యెషయా 2

యెషయా 2

1. ఆమోజు కుమారుడైన యెషయాకు యూదానుగూర్చియు యెరూషలేమునుగూర్చియు ప్రత్యక్షమైన వాక్యము.

1. Verbum quod vidit Isaias, filius Amos super Iuda et Ierusalem. 2. అంత్యదినములలో యెహోవా మందిరమున్న పర్వతము పర్వతముల శిఖరమున స్థిరపరచబడి కొండలకంటె ఉన్నతముగా ఎత్తబడును; సకల జనములు దాని వైపునకు ప్రవాహమువలె వచ్చును.

2. Et accidet in novissimo dierum, ut statuatur mons domus Iehovae in verticem montium, et erigatur supra omnes colles; et fluent ad eum omnes gentes.

3. అనేక జనములు వచ్చి–యెహోవా పర్వతమునకు, యాకోబు దేవుని మందిరమునకు మనము ఎక్కిపోవుదము రండి; ఆయన తన మార్గములను మనకు బోధించును, మనము ఆయన త్రోవలలో నడిచెదము అని చెప్పుకొందురు; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము సీయోనులోనుండియు యెహోవా వాక్కు యెరూషలేములోనుండియు బయలువెళ్లును.

3. Et venient populi multi, ac dicent, Venite, et ascendemus in montem Iehovae, in domum Dei Iacob. Et instituet nos in viis suis, et ambulabimus in semitis ejus. Quoniam e Zion exibit lex, et verbum Domini e Ierusalem.

4. ఆయన జనములమధ్య తీర్పు తీర్చును, అనేక జనములను గద్దించును; వారు తమ ఖడ్గములను నాగటి కొర్రులుగాను తమ ఈటెలను కొడవళ్లుగాను సాగగొట్టుదురు; జనము జనముమీద ఖడ్గమెత్తదు, ఇకమీదట యుద్ధముచేయ నేర్చుకొనరు.

4. Et judicabit inter gentes, arguetque populos multos: et concident gladios suos in ligones, et lanceas suas in falces: nec levabit gens in gentem gladium, nec consuescent ultra praelio.

5. యాకోబు వంశస్థులారా, రండి, యెహోవా వెలుగులో నడుచుకొందము. 5. Domus Iacob, venite, et ambulabimus in lumine Domini.

6. యాకోబు వంశస్థులైన నీ జనమును నీవు విడిచిపెట్టియున్నావు; ఏలయనగా వారు తూర్పుదేశపు ఆచారములతో నిండియున్నారు, ఫిలిష్తీయులవలె శకునములు చెప్పుచున్నారు, పరదేశుల సంతానమందు సంతుష్టి పొందుచున్నారు.

6. Certe deseruisti populum tuum, domum Iacob: eo quod impleti sint Oriente, (vel, antiquitate,) et auguribus, ut Philistaei: atque in filiis alienis acquieverint.

7. వారి దేశము వెండి బంగారములతో నిండియున్నది, వారి ధననిధులకు మితిలేదు; వారి దేశము గుఱ్ఱములతో నిండియున్నది, వారి రథములకు మితిలేదు:

7. Impletur est terra ejus argento et auro; nec finis thesauris ejus. Equis quoque repleta est terra ejus, nec quadrigis ejus finis.

8. వారి దేశము విగ్రహములతో నిండియున్నది; తమ చేతిపనికి, తమ వ్రేళ్లు చేసినదానికి వారు నమస్కరించుచున్నారు:

8. Impleta est etiam terra ejus idolis: et coram opere manuum suorum se incurvarunt, coram eo quod fixerunt digiti ipsorum.

9. అల్పుడు వంగును, ఘనుడు తగ్గింపబడును; కావున వారిని క్షమింపకుము.

9. Et inclinatus est homo, et humiliatus est vir: ideo, ne remittas, (vel, non remittes.)

10. యెహోవాయందలి భయమునకును ఆయన ప్రభావ మహిమకును భయపడి బండలలోనికి చొరబడుము, ధూళిలో దాగియుండుము.

10. Ingredere in petram, abscondere in pulvere a conspectu pavoris Domini, et gloria magnificentiae ejus.

11. నరుల అహంకార దృష్టి తగ్గింపబడును, మనుష్యుల గర్వము అణగద్రొక్కబడును; ఆ దినమున యెహోవా ఒక్కడే ఘనత వహించును.

11. Sublimitas oculorum hominis humiliabitur, et incurvabitur altitudo hominum, et exaltabitur Iehova solus in die illa.

12. అహంకారము గలవాడును గర్విష్ఠుడును, హెచ్చింపబడిన ప్రతివాడును ఎవరో వారందరిమీదికి సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా దినమొకటి వచ్చును, అతడు తగ్గింపబడును:

12. Quoniam dies Iehovae exercituum super omnem superbum et excelsum, et super omne elevatum, et humile erit.

13. ఉన్నతములై ఎత్తబడిన లెబానోను దేవదారు వృక్షములన్నిటిమీదికిని, బాషానుయొక్క సిందూర వృక్షములన్నిటిమీదికిని,

13. Super omnes, inquam, cedros Libani sublimes et elevatos, super omnes quercus Basan,

14. ఉన్నత పర్వతములన్నిటిమీదికిని, ఎత్తబడిన కొండలన్నిటిమీదికిని,

14. Et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos, 15. ఉన్నతమైన ప్రతి గోపురముమీదికిని, ప్రాకారముగల ప్రతి ప్రాకారముమీదికిని, 15. Et super omnem turrim excelsam, et super omnem murum munitum, 16. తర్షీషు ఓడలన్నిటిమీదికిని, ఇంపైన చిత్రములన్నిటిమీదికిని. 16. Super omnes naves Tharsis, et super exquisitas picturas. 17. మనుష్యుల అహంకారము అణగద్రొక్కబడును, నరుల గర్వము తగ్గింపబడును; ఆ దినమున యెహోవా ఒక్కడే ఘనత వహించును.

17. Et incurvabitur celsitudo hominis, et humiliabitur altitudo hominum, et exaltabitur Iehova solus in die illa.

18. విగ్రహములు బొత్తిగా నాశనమగును. 18. Idola autem in universum abolebit. 19. యెహోవా భూమిని గజగజలాడించుటకు లేచునప్పుడు, ఆయన భయంకర తేజస్సునకును ఆయన ప్రభావ మహిమకును భయపడి వారు కొండ గుహలలోను భూమియొక్క బిలములలోను దూరుదురు.

19. Et ingredientur in cavernas petrarum, et in voragines terrae, a praesentia terroris Iehovae et gloria majestatis ejus: cum surrexerit ut concutiat terram.

20. ఆ దినమున నరులు తాము పూజించుటకై చేసికొనిన తమ వెండి విగ్రహములను తమ బంగారు విగ్రహములను పికిలిపిట్టలకును గబ్బిలములకును పారవేసి,

20. In die illa projiciet homo idola sua argentea, et idola sua aurea, quae fecerunt ei ad adorandum, in cavernam talparum et vespertilionum;

21. యెహోవా భూమిని గజగజలాడించుటకు లేచునప్పుడు, ఆయన భయంకర తేజస్సునకును ఆయన ప్రభావ మహిమకును భయపడి వారు కొండల సందులలోను బండల శిఖరములలోను దూరుదురు.

21. Et ingredientur in scissuras petrarum, et cacumina saxorum, a facie pavoris Iehovae et gloria majestatis ejus, cum surrexerit ut concutiat terram.

22. తన నాసికారంధ్రములలో ప్రాణముగల నరునియందు నమ్మిక యుంచుట మానుకొనుడి; ఏ విషయములో వాడు లెక్కింపదగినవాడు?

22. Cessate igitur ab homine cujus in nare spiritus; qua enim in re (vel, ad quid, vel, quanti) ipse reputatur?

1. ఆమోజు కుమారుడైన యెషయాకు ప్రత్యక్షమైన వాక్యము. ఈ ప్రవచనము, సంఘ పునరుద్ధరణనుగూర్చి కొంచెము ముందు మనకు కలిగిన బోధకు ధృవీకరణమై యున్నది. ఏలయనగా, దేవుని ఉగ్రత మండి అంతటను సమస్తమును దహించివేయుచుండగా, లేదా ఆయన బెదరింపులు మన మనస్సులను భయముచేత కొట్టుచుండగా, అనగా మనము నాశనమధ్యముననే యున్నట్లుండగా, క్షేమమును గూర్చిన నిరీక్షణను పోషించుకొనుట కష్టము; అట్టి కాలమున కేవలమైన వాగ్దానములు మనలను ఆదరించుటకును మన భయములను శాంతింపజేయుటకును చాలవు. ఈ హేతువుచేత, అప్పటికే ప్రకటింపబడిన ఆదరణకు తోడుగా, ధృవీకరణ రూపముగా ఈ ప్రత్యేక దర్శనమును కూడ చేర్చవలెనని ప్రభువు నిర్ణయించెను; ఎట్టి ఆపదలు వచ్చినను ఆయన సంఘము ఎన్నడును నశింపదనుట మరింత నిశ్చయమును సందేహరహితమును కావలెననియే. కాబట్టి ఈ దర్శనము మునుపటి అధ్యాయములోని 26, 27 వచనములలో చెప్పబడిన దానితో సరిపోవునని నాకు ఏ సందేహమును లేదు.

దీనినుండి దర్శనముల ప్రయోజనమును ఉద్దేశ్యమును మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా బోధకు మనయెదుట కొన్నిసార్లు తగినంత బరువు లేనందున, దేవుడు దర్శనములను చేర్చును, వాటిద్వారా తన బోధను మనకు ముద్రవేయుటకే. కాబట్టి ఈ దర్శనము మునుపటి వాగ్దానముతో సంబంధము కలిగియున్నందున, దేవుడు పూర్వము తన ప్రవక్తలకు ఇచ్చిన సకల విధములైన దర్శనములు ఆ వాగ్దానములకు ముద్రలగునట్లు వాటితో జతపరచబడవలెనను ఈ ఉపయుక్తమైన బోధను దీనినుండి నేర్చుకొనుచున్నాము. ఈ రీతిగా, కేవలము తన వాక్యమునిచ్చుటతో తృప్తిపడక, సంఘటనల రూపములను మన కన్నులయెదుట ఉంచుచున్న దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన మంచితనమును మనము మరింత మరింతగా గ్రహించుచున్నాము.

సంఘ పునరుద్ధరణ అత్యంత ప్రాముఖ్యముగల విషయమనియు, తెలిసికొనవలసిన అవసరమైనదనియు ఆయన ధృవీకరణను చేర్చెను. ఏలయనగా సంఘము లేనిచో ప్రభువు సత్యమెక్కడ? విశ్వాసమెక్కడ? సంఘము లేనిచో దేవుడు అసత్యవంతుడనియు ఆయన వాక్యమందున్నదంతయు అబద్ధమనియు అగును. అయితే దేవుడు తరచుగా బలమైన నిదర్శనములచేత, తెలియని మార్గములద్వారాను మనుష్యుల సహాయము లేకయే సంఘమును కాపాడుచున్నాడని చూపునట్లు, ఇప్పుడు ఒక గొప్ప ప్రవచనముచేత తాను దీనిని చేయునని ప్రకటించుచున్నాడు.

ఈ ప్రవచనమువలన రెండు ప్రయోజనములు కలుగవలసియుండెను. మొదటిది: యెషయాయును అతని తరువాత వచ్చినవారును, ప్రజల మొండి దుష్టత్వమునుబట్టి, మందిరము కాల్చబడువరకును పట్టణము నాశనమగువరకును యూదులు చెరలోనికి కొనిపోబడువరకును, భయమును నిరంతరము ప్రకటింపవలసియుండెను గనుక, అట్టి కఠినత్వము విశ్వాసులయెడల నిరీక్షణయను ఆదరణచేత తగ్గింపబడుట అవసరమై యుండెను. రెండవది: వారు చెరలో కృశించిపోవలసియుండెను, మరియు తిరిగి వచ్చిన తరువాతను వివిధములైన ఆపదల పరంపరచేత వారి మనస్సులు కదిలింపబడెను, చివరకు భయంకరమైన నాశనముచేతను అల్లకల్లోలముచేతను దాదాపు నిరాశలో మునిగిపోయిరి; వారు ఆదరింపబడకపోయినచో నూరుమారులు మూర్ఛిల్లియుందురు. అప్పటికే పడిపోయినవారైతే, వాగ్దానము చేయబడిన పునరుద్ధరణచేత లేవనెత్తబడి స్థిరపరచబడిరి, కనీసము అత్యంత కఠినమైన కీడులకు ఏకైకమును నిస్సందేహమునైన ఔషధమగు దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టు అలవాటును తమలో నిలుపుకొనునంతవరకైనను. ( ,הדברhaddabar,) వాక్యము అనుదానిని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు "విషయము" అని అనువదించుచున్నారు; ఇది ఈ పదము యొక్క సామాన్య అర్థమునకు సరిపోవును; అయితే దీనిని దైవసంకల్పమును సూచించునదిగా భావించుట మేలు. అది తనకు ఒక ప్రత్యేక దర్శనముద్వారా బయలుపరచబడెనని యెషయా చెప్పుచున్నాడు.

2. అంత్యదినములలో జరుగును అంత్యము లేక దినముల పూర్తిని గూర్చి ఆయన చెప్పినప్పుడు, ఆయన క్రీస్తు రాజ్యమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని మనము జ్ఞాపకము చేసికొందము; మరియు క్రీస్తు రాజ్యమునకు ఈ పేరును ఆయన ఏల ఇచ్చెనో కూడ మనము గ్రహింపవలెను. కారణమేమనగా, ఆ కాలమువరకు సమస్తమును సందిగ్ధములో నుండెననవచ్చును; ప్రజలు కేవలము నీడయైన ప్రస్తుత పరిస్థితిపై తమ కన్నులు నిలుపక, వాస్తవము ప్రకటింపబడబోవు విమోచకునిపై నిలుపవలెనని అట్లు జరిగెను. కాబట్టి క్రీస్తు వచ్చినందున, ఆ కాలమును మన కాలముతో పోల్చినయెడల, మనము నిజముగా యుగాంతమునకు వచ్చియున్నాము. అప్పట్లో జీవించిన పితరులు చేతులు చాచి క్రీస్తు వైపు వెళ్లవలసిన బాధ్యత కలిగియుండిరి; సమస్తము పునరుద్ధరింపబడుట ఆయన రాకడపై ఆధారపడియుండెను గనుక, వారు తమ నిరీక్షణను ఆ కాలమువరకు విస్తరింపజేయవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుట సముచితమే. క్రీస్తు క్రింద సంఘపు స్థితి మరింత సంపూర్ణమగునని వారు తెలిసికొనుట ఎల్లప్పుడును ఉపయోగకరమే; విశేషముగా వారు రూపకములక్రింద ఉంచబడియుండిరి గనుక; ఏలయనగా వారిని సందిగ్ధములో ఉంచుటకే నిర్దిష్టముగా ప్రభువు వివిధ విధములుగా వారిని రేపుటకు ఇష్టపడెను.

అయినను ఈ ప్రవచనమునకు ఒక ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత కలదు; ఏలయనగా నాలుగు వందల సంవత్సరముల కాలములో, సంఘము సంపూర్ణముగా పునరుద్ధరింపబడబోవు దినముల సంపూర్ణతను వారు జ్ఞాపకము చేసికొనని యెడల మూర్ఛిల్లుటకు లెక్కలేనన్ని సందర్భములు కలిగెను. కాబట్టి సంఘమును దాదాపు ముంచివేసిన వివిధ తుపానులలో, ప్రతి విశ్వాసియు ఓడ బద్దలైనప్పుడు ఈ వాక్యమును ఒక పలకవలె పట్టుకొనెను, దానిద్వారా రేవునకు తేలి చేరుకొనుటకై. అయినను, దినముల సంపూర్ణత క్రీస్తు రాకతో ఆరంభమైనను, మన రక్షణకై ఆయన రెండవమారు ప్రత్యక్షమగువరకు అది నిరంతరాయముగా ప్రవహించుచుండునని గమనింపవలెను. (హెబ్రీయులకు 9:28.)

38 చివరి దినములలో. — ఆంగ్ల అనువాదము.

యెహోవా మందిరమున్న పర్వతము స్థిరపరచబడును ఈ దర్శనము అసంబద్ధమైనదిగా కనబడవచ్చును; సీయోను అసాధారణ ఎత్తు లేని చిన్న కొండయే గనుక, ఒక పిడికెడు మట్టిని పెద్ద పర్వతములతో పోల్చినట్లుండును; అంతేకాక దాని నాశనమును ఆయన కొంచెము ముందుగా ప్రవచించియుండెను. అట్లయినచో సీయోను పర్వతము తన గొప్పతనమంతయు కోల్పోయిన తరువాత, సకల జనముల కన్నులను తనవైపు ఆకర్షించునంతగా మరల ప్రకాశించునని ఎట్లు నమ్మగలరు? అయినను అది ఒలింపస్ కంటె ఉన్నతమైనదానివలె కొనియాడబడుచున్నది. "అన్యజనులు తమ ఎత్తైన పర్వతములనుగూర్చి తమకిష్టమైనంతగా అతిశయింపవచ్చును; ఈ కొండ తక్కువదియు అల్పమైనదియు అయినను, దానితో పోల్చిన యెడల అవి ఏమియు కావు" అని యెషయా చెప్పుచున్నాడు. స్వభావరీత్యా చూచినయెడల ఇది నిశ్చయముగా అసంభవమే. ఏమి! సీయోను మేఘములలో వ్రేలాడదీయబడునా? కాబట్టి దుష్టులు ఈ ప్రవచనమును ఎగతాళి చేసిరనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా భక్తిహీనత ఎల్లప్పుడును దేవునికి విరోధముగా విరుచుకుపడుటకు సిద్ధముగా నుండును.

ఇప్పుడు, నేను గమనించిన ఈ విశేషత ఈ ప్రవచనమునందలి నమ్మికను బలహీనపరచుటకు మొగ్గుచూపెను; ఏలయనగా మందిరము నాశనమైన తరువాత సీయోను అత్యంత నిందలోనికి దిగజారినప్పుడు, అది అంత హఠాత్తుగా ఎట్లు మరల లేవగలదు? అయినను యెషయా ప్రవచించినది వ్యర్థము కాలేదు; ఏలయనగా చివరకు ఈ కొండ నిజముగా సమస్త పర్వతములకంటె ఎత్తబడెను, ఏలయనగా దానినుండి దేవుని స్వరము వినబడి, మనలను పరలోకమునకు ఎత్తునట్లు సర్వలోకమంతట ధ్వనించెను; దానినుండి దేవుని పరలోక ఘనత ప్రకాశించెను; చివరిగా, అది దేవుని పరిశుద్ధాలయమైనందున ఉన్నతమైన శ్రేష్ఠతలో సర్వలోకమును మించియుండెను.

ఈ ప్రవచనము యొక్క ఉపయోగము మన గమనమునకు తగినది. యెషయా ఉద్దేశ్యము, చెరలో ప్రజల మనస్సులకు ఆధారమగు ఆదరణను తేవలెననియే; అందువలన మందిరమును బలులును లేకపోయినను, సమస్తము శిథిలములైనను, ఈ నిరీక్షణ భక్తుల మనస్సులలో పోషింపబడును, మరియు అంత నిర్జనమైన, అంత భయంకరముగా నాశనమైన స్థితిలో వారు ఇంకను ఇట్లు తర్కించుకొందురు: "యెహోవా పర్వతము నిజముగా విడువబడియున్నది, అయినను ఆయన అక్కడనే తన నివాసమును కలిగియుండును; ఈ పర్వతము యొక్క మహిమ ఇతరములన్నిటికంటె గొప్పదగును." అట్లు జరుగునని వారు సందేహింపకుండునట్లు, ప్రవక్త ఇక్కడ ఒక చిత్రమును గీసినట్లు, దానిలో వారు దేవుని మహిమను చూడగలరు; ఏలయనగా పర్వతము ఇంకను ఉనికిలో ఉండినను, అవమానకరమైన నిర్జనత్వము దానిని దాదాపు అసహ్యకరమైనదానిగా చేసెను, ఏలయనగా దేవునిచేత విడువబడినందున అది తన వైభవమును కోల్పోయెను. అయినను భక్తులు ఆ శిథిలములవైపు కాక ఈ దర్శనమువైపు చూడవలసినవారు. అంతేకాక, సీయోను పర్వతము ఎత్తబడుటనుగూర్చి ఆయన ఇంత ఉన్నతమైన మాటలతో ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో అనుసరించు వచనములనుండి చాలినంత స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా అక్కడనుండియే సువార్త బయలువెళ్లెను, అందులో దేవుని స్వరూపము ప్రకాశించుచున్నది. ఇతర పర్వతములు ఎత్తులో దానిని మించవచ్చును; అయితే దేవుని మహిమ అత్యున్నత శ్రేష్ఠతగలదైనట్లు, ఆయన ప్రత్యక్షమగు పర్వతము కూడ ఎంతో విశిష్టమైనదై యుండవలెను. కాబట్టి ఆయన సీయోను పర్వతమును దాని స్వంత నిమిత్తము కొనియాడలేదు, దాని అలంకారమును బట్టియే, ఆ అలంకారము యొక్క వైభవము సర్వలోకమునకు పంచబడును.

3. అనేక జనములు వచ్చి పూర్వ వచనమున సీయోను పర్వతము ఇంత ఉన్నత స్థానమును ఎందుకు వహించునో ఆయన స్వల్పముగా సూచించెను. అది ఏలయనగా, నదులు జలసమృద్ధిచేత ఉప్పొంగి ప్రవహించునట్లు సకల జనములు దానివైపు ప్రవహించును. ఇప్పుడు ఆయన అదే విషయమును చెప్పి, కారణమును చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వివిధ జనములు దూరదేశములనుండి గుంపులు గుంపులుగా ఎందుకు దానివైపు తరలివచ్చునని అడుగవచ్చును. కాబట్టి దేవుని సేవించవలెనను కోరికయే వారి ఉద్దేశ్యమని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

( ,רביםrabbim,) అనేక అను పదము ఒక వ్యత్యాసమును సూచించుచున్నది; ఏలయనగా పూర్వము వలె కేవలము ఒక్క జనము మాత్రమే నిజదేవుని ఆరాధనకు అంకితమై యుండదనియు, పూర్వము పరాయివారును అన్యులునై యుండినవారు (ఎఫెసీయులకు 2:19) మతవిషయమై వారితో ఏకాభిప్రాయములోనికి వచ్చెదరనియు దాని అర్థము; అనగా ఇంతకుముందు ఒక మూలలో మూసివేయబడినట్లుండిన సంఘము ఇప్పుడు అన్ని దిక్కులనుండి సమకూర్చబడునని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. "అనేక" అను పదముచేత ఆయన "వివిధ" అని అర్థము చేసికొనెను; ఏలయనగా సకల జనములనుగూర్చి కొంచెము ముందు తాను చెప్పిన మాటల బలమును తగ్గించుటకు ఆయన ఉద్దేశించలేదనుటలో సందేహము లేదు. ఇప్పుడు, సర్వలోక జనములు ప్రతి ఒక్కటి తన స్వదేశమును విడిచి యూదయకు ప్రయాణమై వెళ్లెననునది ఎన్నడును నెరవేరకపోయినను, దేవుడు సకల జనములలోనుండి భేదము లేకుండ తనకొరకు సంఘమును సమకూర్చిన సువార్త బోధ సీయోను పర్వతమునుండి బయలువెళ్లెను గనుక, ఏకమనస్సుతో కూడిన విశ్వాసముచేత నిత్యరక్షణ నిబంధనను స్వీకరించి ఒకే సంఘముగా ఐక్యపరచబడినవారు దానివైపు వచ్చెదరని ఆయన న్యాయముగా చెప్పుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్ర రూపకములకును క్రీస్తు రాకతో ప్రవేశింపనారంభించిన ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనకును గల సామరస్యమును కూడ మనము గమనింపవలెను.

మరియు ఇట్లు చెప్పుదురు: రండి ఈ మాటలచేత, భక్తులు మతబోధలను వ్యాపింపజేయవలెనను అంత తీవ్రమైన కోరికతో నిండియుందురనియు, ప్రతివాడును తన పిలుపుతోను తన వ్యక్తిగత జ్ఞానముతోను తృప్తిపడక ఇతరులను తనతో కూడ లాగుకొనిపోవగోరుననియు ఆయన మొదట తెలియజేయుచున్నాడు. నిజముగా, ఒక మనుష్యుడు తన సహోదరులను లక్ష్యపెట్టక జ్ఞాన వెలుగును తన హృదయములోనే అణచిపెట్టుకొనునట్టి మందకొడితనముకంటె విశ్వాసస్వభావమునకు విరుద్ధమైనది మరేదియు ఉండదు. తన పిలుపువలన ఇతరులకంటె ఎంత ఎక్కువ ఔన్నత్యము ఒకడు పొందెనో, అంత ఎక్కువ శ్రద్ధతో ఇతరులను వెలిగించుటకు అతడు పనిచేయవలెను.

ఇది సంఘమును సమకూర్చు సాధారణ పద్ధతిని కూడ మనకు సూచించుచున్నది; అది మనుష్యుల బాహ్యమైన స్వరముచేతనే; ఏలయనగా దేవుడు రహస్యమైన ప్రభావముచేత ప్రతి వ్యక్తిని తనయొద్దకు తెచ్చుకొనగలిగినను, ఆయన మనుష్యుల సేవను ఉపయోగించుచున్నాడు, వారు ఒకరి రక్షణనుగూర్చి ఒకరిలో చింతను రేపుటకే. ఈ పద్ధతిచేత ఆయన వారి పరస్పర అనుబంధమును కూడ బలపరచును, మరియు ప్రతివాడును ఇతరులచేత బోధింపబడుటకు తన్ను అనుమతించునప్పుడు, బోధను స్వీకరించు వారి సంసిద్ధతను పరీక్షకు పెట్టును.

తరువాత, బోధించు పనిని, హెచ్చరించు పనిని తమపై వహించినవారు కూర్చుండి ఇతరులకు ఆజ్ఞాపింపక, తోడివారివలె వారితో కలిసి నడువవలెనని యెషయా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా కొందరు మిక్కిలి కఠినులైన బోధకులై, ఇతరులను ముందుకు త్రోయుటకు ఆతురపడుదురు, అయినను తాము ఒక్క అడుగైనను కదలరు. అయితే ఇక్కడ విశ్వాసులు తమ సహోదరులకు "ఎక్కిపోవుడి" అని ఆజ్ఞాపించుటకు బదులు, తమ స్వంత మాదిరిచేత ముందుగా నడిపించుచున్నారు. కాబట్టి మనము కోరునదానిని మనమే వాస్తవముగా నెరవేర్చుచు, మనము నిజాయితీతోను ఆసక్తితోను మాటలాడుచున్నామని స్పష్టపరచుటయే లాభకరమైన బోధకు నిజమైన పద్ధతి.

మరియు ఆయన తన మార్గములను మనకు బోధించును మొదటిగా, బోధచేత మనము వెలిగింపబడువరకు దేవుని సరిగా ఆరాధింపలేమనియు, రెండవదిగా, సంఘమునకు దేవుడే ఏకైక బోధకుడనియు, ఆయన పెదవులపైననే మనము ఆధారపడవలెననియు ఆయన చూపుచున్నాడు. కాబట్టి మనుష్యులు భక్తి అని పిలుచు కొన్ని మూర్ఖమైన తప్పుడు సేవలకంటె దేవునికి అంగీకారము కానిదేదియు లేదనియు, ఆయన బోధించుటలో మనుష్యుల సేవను ఉపయోగించినను, వారు ఆయన వాక్యమే తప్ప మరేదియు పలుకకూడదనుటయే తన హక్కుగా ఆయన అట్టిపెట్టుకొనుచున్నాడనియు దీనినుండి తేలుచున్నది. తమ్మును తాము సంఘ బోధకులని పిలుచుకొనినవారు ఈ నియమమును అనుసరించియుండినయెడల, విస్తారమైన గందరగోళమైన మూఢనమ్మకముల వైవిధ్యమువలన మతము ఇంత అవమానకరముగా భ్రష్టము కాకపోవును. మనుష్యుల అభిప్రాయములచేత మనము ఇటు అటు ఎగరవేయబడుచుండగా, వివిధ తప్పులలోనికి కొట్టుకొనిపోబడకుండుట సాధ్యము కాదు. కాబట్టి సంఘమునకు బోధించు శక్తియు అధికారమును దేవునికి మాత్రమే చెందునని ఆయన చాటుచు, యెషయా సకల మర్త్యుల నోళ్లను న్యాయముగా మూయుచున్నాడు; బోధించు పని కాపరులకు అప్పగింపబడినది, అక్కడ దేవుడు మాత్రమే వినబడవలెనను ఉద్దేశ్యముతోనే గాని మరి ఏ ఉద్దేశ్యముతోను కాదు. క్రీస్తు పరిచారకులుగా ఎంచబడగోరువారు ఈ వాక్యముచేత తమ్ము నడిపించుకొననిచ్చి, ఆయన అధికారమునుండి దేనిని తీసివేయకుందురు గాక.

హెబ్రీ పదములు ( ויורנו מדרכיוveyorenu midderachaiv) అక్షరార్థముగా "ఆయన తన మార్గములలోనుండి మనకు బోధించును" అని అనువదింపబడవచ్చును; దాని అర్థము: "ఆయన మార్గములు ఏవో ఆయన మనకు చూపును," లేదా సంపూర్ణ బోధకై ఆయన తన మార్గములను మనయెదుట ఉంచును.

తరువాత ఆయన విధేయతను చేర్చుచున్నాడు: మనము ఆయన త్రోవలలో నడిచెదము; దీనిచేత ఆయన ఉద్దేశ్యమును ఫలితమును రెండింటిని సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు నోటినుండి మనకు అందింపబడు బోధ కేవలము ఊహాగానము కాదు, అది మన జీవిత గమనమును నిర్దేశించి ఆయనకు లోబడునట్లు మనలను నడిపించును. అయితే దేవుని ఆజ్ఞలు మార్గములనియు త్రోవలనియు పిలువబడుట, వాటినుండి ఏ కొంచెమైనను తొలగిపోవువారు దౌర్భాగ్యముగా తప్పిపోవుదురని మనకు తెలియజేయుటకేనని కూడ మనము గమనింపవలెను. ఈ రీతిగా సకల విధములైన అక్రమ స్వేచ్ఛ అణచివేయబడుచున్నది, మరియు అల్పులు మొదలుకొని ఘనులవరకు మనుష్యులందరును దేవుని వాక్యపు పరిధులలోనే తమ్మును నిలుపుకొనవలెనను ఈ విధేయతా నియమమును గైకొనవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడుచున్నారు.

ధర్మశాస్త్రము సీయోనులోనుండి బయలువెళ్లును ఇది పూర్వ వచనమునకు వివరణ; అందులో సీయోను పర్వతము సమస్త పర్వతములకంటె పైగా ఉంచబడునని ఆయన చెప్పెను; అనగా అది లోకమంతటిపై ప్రవహించు రక్షణకరమైన బోధకు ఊటగా అగునప్పుడు అది అత్యున్నత గౌరవ శిఖరమునకు ఎత్తబడును. ఆయన దానిని ధర్మశాస్త్రమని పిలుచుచున్నాడు; అయితే ఈ పదము యొక్క పుట్టుకను అర్థమును గూర్చి మనము ఇతర చోట్ల మాటలాడియున్నాము; ఏలయనగా ( תורהtorah) అనగా బోధ, మరియు అన్ని విధములైన బోధలలో సంపూర్ణమైనది ధర్మశాస్త్రములో ఇమిడియున్నది. కాబట్టి ఆయన ప్రవక్తల పద్ధతిలో మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా భక్తి నియమము ధర్మశాస్త్రమునుండి పొందబడవలసియున్నందున, అలంకార ప్రయోగముచేత (అనగా సినెక్డోకీ, అందులో భాగము సమస్తమునకు ఉపయోగింపబడును), దేవుడు ఇచ్చిన సమస్త బోధను ధర్మశాస్త్రము అను పదము క్రింద చేర్చుట వారికి అలవాటు; బలిపీఠము అను పదము క్రింద దేవుని సమస్త ఆరాధనను చేర్చునట్లే.

39 మరియు ఆయన తన మార్గములను మనకు బోధించును. — ఆంగ్ల అనువాదము.

ఇప్పుడు, సువార్త ప్రకటన ఆ స్థలమునందే ఆరంభమైనప్పుడు ఈ ప్రవచనము నెరవేరెనని మనకు తెలియును (ఏలయనగా క్రీస్తు మొదట యెరూషలేములో బోధించెను, తరువాత ఆయన బోధ సర్వలోకమంతట వ్యాపించెను), కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము అను పదమును పరిమిత అర్థములో మనము తీసికొనకూడదు; ఏలయనగా అప్పటికి, దాని రూపకములనుగూర్చియు దాస్యమునుగూర్చియు, అది రద్దు చేయబడినట్లే యుండెను. (లూకా 2:46; మార్కు 16:10; యెహెజ్కేలు 47:1; లూకా 24:47.) కాబట్టి ఈ పదము ఎట్టి పరిమితి లేకుండ దేవుని వాక్యమునకు అన్వయింపబడెనని మనము నిర్ణయించుచున్నాము. మరియు సర్వలోకమునకు నీళ్లు పారించుటకు మందిరమునుండి జలములు ఉబుకునని ప్రవక్తలు చెప్పునప్పుడు (యెహెజ్కేలు 47:1), యెషయా స్పష్టమైన మాటలలో చెప్పుదానిని, అనగా రక్షణకరమైన బోధ యొక్క ఊట ఆ స్థలమునుండియే అగునని, వారు ఉపమానరూపముగా వ్యక్తపరచుచున్నారు; ఏలయనగా అపొస్తలులును ఇతర బోధకులును అక్కడనుండియే సర్వలోకమంతట సువార్తను వ్యాపింపజేసిరి.

ప్రవక్త ఈ మాటలను ఏల చెప్పెనో ఆ కారణమును మనము గమనింపవలెను. భక్తుల మనస్సులను అనేక సందర్భములలో నలగగొట్టగలిగిన వివిధ మార్పులకు విరోధముగా వారిని బలపరచుటకే అది; కాబట్టి అభ్యంతరములను ముందుగా నివారించుటయు భక్తుల మనస్సులను బలపరచుటయు మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైనది. "మీ వ్యవహారముల స్థితి ఏదైనను, మీరు అన్ని వైపుల బాధలచేత అణగద్రొక్కబడినను, ధర్మశాస్త్రము సీయోనులోనుండియు యెహోవా వాక్కు యెరూషలేములోనుండియు బయలువెళ్లునను ఈ నిశ్చయమైన నిరీక్షణను పోషించుకొనుచు కొనసాగుడి; ఏలయనగా ఇది దేవుని తప్పిపోని నిర్ణయము, ఏ వైవిధ్యమైనను సంఘటనల మార్పైనను దీనిని వ్యర్థము చేయజాలదు."

ఈ ఆదరణ భక్తులకు ఎంత అవసరమై యుండెనో, వెంటనే సంభవించిన సంఘటనల క్రమమునుండి సులభముగా ఊహింపవచ్చును; ఏలయనగా యూదయ విడువబడినప్పుడు, మందిరము నాశనమైనప్పుడు, దేవుని ఆరాధన తలక్రిందులైనప్పుడు, సంఘము యొక్క సుందరమైన క్రమము పూర్తిగా వికృతమైనప్పుడు, దౌర్జన్యము అంతకంతకు ఎక్కువగా బాధించుచుండగా, వారి మనస్సులు క్రుంగిపోవుటయు, సమస్త నిరీక్షణ విడిచిపెట్టబడుటయు సహజమే. మరొక వైపు, యూదులు బబులోనునుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, భయంకరమైన మూఢనమ్మకములు క్రమక్రమముగా వ్యాపించినప్పుడు, యాజకులు తమ పనిని న్యాయమైన రీతిలో నెరవేర్చుటకు బదులు దుష్ట దౌర్జన్యమును ఆశించినప్పుడు, ఈ వాగ్దానముచేత వారు ఆధారపడకపోయినయెడల, మతము నిర్లక్ష్యము చేయబడెననియు, దేవుని ఆరాధన పూర్తిగా విడిచిపెట్టబడెననియు తప్ప మరేది భక్తుల మనస్సులకు తోచియుండును? ఏలయనగా అంతర్గత దోషములవలన కలిగిన ఈ శోధన బబులోనులోనికి వారి బహిష్కరణకంటె ఎక్కువ హానికరమైనదనుటలో సందేహము లేదు. వారు ప్రవాసులైయున్నంతకాలము వారికి కనీసము ప్రవక్తలుండిరి, వారి బోధచేత వారు ప్రోత్సహింపబడిరి; అయితే ఆ భ్రష్ట స్థితిలో బోధ యొక్క మంచి ప్రభావము పోయెను, మతమును భక్తియు ఎవరిచేతను లక్ష్యపెట్టబడలేదు. అయినను ఈ ప్రవచనము యొక్క సహాయముచేత మాత్రమే ప్రభువు వారికి అవసరమైన ఆధారమును అనుగ్రహించెను. ఏలయనగా దేవుడు తన నివాసమందు తనకొరకు ప్రతిష్ఠించినట్లు కనబడిన ధర్మశాస్త్రము ఎందుకు పడద్రోయబడి నీచముగా త్రొక్కబడెను? అట్లయినచో అది అక్కడ స్థానమును కలిగియుండుననుట మాత్రమే కాక, అన్య స్థలములన్నిటిలోను అతి దూరముగల ప్రాంతములలోను అది ఏలునని ఎవడు తలంచియుండును? మరొక వైపు, ధర్మశాస్త్రము తన స్థానములో నిలిచియుండుననుట మాత్రమే కాక, అది ఇంకను ముందుకు ప్రయాణించునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు; దీనిచేత ఆయన ఉద్దేశ్యము, అది తన పూర్వ సరిహద్దులలో పరిమితము కాదనియు, అన్యజనులకు భేదము లేకుండ ప్రకటింపబడుననియే.

మరియు నిస్సందేహముగా ఇక్కడ వాగ్దానము చేయబడిన కార్యములను నెరవేర్చుటకు తాము నియమింపబడిరని అపొస్తలులు తెలిసికొనినప్పుడు ఇది వారికి మిక్కిలి గొప్ప అధికారమును బరువును కలిగియుండెను. లేనియెడల ఆ పనిని చేపట్టుటకు వారికి తగినంత ధైర్యము ఉండియుండెడిది కాదు, మరియు సంక్షేపముగా, విశేషముగా లోకమంతయు వారిని ఉగ్రతతో ఎదిరించినప్పుడు, ఆ భారమును సహింపలేకపోయియుందురు. అయితే దీనిని వాగ్దానము చేసినవాడును, ఈ వర్తమానమును అందించుటకు తమకు అధికారమిచ్చినవాడును ప్రతి అడ్డంకిని సులభముగా తొలగించునని వారు ఎరుగుదురు. సువార్త బోధ సీయోనులోనుండి బయలువెళ్లెనని మనము తెలిసికొనునప్పుడు, దానినుండి మన విశ్వాసమునకు బలమైన ధృవీకరణను పొందుచున్నామని కూడ గమనింపవలెను; ఏలయనగా అది క్రొత్తది కాదనియు, ఇటీవల పుట్టినది కాదనియు, అది దేవుని నిత్య సత్యమనియు, అది వెలుగులోనికి తేబడకముందు సకల యుగములలో దానిపై సాక్ష్యము ఇయ్యబడెననియు మనము దీనినుండి నిర్ధారించుచున్నాము.

పూర్వ ఆచారములన్నియు రద్దు చేయబడవలసియుండెననియు, బోధ యొక్క సారము అదే యైనను, బోధించు క్రొత్త రూపము ప్రవేశపెట్టబడవలసియుండెననియు కూడ మనము తెలిసికొనుచున్నాము; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము పూర్వము సీనాయి పర్వతమునుండి బయలువెళ్లెను (నిర్గమకాండము 19:20), ఇప్పుడైతే అది సీయోనునుండి బయలువెళ్లెను, కాబట్టి అది క్రొత్త రూపము ధరించెను. కాబట్టి రెండు సంగతులను గమనింపవలెను; మొదటిది: దేవుని బోధ ఒక్కటే, అది ఎల్లప్పుడును తనతో తాను ఏకీభవించును; ఎవడును దేవుడు అస్థిరుడని, ఆయన అసంగతముగా ఉన్నాడని నిందింపకుండునట్లు; మరియు ప్రభువు ధర్మశాస్త్రము ఇప్పుడు ఎల్లప్పుడును ఉన్నట్లే ఉన్నను, అది క్రొత్త వస్త్రముతో సీయోనునుండి వెలువడెను; రెండవది: ఆచారములును ఛాయలును రద్దు చేయబడినప్పుడు, వాటి వాస్తవము గ్రహింపబడు క్రీస్తు బయలుపరచబడెను.

4. ఆయన జనములమధ్య తీర్పు తీర్చును ఆ బోధ రాజదండమువలె ఉండునని, అనగా దేవుడు సకల జనములమధ్య ఏలునని ఆయన ఉద్దేశ్యము; ఏలయనగా భాగము సమస్తమునకు ఉపయోగింపబడు అలంకార ప్రయోగముచేత, హెబ్రీ పదమైన שפט (shaphat,) "తీర్పు తీర్చు" అనగా ఏలుట లేక పరిపాలించుట అని అర్థము. కాబట్టి దేవుడు ఒక్క జనమును మాత్రమే తన పరిపాలనకు లోబడినదిగా తీసికొనియుండెను గనుక, ఆయన రాజ్యపు సరిహద్దులు విశాలపరచబడునని, ఆయన వివిధ జనములను ఏలునని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. కేవలము ఛాయయైన దావీదు రాజ్యమునకును, అంతకంటె ఎంతో శ్రేష్ఠమైన ఈ ఇతర రాజ్యమునకును గల భేదమును కూడ ఆయన పరోక్షముగా సూచించుచున్నాడు. ఆ కాలమున దేవుడు తన ఏర్పరచబడిన ప్రజలను దావీదు హస్తముద్వారా ఏలెను, అయితే క్రీస్తు రాకడ తరువాత ఆయన తానే ఏలనారంభించెను,

అనగా శరీరమందు ప్రత్యక్షపరచబడిన నిజమైన దేవుడైన తన అద్వితీయ కుమారుని వ్యక్తియందే. (1 తిమోతికి 3:16.) ప్రవక్తలు కొన్నిసార్లు క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చి మాటలాడునప్పుడు దావీదు పేరును ఉపయోగింతురు, అది యుక్తమే, అనగా ఆయన మానవ స్వభావమును గూర్చి; ఏలయనగా విమోచకుడు ఆ వంశమునుండి పుట్టునని వాగ్దానము చేయబడియుండెను. (యిర్మీయా 30:9; యెహెజ్కేలు 34:23; 37:24.) అయితే ఇక్కడ ప్రవక్త ఆయన దైవ ఘనతను కొనియాడుచున్నాడు; దానినుండి దేవుడు తన కుమారునియందు రాజుగా తన్ను బయలుపరచుకొనెను గనుక, పాత సంఘ స్థితికంటె క్రొత్త సంఘ స్థితి ఎంత శ్రేష్ఠమైనదో స్పష్టమగుచున్నది. మరియు మరల ఆయన అన్యజనుల పిలుపును ధృవపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా క్రీస్తు యూదులను మాత్రమే ఏలునట్లు వారికి పంపబడలేదు, సర్వలోకముపై తన అధికారమును నడిపించునట్లే.

ఆయన అనేక జనములను గద్దించును ( יכחyakach) అను మాటకు కొన్నిసార్లు వాదించుట అనియు, కొన్నిసార్లు సరిదిద్దుట అనియు, అట్లే సిద్ధపరచుట అనియు అర్థము; అయితే ఇచ్చట ప్రవక్త సంఘ సంస్కరణమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు గనుక సాధారణమైన వివరణయే ఈ వాక్యభాగమునకు ఎక్కువ సరిపోవును. మనము దేవునికి లోబడుట నేర్చుకొనుటకు మనకు గద్దింపు అవసరము; ఏలయనగా మన స్వభావమునకు చెందిన మొండితనమువలన, బలవంతముచేత మనము లొంగదీయబడువరకు దేవుని వాక్యమందు మనము ఎన్నడును ముందుకు సాగము. అందువలన పాపమునుగూర్చి లోకమును ఒప్పించుటయే సువార్త ప్రకటనకు ఆరంభమని క్రీస్తు నియమించెను. (యోహాను 16:8.) ఉపదేశము నిష్ఫలము కాకుండునట్లు మన శరీరముయొక్క మొండితనము అణచబడవలెనని యెషయా చూపుచున్నాడు; కావున మన జీవితమును పరీక్షించుటకును, మన దోషములను ఖండించుటద్వారా మన నడవడిని సంస్కరించుటకును గద్దించు న్యాయాధిపతియొక్క కార్యమును ఆయన దేవునికి ఆపాదించుచున్నాడు. నిజముగా, మనుష్యులను పశ్చాత్తాపమునకు నడిపించు ఆత్మశక్తి కార్యసాధకమగు చోటు తప్ప, సువార్తవలన కలుగు ఫలితము ఎంత స్వల్పమో మనము చూచుచున్నాము.

వారు తమ ఖడ్గములను నాగటి నక్కులుగా సాగగొట్టుదురు క్రీస్తు అన్యజనులను జనములను తన ఏలుబడిక్రిందికి తెచ్చినప్పుడు కలుగబోవు మేలైన ఫలితమును ఆయన తరువాత తెలుపుచున్నాడు. సమాధానముకంటె కోరదగినది మరొకటి లేదు; అయినను అందరును దానిని కోరుచున్నామని తలంచుచుండగా, ప్రతి ఒక్కరును తన దురాశల ఉన్మాదముచేత దానిని చెరుపుచున్నారు; ఏలయనగా గర్వమును, లోభమును, ఆశయును మనుష్యులను ఒకరిమీదనొకరు క్రూరముగా లేచునట్లు చేయును. కాబట్టి మనుష్యులు తమ చెడ్డ రాగద్వేషములచేత సమాజమును కలవరపరచుటకు స్వభావముచేతనే ప్రేరేపింపబడుచుండుటవలన, యెషయా ఇచ్చట ఈ చెడుకు సరిదిద్దుటను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా సువార్త సమాధానపరచు ఉపదేశమై (2 కొరింథీయులకు 5:18) మనకును దేవునికిని మధ్యనున్న విరోధమును తొలగించునట్లు, అది మనుష్యులను ఒకరితోనొకరు సమాధానములోను ఐక్యతలోను చేర్చును. క్రీస్తు ప్రజలు సాత్వికులై, క్రూరత్వమును విడిచిపెట్టి, సమాధానమును వెంబడించుటకు అంకితమగుదురనుటయే దీని భావము.

క్రీస్తు జన్మించిన కాలమునకే దీనిని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తగని విధముగా పరిమితము చేసియున్నారు; ఏలయనగా చరిత్రలవలన కనబడునట్లు, ఆక్టియమ్ యుద్ధము తరువాత ఆ కాలమున యానస్ దేవాలయము ⁴⁰ మూయబడెను. క్రీస్తు జననకాలమున రోమా సామ్రాజ్యమంతట నుండిన విశ్వవ్యాప్త సమాధానము, క్రీస్తునందు మనము అనుభవించు నిత్యసమాధానమునకు సూచనయని నేను సంతోషముగా అంగీకరించుచున్నాను. అయితే ప్రవక్త భావము వేరు. క్రీస్తు దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య ఎట్టి సమాధానమును కలుగజేయుననగా, నాశకరములైన యుద్ధములను అంతమొందించుటవలన వారిలో వారికి సుఖకరమైన సమాధాన స్థితి ఏర్పడునని ఆయన భావము. ఏలయనగా క్రీస్తు తొలగింపబడినయెడల, మనము దేవునికి దూరస్థులగుటయే కాదు, ఆయనతో నిరంతరము బహిరంగ యుద్ధము చేయుచుందుము; అది న్యాయముగా మన తలలమీదనే పడును; దాని ఫలితముగా లోకములోని సమస్తమును అస్తవ్యస్తమగును.

40 యానస్ దేవాలయమును నూమా పొంపిలియస్ కట్టించెను; అతని వివేకయుతమైన సమాధానపరిపాలన, తరువాతి చక్రవర్తులలో అనేకులు తమను కీర్తిమంతులుగా చేసికొనుటకు ప్రయత్నించిన రక్తపాతమయ క్రూర యుద్ధములకు ఎంతో భిన్నముగా నున్నది. యుద్ధ కార్యములను నిరుత్సాహపరచుటద్వారా ప్రజల స్వాభావిక క్రూరత్వమును అణచుటకే ఈ దేవాలయమును దాని స్థాపకుడు ప్రత్యేకముగా ఉద్దేశించెను. ఈ ఉద్దేశముతో, రోమా సామ్రాజ్యము చుట్టునున్న రాజ్యములతో యుద్ధస్థితిలో నున్నదో సమాధాన స్థితిలో నున్నదో దాని ద్వారముల తెరచుటయు మూయుటయు సూచించునట్లు ఏర్పాటు చేయబడెను. యుద్ధము ఏ వైపున చెలరేగుచుండెనో ఆ వైపు ద్వారము తెరువబడియుండెను; అన్ని వైపులను యుద్ధము జరుగుచున్నప్పుడు దాని ద్వారములన్నియు రాత్రింబగళ్లు తెరచియుండెను; వానిలో ఏదైనను మూయబడుట, అది చూచుచున్న దిక్కున సమాధానము నెలకొనియున్నదని ప్రకటించెను. సామ్రాజ్యమంతటను విశ్వవ్యాప్త సమాధానమున్నదని చాటించు ఈ దేవాలయము పూర్తిగా మూయబడుట వంటి అపూర్వ సంఘటన ఏడు వందల సంవత్సరముల దీర్ఘకాలములో కేవలము మూడుసార్లే సంభవించెనని లివీ మనకు తెలుపుచున్నాడు; ఒకసారి నూమా పరిపాలనలో, రెండవసారి టైటస్ మాన్లియస్ కాన్సలుగా నుండిన కాలములో, చివరిసారి ఆక్టియమ్ యుద్ధము తరువాత; ఆ యుద్ధములో చక్రవర్తియైన అగస్టస్ మార్క్ ఆంటోనీపైనను ఈజిప్టు రాణియైన క్లియోపాత్రాపైనను శ్రేష్ఠమైన నౌకాజయము పొందెను. (లివీ 1:19.) చరిత్రకారులు ఈ చివరి సంఘటన కాలమును అసాధారణమైన నిర్దిష్టతతో నిర్ణయించియున్నారు; అగస్టస్ను పరలోకమునకు ప్రత్యేకముగా ప్రియుడైనవానిగా గొప్పగా స్తుతించుటయే వారి ఏకైక ఉద్దేశమైనను, సమాధానప్రభువు (యెషయా 9:6) లోకములోనికి వచ్చినప్పుడు యానస్ దేవాలయము మూయబడియుండెనని వారు తెలియకుండానే వ్రాసియుంచిరి. మెస్సీయా ప్రత్యక్షమైన కాలపరిపూర్ణతకు (గలతీయులకు 4:4) సంబంధించినదిగాను, ఆలోచనయందు ఆశ్చర్యకరుడును కార్యసాధనయందు శ్రేష్ఠుడునైన ఆయన (యెషయా 28:29) చేసిన మనోహరమైన ఏర్పాట్లలో ఒకటిగాను ఇంత విశేషమైన సంయోగము దృష్టిని ఆకర్షించక పోజాలదు. కాలగణన ఇంత ఆనందకరముగాను ఉపదేశకరముగాను ఉండుట అరుదు. — సం.

అంతేకాక, సువార్త ప్రచురింపబడినప్పుడు అది కలహములను అంతమొందించుటకు శ్రేష్ఠమైన ఔషధమగుననియు, అంతే కాదు, ద్వేషములు విడువబడినప్పుడు మనుష్యులు ఒకరికొకరు సహాయము చేయుటకు సిద్ధపడుదురనియు యెషయా వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా ఖడ్గములు ముక్కలుగా విరుగగొట్టబడునని మాత్రమే ఆయన చెప్పుటలేదు గాని అవి నాగటి నక్కులుగా మార్చబడునని చెప్పుచున్నాడు; దీనిద్వారా, మునుపటివలె ఒకరినొకరు బాధించుకొనుటకును నానా విధములైన అన్యాయములు చేయుటకును బదులుగా, ఇకమీదట వారు సమాధానమును స్నేహమును సాగించుదురనియు, అందరి ఉమ్మడి మేలుకొరకు తమ ప్రయత్నములను వినియోగించుదురనియు చూపుచూ, అంతటి గొప్ప మార్పు కలుగునని ఆయన తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా నక్కులును కొమ్మలు కత్తిరించు కొడవళ్లును వ్యవసాయమునకు తగిన పనిముట్లు, అవి మనుష్యుని జీవనమునకు ప్రయోజనకరములును అవసరములునై యున్నవి. కాబట్టి క్రీస్తు ఏలునప్పుడు, మునుపు కీడు చేయు ప్రేమచేత కొట్టుకొనిపోబడినవారు ఇక మీదట సాధ్యమైన ప్రతి విధముగా ఉపకారక్రియలద్వారా ఒకరితో ఒకరు పోటీపడుదురని ఆయన చూపుచున్నాడు.

ఇకను యుద్ధాభ్యాసము చేయరు ( למדlamad) అను మాటకు అలవాటు పడుట అనియైనను నేర్చుకొనుట అనియైనను అర్థము. అయితే ప్రవక్త భావము స్పష్టమే; వారు నాశకరములైన విద్యలలో తమను తాము అభ్యసింపరు, మునుపు అలవాటుపడినట్లు క్రూరత్వములోను అన్యాయములోను ఒకరితో ఒకరు పోటీపడరు. కాబట్టి ఎవరి హృదయములు సాత్వికతకు రూపుదిద్దుకొనలేదో, ఎవరిలో మనుష్యులను ఒకరికొకరు ఉపకారము చేయునట్లు నడిపించు సహోదర ప్రేమ ఇంకను ఏలుటలేదో, వారు సువార్తయందు అల్పముగానే ముందంజ వేసియున్నారని మనము ఊహించవచ్చును. అయితే మనస్సాక్షులు దేవునితో సమాధాన స్థితికి తేబడక మునుపు ఇది సాధ్యముకాదు; మనుష్యులతోను సమాధానముగా నుండునట్లు అక్కడ నుండియే ప్రారంభింపవలెను.

కొందరు ఉన్మత్తులు ఈ వాక్యభాగమును అరాజకత్వమును (ἀναρχίαν) ప్రోత్సహించుటకు వక్రీకరించుచున్నారు; అది సంఘమునుండి ఖడ్గము ఉపయోగించు హక్కును పూర్తిగా తొలగించునట్లును, ప్రతి విధమైన యుద్ధమును మిక్కిలి కఠినముగా ఖండించుటకు దానిని ముందుకు తెచ్చుచున్నారు. ఉదాహరణకు, ఒక రాజు తనకు అప్పగింపబడిన ప్రజలను కాపాడి, అన్యాయమునుండి వారిని రక్షించినయెడల, "ఖడ్గము ఉపయోగించుట క్రైస్తవులకు విధిసమ్మతముకాదు" అని వారు అందురు. అయితే దీనికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చుట సులభము; ఏలయనగా ప్రవక్త క్రీస్తు రాజ్యమును గూర్చి అలంకారముగా మాటలాడుచున్నాడు; ఆ రాజ్యము పరస్పర దయచేత మనుష్యులు ఒకరితో ఒకరు సమాధానపడునట్లు చేయును. సూచించబడు వస్తువును ఒక గుర్తుచేత తెలుపు అలంకారమును లేఖనములు తరచుగా ఉపయోగించును; ఈ వాక్యములో వలెనే: కత్తిలేనివాడు ఒకటి కొనుక్కొనవలెను. (లూకా 22:36.) తన అనుచరులను యుద్ధము చేయునట్లు ప్రేరేపించుట క్రీస్తు ఉద్దేశము కాదు గాని యుద్ధకాలము సమీపించెనని సూచించెను. మరియు ద్వేషమును పోరాటమును అంతమైనప్పుడును, మునుపు విరోధులుగా నుండినవారు ఒకరితో ఒకరు సమాధానపడినప్పుడును, ఖడ్గములు లేకుండా పోవును, లేదా వేరొక ప్రయోజనమునకై సాగగొట్టబడునని మనకు చెప్పబడుచున్నది.

41 ఇకను యుద్ధము నేర్చుకొనరు. — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

సామరస్యమును సమాధానమును ఉన్న స్థితిలో ఖడ్గము ఇక అవసరముండదని ఎవరైనను అభ్యంతరపెట్టవచ్చును. దానికి నా జవాబు ఏమనగా, క్రీస్తు రాజశక్తి ఎంత మేరకు గుర్తింపబడునో అంత మేరకే మనమధ్య సమాధానమున్నది, ఈ రెండును పరస్పర సంబంధము గలవి. క్రీస్తు మనయందు సంపూర్ణముగా ఏలినయెడల ఎంత బాగుండును! అప్పుడు సమాధానమునకును సంపూర్ణ ప్రభావముండును. అయితే ఆ సమాధానరాజ్యముయొక్క పరిపూర్ణతకు మనము ఇంకను ఎంతో దూరములో ఉన్నందున, మనము ఎల్లప్పుడును ముందుకు సాగుటనుగూర్చి ఆలోచింపవలెను; ఇక్కడ క్రీస్తు రాజ్యము ఆరంభమాత్రముగానే యున్నదని గ్రహింపకుండుట మిక్కిలి మూర్ఖత్వము. అంతేకాక, సంఘమను భక్తులైన వారి సమాజమును దేవుడు ఇతరులనుండి వేరుగా ఉండునట్లు సమకూర్చలేదు; మంచివారు ఎల్లప్పుడును చెడ్డవారితో కలిసియుందురు; అంతే కాదు, మంచివారు ఇంకను గమ్యమును చేరలేదు, తమనుండి కోరబడు పరిపూర్ణతకు ఎంతో దూరముగా ఉన్నారు. కాబట్టి ఈ ప్రవచనముయొక్క సంపూర్ణ నెరవేర్పును భూమిమీద ఎదురుచూడరాదు. మనము ఆరంభమును అనుభవించినయెడలను, క్రీస్తుద్వారా దేవునితో సమాధానపడినవారమై పరస్పర స్నేహమును పెంపొందించుకొని ఎవరికిని కీడు చేయకుండునెడలను అది చాలును.

5. యాకోబు ఇంటివారలారా ఆయన అన్యజనుల ఉదాహరణను చూపి యూదులను తీవ్రముగా గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా తన రాజ్యవ్యాప్తి కారణముగా దేవుడు సీయోను పర్వతమునుండి అన్ని జనములకు ధర్మశాస్త్రమిచ్చి, తన ఏర్పరచుకొనిన ప్రజల శరీరములో వారిని అంటుకట్టునప్పుడు, యాకోబు ఇంటివారు ఆయననుండి తిరుగుబాటు చేయుటయు, అన్యులు సమీపించుచుండగా అందరికంటె ముందుండవలసిన ఇంటివారు వెనుకకు తప్పుకొనుటయు కంటె విచిత్రమైనది మరేదియు నుండదు. కాబట్టి ఇది అత్యంత తీవ్రమైన ప్రబోధము మాత్రమే కాక, భారమైనదియు పదునైనదియునగు ఫిర్యాదు కూడ. అందువలన ఆయన వారిని గౌరవనామముతో సంబోధించుచు, యాకోబు ఇంటివారలారా, రండి అనుచున్నాడు; వారు సంఘములో దేవుని జ్యేష్ఠకుమారులైయుండియు, ఇతరులతో ఉమ్మడిగా తాము కలిగియున్న ఆ వారసత్వ హక్కును పూర్తిగా త్యజించిరనుటకు వారి కృతఘ్నత ఇంకను బలముగా వ్యక్తమగునట్లు ఆయన ఇట్లు చేయుచున్నాడు.

కాబట్టి ఇచ్చట ఒక తులనము సూచింపబడుచున్నది; "చూడుడి, అన్యజనులు సీయోను పర్వతమునకు ప్రవాహమువలె వచ్చుచున్నారు, ప్రతి ఒక్కడును తన పొరుగువానిని ప్రోత్సహించుచు ప్రేరేపించుచున్నాడు; వారు దేవునివలన ఉపదేశము పొందుటకును ఆయనచేత గద్దింపబడుటకును లోబడుచున్నారు; ఇశ్రాయేలీయులారా, దేవుని స్వాస్థ్యమైన మీరు ఎందుకు వెనుకకు తగ్గుచున్నారు? అన్యజనులు దేవునికి లోబడుదురా, మీరు ఆయన అధికారమును అంగీకరింపనొల్లరా? లోకమునందు అన్ని ప్రాంతములలో ఇంత గొప్ప వెలుగు వెలిగింపబడియుండగా, మీరు దానివలన వెలిగింపబడరా? ఇన్ని జలములు ప్రవహించుచుండగా మీరు త్రాగరా? అన్యజనులు ఇంత ఆతురతతో పరుగెత్తుచుండగా మీరు సోమరితనముతో కూర్చుండుట ఎంతటి పిచ్చి!" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

మనము యెహోవా వెలుగులో నడుచుకొందము ఆయన మనము నడుచుకొందమని చెప్పుటలో, వెలుగు వారి పాదముల ఎదుట ఉంచబడియున్నదనియు, అయితే వారు కన్నులు మూసికొని దానిని నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నారనియు, తమ శక్తి కొలది దానిని ఆర్పివేయుచునేయున్నారనియు, అయినను దాని కాంతి దూరమునున్న జనములను తనవైపు ఆకర్షించుచున్నదనియు భావము.

6. నిశ్చయముగా నీవు నీ ప్రజలను విసర్జించియున్నావు ఈ మాటలలో ఆయన ఇప్పుడు ప్రజలు వక్రబుద్ధి గలవారని స్పష్టముగా నేరారోపణ చేయుచున్నాడు; ఇది ప్రత్యక్ష మాటలలో కాక, ఆశ్చర్యముతో ఉప్పొంగినట్లు, హఠాత్తుగా తన ప్రసంగమును ఆపి, దేవుని వైపు తిరిగి, "యెహోవా, నీవు న్యాయముగా తిరస్కరించిన, విగ్రహారాధనకు తన్ను అప్పగించుకొని నీ వాక్యమునుండి ద్రోహముగా తొలగిపోయిన, నిరాశాజనకమైన జనమునుగూర్చి నేను మాటలు వ్యర్థము చేయనేల?" అని అరచుచున్నాడు.

ఆత్మ ద్వారా ఆయన ముందుగా చూచిన రాబోవు శిక్షను గూర్చిన ప్రవచనముగా కూడ దీనిని తీసికొనవచ్చును; జనముయొక్క గొప్ప నేరములనుబట్టి సీయోను పర్వతముపైకి నాశనమును పాడును రాబోవుచున్నందున ఆశ్చర్యమేమియు లేదని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఇంతటి దుఃఖకరమైన దృశ్యము నిరాశకు కారణము కాకూడదనియు, స్వస్థపరచబడ గలవారు పశ్చాత్తాపముచేత కదిలింపబడి ఈ విపత్తు రాకమునుపే దేవునివైపు తిరుగవలెననియు ఆయన ఉద్దేశమై యుండవచ్చును. ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని తీర్పులను ప్రకటించువారై, భక్తిహీనులకు విరోధముగా ప్రతీకారమును బెదిరించుచుండగా, వారు ఏదో ఒక విధమైన పశ్చాత్తాపమునకు వీలైనంత మందిని తేవలెనని ప్రయత్నించుట వారి పరిపాటి. దేవుని సేవకులు ఈ మనస్సును ఎన్నడును విడువరాదు; సాధ్యమైనయెడల తిరస్కృతులకు కూడ మేలు చేయుటకు ప్రయత్నించునట్లు అది వారిని నడిపించును. (2 తిమోతికి 2:25.)

భక్తిగల బోధకులకు ఈ వాక్యభాగము సమృద్ధియైన ఆదరణ నివ్వవలెను; ఏలయనగా మనము చెవిటివారితో మాటలాడుచున్నామని తలంచినప్పుడు మనము క్షీణించి, సమస్త ప్రయత్నమును విడిచిపెట్టుటకు శోధింపబడి, "నేనేమి చేయుచున్నాను? గాలిని కొట్టుచున్నాను" అని అనుకొందుము. అయినను ప్రవక్త ఎవరిలో ఆదరణకరమైన ఆశకు ఆధారమేమియు చూడలేదో, వారిని హెచ్చరించుట మానలేదు; జనముయొక్క ఈ నాశనమును చూచి ఆశ్చర్యపడినవాడై నిలిచియున్నను, నాశనమునకు పోవుచున్నట్లు తాను చూచువారినే ఆయన సంబోధించుచున్నాడు. అదే సమయమున, భక్తిహీనులు ఎంత మొండివారైనను, మనము వారికి విరోధముగా ప్రతీకారమును ప్రకటింపవలెనని గమనింపవలెను; వారు తిరస్కరించి కళ్లెమును కొరికినను, వారికి సాకు లేకుండునట్లు, మనము వారిని ఎల్లప్పుడును దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలువవలెను.

( כיki) అనుదానికి నిశ్చయముగా అని నేను అర్థము చెప్పుచున్నాను; 42 ఏలయనగా తాను ఆరంభించిన ప్రబోధమును ఆయన విరమించి దేవుని సంబోధించుచున్నందున ఈ అర్థము ఎక్కువ తగియున్నది. మరియు ఆయన వారిని మరల యాకోబు ఇంటివారని పిలుచుటలో, హృదయమును కదిలించు ప్రసంగములో పరిపాటిగా చేయబడునట్లు, అధిక తీవ్రతను కలుగజేయుటకే ఇది చేర్చబడినది; "దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ఈ పరిశుద్ధ జనము ఇప్పుడు విసర్జింపబడియున్నది" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

వారు తూర్పుదేశపు ఆచారములతో నిండియున్నారు హెబ్రీ పదమైన ( קדםka-dem) అనునది కొన్నిసార్లు తూర్పును, కొన్నిసార్లు ప్రాచీనతను సూచించును గనుక, వారు ప్రాచీన ఆచారములతో నిండియుండిరని అర్థము చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా కనానుదేశము పూర్వము ఏ మూఢనమ్మకములచేత కలుషితమాయెనో వాటినే వారు మరల వాడుకలోనికి తెచ్చిరి. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు జనము అబ్రాహామును ఇతర పరిశుద్ధ పితరులను పోలియుండుటకంటె కనానీయులను ఎక్కువగా పోలియుండెనని ప్రవక్తలు తరచుగా నిందించుచున్నారని మనకు తెలియును. మరియు నిజముగా, ఆ దేశము దాని అపవిత్రతనుండి శుద్ధి చేయబడి, తరువాత పరిశుద్ధతకు ప్రతిష్ఠింపబడునట్లు పూర్వ నివాసులు వెళ్లగొట్టబడిన తరువాత వారు ఈ దేశమును స్వాధీనపరచుకొనిరి గనుక, తమ చెడ్డ ఆచారములను మార్చుకొనుటకు నిరాకరించుట రెట్టింపు కృతఘ్నత. అయితే "తూర్పునుండి" అను ఇతర అర్థము ఎక్కువగా అంగీకరింపబడినందున నేను దానినే ఉంచుకొనుటకు ఎంచుకొంటిని; ఈ దృష్టిలో కూడ వ్యాఖ్యాతలు భేదించుచున్నారు; ఏలయనగా కొందరు ( מmem) అను అక్షరమును తులనను సూచించునదిగా తలంచి, ( מקדםmikkedem) అనుదానిని తూర్పు నివాసులకంటె ఎక్కువ అను అర్థములో తీసికొనుచున్నారు; మరికొందరు సరళమైనదియు, నా అభిప్రాయములో ఎక్కువ సరియైనదియునగు దృష్టిని అనగా, వారు తూర్పుతో, అనగా ఆ ప్రాంతమునుండి తాము సంపాదించుకొనిన దోషములతో నిండియుండిరని అంగీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా చెడ్డ అనుకరణ ఆశ్చర్యకరముగా అంటువ్యాధివంటిది, మరియు చెడుగులు ఒక చోటునుండి మరింత దూరమైన వేరొక చోటికి జారిపోవుట కంటె సహజమైనది మరేదియు లేదు.

42 ఇంగ్లీషు అనువాదములో దీనికి కాబట్టి అని అనువదింపబడెను. — సం.

మరియు ఫిలిష్తీయులవలె శకునములు చూచుచున్నారు ఈ వాక్యభాగము మునుపటి దానిని ఎక్కువ పూర్తిగా వివరించుచున్నది; ఏలయనగా శకునములు అను మాటక్రింద, అన్యజనులు ఆసక్తి చూపిన సాతాను మోసములను ఆయన లక్షణాలంకారముచేత చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి వారు ఇప్పుడు ఏ విషయములోను ఫిలిష్తీయులకు భిన్నులు కారని ప్రవక్త భావము, అయినను దేవుడు తన దత్తతయొక్క ఆధిక్యతచేత వారిని ఆ జనమునుండి వేరుపరచియుండెను; వారు తమ పిలుపును మరచి, అన్యజనుల భ్రష్టమైన భక్తిహీనమైన ఆచారములచేత తమను కలుషితపరచుకొనిరనుటయే వారిమీదకు అతి కఠినమైన శిక్షావిధిని తెచ్చుటకు చాలును. ఇందువలన, మరొకని ఉదాహరణనుబట్టి పాపము చేయుట అపరాధమును ఏమాత్రమును తగ్గింపదని తేలుచున్నది.

మరియు అన్యుల సంతానముతో చేతులు కలిపియున్నారు వచనముయొక్క చివరి భాగము నానా విధములుగా వివరింపబడుచున్నది; ఏలయనగా అన్యుల సంతానము అను పదబంధమును కొందరు అలంకారముగా ధర్మములకును ఆచారములకును సూచనగా తలంచుదురు; మరికొందరు దానిని వివాహములకు సంబంధించినదిగా భావింతురు; ఏలయనగా విదేశీయ వంశపు స్త్రీలను విచక్షణ లేకుండా పెండ్లి చేసికొనుటవలన వారు తమ సంతానమును కలగలిపిరి, కావున అక్రమ సంతానము అనేకులుండిరి. జెరోము మరింత కఠినమైన వివరణ ఇచ్చుచున్నాడు, అనగా వారు ప్రకృతి విరుద్ధమైన చెడ్డ కామములచేత తమను కలుషితపరచుకొనిరని. నా విషయమై, అన్యుల సంతానము అనగా అలంకారముగా ధర్మములు కాదు గాని అన్యజనులేనని నాకు సందేహము లేదు. కాబట్టి ప్రవక్త వారిపై మోపు నేరము ఏమనగా, అన్యజనులను సంతోషపెట్టుటకు ప్రయత్నించుటవలన వారు వారి దోషములలో చిక్కుకొనిరి; ఈ విధముగా మర్త్యులను మాత్రమే కాక, చెడ్డవారైన మర్త్యులను దేవునికంటె ఎక్కువగా ఎంచిరి. వారు సంతోషించిరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా చెడ్డ అనుకరణయందలి కోరికయు ఆనందమును వారి హృదయములనుండి దేవునియందలి ప్రేమను, యథార్థ ఉపదేశమునందలి ప్రేమను తుడిచివేసెను.

7. వారి దేశము వెండిబంగారములతో నిండియున్నది ప్రవక్త ఇచ్చట పాటించు క్రమమును మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా ప్రభువు తన ప్రజలను విసర్జించుటకు గల కారణములను ఆయన ఇప్పుడు వరుసగా లెక్కించుచున్నాడు. మునుపటి వచనములో ఆయన శకునములతోను అన్యుల ఆచారములతోను ఆరంభించెను; ఇప్పుడు వెండిబంగారములకు వచ్చుచున్నాడు; తరువాత గుఱ్ఱములను రథములను గూర్చి మాటలాడును. మొదట విగ్రహారాధనను ఖండించి, రెండవదిగా లోభమునకును, మూడవదిగా మనుష్యులు దేవుని విడిచి తమకొరకు వ్యర్థమైన నమ్మికకు ఆధారములను కల్పించుకొనునప్పుడు కలుగు పాపకరమైన నమ్మికకును వారిని గద్దించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. ఈ జనమునకు బంగారము వెండియు సమృద్ధిగా ఉండుట స్వతహాగా నిందింపదగినది కాదు; అయితే వారు తృప్తి లేని లోభముతో మండుచు, గుఱ్ఱములను రథములను నమ్ముకొనుచుండిరి గనుక ఆయన వారిని న్యాయముగా గద్దించుచున్నాడు.

హెబ్రీ అవ్యయమైన ( וvau) అనుదానిని కొందరు వైరుధ్యమును సూచించునదిగా తలంచుదురు; అనగా, అయినను వారి దేశము వెండిబంగారములతో నిండియున్నది అని భావము. ఇది జనముయొక్క కృతఘ్నత మరింత గొప్పదని చూపును; ఏలయనగా సమస్త మేలులయొక్క సమృద్ధిని అనుభవించుచుండియు, తమ పరిస్థితి నిరాశాజనకమైనదైనట్లు వారు మాంత్రిక విద్యలను విగ్రహములను ఆశ్రయించిరి; ఇది వారి ఆపత్కాలమున వాటిని ఆశ్రయించి యుండినయెడల కలుగు దానికంటె ఎంతో తక్కువ క్షమార్హమైనది; ఏలయనగా మేలుల సమృద్ధిచేత సంపూర్ణముగా పోషింపబడియుండియు, వారు దేవుని కాడిని విదిలించివేసిరి. ఈ విధముగా తమ సమృద్ధిలో సుఖభోగములలో మునిగియుండియు, స్వేచ్ఛగా తమ ఇష్టప్రకారమే విగ్రహములవైపు పరుగెత్తిన జనముయొక్క నేరమును ఆయన తీవ్రతరము చేయును. అయితే ఈ వివరణను నేను అంగీకరింపను, ఏలయనగా అది బహు దూరమైన వివరణయని నా తలంపు. దీనికి భిన్నముగా, ఆ జనముపై మోపబడిన దోషములను, అనగా లోభమును, పాపకరమైన నమ్మికను, విగ్రహారాధనను ఆయన ఒకే నిరంతర జాబితాలో చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి దీనిని వైరుధ్యముగా వివరించువారి అభిప్రాయము సత్యమైనదైనను, అది ఈ వాక్యభాగముతో సరిపడదు.

వారి ధనసంపదలకు అంతము లేదు యెషయా తాను ముందు చెప్పినదానిని మరింత స్పష్టముగాను బలముగాను వివరించుటకు సాగుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒకడు బంగారమును వెండిని కలిగియుండుట, దానిని సరిగా ఉపయోగించినయెడల, స్వతహాగా పాపమును నిందార్హమును కాకపోయినను, ధనము కూడబెట్టుటయందలి ఆ చెడ్డ కోరికను, ఉన్మాదమైన ఆతురతను ఆయన తగినట్లు ఖండించుచున్నాడు; అది అత్యంత అసహ్యమైనది. వారి ఆతురత తృప్తి లేనిది, ప్రకృతి హద్దులను దాటునదియైనందున అంతము లేదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. గుఱ్ఱములను రథములను గూర్చియు ఇదే అభిప్రాయమును ఏర్పరచుకొనవలెను, ఏలయనగా ఇచ్చట అబద్ధపు నమ్మిక గద్దింపబడుచున్నది. ఈ చెడును నివారించుటకు, రాజులు విస్తారమైన గుఱ్ఱములను రథములను పోగుచేసికొనకూడదని ప్రభువు నిషేధించెను, లేనియెడల వాటిని నమ్మి వారు ప్రజలను ఐగుప్తునకు తిరిగి పోవునట్లు చేయుదురు. (ద్వితీయోపదేశకాండము 17:16.) కాబట్టి ఇట్టి సంపదలు సమృద్ధిగా కలిగియుండి గర్వముచేత ఉప్పొంగకుండుట మనుష్యులకు కష్టము గనుక, తన ప్రజలకు అవి అసలే ఉండకూడదనియు, లేదా కనీసము మితమైన భాగముతో తృప్తిపడవలెననియు దేవుని చిత్తమాయెను.

8. వారి దేశము విగ్రహములతోను నిండియున్నది విగ్రహారాధనను గూర్చి ఆయన ఇంతకుముందే గమనించిన దానిని మరల చెప్పుచున్నాడు, అయితే దానిలోనికి ఎక్కువగా ప్రవేశించుచున్నాడు; మొదట విషయమునే పేర్కొని, తరువాత దాని వినియోగమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; అది దాదాపు ఎల్లప్పుడును వెంబడించును. విగ్రహములు మన మధ్య నెలకొల్పబడినప్పుడు మనము వాటిని దుర్వినియోగపరచకుండుట అరుదు; అది కట్టెల కుప్పకు అగ్ని అంటింపబడినప్పుడు అది వెంటనే మండవలసినట్లే; మనము మూఢాచారమును అనుసరించుటకు సిద్ధముగా ఉండునంతగా కట్టె అంటుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉండదు. హెబ్రీ భాషలో విగ్రహములు ప్రవక్త ఇచ్చట వాడిన ( ,אליליםelilim) అను పదముచేత మిక్కిలి తగినట్లు పిలువబడుచున్నవి, ఏలయనగా అవి శూన్యమైనవియు విలువ లేనివియునై యున్నవి. 43 నిశ్చయముగా, అట్టి కల్పనలపై ఆధారపడుటవలన తాము దేవునికి సమీపమగుదుమని తలంచిన మనుష్యుల ఉన్మాదమును ఖండించుటకే పరిశుద్ధాత్మ ఈ పదమును ఉద్దేశించెను; నేటి పోపు మతస్థులు తమ విగ్రహముల ఉపయోగమును సమర్థించుటకు, అవి విద్యలేనివారి గ్రంథములని గొప్పలు చెప్పుదురు; అయితే మనము పరిశుద్ధాత్మ సాక్ష్యమునే నమ్ముట మంచిది; విద్యలేనివారు వాటివలన పొందు ప్రయోజనమేమో వాస్తవములే స్పష్టముగా చూపుచున్నవి; ఏలయనగా స్థూలమైన ఊహలచేత కొట్టుకొనిపోయి, వారు తమకు భూసంబంధమైన శరీరసంబంధమైన దేవతలను కల్పించుకొందురు. కాబట్టి విగ్రహములు నిష్ప్రయోజనములైనవని మాత్రమే కాక అవి అసత్యమునకును అబద్ధములకును బోధకులని యిర్మీయా న్యాయముగా ప్రకటించుచున్నాడు. (యిర్మీయా 10:14.)

మరియు వారు తమ చేతిపనికి నమస్కరించుచున్నారు 44 ప్రవక్త ఈ వర్ణనను కూడ మనము గమనింపవలెను, అందులో జనులు తమ స్వహస్తకృతులకు నమస్కరించిరని ఆయన తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు దేవునికి బదులుగా కట్టెను రాతిని ఆరాధించుట మాత్రమే కాక, తమ స్వంత పనితనమును, తమకు తామే ఇయ్యలేని దేవత్వమను పేరుతో ఘనపరచుట ఎంత మూర్ఖత్వము! ఉపేక్షింపబడి పడియున్న కట్టెదుంగ మర్త్యునిచేత చివరి మెరుగు పొందగానే, అది దేవునిగా చేయబడినట్లు వెంటనే దానిని పూజించుట నిజముగా భయంకరము, రాక్షసము. ప్రవక్త ప్రాచీన జనమును సంబోధించుచున్నను, తమ స్వహస్తకృతులలో తప్ప దేవుని మహిమను అంగీకరింపని పోపు మతస్థులకును ఇదే వాదము వర్తించును.

తమ వ్రేళ్లు చేసినదానికి ఈ పునరుక్తి ఉద్ఘాటనకరము; నేరముయొక్క స్థూలత్వమును ఎక్కువ బలముగా చూపుటకు ఆయన చేతులకు వ్రేళ్లను కూడ చేర్చుచున్నాడు. బాహ్యమైన అంగవిన్యాసముచేత ఆరాధనను సూచించు వ్యక్తీకరణ విధానమును కూడ మనము గమనింపవలెను; బహిరంగ గౌరవము చూపుటకై మోకాలినైనను తలనైనను వంచుట మనుష్యుల మధ్య నిషిద్ధమని కాదు గాని, విగ్రహము ఎదుట నమస్కరించువాడు దైవారాధన చెల్లించుచున్నట్లు ఒప్పుకొనుచున్నాడు గనుక. కాబట్టి పోపు మతస్థులు డూలియా 45 (δουλεία) అని పిలుచు ఆ ఆరాధనను గూర్చి చెప్పు వ్యర్థప్రసంగము బాలిశమైన తప్పించుకొనుటయే; ఏలయనగా ప్రవక్త మతసంబంధమైన ఆరాధనను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు ప్రతి విధమైన గౌరవ సూచనను సర్వత్రా ఖండించుచున్నాడు. 46

9. అల్పుడు తలవంచును కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ మాటలను ముందున్న దానితో నేరుగా జోడించి చదువుదురు; ప్రవక్త వారి నేరముయొక్క విస్తృతిని ఇంకను చూపుచున్నట్లు. ఈ అర్థమును అంగీకరించినయెడల, అల్పుడు ఘనుడు అను వారివలన మనము ఇశ్రాయేలీయులందరినీ గ్రహింపవలెను; ఈ మకిలి లేనివాడును పవిత్రుడునగు వాడు ఎవడును లేడని ప్రవక్త చెప్పినట్లు. మరికొందరు శిక్షనుగూర్చి తాను చెప్పినదానినే ఆయన వేరు మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడని తగనివిధముగా కాకుండా అభిప్రాయపడుచున్నారు; ఈ విధముగా దేవునిచేత విడువబడిన జనముపై వచ్చు నాశనమును ఆయన వ్యక్తపరచుచున్నాడు. ఇదే వాక్యభాగముయొక్క ఉద్దేశమునకు ఎక్కువ సరిపడును, అనగా చిన్నవారు పెద్దవారు అందరును, ఒక జనమంతటిని కూలద్రోయు నాశనముచేత వేగముగా ఆక్రమింపబడుదురు; ఏలయనగా ఇంతటి గొప్ప దుష్టత్వములో దేవుని ప్రతీకారమునుండి విడుదల కలుగునని ఎదురుచూచుటకు కారణమేమియు లేదు.

43 "అవి పూర్తిగా శూన్యమైనవి గనుక ఇట్లు పిలువబడినవి; 'లోకములో విగ్రహము శూన్యమే' అను అపొస్తలుని మాటకు అనుగుణముగా" అని బక్స్టార్ఫ్ చెప్పుచున్నాడు, (1 కొరింథీయులకు 8:4.) ( אלל, רפאיrophee elil) అనగా విలువలేని వైద్యులు, (యోబు 13:4,) ఈ పదము యొక్క అక్షరార్థ వినియోగమునకు ఒక ఉదాహరణ. — సం.

44 వారు ఆరాధించుదురు. — ఇంగ్లీషు అనువాదము. 45 తక్కువ రకపు ఆరాధనయైన డూలియా అనుదానికిని ఉన్నతమైన ఆరాధనయని పిలువబడు దానికిని మధ్య పోపు మతస్థులు చేయు భేదమును మన గ్రంథకర్త తన ఇన్స్టిట్యూట్స్ మొదటి సంపుటము 141వ పుటలోను, సువార్తల సమన్వయము మొదటి సంపుటము 221వ పుటలోను వివరించి ఖండించియున్నాడు. — సం.

46 అనగా విగ్రహములకు చెల్లించు గౌరవము అని భావము. — సం.

అంతేకాక, తలవంచుట, తగ్గించుట అను ఈ రెండు వ్యక్తీకరణలలో, ఆయన కొంచెము ముందు ప్రస్తావించిన తలవంచుటకు శీఘ్రమైన సూచన ఉన్నది; "వారు విగ్రహముల ఎదుట తమను తాము వంచుకొనిరి, కావున దేవుడు విపత్తుల మహా భారముక్రింద వారిని కూలద్రోయును" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. అయినను ఆయన వారి గర్వమును కూడ ఖండించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా సంపదలతో ఇంత సమృద్ధిగా అమర్చబడిన జనము స్వల్పకాలములో విపత్తులచేత ముంచివేయబడునని నమ్ముట కష్టమైయుండెను.

కాబట్టి వారిని క్షమింపకుము; లేదా, నీవు వారిని క్షమింపవు. ఈ చివరి వాక్యభాగము రెండు విధములుగా వివరింపబడుచున్నది, అయితే మీరు ఏ దృష్టిని అంగీకరించినను అసలు భావమునకు పెద్ద భేదము లేదు; ఏలయనగా అట్టి మొండివారి పట్ల దేవుడు శాంతపడడని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము. దీనిని భవిష్యత్ కాలములో తీసికొనినయెడల, నీవు వారిని క్షమింపవు, భావము మరింత సులభముగా బయలుపడును; ప్రార్థనగా తీసికొనినయెడల, వారిని క్షమింపకుము, అది అదే అర్థమునకు వచ్చును; ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని గూర్చిన ఆసక్తిచేత మండి, ఆత్మ చెప్పించినట్లు ప్రార్థనలు కుమ్మరించునప్పుడు, వారు భక్తిహీనులకు విరోధముగా న్యాయమైన శిక్షను బెదిరింతురని మనకు తెలియును; మరియు ఇన్ని భయంకరమైన నేరములచేత గాయపరచబడిన ప్రవక్త, తన స్వదేశీయులను నాశనమునకు అప్పగించునంతగా ఆగ్రహముతో మండుటలో ఆశ్చర్యములేదు; ఏలయనగా దేవుని పరిశుద్ధ ఘనతకంటె ఆయనకు ప్రియమైనది మరేదియు లేదు. అయితే అదే సమయమున ఆయన శేషమును గూర్చి మౌనముగా మినహాయింపు చేయుచున్నాడని గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా ఆయన ఇచ్చట ప్రతి వ్యక్తిని గూర్చి కాక, తన దోషములచేత ఎంత లోతుగా సోకబడెనంటే స్వస్థతకు ఆశ లేకుండిన జనసమూహమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; లేనియెడల పశ్చాత్తాపమునకు ప్రబోధములు ఇచ్చుటయు, అసాధ్యులై సంపూర్ణ మొండివారైన మనుష్యులకు క్షమాపణ ఆశను చూపుటయు అసంగతమగును. కాబట్టి దేవుడు దేవాలయమును నాశనము చేయుటద్వారా తన తీర్పులను నెరవేర్చినంతవరకు నూతన సంఘముయొక్క పునరుద్ధరణ ఎదురుచూడరాదనుటయే దీని భావము.

10. కొండలోనికి చొచ్చుకొనుము భక్తిహీనులు అధిక ఉదాసీనతతో దేవుని బెదిరింపులనుగూర్చి తమను తాము జోకొట్టుకొనుట ఎక్కువగా కలిగియుండును గనుక, పాపులను బెదిరించునప్పుడు, భయము కలుగజేయుటకై, ఆ విషయములను మనుష్యుల ప్రత్యక్ష దృష్టిముందు ఉంచుటకన్నట్లు సజీవమైన వర్ణనలను చేర్చుట ప్రవక్తల పరిపాటి. అందువలననే ప్రవక్త దేవుని తృణీకరించువారిని కొండలలోను గుహలలోను చొచ్చి, భూమిక్రింద దాగుకొనుడని ఇప్పుడు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. మొదట, దేవుని తీర్పు వేయి మరణములకంటె ఎక్కువగా భయపడదగినదనియు, ఆ తీర్పును తప్పించుకొనుటకై వారు సమాధిలోనికి దిగిపోవుట కోరదగినదనియు ఆయన భావము. అయితే మనుష్యులనే సంబోధించుటద్వారా, ఆయన దైవప్రతీకారముయొక్క భారమును మరింత ప్రభావవంతముగా వివరించుచున్నాడు.

యెహోవాయొక్క భయంకరత్వమునకును ఆయన ప్రభావమహాత్మ్యమునకును దూరముగా. దేవుని భయంకరత్వమను మాటచేత భక్తిహీనులగు జనులపై ఆయన పగతీర్చుకొను శిక్షలను ప్రవక్త సూచించుచున్నను, వెంటనే ఆయన "ఆయన ప్రభావమహాత్మ్యము" అని చేర్చుట కారణములేనిది కాదు; అనగా, "భక్తిహీనులు తన మహిమకొలది దేవునికి భయపడవలెను; వారి నాశనమందు ఆయన తన అపరిమితమైన బలమును కనుపరచును" అని చెప్పినట్టున్నది. అయినను భక్తిహీనులు ఏ శిక్షచేతను సంస్కరింపబడరు, తలవంచరు; అయితే దేవుని ఉగ్రత సమీపముగా ఉన్నట్లు అనుభవించునప్పుడు వారు వణకకతప్పదు. ఏర్పరచబడినవారికి శిక్షలు దేవునియందు భయభక్తులను పూర్తిగా వేరే విధముగా నేర్పును; ఏలయనగా దెబ్బలచేత అణచబడి, వారు కాడిని మోయుటకు నేర్చుకొందురు. కాబట్టి దేవుడు నీతిగల న్యాయాధిపతిగా బయలుదేరునప్పుడు ఆయన మహిమ మరింత ప్రకాశముగా వెల్లడియగునని యెషయా ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తన్ను మరుగుపరచుకొనియుండగా ఎవరును ఆయనను గమనింపరు, ఆయన ఉనికినిగూర్చి ఎంతమాత్రమును తలంపరు.

కాబట్టి నిద్రమత్తులో ఉన్న మనస్సాక్షులతో ఎట్లు వ్యవహరింపవలెనో కాపరులు ఇక్కడ నేర్చుకొనవలెను; అవి దేవుని తీర్పుచేత మేల్కొల్పబడి, ఆ తీర్పును నిజమైన భయముతో చూచునట్లు చేయవలెను. మనము చెవిటివారికి పాడుచుండినను, భీతి ఇనుప హృదయములను సైతము ఛేదించును, అందువలన వారికి సాకు ఉండదు. తరచుగా కొందరు స్వస్థపరచబడుదురు; అట్లే భక్తిహీనులకును త్రోసివేయబడినవారికిని కలుగబోవు భయంకరమైన శిక్షల రూపములను నేర్చుకొనునప్పుడు విశ్వాసులును దానివలన లాభము పొందుదురు.

11. మనుష్యుల గర్వపు చూపులు తగ్గింపబడును. ఐశ్వర్యమువలనను నెమ్మదివలనను ప్రస్తుతము తాము అనుభవించు వర్ధిల్లుటవలనను ఆధారపడు దుష్టులు ప్రవక్తల బెదిరింపులను అహంకారపూర్వక తిరస్కారముతో చూచి, ఆ విధముగా దేవునికి విరోధముగా తమ హృదయములను కఠినపరచుకొని, విచ్చలవిడితనముననుకూడ దిగజారుదురు. ఈ హేతువుచేతనే, మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వారి అహంకారమును అణచుటకు యెషయా ఇక్కడ నిర్ణయించుకొనుచున్నాడు; అనగా, "దేవునికి విరోధముగా వ్యర్థముగాను పిచ్చిగాను పోరాడుచున్న మీ ఈ గర్వము కూలద్రోయబడు కాలము వచ్చును" అని చెప్పినట్టున్నది. ఏలయనగా దుష్టులు తమకు కొంత మతమున్నట్లు నటించినను, ఎంతో తెగువగలవారై దేవునికి విరోధముగానే రేగి, తాము దేవునికంటె ఉన్నతులమని తలంచుచున్నారు. మరియు, ఆయన వారిమీద ఉరుమువలె గర్జించి వారి అహంకారమును నేలమట్టము చేయుచున్నాడు; అందువలన ఆయన ఒక్కడే ఘనపరచబడును.

మనము ఇదివరకే చెప్పినది ఇదే: నేరములు శిక్షింపబడకుండ విడువబడినప్పుడు, అది మన కన్నులయెదుట పట్టబడిన ఒక విధమైన మేఘమువలె యెహోవా మహిమను చూడకుండ మనలను ఆటంకపరచును; అయితే ఆయన మనుష్యుల అతిక్రమములమీద పగతీర్చుకొనునప్పుడు ఆయన మహిమ ప్రకాశముగా వెలుగును. దుష్టులు దేవునికి విరోధముగా కఠినపడుటకు సొలొమోను చెప్పిన కారణమును ఇదియే: ఈ లోకమందు చెడ్డవారును మంచివారును సమానముగా సుఖముగా ఉన్నారని వారు తలంచుటయే.

చెడ్డ కార్యముమీద తీర్పు శీఘ్రముగా తీర్చబడనందున మనుష్యకుమారుల హృదయము కీడుచేయుటకు వారిలో బొత్తిగా స్థిరపడియున్నది (ప్రసంగి 8:11); ఏలయనగా వారందరును ఎక్కువ లెక్కలేనివారగుచు మరింత గ్రుడ్డివారగుదురు. అయితే గర్విష్ఠులు తగిన స్థితికి దించబడినప్పుడు, దేవుడు తానెట్టివాడో అట్లే గుర్తింపబడకుండ అడ్డుపడునది ఏదియు ఉండదని ఇక్కడ ఆయన చూపుచున్నాడు. ప్రజలు స్వచ్ఛందముగా వినయముతో దేవుని మహత్త్వమును, ఎవని నీడలో వారు కాపాడబడిరో ఆయనను, తేరిచూచుట నిజముగా ఎంతో యుక్తమైనది; ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే అబ్రాహాము సంతతి అనేక ఆశీర్వాదములతో అంత విశేషముగా ప్రత్యేకింపబడెను, అది దేవుని మహిమకును పరిశుద్ధతకును అద్దముగా ఉండునట్లు. ఇప్పుడు యెషయా బెదిరించుచున్నాడు: యూదులు ఆయనకు విరోధముగా లేచినందున, దేవుడు తన మహిమను హెచ్చించుటకు క్రొత్త పద్ధతిని, అనగా వారి నాశనముద్వారా, ఉపయోగించును. ఆయన గర్వపు చూపులనుగూర్చియు ఉన్నతత్వమునుగూర్చియు మాట్లాడునప్పుడు, మనస్సులోని అంతరంగ గర్వమును సూచించుటకు బాహ్యమైన ముఖభంగిమను వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా పాపపూరితమైన ధైర్యము దాదాపు ఎల్లప్పుడును చూపులవలననే దేవునియెడలను మనుష్యులయెడలను తిరస్కారమును బయలుపరచును. ఇదే భావముతో దావీదు గర్వపు చూపులుగలవానిని వర్ణించుచున్నాడు (కీర్తనలు 101:5).

47 మనుష్యుల గర్వపు చూపులు. — ఆంగ్ల అనువాదము.

12. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా దినము గర్వించి హెచ్చించుకొను ప్రతివానిమీదికి వచ్చును. ఈ వచనమందు ఆయన అదే విషయమును మరింత సంపూర్ణముగా స్థిరపరచుచున్నాడు; ఆయన మాటలను పోగుచేయు తీవ్రతనుబట్టి, ఆ కాలమందు దుష్టత్వము ఎంత తెగువగలదై విస్తరించియుండెనో మనము సులభముగా ఊహింపవచ్చును. అయితే ఆయన మనుష్యుల అహంకారమును అణచుటకు ఇంత కష్టపడుటయందు మనము ఆశ్చర్యపడనవసరము లేదు; ఏలయనగా తమ ఐశ్వర్యముపై ఆధారపడి దేనికిని భయపడనివారి మొండితనమును వంచుట ఎంత కష్టమో, తమ ఉన్నత పదవి యొక్క ఉద్దేశ్యము తాము చేయునదంతయు శిక్షింపబడకుండ గడచిపోవుటయేయని తలంచువారి మొండితనమును వంచుట ఎంత కష్టమో మనము ఆలోచించిన యెడల తెలియును. ఏలయనగా తమ విషయమై గర్వపూరితమైన వాదములు చేయువారు ఎంత తేలికగా కోపపడుదురో, ఎంత మొండిగా ప్రతి హెచ్చరికను తిరస్కరింతురో ఈ దినములలో సహితము మనము అనుభవమున చూచుచున్నాము. సర్వజనమునకు సాధారణ మాటలతో పగతీర్చుకొందునని బెదిరింపక, ప్రవక్త వారికి విరోధముగా కఠినమైన భాషను వాడుటకు గల కారణమును ఇదియే.

అయినను ఆయన తీవ్రమైన మాటలు అధిపతులమీద మాత్రమే, అనగా తమ ఉన్నత స్థితిచేత ఇతర మనుష్యులకంటె ఎంతో పైకి ఎత్తబడినవారిమీదనే, నిర్దేశింపబడలేదు; ఏలయనగా వారు మాత్రమే కాక, అత్యల్ప స్థితిగలవారును తరచుగా గర్వముతో ఉబ్బుదురు; మరియు సామాన్య సామెత చెప్పునట్లు, "ప్రతి మనుష్యుడును తనలో రాజు హృదయమును కలిగియుండును." అట్లే అత్యంత నీచులైనవారిని సహితము మీరు ఒక్క సూదితో గుచ్చినయెడల, వారు సహింపరాని అహంకారమను విషమును కక్కుదురని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఈ దోషము అంతగా వ్యాపించియుండుటవలన, యెషయా ప్రజలలో అత్యున్నతులను అత్యల్పులను ఇరువురిని చేర్చుచు, దేవుడు వారియెడల చూపిన దీర్ఘశాంతమునకు తగినంతగా రాబోవు తీర్పు యొక్క తీవ్రత ఉండునని ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి సమృద్ధివలన వారి హృదయములు క్రూరత్వము వరకు ఉబ్బియుండెను.

అంతేకాక, చతుర్థీ విభక్తికి గుర్తయిన ל (లామెద్) అనునది కొన్నిసార్లు అనవసరమైనను, ఈ చోట అది తన బలమును నిలుపుకొనుచున్నది; ఏలయనగా న్యాయవిచారణలందు సాధారణముగా జరుగునట్లు యెషయా ఒక నిర్ణీత దినమును నియమించుచున్నట్టు కనబడుచున్నది. కాబట్టి దేవుడే గర్విష్ఠులు తీర్పుపీఠము ఎదుటికి పిలువబడి శిక్షావిధిని పొందవలసిన ఒక దినమును ముందుగా నియమించియున్నాడని నేను అర్థము చెప్పుచున్నాను.

ఈ మాటలనుండి దేవుడు తన్ను సమస్త గర్విష్ఠులకు శత్రువుగా ప్రకటించుకొనుచున్నాడని కూడ మనము నేర్చుకొనవచ్చును. కాబట్టి దినమును నియమించుట అనగా, మనుష్యులు దుష్టముగా గర్వించుటను తాను సహింపలేడనియు, తమ్మును తాము అనుచితముగా హెచ్చించుకొనువారు ఆయన హస్తముచేత నలుగగొట్టబడకుండ తప్పించుకొనలేరనియు దేవుడు ప్రకటించినట్లే. ఇది మన మనస్సులకు యథార్థముగా నమ్మకము కలిగినయెడల, మనపై దేవుని కోపమును రేపు గర్వమును ఎవడు అసహ్యించుకొనడు? ఎవరైనను (superbum et elatum) అనగా "గర్వించినది, హెచ్చించుకొనునది" అనువాటిని నపుంసకలింగముగా, అనగా గర్వించునది హెచ్చించుకొనునది అను అర్థమున తీసికొనగోరినయెడల, అవి కోటలను, బురుజులను, దుర్గములను సూచించునని మనము భావింపవలెను; కాని వ్యాకరణ నియమములు వాటిని మనుష్యులకు తప్ప మరి దేనికిని అన్వయింపనీయవు.

48 ליהוה "Quoniam dies Iehovae exercituum super omnem superbum et exelsum erit" అనుదానికి సహజమైన అనువాదము నేను పైన ఇచ్చినదియే అని కనబడుచున్నది, అనగా సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా దినము గర్వించి హెచ్చించుకొను ప్రతివానిమీదికి వచ్చును. అయితే Jehovae అనునది షష్ఠీ విభక్తిలో కాక చతుర్థీ విభక్తిలో ఉన్నయెడల, ఈ క్రింది విధమైన పదక్రమముచేత సందిగ్ధతను కొంతవరకు తొలగించియుండవచ్చును: --- Quoniam Jehovae exercituum erit dies, దీని అర్థము, సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాకు ఒక దినము ఉండును, లేక సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాకు ఒక దినము ఉండును అని యుండవచ్చును; మరియు వాక్యమునకు ఇట్టి ఉద్ఘాటనార్థమే మన గ్రంథకర్త ఉద్దేశ్యమై యుండవలెను. --- సం.

13. లెబానోనుయొక్క దేవదారు వృక్షములన్నిటిమీదను. ఇక్కడ ప్రవేశపెట్టబడిన లెబానోను వృక్షములనుగూర్చియు ఎత్తైన పర్వతములనుగూర్చియు ఉన్న రూపకాలంకారము విషయమును మరుగుపరచుటకు బదులు వెలుగునిచ్చుచున్నది; ఏలయనగా మర్త్యుని కోరికలు ప్రయత్నములు ఎంత ఉన్నతమైనవైనను, అతడు ఆ పర్వతముల ఎత్తును ఎత్తైన వృక్షముల ఎత్తును ఎన్నడును అందుకొనలేడు; రాలిన ఆకులను గాలిచే చెదరగొట్టుట ఎంత సులభమో, వాటిని కూలద్రోయుట దేవునికి అంత సులభము. కాబట్టి చిత్రమని చెప్పదగిన దానియందు, తమ ఔన్నత్యము తమకు రక్షణ అగునని నమ్ముటలో గర్విష్ఠులు ఎంత వ్యర్థులో ఎంత మూర్ఖులో యెషయా వారికి చూపుచున్నాడు. ఇందులో భీతిని హెచ్చించుటకు తోడ్పడిన ఒక అతిశయోక్తియు సూచింపబడియున్నది. దేవుడు పర్వతములమీదను వృక్షములమీదను నిజముగా కోపపడునని, లేక తన సంకల్పము మార్చుకొని తాను కట్టినదానిని కూలద్రోయునని తలంపకూడదు; అయితే నిరపరాధములైన సృష్టిజీవులందు యెషయా దేవుని తీర్పును కనుపరచుచున్నాడు, అది దుష్టులకును నీతిహీనులకును వారి గర్వము శిక్షింపబడకుండ పోదని మరింత సంపూర్ణముగా నమ్మకము కలిగించుటకే. ఈ విధముగా అతడు దేవదారు వృక్షములు, సింధూర వృక్షములు, పర్వతములు అను రూపకములను ఎందుకు కలిపెనో మనము చూచుచున్నాము

15. ప్రతి ఉన్నతమైన బురుజుమీదను. బురుజులనుగూర్చియు ప్రాకారములనుగూర్చియు ఆయన చేర్చినది అలంకారమైనది గాని రూపకమైనది గాని కాదు. మనుష్యులు తాము బాగుగా కాపాడబడియున్నామని తలంచునప్పుడు, ఇకమీదట దేవుని సహాయము తమకు అక్కరలేదని తమ్మును తాము అభినందించుకొనుదురని మనకు తెలియును. కాబట్టి బురుజులు ప్రాకారములు అను పేరుతో యెషయా మిథ్యావిశ్వాసమునకు గురియైనదానిని పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఏదైనను జయింపశక్యము కానిదిగా కనబడిన యెడల, భక్తిహీనులు అక్కడ గూడు కట్టుకొని, దానినుండి ఆకాశమునందును భూమియందును క్రిందికి చూచెదరు; అదృష్టముయొక్క సమస్త అనిశ్చితములకు తాము అతీతముగా ఉంచబడినట్లు వారు ఊహించుదురు. కాబట్టి దేవుడు మనుష్యులను తగ్గింపగోరునప్పుడు, వారు తప్పుడు నమ్మకముంచిన సమస్త రక్షణలను ఆయన కూలద్రోయునని యెషయా బెదిరించుచున్నాడు. ఈ సంగతులు తమలో తాము చెడ్డవి కాకపోయినను, అవి మన దృష్టిలో మిక్కిలి ఎక్కువ భాగమును పొందుచున్నందున, యెషయా వాటికి విరోధముగా తన కలమును పదునుపెట్టుట ఎంతో యుక్తమే.

గుఱ్ఱములనుగూర్చియు రథములనుగూర్చియు అతడు చెప్పినది ఇదే ఉద్దేశ్యముతో; ఏలయనగా మీకా మనకు తెలియజేయునట్లు, మనుష్యులు భూసంపదలమీద అనుచితముగా ఆధారపడినందున, వారు తమ రక్షణను పూర్తిగా దేవుని హస్తమునకే ఋణపడియుండునట్లు వాటినుండి బొత్తిగా తొలగింపబడవలెను (మీకా 5:10). కొంచెము ముందుగా అతడు వారి గుఱ్ఱముల సమృద్ధినిబట్టి వారిని గద్దించెను (7వ వచనము); ఇప్పుడు దేవుని తీర్పునుగూర్చి వారితో మాట్లాడుచు, దేవుని దయను పొందుటకు ఉన్న ఏకైక మార్గముగా, ఆయన యూదులనుండి వారి గుఱ్ఱపురౌతులందరినీ తీసివేయవలెనని హెచ్చరించుచున్నాడు, వారు ఇకమీదట భూసంబంధమైన ఆధారముపై పాపపూరితమైన నమ్మికను ఉంచకుండునట్లు.

16. తర్షీషు ఓడలన్నిటిమీదను. తర్షీషు నిస్సందేహముగా కిలికియకు హెబ్రీయ నామము; యూదులు ఆ జనముతో విస్తారముగా వ్యాపారము చేసినందున, లేఖనము తరచుగా తర్షీషు ఓడలను పేర్కొనుచున్నది; అవి ఆ సముద్రమున ప్రయాణించినందున ఆ పేరు పెట్టబడెను. సముద్రయానమును దానిని బట్టియే ఖండింపజాలము; ఏలయనగా సరకులను దిగుమతి ఎగుమతి చేయుటవలన అది మానవజాతికి గొప్ప ప్రయోజనకరము. జనముల నడుమ ఈ విధమైన పరస్పర సంబంధమునందు తప్పుపట్టుటకును వీలులేదు; ఏలయనగా సమస్త మానవజాతి పరస్పర దయాకార్యములచేత కలిసియుండవలెననుట దేవుని చిత్తము. అయితే సమృద్ధి చాలావరకు గర్వమునకును క్రూరత్వమునకును దారితీయుచుండుటవలన, దేశ ఐశ్వర్యమునకు ప్రధాన మూలమైన ఈ వ్యాపారమును యెషయా గద్దించుచున్నాడు. అంతేకాక, దూరదేశములతోను అన్యజనులతోను చేయు ఆ వ్యాపారమందు తరచుగా మోసములును నిజాయితీలేమియు విస్తారముగా ఉండును, లాభాపేక్షకు హద్దు లేదు. కాబట్టి మొదట, యూదులు దేవునికి లోబడుట నేర్చుకొనునట్లు వారు ఐశ్వర్యమును కోల్పోవుదురని యెషయా భావము. రెండవదిగా, ఒకడు రక్తముతో తడిసిన ఖడ్గమును చూపి హత్యను వ్యక్తపరచునట్లు, అతడు ఒక సూచనద్వారా లోభత్వమును అన్యాయలాభములను వర్ణించుచున్నాడు.

మరియు అందమైన చిత్రములన్నిటిమీదను. వచనము యొక్క ఈ రెండవ భాగము, దేశములోనికి అనేక చెడుగులను తెచ్చిన సముద్రయానమును ప్రవక్త ఖండించుచున్నాడని మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నది. ఐశ్వర్యమును వెంబడించి విలాసమును, సుకుమారతయు, అధికమైన సుఖభోగములును రావుట మిక్కిలి తరచుగాను సాధారణముగాను జరుగును; ధనికదేశములలోను వ్యాపార నగరములలోను మనము దీనిని సాధారణముగా చూచుచున్నాము; ఏలయనగా దూరదేశములలో సముద్రముమీద వ్యాపారము చేయువారు స్వదేశమున దొరకు వస్తువులతో తృప్తిపడక, ఇదివరకు తెలియని క్రొత్త విలాసవస్తువులను తీసికొనిపోవుదురు. కాబట్టి ఐశ్వర్యము సాధారణముగా అనవసర వస్తువులకు తల్లియైనందున, ప్రవక్త ఇక్కడ ఖరీదైన గృహోపకరణములను పేర్కొనుచున్నాడు; అనగా యూదులు తమ గృహములను అపరిమిత ఖర్చుతో అలంకరించుకొనుటచేత తమమీదికి దేవుని తీర్పును రప్పించుకొనుచున్నారని అతడు చెప్పినట్టున్నది; ఏలయనగా అతడు "చిత్రములు" అను పదమును, ప్రసిద్ధమైన అలంకారరీతిలో, వెలగల తెరలను, ఫ్రుగియ దేశపు ఉత్పత్తులను, అత్యున్నత నైపుణ్యముతో చేయబడిన పాత్రలను సూచించుటకు వాడెను

మనుష్యులు అనవసరమైన సుఖభోగములను ప్రతి దిక్కునను ఆత్రముగా వెంబడించునప్పుడు వారి నడవడి చెడిపోవునని నిశ్చయము. ఈ విధమైన సుఖభోగములవలన రోమా సామ్రాజ్యమునకు నాశనము ఎట్లు కలిగెనో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు గ్రీసునకు ప్రయాణము చేయకముందు వారిలో అత్యధికమైన మితత్వము ఉండెను; ఆసియా జయింపబడగానే వారు మెత్తబడి సుకుమారులగుటకు ఆరంభించిరి; చిత్రములు, గృహోపకరణములు, వెలగల రత్నములు, తెరలు వారి కన్నులను మిరుమిట్లు గొలుపగా, పరిమళతైలములును సువాసనలును వారి నాసికలను సంతోషపెట్టగా, వారి ఇంద్రియములన్నియు వెంటనే లొంగిపోయెను; మరియు తూర్పుదేశపు విలాసమును ఉన్నతమైన నాగరికతగా అనుకరించుచు, క్రమక్రమముగా సమస్త విధములైన దుర్వ్యసనములలో మునుగుటకు ఆరంభించిరి.

17. మనుష్యుల గర్వము అణచబడును. తాను మనుష్యులను దృష్టియందుంచుకొని వివిధ విధములైన ఔన్నత్యములను వర్ణించెనని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తాను సృజించిన నిటారు పర్వతములమీదనైనను ఎత్తైన దేవదారు వృక్షములమీదనైనను అసంతుష్టి పడడు, అయితే ఎత్తైనదానిమీదను హెచ్చైనదానిమీదను వ్యర్థముగా ఆధారపడు మనుష్యులయందే సమస్త చెడుగు ఉన్నదని ఆయన మనకు తెలియజేయుచున్నాడు. దీనికి ఇట్లు ఆక్షేపణ చెప్పవచ్చును: తరచుగా దుష్టులు శిక్షవలన మరింత వినయముగలవారు కారు, అందుకు విరుద్ధముగా మరింత క్రూరులును మొండివారునగుదురు; ఫరోనుగూర్చిన సంగతి దీనికి స్పష్టమైన నిదర్శనము, ఏ తెగుళ్లును అతని హృదయకాఠిన్యమును అణచలేకపోయెను (నిర్గమకాండము 8:15, 9:34); కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ బెదిరించుచున్నది ఎల్లప్పుడును జరుగదు. నేను ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాను: దేవుడు తిరుగుబాటుదారులను లోబరచునట్లు ఆయన శిక్షయొక్క ఫలితమును అతడు వర్ణించుటలేదు; అయితే ఈ భాగము యొక్క భావమేమనగా, త్రోసివేయబడినవారి హృదయములు మార్పునొందకపోయినను, వారి గర్వము అహంకారము అణగువరకు ప్రభువు వారిమీద శిక్షను కుమ్మరించుట మానడు. ఏలయనగా తమ ఐశ్వర్యముమీదను కోటలమీదను ఆధారపడి, మనము చెప్పినట్లు, వారు తమ క్షేమమునుగూర్చి తమ్మును తాము అభినందించుకొనుచు దేవునికి భయపడరు. అయితే వారి రక్షణలు ఎట్టివైనను, ప్రభువు వారిని సులభముగా లోబరచి నేలమట్టము చేయును; అదియును ఒకటి రెండు శిక్షలచేత కాదు, అయితే అంత విస్తారమైన అంత కఠినమైన శిక్షలచేత, వారు చివరకు చితుక కొట్టబడి లోబరచబడి, ఆయనకు విరోధముగా లేచుట మాని, తమ గర్వమువలనను అహంకారమువలనను తమకు ఏ లాభమును కలుగదని ఒప్పుకొందురు. తరువాతి వాక్యభాగము, యెహోవా ఒక్కడే హెచ్చింపబడును, అనునది ఇదివరకే వివరింపబడెను.

18. మరియు విగ్రహములు బొత్తిగా నశించిపోవును. ఆయన ఇదివరకు తన గద్దింపులో విగ్రహారాధనను విలాసముతోను లోభత్వముతోను ఇతర దోషములతోను చేర్చినట్లే, ఇప్పుడు శిక్షను బెదిరించుటలోను వాటిని చేర్చుచున్నాడు.

19. మరియు వారు బండల గుహలలోనికి ప్రవేశింతురు. ఆయన ఇదివరకు వారితో ద్వితీయ పురుషలో మాట్లాడునప్పుడు, వారి మనస్సులమీద మరింత కఠినమైన దెబ్బ కొట్టుటకు, "బండలోనికి ప్రవేశించుడి" అను వేరు మాటలను వాడెను (10వ వచనము). ఇప్పుడైతే వారు ఏమి చేయుదురో ప్రకటించుచు, వారు ప్రవేశింపవలసియుండునని చెప్పుచున్నాడు; కాబట్టి ఇదివరకటి మాట ఒక ప్రబోధము కాదనియు, సమస్త హెచ్చరికలను సమస్త బెదిరింపులను తృణీకరించు దుష్టులను మొండివారిని భయపెట్టుటకై దేవుని ఉగ్రతను గూర్చిన కఠినమైన ఖండనయే అనియు స్పష్టమగుచున్నది.

యెహోవాయొక్క భయంకరత్వము ఎదుటనుండియు ఆయన ప్రభావమహాత్మ్యమునుండియు. ఆయన దేవుని భయంకరత్వమునుగూర్చి చేర్చినది, కల్దీయులును అష్షూరీయులును వారిలో పుట్టించిన భీతిని సూచించునని భావింపవలెను; ఆయన కొంచెము ముందుగా వారి హస్తమును దేవుని మహిమ అని పిలిచెను, ఇప్పుడును పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలను శిక్షించుటకు వారి ద్వారా పనిచేయించెను. వారు దుష్టులును ద్రోహులునైనను, వారు దేవుని మహిమను అభివృద్ధిచేసిరి; ఏలయనగా అపవాదియు తన కోరికకు విరుద్ధముగానైనను ఏదో విధముగా దేవుని మహిమకు తోడ్పడుచున్నాడు. ఈ విధముగా అతడు అష్షూరీయులనుగూర్చియు కల్దీయులనుగూర్చియు మాట్లాడుచున్నాడు, ఏలయనగా వారి ద్వారా ప్రభువు యూదులపై విధించు శిక్షలలో మనము ఆయన మహిమను చూడవచ్చును

"లేచును" అను పదముచేత అదే సంగతి స్థిరపరచబడుచున్నది, దాని అర్థము తీర్పుపీఠము ఎదుటికి వెళ్లుట. వెంటనే వచ్చు వాక్యమందు, לערץ הארף (లారోత్స్ హాఆరెత్స్), "భూమిని భయంకరముగా కంపింపజేయుటకు" అను మాటలో ఒక సొగసైన ధ్వనిక్రీడ లేక శబ్దవిన్యాసము ఉన్నది, దానిని మరి ఏ భాషయందును దాదాపు ఎరిగింపజాలము. ప్రభువు తన తీర్పులను ఆలస్యము చేయుచున్నంతకాలము నిద్రించుచున్నట్లు కనబడునని అతడు ఆయన "లేచును" అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే ఆయన దుష్టులపై శిక్షలను విధించుటకు న్యాయాధిపతిగా బయలుదేరునప్పుడు లేచుచున్నాడు; ఏ నేరమును శిక్షింపబడకుండ పోనీయని ఆయన జ్ఞానమునుండి ఏదియు తప్పించుకొనదనియు, ఆయన కన్నులనుండి ఏదియు మరుగుపడదనియు మనుష్యులకు స్పష్టమగునట్లు.

49 "శబ్దవిన్యాసము" పూర్తిగా హెబ్రీయ నామవాచకము యొక్కయు క్రియ యొక్కయు ధ్వనిపై ఆధారపడినది; అది అనువాదములో వ్యక్తపరచబడజాలదు. మన గ్రంథకర్త దానిని ad terram terrendam అనుదానితో వివరించెను, దీనిని "భూగోళమును భయపెట్టుటకు" అను ఈ అనుప్రాసముచేత పూర్తిగా అనుకరింపవచ్చును. — సం.

20. ఆ దినమున మనుష్యులు తమ విగ్రహములను పారవేయుదురు. విగ్రహారాధకులు తమ స్వంత మూఢనమ్మకములయందును భక్తిహీనమైన ఆరాధనయందును ఆశ్చర్యకరముగా సంతోషించుదురు; ఏలయనగా వారు ఘోరమైన పాపములతోను నేరములతోను నిండియున్నను, తమ ఆరాధన దేవుని శాంతపరచునని తలంచుచు ఈ ఆశ్రయమునకే పరుగెత్తుదురు. ఈ దినములలో కూడ, పోపు మతస్థులలో విస్తరించియున్న ప్రతి విధమైన నేరములను, అక్రమమైన కోరికలను మనము వారి యెదుట పెట్టినయెడల, వారు మన మాటలను ఖండింపజాలరు గాని, తమకు ఒక ఆమోదయోగ్యమైన ఆరాధనా రూపము ఉన్నదని ఈ కారణముచేత తమ్మును తాము ముగ్ధులను చేసికొని, ఈ తెర తమ నేరములన్నిటిని కప్పివేయునని నమ్ముదురు. కాబట్టి ప్రవక్త విగ్రహారాధకులనుండి ఈ మాటుపొరను తీసివేసి, వారు ఇకమీదట తమ అపవిత్రతను దాచుకొనజాలరని బెదిరించుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ నిరీక్షణను నమ్మకమును వాటిమీద ఉంచుటకు తమకు మంచి కారణము లేదని వారు ఒప్పుకొనునట్లు, తమ విగ్రహములను పారవేయుటకు ప్రభువు వారిని బలవంతపెట్టును.

సంక్షేపముగా, వారు తమ మూర్ఖతనుగూర్చి సిగ్గుపడుదురు; ఏలయనగా వర్ధిల్లుచుండగా, దేవుడు తమ ఆరాధనయందు సంతోషించుచున్నట్లు చూపుచున్నట్టుగా, వారు ఆయన దయను అనుభవించుచున్నామని తలంచుదురు; మరియు దేవుడు తాను వారిని ఎంతగా అసహ్యించుకొనుచున్నాడో వాస్తవముగా కనుపరచువరకు వారి విషయమై వ్యతిరేకముగా వారికి నమ్మకము కలుగదు. వారు ఆపదలో పడినప్పుడు మాత్రమే తమ దుష్టత్వమును ఒప్పుకొనుటకు ఆరంభింతురు; హోషేయ దీనిని వేశ్యలతో పోల్చి చక్కగా ఉదాహరించుచున్నాడు: వేశ్యలు లాభము సంపాదించుచు వైభవముగా జీవించుచుండునంతకాలము తమ దుష్టత్వమును ఒప్పుకొనరు, అయితే ఆ సుఖములను కోల్పోయి తమ విటులచేత విడువబడినప్పుడు, తమ దౌర్భాగ్యమునుగూర్చియు అవమానమునుగూర్చియు ఆలోచించుటకు ఆరంభించి, విలాసమున ఉన్నప్పుడు ఎన్నడును తలంచని పశ్చాత్తాప మార్గములో ప్రవేశింతురు (హోషేయ 2:5). విగ్రహారాధకులకు దాదాపు ఎల్లప్పుడును ఇదే సంభవించును; వారు తమ దుష్టత్వమునుగూర్చి సిగ్గుపడి తమ విగ్రహములను పారవేయరు, వారు అతి భారమైన బాధతో దర్శింపబడి, తాము నాశనమైపోయినట్లు దాదాపు తలంచునట్లు చేయబడువరకు.

వారు చేసికొనినవి; అనగా పనివారి చేతులద్వారా వారికొరకు చేయబడినవి. ఇది అనవసరమైన చేర్పు కూడ కాదు; ఏలయనగా కల్పిత దేవతలు ఆరాధనకు యోగ్యులు కారని ఆయన భావము: దేవుడు తనంతట తానే ఉన్నవాడు, ఆరంభము ఎన్నడును లేనివాడు అయియుండగా, మనుష్యులచేత చేయబడినవి ఎట్టి దేవతలు కాగలవు? కాబట్టి మనుష్యులు తమ స్వహస్తకృతమును పూజించుట మిక్కిలి మూర్ఖమును, వివేకమునకు విరుద్ధమునై యున్నది. ఈ మాటచేత ఆయన వారి నేరమును హెచ్చించుచున్నాడు: విగ్రహములు బంగారము వెండి లేక ఏదైనను నశించు పదార్థముతో నిర్మింపబడి, మనుష్యులచేత చేయబడినవైనను, దేవునికి బదులుగా పూజింపబడుచున్నవి; మరియు అదే సమయములో అవి దేవునికి అయిష్టమైనవగుటకు కారణమును ఆయన తెలుపుచున్నాడు: అవి పూజింపబడుచున్నవి గనుకనే. ఇప్పుడు పోపు మతస్థులు తమ భక్తిహీనతకు ఏ నెపమును చూపుదురు? ఏలయనగా తాము ప్రతిమలకు ఆరాధన చేయుచున్నామని వారు ఎరుగజాలరు; అట్టి ఆరాధన జరుగు ప్రతిచోటను భక్తిహీనత స్పష్టముగా రుజువగుచున్నది.

ఎలుకల గుహలలోనికిని గబ్బిలముల గుహలలోనికిని. ఎలుకల గుహలనగా ఆయన భావము, వారు అవమానకరముగా దాగియుండు ఏ అసహ్యమైన స్థలములైనను.

21. మరియు వారు బండల పగుళ్లలోనికి ప్రవేశింతురు. యెషయా ఇదివరకు వాడిన మాటలనే మరల వాడినను, ఈ పునరుక్తి అనవసరము కాదు; ఏలయనగా మనుష్యుల మనస్సులయందు దేవునిపట్ల యథార్థమైన భయమును ముద్రించుటకంటె కష్టమైనది ఏది? ఇది వేషధారులయందు మాత్రమే కాదు, మనము జాగ్రత్తగా గమనించినయెడల మనలోనే మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా మన మనస్సులు గాఢముగా కదలింపబడవలసిన ఎన్ని సంగతులు మన యెదుట ఉంచబడుచున్నవో, అయినను మనము దాదాపు కదలకయున్నాము! మరి విశేషముగా, దుష్టత్వమందు సంతోషించిన వేషధారులయెదుట దేవుని ఈ తీర్పు తీవ్రముగా పెట్టబడవలసియుండెను. ఇప్పుడైతే భక్తిహీనులు దేవుని దృష్టికి లోనగుటకంటె అగాధతమమైన గుంటలచేత మ్రింగివేయబడుటకే ఇష్టపడుదురను ఈ విచారణచేత ఆయన దేవుని పగ యొక్క తీవ్రతను చూపుచున్నాడు. క్రీస్తు యూదులమీద ప్రకటించిన బెదిరింపును అరువు తెచ్చుకొనినది కూడ ఈ భాగమునుండియే,

ఆ దినమున వారు–మామీద పడుడని పర్వతములతోను, మమ్మును మరుగుపరచుడని కొండలతోను చెప్పనారంభింతురు (లూకా 23:30).

22. మనుష్యుని నమ్ముకొనుట మానుడి. ఈ మాటలు ఇంతకుముందు చెప్పిన దానితో స్పష్టముగా సంబంధము కలిగియున్నవి, కొందరు వ్యాఖ్యాతలు వాటిని అనుచితముగా వేరుచేసిరి. ఏలయనగా యెషయా, దేవుని తీర్పునుగూర్చిన బెదిరింపులతో భక్తిహీనులను సంబోధించిన తరువాత, నిరాధారమైన నమ్మకముచేత తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనుట మానవలెనని వారిని ప్రబోధించుచున్నాడు; అనగా, "మీరు కపట నిరీక్షణవలన గ్రుడ్డివారై మత్తులైయున్నారని నేను చూచుచున్నాను, అందువలన ఏ వాదమును మీపై పనిచేయదు; మీరు ఇది చేయుటకు కారణము, మీరు మీ కొరకు అతిగా ప్రకటించుకొనుటయే. అయితే మనుష్యుడు ఏమియు కాడు; మరియు మీరు వ్యవహరించునది దేవునితో, ఆయన తన సంకల్పము యొక్క ఒక్క క్రియచేత సర్వలోకమును శూన్యముగా చేయగలడు" అని చెప్పినట్టున్నది.

ఎవని ముక్కుపుటములలో ప్రాణవాయువు ఉన్నదో. వచనము యొక్క ఈ పూర్వభాగము వివిధ విధములుగా వివరింపబడుచున్నది; ఏలయనగా కొందరు దీనిని క్రీస్తును గూర్చినదిగా అర్థము చెప్పి, మనము "ప్రాణవాయువు" అని అనువదించు רוח (రూఆహ్) అను పదమును, లేఖనములోని ఇతర భాగములందు తరచుగా వాడబడు పోలికనుబట్టి, హింసను సూచించునదిగా చూచెదరు; ముక్కుపుటమును కోపమును సూచించునదిగా చూచెదరు, ఏలయనగా కోపము యొక్క బాహ్య సూచన ముక్కుపుటములలో ఉన్నది. వారు భావమును ఇట్లు తెలుపుదురు: "క్రీస్తు కోపమును రేపకుండ జాగ్రత్తపడుడి." అయితే మనము ఈ భాగమును సునిశితముగా పరిశీలించినయెడల, ఆ వివరణ మాటల భావమునకు విరుద్ధమని కనబడును.

మరికొందరు దీనిని సాధారణముగా మనుష్యులనుగూర్చినదిగా గ్రహించి, "దేహమును చంపువారికి భయపడకుడి" అను మాటచేత దీనిని వివరించుదురు (మత్తయి 10:28). అయితే ఈ వ్యాఖ్యానమును కూడ అంగీకరింపజాలము, ఏలయనగా అది కాలమునకుగాని సందర్భమునకుగాని సరిపడదు, వారిని మనుష్యుల భయమునుండి మరలించుటకు కారణమే లేదు. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, సందర్భము అనుమానమంతటినీ శీఘ్రముగా తొలగించును; ఏలయనగా తరువాతి అధ్యాయారంభము ఇక్కడ చెప్పబడినదానిని స్పష్టముగా వివరించి స్థిరపరచుచున్నది; మరియు ఈ విభజన చేసినవాడు కలిపియుండవలసిన సంగతులను అనుచితముగా వేరుచేసెను. ఏలయనగా ప్రవక్త ఇంకను ఇట్లు చేర్చబోవుచున్నాడు: "మీ మనస్సులను అంతగా ఎత్తి మీకు అంత ఉన్నతమైన ఉత్సాహమును కలిగించు సంగతులను ప్రభువు మీనుండి తీసివేయును. మీ నమ్మకము మూర్ఖమైనది నిరాధారమైనది. ఇదే ఆయన ఇప్పుడు చెప్పుదానికి సంబంధము: 'ఎవని ముక్కుపుటములలో ప్రాణవాయువు ఉన్నదో ఆ మనుష్యుని నమ్ముకొనుట మానుడి.'"

1 రాజులు 19:11లో רוח (రూఆహ్) గాలిని సూచించుచున్నది, దానితోకూడిన విశేషణములు అది బలమైనదియు తీవ్రమైనదియునని చూపుచున్నవి.

"మనుష్యుని నమ్ముకొనుట మానుడి, ఎవని ముక్కుపుటములలో ప్రాణవాయువు ఉన్నదో" అని అనువదించుటకు బదులు, వారు దానిని "తన కోపమునందు భయంకరుడైన మనుష్యుని నమ్ముకొనుట మానుడి" అని అనువదింపగోరుదురు. — సం.

అయితే మొదట ముక్కుపుటములోని ప్రాణవాయువు అనగా ఏమో మనము చూడవలెను. అది మానవ బలహీనతను, లేక మనుష్యుని జీవితము వెంటనే మాయమైపోవు ఊపిరివంటిదని సూచించును. దావీదు చెప్పినట్లు,

"యెహోవా ప్రాణవాయువును తీసివేసినయెడల మనుష్యుడు మంటికి తిరిగి చేరును" (కీర్తనలు 104:29).

మరల: "అతని ఊపిరి పోవును, అతడు తన మంటికి తిరిగి చేరును" (కీర్తనలు 146:4).

మరియు మరల: "వారు శరీరులే, పోయిన తరువాత తిరిగి రాని ఊపిరివంటివారు" (కీర్తనలు 78:39).

కాబట్టి మన జీవితముకంటె బలహీనమైనదియు నశ్వరమైనదియు మరేదియు లేనందున, మన బలము లోతుగా వేరుపారినట్లు ఆ నమ్మకము ఏమిటి? కాబట్టి మనము మనుష్యుని నమ్ముకొనుట మానవలెను; అనగా నిరాధారమైన నమ్మకమును విడిచిపెట్టవలెను; ఏలయనగా మనుష్యుని ప్రాణవాయువు అతని ముక్కుపుటములలో ఉన్నది, అది బయటికి పోగా అతడు వెంటనే నీటివలె కరిగిపోవును. ఇక్కడ మనము జీవప్రాణవాయువునుగూర్చి మాట్లాడుచున్నాము, ఏలయనగా దానికంటె నశ్వరమైనది మరేదియు లేదు.

అంతేకాక, మనుష్యులను నమ్ముకొనకూడదని మనకు నిషేధింపబడినప్పుడు, మనతోనే ఆరంభించుదము; అనగా మన స్వజ్ఞానమునైనను శ్రమనైనను ఏ విషయములోనైనను నమ్ముకొనకుందము. రెండవదిగా, మనుష్యుని సహాయముమీదనైనను ఏ సృష్టిమీదనైనను ఆధారపడకుందము; అయితే మన పూర్ణ నమ్మకమును ప్రభువునందే ఉంచుదము. యిర్మీయా చెప్పుచున్నాడు: నరులను నమ్ముకొని, శరీరులను అనగా బాహ్యసాధనములను తన బలముగాను సహాయముగాను ఎంచుకొనువాడు శపింపబడినవాడు (యిర్మీయా 17:5).

అతడు ఏపాటివాడని యెంచదగినవాడు? ఇదియే గర్వమును అణచు నిజమైన విధానము. మనుష్యులు తమ్మును తాము అభినందించుకొనుటకు ఏదియు మిగులదు; ఏలయనగా శరీరముయొక్క మహిమయంతయు విలువలేనిదని ప్రవక్త చెప్పినట్టు భావము. ఇది పోల్చి చెప్పబడినదని కూడ గమనింపవలెను, అనగా మనలో ఏదైనను శ్రేష్ఠమైనది ఉన్నయెడల అది మనది కాదు, ఇంకొకని చిత్తమువలన మనచేత కలిగియుండబడినదే అని మనకు తెలియజేయుటకు. దేవుడు మానవజాతిని తృణీకరింపతగని వరములతో అలంకరించెనని మనకు తెలియును. కొందరు ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠులని కూడ మనకు తెలియును; అయితే మనుష్యులలో అధికభాగము దేవుని నిర్లక్ష్యము చేసి, తమ్మును తాము అపరిమితముగా ముగ్ధులను చేసికొనుచున్నందునను, భక్తిహీనులు తాము దేవతలకంటె అధికులమని తలంచునంత దూరము పోవుచున్నందునను, పరిశుద్ధాత్మ లేఖనములోని అనేక ఇతర భాగములందు చేయునట్లే యెషయా కూడ జ్ఞానముతో మనుష్యులను దేవునినుండి వేరుపరచుచున్నాడు: ఏలయనగా మనము వారిని వారిలో వారిని చూచునప్పుడు, వారి స్థితి యొక్క బలహీనతను, వాడిపోవు స్వభావమును, క్షణికత్వమును మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహింతుము. కాబట్టి మనుష్యులు తమ విషయమై అతి స్వల్పమైన దావా చేయ నారంభించిన వెంటనే, తమ వ్యర్థతను గ్రహించుటకు వారికి అవకాశము కలుగవలెను, అప్పుడు వారు తాము శూన్యమని ఒప్పుకొందురు. ఈ ఒక్క మాటయే దేవుని కృపకు విరోధముగా పోపు మతస్థులు తమ్మును తాము హెచ్చించుకొనుచు చేయు స్వేచ్ఛాచిత్తమునకును క్రియలకును సంబంధించిన ఆడంబరమైన కీర్తనలను కూలద్రోయుచున్నది. భక్తిహీనులు తమయందు జరుపుకొను ఆ మత్తెక్కిన స్వప్రేమయును కదిలింపబడి తొలగిపోవుచున్నది. చివరకు సర్వాశీర్వాదములకు కర్తయగు దేవునియొద్దకు మనము మరల తేబడుచున్నాము, ఆయనయందు తప్ప మరెక్కడను శ్రేష్ఠమైనది ఏదియు కనబడునని మనము తలంపకుండునట్లు; ఏలయనగా లోకము సమస్త జ్ఞానమును బలమును నీతిని, ఒక్క మాటలో సమస్త స్తుతిని కోల్పోయి వివస్త్రమగువరకు ఆయన తనకు తగినదానిని పొందియుండడు.