యెషయా 20

యెషయా 20

1. అష్షూరు రాజైన సర్గోను పంపగా తర్తాను అష్డోదునకు వచ్చి దానిమీద యుద్ధముచేసి దానిని పట్టుకొనిన సంవత్సరమున,

1. Anno quo venit Thartan in Asdod, cum misisset eum Sargon rex Assyriæ, oppugnassetque Asdod, et cepisset;

2. ఆ కాలమున యెహోవా ఆమోజు కుమారుడైన యెషయా ద్వారా సెలవిచ్చినదేమనగా–నీవు లేచి నీ నడుమునుండి గోనెపట్టను విప్పి, నీ పాదమునుండి చెప్పును తీసివేయుము. అతడు ఆలాగు చేసి దిగంబరిగాను చెప్పులు లేనివాడుగాను నడచుచుండెను.

2. Tempore illo, inquam, loquutus est Iehova iu manu Isaiæ filii Amoz, dicendo: Vade et solve saccum de lumbis tuis, et calceamentum tuum exrahe de pede tuo; fecitque sic, ambulans nudus et discalceatus.

3. అప్పుడు యెహోవా సెలవిచ్చినదేమనగా–నా సేవకుడైన యెషయా ఐగుప్తునుగూర్చియు కూషునుగూర్చియు సూచనగాను సంకేతముగాను మూడు సంవత్సరములు దిగంబరిగాను చెప్పులు లేనివాడుగాను నడచినట్లు,

3. Et dixit Iehova: Sicut ambulavit servus meus Isaias nudus et discalceatus tribus annis, signum et portentum super Ægypto et Ethiopia;

4. అష్షూరు రాజు ఐగుప్తు బందీలను కూషు చెరపట్టబడినవారిని, బాలురను వృద్ధులను, దిగంబరులుగాను చెప్పులు లేనివారుగాను, ఐగుప్తునకు అవమానముగా పిరుదులు తెరవబడినవారుగాను తోలుకొనిపోవును.

4. Ita abducet rex Assur captivitatem Ægypti, et transmigrationem Æthiopiæ juvenum et senum, nudam et discalceatam, et discoopertos natibus in ignominiam Ægypti.

5. వారు తమ ఆశ్రయమైన కూషునుగూర్చియు తమ అతిశయకారణమైన ఐగుప్తునుగూర్చియు భయపడి సిగ్గుపడుదురు.

5. Et timebunt, et pudefient ab Æthiopia respectu suo, et ab Ægypto gloriatione (vel, pulchritudine) sua.

6. ఆ దినమున ఈ ద్వీపనివాసులు–ఇదిగో, అష్షూరు రాజు చేతిలోనుండి విడిపింపబడుటకై సహాయముకొరకు మనము పారిపోయిన మన ఆశ్రయము ఇట్టిదే; ఇక మనమెట్లు తప్పించుకొందుమని చెప్పుకొందురు.

6. Dicetque incola insulæ hujus in die illa; Ecce, quomodo habeat respectus noster, quo confugimus auxilii causa, ut liberemur a facie regis Assur; et quomodo effugiemus nos?

1. తర్తాను అష్డోదునకు వచ్చిన సంవత్సరమున. ఐగుప్తునకు సమీపించుచున్న ఆపదను గూర్చి యెషయా మునుపటి అధ్యాయములో ప్రవచించి, అదే సమయమున దానిపట్ల దేవుని కనికరమును వాగ్దానము చేసెను. ఇప్పుడు అదే విషయమును తిరిగి ప్రవేశపెట్టి, ఇశ్రాయేలువారు ఐగుప్తుపై తమ నమ్మకముంచిరి గనుక ఐగుప్తీయులకు కలుగు ఈ శిక్షవలన వారు సిగ్గుపరచబడుదురని చూపుచున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు కూషును కూడ చేర్చుచున్నాడు; నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లును, ముప్పది యేడవ అధ్యాయమునందు మరల చూడబోవునట్లును, కూషీయులు ఐగుప్తీయులతో సంధి చేసికొనియుండిరని దీనివలన తోచుచున్నది.

మొదటిగా, ఈ ప్రవచనము చేయబడిన కాలమును మనము గమనింపవలెను. యూదులు అవసరముచేత నొత్తిడి చేయబడి, తమ ఇష్టమునకు విరుద్ధముగా కూడ సహాయము కొరకు అన్యజనులను ఆశ్రయింపవలసి వచ్చిన సమయమది. తర్తాను సన్హేరీబు సేనాధిపతులలో ఒకడని పరిశుద్ధ చరిత్ర (2 రాజులు 18:17) మనకు తెలియజేయుచున్నది; అందువలన ఈ సర్గోను సన్హేరీబేనని, అతనికి రెండు పేర్లుండెనని ఒప్పుకొనవలసి వచ్చుచున్నది; ఇది ఈ వాక్యభాగమువలన సులభముగా తెలిసికొనవచ్చును. ఇశ్రాయేలు స్థితి ఎట్టిదో కూడ మనము ఆలోచింపవలెను; పది గోత్రములు చెరలోనికి కొనిపోబడియుండెను. రబ్షాకే ముట్టడించిన యెరూషలేము తప్ప దాదాపు దేశమంతయు జయింపబడియుండెను గనుక యూదయ దాదాపు పూర్తిగా నాశనమైనట్లు కనబడెను (2 రాజులు 18:13). మరియు తర్తాను అష్డోదును ముట్టడించుచుండెను. పరిశుద్ధ చరిత్ర (2 రాజులు 18:17) ముగ్గురు సేనాధిపతులను పేర్కొనుచున్నది; అందువలన ఆ కాలమున సన్హేరీబు సేనలు మూడు భాగములుగా విభజింపబడియుండెననియు, అతడు ఒకే క్షణమున అందరిలో భయము పుట్టించి, వారు ఒకరికొకరు సహాయము చేయలేనంతగా వారిని కలవరము గందరగోళములలో పడవేయవలెనని యుద్దేశించెననియు తోచుచున్నది. యూదులకు ఇక పరదేశీయులను తమ సహాయమునకు పిలుచుట తప్ప మరేమియు మిగిలియుండలేదు. ఈ మధ్యలో, ఐగుప్తీయులను నమ్ముకొనుట వ్యర్థమని ప్రకటించుటకు యెషయా దేవునిచేత పంపబడెను; వారిమీదికి యెహోవా హస్తము అప్పటికే ఎత్తబడియుండెను, వారు యూదులకు సహాయము చేయుట అటుంచి, తమ శత్రువులకెదురుగా తమ్మునుతామే కాపాడుకొనలేకయుండిరి. కావున యూదులు దేవుని విడిచి ఐగుప్తీయుల యొద్దకు పారిపోయిన తమ అవిశ్వాసమునుబట్టి తాము న్యాయముగానే శిక్షింపబడుచున్నామని ఒప్పుకొనవలసినవారు.

ఇక్కడ ప్రతిపాదింపబడిన ప్రయోజనమును మనము ఆలోచింపవలెను; ఏలయనగా దేవుని ఉద్దేశము ఐగుప్తీయులను ముందుగా హెచ్చరించుట కాదు, గాని నిరంతరము తప్పుడు దుష్టాశలవైపు తమను ఈడ్చుకొనిపోవుచున్న ప్రజల అవిశ్వాసమును సరిదిద్దుటయే. కావున దేవుని మీదనే ఆధారపడవలెనని వారికి బోధించుటకై, వారి వ్యర్థ సహాయకులకు ఏమి సంభవింపనైయున్నదో ప్రవక్త ఇక్కడ ముందుగా చెప్పుచున్నాడు. ఈ హెచ్చరిక మిక్కిలి సమయోచితమైనది; ఏలయనగా కూషీయులు అష్షూరీయులను ఎదిరింపనారంభించి, వారిని వెనుకకు మరలునట్లు చేసియుండిరి; యూదులకు దీనికంటె ఆనందకరమైన సంగతి మరేదియు సంభవింపజాలదు. ఆ ఆరంభ విజయములు వారిని గర్వించి విర్రవీగునట్లు చేయకుండునట్లు, ఈ సహాయము స్వల్పకాలముండునని అతడు ముందుగా తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా కూషీయులును ఐగుప్తీయులును అతి త్వరలోనే మిక్కిలి అవమానకరముగా ఓడింపబడుదురు.

328 "తర్తాను, రబ్సారీసు, రబ్షాకే"

2. నీ నడుమునుండి గోనెపట్టను విప్పుము. ఈ ప్రవచనమును సంకేతముద్వారా స్థిరపరచుటకై దిగంబరుడై నడువవలెనని ప్రభువు యెషయాను ఆజ్ఞాపించెను. యెషయా దీనిని తన ఇష్టప్రకారము చేసియుండినయెడల అతడు న్యాయముగానే అపహసింపబడియుండును; గాని ప్రభువు ఆజ్ఞచేతనే దీనిని చేయుచున్నందున, ఆశ్చర్యమును భయభక్తులను పుట్టించుటకు తగినదానిని తప్ప మరేదియు మనకు కనబడదు. ఈ దిగంబరత్వమునందును ఇట్టి సంకేతములయందును ఏదో గంభీరమైన భావము ఇమిడియున్నది. అదిగాక, ప్రభువు తానైనను తన సేవకులద్వారానైనను కారణము వివరింపకుండ ఏదియు చేయడు; అందుచేత ప్రవక్త కేవలము దిగంబరుడై నడుచుటయే గాక, అట్లు చేయుమని ఆజ్ఞాపించుటలో ప్రభువునకు గల ఉద్దేశమును కూడ తెలియజేయుచున్నాడు. మరియొక విధముగా, అబద్ధ ప్రవక్తలు దేవుని నిజమైన సేవకులను అనుకరించి, జనసమూహము కన్నులు మిరుమిట్లు గొలుపునట్లును తమకు పేరు కలుగునట్లును వివిధములైన ఆడంబర రూపములను ధరించుదురు; గాని దేవుడు వాటికి కర్త కానందున ఆ సంకేతములు పనికిరానివి.

నిజమైన సంస్కారములకు బదులు వట్టి ఆచారములను ముందుకు తెచ్చు పోపు మతస్థులకు వ్యతిరేకముగా దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. వారిని ఎదుర్కొనుటకు మనము పాటింపవలసిన నియమమిదే. అవి దేవునివలన కలిగినయెడల మనము వాటిని అంగీకరింపవలెను; కాకపోయినయెడల ధైర్యముగా తిరస్కరింపవచ్చును; నిజమే, వాటిని అంగీకరించుట దేవునికి అవమానము చేయుటయే అగును, ఏలయనగా అట్టి సందర్భములలో మనుష్యులు ఆయన అధికారమును అపహరించుచున్నారు. అదిగాక, దేవుడు వాక్యము లేకుండ సంకేతములను ఇయ్యడు; మనము సంకేతమును మాత్రమే చూచినయెడల సంస్కారము ఏమై యుండును? సంస్కారమును చేయునది బోధయే; కావున ఎక్కడ బోధ ఉపదేశింపబడదో అక్కడ అది కేవలము కపటమని తెలిసికొందము; పోపు మతస్థులు బోధను విడిచిపెట్టి వట్టి ఆచారములకు సంస్కారమని పేరుపెట్టునప్పుడు దుష్టముగా ప్రవర్తించుచున్నారు; ఏలయనగా ప్రభువు వాటిని ఎంతగా జతపరచియున్నాడనగా, ఆయన నియమించిన క్రమమును భంగపరచకుండ ఎవడును వాటిని వేరుపరచలేడు.

గోనెపట్టను విప్పుమని ప్రభువు అతనికి ఆజ్ఞాపించుచున్నప్పుడు; యెషయా ఇశ్రాయేలు శోచనీయ స్థితినిగూర్చి దుఃఖించుచుండెను గనుక ఆ కాలమున శోకవస్త్రము ధరించియుండెనని దాదాపు వ్యాఖ్యాతలందరును దీనివలన అనుమానించుచున్నారు; ఏలయనగా యోవేలులో స్పష్టమగునట్లు (యోవేలు 1:13) గోనెపట్టయే శోకవస్త్రము. వారి అభిప్రాయమేమనగా, అపరాధుల వేషములో అతడు దేవునియొద్ద క్షమాపణ వేడుకొనుటకై ఇది చేయబడెను; లేదా అతని హృదయము దుఃఖములో మునిగియుండగా అతని ముఖమునకు గాని వేషమునకు గాని సంతోషము ఉండుట అసాధ్యమాయెను, ఇంతటి మహా ఆపదను చూచి అతడు అతి తీవ్ర దుఃఖమునకు లోనుకాకుండ ఉండలేకపోయెను. కొందరు అది అతని సాధారణ వేషమని తలంచుదురు; ఏలయనగా జెకర్యా మనకు తెలియజేయునట్లు (జెకర్యా 13:4) ప్రవక్తలు సాధారణముగా నిలువుటంగీని ధరించుచుండిరి. అయితే ఆ ఊహ మిక్కిలి బలహీనమైన ఆధారములపై నిలిచియున్నది, అంతగా సంభావ్యమైనదియు కాదు. అతడు శోకసూచకముగా గోనెపట్టను ధరించియుండెననుటయే ఎక్కువ సంభావ్యము. ఆ కాలమున యూదయ ఎంతటి ఉదాసీనస్థితిలో మునిగియుండెననగా, తమ సహోదరులు దుర్భరముగా బాధింపబడి నాశనమగుటను మనుష్యులు చూచినను అది వారిని కదిలింపలేదు, తమ సహోదరుల బాధ తమకు ఏమాత్రమును సంబంధించిన సంగతియని వారు తలంపలేదు. తాము ఇంకను ప్రమాదపు పరిధికి బయటనున్నామని తలంచి, ప్రవక్తలు నాశనమును గూర్చి బెదరించి ప్రవచించినప్పుడు వారిని అపహసించిరి. అందుచేతనే మీకా కూడ ఇశ్రాయేలు బాధలను గూర్చి ఎవడును దుఃఖింపడని ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు (మీకా 1:11).

ఒక ప్రశ్న పుట్టుచున్నది–ఇది నిజముగా జరిగినదా, లేక అతడు ప్రజలకు తెలిపిన కేవలము ఒక దర్శనమేనా? సర్వసాధారణ అభిప్రాయమేమనగా, ప్రవక్త ఎన్నడును దిగంబరుడై నడువలేదు, ఇది అతనికి ఒక దర్శనములో ఒక్కసారి మాత్రమే చూపబడెను. వేడిమి చలి మొదలైన వాతావరణ ఇబ్బందులను బట్టి అతడు మూడు సంవత్సరములంతయు దిగంబరుడై నడచియుండలేడని వారు కారణముగా చెప్పుదురు. ప్రవక్త ఇంటియందును బహిరంగముననుకూడ వస్త్రములను ధరించుచు, బోధించుటకు బయలుదేరగోరినప్పుడు మాత్రమే అట్టి సమయములలో ప్రజలకు దిగంబరత్వపు దృశ్యమును చూపుట అలవాటుగా కలిగియుండెనని మనము చెప్పిన యెడల ఏమి? అతడు వేడిమి చలిని సహింపలేడను వాదమును నేను అంతగా లక్ష్యపెట్టను; ఏలయనగా దీనిని చేయుమని ఆజ్ఞాపించిన దేవుడు అతనిని సులభముగా బలపరచి కాపాడగలడు. అయితే దిగంబరత్వము ప్రవక్తకు తగనిదని వారు మరియొక కారణము చెప్పుదురు. నేను ప్రత్యుత్తరమిచ్చునదేమనగా, ఈ దిగంబరత్వము సున్నతికంటె ఎక్కువ తగనిదేమియు కాదు; అది అయోగ్యమైన అవయవములను బయలుపరచునది గనుక భక్తిహీనులు దానిని అన్ని దృశ్యములలో అతి అసంబద్ధమైనదిగా ఎంచవచ్చును. అయినను ప్రవక్త సంపూర్ణముగా దిగంబరుడయ్యెననియైనను, అసహ్యముగా కనబడు అవయవములను కప్పుకొనలేదనియైనను తలంపకూడదు. ప్రభువు చేయుచున్నది ఏమియో ప్రజలు గ్రహించి, ఏదో అసాధారణమైనదానివలె దానిచేత కదిలింపబడుట చాలును.

ఇక్కడ చెప్పబడినదానినిబట్టి, అనగా “యెషయా చేతిద్వారా” అనుదానినిబట్టి నేను ఈ అభిప్రాయమునకు వచ్చుచున్నాను; ఈ విధమైన పలుకుబడి ఇతర స్థలములలో తరచుగా వచ్చినను, కలిగిన ఫలితమును వర్ణించుటకు ఏదో నొక్కిచెప్పు భావము లేకుండ అది ఎక్కడను కనబడదు. అతడు దేవునికిని తన స్వదేశీయులకును మధ్యను నిలిచి, రాబోవు ఆపదను మాటలద్వారా మాత్రమే గాక కనబడు సంకేతముద్వారా కూడ ప్రకటించు వార్తాహరుడగుచున్నాడు. వెంటనే “అతడు ఆలాగు చేసెను” అని చేర్చబడుటయు అనవసరము కాదు. కావున యెషయా ప్రవక్త పని నిర్వర్తించినప్పుడెల్ల దిగంబరుడై నడచెననియు, సిగ్గులేకుండ చూడదగిన అవయవములను మాత్రమే అతడు బయలుపరచెననియు నా అభిప్రాయము.

గోనెపట్ట విషయమై, సామాన్య జీవితములోని మనుష్యులు ఆపత్కాలమున తమ అపరాధమును ఈ విధముగా వ్యక్తపరచుట అలవాటైనను, తన బోధను స్థిరపరచుటకును ప్రజలను వారి మందకొడితనమునుండి మరింత బాగుగా లేపుటకును యెషయా తన పదవిని దృష్టిలో ఉంచుకొనియే ఈ సంకేతమును ఉపయోగించెనని తోచుచున్నది. ప్రభువు ఎప్పుడైనను మనలను గాని మన సహోదరులను గాని శిక్షించినయెడల, మన వస్త్రములను మార్చుకొనుమని ఆయన మనకు ఆజ్ఞాపింపడు; అయితే సహోదరుల బాధలకును సంఘ నాశనమునకును మనము కదిలింపబడనియెడల మనము కఠినులమును (ἄστοργοι) సహజప్రేమ లేనివారమునై యుందుము. మనకు దేవునిపట్ల ఏ భావమైనను ఉన్నయెడల మనము దుఃఖమునందును కన్నీళ్లయందును ఉండవలెను; దుఃఖించుట మన కర్తవ్యమైనయెడల, సంఘము యొక్క ఆపదలను అనుభవింపవలెనని, కొంత (συμπαθείᾳ) సానుభూతితో స్పృశింపబడవలెనని ఇతరులను హెచ్చరించి మన ఆదర్శముచేత వారిని ప్రేరేపింపవలెను.

3. మూడు సంవత్సరములు. ఇంతకాలమెందుకు? ఏలయనగా ఆ కాలము ఐగుప్తీయులకును కూషీయులకును అనుగ్రహింపబడినది; ఆ కాలమున ప్రభువు వారికి పశ్చాత్తాపమునకై విరామమిచ్చెను, అదే సమయమున తన ప్రజలు ఆలస్యము లేకుండ అక్రమ సహాయమును విడిచిపెట్టుదురో లేదో వారి విధేయతను పరీక్షింపగోరెను; ఐగుప్తీయులును కూషీయులును సురక్షితులుగా కనబడినను తాము నాశనమునకు దూరముగా లేరని వారు తెలిసికొనవలెనని కూడ ఆయన ఉద్దేశించెను. భక్తిహీనుల తిరుగుబాటును బయలుపరచుటయు ప్రభువు ఉద్దేశమైయుండెను; ఏలయనగా ప్రవక్త దిగంబరత్వమును తృణీకరించినప్పుడు అనేకులు తమ భక్తిహీనతను బహిరంగముగా ప్రదర్శించిరనుటలో సందేహము లేదు; మరియు భక్తిపరులు, అతని దిగంబరత్వమును చూచి కదిలింపబడి, కూషీయుల అభివృద్ధి మనోహరముగా ఆకర్షించుచున్నను, వాక్యముపై తమ దృష్టిని నిలుపుటకు వెనుకాడలేదు. వారు ఆలోచింపవలసినది దిగంబరత్వమును కాదు గాని ప్రభువు దానిపై ఉంచిన గుర్తునే; కనబడు సంస్కారములలో మనము అదృశ్యమైనవాటిని చూడవలసినట్లే.

4. ఐగుప్తు చెరయు కూషు కొనిపోబడుటయు. 329 “చెర”, “కొనిపోబడుట” అను పదములు బందీల యొక్కయు ప్రవాసుల యొక్కయు సమూహమును సూచించుటకు సమష్టిగా ఉపయోగింపబడినవి. తరువాత, వయస్సు భేదము ఉండదని అతడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా యువకులవలె వృద్ధులును చెరలోనికి కొనిపోబడుదురని ప్రకటించుచున్నాడు.

5. వారు భయపడుదురు. ఐగుప్తీయులను కూషీయులను గూర్చి ఈ సంగతులను ఎవరి ప్రయోజనార్థము ముందుగా చెప్పెనో ఇప్పుడు అతడు చూపుచున్నాడు. యూదులు తమ బాధలమధ్య దేవునియందు నిరీక్షణ ఉంచుట నేర్చుకొనవలెననియు, ప్రభువు నిషేధించిన పరదేశ సహాయమును ఆశ్రయింపకూడదనియు అది ఉద్దేశింపబడెను.

6. ఇదిగో, మన నిరీక్షణ ఏమాయెను? యూదులు ఏ ఆపదచేత పీడింపబడినప్పుడెల్ల వారివైపు తిరిగి వారిపై తమ నిరీక్షణ ఉంచిరి గనుక అతడు వారిని ఆశ్రయము అనియు ఎదురుచూపు అనియు పిలుచుచున్నాడు. మనకు ఏ సహాయము కలుగునని ఎదురుచూతుమో ఆ దిక్కువైపు మన కన్నులు త్రిప్పుట మనకు అలవాటు. అందుచేత హెబ్రీ భాషలో “చూచుట” అనగా తరచుగా “నిరీక్షించుట” అని అర్థము (కీర్తనలు 34:5; యోబు 6:19). వారు దేవుని వైపు మాత్రమే చూచియుండవలసినవారు. కావున వారి చలించు చపలత్వము ఖండింపబడుచున్నది. మరియు దేవునిచేత పిలువబడినను, ఆయన మనకు చూపు సుస్థిరమైన ఆశ్రయమును తిరస్కరించి, సాతాను మాయలకు లొంగిపోయినప్పుడు, సిగ్గుతోను అవమానముతోను దిగంబరులుగాను దిక్కులేనివారుగాను పడియుండుట మనకును న్యాయముగానే సంభవింపవలసినది.

ఈ ద్వీపనివాసులు చెప్పుదురు. అతడు ద్వీపము అను పేరు యెరూషలేమునకు మాత్రమే కాక యూదయ అంతటికిని ఇచ్చుచున్నాడు; మధ్యధరా సముద్రము దాని తీరములను కడుగుచున్నందున ఆ పేరు ఇయ్యబడెనని సామాన్యముగా తలంచుదురు. అయితే ఈ ఉపమానమునకు వేరొక కారణమున్నదని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా సముద్రములో కొద్ది భాగమే దానిని కడుగుచున్నది; అయితే ద్వీపము ఇతర భూములనుండి వేరుపడియుండునట్లు ప్రభువు యూదయను ఇతర దేశములనుండి వేరుపరచెను. యూదులయెడల ప్రాణాంతక ద్వేషమును పెంచుకొనిన సమస్త జనములనుండి అది వేరుగా ఉంచబడెను; ఏలయనగా పౌలు చెప్పినట్లు (ఎఫెసీయులకు 2:14) వారి మధ్య ఒక “అడ్డుగోడ” ఉండెను, దానిని క్రీస్తు తుదకు కూల్చివేసెను. ఇక్కడ యెషయా తన ప్రవచనమును మరల స్థిరపరచుచున్నాడు. నా దిగంబరత్వము చూచి ఇప్పుడు మీరు కదలనియెడల, ఈ మాటలు మీతో వ్యర్థముగా పలుకబడలేదని ఒకనాడు సంఘటనవలన మీరు నేర్చుకొందురు. ఆ ప్రకారము, ఆలస్యముగానైనను మొండివారును తిరుగుబాటుదారులునైన మనుష్యులు తమ అపరాధమును ఒప్పుకొనునట్లు దేవునిచేత బలవంతపరచబడుదురు; వారు విస్మయముతో కొట్టబడి, తమ స్వంత మొండితనముచేత తాము ఇంతగా ఎట్లు గ్రుడ్డివారైరని తమలో తాము వాదించుకొందురు.

329 “ఐగుప్తు బందీలు (హెబ్రీ: ఐగుప్తు చెర) మరియు కూషీయులు చెరపట్టబడినవారు.” — ఆంగ్ల అనువాదము. “ఐగుప్తు చెరపట్టబడినవారును కూషు ప్రవాసులును.” — లౌత్