యెషయా 15

యెషయా 15

1. మోయాబును గూర్చిన దేవోక్తి. రాత్రివేళ మోయాబు దేశపు ఆరు పాడైపోయెను, మౌనమునకు తేబడెను; రాత్రివేళ మోయాబు దేశపు కీరు పాడైపోయెను, మౌనమునకు తేబడెను:

1. Onus Moab. Quoniam in nocte vastata est Ar-Moab, in silentium redacta est; certe in nocte vastata est Kir-Moab, in silentium redacta.

2. వారు ఏడ్చుటకై బయితునకును ఉన్నత స్థలములైన దీబోనునకును ఎక్కిపోయిరి; నెబోనుగూర్చియు మేదెబాను గూర్చియు మోయాబు అంగలార్చును; వారందరి తలలమీద బోడితనమును, గడ్డములన్నియు కత్తిరింపబడియుండును.

2. Ascendet in domum, et Dibon ad excelsa, ad fletum super Nebo, et super Medba Moab, ululabit. Super omne caput ejus calvitium, et omnis barba detonsa.

3. వారి వీధులలో వారు గోనెపట్ట కట్టుకొందురు; వారి మిద్దెలమీదను వారి వీధులలోను ప్రతివాడును బహుగా కన్నీరు విడుచుచు అంగలార్చును.

3. In compitis ejus accincti erunt sacco; super tecta ejus et in vicis ejus omnis ululabit, descendet ad fletum.

4. హెష్బోనును ఎలాలేయును కేకలువేయును; వారి స్వరము యహజువరకును వినబడును; కావున మోయాబుయొక్క ఆయుధధారులైన సైనికులు కేకలువేయుదురు; వాని ప్రాణము వానికి భారముగా ఉండును.

4. Vociferabitur Hesbon et Eleale; usque ad Iahaz audietur vox eorum; propterea expediti Moab ululabunt; anima cujusque ululabit sibi.

5. మోయాబునుగూర్చి నా హృదయము కేకలువేయును; దానిలోనుండి తప్పించుకొనినవారు మూడేండ్ల పెయ్యయైన సోయరునకు పారిపోవుదురు; లూహీతు ఎక్కుదారిలో ఏడ్చుచు ఎక్కిపోవుదురు; హొరొనయీము మార్గమున నాశనకరమైన ఆక్రందనను లేపుదురు.

5. Cor meum propter Moab vociferabitur; fugitivi ejus ad Zoar, vitulam triennem per ascensum Luhith cum fletu ascendent: per viam Horonaim clamorem contritionis excitabunt.

6. నిమ్రీము జలములు పాడైపోవును; ఎండుగడ్డి ఎండిపోయెను, పచ్చిక అంతరించెను, పచ్చనిదేదియు లేదు.

6. Aquae Nimrim exinanitae sunt; aruit gramen, defecit herba, olus non superfuit.

7. కావున వారు సంపాదించుకొనిన సమృద్ధిని, వారు కూర్చిపెట్టుకొనిన దానిని, నిరవంజి చెట్ల వాగునకు కొనిపోవుదురు.

7. Itaque quod residuum quisque fecit, et opes suas deferent ad torrentem salicum, (vel, Arabes.)

8. కేక మోయాబు సరిహద్దులను చుట్టి వచ్చెను; దాని అంగలార్పు ఎగ్లయీమువరకును, దాని అంగలార్పు బేరేలీమువరకును వ్యాపించెను.

8. Circuivit clamor terminos Moab, usque in Eglaim ulutatus ejus, et usque in Beer-Elim ululatus ejus.

9. దీమోను జలములు రక్తముతో నిండియుండును; ఏలయనగా నేను దీమోనుమీదికి మరిన్ని తెప్పించుదును; మోయాబులో తప్పించుకొనినవారిమీదికిని ఆ దేశములో మిగిలినవారిమీదికిని సింహములను పంపుదును.

9. Quia aquae Dimon implebuntur sanguine; quoniam ponam super Dimon additiones iis qui evaserint de Moab leones, et reliquiis terrae.

1. మోయాబును గూర్చిన దేవోక్తి. ఇచ్చట ప్రవక్త యూదులకు పొరుగువారును రక్తసంబంధులునైన మోయాబీయులకు విరోధముగా ప్రవచించుచున్నాడు; ఏలయనగా మోయాబీయులు అబ్రాహాము సహోదరుని కుమారుడైన లోతునుండి వచ్చినవారని మనమెరుగుదుము. (ఆదికాండము 11:31, 19:37.) ఆ జనములు ఇంతటి సన్నిహిత బంధుత్వము గలవారగుటచేత, ఒకరితో ఒకరు కనీసము స్నేహపూర్వకమైన సంబంధమును కొనసాగించవలెనని మానవత్వమైనను కోరెడిది. అయితే ఏ బంధుత్వమును మోయాబీయులు యూదులయెడల పగను పెంచుకొనకుండ గాని, తమకు శక్తి కలిగినప్పుడెల్ల వారిని వేధింపకుండ గాని ఆపలేదు; ఇది క్రూరమును అనాగరికమునైన స్వభావమునకు నిదర్శనము. సహోదరప్రేమతో ప్రవర్తింపవలసిన దేవుని ప్రజలయెడల వారు చూపిన క్రూరత్వము నిమిత్తము, వారికిని ప్రవక్త నాశనమును హెచ్చరించుచున్నాడు.

ఈ ప్రవచనముల ఉద్దేశ్యమును మనము జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను. ప్రవక్త నోటినుండియే మనము చదువు ఈ మాటలను మోయాబీయులు విని యుండినను వారికి అవి ఏమాత్రమైన ప్రయోజనకరములైనవని నమ్మశక్యముకాదు; అయితే అతడు తన స్వరముతో వారితో మాటలాడనులేదు, వారికి వ్రాతపూర్వకమైన సందేశము పంపనులేదు. కాబట్టి ప్రవక్త వారిని కాదు, విశ్వాసులనే దృష్టియందుంచుకొనెను; అందుకు రెండు కారణములు కలవు. మొదటి కారణమేదనగా, ఇన్ని మార్పులు జరుగుటను, పట్టణములు పడద్రోయబడుటను, రాజ్యములు నాశనమై ఒకదాని వెంట ఒకటి వచ్చుటను వారు చూచినప్పుడు, ఈ లోకము గ్రుడ్డి అదృష్టబలముచేత పాలింపబడుచున్నదని తలంపక, దేవుని దైవసంరక్షణను గుర్తించునట్లు. ఏమియు ముందుగా చెప్పబడకుండినయెడల, మూర్ఖత్వమునకు బలమైన మొగ్గు కలిగి, దేవుని కార్యములయెడల వింతగా గ్రుడ్డివైన మనుష్యుల మనస్సులు ఇదంతయు యాదృచ్ఛికముగా జరిగినదని ఆపాదించుటకు తగియుండెడివి; అయితే ప్రవక్తలవలన వారు ముందుగా హెచ్చరింపబడినప్పుడు, ఎత్తయిన కావలి గోపురమునుండి చూచినట్లు దేవుని తీర్పులను చూచిరి. నేడు మనకును యెషయా అప్పట్లో మరుగై యున్నదానిని వేలుచూపి చూపినట్లుగా చూపియున్నాడు. అతని ప్రవచనములలో దేవుడు తన న్యాయపీఠముపై ఆసీనుడై సమస్తమును తన ఇష్టప్రకారము నడిపించుచుండుటను మనము చూచుచున్నాము; దుష్టులు నానా విధములుగా తమ వెఱ్ఱి ఆగ్రహమును వెళ్లగ్రక్కినను, యెహోవా వారి చేతలనే తన తీర్పులను నెరవేర్చుటకు వినియోగించుకొనెను. ప్రవక్తలు ఉద్దేశించిన రెండవ కారణమేదనగా, లోకమంతయు కంపించుచుండగా, దేవుడు తమ క్షేమమును గూర్చి శ్రద్ధ వహించుచున్నాడనియు, తన సంఘమునెడల తనకుగల ఆప్యాయత ఎంత ఉష్ణమైనదో, ఆమెను క్రూరముగా చూచిన ఆమె శత్రువులపై పగతీర్చుకొనుటచేత సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడనియు యూదులు తెలిసికొనునట్లు.

ఆర్‌మోయాబు. హెబ్రీ పదమైన ( ערAr) పట్టణమని అర్థము; ( קירkir) గోడ అని అర్థము; అయితే ( ער מואבAr-Moab) మోయాబీయుల ముఖ్య పట్టణములలో ఒకటి గనుక ఇచ్చట అది సంజ్ఞానామమని భావింపబడుచున్నది. మోయాబీయులు గర్వపడు కోటగల పట్టణముల నాశనమును గూర్చిన హెచ్చరికను తెలుపుటకు ఈ రెండు పదములను సామాన్య నామవాచకములుగా వివరింపవచ్చును; అయితే నేను సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన వివరణనే స్వీకరించుచున్నాను. కావున ఇచ్చట యెషయా ఒక వర్ణన ఇచ్చియున్నాడు; అందువలన మోయాబీయుల ముఖ్య పట్టణములు నాశనమైనప్పుడు వారి పతనమును మనము దానిలో చూడగలము.

రాత్రివేళ. రాత్రి అనగా మోయాబీయులు భయపడని ఆకస్మికమైన, ఊహింపని సంఘటన అని అతని భావము. రాత్రి విశ్రాంతికి నియమింపబడినది గనుక, ఆ సమయములో ఏదైనా సంభవించినయెడల అది ఆకస్మికమనియు ఊహింపనిదనియు ఎంచబడును, కావున తీవ్రమైన భయమును పుట్టించును. మరియు, మోయాబీయులు నిశ్చింతగా నుండి, తమ్మును అన్నివైపులను కోటలు కాపాడుచున్నవనియు, సమస్త ప్రమాదమునకు అతీతులమనియు తలంచుచున్నందున వారిని గద్దింపవలెనని అతడు ఉద్దేశించెను.

మౌనమునకు తేబడెను. అనగా, నాశనము చేయబడెను; అందుచేతనే కొన్నిసార్లు మౌనమనగా మరణము. కొందరు ఈ అలంకారమును లక్ష్యపెట్టక, “ఆమె నరికివేయబడెను” అని తర్జుమా చేయగోరుదురు; ఆ సంగతిని నేను నిర్ణయింపకుండ విడిచిపెట్టుచున్నాను. యెషయా మోయాబీయులను గూర్చి ప్రకటించునదియే లేఖనము భ్రష్టులను గూర్చి ప్రకటించుచున్నది: నాశనము సమీపముగా నున్నది, వారు అట్టిదేమియు ఎదురుచూడని సమయములో అది భయంకరముగా వారిని ముంచివేయును. (యిర్మీయా 23:19; 1 థెస్సలొనీకయులకు 5:2, 3.)

2. అతడు ఆ మందిరములోనికి ఎక్కిపోవును. పదముల విషయమై కొందరు హెబ్రీ నామవాచకమైన ( ,ביתbaith;) ను విడిచిపెట్టుదురు; అయితే అది మందిరమనియు దేవాలయమనియు అర్థమిచ్చుటచేత, అది దేవాలయమునకు సామాన్యముగా వాడబడిన పదమై యుండవచ్చును; ఎట్లనగా అనేక ఇతర స్థలములలో దేవుని మందిరమనగా దేవాలయమని అర్థము. (నిర్గమకాండము 23:19, 34:26; ద్వితీయోపదేశకాండము 23:18; యెహోషువ 9:23.) మోయాబీయులు తమ విగ్రహముల యెదుట సాగిలపడుచున్నట్లు చూపుటచేత, వారి దేవతయైన కెమోషును పూజించుటలోని వారి మూఢభక్తిని అతడు ఏకకాలమున ఖండించుచున్నాడు; 1 రాజులు 11:7, యిర్మీయా 48:7, 13 వచనములనుండి ఇది సులభముగా గ్రహింపవచ్చును. “పరిస్థితులు అంత నిరాశాజనకమైనప్పుడు మోయాబీయులు తమ దేవునియొద్దకు పోవుదురు, అయితే నిష్ప్రయోజనముగా; ఏలయనగా ఆయనయందు వారికి ఏ సహాయమును దొరకదు” అని యెషయా చెప్పుచున్నాడు.

దీబోనునకు ఉన్నత స్థలములకు. ఇతడు దేవాలయమును గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడని ఇది ఇంకను స్పష్టపరచుచున్నది; మోయాబీయులకు తక్కినవాటికంటె విశేషమైనదియు ప్రసిద్ధమైనదియునైన ఒక కోట ఉండెననియు, దానిలో వారు తమ విగ్రహమునకు ఘనతగా ఉన్నత స్థలములను కట్టియుంచిరనియు సందేహము లేదు. ఆపత్కాలమున తాము శరణుజొచ్చగల నిజదేవుని ఎరుగనివారగుటచేత, తమ సామాన్య ఆచారప్రకారము వారు విగ్రహమునొద్దకు పోవుటయందు ఆశ్చర్యము లేదు. ఇట్లు చేయుటవలన వారు తమ దుఃఖమును హెచ్చించుకొని, తమమీదికి సమస్త బాధల రాశిని తెచ్చుకొనిరి; ఏలయనగా దేవుని కోపమును శాంతింపజేయుటకు తగినవని తాము ఎంచిన ఉపాయములచేతనే ఆయన కోపమును ఇంకనూ రగిల్చిరి. కావున ఆపత్కాలమున ఏ ఆశ్రయమును లేని భక్తిహీనుల స్థితిని మరింత స్పష్టముగా చెప్పగోరెను; ఏలయనగా తమ రోగములకు తగినవని వారు తలంచు ఔషధములు వారికి అన్నిటికంటె ఎక్కువ నాశనకరములు, అవి ప్రభువు ఆగ్రహమును అంతకంతకు రేపుచున్నవి.

239 అతడు మోయాబులో మందిరమునకు ఎక్కిపోయెను. — యార్కీ. హెబ్రీ పదమైన ( הביתhabbaith) కొన్నిసార్లు సంజ్ఞానామముగా భావింపబడునని, జూనియస్ మరియు ట్రెమెలియస్ అనువాదములో అది బయిత్ అని తర్జుమా చేయబడెనని బ్రైథాప్ట్ పేర్కొనుచున్నాడు. — సం.

240 “తలను ముఖమును క్షౌరము చేసికొనుట మృతులకొరకైన దుఃఖమునకు ప్రాచ్య దేశముల సూచనలు. (యెషయా 3:24; యిర్మీయా 41:5; మీకా 1:16.)” — రోసెన్‌ముల్లర్

నెబోనుగూర్చియు మేదెబాను గూర్చియు మోయాబు అంగలార్చును. నెబోకూడ మోయాబీయుల పట్టణములలో ఒకటి. ప్రవక్త వాటిలో రెండింటిని, ఆరును కీరును, ఇదివరకే పేర్కొనెను; ఇప్పుడు మూడవదైన నెబోను చేర్చుచున్నాడు; చివరకు నాలుగవదైన మేదెబాను పేర్కొనుచున్నాడు; ఈ నాశనము ఆ దేశపు అంచులను మాత్రమే పట్టుకొనదనియు, దాని అంతరంగ ప్రదేశములవరకు చేరుననియు, ఒక్క మూలయైనను తప్పింపబడదనియు అతడు చెప్పినట్లే.

ప్రతి తలమీద. ప్రతి జనమునకు దుఃఖమును లేక సంతోషమును సూచించుటకు తనదైన ప్రత్యేక ఆచారములు కలవు. ఇటలీ వారును ఇతర పశ్చిమ దేశస్థులును దుఃఖములో ఉన్నప్పుడు తల వెండ్రుకలను గడ్డమును పెరగనిచ్చిరి; అందుచేతనే గడ్డమును పొడిగించుకొనుట అను నానుడి పుట్టెను. మరియు, ప్రాచ్య జనములు తల వెండ్రుకలను గడ్డమును అలంకారముగా ఎంచి వాటిని క్షౌరము చేసికొనిరి; వారు తమ సామాన్య ఆచారమును తిరగవేసినప్పుడు అది దుఃఖసూచనగా ఉండెను. కాబట్టి ఆ రాజ్యమంతటి స్థితి ఎంత విషాదభరితముగా ఉండునంటే ఉల్లాససూచనలు విడువబడి, అందరును దుఃఖము అంగలార్పుల చిహ్నములు ధరించుదురని మాత్రమే దాని భావము.

3. వారి వీధులలో. అతడు అదే అంశమును కొనసాగించుచు, దుఃఖసూచనలను మరింత సంపూర్ణముగా వర్ణించుచున్నాడు; వీటిలో ప్రాచ్య జనములు ఇతరులకంటె అధికులు; ఏలయనగా వారు చురుకైన బుద్ధియు తీవ్రమైన భావములును గలవారగుటచేత, గ్రహణములో మందులైనందున చలనములోను అంగవిక్షేపములోను కూడ మందులైన ఇతరులకంటె తమ భావోద్రేకములను బాహ్య సూచనలద్వారా ఎక్కువగా వెల్లడించుదురు. వారు ఇన్ని ఆచారములను అంగవిక్షేపములను అనుసరించుట నిస్సందేహముగా వారి దోషమే; అయితే ఆ దేశము పాడైన తరువాత కలుగు దుఃఖమును వర్ణించుటకు మాత్రమే, ప్రవక్త వాటిని ప్రసిద్ధమైనవిగాను సామాన్యమైనవిగాను పేర్కొనెను.

ప్రతివాడును అంగలార్చుచు ఏడ్పులోనికి దిగును. అతడు ఈ వర్ణనను చేర్చుట తగిన కారణముతోనే; ఏలయనగా ప్రభువు ప్రవచనములను మన కన్నులయెదుట ఉంచినట్లు ఉంచిననేగాని మనము వాటిచేత కదిలింపబడము. ఆ నాశనమును వర్ణించినప్పుడు ఈ సంగతులు తేలికగా విడిచిపెట్టదగినవని యూదులు తలంచకుండునట్లు, దుఃఖమును ఏడ్పును అంగలార్పును కూడ పేర్కొనుటకు అతడు నిశ్చయించెను; అందువలన నమ్మశక్యముగాని వానివలె కనబడు ఆ సంఘటనలను వారు దాదాపు తమ స్వంత కన్నులతో చూచునట్లు. ఏలయనగా ఆ కాలమున మోయాబీయులు గాఢమైన శాంతిలో ఉండిరి, కావున ఈ ప్రవచనమును సందేహింపకుండునట్లు విశ్వాసులు ఇంకను అధికముగా స్థిరపరపబడవలసి యుండెను. ఇదే విధానముచేత, అవిశ్వాసులు తాము ఆధారపడు ఆసరా అస్థిరమైనదగుటచేత ఆపత్కాలమున ఎట్టి నిరాశకు లోనగుదురో కూడ అతడు చూపుచున్నాడు.

241 వారి వీధులలో. — ఆంగ్ల అనువాదము. 242 బహుగా కన్నీరు విడుచుచు. (హెబ్రీ: ఏడ్పులోనికి దిగుచు, లేక, ఏడ్పుతో దిగి వచ్చుచు.) — ఆంగ్ల అనువాదము.

243 వాని ప్రాణము వానికి భారముగా ఉండును. — ఆంగ్ల అనువాదము.

4. హెష్బోనును ఎలాలేయును కేకలువేయును. ఇచ్చట అతడు ఇతర పట్టణములను పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ దేశపు పట్టణములన్నిటిని ఒక కట్టగా కట్టి సాధారణ నాశనములో చిక్కుకొనజేయుట అతని ఉద్దేశ్యము; ఏదియు తప్పింపబడదని అతడు చెప్పినట్లే.

కావున మోయాబుయొక్క తేలికగా ఆయుధములు ధరించిన సైనికులు అంగలార్చుదురు. ( על כןgnal ken) అక్షరార్థముగా “కావున” అని అర్థమిచ్చినను, ఇచ్చట కారణము చూపబడలేదని కొందరు తలంచుదురు; అయితే అది అంత ముఖ్యము కాదు. అంగలార్పని వాడొక్కడును ఉండడని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ధైర్యవంతులును సాహసులునైనవారు కూడ దుఃఖింతురని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. అటుపిమ్మట అతడు—ప్రతివాని ప్రాణము వాని విషయమై అంగలార్చును అని చేర్చుచున్నాడు.

ప్రతివాడును తన స్వంత దుఃఖములో ఎంతగా నిమగ్నుడై యుండునంటే తన పొరుగువారినిగూర్చి తలంచడు.

5. మోయాబునుగూర్చి నా హృదయము కేకలువేయును. చివరకు అతడు దుఃఖించువాని పాత్రను ధరించుచున్నాడు. అయితే మోయాబీయుల ఆపదనుగూర్చి అతడు విలపించుట వింతగాను అసంగతముగాను తోచవచ్చును; ఏలయనగా అతడు సంఘ నాశనమునకు విలపించి, ఆమె శత్రువుల పతనమునకు సంతోషింపవలసినవాడు. అయినప్పటికీ, తాము ఏ ఆపదలను ముందుగా చెప్పుదురో వారి పాత్రను ఈ విధముగా ధరించుట, తద్వారా వారి స్థితిని రంగస్థలముపై వలె చూపుట ప్రవక్తలకు ఆచారమే; ఇందువలన వారు తమ బోధను ప్రత్యక్ష రూపములో అందించినదానికంటె బలమైన ముద్ర వేయుదురు. అయినను దుష్టులకు విరోధముగా వచ్చు దేవుని తీర్పులనైనను ప్రవక్తలు చూచి వణకిరనుటలో సందేహము లేదు; అయితే నేను చెప్పిన భావము సరళమైనదియు మరింత తగినదియునై, తరచుగా కలుగు వాడుకనుండి సులభముగా గ్రహింపబడును.

దానినుండి తప్పించుకొనినవారు సోయరునకు, మూడేండ్ల పెయ్య. అతడు వారిని పారిపోయినవారు అనుచున్నాడు, ఏలయనగా మోయాబునుండి తప్పించుకొనినవారు సోయరువరకును వచ్చుదురని అతని భావము. ఇప్పుడు అతడు సోయరును మూడేండ్ల పెయ్యతో పోల్చుచున్నాడు; అది పూర్తి బలముతో ఉండి, ప్రసవ వేదనలనైనను పనినైనను కాడినైనను ఎరుగక, ఉల్లాసము చిలిపితనమునందు విహరించును. మనుష్యులు దండెత్తి వచ్చిన సైన్యముచేత నొక్కబడినప్పుడు, ఇంకను దాడి చేయబడని పట్టణములకును ప్రమాదమునుండి మిక్కిలి దూరముగా ఉన్నట్లు కనబడు పట్టణములకును పారిపోవుదురు. సోయరు అట్టిదే, ఏలయనగా అది ఎన్నడును శత్రువులచేత దాడి చేయబడలేదు. అయినను దానిని ఆ దేశమంతటికి అన్వయింపవలెనని మంచిదనిపించినయెడల నాకు అభ్యంతరము లేదు; ఏలయనగా యిర్మీయా యెషయానుండి అనేక వాక్యములను గ్రహించినను సాధారణ పదములలోనే మాటలాడునట్లు కనబడుచున్నాడు. (యిర్మీయా 48:34.) అయితే బహుశః ఆ వాక్యములో కూడ అతడు సోయరును హొరొనయీమును రెండిటిని పేర్కొనుచున్నాడు, లేక దేశమంతటిని వాటి మధ్య.

244 వారిలో తప్పించుకొనినవారు మూడేండ్ల పెయ్యయైన సోయరునకు పారిపోవుదురు, (లేక, దాని సరిహద్దులకు, పెయ్యవలె.) — ఆంగ్ల అనువాదము.

245 “యోనాతాను ( בריחהberechahh,) అను పదమును ( בורחיםborachim,) అనగా పారిపోవువారు అని వ్రాయబడినట్లే తర్జుమా చేయుచున్నాడు; అందువలన భావమేదనగా ‘వారిలో కొందరు, పూర్వము వారి తండ్రియైన లోతు సోయరునకు పారిపోయినట్లు (ఆదికాండము 19:23), తమను రక్షించుకొనుటకై సోయరువరకును పారిపోవుదురు.’ ” — యార్కీ

246 కావున వారు సంపాదించుకొనిన సమృద్ధి. — ఆంగ్ల అనువాదము. కావున వారు రక్షించుకొనిన సొత్తు. — స్టాక్. వారు సంపాదించిన ఐశ్వర్యము. — లౌత్

దానిని ఆ జనమంతటికి విస్తరింపజేసినయెడల భావమిది: “మోయాబీయులు అత్యంత సుఖభోగమును అన్ని విధములైన సమృద్ధిని అనుభవించిరి, ఇంతవరకు ఏ బాధను పొందలేదు. అందుచేతనే వారి మొండితనము కలిగెను; వారిని లొంగదీయుటకు వారు తరిమివేయబడి సోయరువరకును తోలబడవలెను.” ఇప్పుడు సోయరు మోయాబీయులకు మిక్కిలి దూరమున ఉన్న పట్టణము; కావున దూరముగా పారిపోవుటవలననే తప్ప వారు తమ క్షేమమునకు ఏర్పాటు చేసికొనలేరని అతని భావము. ఇచ్చట ప్రభువు మృదువుగా వ్యవహరించు వారందరును తమను తాము హెచ్చించుకొనకుండ, తమ చిలిపితనముచేత దేవుని రెచ్చగొట్టకుండ, అత్యున్నత వైభవములో కూడ వినయముగా ఉండుటకును, ప్రభువు తమ వైభవమునుండి తమను పడద్రోయ మనస్సు కలిగినప్పుడు ప్రతి మార్పునకును సిద్ధముగా ఉండుటకును బోధింపబడుచున్నారు.

లూహీతు ఎక్కుదారిలో. అతడు మోయాబు దేశములోని ఇతర ప్రాంతములను వర్ణించి, ఆ దేశమంతటను వ్యాపింపవలసిన అట్టి స్వభావముగల పలాయనమును దుఃఖమును చిత్రించుచున్నాడు.

హొరొనయీము మార్గమున వారు దుఃఖపు ఆక్రందనను లేపుదురు. మనము “వారు ఆక్రందనను లేపుదురు” అని తర్జుమా చేసిన పదములను కొందరు “వారు ఆక్రందించుచు తమ్మును నలుగగొట్టుకొందురు లేక విరుగగొట్టుకొందురు” అని తర్జుమా చేయుదురు; అక్షరముల స్థానమార్పు కలదనియు ( עain) ద్విగుణమైనదనియు తలంచుదురు; ఇట్లు క్రియామూలము ( ,רעהragnah.) అగును. అయితే ఈ వాక్యభావమునకు అది కొద్ది భేదమే కలిగించుటచేత, ( יעערוyegnogneru) అనునది క్రియ ( ,עורgnur.) నుండి వచ్చినదను సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయమునే నేను అనుసరించితిని. క్రియకు విరుగగొట్టుట అని అర్థము చెప్పుట మేలనిపించినయెడల, భావమిది: “చేయి చేతిపై కొట్టబడినప్పుడు శరీర అవయవములు కదలింపబడుట, ఒక విధముగా విరుగగొట్టబడుట కలుగును.”

6. నిమ్రీము జలములు. అతిశయోక్తి రూపమైన వ్యక్తీకరణచేత అతడు ఈ నాశనమును మరింత విశాలముగా చూపుచున్నాడు. దేవుడు ఏదైనా నేలను సమస్త పోషణ లేనిదిగా విడిచిపెట్టినప్పుడు సంభవించునట్లు, గడ్డి ఎండిపోయెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఎండిన, కాలిన ఆ దేశమునకు బహుశః మిక్కిలి అవసరమైన జలములు తీసివేయబడును; ఏలయనగా అట్టి నేలలు నీటి తడి లేకుండ ఏమియు పండింపవు. శైలి అతిశయోక్తిగా ఉన్నను, అక్షరాలా నిజమైనది తప్ప ఏదియు చెప్పబడలేదు; ఏలయనగా ప్రవక్త తగిన పరిధులను మీరలేదు, అయితే దేవుని ఆశీర్వాదము కోల్పోయిన భూమి ఏ సౌందర్యమును లేని అరణ్యమువలె ఉండునని ప్రజలకు తెలియజేయుటకు, వారి అజ్ఞానమునకు తగినట్లు సాహసోక్తులను వాడుట అవసరమని కనుగొనెను.

7. కావున ప్రతివాడు విడిచిపెట్టినది. ఇది “Ce qu'il aura espargne” అను సామాన్య వ్యక్తీకరణకు సరిపోవును, అనగా, వాడు ఏది మిగిల్చి యుంచునో అది. కూర్చిపెట్టిన ఐశ్వర్యమును అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు, శత్రువు దండెత్తిన దేశములలో సాధారణముగా సంభవించు దానిని వర్ణించుచున్నాడు. నివాసులందరును తమ ఐశ్వర్యమును వేరొకచోటికి కొనిపోయి, శాంతి తిరిగి నెలకొనిన తరువాత దానిని మరల తెచ్చుకొనుటకై ఏదైనా క్షేమకరమైన స్థలమున దాచుకొనుట అలవాటు.

నిరవంజి చెట్ల వాగునకు. తాము క్షేమముగా దాచుకొనగల ఏ గిడ్డంగియు ఏ కోటయు వారికి ఉండదనియు, కావున వాటిని నిరవంజి చెట్లమధ్య దాచుకొనుటకు బలవంతపడుదురనియు అతని భావము. శత్రువు మనమీద దాడి చేయుచుండగా, మన గొప్ప శ్రమచేత మనము సమకూర్చుకొనిన వస్తువులను దాచుకొనుటకు ఏ గిడ్డంగియు కనబడకపోవుట నిశ్చయముగా అత్యంత దౌర్భాగ్యమే. ఈ నిరవంజి చెట్లు బహుశః ఏదో దూరమైన ఏకాంత స్థలమున ఉండెను. మరికొందరు దీనిని శత్రువులకు అన్వయించి, వారు తమ దోపిడి ఫలములను సాధారణ కొల్లసొమ్మును తమలో పంచుకొనుటకు ఆ వాగునొద్దకు తెచ్చుదురని వివరింతురు.

247 మోయాబు సరిహద్దులను కేక చుట్టి వచ్చెను. — ఆంగ్ల అనువాదము.

8. మోయాబు సరిహద్దులను కేక చుట్టి వచ్చెను. ( ,כיki,) అనగా “ఏలయనగా”, అది అలంకారము నిమిత్తమే చేర్చబడినది. ఆ దేశమంతటి ప్రతి భాగము చుట్టును ఏడ్పుతోను అంగలార్పుతోను నిండియుండునని అతని భావము; ఏలయనగా ఆ నాశనము ఒక కొననుండి మరియొక కొనవరకు వ్యాపించును. కేకతోపాటు అంగలార్పును అతడు రెండుమారులు పేర్కొనుచున్నాడు, ఇది దుఃఖాతిశయమును సూచించును; నిరాశలో ఉన్న మనుష్యులు తమ్మును తాము పూర్తిగా విలాపమునకు అప్పగించుకొనునట్లు.

9. దీమోను జలములు రక్తముతో నిండియుండును. ఇచ్చట అతడు దుఃఖమును అంగలార్పును, పలాయనమును వణకును, తమ ఐశ్వర్యమును దోచుకొనుటలో శత్రువుల లోభమును మాత్రమే కాక, మనుష్యుల వధను వర్ణించుచున్నాడు. దీమోను వంటి విశాలమైన గొప్ప నదులు రక్తముతో నిండినప్పుడు అది ఎంత గొప్పదై యుండవలెను!

నేను దీమోనుమీదికి మరిన్ని తెప్పించుదును. మరిన్ని అనగా ఎవని పేరట అతడు మాటలాడుచున్నాడో ఆ ప్రభువు హత్యలను అధికము చేయునని అతని భావము; అందువలన శవములు రాశులుగా పడియుండును, క్రూరత్వమునకును వధకును అంతముండదు. ఇప్పుడు ఈ వధలో అష్షూరీయులు క్రూరులైనను యెహోవా క్రూరుడు కాడు; ఏలయనగా యూదులయెడల కనికరము చూపవలసియుండగా మోయాబీయులు నీచముగా చూపిన క్రూరత్వమును ఆయన న్యాయముగా శిక్షించెను. వారు ఇతరులపై పెట్టిన అదే శిక్షను తాము అనుభవించుట న్యాయమే.

మోయాబులో తప్పించుకొనినవారిమీదికి సింహములను. ఇవియును అతడు చెప్పిన మరిన్ని వాటిలోనివి, లేక కనీసము వాటిలో ఒక భాగము. ఇది ఆ ఆపదకు పరాకాష్ఠగా ఎంచవచ్చును; శత్రువుల గుంపులలో ఎవరైనను తప్పించుకొనుటకును వధనుండి తమ్మును విడిపించుకొనుటకును ప్రయత్నించినయెడల, వారు సింహములను అడవి మృగములను ఎదుర్కొనవలసి వచ్చెను, వాటిచేత మ్రింగబడిరి. “వారు వధనుండి తప్పించుకొందురు నిజమే, అయితే అందువలన వారు క్షేమముగా ఉండరు, దేవుని హస్తమునుండి తప్పించుకొనరు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగమంతటి ఉద్దేశ్యమును జాగ్రత్తగా పరిశీలించినయెడల ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమిదియే; ఏలయనగా వధనుండి విడిపింపబడు చిన్న శేషము కూడ సింహముల నోళ్లలో పడునని చేర్చి, ఆ దుఃఖకరమైన ఆపద చిత్రమును గాఢపరచుట అతని ఉద్దేశ్యము. ప్రభువు హస్తము దుష్టులను ఏ విధముగానైనను తప్పించుకొనజాలనంతగా వెంబడించును; ఏలయనగా వారు ఒక ప్రమాదమును తప్పించుకొనినయెడల వెంటనే మరియొకదానిని ఎదుర్కొందురు. ఈ సంగతులు భక్తులను ఓదార్చుటకై ప్రవక్తచేత చెప్పబడినవని మనము జ్ఞాపకము చేసికొనుదము; అందువలన వారు తమ శత్రువుల క్రూరత్వమునకు విరోధముగా ఏదైనా వాగ్దానముచేత తమ మనస్సులను బలపరచుకొందురు, ఆ శత్రువులు చివరకు నాశనమగుదురు, తమ దేవతలయందైనను కోటలయందైనను దాగుడు స్థలములయందైనను పలాయనమునందైనను ఎక్కడను ఆశ్రయము కనుగొనరు.

248 “దీమోను అను పేరును సూచించుచున్నాడు, దాని అర్థము రక్తపట్టణము.” — రోసెన్‌ముల్లర్ 249 నేను దీమోనుమీదికి మరిన్ని (హెబ్రీ: అధికములు) తెప్పించుదును. — ఆంగ్ల అనువాదము. 250 “ఇది 2 రాజులు 17:25 లో నమోదైన సింహముల తెగులని నేను తలంచుచున్నాను; అది ఇశ్రాయేలు దేశపు కొత్త నివాసులను, షల్మనేసెరుచేత అక్కడ కొనసాగుటకు అనుమతింపబడిన మోయాబీయుల శేషమును బాధించెను. ఇతర వివరణలు ప్రతిపాదింపబడినవి; అయితే మరుగైన స్థానిక ప్రవచనములలో ఆ కాలపు చరిత్రలు అందించు కొద్ది వెలుగునే అనుసరించుట ఉత్తమము.” — స్టాక్

251 సెలానుండి, (లేక, పెత్రా.) — ఆంగ్ల అనువాదము.