యెషయా 9

యెషయా 9

1. అయినను ఆమె శ్రమపడిన కాలమందున్నట్లు చీకటి కమ్మదు; ఆయన మొదట జెబూలూను దేశమును నఫ్తాలి దేశమును తేలికగా శ్రమపెట్టి, తరువాత సముద్రమార్గమున యొర్దానునకు అవతల అన్యజనుల గలిలయలో ఆమెను మరి ఎక్కువగా శ్రమపెట్టెను.

1. Non tamen obscuratio juxta angustiam quae ei accidit tempore quo primum leviter attigerunt terram Zabulon et terram Nephtali: nec posterius, cum aggravarunt per viam maris ultra Iordanem, in Galilaea Gentium.

2. చీకటిలో నడుచుచుండిన ప్రజలు గొప్ప వెలుగును చూచిరి; మరణాంధకారదేశములో నివసించువారిమీద వెలుగు ప్రకాశించెను.

2. Populus ambulans in tenebris vidit lucem magnam. Qui habitabant in terra umbrae mortis, lux affulsit super eos.

3. నీవు జనమును విస్తరింపజేసితివి గాని వారి సంతోషమును హెచ్చింపలేదు; కోతకాలమున సంతోషించునట్లును, దోపుడుసొమ్మును పంచుకొనువారు ఉల్లసించునట్లును వారు నీ సన్నిధిని సంతోషించుచున్నారు.

3. Multiplicando gentem non auxisti laetitiam, laetati sunt coram te secundum laetitiam in messe, quemadmodum exultant dividendo spolia.

4. మిద్యాను దినమునందువలె నీవు వారి భారమైన కాడిని, వారి భుజముమీది దండమును, వారిని బాధించువాని కఱ్ఱను విరిచితివి.

4. Quoniam jugum ejus onerosum, et virgam humeri ejus, sceptrum exactoris ejus confregisti, sicut in die Madian.

5. యోధుని ప్రతి యుద్ధము గందరగోళపు ధ్వనితోను రక్తములో పొర్లింపబడిన వస్త్రములతోను జరుగును; అయితే ఇది దహనముతోను అగ్నికి ఆహారముతోను జరుగును.

5. Quanquam omne proelium bellantis fit cum strepitu et volutatione vestis in sanguine; erit hoc in combustionem, cibum ignis.

6. ఏలయనగా మనకు శిశువు పుట్టెను, మనకు కుమారుడు ఇయ్యబడెను; ఆయన భుజముమీద రాజ్యభారముండును; ఆయనకు ఆశ్చర్యకరుడు, ఆలోచనకర్త, బలవంతుడైన దేవుడు, నిత్యుడగు తండ్రి, సమాధానకర్తయగు అధిపతి అను పేరు పెట్టబడును.

6. Quia puer natus est nobis; et constitutus est principatus super humerum ejus; et vocabitur nomen ejus, Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater seculi, princeps pacis.

7. ఆయన రాజ్యాధికారముయొక్కయు సమాధానముయొక్కయు విస్తరణకు అంతముండదు; దావీదు సింహాసనముమీదను అతని రాజ్యముమీదను ఆయన కూర్చుండి, ఇప్పటినుండి నిత్యము న్యాయముతోను నీతితోను దానిని క్రమపరచి స్థాపించును. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాయొక్క ఆసక్తి దీనిని నెరవేర్చును.

7. Multiplicationi principatus et paci non erit finis; super solium David, et super regnum ejus, ut disponat et stabiliat ipsum in judicio et justitia, ab hoc tempore usque in perpetuum. Zelus Iehovae exercituum hanc rem faciet.

8. ప్రభువు యాకోబునకు ఒక వాక్యమును పంపెను, అది ఇశ్రాయేలుమీద పడెను. 8. Verbum misit Dominus in Iacob, et cecidit in Israel. 9. మరియు ప్రజలందరును, ఎఫ్రాయిమును సమరయ నివాసులును, గర్వముతోను హృదయపు మొండితనముతోను ఇట్లని చెప్పుకొనువారు తెలిసికొందురు:

9. Et sciet populus, omnes Ephraim, et incolae Samariae, qui dicunt in superbia et altitudine cordis,

10. ఇటుకలు పడిపోయెను, అయినను మేము చెక్కిన రాళ్లతో కట్టుదుము; మేడిచెట్లు నరకబడెను, అయినను వాటికి బదులుగా దేవదారు మ్రానులను వేయుదుము.

10. Lateres ceciderunt, et politis aedificabimus; sycomori succisae sunt, et cedros sufficiemus.

11. కావున యెహోవా రెజీనుయొక్క విరోధులను అతనికి వ్యతిరేకముగా నిలుపును, అతని శత్రువులను ఒకటిగా కూర్చును;

11. Atqui roborabit Iehova hostes Rezin contra ipsum; et inimicos ejus coadjuvabit.

12. ముందు సిరియనులను వెనుక ఫిలిష్తీయులను నిలుపును; వారు నోరు తెరచి ఇశ్రాయేలును మింగివేయుదురు. ఇంత జరిగినను ఆయన కోపము చల్లారలేదు, ఆయన చెయ్యి ఇంకను చాపబడియే యున్నది.

12. Syria a fronte, et Philistaei a tergo; devorabuntque Israel toto ore. Nec in hoc toto aversus erit furor ejus, sed manus ejus adhuc extenta.

13. ఏలయనగా ప్రజలు తమను కొట్టువానిని ఆశ్రయింపరు, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను వెదకరు.

13. Atqui populus non est reversus ad percussorem suum; nec Iehovam exercituum quaesierunt.

14. కావున యెహోవా ఒక్క దినమున ఇశ్రాయేలులోనుండి తలను తోకను, కొమ్మను రెల్లును నరికివేయును.

14. Abscindet ergo Iehova ab Israele caput et caudam, ramum et arundinem die uno.

15. వృద్ధుడును ఘనుడైనవాడును తల; అబద్ధము బోధించు ప్రవక్త తోక.

15. Senex et vulta suspiciendus, hic est caput: Propheta autem qui docet mendacium, hic est cauda.

16. ఏలయనగా ఈ ప్రజలను నడిపించువారు వారిని త్రోవ తప్పించుచున్నారు; వారిచేత నడిపింపబడువారు నశించుచున్నారు.

16. Nam gubernatores populi hujus, sunt seductores; et qui reguntur in eo, perditi.

17. కావున ప్రభువు వారి యౌవనస్థులయందు సంతోషింపడు, వారి తండ్రిలేనివారియందును విధవరాండ్రయందును కనికరపడడు; ఏలయనగా ప్రతివాడును భక్తిహీనుడును దుష్కార్యము చేయువాడునై యున్నాడు, ప్రతి నోరు మూర్ఖతను పలుకుచున్నది. ఇంత జరిగినను ఆయన కోపము చల్లారలేదు, ఆయన చెయ్యి ఇంకను చాపబడియే యున్నది.

17. Propterea super adolescentibus ejus non gaudebit Dominus; et pupillorum ejus et viduarum non miserebitur. Quoniam omnes sunt hypocritae et scelerati, et omne os loquitur nequitiam. In hoc toto non erit aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta.

18. ఏలయనగా దుష్టత్వము అగ్నివలె మండుచున్నది; అది బలురక్కసి చెట్లను ముండ్లపొదలను దహించివేయును, అడవిలోని పొదలలో రగులుకొనును, అవి పొగ పైకి లేచునట్లు పైకెగయును.

18. Quoniam succensa est velut ignis impietas; vepres et spinas devorabit. Postea exardebit in condensa sylvae; et elevabitur fumus ascendentis.

19. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఉగ్రతవలన దేశము చీకటిమయమగును, ప్రజలు అగ్నికి ఆహారమువలె ఉందురు; ఎవడును తన సహోదరుని కనికరింపడు.

19. Prae ira Iehovae exercituum obscurabitur terra, et fiet populus quasi cibus ignis. Nemo fratri suo parcet.

20. వారు కుడిప్రక్కను ఊడలాగుకొని ఆకలిగొందురు; ఎడమప్రక్కను తిందురు గాని తృప్తిపొందరు; ప్రతివాడును తన స్వంత బాహుమాంసమును తినివేయును;

20. Rapiet quisque ad dexteram, et esuriet; comedet ad sinistram, et non saturabitur: quisque carnem brachii sui devorabit;

21. మనష్షే ఎఫ్రాయిమును, ఎఫ్రాయిము మనష్షేను తినివేయును; వారిద్దరును కలిసి యూదాకు విరోధముగా నుందురు. ఇంత జరిగినను ఆయన కోపము చల్లారలేదు, ఆయన చెయ్యి ఇంకను చాపబడియే యున్నది.

21. Menasse Ephraim, et Ephraim Menasse; pariter ipsi contra Iudam. Nec in hoc toto aversus erit furor ejus; sed manus ejus adhuc extenta.

1. అయినను చీకటి ఉండదు. దుర్దశలో పడినవారిని ఉపశమనపు నిరీక్షణచేత ఆదరించుటకు, అనగా ఆపదల మహాభారముచేత వారు మ్రింగివేయబడకుండునట్లు, ఆయన ఆరంభించుచున్నాడు. అనేకులు ఈ మాటలను పూర్తిగా వ్యతిరేకార్థములో గ్రహించుచున్నారు, అనగా తిగ్లత్పిలేసెరు (2 రాజులు 15:29) మరియు షల్మనెజెరు (2 రాజులు 17:6) వారిని బాధించినదానికంటె భారమైన బాధను యూదులకు ప్రకటించు బెదిరింపుగా గ్రహించుచున్నారు. మొదటివాడు భారమైన విపత్తు కలుగజేసెను, రెండవవాడు మరింత భారమైనదానిని కలుగజేసెను, ఏలయనగా అతడు పన్నెండు గోత్రములను చెరపట్టుకొనిపోయి, ఆ జనముయొక్క పేరును తుడిచివేసెను. ముందటి రెండు విపత్తులతో పోల్చినయెడల అవి రెంటిని మించిన అన్నిటికంటె భారమైన విపత్తును ఇప్పుడు ఆయన ముందుగా చెప్పుచున్నాడని కొందరు తలంచుదురు. ఈ అభిప్రాయమును త్రోసివేయుటకు నేను సిద్ధముగా లేను, ఏలయనగా దానికి ఆమోదయోగ్యత లేకపోలేదు; అయినను నేను వేరొక అభిప్రాయమునకు మొగ్గుచూపుచున్నాను. ప్రవక్త కపటభక్తులు అనుభవించు ప్రతి సుఖమును వారికి లేకుండ చేయదలచెను, అనగా ఈ విపత్తు మునుపటివాటివలె తుఫానువలె త్వరగా గడచిపోవునని వారు ఊహింపకుండునట్లు, అది సంపూర్ణ నాశనకరముగా ఉండునని చెప్పుటయే ఆయన ఉద్దేశమను ఇంకొక వ్యాఖ్యానము నిజమే మరింత ఆమోదయోగ్యమైనది; ఆ ప్రకారము (כי ki) అను అవ్యయమును దాని అక్షరార్థములోనే మనము గ్రహించెదము.

అయితే నా అభిప్రాయములో దీనిని ఒక ఆదరణగా చూచుటయే మిక్కిలి తగినది; ఆ భయంకరమైన చీకటిని గూర్చియు తరిమివేయబడుటను గూర్చియు (యెషయా 8:22) తాను చెప్పిన దానిని ఆయన ఇందులో తగ్గింపనారంభించి, ఆ శిక్షల చేదును చల్లార్చి, దేవుని కటాక్షమును ఎదురుచూచుటకు వారిని ప్రోత్సహించుచున్నాడు. ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "అయినను యూదులు సహింపవలసిన ఆ భయంకర విపత్తు మధ్యను, ఇశ్రాయేలు దేశము మొదట తిగ్లత్పిలేసెరుచేతను (2 రాజులు 15:29), తరువాత మరి ఎక్కువగా షల్మనెజెరుచేతను (2 రాజులు 17:6) బాధింపబడినప్పటివంటి చీకటి ఉండదు." ఇంత తీవ్రమైన ఆపదలమధ్య, ఏదైనా ఆదరణచేత హృదయములు ఉత్సాహపరచబడనియెడల విశ్వాసులు మూర్ఛిల్లి యుండవచ్చును. కావున తాము నాశనమైపోయిరని వారు తలంచకుండునట్లు యెషయా తన ప్రసంగమును వారిని ఉద్దేశించి చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇప్పుడు కలుగబోవు శిక్షలు మునుపు వచ్చినవాటికంటె తేలికగా ఉండునని ఆయన సూచించుచున్నాడు. ఇదియే సహజమైన వ్యాఖ్యానమని వెంటనే వచ్చు మాటలనుండి త్వరలో విదితమగును.

అయితే మరింత భయంకరమైన ఈ విపత్తు మరింత మృదువుగాను సౌమ్యముగాను ఉండునని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? ఏలయనగా యెరూషలేము నేలమట్టము చేయబడును, దేవాలయము పడద్రోయబడును, మునుపటి విపత్తులలో ముట్టబడక నిలిచియున్న బలులు రద్దు చేయబడును. ఇవియే అన్నిటికంటె తీవ్రమైనవనియు, వీటితో పోల్చిన యెడల మునుపటివి తేలికైనవనియు తలంపవచ్చును. అయితే గమనింపవలసినదేమనగా, మునుపటి సందర్భములలో ఏ వాగ్దానమును లేకుండెను, ఈ బెదిరింపుతో స్పష్టమైన వాగ్దానము చేర్చబడెను. దీనివలన మాత్రమే శోధనలు జయింపబడును, శిక్షలు తేలికగా చేయబడును. ఈ మసాలాచేత మాత్రమే మన బాధలు ఉపశమింపజేయబడునని చెప్పుచున్నాను; అది లేనివారందరును నిరాశ చెందవలసినదే. అయితే దానిద్వారా ప్రభువు సహాయ నిరీక్షణను చూపి మనలను బలపరచినయెడల, తేలికగా ఎంచనంత భారమైన బాధ ఏదియు ఉండదు.

దీనిని ఒక పోలికచేత స్పష్టపరచవచ్చును. ఒక మనుష్యుడు చిన్న ప్రవాహములో మునిగిపోవచ్చును; అయినను అతడు బహిరంగ సముద్రములో పడినను, ఒక పలక పట్టుకొనగలిగినయెడల రక్షింపబడి ఒడ్డుకు చేర్పబడియుండును. అట్లే మనము దేవుని కటాక్షమును కోల్పోయినయెడల అతి స్వల్పమైన ఆపదలే మనలను ముంచివేయును; అయితే దేవుని వాక్యముపై ఆధారపడినయెడల మిక్కిలి భారమైన ఆపదనుండి సురక్షితులముగాను క్షేమముగాను బయటపడగలము.

మాటలనుగూర్చి చెప్పుదునేని, కొందరు (מועף mugnaph) అను పదమును విశేషణముగా గ్రహించి, ప్రవక్త "అది చీకటి కమ్మదు" అని చెప్పినట్లు భావింతురు; అయితే వెంటనే వచ్చు స్త్రీలింగ సర్వనామము (בה bahh) "ఆమెలో" అనునది దీనిని మనుష్యులకు అన్వయింప అనుమతింపదు. ఇది నామవాచకమని ఇతరులు మరింత ఖచ్చితముగా వర్ణించుచున్నారు; అందువలన నేను దీనిని అక్షరార్థముగా అనువదించుటకు నిశ్చయించితిని: ఎప్పుడు ఆమెను బాధించెనో ఆ కాలపు బాధకు సమానమైన చీకటి యూదయలో ఉండదు, ఇత్యాది. కొందరు הקל (hekal) అను పదమునకు ప్రజలు చెరకు కొనిపోబడిన కారణముగా దేశము భారమునుండి విడిపింపబడెనని అర్థము చెప్పుదురు; అయితే ఇది ప్రవక్త భావమునకు పూర్తిగా విరుద్ధము, వెంటనే వచ్చు మాటలకును సరిపడదు; ఏలయనగా రెండవ విపత్తువలన సముద్రతీరము మరింత భారముగా బాధింపబడెనని వెంటనే చేర్చబడియున్నది. కావున ఈ క్రియాపదము రెండవ క్రియాపదమునకు (הכביד hikbid) సరిపోలునదని ఏ సందేహమును లేదు. రాజ్యములో కొద్ది భాగము మాత్రమే తిగ్లత్పిలేసెరుచేత బాధింపబడినందున, అతడు దానిమీదికి తెచ్చిన విపత్తు షల్మనెజెరుచేత కలుగజేయబడిన రెండవదానితో పోల్చినప్పుడు తేలికైనదని చెప్పబడుచున్నది.

141 (הקל hekal) అనగా అక్షరార్థముగా తేలిక చేయుట అని అర్థము; ఇంగ్లీషు వాడుకననుసరించి కొన్నిసార్లు అలంకారార్థముగా తేలికగా ఎంచుట అని సూచించును. స్టాక్ అనువాదము "అతడు నీచపరచెను" అనునది, లౌత్ అనువాదమగు "అతడు దిగజార్చెను" అనుదానికి సరిపోవును. (הכביד hikbid) అనుదానిని "అతడు దానిని మహిమగలదిగా చేసెను" అని ఇద్దరును అనువదించిరి. ఇంగ్లీషు అనువాదము కాల్విన్‌తో ఏకీభవించి, (הקל hekal) అనుదానిని "అతడు తేలికగా బాధించెను" అనియు, (הבביד hikbid) అనుదానిని "అతడు మరి ఎక్కువగా బాధించెను" అనియు అనువదించుచున్నది. — సం.

సముద్రమార్గమున, యొర్దానునకు అవతల, అన్యజనుల గలిలయలో. గలిలయ మధ్యధరా సముద్రతీరమునకు ఆనుకొని యుండెను, ఒకవైపు యొర్దాను ప్రవాహముచేత సరిహద్దు కలిగియుండెను గనుక దానిని సముద్రమార్గమని ఆయన పిలుచుచున్నాడు. అది తూరు సీదోనులకు సమీపముగా ఉండినందున మాత్రమే కాక, యూదులతో కలిసియున్న అన్యజనుల గొప్ప సమూహము దానిలో ఉండినందున కూడ దానికి అన్యజనుల గలిలయ అని పేరు; ఏలయనగా సొలొమోను ఈ దేశమును రాజైన హీరాముకు ఇచ్చినప్పటినుండి (1 రాజులు 9:11) దానిలో కొంత భాగము అన్యజనుల స్వాధీనములో ఉండకుండునట్లు అది ఎన్నడును లొంగదీయబడలేదు

2. చీకటిలో నడుచుచుండిన ప్రజలు గొప్ప వెలుగును చూచిరి. భవిష్యత్తులో జరుగబోవు సంగతులను ఆయన భూతకాలములో చెప్పి, పట్టణ నాశనమందును, వారి చెరలోను, సంపూర్ణ నాశనమని తోచిన దానిలోను వారు దేవుని వెలుగును చూచునట్లు వాటిని ప్రజల కన్నుల ఎదుట ఉంచుచున్నాడు. కావున దీనిని ఇట్లు సంక్షేపింపవచ్చును: "చీకటిలో, ఇంకను చెప్పవలెనన్న మరణములోనే, ఆశకు మంచి ఆధారము ఉన్నది; ఏలయనగా తన ప్రజలు అప్పటికే చచ్చినవారివలె కనబడునప్పుడు వారికి జీవము పునరుద్ధరించుటకు దేవుని శక్తి చాలును." ఈ వాక్యభాగమును ఉదహరించిన మత్తయి దానిని వేరొక భావమునకు మెలిపెట్టినట్లు కనబడును; ఏలయనగా క్రీస్తు సముద్రతీరమున ప్రకటించినప్పుడు ఈ ప్రవచనము నెరవేరెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు (మత్తయి 4:16). అయితే పోలికను సరిగా పరిశీలించినయెడల, మత్తయి ఈ వాక్యభాగమును క్రీస్తునకు సరిగాను దాని నిజమైన భావములోను అన్వయించెనని కనబడును. అయినను మన వ్యాఖ్యాతలు సాధారణముగా ఇచ్చు అభిప్రాయము ఈ వాక్యభాగమును విజయవంతముగా విశదపరచునదిగా కనబడదు; ఏలయనగా వారు ఇది క్రీస్తు రాజ్యమునకు సంబంధించినదని మాత్రమే చెప్పుదురు గాని, కారణము చూపరు, లేక ఇది ఈ వాక్యభాగముతో ఎట్లు సరిపోవునో చూపరు. కావున ఈ వాక్యభాగముయొక్క నిజమైన భావమును నిర్ణయింప కోరినయెడల, మునుపే చెప్పబడినదానిని మనము జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను: అనగా ప్రవక్త బబులోనునుండి ప్రజలను తిరిగి తెచ్చుటను గూర్చి మాటలాడినప్పుడు, ఒక్క యుగమును మాత్రమే చూడక, క్రీస్తు వచ్చి తన ప్రజలకు అతి సంపూర్ణమైన విమోచనను తెచ్చువరకు మిగిలిన యుగములన్నిటిని చేర్చుచున్నాడు. బబులోను విమోచన సంఘ పునరుద్ధరణకు ఒక పూర్వరంగము మాత్రమే; అది కొన్ని సంవత్సరములు మాత్రమే కాక, క్రీస్తు వచ్చి వారి శరీరములకు మాత్రమే కాక వారి ఆత్మలకు కూడ నిజమైన రక్షణను తెచ్చువరకు నిలుచుటకు ఉద్దేశింపబడెను. మనము యెషయాను కొంత చదివి ముందుకు సాగినప్పుడు ఇదియే ఆయన సాధారణ అలవాటని కనుగొందుము.

142 మూల పాఠములో సూచన ఇట్లున్నది: (హోషేయ 2:13); ఇది ముద్రణ దోషమని నేను భావించుచున్నాను. — fj.

బబులోను చెరను గూర్చి, అనగా మిక్కిలి భారమైన విపత్తు వచ్చునని సూచించు దానిని గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, ఈ విపత్తు ఇశ్రాయేలు మునుపు సహించిన దానికంటె తేలికైనదని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు ఆ విపత్తునకు ఒక కాలపరిమితిని, అనగా డెబ్బది సంవత్సరములను నిర్ణయించియుండెను (యిర్మీయా 25:11, 12; 29:10); అది ముగిసిన తరువాత ప్రభువు వెలుగు వారిపై ప్రకాశించును. కావున ఈ నిశ్చయమైన విమోచన నిరీక్షణచేత, భయముచే క్రుంగిపోయిన వారి హృదయములను ఆయన ప్రోత్సహించుచున్నాడు, వారు హద్దుమీరి దుఃఖింపకుండునట్లు; ఇట్లు ఆయన యూదులకును ఇశ్రాయేలీయులకును భేదము చూపెను; అంత సమీపమైన విమోచన ఆశ ఇశ్రాయేలీయులకు వాగ్దానము చేయబడలేదు. ప్రవక్తలు ఏర్పరచబడిన శేషమునకు దేవుని కనికరమును కొంత రుచి చూపియుండినను, ఇశ్రాయేలు విమోచన యూదా విమోచనకు ఒక చేర్పువలెను దానిపై ఆధారపడినదానివలెను ఉండుటచేత, క్రొత్త వెలుగు ప్రదర్శింపబడెనని ప్రవక్త ఇప్పుడు ప్రకటించుట న్యాయమే; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలను విమోచించుటకు నిర్ణయించియున్నాడు. మత్తయి కూడ వెలుగు కిరణములను గలిలయకును జెబూలూను దేశమునకును విస్తరింపజేయుట తగినదిగాను నేర్పుతోను ఉన్నది (మత్తయి 4:15).

మరణాంధకార దేశములో. ఆయన ఇప్పుడు బబులోను చెరను చీకటితోను మరణముతోను పోల్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అక్కడ ఉంచబడినవారు దుర్దశలోనున్నవారును దీనస్థితిలోనున్నవారును, చచ్చినవారివలెనే ఉన్నవారును; యెహెజ్కేలు కూడ వారి మాటను ఇట్లు తెలుపుచున్నాడు: చనిపోయినవారు సమాధులలోనుండి లేతురు (యెహెజ్కేలు 37:11, 12). కావున వారి స్థితి ఏ ప్రకాశమును, ఏ వెలుగు కిరణమును వారిమీద ప్రకాశింపనట్లుండెను. అయినను ఇది వారు వెలుగును అనుభవించుటకును తమ పూర్వపు స్వాతంత్ర్యమును తిరిగి పొందుటకును అడ్డు కాదని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఆ స్వాతంత్ర్యమును ఆయన స్వల్పకాలమునకు కాక, మేము ఇప్పటికే చెప్పినట్లు క్రీస్తు కాలమువరకు విస్తరింపజేయుచున్నాడు.

ఈ ప్రకారము అపొస్తలులు ప్రవక్తలనుండి వాదములను గ్రహించి, వాటి నిజమైన ఉపయోగమును ఉద్దేశమును చూపుట వారి అలవాటు. ఇట్లే పౌలు హోషేయ గ్రంథమునుండి ఆ వాక్యభాగమును ఉదహరించుచున్నాడు (రోమీయులకు 9:25): నా ప్రజలు కానివారిని నా ప్రజలు అని పిలుతును (హోషేయ 2:23), అది నిజముగా యూదులను గూర్చి చెప్పబడినను, అతడు దానిని అన్యజనుల పిలుపునకు అన్వయించుచున్నాడు; ప్రభువు అన్యజనులను సంఘములోనికి చేర్చినప్పుడు అది నెరవేరెనని అతడు చూపుచున్నాడు. ఇట్లు ప్రజలు ఆ చెరలో పాతిపెట్టబడినవారని చెప్పదగినప్పుడు, వారు అన్యజనులకంటె ఏ విధముగాను భిన్నులు కారు; ఇద్దరును ఒకే స్థితిలో ఉన్నందున, ఈ వాక్యభాగము యూదులను గూర్చి మాత్రమే కాక అన్యజనులను గూర్చి కూడ చెప్పుచున్నదని నమ్ముట యుక్తము. ఇది బాహ్యమైన దుర్దశను గూర్చి మాత్రమే అని ఎంచరాదు; ఆత్మలు ఆత్మీయ వెలుగులోనికి వచ్చువరకు మునిగియున్న నిత్యమరణాంధకారమును గూర్చియు ఇది చెప్పుచున్నది; ఏలయనగా క్రీస్తు తన వాక్య బోధచేత మనమీద ప్రకాశించువరకు మనము చీకటిలో పాతిపెట్టబడియున్నామనుటలో సందేహము లేదు. అందుచేతనే పౌలు కూడ ఉపదేశించుచున్నాడు: నిద్రించువాడా, మేలుకొనుము, మృతులలోనుండి లెమ్ము, క్రీస్తు నీకు వెలుగిచ్చును (ఎఫెసీయులకు 5:14).

143 గ్రంథకర్త భావము, (א aleph) ఎన్నడైనను ప్రథమపురుష ఏకవచన సర్వనామ ప్రత్యయముగా మారునని కాదు; ఆయన సూచించు నిర్గమకాండము 21:8లో ו అనునదియే గాని א కాదు నిజమైన పాఠమై యుండవచ్చునని. దీనికి మరింత మంచి ఉదాహరణ కీర్తనలు 100:3లో దొరికియుండవచ్చును; దానిపై పాఠకుడు సంపాదకుని విలువైన వ్యాఖ్యను చూడవచ్చును (కీర్తనలపై వ్యాఖ్యానము, సంపుటి 4). ఈ మూడు సందర్భములలోను (నిర్గమకాండము 21:8; కీర్తనలు 100:3; యెషయా 9:3) కెరీ, అనగా ఊహాత్మక సవరణ, మనకు చేరిన ప్రతులలో నిలిచియున్న పాఠమైన కెతిబ్‌కంటె దానిని మించినదిగా చేయు బలమైన అంతర్గత సాక్ష్యము కలిగియున్నది. ఈ ఇబ్బందిని పరిష్కరించుటకు మరొక పద్ధతి మిక్కిలి చతురమైనది; అది వచనము యొక్క మొదటి భాగమును ప్రశ్నరూపములోనికి మార్చుటలో ఉన్నది: నీవు జనమును విస్తరింపజేసితివా, సంతోషమును హెచ్చింపలేదా? — సం.

కావున విమోచన ఆరంభమును బబులోను నుండి తిరిగివచ్చుటనుండి, సమస్త స్వాతంత్ర్యమును సమస్త ఆశీర్వాద ప్రదానమును ఆధారపడియున్న క్రీస్తు రాకడవరకు మనము విస్తరింపజేసినయెడల, వ్యాఖ్యాతలచేత సంతృప్తికరముగా వివరింపబడని ఈ వాక్యభాగముయొక్క నిజమైన భావమును గ్రహింతుము.

3. నీవు విస్తరింపజేసితివి. ఈ వాక్యభాగము అదియే స్వయముగాను, వ్యాఖ్యానముల భేదమువలనను కొంత అస్పష్టముగా ఉన్నది; ఏలయనగా ఆయన వెంటనే వారు సంతోషించిరి అని చేర్చుచుండగా, సంతోషము హెచ్చింపబడలేదని చెప్పుట అసంబద్ధముగా కనబడును. ఈ కారణముచేత యూదులు (לא lo) అను పదమును వ్యతిరేకార్థములో కాక, (א aleph) స్థానములో (ו vau) ఉంచబడినట్లు వ్యాఖ్యానింతురు; ఏలయనగా లేఖనములలో అరుదుగానైనను కొన్నిసార్లు దానికి ఈ అర్థముండును (నిర్గమకాండము 21:8). యూదులు ప్రవక్త మాటలను తమ అభిప్రాయముతో సమన్వయపరచలేక ఇట్లు చేయుదురు. మరియు కొందరు ఈ మాటలను సన్హేరీబునకు అన్వయింతురు, ఏలయనగా అతని సైన్యము గొప్పదైనను అతనికి సంతోషకారణమును తేలేదు, దుఃఖకారణమునే తెచ్చెను (2 రాజులు 19:35). మరికొందరు దీనిని సంఘమునకు అన్వయించి వ్యాఖ్యానింతురు, అది న్యాయమే గాని అన్వయించు పద్ధతిలో పొరపడుదురు; ఏలయనగా విశ్వాసులు జీవించునంతకాలము అనేక విధములైన శ్రమలకు లోనగుదురు గనుక ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పెనని వారు తలంచుదురు. ఇంకను కొందరు సంఘమును విస్తరింపజేయు అన్యజనుల మారుమనస్సు యూదులకును పురాతన సమాజమందిరమునకును సంతోషము తేదని చెప్పుచు విషయమునుండి ఇంకను దూరముగా పోవుదురు.

అయితే ఈ వ్యాఖ్యానములలో దేనినైనను నేను ఆమోదింపలేను, కావున నేను దీనిని ఈ విధముగా వ్యాఖ్యానించుచున్నాను. అధ్యాయ ప్రారంభములో ఈ విమోచన ఆశీర్వాదము ఇతర ఆశీర్వాదములన్నిటికంటె గొప్పదని ప్రవక్త ముందుగా ఒక ప్రకటన చేసెను; విమోచింపబడినవారి సంఖ్య స్వల్పమగుటచేత, అంతగా ఘనపరచబడుటకు అది యోగ్యము కానట్లు కనబడినను అట్లు చెప్పెను; ఇప్పుడును ఆయన అదే పోలికను, లేక దానికి అంతగా భేదము లేనిదానిని, అనగా దేవుడు మునుపు తన ప్రజలను విస్తరింపజేసినప్పటికంటె ఈ దేవుని కటాక్షము మరింత గొప్పదిగా ఉండునని మరల చెప్పుచున్నాడు. మొదటి చూపులో ఇది మిక్కిలి అసందర్భమని తోచవచ్చును; ఏలయనగా బబులోను చెరకు ముందున్న యూదా రాజ్య స్థితిని దానినుండి తిరిగివచ్చిన తరువాతి స్థితితో పోల్చినయెడల, దాని పురాతన స్వాస్థ్యము చెడకుండ నిలిచియున్న కాలమే గొప్ప అభివృద్ధి కాలమని తలంచుటకు మనము నడిపింపబడవచ్చును. కొనిపోబడిన ఆ గొప్ప సమూహముతో పోల్చినయెడల తిరిగివచ్చినది కొద్దిపాటి శేషము మాత్రమే. అంతేకాక వారికి తమ దేశముపై స్వతంత్రాధికారము లేదు, ఇష్టమువచ్చినప్పుడు తీసివేయబడగల కౌలుదారులని చెప్పవచ్చును; వారు పారసీకులకు కప్పము చెల్లింపవలసివచ్చెను, తమ పూర్వపు స్థాయియొక్క రూపమైనను దాదాపు నిలుపుకొనలేదు. కావున దావీదు కుటుంబము అనుభవించిన ఆ సంపన్న పరిపాలనను ఈ స్థితికంటె ఎవరు ఎక్కువగా కోరరు?

అయితే ఈ తరువాతి స్థితి మిక్కిలి తక్కువదిగాను, ఇంకను దీనస్థితిగాను కనబడినను, సంపన్నమైన వైభవము గల స్థితికంటె దానికే ప్రాధాన్యమియ్యవలెనని ప్రవక్త ప్రకటించి, వారికి సంపదలును సమస్త విధములైన ఆస్తులును సమృద్ధిగా ఉండినప్పటికంటె అది ఎక్కువ సంతోషము కలిగించునని చూపుచున్నాడు. తరువాతి దేవాలయ మహిమ మొదటి దేవాలయ మహిమకంటె గొప్పదగునని హగ్గయి కూడ సాక్ష్యమిచ్చెను (హగ్గయి 2:9), మొదటి చూపులో అది అందుకు పూర్తిగా భిన్నముగా కనబడవచ్చును. యెషయా ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "ప్రజల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండినను ఇంతకంటె గొప్ప సంతోషము ఎన్నడును లేదు. మేము సంఖ్యలో కొద్దిమందిమియు తృణీకరింపబడినవారమునైనను, నీవు మామీద ప్రకాశింపజేయు వెలుగుచేత, మా పూర్వస్థితియొక్క ఏ సంతోషమును ప్రస్తుత సంతోషముతో పోల్చబడలేనంతగా నీవు మమ్ములను ఉత్సాహపరచితివి." ఏలయనగా ఆ విమోచనను, చివరకు క్రీస్తుద్వారా పొందబడిన సంపూర్ణమైన పరిపూర్ణమైన రక్షణకు ఒక పూర్వరంగముగా ఎంచవచ్చును.

144 143వ పుట చూడుము.

నీ సన్నిధిని. ఆ సంతోషము నిజమైనదియు సంపూర్ణమైనదియు, స్వల్పమైనదియు తాత్కాలికమైనదియు కాదని ఆయన భావము. మనుష్యులు తరచు సంతోషింతురు, అయితే మోసకరమైన క్షణికమైన సంతోషముతో, దాని వెంట దుఃఖమును కన్నీళ్లును వచ్చును. ఈ సంతోషము వేరులు ఎంత లోతుగా నాటబడియున్నవనగా అది ఎన్నడును నశింపదు, నాశనము కాదు అని ఆయన స్థిరపరచుచున్నాడు. నీ సన్నిధిని అను వాక్యమందలి భావమును అదియే; ఏలయనగా దేవుని ముఖము వారిపై మధురముగా ప్రకాశించునంతగా భక్తిపరులను మరేదియు ఉత్సాహపరచదు. వారు గ్రుడ్డిదియు అనిశ్చితమైనదియునైన సంతోషముచేత ఇటు అటు కొనిపోబడు అభక్తులవంటివారు కారు, గాని పూర్ణ సంతోషమునకు ఆధారమైన ఏకైక వస్తువును, అనగా దేవుని తండ్రివంటి దయపై నమ్మకమును కలిగియున్నారు. బహుశా మోషే గ్రంథములలో తరచు కనబడు ఈ మాటలను ప్రవక్త సూచింపదలచియుండవచ్చును: నీ దేవుడైన యెహోవా సన్నిధిని నీవు సంతోషింపవలెను (లేవీయకాండము 23:40; ద్వితీయోపదేశకాండము 12:12, 18). ఏలయనగా అక్కడ చెప్పబడిన విషయము గుడారమును గూర్చినదైనను, విశ్వసించు ప్రజల సంతోషము అభక్తి గలది కాక, దేవుని గుర్తించుటనుండియు, విశ్వాస నేత్రములతో ఆయనను రక్షణకర్తగా చూచుటనుండియు కలుగునని చెప్పుటకు ఆ వ్యక్తీకరణ విధానము ప్రస్తుత సందర్భమునకు తగినట్లు అన్వయింపబడుచున్నది (హెబ్రీయులకు 5:9).

మరికొందరు దీనిని మరింత చాతుర్యముగా వివరింతురు: విశ్వాసులు లోకమందు దుఃఖమును నిట్టూర్పులును నిరంతరము తమకొరకు వేచియుండునంతగా, అంతరంగమందు తమ మనస్సాక్షులలో దేవుని యెదుట సంతోషించుచున్నారని వారందురు. ఇది నిజమైనను, ఈ భాగముయొక్క సందర్భమునుండి మరింత సహజమైన భావము లభించును; అదేమనగా, దేవుడు విమోచించు విశ్వాసులు నిజమైన సంతోషమును కలిగియుందురు; ఏలయనగా ఆయన తమ తండ్రియని నిస్సందేహమైన నిదర్శనముచేత వారు ఉపదేశింపబడియుందురు గనుక, ఆయన నడిపింపు క్రింద తాము ఎల్లప్పుడును క్షేమముగా నుందుమని వారు నిర్భయముగా అతిశయింపవచ్చును; కాబట్టి నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు ఇది నిరంతరత్వమును సూచించుచున్నది.

కోతకాలమందలి ఆనందమువలెను, దోపుడుసొమ్ము పంచుకొనువారు సంతోషించునట్లును. ఆనందముయొక్క ఔన్నత్యమును పెంచుటకు ఆయన చూపిన కోతకాలమునకును జయమునకును సంబంధించిన పోలికలు చాలా స్పష్టములే. ఇందునుండి క్రీస్తు మనకు ఏమి తెచ్చుచున్నాడో తెలియుచున్నది; అదేమనగా, నానావిధములైన తుఫానులును సుడిగాలులును రేగినను, మనము ఎట్టి శ్రమలచేత కృంగియున్నను, ఏ విధముగాను మనకు దొంగిలింపబడని, తీసివేయబడని సంపూర్ణమైన నిండు సంతోషమే. మనము ఎంత బలహీనులమును దుర్బలులమునైనను, మనము సంతోషించి ఆనందింపవలసినదే; ఏలయనగా మన సంతోషమునకు ఆధారము సంఖ్యలోనైనను ధనమందైనను బాహ్య వైభవమందైనను లేదు, క్రీస్తు వాక్యమువలన మనకు కలుగు ఆత్మీయ భాగ్యమందే ఉన్నది.

ఏలయనగా వారి భారమైన కాడిని నీవు విరిచితివి. ఆయన సంతోషమునకు కారణమును వివరించుచున్నాడు: విశ్వాసులు భయంకరమును క్రూరమునైన నిరంకుశత్వమునుండి విడిపింపబడినప్పుడు మరణమునుండి రక్షింపబడినట్లు భావింతురు. దేవుని కృపను ప్రకాశింపజేయుటకై యూదులు ఎంత అవమానకరమును భారమునైన దాస్యముచేత పీడింపబడి బాధింపబడిరో ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; భుజముమీది కాడి, భుజముమీది దండము, పీడించువాని లేక అధిపతియొక్క కర్ర అను పదములను ఆయన ప్రోగుచేయుటలోని ఉద్దేశ్యమిదియే. మనము శ్రమలను నిజముగా అనుభవించుచున్నప్పుడు మనయందలి అత్యధికమైన సుకుమారత్వమెట్టిదైనను పిరికితనమెట్టిదైనను, అవి గతించిన వెంటనే వాటిని మరచిపోవుట మనకు సులభము. విమోచింపబడిన ప్రజలు దేవుని దయను తేలికగా తలంచకుండునట్లు, వారు భారమైన కాడిక్రిందను జయరథము క్రిందను మూల్గుచుండినప్పుడును, వారి భుజములమీద దండము పెట్టబడినప్పుడును, నిరంకుశపాలనచేత అణగద్రొక్కబడినప్పుడును ఆ దాస్యము ఎంత చేదైనదియు శోకకరమైనదియునై యుండెనో ఆలోచింపవలెనని ప్రవక్త వారికి చెప్పుచున్నాడు; కాబట్టి వారి విడుదల వారిని మరింత సంతోషభరితులను ఆనందభరితులను చేయుట న్యాయమే.

తరువాత, ఈ దయయొక్క శ్రేష్ఠతను ఆయన మరియొక కారణముచేత కొనియాడుచున్నాడు; అదేమనగా, దేవుడు ఆకాశమునుండి తన హస్తమును బహిరంగముగా ప్రదర్శించియున్నాడు. దీని కొరకు ఆయన ప్రాచీనమును స్మరణీయమునైన ఒక ఉదాహరణను తెచ్చుచున్నాడు. దేవుడు పూర్వము మిద్యానీయులను మనుష్యుల సహాయము లేకుండగా అద్భుతమును ఆశ్చర్యకరమునైన విధానముచేత కూల్చివేసినట్లు (న్యాయాధిపతులు 7:21), ఇప్పుడును అట్టి మహిమాన్వితమైన బలప్రదర్శన జరుగును; ఏలయనగా దౌర్భాగ్యులైన యూదులలో ఒక్కడైనను వేలెత్తుటకు సాహసింపని సమయమున దేవుడు తన ప్రజలను క్రూరమైన నిరంకుశత్వమునుండి విడిపించును. ఇప్పుడు, దేవుడు కొన్నిసార్లు తన ప్రజలకు సామాన్యమైన సాధనములను వినియోగించుచు సహాయము చేయునని గమనింపవలెను; అయితే దాగియున్నదని చెప్పదగిన తన హస్తమును మనుష్యులు చూడకుండ ఇది అడ్డగించుచున్నదని ఆయన గ్రహించినప్పుడు, తన శక్తి ప్రత్యక్షపరచబడుటకు ఏదియు ఆటంకముగా గాని మరుగుగా గాని ఉండకుండునట్లు ఆయన కొన్నిసార్లు ఒంటరిగా, స్పష్టమైన అద్భుతములచేత కార్యము చేయును. ఆ ప్రకారముగా గిద్యోనుయొక్క ఈ జయమందు, శత్రువులు మనుష్యుల సాధనము లేకుండగానే చెదరగొట్టబడినప్పుడు, దేవుని బాహువు బహిరంగముగా కనబడెను. గిద్యోనుకు ఏమున్నది? ఎలుకలనైనను తరిమివేయజాలని కుండల చప్పుడును, ఒక మహా సైన్యమునకు విరుద్ధముగా ఒక చిన్న మనుష్యుల గుంపును, ఆయుధములకు బదులుగా పనికిరాని దిష్టిబొమ్మయును తప్ప వేరేమియు లేదుగదా. కాబట్టి ప్రజలయొక్క భావి విడుదలను ఆయన ఈ విడుదలతో పోల్చుచున్నాడు; అందులో దేవుని హస్తము ఇంతకంటే తక్కువ కాకుండ బహిరంగముగాను మహిమాన్వితముగాను ప్రదర్శింపబడును.

కొందరు ఈ భాగమును కేవలము ధర్మశాస్త్రమునకు సంబంధించినదిగా వివరింతురు; దానిని భారమైన కాడియనియు భుజములమీద నుంచబడిన కర్రయనియు పిలుచుట అనుచితము కాదు. అయితే ఆ వ్యాఖ్యానము తగదు; ఏలయనగా అది ప్రవక్త తన విషయమునుండి ఆకస్మికముగా విడిపోయినట్లు కనబరచును, మరియు ఈ భాగమును బలవంతముగా వంకరగా త్రిప్పివేయుటయే యగును. కాబట్టి నేను పూర్వము గమనించిన క్రమమును మనము లక్ష్యపెట్టవలెను; అదేమనగా, దేవుడు తన ప్రజలను బబులోనునుండి రప్పించినప్పుడు, ఆ విడుదల అను ఆశీర్వాదమును క్రీస్తువరకు కొనసాగించెను. కాబట్టి భావమేమనగా, “నీ ప్రజలు అన్యాయముగాను క్రూరముగాను ఎవరిచేత పీడింపబడిరో ఆ భారములను నీవు విరిచితివి” అని.

మరికొందరు దీనిని వెస్పాసియన్ పరిపాలన కాలమందలి యెరూషలేము నాశనమునకు అన్వయింతురు; కాని వారి పక్షమున ఏ వాదనయును లేదు. యూదులందరును దాదాపుగా దీనిని హిజ్కియాకు అన్వయింతురు; ఆ కాలమున ప్రభువు ఈ విధముగా సన్హేరీబు ముట్టడినుండి పట్టణమును విడిపించి అతని సైన్యమును నాశనము చేసెను (2 రాజులు 19:35; యెషయా 37:36). కాని ఆ వ్యాఖ్యానము అంగీకరింపదగినది కాదు, ఏలయనగా హిజ్కియా యూదులపై నిరంకుశముగా పరిపాలింపలేదు. అదియునుగాక, ఆ కాలమున ప్రభువు ప్రజలను భయమునుండియు ప్రమాదమునుండియే రక్షించెను, దాస్యమునుండి కాదు. కాబట్టి ఈ ప్రవచనమునకు మరింత దూరమైన లక్ష్యము కలదనియు, నేను ఈ భాగమునకు ఇచ్చిన వ్యాఖ్యానము న్యాయమును యుక్తమునైనదనియు స్పష్టమగుచున్నది.

5. ప్రతి యుద్ధమును. దేవుడు తన ప్రజలకు అనుగ్రహింపబోవు జయమును ఇతర జయములతో యెషయా విరుద్ధముగా చూపదలచెనని వ్యాఖ్యాతలు దాదాపుగా ఏకీభవింతురు. ఇతరులు శత్రువులను మహా సంహారము చేసి జయింతురు; కాని ఇక్కడ ప్రభువు తన హస్తమొక్కటిచేతనే జయించును. “మిద్యాను దినమునందువలె” (4వ వచనము) అని ఆయన చెప్పినదానిని ఆయన మరింత పూర్ణముగా వివరించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రభువు గొప్ప జనసమూహముయొక్క సాధనమును వినియోగింపక, ఆకాశమునుండి తన కొరకే జయమును సాధించునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రభువు తానే కార్యము చేయునప్పుడు ప్రతి ఆచ్ఛాదనమును తొలగిపోవును, మన జీవమునకును రక్షణకును ఆయనే కర్తయని మనము మరింత స్పష్టముగా గ్రహింతుము.

ఇప్పుడు, యుద్ధమునకు సామాన్యమైన విధానమునకును విమోచన అను అద్భుతమునకును గల భేదమును తెలుపు విరుద్ధభావము ఉన్నందున, ఈ వచనము మధ్యనున్న ו (vau,) అను సంయోజకమును “కాని” అని అనువదింపవలెను; అనగా సామాన్యముగా యుద్ధగందరగోళమందే శత్రువులు నరకబడుదురు; కాని దేవుడు మిక్కిలి భిన్నమైన రీతిగా కార్యము చేయును; ఏలయనగా ఆయన ఆకాశమునుండి మెరుపును పంపినట్లు, లేక పిడుగులచేత వారిని ఆకస్మికముగా కొట్టినట్లు సంఘ శత్రువులను నాశనము చేయును అని ఆయన భావము. రెండవ భాగమును మొదటి దానికి కొనసాగింపుగా వివరించువారి అభిప్రాయమును అంగీకరించుట మంచిదని కొందరు తలంపవచ్చును; అనగా యోధులందరును వణకుచును మండు అగ్నితోను ఉందురని. కాని మునుపటి భావము మరింత తగినది, మరియు ప్రవక్త మాటలచేత కూడ బలపరచబడుచున్నది. కాబట్టి ప్రస్తుత విషయము కోరేషు ద్వారా ప్రజలు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చుటకు అనుమతి పొందిన విడుదల మాత్రమే కాదనియు, ఈ మాటలు క్రీస్తు రాజ్యమువరకు విస్తరించునవిగా భావింపవలెననియు స్పష్టమగుచున్నది.

6. ఏలయనగా మనకు శిశువు పుట్టెను. ఈ విడుదల దేవుని ఇతర ఉపకారములకంటె ఎందుకు ప్రాధాన్యమునొందవలెనో చూపుటకు యెషయా ఇప్పుడు ఉద్దేశ్యమునుండి వాదించుచున్నాడు; అదేమనగా, దేవుడు ప్రజలను చెరనుండి తిరిగి రప్పించుటయే కాక, క్రీస్తును తన రాజసింహాసనముపై ఉంచును, ఆయన క్రింద సర్వోన్నతమును నిత్యమునైన భాగ్యము అనుభవింపబడునట్లు. ఈ ప్రకారము దేవుని దయ తాత్కాలికమైనది కాదని ఆయన నొక్కి చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా క్రీస్తు రాకవరకు సంఘము కాపాడబడిన ఆ మధ్యకాలమంతయు దానిలో ఇమిడియున్నది. అనేక శతాబ్దముల తరువాత జరిగిన సంఘముయొక్క సంపూర్ణ పునరుద్ధరణకు, పూర్వపు ప్రజల తిరిగి రాకనుండి ప్రవక్త ఆకస్మికముగా మరలుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా యెషయా 7:14పై మన పరిశీలనలలో (145) మేము గమనించినట్లు, మధ్యవర్తి ద్వారా తప్ప దేవుడు మనతో సమాధానపడు మార్గము వేరొకటి లేనందున సమస్త వాగ్దానములును ఆయనపైనే ఆధారపడియున్నవి; ఈ కారణముచేత విశ్వాసుల హృదయములను మంచి నిరీక్షణచేత ప్రోత్సహింప కోరినప్పుడెల్ల ప్రవక్తలు దీనిని ఒక తార్కాణముగా లేక సంచకరువుగా ముందుకు తెచ్చుట వారి ఆచారము. దీనికి తోడు, బబులోను చెరనుండి తిరిగి రావడము సంఘ నవీకరణకు ఆరంభమై, క్రీస్తు ప్రత్యక్షమైనప్పుడు అది సంపూర్ణమాయెను; కాబట్టి ఎడతెగని వరుసక్రమములో ఏ అసంబద్ధతయును లేదు. కాబట్టి ప్రస్తుత ఉపకారమునకే తమ దృష్టిని పరిమితము చేసికొనక, అంతమును ఆలోచించి సమస్తమును దానికి అన్వయించుకొనవలెనని యెషయా న్యాయముగానే బోధించుచున్నాడు. “మీరు కనాను దేశమందు జీవించుటకు మాత్రమే కాక, దేవుని రాజ్యమునకు చేరుటకును మరణమునుండి రక్షింపబడియుండుటయే మీ పరమ భాగ్యము.”

145￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿￿̑￿￿￿, భావికాలపు తండ్రి. ది మెస్సయ్యాలో పోప్ ఈ భాగమును సొగసుగా ప్రవేశపెట్టియున్నాడు —

కాబట్టి దేవునియొద్దనుండి మనము పొందు ఉపకారములను వెంటనే మరచిపోవునట్లు మ్రింగివేయరాదనియు, మన మనస్సులను క్రీస్తువైపు ఎత్తవలెననియు మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; లేనియెడల ప్రయోజనము స్వల్పముగా నుండును, సంతోషము క్షణికముగా నుండును; ఏలయనగా క్రీస్తునందు స్థిరపరచబడిన దేవుని ఉచితమైన ఏర్పాటును మనము జ్ఞాపకమందుంచుకొననియెడల అవి తండ్రి ప్రేమయొక్క మాధుర్యమును రుచిచూచుటకు మనలను నడిపింపవు. సంక్షిప్తముగా, ఈ ప్రజలు తాము పొందిన బాహ్యమును అల్పకాలికమునైన స్వాతంత్ర్యమువలన కలిగిన సంతోషములో పూర్తిగా మునిగియుండవలెనని ప్రవక్త కోరడము లేదు; వారు అంతమును, అనగా ఏకైక విమోచకుడైన క్రీస్తు ప్రత్యక్షమగువరకు సంఘము కాపాడబడుటను చూడవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయనే మన సంతోషమంతటికి ఆధారమును పరిపూర్ణతయునై యుండవలెను.

శిశువు పుట్టెను. యూదులు సిగ్గులేక ఈ భాగమును వంకరగా త్రిప్పుదురు; ఏలయనగా ఈ ప్రవచనము పలుకబడకముందే హిజ్కియా పుట్టియుండినను దీనిని ఆయనకు వారు అన్వయింతురు. కాని ఆయన దీనిని క్రొత్తదిగాను అనూహ్యమైనదిగాను చెప్పుచున్నాడు; ఇది భావి సంఘటనకై ఎదురుచూచునట్లు విశ్వాసులను లేపుటకు ఉద్దేశింపబడిన వాగ్దానముగా కూడ ఉన్నది; కాబట్టి తరువాత పుట్టబోవు శిశువునే ఆయన వర్ణించుచున్నాడని నిర్ణయించుటలో సందేహమునకు తావులేదు

ఆయన దేవుని కుమారుడని పిలువబడెను. హెబ్రీ భాషలో “కుమారుడు” అను పదమునకు విశాలమైన అర్థమున్నదని నేను ఒప్పుకొందును; అయితే దానికి ఏదైనను చేర్చబడినప్పుడే అది అట్లుండును. ప్రతి మనుష్యుడును తన తండ్రికి కుమారుడే; నూరేండ్లవారు నూరేండ్ల కుమారులని పిలువబడుదురు (యెషయా 65:20); దుష్టులు దుష్టత్వపు కుమారులనియు, ధన్యులు ఆశీర్వాదపు కుమారులనియు పిలువబడుదురు; యెషయా సారవంతమైన కొండను కొవ్వు కుమారుడని పిలిచెను (యెషయా 5:1). అయితే ఏదియు చేర్చబడని “కుమారుడు” అను పదము దేవుని కుమారుడు తప్ప మరొకరిని సూచింపజాలదు; ఈ విశిష్ట గుర్తుచేత ఆయన తక్కిన మానవజాతినుండి వేరుపరచబడియున్నాడని మనకు తెలియజేయుటకై ఇది ప్రత్యేకముగా (κατ᾿ ἐξοχήν) క్రీస్తునకు ఆపాదింపబడినది. ప్రతివాని నోటనుండిన ఆ ప్రసిద్ధ ప్రవచనమును యెషయా సూచించెననుటలో సందేహము లేదు,

నేను అతనికి తండ్రినైయుందును, అతడు నాకు కుమారుడైయుండును (2 సమూయేలు 7:14); అదే తరువాత మరల చెప్పబడెను: నీవు నా కుమారుడవు; నేడు నేను నిన్ను కనియున్నాను (కీర్తనలు 2:7).

మెస్సీయా దేవుని కుమారుడైయుండునని సాధారణముగాను సర్వత్రాను తెలియబడియుండనియెడల, యెషయా ఆయనను కేవలము “కుమారుడు” అని పిలుచుట అవివేకమును అర్థరహితమునైయుండెడిది. కాబట్టి ఈ బిరుదు మునుపటి ప్రవచనమునుండి గ్రహింపబడినది; దానినుండి అపొస్తలుడు క్రీస్తు శ్రేష్ఠత ఆయనను దూతలందరికంటె హెచ్చించుచున్నదని వాదించుచున్నాడు (హెబ్రీయులకు 1:5).

ఇప్పుడు, శిశువు రూపమందు క్రీస్తు తక్కువ రూపము గలవాడుగా కనబడినను, “కుమారుడు” అను పేరు ఆయన ఉన్నత స్థానమును సూచించుచున్నది. ఆయనను దావీదు కుమారుడని పిలువవచ్చునని నేను తిరస్కరింపను, అయితే దేవునిగా ఆయనకు దీనిని అన్వయించుట మరింత సహజము. తరువాత వచ్చు బిరుదులు హిజ్కియాకు ఇంకను తక్కువగా తగును. ఈ భాగమును తప్పించుకొనుటకు యూదులు చేయు కపటతర్కమును నేను త్వరలో సంపూర్ణముగా ఖండించెదను. వారు ఎంత దూషించినను, ప్రశాంతముగాను వివేకముగాను పరిశీలించు ప్రతివానికి ఈ విషయము చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నది.

మనకు కుమారుడు అనుగ్రహింపబడెను. ఆయన ఇప్పుడు చేర్చినదానిలో బరువు గలదు; అదేమనగా, ఈ కుమారుడు ప్రజలకు ఇయ్యబడెను; యూదుల రక్షణయును సమస్త సంఘముయొక్క రక్షణయును క్రీస్తు వ్యక్తియందే ఇమిడియున్నదని వారికి తెలియజేయుటకే ఇది. ఈ అనుగ్రహింపబడుట మన విశ్వాసముయొక్క ముఖ్య అంశములలో ఒకటి; ఏలయనగా క్రీస్తు జన్మించినను ఆయన మనవాడుగా కూడ ఉండనియెడల మనకు అది స్వల్ప ప్రయోజనముగానే ఉండెడిది. ఈ శిశువు ఎట్టివాడగును, ఆయన స్థానమేమి అనునది ఆయన తరువాతి వాక్యములలో తెలుపుచున్నాడు.

ఆయన భుజముమీద రాజ్యభారముండును. కొందరు తలంచునట్లు ఇది క్రీస్తు సిలువకు సూచన అని భావించుట స్పష్టముగా బాలిశము. క్రీస్తు సిలువను తన భుజములమీద మోసెను (యోహాను 19:17), సిలువద్వారా ఈ లోకాధిపతిపై ఆయన ప్రకాశమానమైన జయమును పొందెను (యోహాను 14:30). అయితే దావీదు ఇంటి తాళపుచెవి ఎల్యాకీముయొక్క భుజముమీద ఉంచబడినదని మనము చూడబోవు భావముననే (యెషయా 22:22) రాజ్యభారము ఇక్కడ ఆయన భుజములమీద ఉంచబడినదని చెప్పబడినందున, చాతుర్యముగల వ్యాఖ్యానములను వెదకుటకు దూరము పోవనవసరము లేదు. అయినను విమోచకుడు తన భుజములమీద మోసిన రాజ్యభారమునకును ఇప్పుడే ప్రస్తావింపబడిన భుజపు దండమునకును మధ్య పరోక్షమైన వైరుధ్యమున్నదని తలంచువారితో నేను ఏకీభవించుచున్నాను; ఏలయనగా అది బాగుగా సరిపోవును, ఏ అభ్యంతరములకును లోనుకాదు. కాబట్టి మెస్సీయా వ్యాపారములను చింతలను విడిచి సుఖముగా జీవించు సోమరులైన రాజులవంటివాడు కాడనియు, ఆయన భారమును భరింప సమర్థుడగుననియు ఆయన తెలుపుచున్నాడు. ఈ ప్రకారము ఆయన తన రాజ్యపాలనముయొక్క ఔన్నత్యమును మహత్త్వమును నొక్కి చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా క్రీస్తు తన స్వశక్తిచేతనే తనకు విధేయతను పొందును, ఆయన తన పనిని వ్రేళ్ళ కొనలతో మాత్రము కాక తన సంపూర్ణ బలముతో నెరవేర్చును.

ఆయనకు పేరు పెట్టబడును. ( ,יקראyikra,) అనగా “ఆయన పిలుచును” అనునది క్రియాపదమైనను (కర్తరి), నేను దానిని కర్మణి భావమున అనువదించుటకు సంకోచింపలేదు; ఏలయనగా “వారు పిలుతురు” అని బహువచనమును ఆయన ఉపయోగించినట్లే భావము. దీనిని పోలిన ఫ్రెంచి పలుకుబడి మనకున్నది: on appellera, అక్షరార్థముగా “ఒకడు పిలుచును”, అనగా “ఆయన పిలువబడును.” యూదులు దీనిని దేవునికి అన్వయించి, “ఆయన తన పేరును ఆశ్చర్యకరుడు, ఆలోచనకర్త, బలిష్ఠుడైన దేవుడు, నిత్యుడగు తండ్రి, సమాధానకర్తయగు రాజు అని పిలుచును” అని ఎడతెగకుండ చదువుదురు. అయితే ఇది క్రీస్తు మహిమను మరుగుపరచవలెనను కోరికనుండి, లేక ఇంకను స్వేచ్ఛాచార ఆతురతనుండి పుట్టుచున్నదని మిక్కిలి స్పష్టముగా ఉన్నది; ఏలయనగా ఆయన దైవత్వమును తొలగింపవలెనని వారు అత్యధికమైన ఆసక్తితో ప్రయత్నింపనియెడల, మన దైవశాస్త్రజ్ఞులు చేసిన వ్యాఖ్యానమునుబట్టి ఈ భాగము మిక్కిలి సాఫీగా సాగిపోవును. అదియునుగాక, దేవుడు మెస్సీయాకు పేరు పెట్టెనని మాత్రమే ప్రవక్త భావమైనయెడల, ఆ లక్షణములను దేవునికి ఆపాదించవలసిన అవసరమేమి? ఏలయనగా దేవునికి సాధారణముగా ఆపాదింపబడు లక్షణములు

నిత్యములైనను లేక సందర్భమునకు అనుగుణముగా సరిచేయబడినవైనను అయియుండును, ఈ రెండు ఊహలలో ఏదియును ఇక్కడ అంగీకరింపజాలము. మరియు, వివిధ బిరుదుల మధ్య దేవుని పేరును చేర్చుట క్రమబద్ధమైన వరుసను భంగపరచుటయే యగును; అది ఇట్లుండవలెను: బలిష్ఠుడైన దేవుడు, ఆశ్చర్యకరుడు, ఆలోచనకర్త పిలుచును. ఇప్పుడు, ( יועץyognetz) అను పేరును సంపూర్ణముగా దేవునికి ఎట్లు అన్వయింపవచ్చునో నేను చూడను, ఏలయనగా అది రాజులతోనైనను ఇతరులతోనైనను ఉండు ఆలోచనకర్తలకు చెందినది. ఎవడైనను మొండి తగవరి రబ్బీల అభిప్రాయముకొరకు వాదించినయెడల, తన సిగ్గుమాలినతనమును తప్ప వేరేమియు అతడు కనబరచడు. సాదాసీదాయైన సహజమైన భావమును మనము అనుసరింతము.

ఆశ్చర్యకరుడు. ఈ బిరుదులు విషయమునకు అన్యములు కావనియు, సందర్భమునకు అనుగుణముగా నున్నవనియు గమనింపవలెను; ఏలయనగా క్రీస్తు విశ్వాసుల యెడల తనను తాను ఎట్టివానిగా కనుపరచుకొనునో ప్రవక్త వర్ణించుచున్నాడు. ఆయన క్రీస్తు యొక్క రహస్యమైన సారమును గూర్చి మాటలాడుట లేదు; విశ్వాసముచేత మనము గ్రహించి అనుభవించు ఆయన శ్రేష్ఠతలను కొనియాడుచున్నాడు. దీనిని మరింత జాగ్రత్తగా ఆలోచింపవలెను, ఏలయనగా మనుష్యులలో అధికులు ఆయన పేరుతోనే తృప్తిపడి ఆయన శక్తిని బలప్రభావమును గమనింపరు; వాస్తవమునకు అదియే ముఖ్యముగా లక్ష్యపెట్టబడవలసినది.

మొదటి బిరుదుచేత, దేవుని కార్యముల సాధారణ క్రమమందు మనము చూచుదానికంటె శ్రేష్ఠమైనదానిని క్రీస్తునొద్దనుండి ఎదురుచూడవలెనని ఆయన భక్తుల మనస్సులను ఆసక్తితో లేపుచున్నాడు; అనగా క్రీస్తునందు ఆశ్చర్యకరమైన వాటి అమూల్య నిధులు దాచబడియున్నవని ఆయన చెప్పినట్లే (కొలొస్సయులకు 2:3). నిజముగా ఆయన తెచ్చిన విమోచన లోకసృష్టిని కూడ మించియున్నది. సారాంశమేమనగా, క్రీస్తునందు ప్రదర్శింపబడు దేవుని కృప సమస్త అద్భుతములను మించియున్నది.

ఆలోచనకర్త. ఈ రెండవ బిరుదునకు కారణమేమనగా, విమోచకుడు సంపూర్ణ జ్ఞానముతో కూడినవాడై వచ్చును. ఇప్పుడు నేను ఇప్పుడే గమనించినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొందము: ప్రవక్త ఇక్కడ క్రీస్తు యొక్క గుప్తమైన సారమును గూర్చి కాక, మన యెడల ఆయన కనుపరచు శక్తిని గూర్చి తర్కించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన తన తండ్రి రహస్యములన్నియు ఎరిగినవాడైనందున కాదు ప్రవక్త ఆయనను ఆలోచనకర్త అని పిలుచుచున్నది; తండ్రి రొమ్మునుండి వచ్చినవాడై (యోహాను 1:18) ఆయన అన్ని విధములుగా సర్వోన్నతుడును పరిపూర్ణుడునైన బోధకుడు గనుక అనుటయే తగును. అదే విధముగా ఆయన సువార్తనుండి తప్ప మనము జ్ఞానమును పొందుటకు అనుమతి లేదు; ఇది సువార్త ప్రశంసకును తోడ్పడుచున్నది, ఏలయనగా పౌలు తరచుగా చూపినట్లు (1 కొరింథీయులకు 1:24, 30; ఎఫెసీయులకు 1:17; కొలొస్సయులకు 1:9) అది దేవుని పరిపూర్ణ జ్ఞానమును కలిగియున్నది. రక్షణకు అవసరమైనదంతయు క్రీస్తుచేత ఆ రీతిగా తెరవబడి, అంత చనువుతో వివరింపబడెను గనుక ఆయన శిష్యులను ఇకమీదట సేవకులని కాక స్నేహితులని సంబోధించుచున్నాడు (యోహాను 15:14, 15).

బలిష్ఠుడైన దేవుడు. ( אלEl) అనునది దేవుని నామములలో ఒకటి, అది బలమునుండి ఉద్భవించినను, కొన్నిసార్లు ఒక లక్షణముగా చేర్చబడును. అయితే ఇక్కడ ఇది స్పష్టముగా ఒక సొంత నామము, ఏలయనగా యెషయా దానితో తృప్తిపడక, దానితోపాటు “బలమైన” అని అర్థమిచ్చు విశేషణమును ( ,גבורgibbor,) వాడుచున్నాడు. నిజముగా క్రీస్తు దేవుడు కానియెడల ఆయనయందు అతిశయపడుట అనుచితమగును; ఏలయనగా ఇట్లు వ్రాయబడియున్నది,

మనుష్యునియందు నమ్మిక యుంచువాడు శాపగ్రస్తుడు (యిర్మీయా 17:5). కాబట్టి దేవుని మహత్త్వమును ఆయనయందు మనము కనుగొనవలెను, తద్వారా సృష్టింపబడినదానికి పవిత్రదూషణము లేకుండ ఆపాదింపజాలనిది ఆయనయందు నిజముగా నివసించును.

కాబట్టి ఆయన పూర్వము ఇమ్మానుయేలు అని పిలువబడిన కారణముచేతనే (యెషయా 7:14) బలిష్ఠుడైన దేవుడని పిలువబడుచున్నాడు. ఏలయనగా క్రీస్తునందు శరీరమును మానవ స్వభావమును తప్ప మనకు వేరేమియు కనబడనియెడల మన అతిశయము అవివేకమును వ్యర్థమునై యుండును, మన నిరీక్షణ అనిశ్చితమును అస్థిరమునైన పునాదిపై ఆధారపడును; అయితే ఆయన మనకు దేవునిగాను బలిష్ఠుడైన దేవునిగాను తన్ను కనుపరచుకొనినయెడల, మనము ఇప్పుడు క్షేమముగా ఆయనపై ఆధారపడవచ్చును. మన పోరాటము అపవాదితోను మరణముతోను పాపముతోను (ఎఫెసీయులకు 6:12) ఉన్నందున, ఆయనను బలమైనవాడనియు శక్తిమంతుడనియు పిలుచుటకు మంచి కారణమున్నది; ఇవి మిక్కిలి శక్తిగల బలమైన శత్రువులు, క్రీస్తు బలము మనలను అజేయులనుగా చేయనియెడల వీరిచేత మనము వెంటనే ఓడింపబడుదుము. ఈ బిరుదునుండి మన రక్షణను కాపాడుటకు క్రీస్తునందు సమృద్ధియైన సంరక్షణ కలదనియు, కావున ఆయనకు మించి మనము ఏమియు కోరనవసరము లేదనియు మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా ఆయన దేవుడు, మన పక్షమున బలవంతుడుగా తన్ను కనుపరచుకొనుటకు ఇష్టపడుచున్నాడు. ఈ అన్వయమును ఈ భాగమునకును ఇట్టి ఇతర భాగములకును తాళపుచెవిగా భావింపవచ్చును; అది క్రీస్తు యొక్క రహస్యమైన సారమునకును ఆయన మనకు తన్ను బయలుపరచుకొనిన శక్తికిని మధ్య భేదమును గ్రహించుటకు మనలను నడిపించును.

నిత్యుడగు తండ్రి. గ్రీకు అనువాదకుడు μέλλοντος అనగా “భావియైన” అని చేర్చియున్నాడు; 146 నా అభిప్రాయమున ఆ అనువాదము సరియైనదే, ఏలయనగా అది నిత్యత్వమును సూచించుచున్నది; అయితే ఇంకను మనకు గుప్తముగానున్న పరలోక జీవితమునకు (కొలొస్సయులకు 3:3) ఎవడైనను దీనిని తగనివిధముగా పరిమితము చేయకుండునట్లు దీనిని “ఎడతెగని కాలస్థితి” అనియో “అంతములేని యుగముల పరంపర” అనియో భావించుట మంచిదని తలంచనియెడల తప్ప. ప్రవక్త దానిని కూడ చేర్చుచున్నాడన్నది నిజము, క్రీస్తు తన ప్రజలకు అమరత్వము ననుగ్రహించుటకై వచ్చునని కూడ ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; అయితే విశ్వాసులు ఈ లోకమందే మరణమునుండి జీవములోనికి దాటుచున్నందున (యోహాను 5:24; 1 యోహాను 3:14), ఈ లోకము సంఘముయొక్క నిత్యస్థితిచేత ఆవరింపబడియున్నది.

“తండ్రి” అను పేరు కర్తగా ఉంచబడినది, ఏలయనగా క్రీస్తు సమస్త యుగములలో తన సంఘముయొక్క ఉనికిని కాపాడుచు, శరీరమునకును వ్యక్తిగత అవయవములకును అమరత్వము నిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయనను విడిచి మన స్థితి ఎంత క్షణికమైనదో మనము నిర్ణయింపవచ్చును; ఏలయనగా మనుష్యుల సాధారణ రీతిని మనము అతి దీర్ఘకాలము జీవించినను, ఆ దీర్ఘ జీవితము చివరకు ఏపాటి విలువ గలది? కాబట్టి ఇంకను మనము చూడని, అయితే నిరీక్షణచేతను విశ్వాసముచేతను మనకు స్వాధీనమైయున్న ఆ ధన్యమైన నిత్య జీవితమువైపు మన మనస్సులను ఎత్తవలెను (రోమీయులకు 8:25). సమాధానకర్తయగు రాజు. ఇది చివరి బిరుదు; దీనిచేత క్రీస్తు రాక సంపూర్ణమైన నిండు భాగ్యమునకు, లేదా కనీసము ప్రశాంతమును ధన్యమునైన క్షేమమునకు కారణమగునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. హెబ్రీ భాషలో “సమాధానము” తరచుగా అభివృద్ధిని సూచించును, ఏలయనగా సమస్త ఆశీర్వాదములలో సమాధానముకంటె మంచిదియు కోరదగినదియు ఏదియును లేదు. సాధారణ భావమేమనగా, ఆయన ఆధిపత్యమునకు లోబడువారందరును క్రీస్తు యేలుబడిలో ఆయనకు విధేయులై ప్రశాంతమును ధన్యమునైన జీవితము గడుపుదురు. కాబట్టి ఈ రాజు లేని జీవితము అశాంతిగాను దౌర్భాగ్యముగాను ఉండునని సిద్ధించుచున్నది.

146దీని భావమేమనగా, ఒక పదము ఆరంభమందైనను మధ్యయందైనను అక్షరము సాధారణముగా తీసికొను రూపమునకు బదులుగా సాధారణముగా అంత్య మెమ్ అని పిలువబడు (￿) ఇక్కడ వాడబడినది. ఒక గ్రీకు పండితుడు ఒక అక్షరాంశ ఆరంభమందు ￿ కు బదులుగా ￿ ను చూచి ఆశ్చర్యపడియుండును. ఇప్పుడు పరిశీలనలోనున్న ఈ విశేషము మొదట యాదృచ్ఛికమైనదై యుండవలెను, అయితే అది అతి ప్రాచీన కాలమందే జరిగి, అంత విస్తారముగా అనుకరింపబడినందున, అక్షరముయొక్క సాధారణ రూపమును ఏ లేఖకుడును తిరిగి పెట్టుటకు సాహసింపలేదు. చివరకు అది ఈ మసోరా సూచనకు దారితీసెను: תיבה, באמצע סתומה מ అనగా పదము మధ్యలో మూసిన మెమ్. యూదా రబ్బీలు దీనిపై అనేక ఊహలను వ్యర్థమైన పాండిత్యమును వెచ్చించిరి. వారి వ్రాతలలో అవి ఆశ్చర్యమును కలిగింపవు, అయితే వ్యర్థ కపటతర్కమును అల్ప వ్యాఖ్యలను ఇంతగా తృణీకరించిన కాల్విన్ యొక్క ప్రశాంతమును వివేకమును నైన తీర్పుపై అవి క్షణకాలమైనను ప్రభావము చూపవలసినది విచారకరము. --- సం.

అయితే ఈ సమాధానము యొక్క స్వభావమును కూడ మనము లక్ష్యపెట్టవలెను. అది రాజ్యముతో సమానమైనదే; ఏలయనగా అది ముఖ్యముగా మనస్సాక్షులలో నివసించును; లేనియెడల మనము నిరంతర పోరాటములలో చిక్కుకొని, దినదినము దాడులకు గురియగుదుము. కావున ఆయన బాహ్యమైన సమాధానమును మాత్రమే వాగ్దానము చేయుట లేదు; పూర్వము దేవునికి శత్రువులమైయున్న మనము ఆయన దయకు మరల చేరు సమాధానమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. పౌలు చెప్పునట్లు, విశ్వాసమువలన నీతిమంతులుగా తీర్చబడిన మనకు దేవునితో సమాధానము కలుగును. (రోమీయులకు 5:1.) క్రీస్తు మన మనస్సులను శాంతపరచినప్పుడు, అదే ఆత్మీయ సమాధానము మన హృదయములలో అత్యున్నత స్థానమును వహించును, (ఫిలిప్పీయులకు 4:7; కొలొస్సయులకు 3:15,) అందువలన మనము సమస్తవిధములైన ఆపదలను ఓపికతో సహింతుము; ఆ ఊటనుండియే బాహ్యమైన క్షేమము కూడ ప్రవహించును, అది దేవుని ఆశీర్వాదముయొక్క ఫలమే గాని మరేమియు కాదు.

ఇప్పుడు దీనిని మన స్వంత బోధకొరకు అన్వయించుకొనవలెను: ఎప్పుడైనను అపనమ్మకము పుట్టినప్పుడు, తప్పించుకొను మార్గములన్నియు మనకు మూయబడినప్పుడు, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనన్న, సమస్తమును నాశనస్థితిలో ఉన్నట్లు మనకు తోచినప్పుడెల్ల, క్రీస్తు ఆశ్చర్యకరుడు అని పిలువబడెనని జ్ఞాపకము చేసికొందము; ఏలయనగా మనకు సహాయము చేయుటకు ఆయనకు ఊహింపశక్యముకాని మార్గములున్నవి, ఆయన శక్తి మనము గ్రహింపగలదానికంటె ఎంతో అధికమైనది. మనకు ఆలోచన అవసరమైనప్పుడు ఆయన ఆలోచనకర్త అని జ్ఞాపకము చేసికొందము. మనకు బలము అవసరమైనప్పుడు ఆయన బలవంతుడును శూరుడునైయున్నాడని జ్ఞాపకము చేసికొందము. ప్రతి క్షణమును ఆకస్మికముగా క్రొత్త భయములు పుట్టినప్పుడు, అనేక మరణములు పలు దిక్కులనుండి మనలను బెదిరించినప్పుడు, ఆయన ఏ నిత్యత్వమునుబట్టి న్యాయముగా తండ్రి అని పిలువబడెనో ఆ నిత్యత్వముపై ఆధారపడుదము; అదే ఆదరణచేత కాలసంబంధమైన బాధలన్నిటిని ఉపశమింపజేసికొనుట నేర్చుకొందము. మనము అంతరంగమున నానావిధములైన తుపానులచేత కొట్టబడినప్పుడు, సాతాను మన మనస్సాక్షులను కలవరపరచ ప్రయత్నించినప్పుడు, క్రీస్తు సమాధానకర్తయగు అధిపతియనియు, మన అశాంతి భావములన్నిటిని త్వరగా చల్లార్చుట ఆయనకు సులభమనియు జ్ఞాపకము చేసికొందము. ఈ విధముగా ఈ బిరుదులు క్రీస్తునందలి విశ్వాసమునందు మనలను అంతకంతకు స్థిరపరచి, సాతానునుండియు నరకమునుండియు మనలను బలపరచును.

7. రాజ్యాధికారాభివృద్ధికిని అంతముండదు. క్రీస్తు సమాధానకర్తయగు అధిపతి అని తాను పూర్వము చెప్పినదానిని ఆయన వివరించి స్థిరపరచ మొదలుపెట్టుచున్నాడు; ఆయన రాజ్యాధికారము ప్రతి యుగమునకు విస్తరించునది, శాశ్వతమైనది అనియు, ఆ రాజ్యాధికారమునకు గాని సమాధానమునకు గాని అంతముండదనియు చెప్పుచున్నాడు. దానియేలు కూడ దీనిని మరల చెప్పి, ఆయన రాజ్యము నిత్యరాజ్యమని ప్రవచించెను. (దానియేలు 7:27.) గబ్రియేలు కూడ కన్యకయొద్దకు వర్తమానము తెచ్చినప్పుడు దీనిని సూచించెను; అతడు ఈ వాక్యభాగముయొక్క నిజమైన వివరణ ఇచ్చెను, ఏలయనగా దీనిని క్రీస్తును గూర్చి తప్ప మరి ఎవరిని గూర్చియు చెప్పినదిగా గ్రహింపజాలము.

ఆయన యాకోబు వంశీయులను ఎల్లప్పుడు ఏలును, ఆయన రాజ్యమునకు అంతముండదు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. (లూకా 1:33.)

ఈ లోకములోని అత్యంత బలమైన రాజ్యములు కూడ, జారుడు పునాదిమీద కట్టబడినట్లు, (కీర్తనలు 73:18,) అకస్మాత్తుగా కూలిపడి హఠాత్తుగా నశించుట మనము చూచుచున్నాము. ఆకాశముక్రిందనున్న రాజ్యములన్నియు ఎంత చంచలములు, ఎంత మారునవి అనునది చరిత్రనుండియు నిత్యోదాహరణములనుండియు మనకు తెలియును. ఈ రాజ్యాధికారము మాత్రమే మార్పులేనిది, నిత్యమైనది.

ఇప్పుడు యెషయా ఇక్కడ చెప్పుచున్న ఈ నిలుకడ రెండు భాగములుగా ఉన్నది. అది కాలమునకును గుణమునకును సంబంధించినది. క్రీస్తు రాజ్యము ప్రతి క్షణమును నశింపబోవునట్లు కనబడు స్థితిలో ఉన్నను, దేవుడు దానిని కాపాడి రక్షించుటయే కాక, దాని సరిహద్దులను దూరము విశాలముగా వ్యాపింపజేసి, అటుపిమ్మట అవిచ్ఛిన్నమైన అభివృద్ధితో నిత్యత్వమువరకు దానిని నిలిపి ముందుకు నడిపించును. శత్రువుల పిచ్చి కేకలమధ్యను క్రూరమైన దాడులమధ్యను, లోకమంతయు ఎదిరించి నిరోధించినను, క్రీస్తు రాజ్యము దేవుని అజేయమైన శక్తిచేత స్థిరముగా నిలిచి సమస్త యుగములలో నిలుచునని మనము తెలిసికొనునపుడు, సంఘమును కదలించు ఆ ఘాతముల తరచుదనము మన విశ్వాసమును బలహీనపరచకుండునట్లు దీనిని మనము దృఢముగా నమ్మవలెను. దాని స్థిరత్వమును ప్రస్తుత పరిస్థితులనుబట్టి కాక, దాని నిలుకడను దాని నిరంతర వృద్ధిని నిశ్చయపరచు వాగ్దానమునుబట్టియే మనము నిర్ణయింపవలెను.

సమాధానమునకును. రాజ్యాధికారముతో పాటు సమాధానముయొక్క నిత్యత్వమును కూడ ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒకదానినుండి ఒకటి వేరుచేయబడజాలదు. క్రీస్తు రాజుగా ఉండియు, తన ప్రజలను ప్రశాంతమైన ధన్యకరమైన సమాధానములో ఉంచకుండను, సమస్త ఆశీర్వాదములతో వారిని సంపన్నులుగా చేయకుండను ఉండుట అసంభవము. అయితే వారు దినదినము లెక్కలేని బాధలకు గురియై, తీవ్రమైన దాడులను సహించి, భయములచేతను ఆందోళనలచేతను కొట్టబడి కలవరపడుచుండగా, తమ హృదయములలో అత్యున్నత స్థానమును వహించు క్రీస్తు సమాధానమును వారు పెంపొందించుకొనవలెను; అప్పుడు వారు హానిలేకుండ నిలిచి, సమస్త లోకము నాశనమగుచున్నప్పుడు కూడ తమ ప్రశాంతతను కాపాడుకొనగలరు.

( ,לםרבהlemarbeh,) అను పదములో, సాధారణ వ్రాతరీతికి విరుద్ధముగా, అంత్యరూపమైన (םmem) ఉన్నది. కొందరు ఇది క్రీస్తు వచ్చువరకు యూదు ప్రజలు అనుభవించు దాస్యమును సూచించునని తలంచుదురు. మరికొందరు ఆ జనము తన ద్రోహమునుబట్టి ఈ గుర్తుచేత ఈ రాజ్యములో ఏ భాగమును పొందకుండ వెలివేయబడెనని తలంచుదురు. ఈ అభిప్రాయములను నేను తప్పుపట్టను. ప్రవక్త ఈ విధముగా వ్రాసెనని మనము దృఢముగా చెప్పజాలము; అయినను ఇది మనచేతికి వచ్చిన రూపము ఇదియే గనుకను, రబ్బీలు అక్షరములోని అతిసూక్ష్మ భాగమును కూడ గట్టిగా పరిశీలించువారు గనుకను, ఇది ఆలోచనలేకుండ చేయబడినది కాదని తలంచకుండ ఉండజాలము. ప్రవక్త ఉద్దేశపూర్వకముగానే ఈ విధముగా వ్రాసెనని మనము అంగీకరించినయెడల, క్రీస్తు రాజ్యముయొక్క వైభవము బాహ్యాడంబరములో ఉండునని విశ్వాసులు తలంపకూడదనియు, లౌకిక విజయములనుగూర్చి వ్యర్థమైన ఆశలు పెట్టుకొనకూడదనియు, నానావిధములైన ఆపదలమధ్య రాజ్యముయొక్క అదృశ్యమైన విస్తరణనే, అది వాగ్దానము చేయబడినందున, ఎదురుచూడవలెననియు ఈ ఉపయోగకరమైన బోధను ఇది అందించుచున్నదని నేను తలంచుచున్నాను.

దావీదు సింహాసనముమీద. విమోచకుడు దావీదు సంతతిలోనుండి పుట్టునని దావీదుకు వాగ్దానము చేయబడెను, (2 సమూయేలు 7:12,13,) అతని రాజ్యము దేవుడు తన కుమారుని హస్తముచేత స్థాపింప నిర్ణయించిన ఆ సంపూర్ణమైన నిజముగా ధన్యకరమైన స్థితియొక్క ప్రతిబింబమో మసకనీడయో తప్ప మరేమియు కాదు; అందువలన ప్రవక్తలు ఆ అద్భుతమైన వాగ్దానమును ప్రజలకు జ్ఞాపకము చేయుటకు క్రీస్తును దావీదు కుమారుడని పిలుచుట పరిపాటి. (యిర్మీయా 23:5; 33:15.) అంత పరిశుద్ధుడును నీతిమంతుడునైన రాజు పేరు న్యాయముగా ప్రియమైనదిగాను పూజ్యమైనదిగాను ఉండినను, వాగ్దానము చేయబడిన సంపూర్ణ రక్షణయొక్క పునరుద్ధరణను విశ్వాసులు ఇంకను అధికముగా ఎంచిరి; అజ్ఞానులైనవారిలో సహితము ఆ ప్రవచనము సర్వత్ర జ్ఞాపకమున ఉండెను, దాని సత్యమును ప్రామాణికతయు స్పష్టమైనవిగాను సందేహరహితములుగాను ఎంచబడెను. బాధపడుచున్న ప్రజకు దావీదునందు లేక అతని కుమారునియందు పునరుద్ధరణను ప్రవక్తలు వాగ్దానము చేసిన వాక్యభాగములలో కొన్నిటిని మాత్రమే నేను చేర్చెదను. (యిర్మీయా 30:9; యెహెజ్కేలు 34:23; 37:24; హోషేయ 3:5.) కొన్నిసార్లు అప్పటికే చనిపోయిన దావీదు రాజుగా ఉండునని వారు ముందుగా చెప్పుదురు. అట్లే యెషయా కూడ ఈ వాక్యభాగములో తాను క్రొత్తదేదియు ముందుకు తేవుటలేదనియు, రాజ్యముయొక్క నిత్యత్వమునుగూర్చి దేవుడు పూర్వము వాగ్దానము చేసినదానిని మాత్రమే జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడనియు సూచించుచున్నాడు. కొంతకాలము కూలియున్న సింహాసనమును క్రీస్తు మరల లేపునని ఆమోసు మరింత స్పష్టముగా చెప్పినదానిని కూడ ఆయన పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు. (ఆమోసు 9:11.) దానిని స్థిరపరచుటకును, న్యాయముచేతను నీతిచేతను దానిని స్థాపించుటకును. ఆయన రాజ్యముయొక్క గుణమును వర్ణించుచున్నాడు, అయితే భూసంబంధమైన ప్రభుత్వముల నుండి తీసికొనిన పోలికచేత; ఏలయనగా క్రీస్తు రాజై న్యాయముచేతను నీతిచేతను తన రాజ్యమును స్థిరపరచి స్థాపించునని చెప్పుచున్నాడు. భూసంబంధమైన ప్రభుత్వములు వర్ధిల్లి లోతుగా వేరూనుకొనునది ఈ మార్గములచేతనే; కాని భయముచేతను బలాత్కారముచేతను మాత్రమే నడుపబడునవి స్థిరముగా నిలువవు. కావున రాజ్యములకును ప్రభుత్వములకును న్యాయమే ఉత్తమ సంరక్షకుడు గనుకను, ప్రజలందరి సంతోషము దానిపై ఆధారపడియున్నది గనుకను, ఈ వాక్యభాగముచేత క్రీస్తు రాజ్యము అత్యుత్తమమైన ప్రభుత్వమునకు ఆదర్శమగునని యెషయా చూపుచున్నాడు.

147 అది దిగెను. — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

న్యాయమును నీతియు ఇక్కడ రాజ్యపు బాహ్య వ్యవహారములకు సంబంధించినవి కావు. క్రీస్తు రాజ్యమునకును దాని గుణములకును గల సామ్యమును మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా అది ఆత్మసంబంధమైనదై పరిశుద్ధాత్మ శక్తిచేత స్థాపింపబడును. ఒక్క మాటలో, ఇవన్నియు అంతరంగ మనుష్యునికి, అనగా మనము దేవునిచేత నిజమైన నీతికొరకు పునర్జన్మ పొందినప్పుడు, సంబంధించినవిగా ఎంచబడవలెను. బాహ్యమైన నీతి నిజముగా తరువాత వచ్చును గాని, దానికి ముందుగా మనస్సునకును హృదయమునకును ఆ నవీకరణ కలుగవలెను. కావున మనము మంచిదియు న్యాయమైనదియు అనుసరించి, పరిశుద్ధాత్మచేత ముద్రింపబడిన ఆ నీతియొక్క ముద్రను మన హృదయములమీద ధరించనియెడల మనము క్రీస్తుకు చెందినవారము కాము.

ఇది మొదలుకొని నిరంతరము. దీనిని రాజ్యముయొక్క నిత్యత్వమునకంటె నీతియొక్కయు బోధయొక్కయు నిత్యత్వమునకు సంబంధించినదిగా గ్రహింపవలెనని నేను తలంచుచున్నాను; ఆయన ధర్మములు మూడు దినములు లేక కొద్దికాలము అమలులో ఉండి, నిరంతరము క్రొత్తగా చేయబడి, త్వరలో మరల పాతవగు రాజులయొక్కయు అధిపతులయొక్కయు శాసనములవంటివని మనము తలంపకుండునట్లును, వాటి బాధ్యత శాశ్వతమైనదని మనము తెలిసికొనునట్లును ఇట్లు చెప్పబడెను; ఏలయనగా జెకర్యా చెప్పినట్లు, మనము జీవించు దినములన్నియు ఆయన సన్నిధిని పరిశుద్ధతతోను నీతితోను ఆయనను సేవించుటకై అవి స్థాపింపబడెను. (లూకా 1:74,75.)

క్రీస్తు ఇకను మరణించడు గనుక, (రోమీయులకు 6:9,) ఆయన రాజ్యము నిత్యమైనది; కావున నీతియు న్యాయమును కూడ నిత్యములై యుండును, ఏలయనగా ఎంత దీర్ఘకాలముచేతను అవి మార్చబడజాలవు.

సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాయొక్క రోషము దీనిని నెరవేర్చును. రోషము అనగా నేను గ్రహించునది, తన సంఘమును కాపాడుటలో దేవుడు కనుపరచు ఆ తీవ్రమైన కోరికయే; దాని విమోచనకు అడ్డుపడగల కష్టములన్నిటిని, అడ్డంకులన్నిటిని ఆయన తొలగించును. మనము ఏదైన కష్టమైన కార్యమును చేపట్టినప్పుడు, మన ఆసక్తియు మన భావముల ఉష్ణతయు, మన ప్రయత్నములను భంగపరచ లేక ఆలస్యపరచ ఎదురగు కష్టములను జయించును. అదే విధముగా యెషయా సంఘ రక్షణను ముందుకు నడిపించుటకు దేవుడు అసాధారణమైన అపూర్వమైన కోరికతో రగులుచున్నాడని చూపుచున్నాడు; ఆయన ఇప్పుడు వాగ్దానము చేసినదానిని విశ్వాసులు తమ స్వంత సామర్థ్యముతో కొలువజాలకపోయినను, దృఢమైన నిరీక్షణను కలిగియుండుట మానకూడదు, ఏలయనగా దాని విధానము అద్భుతమైనది, ఊహింపశక్యము కానిది. ఒక్క మాటలో, దేవుడు తన సంఘమును విమోచించుటకు తేలికైన లేక మందమైన హస్తముతో రాడని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా విశ్వాసులయెడల ఆశ్చర్యకరమైన ప్రేమతోను వారి రక్షణనుగూర్చిన చింతతోను ఆయన పూర్తిగా మండుచుండును.

8. ప్రభువు ఒక వాక్యము పంపెను. ఇక్కడ ఆయన ఒక క్రొత్త ప్రవచనమును వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇప్పుడు ఆ కాలమున యూదులకు విరోధముగా ఉన్న ఇశ్రాయేలు రాజ్యముయొక్క భవిష్యత్ స్థితినిగూర్చి మరల మాట్లాడుచున్నాడు గనుక ఈ ప్రసంగము పూర్వ ప్రసంగమునుండి వేరుచేయబడెనని నేను తలంచుచున్నాను. ఆ రాజ్యముయొక్క సైన్యములకును బలమునకును, విశేషముగా అది సిరియనులతో సంధి చేసికొనినప్పుడు, యూదులు భయపడుటకు మంచి కారణము కలదని మనకు తెలియును, ఏలయనగా వారిని ఎదిరించుటకు తమకు చాలినంత బలము లేదని వారు చూచిరి. కావున భక్తిగలవారికి ఆదరణ కలిగించుటకై ఇశ్రాయేలు రాజ్యముయొక్క భవిష్యత్ స్థితి ఎట్లుండునో ఆయన చూపుచున్నాడు

యాకోబు, ఇశ్రాయేలు అను పదములచేత ఆయన ఒకటియే అర్థము చెప్పుచున్నాడు; అయితే వ్యక్తీకరణలోని భేదము సొగసైనది, దుష్టులు దేవుని తీర్పును తమనుండి తప్పించుటకైనను మార్చుటకైనను ప్రయత్నించినప్పుడు తమ ఎదిరింపువలన వారికి ఏ లాభమును కలుగదని చూపుటకు ఉద్దేశింపబడినది. తమ చమత్కారములచేత తప్పించుకొనగలమని తలంచువారి మాటలను, ప్రవక్తలు బెదిరించిన సమస్తమును పరిహాసముగాను ఆటగాను త్రిప్పివేయువారి మాటలను ఆయన సూచించుచున్నాడు; తుపానును నోటి ఊపిరితో తరిమివేయ ప్రయత్నించుటవంటిదే అది. కావున ఇది వ్యంగ్యముగా చేసిన అంగీకారము; "మీ అభిప్రాయములో దేవుడు మీకు విరోధముగా ప్రకటించునది ఇతరులమీద పడును; అయితే ఆయన యాకోబునకు విరోధముగా పలుకు బెదిరింపులన్నియు ఇశ్రాయేలుమీద పడును" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

పంపుట అనగా నియమించుట. ב (బేత్) అను ఉపసర్గ యాకోబునందే అని అర్థమిచ్చును. దేవుని వాక్యము అతనియందు నివసించి నిలిచియుండవలెను, ఏలయనగా అది ఏ ఫలితమును ఉత్పత్తి చేయకుండ మాయమై పోజాలదు. ఇదే ఆయన తరువాత వేరు మాటలలో నిర్ధారించుచున్నాడు: "నా వాక్యము వ్యర్థముగా నాయొద్దకు మరలదు"; అనగా, నేనొకసారి నిర్ణయించినదాని ఫలవంతమైన ప్రకటనయే అది. (యెషయా 55:11.) అది పడెను అను పదముచేత ఆయన ఫలితముయొక్కయు పర్యవసానముయొక్కయు నిశ్చయతను చూపుచున్నాడు; "నేను ఈ సంగతులను ఊహింపుట లేదు, నా స్వంత తలనుండి కల్పించుటయు లేదు; మోసపడజాలనివాడును మారజాలనివాడునైన దేవుడే పలికెను" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

148 మరియు అతని శత్రువులను కలిపి వేయును. ప్రక్క వ్రాత, హెబ్రీ: కలుపును. — ఇంగ్లీషు అనువాదము. — కాల్విన్ ఈ అధ్యాయము ఆరంభమున ఉంచిన తన అనువాదములో ఈ వాక్యభాగమును అతని శత్రువులను కలిపి వేయును అని అనువదించెను; కాని దానిని వివరించునపుడు హెబ్రీ పదమును అక్షరార్థముగా అతడు కలుపును అని అనువదించుచున్నాడు. ఈ రెండు అనువాదములలోను మన సాధారణ అనువాదముతో గల పూర్ణ సామ్యము గమనింపదగినది. — సం.

9. ఆ జనులందరు తెలిసికొందురు. జనులు అను పదముచేత నేను యూదులను కాక ఇశ్రాయేలీయులను గ్రహించుచున్నాను; నిజముగా ప్రవక్త ఎఫ్రాయిము అని స్పష్టముగా పేరు పెట్టి సందేహమును తొలగించుచున్నాడు. ఆయన సమరయను కూడ చేర్చుచున్నాడు, అది ఆ జనముయొక్క లేక పది గోత్రములయొక్క రాజధాని; ఏలయనగా కోటగల పట్టణములు తాము అపాయమునకు అతీతముగా ఉన్నట్లు తలంచుకొని, తమ వాదనలలో మరి ఎక్కువ గర్వముగా ఉండును. దేశమంతయు పాడైనను శత్రువుతో సంధిచేసికొనుటవలన పరిహారము ఎల్లప్పుడు తమ చేతిలో ఉండునని వారు తలంచుదురు. ఈ హేతువుచేత సాధారణ ఆపద వారికి మినహాయింపబడదని యెషయా బెదిరించుచున్నాడు. దేవుని నోటినుండి పలుకబడిన ప్రవచనములు నిష్ఫలములు కావని అందరును అనుభవించి తెలిసికొందురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వాస్తవ అనుభవమునకు సంబంధించిన తెలిసికొనుట అను పదముచేత ఆయన పరోక్షముగా వారి అవిశ్వాసమును గద్దించుచున్నాడు; "నేను చెవిటివారితో మాట్లాడుచున్నాను, నేను ఇప్పుడు మీకు చేయు హెచ్చరికలకు మీరు విలువ ఇయ్యరు గనుక, సంఘటనయే మీకు నేర్పును, కాని చాలా ఆలస్యముగా" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

అని చెప్పుచున్నవారు. ఇక్కడ ప్రవక్త ఆ ప్రజల మొండితనమును తిరుగుబాటును ఖండించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని కొరడాలచేత మరల మరల, అదియు కఠినముగా శిక్షింపబడినను, పశ్చాత్తాపమునకు ఎంతో దూరముగా ఉండి, తమ నష్టములను లాభముగా ఎంచుకొని ఇంకను కఠినులైరి. నిశ్చయముగా ఈ విధముగా దేవుని అహంకారముతో ఎగతాళి చేయువారు పూర్తి బలహీనతకు దిగజారక విధేయతకు రారు. ఇట్టి అవమానము దేవుని కోపమును బహిరంగముగాను స్పష్టముగాను రేపును; కావున అది హృదయము యొక్క గర్వమునుండియు అహంకారమునుండియు పుట్టునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కావున ముడులుగల కర్రకు ఇంకను గట్టి ఉలులు వాడుట ధర్మమే అని దీనివలన తేలుచున్నది.

10. ఇటుకలు పడిపోయెను. ఇవి మొండివారైనవారి మాటలు; వారు తాము అనుభవించిన ఆపదను అది తమకు లాభకరమైనట్లు తృణీకరించిరి, ఏలయనగా తమ ఇండ్లను పొలములను మరింత వైభవముతో అలంకరించుకొనుటకు అది వారికి అవకాశము కలిగించెను. "మేము మరింత వైభవముగా కట్టుకొందుము," అని వారు అందురు. "ఇటుకల ఇండ్లు పడద్రోయబడెను, మేము వైభవమైన భవనములలో నివసించుటకే; చెట్లు నరకబడెను గనుక, మరింత ఫలవంతమైనవాటిని నాటుకొందుము." ఇది ఒక్క యుగము యొక్క తప్పిదము కాదు, ఏలయనగా నేటికిని లోకములో అదే మొండితనమును మనము చూచుచున్నాము. ముప్పది నలువది సంవత్సరములుగా యూరోపు ఎన్ని బాధలచేత పీడింపబడెను? పశ్చాత్తాపమునకు ఆమె పిలువబడుటకు ఎన్ని శిక్షలు కలిగెను? అయినను ఆ అనేక శిక్షలు ఏ మేలును చేసినట్లు కనబడదు. దీనికి విరుద్ధముగా, విలాసము దినదినము హెచ్చుచున్నది, అక్రమమైన వాంఛలు రగులుచున్నవి, మనుష్యులు ఎన్నడును లేనంత సిగ్గులేకుండ పాపములలోను దుర్నీతిలోను సాగిపోవుచున్నారు. ఒక్క మాటలో, ఆ ఆపదలే విలాసమునకును ఆడంబరమునకును అనేక ప్రేరణలుగా ఉన్నట్లు కనబడును. అట్లయినచో మరింత భారమైన దెబ్బలతో నలగగొట్టబడుటకంటె మనము మరి ఏమి ఎదురుచూడవచ్చును?

11. అయితే యెహోవా రెజీనుయొక్క విరోధులను అతనిపై నిలువబెట్టును. ఇశ్రాయేలీయులు సిరియా రాజుతో తమకు గల కూటమినిగూర్చి గర్వపడి, సమస్తమును తమ కోరికప్రకారము సఫలమగునని ఆశించుచుండగా, వారి ఆశయంతటినీ తొలగించి వారి ఉద్దేశములను పూర్తిగా భంగపరచు ఒక క్రొత్త మార్పును యెషయా బెదిరించుచున్నాడు; ఏలయనగా అష్షూరీయులు తరువాత ఆయుధములు పట్టి సిరియనులతో యుద్ధము చేసిరి.

అందువలన రెజీను చంపబడినప్పుడు, (2 రాజులు 16:9,) ఆ దేశము పూర్తిగా నాశనమాయెను. ఆయన కలుపును అని చేర్చి దీనిని ఇంకను అధికముగా నొక్కి చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా సిరియా రాజును నాశనము చేయుటకు యెహోవా నియమించు వివిధ శత్రువులను సమకూర్చి కలుపునని ఆయన భావము, ఆ విశాలమైన సామ్రాజ్యపు సైన్యమును ఏర్పరచిన సైనికులు నానా జనములనుండి సమకూర్చబడినట్లే.

12. ముందు సిరియనులు. ఈ మార్పు ఎట్టిదై యుండునో, రెజీను మరణించిన తరువాత ఏమి జరుగునో ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; అనగా యూదాకు విరోధముగా ఇశ్రాయేలుతో పొత్తు చేసికొనిన రెజీను చనిపోయిన తరువాత, సిరియనులు తమ రాజు చనిపోయిన పిమ్మట మిత్రులుగా ఉండినవారు హఠాత్తుగా శత్రువులై ఇశ్రాయేలుతో యుద్ధము చేయుదురు, అది జరిగెను. (2 రాజులు 17:3.) సిరియా ముందు ఉండునని ఆయన చెప్పినప్పుడు తన భావము ఇదియే; ఏలయనగా సిరియనులు అనగా "తూర్పున ఉన్నవారు," ఫిలిష్తీయులు అనగా "పడమటనున్నవారు" అని చెప్పు వ్యాఖ్యాతలతో నేను ఏకీభవింపను. ఎక్కువ సహజమైన అర్థమేమనగా, శత్రువులు అన్ని వైపులనుండి వారిపై దండెత్తుదురు; ఏలయనగా నమ్మకమైన స్నేహితులని ఎంచబడినవారు అన్ని వైపులనుండి వారిని నాశనము చేయుటకు లేచెదరు. ముందు, వెనుక అను వాక్యములు సాధారణ వ్యవహారపు మాటలకు అనుగుణముగా ఉన్నవి గనుక, క్రొత్తదియు ప్రసంగమునకు పరాయిదియునైన వివరణను మనము వెదకకూడదు.

ఈ ఉదాహరణనుండి మనుష్యబలముపైనను రాజుల కూటములపైనను ఆధారపడుట ఏమియో మనము నేర్చుకొనవలెను; విశేషముగా అక్రమమైన నిబంధనలలో చిక్కుకొనుటవలన మనము నిర్లక్ష్యులమై నిద్రించునప్పుడు అది మరి ముఖ్యము; ఏలయనగా ప్రభువునకు ఇష్టమైన వెంటనే, పూర్వము మన పక్షమున ఉండినవారు అతి స్వల్పకాలములో మనకు నాశనకరముగా మనకు విరోధులగుదురు; మనకు ఉపయోగకరములని మనము తలంచిన సాధనములు మన నాశనమునకే కారణములై, ముందునుండియు వెనుకనుండియు మనకు విరోధముగా తోడ్పడును. దేవుడు తన కొరడాలన్నిటిని ఒక్కసారిగా వ్యయము చేయడని కూడ మనము గమనింపవలెను; మనము మొండిగా సాగి ఆయనను అంతకంతకు రెచ్చగొట్టినప్పుడు, ఆయన శిక్షలను హెచ్చించి అధికము చేసి, చివరకు మన మొండితనమును తిరుగుబాటును లొంగదీయువరకు క్రొత్తరకమైన దండనను విధించుచుండును.

మరియు నోరారా ఇశ్రాయేలును మింగివేయును. నోరారా అను వాక్యము మన స్వంత భాషలోని సాధారణ జాతీయమునకు (a pleine bouche) సమానము, అనగా నిండు నోటితో. "ఇశ్రాయేలు శత్రువులకు ఎరగా అప్పగింపబడును, ఆమెను సిరియనులును ఫిలిష్తీయులును అన్ని వైపులనుండి తెరచిన నోటితో మింగివేయుదురు" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

ఆయన కోపము ఇంకను చల్లారలేదు. ఇది అన్నిటికంటె కఠినమైనది, దుష్టులను అన్నిటికంటె ఎక్కువగా భయపెట్టవలసినది ఇదియే: వారు ఎంతో బాధపడినను, ఇంకను సహింపవలసినది ఉన్నది; తమ మొండితనములో సాగిపోవుటవలన వారు దేవుని ఉగ్రతను ఇంకను రగిలించుచున్నారు గనుక క్రొత్త దండనలు నిరంతరము వారికొరకు కాచుకొనియున్నవి. మనుష్యులు దీనిని మరింత మొండియు దృఢనిశ్చయముగల దుష్టత్వమునకు ప్రేరణగా తీసికొందురు; ఏలయనగా కొంత శిక్షను అనుభవించిన తరువాత ఇక తాము సహింపవలసినది ఏమియు లేదని తలంచి ఇంకను కఠినులగుదురు. తన కఱ్ఱలను అప్పటికే వ్యయము చేసిన దేవుని తీర్పునకు తాము ఇకను లోనగుదుమని కూడ వారు నమ్మరు; తాము ఆయన అధికారమునకు పూర్తిగా వెలుపల ఉన్నట్లు వారు అధిక స్వేచ్ఛను తమకు ఇచ్చుకొని, ప్రతి కాడిని విదిలించివేయుదురు.

149 సిరియనులు ముందు. — ఇంగ్లీషు అనువాదము. 150 తెరచిన నోటితో. ప్రక్క వ్రాత, హెబ్రీ: నిండు నోటితో. — ఇంగ్లీషు అనువాదము. 151 ( פה, בכלbechol peh,) ὁλῷτῷστόματι, toto ore, plenis faucibus; క్రూరమృగములు తమ ఆహారమును ఆత్రముగా మింగుటనుండి తీసికొనిన అలంకారము. --- Rosenmuller

152 ఏలయనగా ఆ జనులు తిరుగుటలేదు. — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

అయితే ఆయన హస్తము ఇంకను చాపబడియున్నది. ఇప్పుడు మనము చెప్పినదే, ప్రభువు హస్తము ఇంకను చాపబడియున్నదని యెషయా బెదిరించుటకు కారణము; ఆ హస్తమునుండి తాము తప్పించుకొనిరని వారు తలంచకుండునట్లు. ఇప్పుడు ఇది బోధించుటకు కాక నిందించుటకే చెప్పబడినది, బెదిరింపులు కూడ బోధను బాగుగా గ్రహింపజేయుటకు తోడ్పడునవే; అయితే ఏ శిక్షయు మేలు చేయని మొండివారితో వ్యవహరింపవలసియుండెను గనుక, శిక్షలు ఇంకను అంతము కాలేదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; దేవుడు కొంతకాలము ఆ శిక్షలను నిలిపివేసినను, వాటిని మానుకొనలేదు, క్రొత్త గాయమును కలిగించుటకు తన హస్తమును ఎత్తియే ఉంచియున్నాడు.

13. అయినను జనులు తిరుగలేదు. హెబ్రీ సంయోజకాక్షరమును ( וvau) కొందరు వ్యాఖ్యాతలు “ఏలయనగా” అని అనువదింపగా, ప్రభువు తన కొరడాలను ఎడతెగక వాడుచు శిక్షలను నిరంతరము విధించుచుండుటకు కారణమును ప్రవక్త తెలుపుచున్నట్లు ఉన్నది; అనగా జనులు ఎంత కఠినులును మొండివారునై యున్నారనగా వారు పశ్చాత్తాపపడరు. పశ్చాత్తాపము లేనిచోట, మొండివారికి దేవుడు ఓడిపోయినవానివలె లొంగునని ఆశించుట అసమంజసము; ఫలితమేమనగా ఆయన మరింత కఠినమైన శిక్షను విధించుటకు సిద్ధపడుచున్నాడు. కావున ఏ శిక్షయును ఇశ్రాయేలులో సంస్కరణ కలిగింపనందున అది నశింపవలసియున్నది; ఏలయనగా వారు అంత తరచుగా దెబ్బతినియు శిక్షింపబడియు ఎంతమాత్రము పశ్చాత్తాపపడకపోవుట అత్యంత నిరాశాజనకమైన దుష్టత్వమునకు రుజువు.

ఇది అతి కఠినమైన గద్దింపు; ఏలయనగా ప్రభువు మాటలతో మనలను హెచ్చరించుట మాత్రమే గాక, వాస్తవముగా మనలను ముందుకు త్రోయుచు, వివిధ శిక్షలచేత మనలను బలవంతపెట్టుచున్నను, మనము ఇంకను కఠినులమగుచు, మన నేరములనుండియు మన దురాశలనుండియు ఈడ్చబడుటకు మనలను అనుమతింపకున్నాము. ఈ విధముగా నిరాశాజనకమైన దుష్టత్వము రుజువగుచున్నది; దీనికంటె ఘోరమైనదానిని చెప్పుటయు తలంచుటయు సాధ్యము కాదు. బోధ అందిన వెంటనే మనుష్యులు దానిని అంగీకరింపకపోవుట ఘోరమైన అపరాధము; గద్దింపులు వారిని చలింపజేయకపోవుట అంతకంటె ఘోరము; శిక్షలున్నను వారు కఠినులై, ఎదురుతన్ని, తమ మొండి ప్రవర్తనచేత న్యాయాధిపతి కోపమును మరింత రగులజేసి, తమకు ఏల శిక్ష కలిగెనో, ప్రభువు తమను దేనికి పిలుచుచున్నాడో ఆలోచింపకపోవుట అన్నిటికంటె ఘోరము. కావున ఏ ఔషధమును ఏ మేలును చేయనప్పుడు, ఆ రోగము కుదురనిదియు పూర్తిగా నిరాశాజనకమైనదియునని తలంచుటకంటె మనము ఇంకేమి తలంపగలము?

ఈ గద్దింపు ఇశ్రాయేలీయులకు మాత్రమే గాక మనకును వర్తించును. ప్రభువు ఇప్పటికే లోకమంతటిని వివిధ బాధలచేత శిక్షించియున్నాడు; అందువలన ఏ భాగమును కష్టములనుండియు విపత్తులనుండియు తప్పించుకొనలేదు. అయినను అందరును దేవునికి విరోధముగా మొండిగా కుట్రచేసినట్లున్నారు; ఆయన ఏమి చేసినను వారు తమ పూర్వపు స్వభావమును విడువక తమ దుష్ట మార్గములను సాగించుచున్నారు. కావున ప్రభువు మనకును అదే నిందను న్యాయముగా వినిపింపవచ్చును; నిశ్చయముగా ఆయన యెషయా నోటి ద్వారా మనతో మాటలాడుచున్నాడు; మన స్థితి ఇశ్రాయేలీయుల స్థితికంటె భిన్నము కాదు గనుకను, వారితో పాటు మనమును అదే నింద క్రింద చిక్కుకొనియున్నాము గనుకను, క్రొత్త శిక్షలను హెచ్చరించుటకు మరియొక ప్రవక్తను మనము ఎదురుచూడరాదు.

153 కొమ్మయు తుంగయు. — ఆంగ్ల అనువాదము.

సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను వారు వెదకలేదు. ఇది వెంటనే వివరణగా చేర్చబడినది; ఏలయనగా దేవుడు శిక్ష విధించుటకు కారణము, తప్పిపోయినవారిని తన యొద్దకు తిరిగి రప్పించుటయే. ఈ పద్ధతిలో ఆయన మనుష్యులను తనకు మరింత దూరముగా తరుముచున్నట్లు కనబడును; అయినను ఆయన గాయపరచి చంపినట్లు కనబడినవారిని సమాధినుండి లేపుట ఆయనకే చెందినది గనుక, పాపులను భయపెట్టుటవలన ఆయన వారిని తనయొద్దకు తిరిగి వచ్చునట్లు తగ్గించుచున్నాడే గాని మరేమియు కాదు. నిజముగా మారుమనస్సునకు ఆరంభము దేవుని వెదకుటయే, లేక యింకను చెప్పవలెనన్న, చక్కగా జీవించుటకు అదియే ఏకైక నియమము; దానినుండి తొలగినయెడల మన అరకాలికి విశ్రాంతి యుండదు. అయితే దేవుని వెదకుట అనగా ఏమి, లేక ఆయనను ఏ విధముగా వెదకవలెను అని ఇప్పుడు మనము విచారింపవలెను; ఏలయనగా ప్రార్థనలచేతను ఉపవాసములచేతను కన్నీళ్లచేతను దుఃఖముఖముచేతను తాము దేవుని వేడుకొనుచున్నామనియు క్షమాపణ కొరకు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నామనియు కపటులు ఎల్లప్పుడును వాదించుటకు సిద్ధముగానే యుందురు. కాని దేవుడు వేరొక విధముగా వెదకబడగోరుచున్నాడు; అనగా నిజముగా లొంగిన పాపి, తాను విదిలించుకొనిన కాడిని ఇష్టపూర్వకముగా తిరిగి మోసి, తాను తృణీకరించినవానికి విధేయత చూపునప్పుడే.

14. కావున యెహోవా ఇశ్రాయేలులోనుండి ఛేదించును. దేవుని ప్రతీకారము సర్వవ్యాప్తమై సకల వర్గములను చుట్టుకొనునని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా జనమంతయు చెడిపోయెను, ఆ అంటువ్యాధి దేశమంతటను ఎంతగా వ్యాపించెననగా ఏ భాగమును ఆరోగ్యముగాను సంపూర్ణముగాను మిగిలియుండలేదు. ఇట్లు దోషము విస్తరించినప్పుడు ప్రతివాడును తన్ను తానే పొగడుకొనును; తమను పోలినవారు అనేకులు ఉన్నందున ఒక చక్కని తెరచేత తాము దాగియున్నామని వారు తలంతురు; ఇతరులతో తమను పోల్చుకొనినప్పుడు తాము తమ సమర్థనను చెప్పుకొన్నామని తలంతురు. ఈ కారణముచేతనే ఆయన ఆ ప్రతీకారమును అందరికిని సాధారణముగా హెచ్చరించుచున్నాడు; ఏలయనగా సాధారణ వ్యాధినుండి ఒక్కడును విముక్తుడు కాడు.

తలను తోకను, కొమ్మను తుంగను. 154 కొమ్మ అనగా బలవంతులను శక్తిమంతులను సూచించును; తుంగ లేక జమ్ము అనగా బలహీనులను, అనగా అతి తక్కువ తరగతివారిని, ఏ ఆస్తియు లేనివారిని సూచించును. కావున దేవుని ప్రతీకారము వారిపై వ్రేలాడుచున్నదనియు, అది బలవంతులను గాని బలహీనులను గాని, ఉన్నతులను గాని అల్పులను గాని విడిచిపెట్టదనియు ఆయన తాత్పర్యము; ఏలయనగా సాధారణ వ్యాధిచేత సోకబడని, సంక్రమింపబడని భాగమేదియు లేదు.

15. పెద్దలును ఘనులునే తల. తల మరియు తోకనుగూర్చి ఆయన అలంకారరూపముగా చెప్పినదానిని మరింత స్పష్టముగాను అలంకారము లేకయు వివరించుచున్నాడు. తలలు అనగా ప్రజాకార్యముల బాధ్యత వహించినవారును, రాజ్యమను నావకు చుక్కాని వద్ద కూర్చుండినవారునైన అధిపతులును ఘనులునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వీరికి ఆయన అబద్ధ ప్రవక్తలను చేర్చి, తోక అనగా వారేయని చెప్పుచున్నాడు. అయితే వచనము యొక్క మొదటి భాగమును మాత్రమే ఆయన వివరించి, కొమ్మను తుంగనుగూర్చి ఏమియు చెప్పడు. వాటిని ఆయన విడిచిపెట్టిన కారణము సులభముగా వివరింపవచ్చును: అది ఏదనగా, ఎక్కువ ఘోరమైన అతిక్రమికులపైను, తమ ఉన్నత స్థానమువలన తమకు కలిగిన ప్రభావముచేత ఇతరులను పాపములోనికి నడిపించినవారిపైను ఆయన అత్యధికముగా ఒత్తిడి పెట్టగోరెను. ప్రవక్తలకు ఆయన తోక అను పేరు పెట్టెను; కొందరు తలంచునట్లు వారు నీచులును తృణీకారులునై యుండిరని కాదు గాని, మొత్తము శరీరములోని అతి క్రింది భాగములను సూచింపగోరెను. తల అనగా న్యాయాధిపతులును అధికారులును, తోక అనగా అబద్ధ ప్రవక్తలు; ఏలయనగా వారు అబద్ధములచేతను కపటముచేతను మనుష్యులను మోసపుచ్చి వంచించుదురు; ఒకరిని సింహములతోను ఎలుగుబంట్లతోను, రెండవవారిని నక్కలతోను ఆయన పోల్చినట్లే.

154 ఈ జనులను నడిపించువారు (అంచున: వారిని ధన్యులని పిలుచువారు) వారిని త్రోవ తప్పించుదురు. — ఆంగ్ల అనువాదము.

మన పాపములలో మనము నిద్రపోరాదని ఈ భాగము హెచ్చరించుచున్నది; ఏలయనగా దుష్టత్వమును దుర్నీతియు సకల వర్గములలోను విస్తరించియున్నవి, ఏ తరగతి వారును ఆరోగ్యముగానైనను సోకబడకయైనను లేరు; దోషములు ఎంతగా పెరుగునో అంతగా దేవుని ఉగ్రత ఉన్నతులపైనను అల్పులపైనను రగులుకొనును. ప్రత్యేకముగా నేటి దినములలో, సమస్త విధములైన కీడులు అంటువ్యాధివలె వ్యాపించియున్న ఈ కాలమున, దేవుని ఉగ్రత మండసాగినప్పుడు అది ఉన్నతమైనదానిని అల్పమైనదానిని సమస్తమును దహించివేయునేమో అని మనము భయపడవలెను.

16. ఈ జనుల అధిపతులు మోసపుచ్చువారు. 155 కొందరు దీనిని “నిన్ను ధన్యునిగా చేయువారు” అనియో “నిన్ను ధన్యుడని పిలుచువారు” అనియో అనువదింతురు; అనగా అపరిమితమైన విచ్చలవిడితనమునకు ప్రోత్సాహమిచ్చు ముఖస్తుతులకంటె ఒక జనమునకు హానికరమైనదియు నాశనకరమైనదియు మరేదియు లేదని ఆయన చెప్పినట్లు. అయితే అదే పదము పూర్వము వచ్చినప్పుడు నేను ఆమోదించిన పఠనమునే అనుసరింతును. 156 (యెషయా 3:12.) ప్రజలను మర్యాదయైన ప్రవర్తన పరిధులలో నిగ్రహింపవలసిన అధిపతులును న్యాయాధిపతులును అందరిని నేరములలోను దుష్టత్వములోను స్వేచ్ఛగా మునిగిపోనిచ్చిరని ఆయన భావము. ఈ కారణముచేత వారు మోసపుచ్చువారుగాను చెడగొట్టువారుగాను ఎంచబడుట న్యాయమే; ఏలయనగా తలనుండి అవయవములకు ప్రవహించునట్లు, భ్రష్టత్వము వారినుండి ప్రజలందరికి ప్రవహించును. ప్రజల మొండితనమును నిగ్రహించుటకును, మంచిదియు న్యాయమైనదియునగు దానిని ఆజ్ఞాపించుటకును, ముఖ్యముగా దేవుని ఘనతను కాపాడుటకును అధిపతులును కాపరులును నియమింపబడిరి. ఈ బాధ్యతలను వారు నిర్లక్ష్యము చేసినయెడల వారు అధిపతులు కారు, వంచకులే అని ఎంచబడవలెను; ఏలయనగా వారు దయనీయమైన అల్లకల్లోలమునకు కారణమగుదురు. ప్రతివాడును తనకు ఇష్టమైనట్లు చేయుచుండగా, ప్రభుత్వపు కళ్లెములు ఎక్కడను కనబడనప్పుడు, అత్యంత భయంకరమైన ఫలితము తప్ప మరేదైనను ఉండగలదా? సామాన్య జనులు తమ తప్పిదములనుబట్టి ఇట్లు శిక్షింపబడినప్పుడు, తమకు అప్పగింపబడిన బాధ్యతను నిర్లక్ష్యము చేసి, ఇన్ని కీడులకు కారణమైనందున అధిపతులకు తేలికైన ప్రతీకారము వేచియుండదు.

వారిచేత నడిపింపబడువారు నాశనమగుదురు. ఈ వాక్యభాగముచేత ఆయన తాత్పర్యమేమనగా, దుష్ట అధిపతులును, తమ ఇష్టానుసారముగా పాలించువారును నాశనకరులు; అట్లే రక్షణ మార్గమును చూపక మనుష్యులను మోసపుచ్చి వంచించు బోధకులును నాశనకరులు; ఏలయనగా వారి తప్పువలన ప్రజలు నష్టపోవుదురు. అయినను అదే సమయమున, సామాన్యముగా జరుగుచున్నట్లు తమ స్వంత అతిక్రమములకు దుష్ట అధిపతులను ముసుగుగా చేసికొనగోరు ఎవనికిని ఇది క్షమాపణ కాదని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రీస్తు చెప్పినట్లు గ్రుడ్డివాడు గ్రుడ్డివానిని నడిపించినయెడల ఇద్దరును గుంటలో పడుదురు. తమ అంతట తామే త్రోవ తప్పిపోగోరినవారు తప్ప మరెవరును దుష్టులైన ద్రోహులైన నాయకులచేత నాశనము కారనుట నిశ్చయము.

17. కావున ప్రభువు వారి యౌవనస్థులను చూచి సంతోషింపడు. సకల వర్గములపై దేవుని ఆ ప్రతీకారము ఎంత భయంకరముగా నుండునో యెషయా మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఘోరమైన అతిక్రమికులు తప్పించుకొనుట మాట అటుండగా, భయంకరమైన హత్యాకాండలోనైనను సాధారణముగా విడిచిపెట్టబడు బాలురును యౌవనులును విధవరాండ్రును కూడ మినహాయింపబడరు; పట్టణములు కొల్లగొట్టబడునప్పుడు అన్యజనులలో సహితము ఇది సాధారణముగా జరుగుచుండెనని చరిత్రనుండి మనము తెలిసికొనుచున్నాము. కాని ఇచ్చట ప్రభువు స్త్రీపురుష భేదమునుగాని వయస్సునుగాని లక్ష్యపెట్టనని బెదిరించుచున్నాడు. అయినను ఈ క్రింది అభిప్రాయము అనుచితము కాదు: “ఆ హత్యాకాండ అనేక స్త్రీలను వారి భర్తలనుండి దోచుకొనినను, అనేక పిల్లలను వారి తల్లిదండ్రులనుండి కోల్పోజేసినను, స్త్రీలను విధవరాండ్రనుగా చేసియు పిల్లలను తండ్రిలేనివారినిగా చేసియు శిక్షించుటకు దేవుడు వెనుకాడడు.” అయితే ఇది సాధారణ భావమును అంతగా ప్రభావితము చేయదు గనుక దీనిపై నేను నిలువను. మరియు తాను క్రూరుడని వారు ఆయనను నిందింపకుండునట్లు, ఆయన ఇంత కఠినముగా నుండుటకు మంచి కారణములు ఉన్నవని, అనగా వారందరును దుష్టులైనందున ఏ భేదమును లేకుండ నాశనములోనికి తలక్రిందులుగా పడద్రోయబడుటకు వారు అర్హులని ఆయన అదే సమయమున చూపుచున్నాడు.

155 ఈ వాక్యభాగమునకు గ్రంథకర్త చేసిన వివరణను 140వ పుటలో చూడుము. — సం. 156 ప్రతి నోరును బుద్ధిహీనముగా మాటలాడును (అంచున: లేక, దుష్టత్వము). — ఆంగ్ల అనువాదము.

అందరును కపటులును కీడు చేయువారునై యున్నారు. ఈ పదమునుగూర్చి, సాధారణముగా ఉన్న అభిప్రాయమునుండి తొలగుటకు నాకు ఇష్టము లేకుండెను; అయినను ( חנףchaneph) అనగా భక్తిహీనుడు, కపటి లేక ద్రోహియు దుష్టుడునైనవాడు అని అర్థము. సమస్త కీడులకు మూలమును, అనగా వారిలో నిజమైన దైవభయము లేకుండుటను ఆయన సూచించినట్లున్నది. దీనిచేత ఆయన ఏదో స్వల్పమైన వేషధారణను ఉద్దేశించుటలేదు గాని హృదయములో నాటుకొనియున్న అంతరంగ తిరస్కారమును ఉద్దేశించుచున్నాడు; దానిచేత మనస్సాక్షులు మొద్దుబారి, ఏ బోధయు వారిపై ప్రభావము చూపదు; వారు తమ భ్రష్టత్వములో లోతుగా మునిగియున్నారని ఆయన చెప్పినట్లే. అయితే దుష్టత్వము మనస్సును స్వాధీనపరచుకొనినప్పుడు, చేతులను పాదములను శరీరములోని ఇతర అవయవములను తనతో పాటు ఈడ్చుకొనిపోవునట్లు, వారందరును కీడు చేయువారని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు.

ప్రతి నోరును బుద్ధిహీనముగా మాటలాడును. 157 మూడవదిగా, వారు బహిరంగ దుష్టత్వపు స్థితికి ఎంతగా చేరిరనగా సిగ్గులేకుండ తమ నేరములనుగూర్చి గొప్పలు చెప్పుకొందురని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. “బుద్ధిహీనత” అని అనువదింపబడిన హెబ్రీ పదము ( נבלהniblah) తరచుగా విశాలమైన అర్థమును కలిగియుండును; ఏలయనగా అది నీచత్వమును, దుష్టత్వమును, వెర్రితనమును సూచించును. (ఆదికాండము 34:7; యెహోషువ 7:15; న్యాయాధిపతులు 19:24.) ఇచ్చట, నా అభిప్రాయములో, వారు దుష్ట మార్గములకు సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనియున్నారు గనుక దానికి వేరొక రుజువును వారి నాలుకలనుండి తప్ప మరెక్కడను వెదకనక్కర లేదని ప్రవక్త ఉద్దేశము.

దీనంతటివలన ఆయన కోపము చల్లారదు. ఆయన ఈ మాటను మరల చెప్పుచున్నాడు; ఇది తరచుగా చెప్పబడవలసినదే; ఏలయనగా దుష్టులకు విరోధముగా ప్రభువు తీర్పులు ఎంత భయంకరమైనవో ఒక్కసారి తెలిసికొనుట చాలదు; భవిష్యత్తునుగూర్చిన అశాంతిని భయమును కూడ తొలగించు ఆ మరపు అంత సులభముగాను త్వరగాను మనపై వచ్చిపడును. అంతేగాక, ఒక్క శిక్ష విధింపబడుటతో దేవుని శక్తి నిండిపోయెనని మనము తలంచుటచేత ఆ మోసమువలన మనము త్రోవ తప్పి గ్రుడ్డివారమగుదుము. కావున దేవుడు మనలను శిక్షించునప్పుడెల్ల, మనము శీఘ్రముగా పశ్చాత్తాపపడనియెడల ఇంకా భయంకరమైనదానిని ఆయన బెదిరించుచున్నాడను ఈ సూత్రమును పట్టుకొనియుండుటకంటె ఉత్తమమైనది లేదు. (లేవీయకాండము 26:18, 21, 24, 28.)

ఆయన హస్తము ఇంకను చాపబడియున్నది. ప్రవక్త ఈ హెచ్చరికను మరల చెప్పుచున్నందున, మన పాపములకై ఆయన ఇప్పటికే మనలను కఠినముగా శిక్షించెనని మనము తలంచినను, దేవుని ఉగ్రత ఇంకను శాంతింపలేదని మనము ఎడతెగక జ్ఞాపకము చేసికొనుదము. ఆయన మనకు కేవలము తేలికైన శిక్షనే విధించినప్పుడు మనము ఏమి నిర్ణయించవలెను? ఉదాహరణకు, నేటి దినమున మనము కొంత శిక్షను అనుభవించితిమి; అయితే యెషయా క్రొత్త శిక్షలు ఇంకను వారికొరకు వేచియున్నవని ముందుగా చెప్పినప్పుడు ఆ జనము అనుభవించిన అత్యంత కఠినమైన విపత్తులతో పోల్చిచూచినయెడల అది ఏపాటిది? అట్లయినయెడల మనకేమి కలుగును? ప్రభువు నిస్సందేహముగా తనకు చెందిన దానిని నెరవేర్చుచునే యుండును, ఎల్లప్పుడును తనకు తానే సమానుడుగా యుండును. ఈ భయము మనలను మేల్కొలుపకపోయినయెడల మన మొద్దుతనము సహింపశక్యము కానిదని స్పష్టము. అర్థమును మరింత స్పష్టపరచుటకు నేను ( שבshab) అను క్రియను భవిష్యత్ రూపములో, అనగా “చల్లారదు” అని అనువదించితిని; ఏలయనగా అది గతములో జరిగిన సంగతివలె చెప్పబడినను, తిరుగుబాటు చేయువారికి విరోధముగా శిక్షలు కొనసాగునని ఆయన బెదిరించుచున్నాడు.

157 నిర్ణయములను విధించువారు. — స్టాక్. “వేధించు శాసనములను వ్రాయు లేఖకులు కాదు గాని, వాటిని వ్రాయించు న్యాయాధిపతులు.” — రోజెన్ముల్లర్.

18. భక్తిహీనత అగ్నివలె మండును. తమ నిందను దేవునిపై మోపుటచేత తమను తాము సమర్థించుకొనుట అలవాటుగాగల దుష్టులను ప్రవక్త ఎదుర్కొనుచున్నాడు. వారు తాము నిర్దోషులమని తమకు నచ్చజెప్పుకొనుటకు తప్పించుకొను మార్గములను వెదకుదురు, లేదా నేరస్థులని రుజువైనప్పుడు, దేవుని కఠినత్వము తగిన హద్దులు దాటినదన్నట్లు తమ అపరాధమును ఇంకను తగ్గించి చెప్పుదురు. వారు ఒప్పుకొనవలసివచ్చు వరకు, తమను శిక్షించుటలో దేవుడు న్యాయవంతుడని ఎన్నడును ఒప్పుకొనరు; బహిరంగముగా తమను సమర్థించుకొనుటకు సాహసింపకపోయినను, వారు కుములుచు సణుగుదురు. ఇట్టి మూర్ఖతను అణచుటకు ప్రవక్త విపత్తులను దహనముతో పోల్చుచున్నాడు గాని, దేవుని కోపము రగులుకొనుటకు కారణమైన కట్టెయు ఇంధనమును మనుష్యుల దుష్టత్వమే అని చూపుచున్నాడు: “దేవుని ఉగ్రత తీవ్రముగా మండుచున్నదని అందరును కేకలు వేసి గొప్పగా ఫిర్యాదు చేయుదురు; అయినను అది రగులుకొనుటకు తమ స్వంత పాపములే విసనకఱ్ఱలనియు, ఆ పాపములే ఇంధనమును సమకూర్చుననియు, తామే తమ నేరముల అంతరంగ అగ్నిచేత దహింపబడుదురనియు వారు ఆలోచింపరు” అని ఆయన చెప్పినట్లే.

అది ముండ్లపొదలను తుప్పలను కాల్చివేయును. భావమేమనగా ఈ అగ్నిజ్వాల యూదయ యొక్క ప్రతి భాగమును పట్టుకొనును. ఇచ్చట రెండు సంగతులు వ్యక్తపరచబడినవి: పాపమునకు శిక్ష దేవుని తీర్పునుండి వచ్చును; అయినను ఆయన తమతో క్రూరముగా వ్యవహరించెనని వారు ఆయనతో వాదింపకుండునట్లు, నింద పాపులపైనే ఉన్నది. ఇది ఒక సుందరమైన క్రమవృద్ధి; ఏలయనగా ఏదైనా ఒక స్థలము యొక్క అతి క్రింది భాగమున రగిలిన అగ్ని క్రమక్రమముగా బలము పొంది, అంతకంతకు విశాలముగా వ్యాపించి, పై భాగములకు ఎక్కుట సాధారణముగా జరుగునని మనము గ్రహించుచున్నాము. దేవుని ఉగ్రత అట్టిదై యుండును; ఏలయనగా అది దుష్టులను ఒక్కసారిగా పట్టుకొనదు గాని వారిని పూర్తిగా నాశనము చేయువరకు క్రమక్రమముగా రగులుకొనునని యెషయా చూపుచున్నాడు. మొదట ప్రభువు సౌమ్యముగా సాగును, కాని తేలికైన శిక్ష మేలు చేయనియెడల ఆయన శిక్షను హెచ్చించి రెట్టింపు చేయును. మనము మొండివారమని ఆయన చూచినయెడల, ఆయన కోపము చివరివరకు మండి, మనలను పూర్తిగా నాశనము చేసి, దట్టమైన అడవివలె దహించివేయును. చివరిగా, ప్రవక్తలు ఇతర స్థలములలో ప్రకటించినట్లు, దేవుని ఉగ్రత రగులుకొనిన వెంటనే మనము పొట్టువలెను గడ్డివలెను ఉందుము. (కీర్తనలు 83:14; యెషయా 5:24; 33:11; 40:24; 41:2; 47:14.)

19. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఉగ్రతవలన దేశము కాలిపోవుచున్నది. మన కీడులన్నిటికి కారణము మననుండియే కలుగుచున్నదనియు, కావున దాని నింద మనపైనే మోపబడవలెననియు చూపిన తరువాత, ఆయన అదే సమయమున దేవుడు అత్యంత నీతిగల ప్రతీకారకుడని చూపుచున్నాడు. మనుష్యులు తమపై విపత్తులను బాధలను తెచ్చుకొనినప్పుడు, దేవుడు వారిని తన హస్తమునుండి తప్పించుకొననీయడు; ఆయన క్రూరత్వమునకు మొగ్గు చూపువాడని కాదు, ఏలయనగా ఆయన కృపగలవాడును వాత్సల్యముగలవాడునై యున్నాడు (నిర్గమకాండము 34:6); గాని ఆయన న్యాయవంతుడు గనుకను, దుష్టులను సహింపజాలడు గనుకను. దేవుని ప్రతీకారము యొక్క భయంకర స్వభావము అంధకారము అను రూపకాలంకారముచేత వర్ణింపబడినది; దానికంటె భయంకరమైనది మరేదియు ఉండదు; ఏలయనగా అలంకార భాషలేకుండ అంత భయంకరమైన తీర్పును వ్యక్తపరచలేము. అయినను గత వచనమున ఆయన చెప్పిన పొగను ఆయన సూచించినట్లున్నది; ఏలయనగా అగ్ని వ్యాపించి అంత తీవ్రముగా రగులుచుండగా, వెలుగు దట్టమైన పొగచేత కప్పబడకతప్పదు.

ఒకడును తన సహోదరునియందు కనికరపడడు. ఈ చివరి వాక్యములోను తరువాతి వచనములోను, ఆయన కోపము ఇట్లు రగిలినప్పుడు ప్రభువు తన ప్రతీకారమును నెరవేర్చు పద్ధతులను సాధనములను (వాటిని ఇట్లు పిలుతురు) ప్రవక్త వర్ణించుచున్నాడు. మనము భయపడుటకు కారణము కలిగించు శత్రువులు ఎవరును కనబడనప్పుడు, ఆయన మన నాశనమునకై మనలనే ఆయుధపరచును. అనగా: “ప్రభువు బెదిరించు ప్రతీకారమును నెరవేర్చుటలో ఆయనకు ఏ కష్టమును ఉండదు; ఏలయనగా బయటనుండి మనకు ఇబ్బంది కలిగించువారెవరును లేకపోయినను, అంతఃకలహములచేతను అంతర్యుద్ధములచేతను ఆయన మనలను నాశనము చేయును.” “ఒకడును తన సహోదరునియందు కనికరపడడు”, “ప్రతివాడును తన స్వంత మాంసమును తినును” అని చెప్పుట భయంకరమైనదియు వికృతమైనదియు; ఏలయనగా ఎవడును తన స్వంత శరీరమును ఎన్నడును ద్వేషింపలేదు. (ఎఫెసీయులకు 5:29.) కాని ప్రభువు మనలను గ్రుడ్డివారినిగా చేసినప్పుడు, మనము ఒకరినొకరు నాశనము చేసికొనుట తప్ప మరేమి మిగులును? అది వికృతమైనదైనను, ఇంచుమించు ప్రతిదినము జరుగుచున్నది.

రక్తసంబంధమైనను, మతసంబంధమైనను, మనమందరము ధరించియున్న దేవుని పోలికయైనను, ఏ బంధమును మనలను నిగ్రహింపదు; అయినను అన్యజనులు సహితము దీనికి విరుద్ధముగా, ఈ సాధారణ స్వభావములో పాలుపంచుకొనుటచేత ఒకరికొకరు హాని చేయకుండ ఆపబడిరి; ఏలయనగా జంతువులే తమ స్వజాతిపట్ల క్రూరత్వము చూపకుండ స్వభావ సామ్యమువలన నిగ్రహింపబడునని వారు గ్రహించిరి: తోడేలు తోడేలును తినదు, ఎలుగుబంటి ఎలుగుబంటిని తినదు. మానవత్వము అను పేరు ఎవరినుండి వచ్చెనో ఆ మనుష్యులు, క్రూర మృగముల ఆగ్రహమును మించునంతటి క్రూరత్వముతోను ఉగ్రతతోను ఒకరితో ఒకరు పోరాడుట వికృతము; దేవుడు వారిని గ్రుడ్డివారినిగా చేసి, భ్రష్టమైన మనస్సునకు అప్పగించుటవలనే (రోమీయులకు 1:28) తప్ప, ఈ కీడు వేరొక మూలమునుండి పుట్టజాలదు. యెషయా ఈ విధమైన ప్రతీకారమును న్యాయముగానే వర్ణించెను; ఏలయనగా మనుష్యులు సమాధానము అనుభవించునప్పుడు తాము ప్రమాదపు పరిధికి అతీతముగా ఉంచబడితిమని తలంచి దేనికిని భయపడరు. కాని ప్రభువు ఈ నిర్లక్ష్యమును చూచి నవ్వి, వారికి విరోధముగా తాను ఆయుధపరచి నడిపించు వారి స్వంత హస్తముచేతనే తన ప్రతీకారమును నెరవేర్చుదునని చూపుచున్నాడు.

20. ప్రతివాడు కుడివైపున లాగుకొనును. ఇది prendre et ravir a toutes mains, అనగా అన్నివైపులనుండి పట్టుకొని లాగుకొనుట అను వాడుక పలుకుబడికి సమానము. ఈ వ్యక్తీకరణ తృప్తిపొందని దురాశను లేక తృప్తిపొందని క్రూరత్వమును సూచించును; ఏలయనగా లాగుకొనుటలోని ఆతురత క్రూరమైన కఠినత్వమును రేపును. వారు తృప్తిపొందరని ఆయన మరింత బలముగా వ్యక్తపరచుచున్నాడు: గ్రుడ్డి ఉగ్రతచేతను ఊహింపశక్యము కాని ఆగ్రహముచేతను ప్రేరేపింపబడుటవలన, తమ స్వంతమైన మాంసమును మ్రింగునట్లే తమ సహోదరుని రక్తమును సహితము వారు నిర్భయముగా పీల్చుదురు. ఈ సంగతిచేత ప్రతీకారము యొక్క తీవ్రత ఎంతో హెచ్చించబడుచున్నది: అబ్రాహాము సంతానమును, ఏర్పరచబడిన వంశముయొక్క పరిశుద్ధ సంతతియు, ఇట్టి మృగసమాన ఉగ్రతలో విజృంభించుచున్నారు. కావున సహోదరులు సమాధానపడజాలని ఆతురతతో ఒకరినొకరు గాయపరచుకొనుటకు పరుగెత్తుట పరలోకమునుండి వచ్చు శిక్షకు భయంకరమైన రుజువని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనుదము.

21. మనష్షే ఎఫ్రాయిమును. ఈ గోత్రములు ఒకదానికొకటి సమీప సంబంధము గలవి; ఏలయనగా వారు ఒకే పూర్వికుడైన అబ్రాహాము సంతతియైనందున మాత్రమే గాక, ఆయన మనుమడైన యోసేపు అను ఒక్క పితరునినుండి వచ్చినందున సమీప బంధుత్వము కలిగెను. (ఆదికాండము 41:50-52.) అయినను వారు సమీప బంధువులైనను, వారు తమ స్వంత చేతి మాంసమును మ్రింగుచున్నట్లు పరస్పర పోరాటముచేత తమను తామే నాశనము చేసికొనునట్లు దేవుడు చేయునని, కాబట్టి విదేశీ శత్రువులు అవసరముండదని బెదిరించుచున్నాడు. పరస్పర గాయములచేత తమను తాము అలసటపరచుకొనిన తరువాత, ఇద్దరును ఏకమై యూదాను నాశనము చేయుటకు దానికి విరోధముగా లేచెదరని కూడ ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

దీనంతటివలన ఆయన కోపము చల్లారదు. యెషయా బెదిరించిన ఆ విపత్తులను ఎవడైనను ఆలోచించినయెడల, ఇంకను కఠినమైన శిక్షలు ముందుగా చెప్పబడుట చూచి అతడు ఆశ్చర్యపడి అత్యంత విస్మయమొందును. అయినను దుష్టుల విషయమున దేవుడు ఈ విధముగానే వ్యవహరించును; అనేకమార్లు పిలువబడినప్పటికిని వారు తనతో సమాధానపడుటకు నిరాకరించినప్పుడు, వారిని పూర్తిగా ముంచి నాశనము చేయువరకు ఆయన బాధపెట్టుట మానడు. కావున ఆయన దెబ్బ తరువాత దెబ్బ కొట్టుటకు ఆశ్చర్యపడనక్కర లేదు; మోషే ద్వారా కూడ ఆయన ఏడంతలు ఎక్కువగా శిక్షింతునని (లేవీయకాండము 26:18), పశ్చాత్తాపపడనివారిమీదికి ఏడంతలు ఎక్కువ తెగుళ్లు రప్పింతునని (లేవీయకాండము 26:21) ముందుగా చెప్పెను; ఒకటి రెండు మారులు శిక్షింపబడిన తరువాత తిరిగి శిక్షింపబడమని వారు తలంచకుండునట్లు ఆయన ఇట్లు చేసెను.

ఆయన హస్తము ఇంకను చాపబడియున్నది. దీనిచేత ఆయన తాత్పర్యమేమనగా, ఆయన వెంటనే వాటితో కొట్టునట్లు కర్రలు సిద్ధపరచబడియున్నవి; ఏలయనగా ప్రభువు స్త్రీ ఆవేశముతో కోపపడువాడు కాడు, ఆయన కోపమును వెంటనే ప్రతీకారము అనుసరించును.