉన్నట్లు రుజువైనయెడల లోబడుటకును, సురక్షిత ప్రయాణ అనుమతి పత్రము క్రింద నిష్పక్షపాతులైన, విద్వాంసులైన, క్రైస్తవ — * రేనాల్డస్, 1518 సంవత్సరము క్రింద (ad an. 1518).

న్యాయాధిపతుల ఎదుట హాజరగుటకు అతడు ఎల్లప్పుడును సిద్ధపడెనని నేను తెలిసికొంటిని."*

లూథర్ యొక్క రాజు యొక్క ఈ అభిప్రాయ ప్రకటన తన యెదుట ఉండగా, వాటికన్‌లోని ఉన్మత్తులైన వేదాంతుల గగ్గోలుచేత ప్రేరేపింపబడి, ఆ మహా యాజకుడు ఇప్పుడు రోములో ఒక మతాధికార సంఘమును నియమించెను; సిల్వెస్టర్ ప్రియేరియస్ అందులో ప్రముఖ సభ్యుడు; అరువది దినములలోగా దాని యెదుట స్వయముగా హాజరుకావలెనని ఆ అగస్టీనియనుకు పిలుపునిచ్చెను.

ఈ పిలుపు ఆగస్టు 7వ తేదీన విట్టెన్‌బర్గ్‌లో లూథర్‌కు అందెను; అది అతనిని మిక్కిలి ఆశ్చర్యపరచెను.

"నేను ఆశీర్వాదము కొరకు ఎదురుచూచుచున్న క్షణములోనే, పిడుగు నామీద పడినట్లు నాకు అనిపించెను" అని అతడు అనెను.

తోడేలు త్రాగుచున్న నీటిని కలకబరచిన గొఱ్ఱెపిల్లను నేనే.

టెట్జెల్ తప్పించుకొనెను, నేను మ్రింగివేయబడుటకు నన్ను నేను అప్పగించుకొనవలసియుండెను."

రోమునకు వచ్చిన ఈ పిలుపు సంస్కర్త యొక్క భక్తిగల అనుచరులలో గొప్ప కలవరమును రేపెను.

క్రైస్తవ లోకపు మహనీయులు అతనిని విడిచిపెట్టినట్లు కనబడినను, ఉత్సాహవంతులైన విశ్వాసుల సైన్యము అప్పటికే నూతన వ్యవస్థ యొక్క దృఢచిత్తుడైన ఆ నాయకుని చుట్టుముట్టియుండెను; రోములోని ఈ ఏకపక్షమైన, అప్పటికప్పుడు పుట్టుకొచ్చిన న్యాయస్థానము యెదుట అతడు స్వయముగా హాజరగుటను వారు ఖచ్చితముగా నిషేధించిరి.

అందువలన పిలుపు అందిన మరునాడు, ఆగస్టు 8వ తేదీన, లూథర్ స్పాలటిన్‌కు వ్రాసి, తన వ్యాజ్యము … లో విచారింపబడునట్లు ఎలెక్టరుతో తన పలుకుబడిని ఉపయోగింపవలెనని అతనిని ప్రోత్సహించెను. తత్ఫలితముగా స్పాలటిన్ వెంటనే రెన్నర్‌కు వ్రాసెను.

* లూథర్ రచనలు (L. Opp.), XVII., 169. చక్రవర్తి కార్యదర్శియైన అతనికి ఇట్లు వ్రాసెను: "పక్షపాతము చూపిన లైప్‌జిగ్, ఎర్‌ఫర్ట్, ఓడర్ నదీతీరపు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ తప్ప సామ్రాజ్యములోని విశ్వవిద్యాలయములన్నిటిచేతను తీర్పు పొందుటకు డాక్టర్ మార్టిన్ లూథర్ ఇష్టపూర్వకముగా అంగీకరించుచున్నాడు; అతడు … లో హాజరగుట అసాధ్యము." ఈ పత్రముపై స్పాలటిన్ ఎలెక్టరు సంతకమును సంపాదించెను; ఈ విధముగా లూథర్‌పై తనకున్న స్నేహమును, ఫ్రెడరిక్‌తో తనకున్న పలుకుబడిని ఒకేసారి కనబరచెను.

అదే సమయమున విట్టెన్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయము పోపునకు ఒక విజ్ఞాపన పత్రమును వ్రాసెను.

"అతని శరీర బలహీనతయు, ప్రయాణములోని ప్రమాదములును, మీ ఘనమైన పిలుపునకు లోబడుట ఆ డాక్టరుకు కష్టమును అసాధ్యమును చేయుచున్నవి" అని ఆ పత్రిక సాగును.

"అతని వేదనయు అతని ప్రార్థనలును అతనిపట్ల సానుభూతి చూపుటకు మమ్మును మొగ్గజేయుచున్నవి.

కావున అతి పరిశుద్ధ తండ్రీ, విధేయులైన బిడ్డలవలె మేము మిమ్మును బతిమాలుచున్నాము: అబద్ధ బోధల మాలిన్యము ఎన్నడును అంటని మనుష్యునిగా అతనిని చూడుడి."

అదే దినమున విశ్వవిద్యాలయము పోపు యొక్క అంతఃపుర అధికారియైన చార్లెస్

మిల్టిట్జ్‌కు వ్రాసి తన ఉత్సాహమును శ్రద్ధను మరింతగా కనబరచెను; అతడు లియో X. చేత ఎంతో గౌరవింపబడిన ఒక సాక్సనీ పెద్దమనిషి.

"పూజ్య తండ్రియైన మార్టిన్ లూథర్ మా విశ్వవిద్యాలయములో అత్యంత ఉదాత్తుడును విశిష్టుడునైన సభ్యుడు.

అనేక సంవత్సరములుగా అతని ప్రతిభను, అతని విద్యను, కళలయందును సాహిత్యమునందును అతనికున్న లోతైన జ్ఞానమును, అతని నిందారహితమైన నీతిని, నిజముగా క్రైస్తవమైన అతని ప్రవర్తనను మేము ఎరుగుదుము; కావున * లూథర్ రచనలు (L. Opp.), సర్వాధికారియైన మహా యాజకుని యొద్ద అతని పక్షమున మీ శ్రేష్ఠమైన పలుకుబడిని ఉపయోగింపవలెనని మిమ్మును వేడుకొనుచున్నాము."*

చక్రవర్తియైన మాక్సిమిలియను, తన సత్కార్యములు తన రాజనీతి పథకములకు అడ్డు రానంతవరకు, అప్పటికే లూథర్‌పట్ల స్నేహభావము కలిగియుండెను.

ఈ వేదాంత తుఫాను మొదట చెలరేగినప్పుడు అతడు ఎలెక్టరు యొక్క సలహాదారుడైన ఫెఫింగర్‌తో ఇట్లనెను: "మీ సన్యాసి చేయుచున్నది తృణీకరింపదగినది కాదు; అతనిని జాగ్రత్తగా కాపాడుడి; అతనితో మనకు అవసరము కలుగవచ్చును."† వ్యక్తిగతముగా మాక్సిమిలియనుకు ఆ మహా యాజకునిపై గొప్ప అభిప్రాయమేమియు లేదు: లియో X. ను గూర్చి మాటలాడుచు, "ఈ పోపు నాపట్ల ఒక దుర్మార్గునివలె ప్రవర్తించెను,

నేను కలిసిన ఏ పోపులోను యథార్థతను గాని నమ్మకమును గాని నేను ఎన్నడును కనుగొనలేదని నిస్సందేహముగా చెప్పగలను; వీరిలో ఇతడే కడపటివాడగునని నిరీక్షించుచున్నాను" అని అతడు అనెను.‡

చక్రవర్తి ఈ అభిప్రాయములు కలిగియుండినందున, లూథర్ విచారణ రోములో కాక జర్మనీలో జరుగవలెనని సూచించు ఎలెక్టరు ఉత్తరమును రెన్నర్ సమర్పించినప్పుడు, రోమా పీఠము ఈ మనవికి సమ్మతించునట్లు చూచుటకు చక్రవర్తి తన శాయశక్తులా ప్రయత్నించుటకు సిద్ధముగా ఉన్నట్లు అతడు కనుగొనెను.

అయితే చక్రవర్తి యొక్క బెదిరింపు మాటలను గూర్చి సమాచారము పొందిన లియో, మాక్సిమిలియను వాక్చాతుర్యముచేత మభ్యపెట్టబడు మనఃస్థితిలో లేడు.

"ఈ వ్యవహారము యొక్క ఫలితము కొరకు మనుష్యులు ఆతురతతో* ఎదురుచూచుచుండగా, అది ఊహించినదానికంటె సులభముగా ముగిసెను.