యెషయా 14

యెషయా 14

1. యెహోవా యాకోబుయెడల జాలిపడి ఇంకను ఇశ్రాయేలును ఏర్పరచుకొని, వారి స్వదేశములో వారిని నివసింపజేయును; పరదేశులు వారితో చేర్చబడుదురు, వారు యాకోబు వంశమును హత్తుకొనియుందురు.

1. Jam miserebitur Iehova Iacob, et eliget adhuc Israelem, et faciet eos quiescere super terram suam; adjungeturque illis advena; sociabuntur, inquam, domui Iacob.

2. జనములు వారిని చేర్చుకొని వారి స్థలమునకు తీసికొనివచ్చును; ఇశ్రాయేలీయుల వంశము యెహోవా దేశములో వారిని దాసులుగాను దాసీలుగాను స్వాధీనపరచుకొనును; తమను చెరపట్టినవారిని వారు చెరపట్టుదురు, తమను బాధించినవారిని ఏలుదురు.

2. Et assument eos populi, inducentque eos in locum suum, possidebitque eos domus Israel in terra Iehovae, in servos et ancillas; et capient eos quorum fuerant captivi, imperabuntque oppressoribus suis.

3. నీ దుఃఖమునుండియు నీ భయమునుండియు నీవు చేయవలసివచ్చిన కఠినమైన దాస్యమునుండియు యెహోవా నీకు విశ్రాంతి అనుగ్రహించు దినమున

3. Et erit in die quo tibi requiem dederit Iehova a labore tuo, et a tremore tuo, et a servitudine dura quae imposita fuerat tibi:

4. నీవు బబులోను రాజును గూర్చి ఈ సామెతను ఎత్తికొని యిట్లనుదువు–బాధించువాడు ఎట్లు నిలిచిపోయెను! బంగారుపురి ఎట్లు నిలిచిపోయెను!

4. Tunc sumes dictum hoc super Regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit exactor? Cessavit cupida auri?

5. యెహోవా దుష్టుల దండమును ఏలువారి రాజదండమును విరిచియున్నాడు.

5. Confregit Iehova baculum impiorum, sceptrum dominantium.

6. కోపముతో జనములను ఎడతెగని దెబ్బతో కొట్టినవాడు, ఆగ్రహముతో జనములను ఏలినవాడు తరుమబడుచున్నాడు, ఎవడును అడ్డగింపడు.

6. Quod percutiebat populos in ira plaga perpetua; dominabatur in iracundia Gentibus; si quis persequutionem patiebatur, non prohibuit.

7. భూమి యంతయు విశ్రాంతి పొంది నిమ్మళముగా నున్నది; వారు ఆనందగానము చేయుదురు. 7. Quievit, tranquilla est omnis terra, cecinerant laudem. 8. అవును, నీవు పడద్రోయబడినప్పటినుండి మమ్మును నరకువాడెవడును మా మీదికి రాలేదని దేవదారు వృక్షములును లెబానోను సరళవృక్షములును నిన్నుగూర్చి సంతోషించుచున్నవి.

8. Etiam abietes laetatae sunt super te, cedri Libani; ex quo quievisti non ascendit succisor contra nos.

9. నీవు వచ్చునప్పుడు నిన్ను ఎదుర్కొనుటకు క్రింది పాతాళలోకము నీ కొరకు కదలుచున్నది; అది నీ కొరకు చనిపోయినవారిని, భూమిపై నున్న అధిపతులందరిని లేపుచున్నది; జనముల రాజులందరిని వారి సింహాసనములనుండి లేవనెత్తియున్నది.

9. Infernus subtus commotus est propter te, in occursum adventus tui excitavit tibi mortuos, et omnes duces terrae suscitavit de soliis suis, omnes Reges gentium.

10. వారందరు నీతో ఇట్లు మాటలాడుదురు–నీవును మావలె బలహీనుడవైతివా? నీవును మావంటివాడవైతివా?

10. Omnes loquentur, et dicent tibi: Tu quoque infirmitate affectus es sicut nos? et similis factus es nobis?

11. నీ డంబము నీ స్వరమండలముల నాదముతోకూడ పాతాళములోనికి దించబడియున్నది; పురుగు నీ క్రింద పరచబడియున్నది, పురుగులు నిన్ను కప్పుచున్నవి.

11. Deposita est in sepulchrum magnificentia tua, et strepitus musicorum instrumentorum tuorum; subter te stratus est vermis, et operiunt te vermiculi.

12. ఉదయపు కుమారుడా, లూసిఫరూ, నీవు ఆకాశమునుండి ఎట్లు పడిపోతివి! జనములను బలహీనపరచినవాడా, నీవు నేలకు ఎట్లు నరకబడితివి!

12. Quomodo cecidisti e coelo Lucifer fili Aurorae? Quomodo in terram detractus es, sortem projiciens super Gentes (vel, debilitans gentes)?

13. –నేను ఆకాశమునకు ఎక్కిపోవుదును, దేవుని నక్షత్రములకు పైగా నా సింహాసనమును హెచ్చించుకొందును, ఉత్తరదిక్కుననున్న సమాజ పర్వతముమీద కూర్చుందును–అని నీవు నీ హృదయములో అనుకొంటివి గదా.

13. Atqui tu dicebas in corde tuo, Ascendam in coelum: in supernis juxta sidera Dei collocabo solium meum, et sedebo in monte testimonii, in lateribus Aquilonis.

14. మేఘముల యెత్తులకు నేను ఎక్కుదును, మహోన్నతునితో సమానుడనగుదును.

14. Ascendam super excelsa nubium, et ero similis Altissimo. 15. అయినను నీవు పాతాళమునకు, గుంటయొక్క లోతులకు దించబడుదువు. 15. Tu vero in sepulchrum detractus es, ad latera foveae. 16. నిన్ను చూచువారు నిన్ను తేరిచూచి నిన్ను గూర్చి యాలోచించి–భూమిని వణకింపజేసినవాడును రాజ్యములను కంపింపజేసినవాడును ఇతడే గదా;

16. Videntes te inclinabunt se, et attente intuebuntur. Anne hic est vir

ille tremefaciens terram, concutiens regna?

17. లోకమును అరణ్యముగా చేసినవాడును, దాని పట్టణములను పడగొట్టినవాడును, తన బందీలకు ఇంటికి పోవుటకు విడుదల ఇయ్యనివాడును ఇతడే గదా?

17. Posuit orbem quasi desertum, urbes ejus excidit, vinctis suis non aperuit domum.

18. జనముల రాజులందరు, వారందరే, ఎవరి యింట వారు మహిమతో పండుకొనియున్నారు;

18. Omnes Reges gentium, ipsi, inquam, omnes jacent cum gloria; quisque domi suae.

19. అయితే నీవు అసహ్యమైన కొమ్మవలెను, ఖడ్గముచేత పొడువబడి చంపబడి గుంటయొక్క రాళ్లలోనికి దిగిపోవువారి వస్త్రములవలెను, కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడిన శవమువలెను నీ సమాధిలోనుండి పారవేయబడితివి.

19. Tu autem projectus es e sepulchro tuo, tanquam surculus detestandus, tanquam vestes interfectorum, qui gladio caesi sunt, descendentes in foveam; ut cadaver proculcatum.

20. నీవు నీ దేశమును పాడుచేసితివి, నీ ప్రజలను చంపితివి గనుక సమాధిలో నీవు వారితో కూడుకొనవు; దుష్టక్రియలు చేయువారి సంతానము ఎన్నడును జ్ఞాపకములోనికి రాదు.

20. Non conjunges te cum eis in sepultura; quoniam terram tuam vastasti, populum tuum occidisti, non memorabitur perpetuo semen impiorum.

21. వారు లేచి భూమిని స్వాధీనపరచుకొనకుండునట్లును, లోకముయొక్క ముఖమును పట్టణములతో నింపకుండునట్లును, వారి తండ్రుల దోషమునుబట్టి అతని కుమారులకు వధను సిద్ధపరచుడి.

21. Praeparate filiis ejus mactationem, in iniquitate patrum suorum; ne consurgant et possideant terram, atque impleant superficiem orbis urbibus.

22. నేను వారిమీదికి లేచి, బబులోనునుండి దాని పేరును శేషమును కుమారుని మనుమని నిర్మూలము చేయుదునని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు, యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

22. Nam consurgam super eos dicit Iehova exercituum, et exterminabo e Babylone nomen et reliquias, filium et nepotem, dicit Iehova.

23. నేను దానిని ముళ్లపందికి స్వాస్థ్యముగాను నీటి గుంటలుగాను చేయుదును; నాశనమను చీపురుకట్టతో దానిని తుడిచివేయుదునని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

23. Et ponam eam in possessionem erinacei, et in stagna aquarum, et scopabo eam scopa evacuans, dicit Iehova exercituum.

24. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఇట్లు ప్రమాణము చేసియున్నాడు–నేను తలంచినట్లు నిశ్చయముగా సంభవించును, నేను ఉద్దేశించినట్లు స్థిరపడును;

24. Juravit Iehova exercituum, dicendo: Si non quemadmodum cogitavi, sic factum est; et quemadmodum consultavi, ita stabit;

25. నా దేశములో అష్షూరును విరుగగొట్టి, నా పర్వతములమీద అతనిని కాళ్లక్రింద త్రొక్కుదును; అప్పుడు అతని కాడి వారిమీదనుండి తొలగిపోవును, అతని భారము వారి భుజములమీదనుండి తొలగిపోవును.

25. Ut conteram Assur in terra mea, et in montibus meis conculcem eum; et recedat ab eis jugum illius, et onus illius ab humero ejus auferatur.

26. భూమియంతటిమీద ఉద్దేశింపబడిన ఆలోచన ఇదే; జనములన్నిటిమీద చాపబడిన హస్తము ఇదే.

26. Hoc consilium quod consultatum est super totam terram; et haec manus extenta super omnes gentes.

27. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఉద్దేశించియున్నాడు, ఎవడు దానిని వ్యర్థపరచును? ఆయన హస్తము చాపబడియున్నది, ఎవడు దానిని త్రిప్పివేయును?

27. Quoniam Iehova exercituum decrevit, et quis dissolvet? Manus ejus extenta, et quis avertet eam?

28. ఆహాజు రాజు మృతినొందిన సంవత్సరమున ఈ దైవోక్తి వచ్చెను. 28. Anno quo mortuus est Rex Achaz, fuit hoc onus. 29. సమస్త ఫిలిష్తీయ దేశమా, నిన్ను కొట్టినవాని కఱ్ఱ విరిగిపోయెనని సంతోషింపకుము; సర్పముయొక్క వేరునుండి నాగుపాము పుట్టును, దాని ఫలము ఎగురు అగ్నిసర్పమగును.

29. Ne laeteris universa tu Philistaea; quoniam confracta sit virga percutientis te. Nam de radice colubri nascetur regulus, et fructus ejus serpens ignitus.

30. దరిద్రుల తొలిచూలు పిల్లలు మేయుదురు, దీనులు నిర్భయముగా పండుకొందురు; నేను కఱవుచేత నీ వేరును చంపెదను, అతడు నీ శేషమును హతము చేయును.

30. Et pascentur primogeniti pauperum, et inopes secure accubabunt; et fame interire faciam radicem tuam, et reliquias tuas occidet.

31. గుమ్మమా, ప్రలాపించుము; పట్టణమా, కేకలు వేయుము; సమస్త ఫిలిష్తీయ దేశమా, నీవు కరిగిపోయితివి; ఉత్తరదిక్కునుండి పొగ వచ్చుచున్నది, తన నియమిత సమయములలో ఒంటరిగా నుండువాడెవడును లేడు.

31. Ulula porta, clama civitas, liquefacta es Palestina, universa tu. Quoniam ab Aquilone venit fumus; nec quisquam solus praefixo ejus die.

32. అప్పుడు ఆ జనముయొక్క దూతలకు ఏమి ప్రత్యుత్తరమిచ్చెదరు? యెహోవా సీయోనును స్థాపించియున్నాడనియు, ఆయన ప్రజలలోని దీనులు దానియందు నమ్మిక యుంచెదరనియు చెప్పెదరు.

32. Quid autem respondebitur nuntiis gentis? Nempe quod Iehova fundavit Sion, et in ea fiduciam habebunt pauperes populi ejus.

1. యెహోవా యాకోబుయెడల జాలిపడును. (כיki) అను పదము అనేక అర్థములు కలదగుటచేత దానిని “అయితే” అను అర్థముగా తీసికొని, ఈ వచనమును పూర్వ వచనముతో ఇట్లు జతపరచవచ్చును: అయితే (లేక, ఐనను) యెహోవా యాకోబుయెడల జాలిపడును. కాని, ఇక్కడను అనేక ఇతర వాక్యభాగములలోను వలె ఈ పదమును కారణము చూపుటకు వాడబడినదానిగా ఎంచుటయే మరింత మంచిదియు మరింత తగినదియునని నేను తలంచుచున్నాను; అప్పుడు భావమిది: “దేవుడు ఇశ్రాయేలును తృణీకరింపను త్రోసివేయను లేడు గనుక వారియెడల జాలిపడును గనుక బబులోనును నాశనము చేయును.” ఇందువలన ప్రవక్త ఇంతవరకు దౌర్భాగ్యులైన ప్రజల దుఃఖమును ఓదార్చుటకు ప్రయత్నించెనని, అనగా వారి శ్రమలమధ్యను, దేవుడు వాటికి ప్రతిదండన చేయువాడై యుండగా (కీర్తన 94:1), మంచి నిరీక్షణ కలిగియుండవలెనని వారికి తెలుపుటకే అని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఇక్కడ, చిత్రపటములో వలె, బబులోను దేవుని సంఘముతో ప్రతిపక్షముగా చూపబడుచున్నది; అనగా అత్యున్నత అధికారమునకు హెచ్చింపబడిన బబులోను, సంఘమును ఎంత దౌర్భాగ్యమైన బాధాకరమైన స్థితిలోనికి త్రోసివేసెననగా అది మరల లేవనెత్తబడునని ఊహింపనే వీలులేకుండెను. కాని ప్రభువు బబులోనును దాని ఉన్నత స్థితినుండి పడద్రోసి, తన ప్రజలు ఎంత నీచులైనను తృణీకరింపదగినవారైనను వారి విషయమై తాను శ్రద్ధ వహించుచున్నాడని ఆ విధముగా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. లోకమంతయు మన రక్షణ కొరకు దేవునిచేత పరిపాలింపబడుచున్నదని తెలిసికొనుట మనకు అత్యధికమైన ఆదరణ కలుగజేయును. తాను ఏర్పరచుకొనినవారు రక్షింపబడవలెననియు, వారికి సంభవించు మార్పులు ఎన్ని యైనను వాటిచేత వారు ముంచివేయబడకూడదనియు ఈ ఉద్దేశ్యము వైపునకే సమస్తమును నడిపింపబడుచున్నది.

దేవునికి కనికరము లేని కాలమేదైనను ఉండెనా అని అడుగబడవచ్చును. నిస్సందేహముగా ఆయన ఎల్లప్పుడును కనికరము గలవాడే; అయితే ప్రజలు భారమైన ఆపదలచేత బాధింపబడుచుండగా అది గ్రహింపబడలేదు; ఏలయనగా వారి మనస్సులు ముందుగానే దేవుని కోపమును గూర్చిన తలంపుతో నిండియుండెను, బాహ్యరూపములను బట్టి తీర్పు తీర్చుచు వారు దేవుని కనికరమును గ్రహింపలేకపోయిరి. అయినను ప్రభువు ఎల్లప్పుడును తనకు తానే సమానుడుగా నుండెను, తన స్వభావమును ఎన్నడును విడిచిపెట్టలేదు. కాబట్టి విశ్వాసమునుండి కలుగు జ్ఞానమునకును అనుభవమునుండి కలుగు జ్ఞానమునకును భేదము చూపుట తగినది; ఏలయనగా దేవుని కోపమునకు గుర్తులు చుట్టును కనబడుచుండగా, ఆయన కోపముగా నున్నాడని శరీర సంబంధమైన తీర్పు మనలను నమ్మింపజేయుచుండగా, ఆయన దయ మనకు మరుగై యుండును; అయితే విశ్వాసము మన హృదయములను ఈ అంధకారముపైకి ఎత్తి, పరలోకమందున్న దేవుని మనతో సమాధానపడినవానిగా చూచునట్లు చేయును. ఇకమీదట వచ్చునది కొంత ఎక్కువ ఆశ్చర్యము కలిగించునది.

ఇంకను ఇశ్రాయేలును ఏర్పరచుకొనును, లేక, ఇశ్రాయేలును మరల ఏర్పరచుకొనును. దేవుని ఏర్పాటు నిత్యమైనది. ఆయన ఇంతకుముందెన్నడును తన మనస్సులోనికి రాని దానివలె మనలను ఏర్పరచుకొనుట లేదు; లోకము పునాది వేయబడకముందే మనము ఏర్పరచబడినవారమైనట్లు (ఎఫెసీయులకు 1:4), ఆయన తన ఏర్పాటునుగూర్చి ఎన్నడును పశ్చాత్తాపపడడు (రోమీయులకు 11:29). అయితే ప్రభువు తన ప్రజలను శిక్షించునప్పుడు అది వారిని త్రోసివేయుటవలె కనబడును; పరిశుద్ధులు తరచుగా చేయు ఫిర్యాదులవలన దీనిని మనము నేర్చుకొనుచున్నాము–ప్రభువా, నీవు మమ్మును ఎందుకు విడనాడితివి? (కీర్తన 74:1.) మన బలహీనతను బట్టి దేవుని త్రోసివేతను లేక ఏర్పాటును మనము చూచుచున్నాము, బాహ్య క్రియనుబట్టి మనయెడల ఆయన భావములను అంచనా వేయుచున్నాము. (అనుభవమునుండి కలుగునదియు విశ్వాసకాంతిచేత సవరింపబడునదియునైన జ్ఞానమునుగూర్చి నేను మాటలాడుచున్నాను.) కాబట్టి ప్రభువు మనలను పిలుచునప్పుడు, అనగా తన ఏర్పాటును స్థిరపరచునప్పుడు, ఆయన మనలను ఏర్పరచుకొనుచున్నాడని చెప్పబడును; ఆయన అసంతృప్తి గలవాడని నిదర్శనము చూపునప్పుడు మనలను త్రోసివేయుచున్నాడని చెప్పబడును. కాబట్టి భావమిది: “ప్రభువు తన ప్రజలను త్రోసివేసినవానివలె అంత కఠినముగా వ్యవహరించినను, తన ఏర్పాటుకు విస్తారమైన నిదర్శనమును చూపుటచేతను, వారిపై నిత్యము కనికరపడుటచేతను, వారిని తాను దత్తత చేసికొనియున్నానని చివరకు వాస్తవ సంఘటనద్వారా కనుపరచి రుజువుపరచును.”

భక్తిగలవారు అనుభవించు శిక్షలు, అవి ఎంత తేలికైనవైనను, భక్తిహీనులపై పడు మరణకరమైన దెబ్బకు ఎంతో భిన్నమైనవని మనము ఇదివరకే చెప్పినదానిని ఇప్పుడు సులభముగా ముగించవచ్చును. భక్తిగలవారు వెంటనే తమ ఏర్పాటును ఆలోచించుటకు నడిపింపబడుదురు, దానిని గూర్చిన నిశ్చయమైన విశ్వాసము వారి హృదయములను సంతోషపరచును; అయితే భక్తిహీనులు చుట్టును అంధకారమును, అగాధ గర్తములను, భయంకరమైన నిర్జనత్వమును తప్ప మరేమియు చూడరు. కాబట్టి ప్రభువు మనలను శిక్షించునప్పుడెల్ల, సంతోషకరమైన స్థితిని గూర్చిన నిరీక్షణచేత మన హృదయములను బలపరచుకొనునట్లు ఈ భేదమును వెంటనే జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను.

వారి స్వదేశములో వారిని నివసింపజేయును. వారు తిరిగి వచ్చుటలో ఆయన కటాక్షమునకును సమాధానమునకును నిదర్శనము చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా అబ్రాహాము సంతానమునకు కనాను దేశము వారి దత్తతకు ఒక వాగ్దాన సూచనగా ఉండెను.

పరదేశులు వారితో చేర్చబడుదురు. ప్రవక్త అన్యజనుల పిలుపును ముందుగా తెలుపుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “ప్రభువు వారిని కనాను దేశ స్వాధీనమునకు మరల చేర్చుట మాత్రమే కాక, గొప్ప అభివృద్ధిచేత వారిని విస్తరింపజేయును; ఏలయనగా రెండు జనములు ఒకే శరీరముగా అగునట్లు ఆయన అన్యజనులను వారితో చేర్చును.” కాబట్టి ఈ ప్రయోజనము కొద్ది కాలమునకు పరిమితము కాదు, అది సంఘమంతటికిని వ్యాపించును; ఆ సంఘమును క్షేమములో నిలుపుదునని ప్రభువు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తన కాలమునాటి సంఘమును గూర్చి కాదు, క్రీస్తు రాజ్యము వచ్చువరకును ఆయన రాజ్యకాలములోను ఉండు సంఘమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; లేనియెడల ఆ చేర్పు తగనిదగును.

2. జనములు వారిని చేర్చుకొనును. అన్యజనములు వారికి తోడుగా ఉండుటకు ఇష్టపడుదురనియు, సేవకుల విధులను నెరవేర్చుటకు సంకోచింపనంతగా ఇష్టపడుదురనియు ఆయన తెలుపుచున్నాడు. ప్రజలు బబులోనునుండి తిరిగి తేబడినప్పుడు దీనికి ఒక ఉదాహరణ కనబడెను (ఎజ్రా 1:6); అయితే ఈ వాక్యములన్నియు ఎవరి విషయమై చెప్పబడినవో ఆ క్రీస్తుద్వారా నెరవేరినవాటికి అది కేవలము ఒక స్వల్ప ముందురుచి మాత్రమే. ఆ ప్రజలను మరణకరమైన ద్వేషముతో చూచిన అన్యజనుల హృదయములను ప్రభువు మృదువుగా చేసెను, తద్వారా వారి నడిపింపుచేత ఆయన వారిని స్వదేశమునకు మరల తెచ్చి, వారి పూర్వపు స్వాతంత్ర్యమును వారికి అనుగ్రహించెను. అయితే అనేక జనములు యూదులు బబులోనునుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత వారికి సహాయపడుట అటుండనిమ్ము, చుట్టుపక్కల వారందరు వారిని బాధపెట్టుటకు పట్టుదలతో సంధి చేసికొనిరి (ఎజ్రా 4:4). వారిని కనాను దేశమునుండి వెళ్లగొట్టుటకు మాత్రమే కాక, లోకమునుండియే పూర్తిగా తరిమివేయుటకు వారు నిశ్చయముగా ప్రయత్నించిరి. కాబట్టి ఈ సంగతులు క్రీస్తు రాజ్యములో జరిగినవి; ఆయనకు భూమిమీద మాత్రమే కాక పరలోకమందును సర్వాధికారము ఇయ్యబడెను (మత్తయి 28:18); ఆయనద్వారా మునుపు పరజనులుగా ఉండిన అన్యజనులు యూదులతో చేర్చబడిరి, వారి స్వాస్థ్యమును కాపాడుకొనుటలో వారికి సహాయపడుటయే కాక, కాడిని ప్రశాంతముగాను ఇష్టపూర్వకముగాను మోయుటకు కూడ లోబడిరి. ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే ఆయన ఇంకను ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు —

ఇశ్రాయేలీయుల వంశము యెహోవా దేశములో వారిని దాసులుగాను దాసీలుగాను స్వాధీనపరచుకొనును. యూదులు ఒక విధముగా దేవుని ఇంటిలో జ్యేష్ఠులు (నిర్గమకాండము 4:22) గనుక, వారితో చేరిన మనము వారి పైకప్పు క్రింద కూడినవారమైనట్లు కనబడుచున్నాము; ఏలయనగా వారు మనకు ముందుగా నడుచుచు, సమస్త జనములకంటె అత్యున్నత స్థానమును కలిగియున్నారు, మరియు వారు తమ కృతఘ్నతవలన ఈ గొప్ప హక్కులను తామే పోగొట్టుకొనకపోయినయెడల నిస్సందేహముగా ఇంకను దానిని కలిగియుందురు. అయినను వారి కృతఘ్నత ప్రభువు వీటిని నిజముగా నెరవేర్చకుండ ఆయనను ఆటంకపరచలేదు; ఏలయనగా అపొస్తలులు యూదులైయుండి దేవుని వాక్యముచేత పరజనములను లోబరచుకొనిరి, పూర్వము తమను చెరపట్టి కొనిపోయినవారిని, తాము కప్పము కట్టినవారిని కూడ, అనగా అష్షూరీయులను, కల్దీయులను, పారసీకులను, చివరకు రోమా సామ్రాజ్యమును కూడ లోబరచుకొనిరి; ఈలాగున సమస్త జనములు వారి స్వాస్థ్యమని న్యాయముగా పిలువబడవచ్చును, అయినను వారు తమ్మును ఏలవలెనని కోరలేదు గాని, తమవలెనే అదే ప్రభువును అధిపతిని వారు ఎరుగునట్లు వారిని దేవునికి సంపాదించుటకే కోరిరి. కాబట్టి ఈ వాక్యములను యూదులు అబద్ధముగా ఊహించునట్లు బాహ్య స్వభావముగల పరిపాలనకు కాక, యూదులు అన్యజనులను లోబరచిన క్రీస్తు ఏలుబడికిని కాడికిని ఆపాదింపవలెను.

3. ఆ దినమున సంభవించును. పూర్వపు వాగ్దానములకు ఆయన ఒక స్థిరపరచుటను చేర్చుచున్నాడు. ఈ విధముగా ప్రభువు మన బలహీనతను గూర్చి ఏర్పాటు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వాక్యమును సంపూర్ణముగా నమ్ముట మనకు కష్టము, విశేషముగా మన పరిస్థితి దానికి విరుద్ధముగా కనబడునప్పుడు. అయితే సమస్త నిరీక్షణయు తీసివేయబడిన రక్షణను ఆయన ఇంకను వాగ్దానము చేయునప్పుడు, ప్రభువు ఈ పద్ధతిచేత మన విశ్వాసమును పరీక్షకు పెట్టగోరుచున్నాడు.

నీ దుఃఖమునుండియు నీ వణకునుండియు నీ కఠిన దాస్యమునుండియు. సందేహమంతయు తొలగిపోయి, మన పరిస్థితులు నిరాశాజనకముగా నున్నప్పుడును ఆయన వాగ్దానములపై ఆనుకొనుట మానకుండునట్లు, తాను చెప్పినదానిని ఆయన అనేక మాటలచేత స్థిరపరచుచున్నాడు. అయినను అదే ఆలోచనలచేత ఆయన యూదులను కృతజ్ఞతకై హెచ్చరించుచున్నాడు, అంత శ్రేష్ఠమైనదియు జ్ఞాపకము చేసికొనదగినదియునైన దేవుని కార్యమును వారు ఎన్నడును మరపునకు సమాధి చేయకుండునట్లు. ప్రభువు తనకు ఇష్టమైనప్పుడెల్ల ఈ అడ్డంకులను తొలగింపగలడనియు, తన ప్రజలను విడిపింప తగినదని తలంచినప్పుడు వెంటనే వారిని విడిపింపకుండ ఏదియు ఆయనను ఆపజాలదనియు యూదులకు పూర్తిగా తెలియునట్లు కాడిని దాస్యమును ఆయన ప్రత్యేకముగా ప్రస్తావింపగోరెను. ప్రస్తుత దినమున క్రైస్తవులు కట్టబడియున్న క్రీస్తువిరోధి యొక్క దౌర్భాగ్యమైన దాస్యమునకును దుష్టమైన కాడికిని సంబంధించి కూడ దీనిని మన స్వంత ఉపయోగమునకు అన్వయించుకొనవలెను. వారు ఎటు చూచినను ఉరులతోను సంకెళ్లతోను బంధింపబడి నిర్బంధింపబడినను, వారికి విడిపించువాడైన దేవుడు కలడు, ఆయన సమస్త కష్టములను ప్రతి విధమైన బాధలను శీఘ్రముగా తొలగించును; ఇది సమస్త దుఃఖములకును ఇబ్బందులకును శ్రమలకును విస్తరింపవలెను.

4. అప్పుడు నీవు ఈ సామెతను ఎత్తికొందువు. చమత్కారపు సామెత లేక ఉపమానము అను పదముచేత (హీబ్రూ పదమైన ( משלmashal) “గంభీరమైనవియు విశేషమైనవియు గమనింపదగినవియునైన మాటలు” అని అర్థము) బబులోను పతనము ఎంత గొప్పదగునంటే అది సామెతగా కూడ మారునని ఆయన తెలుపుచున్నాడు, గొప్ప ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనలలో ఇది సాధారణముగా జరుగును.

బాధించువాడు ఎట్లు నిలిచిపోయెను? ఎట్లు అను పదము దీనిని ఆశ్చర్యమును అపహాస్యమును తెలుపు ప్రశ్న రూపములో పెట్టుచున్నది. అంత సమృద్ధియైన ధనముతోను బలములతోను సమకూర్చబడిన బబులోను పడగొట్టబడి శత్రువుల చేతికి చిక్కుననుట నమ్మశక్యము కానిదిగా తోచవచ్చును. కాబట్టి వారు గర్వముతో ఉబ్బి తాము అజేయులమనియు సమస్త ప్రమాదమునకు అందనివారమనియు తలంచిన వారి మూఢమైన వ్యర్థమైన నమ్మకమును ఆయన న్యాయముగా అపహసించుచున్నాడు.

అయినను ఇతరుల దౌర్భాగ్యమును చూచి అపహసించుట భక్తిగల వారి వినయమునకు విరుద్ధమని తలంపబడవచ్చును, ఏలయనగా వారు వారియెడల జాలిపడవలసినవారు. అయితే మన ఆసక్తి దేవుని తీర్పుయొక్క న్యాయముచేత నియమింపబడినప్పుడు అది కనికరమునకు విరుద్ధము కాదు; ఏలయనగా ఆ సందర్భములో తమ మూఢత్వమువలన నశించువారియెడల మానవ భావములతో మనము జాలిపడుచు, అదే సమయమున వారి అహంకారమును ఉన్మాదమును చూచి నవ్వవచ్చును. ప్రభువు వారి బుద్ధిహీనతను చూచి నవ్వుచు వారిని అపహసించునట్లే, తన మహిమ విషయమైన ఆసక్తిచేత వారిని అపహసింపుడని ఆయన మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; మనము నిర్లజ్జతో ఉబ్బుటకు కాదు గాని ఆయన మంచితనమును శక్తిని స్తుతించుటకే. కాబట్టి ఈ ఉదాహరణనుబట్టి, దేవుని శత్రువులు ఓడింపబడినప్పుడు లేక పడద్రోయబడినప్పుడు మనము వారిని అపహసింపవచ్చును; అదే విధముగా మనము క్రీస్తువిరోధిని అపహసింపవచ్చును, అతని అధికారము దినదినము తగ్గిపోవుటయు క్రమక్రమముగా క్షీణించి పోవుటయు మనము చూచుచున్నాము.

216 బంగారుపురి నిలిచిపోయెను! — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

బంగారముపై ఆశగల పురి ఎట్లు నిలిచిపోయెను! ఈ వాక్యభాగములోని ( ,מדהבהmadhebah,) అను పదమును బంగారమయమైన లేక బంగారముతో అలంకరింపబడిన అని తర్జుమా చేయవచ్చును; అయితే అది బాధించువాడు లేక నిరంకుశుడు అను పదముతో జతపరచబడియున్నందున అది బబులోనీయులు లోనైయున్న బంగారముపై ఆశను తృప్తిలేని లోభమును సూచించునట్లు కనబడుచున్నది. గొప్ప సామ్రాజ్యములలోను రాజ్యములలోను ధనిక జనములలోను, వారి సమృద్ధి ఎంత ఎక్కువైతే మరింత సంపాదింపవలెనను వారి ఆశ అంత బలమగుట సాధారణము.

5. యెహోవా దుష్టుల దండమును విరిచియున్నాడు. ఇప్పుడే వేయబడిన ప్రశ్నకు ఆయన సమాధానమిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా అది సంభవించునని విశ్వాసులు సందేహింపవలెనని ఆయన ఉద్దేశించలేదు గాని, దేవుని అట్టి అద్భుత కార్యములను చూచి వారు విస్మయము చెందవలెనని ఉద్దేశించెను; ఏలయనగా ఆ ప్రశ్న వారి మనస్సులను మరింత గంభీరమైన శ్రద్ధకు రేపుటకు ఉద్దేశింపబడెను. ఇది యాదృచ్ఛికముగా గాని అదృష్టము యొక్క గ్రుడ్డి బలాత్కారముచేత గాని జరుగలేదనియు, వారు నిరంతర దాస్యముచేత అణగద్రొక్కబడకుండిరన్నది ఆ కఠినమైన దాస్యపు కాడిని విరిచిన దేవుని దైవసంరక్షణకు ఆపాదింపవలెననియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది. భక్తిహీనులు ఇట్టి కార్యములను చూచి విస్మయపడి, కారణము చూడనందున దిగ్భ్రాంతులై యుందురు; అయితే భక్తిగలవారు దీనిని దేవునికి ఆపాదింపవలెనని ఎరుగుదురు. కాబట్టి దేవుని కార్యములను చూచి ఆశ్చర్యపడుట నేర్చుకొందము, వాటిని చూచి విస్మయపడుచు ఆయనను కర్తగా అంగీకరించుదము; వాటిలో దేనినైనను తేలికగా విడిచిపెట్టదగినదని తలంపకుందము, విశేషముగా ఆయన తన సంఘమును విమోచించుటకు తన శక్తిని కనుపరచునప్పుడు, తన అద్భుత శక్తిచేత మనలో ప్రతివానిని అపవాది దాస్యమునుండి, క్రీస్తువిరోధి నిరంకుశత్వమునుండి, నిత్యమరణమునుండి విడిపించునప్పుడు. ఇది సామాన్యమైన కార్యము కాదు; దానిలో ఏ భాగమునైనను మనుష్యుని శక్తికి గాని మరి ఏ కారణమునకు గాని ఆపాదింపకూడదు.

దుష్టుల దండమునకు ఆయన ఏలువారి రాజదండమును చేర్చుచున్నాడు; ఈ పునరుక్తిచేత ఏ సామ్రాజ్యాధికారమును అన్యాయమైన నిరంకుశత్వమునకు ఆధారము కాజాలదని ఆయన భావము. వెంటనే ఆయన బబులోనీయుల రాజ్యము అన్యాయమైనదియు నిరంకుశమైనదియు గనుక నాశనము చేయబడునని మరింత స్పష్టముగా తెలుపుచున్నాడు, ఏలయనగా ప్రజలు స్వస్థపరచజాలని దెబ్బతో కొట్టబడిరనియు (యెషయా 14:6), వారు అపరిమితమైన స్వేచ్ఛాచారములో శిక్షారహితముగా విజృంభించినందున బలాత్కారమునకు హద్దే లేకుండెననియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దేవుడు కొంతకాలము కన్నుమూసినను, చివరకు నిరంకుశులను విడిచిపెట్టడని ఇది మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నది. బబులోనునకు సంభవించినట్లు మనము నేర్చుకొనునదే వారికిని కలుగును; ఏలయనగా ప్రభువు నీతిమంతుడు (కీర్తన 11:7), ఎల్లప్పుడును తనకు తానే సమానుడు.

7, 8. వారు ఆనందగానము చేయుదురు. ఇక్కడ నిరంకుశులు సర్వలోకముచేత ఎంతగా ద్వేషింపబడుదురో ఆయన చూపుచున్నాడు. వారు చనిపోయినప్పుడు లేక నాశనమైనప్పుడు, మనుష్యులందరు ఆనందముతో విజృంభించి, నిరంకుశులయెడల తాము పూర్వము కలిగియుండినదియు భయముచేత మరుగుపరచినదియునైన భావములను వెల్లడించుదురు. అప్పుడు వారి ద్వేషమును క్రోధమును బయలువెడలును, మనుష్యులు తమ సంతోషమును తెలుపుట మాత్రమే కాక, మూగ జీవులు కూడ తెలుపుచున్నవి, ఏలయనగా ప్రవక్త అతిశయోక్తి కొరకు దేవదారు వృక్షములను సరళవృక్షములను చేర్చుచున్నాడు. నిరంకుశత్వము సమస్తమును తలక్రిందులు చేయునట్లే, నిరంకుశత్వము తొలగింపబడినప్పుడు సమస్తమును తన మూల స్థితికి తిరిగి వచ్చినట్లు కనబడును.

(madhebah,) కల్దీయ పదమైనందున, ఇటాలియనులు “అందమైన ఫ్లోరెన్సు, పండితమైన పాడువా” మొదలైనవి అనునట్లు, ఆ జనము తమ రాజధానిని గుర్తించుటకు వాడిన విశేషణమై యుండవచ్చును.” — స్టాక్.

218 ఎడతెగని దెబ్బతో. (హీబ్రూ: తొలగింపబడని దెబ్బ.) — ఇంగ్లీషు అనువాదము. అంతరాయము లేని దెబ్బ. — స్టాక్. నిర్విరామమైన దెబ్బతో. — లోత్.

219 క్రింది పాతాళలోకము (లేక, సమాధి) నీ కొరకు కదలుచున్నది. — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

నీవు పడవేయబడినందున నరకువాడెవడును మామీదికి రాలేదు. ప్రసంగమును మరింత ప్రభావవంతముగా చేయుటకై ప్రవక్త ఒక వ్యక్తీకరణను చేర్చుచున్నాడు; అందులో వృక్షములు మాటలాడుచున్నట్లును, ఆ నిరంకుశుడు మరణించియుండుటచేత ఇప్పుడు తాము సంతోషముగాను నిశ్చింతగాను నిలిచియుందుమని తమను తాము అభినందించుకొనుచున్నట్లును చూపుచున్నాడు. లోకమంతటికి అసహ్యులైన నిరంకుశులను పరలోక న్యాయాధిపతి సహింపడని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము. కాబట్టి, నిరంకుశుల పాలనలో దురదృష్టవంతులు మౌనముగా ఉండి నోరు తెరువ ధైర్యము చేయకపోయినను, ప్రభువు వారి రహస్య మూల్గులను ఆలకించుచున్నాడని మనము నిర్ణయించవలెను. కావున నిరంకుశులకు అట్టి భయంకరమైన అంతము కలుగుటకు మనము ఆశ్చర్యపడకూడదు; ఏలయనగా వారు చేసిన అన్యాయములకు సాక్షియైన దేవుడు తన న్యాయమును జరిగించుటలో నిర్దోషులకు సహాయము చేయవలసియున్నది.

9. క్రిందనున్న పాతాళము నీ నిమిత్తము కలవరపడుచున్నది. అంతకుముందు ఆయన వృక్షములకు సంతోషమును ఆపాదించినట్లు, ఇప్పుడు అటువంటి అలంకారముతోనే చనిపోయినవారికి మాటను ఆపాదించుచున్నాడు. ఈ నిరంకుశుని గర్వమును ఎగతాళి చేయుటకై ఆయన వారిని తమ సమాధులనుండి లేపుచున్నట్లున్నాడు. ఈ భాగమంతయు వ్యంగ్యముతోను తీవ్రమైన వెక్కిరింపుతోను నిండియున్నది. రాజులు వచ్చునప్పుడు ప్రజలు వణకుదురు; ఆడంబరముగా వారిని ఎదుర్కొని స్వీకరించుటకు బయలుదేరి వచ్చెదరు. ఈ నిరంకుశుడు చనిపోయి సమాధిలోనికి దిగిపోవునప్పుడు, చనిపోయినవారు అతనిని ఎదుర్కొనుటకును గౌరవించుటకును బయలుదేరి వచ్చెదరని, అయితే అతడు అర్హుడైన విధమైన గౌరవముతోనే అని ప్రవక్త ఒక కల్పిత చిత్రణను చేయుచున్నాడు. అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "బ్రతికియున్నవారు మాత్రమే కాదు, చనిపోయినవారు కూడా అతని మరణమునుబట్టి సంతోషించెదరు. చనిపోయినవారు కూడా అతడు ఎంతటివాడో అందుకు తగినట్టు అతనిని మర్యాదగా చూచెదరు."

10. వారందరు నీతో ఇట్లందురు. తమతో చేరిన ఆ నిరంకుశుని చనిపోయినవారు ఎగతాళి చేయు మాటలు ఇవి; అతడును ఇతర మనుష్యులవలె ఎందుకు చనిపోయెనని వారు అడుగుచున్నట్లున్నది. ఆ సంఘటన యొక్క విచిత్రతకు ఆశ్చర్యపడి, నమ్మశక్యము కాని సంగతి విషయమై వారు విస్మయముతో అడుగుచున్నట్లు యెషయా చూపుచున్నాడు.

నీవును మాబోటివాడవైతివా? నిరంకుశులు తమ గొప్పతనముచేత గ్రుడ్డివారై, తాము మర్త్యులమని తలంపరు; అంతేకాక తమను అర్ధదేవతలుగా చేసికొని తమను తామే పూజించుకొందురు. ఈ కారణముచేత, తాము లోనగుదురని తలంపని సర్వమర్త్యుల స్థితిలో వారును పాలుపొందిరని వారి మరణమునకు తరువాత తెలియవచ్చుచున్నది. ఈ భావముతోనే, తమవంటివాడై పోయినందుకు చనిపోయినవారు తీవ్రమైన ఎగతాళితో అతనిని నిందించుచున్నారు; ఏలయనగా కవి చెప్పినట్లు, "మనుష్యుల శరీరముల పరిమాణములు ఎంత చిన్నవో మరణము మాత్రమే ఒప్పుకొనును." దావీదును కూడా అధిపతులను గూర్చియు వారి ఉన్నతస్థితిని గూర్చియు మాటలాడుచు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: మీరు దేవతలని నేనంటిని; అయినను మీరు మనుష్యులవలె చచ్చెదరు, సామాన్యులలో ఒకనివలె కూలిపోవుదురు. (కీర్తనలు 82:6, 7.)

220 చనిపోయినవారు. — ఆంగ్ల అనువాదము: బలాఢ్యులైన మృతులు. — స్టాక్. "రెఫాయీము, మహాకాయులైన ప్రేతములు. సామాన్య జనుల భయముచేత ప్రేతములు సాధారణముగా మానవాకారము కంటె ఉన్నతమైన పొడవుగలవిగా ఊహింపబడును." — రోసెన్‌ముల్లర్

221 ఈ సూచన స్పష్టముగా జువెనల్ గ్రంథమునుండి తీసిన ఒక భాగమును గూర్చినది; గ్రంథకర్త పూర్వమొకసారి (174వ పుటను చూడుము) దానిని ఇంకను విపులముగా ఉదాహరించెను. — సం.

222 ఉదయ కుమారుడు. — ఆంగ్ల అనువాదము.

రాజుల శరీరములు సామాన్యుల శరీరములవలె చివరకు కుళ్లిపోయి పురుగులకు ఆహారమగును; వారికి వెలగల మహా సమాధులు కట్టబడినను అంతే.

11. నీ ఆడంబరము సమాధిలోనికి దింపబడెను. ఈ మార్పును పూర్వస్థితితో పోల్చి మరింత శ్రద్ధగా ఆలోచించునట్లు ఆయన రాజ వైభవమును పేర్కొనుచున్నాడు; ఆ వైభవము అతనిని ఇతర మనుష్యులతో సమానస్థితికి దిగిపోకుండ ఆపలేకపోయెనని చూపుచున్నాడు. వాద్యములు అను మాటలో రాజులు అనుభవించు సమస్త సుఖభోగములను ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా సంగీత మాధుర్యము వారిని మరణమును మరచునట్లు చేయుటయే కాక, వాటి ఉన్మత్త ధ్వని సమస్త విచారమును పారద్రోలి కొన్ని విధములుగా మనుష్యుల మనస్సులను మొద్దుబారజేయును.

నీ క్రింద పురుగులు పరచబడియున్నవి, పురుగులు నిన్ను కప్పుచున్నవి. ఈ రెండవ వాక్యభాగములో చనిపోయినవారు పరిహాసముగా ఇట్లందురు: "నీకు తగిన పడక నీకు దొరికెను; పురుగులు నీకు తివాచీగాను మెత్తని పడకగాను ఉపయోగపడుచున్నవి, పురుగు వైభవమైన దుప్పటిగా ఉన్నది." సంక్షేపముగా, తమ ప్రస్తుత సుఖములతోను అభివృద్ధితోను మత్తెక్కి తమను తాము పొగడుకొను మనుష్యుల బుద్ధిహీనమైన నమ్మికను గూర్చిన సజీవ చిత్రము ఇచ్చట మనకు చూపబడుచున్నది. ఈ ఉపదేశమును జాగ్రత్తగా ఆలోచింపవలెను; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ స్థితిని బాగుగా ఎరిగియుండి మరణమును కన్నులయెదుట ఉంచుకొనినను, ఆశయముచేత కొట్టుకొనిపోయి, సుఖములచేత ఓదార్చబడి, వట్టి ఆడంబరముచేత మోహితులై తమను తామే మరచిపోవుదురు.

12. నీవు ఆకాశమునుండి ఎట్లు పడిపోతివి! యెషయా చనిపోయినవారి పాత్రను ధరించి తాను ముందు ఆరంభించిన ప్రసంగమును కొనసాగించుచు, తాను దేవుడని మనుష్యులను నమ్మింపజేయుట అతని ఉద్దేశమైనను ఆ నిరంకుశుడు ఇతర మనుష్యులకంటె ఏ విషయములోను భిన్నుడు కాడని ముగించుచున్నాడు. అతనిని లూసిఫర్‌తో పోల్చి, అతడు ఇతరులకంటె అధికముగా ప్రకాశించిన తేజస్సును బట్టి అతనిని ఉషఃపుత్రుడు అని పిలుచుచు ఒక సుందరమైన రూపకమును వాడుచున్నాడు. ఈ భాగమును సాతానునుగూర్చినదిగా కొందరు చేసిన వ్యాఖ్యానము అజ్ఞానమువలన పుట్టినది; ఏలయనగా ఈ మాటలను బబులోనీయుల రాజునుగూర్చినవిగానే గ్రహింపవలెనని సందర్భము స్పష్టముగా చూపుచున్నది. అయితే లేఖనభాగములను యథేచ్ఛగా పట్టుకొని సందర్భమును గమనింపనప్పుడు ఇట్టి పొరపాట్లు తరచుగా పుట్టుటకు మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు. అయినను, లూసిఫర్ దయ్యముల రాజని తలంచుటయు, ప్రవక్త అతనికి ఆ పేరు పెట్టెనని అనుకొనుటయు మిక్కిలి స్థూలమైన అజ్ఞానము. కాని ఈ కల్పనలకు ఏ మాత్రమును సంభావ్యత లేదు గనుక వాటిని నిష్ప్రయోజనమైన కథలుగా విడిచిపెట్టుదము.

జనములమీద చీట్లు వేసినవాడా లేక జనములను బలహీనపరచినవాడా. ఈ వాక్యభాగముయొక్క అర్థమును అనువాదకులు పొరపాటుగా గ్రహించిరి; ఏలయనగా הולש (holesh) అను కృదంతమును వారు కర్మణి రూపముగా "నీవు బలహీనుడవైతివి" అని అనువదించిరి, కాని దాని అర్థము కర్తరి రూపమైనది. అయితే దాని మూలధాతువు చీట్లు వేయుటను సూచించుచున్నందున, మరియు ( ,עלgnal,) అనగా మీద అను విభక్తి ఇచ్చట చేర్చబడియున్నందున, దానిని ఈ అర్థములో తీసికొనుట ఉత్తమము; అనగా, అతడు సమస్త దేశములకు అధిపతియు నిర్వాహకుడునై వాటిని చీట్లవలన నడిపించెను, లేక వాటిని తన స్వంత ఆస్తులుగా ఉంచుకొనెను. అయినను అతడు జనములను బలహీనపరచెను అను రెండవ అర్థమును నేను తిరస్కరింపను.

223 జనములను బలహీనపరచినవాడా. — ఆంగ్ల అనువాదము. 224 ఈ "సామెత" యొక్క మూలమును అన్వయమును గూర్చి యోహాను సువార్తపై వ్యాఖ్యానము, సంపుటము 1, పుట 223, 1వ అధోజ్ఞాపకమును చూడుము: — సం.

13. అయినను నీవు నీ హృదయమందు అనుకొంటివి. ఈ మాటలను పూర్వవాక్యములతో జోడింపవలెను. హెబ్రీ భాషా వాడుకప్రకారము ఇచ్చట "చెప్పుట" అనగా తన మనస్సులో నిశ్చయించుకొనుట. తన జీవిత సంఘటనలను నిర్ణయించు శక్తి తనకే ఉన్నట్లు, తన గొప్పతనమును నమ్ముకొని, నిరంతరాయమైన జయమును తనకు వాగ్దానము చేసికొనుటకు తెగించిన బబులోను చక్రవర్తి గర్వమును ప్రవక్త ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. భక్తిహీనులు ఉబ్బియుండు గర్వోన్మాదమునకు అద్దము అతనియందు మనకు చూపబడుచున్నది; ఆ గర్వమును వారు కొన్నిసార్లు బయటికి కక్కెదరు. ఇచ్చట మనము ఒక్క నిరంకుశుని వ్యక్తిని మాత్రమే చూడకూడదు; సమస్తమును తమ ఇష్టప్రకారము ఏర్పాటు చేయగలమన్నట్లు తమ నిర్ణయములను చేసికొను భక్తిహీనులందరి దైవదూషణా రోషమును చూడవలెను; వారి ఆలోచనలు యాకోబుచేత కూడా అందముగా వర్ణింపబడినవి:

మేము ఆ పట్టణమునకు వెళ్లెదము, వ్యాపారము చేసెదము, లాభము సంపాదించెదము అని వారు అందురు; అయినను రేపు ఏమి సంభవించునో వారికి తెలియదు. (యాకోబు 4:13.) తాము దేవుని చేతిలో ఉన్నామని వారు ఆలోచింపరు, తమ స్వశక్తిచేత సమస్తము చేయుదుమని నమ్ముదురు.

నేను ఆకాశమునకు ఎక్కిపోవుదును. ఈ మాటలలోను వీటిని వెంబడించు మాటలలోను ఉన్న ప్రగల్భము ఎంత అసంబద్ధమైనదనగా అవి మర్త్యుడైన ఒక మనుష్యుని పెదవులనుండి వచ్చెనని నమ్ముట అసాధ్యము; అయితే నెబుకద్నెజరు వాడిన మాటలనే ఉదాహరించుట ప్రవక్త ఉద్దేశము కాదు గనుక విషయమునే పరిశీలించుటతో తృప్తిపడుదము. నిస్సందేహముగా, మానవ స్వభావము అనుమతించుదానికంటె ఎక్కువను తమకై కోరుకొనువారందరును సామెత చెప్పినట్లు "రాక్షసుల రీతిగా ఆకాశముమీదనే దాడి చేయుచున్నారు" అనవచ్చును. అందుచేత వారు ఏమి తలపెట్టినను అది వారికే నాశనకరమగును; విశేషముగా, తన పిలుపు యొక్క హద్దులను మీరు ప్రతివాడును తన తొందరపాటుచేత తనమీదికి దేవుని ఉగ్రతను రేపుకొనును. కాబట్టి ప్రతివాడును తన భాగముతో తృప్తిపడవలెను, అంతకంటె ఉన్నతమైనదానిని ఆశింపక, దేవుడు తనను ఉంచిన తన స్వంత స్థానమందే నిలిచియుండ నేర్చుకొనవలెను. దేవుడు తన హస్తమును చాపి మనలను ఇంకను ఉన్నతముగా లేపినయెడల, మనము ముందుకు సాగవలెను; అయితే ఎవడును దానిని స్వయముగా తనపై తీసికొనకూడదు, తన స్వంత ఎంపికతో దానికొరకు ప్రయాసపడకూడదు. అంతేకాక, ఉన్నతమైన గౌరవ స్థానమునకు లేపబడినవారు కూడా వినయముగాను విధేయతతోను ప్రవర్తింపవలెను; అది కపటమైన వినయముతో కాక, ఏదియు తమను పైకి లేపజాలనంతగా పూర్తిగా అణగిన మనస్సులతో ఉండవలెను.

ఉత్తరదిక్కునందలి సాక్ష్యపు పర్వతముయొక్క ప్రక్కలయందు నేను కూర్చుందును. ప్రవక్త బబులోను నిరంకుశునిపై ఇంత గొప్ప ఉన్మాదమును ప్రత్యేకముగా ఎందుకు ఆరోపించుచున్నాడో, అట్టి రూపకములవలన ప్రవక్త ఉద్దేశించునదేమో ఇది స్పష్టముగా చూపుచున్నది. అతడు సాక్ష్యపు పర్వతముపై కూర్చుండగోరెను. ఈ నిర్లజ్జతచేత అతడు తనను దేవునితో సమానునిగా చేసికొన ప్రయత్నించెను. యూదులపై తాను జయము పొందగలనని అతడు మనుష్యరీతిగా తర్కించినను, వారు దేవునిచేత సంరక్షింపబడుచున్నారని అతడు తరచుగా వినియుండినను, దేవుని సహాయమును ఏమియు కాదని ఎంచినందున, అతడు ఆకాశమండలమునే నాశనము చేయ ప్రయత్నించినట్లైనది. సీయోను పర్వతమునకు అతడు ఉత్తరదిక్కునందలి ప్రక్కలు అను మాటను వాడుచున్నాడు, ఈ వర్ణనప్రకారము:

225 సమాజ పర్వతముమీద. — ఆంగ్ల అనువాదము. 226 "బయటి ఆవరణలో, అనగా ఉత్తరప్రక్కకు ఏర్పరచబడిన భాగమందు; ఏలయనగా (లేవీయకాండము 1:11లో) 'బలిపీఠపు ఉత్తరప్రక్కన' అని చెప్పబడినది." — జార్కీ

ఉత్తరదిక్కున సీయోను పర్వతము, మహారాజు పట్టణము. (కీర్తనలు 48:2.)

దానిని ఆయన ముందు సాక్ష్యపు పర్వతము అని పిలిచెను. ఈ మాట ( ,יעדyagnad;) అనుదానినుండి వచ్చినది; దాని అర్థము కలియుట, సమకూడుట, ఏకీభవించుట. ఈ కారణముచేత ( מועדmogned) అనునది సభను, నియమిత దినమును రెండింటిని సూచించును; సంక్షేపముగా, అది కాలమునకును స్థలమునకును వ్యక్తులకును సంబంధించవచ్చును. అయితే ఇచ్చట దీనిని నిబంధన అని గ్రహించుట నాకు ఇష్టము; ఏలయనగా ప్రభువు మోషే ద్వారా మాటలాడుచు, గుడారమును ( ,מועדmogned,) అని పిలిచి, నేను అక్కడ మిమ్మును కలిసికొందును అనెను. (నిర్గమకాండము 25:21, 22, 29:42.) కాబట్టి భక్తిహీనులు తమ సంతలకు లేక ఉత్సవములకు సమకూడునట్లు మనుష్యులు సమకూడు సభ అని దీని అర్థమని మనము తలంపకూడదు; ప్రభువు తన సన్నిధికి గుర్తును ఇచ్చి, అక్కడ తన నిబంధనను స్థిరపరచదలచెనని తలంపవలెను. ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపదగినది; ఏలయనగా ఆ దుష్ట రాజు యొక్క దూషణ ఇందువలన రుజువగుచున్నది: అతడు భూమిసంబంధమైన స్థలముపై కాక ఆకాశమండలముపైనే దాడి చేసెను.

14. నేను మేఘముల పైకెక్కుదును. తాను దేవునితో సమానుడగుదునన్నట్లు ప్రవక్త బబులోను చక్రవర్తిపై ఇట్లు నేరము మోపుట వింతగా తోచవచ్చును; ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, ఈ తలంపు మనుష్యుని మనస్సులో ప్రవేశించి అతనిని పూర్తిగా వణకింపకుండ ఉండుట అరుదు. మనలో స్వభావసిద్ధముగా మతబీజము నాటబడియున్నందున, సమస్తమును మించియున్న ఒక ఉన్నతమైన సత్తా కలదని విశ్వసించుటకు మన ఇష్టమునకు వ్యతిరేకముగా కూడా మనము బలవంతము చేయబడుచున్నాము; దేవుని ఆయన సింహాసనమునుండి పడద్రోయగోరునంతటి వెఱ్ఱివాడు ఎవడును లేడు; ఏలయనగా దేవుని ఆరాధింపవలెననియు ఆయనను పూజింపవలెననియు మనము స్వభావమువలన బోధింపబడుచున్నాము. అందుచేత అన్యజనులు కూడా దేవుని ఎరుగకపోయినను తమ విగ్రహములకు ఆరాధన చెల్లించిరి; అందువలన బబులోను రాజు దేవుని తరిమివేసి ఆకాశమందు ఏలగోరెనని అనుకొనుట నమ్మశక్యము కాదని తోచవచ్చును.

అయినను ప్రవక్త అతనిపై అబద్ధముగా నేరము మోపుటలేదు. భక్తిహీనులు దేవునికి బదులుగా తాము ఏలవలెనని తలంపకపోయినను, తమను తాము తగినదానికంటె ఎక్కువగా హెచ్చించుకొనునప్పుడు, ఆయనకు చెందినదానిలో కొంతభాగమును తీసివేసి తమకై తీసికొందురు; ఇది ఆయనను ఆయన సింహాసనమునుండి లాగివేయగోరినట్లే. మరియు మన ఆదిమ తల్లిదండ్రులను మోసపుచ్చినప్పుడు సాతాను ఏమి చెప్పెను? మీరు దేవతలవలె ఉందురు. (ఆదికాండము 3:5.) కాబట్టి దేవుడు అనుమతించుదానికంటె ఎక్కువగా తమకు ఆపాదించుకొనుటకు తెగించువారందరును, ఆయనమీద యుద్ధము ప్రకటించినట్లు ఆయనకు విరోధముగా తమను తాము హెచ్చించుకొనుచున్నారని నేరము మోపబడుదురు; ఏలయనగా గర్వము ఎక్కడ ఉన్నదో అక్కడ దేవుని తిరస్కారము తప్పక ఉండును.

దేవుని పరిశుద్ధ స్వాస్థ్యమైన సంఘముపై దాడి చేయుటవలన ఆ నిరంకుశుడు ఉద్దేశపూర్వకముగా దేవునిపైనే దాడి చేసినట్లైనదని మనము ఇటీవల గమనించిన వాదమును కూడా మనము గమనింపవలెను. కాబట్టి అతడు పరలోక పరిశుద్ధ స్థలమును అపవిత్రపరచెను గనుక, ఆ భాషను అతిశయోక్తిగా ఎంచకూడదు. అందుచేత అత్యంత విలువైన ఓదార్పుతో నిండిన ఒక ఉపదేశమును కూడా మనము పొందుచున్నాము; ఏలయనగా భక్తిహీనులు ఎప్పుడెప్పుడు దేవుని సంఘముపై దాడి చేయుదురో అప్పుడప్పుడు దేవునికి విరోధముగా తమను తాము హెచ్చించుకొనుచున్నారని మనకు బోధింపబడుచున్నది. అతడు దూతలకంటె పైకి తనను హెచ్చించుకొనెనని నేరారోపణ కాదు, దేవుని సంఘమును చితుకగొట్టుటకు ప్రయత్నించెనని నేరారోపణ. దేవుని ఆరాధన ఇప్పుడు ఒకే స్థలమునకు పరిమితము కాదు, లోకమంతటివలె విశాలమైనది. కాబట్టి మనుష్యులు దేవుని నామమునుబట్టి ప్రార్థించునప్పుడెల్ల, భక్తులను హింసించుటకు ఏ నిరంకుశుడైనను లేచినయెడల, అతడు మనుష్యులపై కాక, చివరకు తన అవమానమును సహింపని దేవునిపైనే దాడి చేయుచున్నాడని మనము ఎరుగుదము.

227 "నేను దట్టమైన మేఘముల ఎత్తులకు ఎక్కిపోవుదును. నా ఉన్నతస్థాయి మనుష్యులతో నివసింప నన్ను అనుమతింపదు. నాకై ఆకాశమందు ఒక చిన్న మేఘమును చేసికొని దానిలో నివసించెదను." — జార్కీ

228 "వెల్ష్ భాషయందు beth అను మాటకు ఈ అర్థము, అనగా చివరి నివాసము, ఇప్పటికిని నిలిచియున్నది; ఏలయనగా ఆ భాషలో సమాధికి తగిన పదము అదియే; ఇది ఆసక్తికరము." — స్టాక్

సన్హేరీబునందు ఇటువంటి ఉదాహరణను మనము తరువాత చూచెదము; అతడు సీయోనును బెదిరించి నిందించినప్పుడు, దేవునినే బెదిరించి నిందించెనని యెషయా ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి మనలను బాధపెట్టువాడెవడైనను దేవుని కూడా తన శత్రువుగా కలిగియుండునట్లు మనము దేవుని సంరక్షణలో ఉన్నామని ఎరుగుదము.

ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: మిమ్మును బాధపెట్టువాడు నా నేత్రపు పాపను బాధపెట్టువాడే. (జెకర్యా 2:8.) ఆయన సంఘము మధ్యను నివసించుచున్నానని కూడా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు, (కీర్తనలు 46:5,) అందువలన ఎవడును మొదట దెబ్బలు తినకుండ సంఘముపై దాడి చేయజాలడు; కాబట్టి సంఘము సహించు అన్యాయములకు ఆయన ప్రతిదండన చేయును, కొంతకాలము ఆమె బాధపడుటకు ఆయన అనుమతించినను.

15. అయినను నీవు పాతాళమునకు పడద్రోయబడుదువు. బబులోను రాజు ఉద్దేశమును, అనగా తన సింహాసనమును మేఘములకు పైగా ఉంచుకొనవలెననుటను, ఆయన ముందు వివరించెను; ఇప్పుడు దానికి ఎదురైన సంఘటనను, అనగా గుంటయొక్క లేక కందకముయొక్క ప్రక్కలను, అనగా అతడు పడవేయబడు సమాధియొక్క ఏదో ఒక మూలను దానితో పోల్చుచున్నాడు. బబులోను రాజు సీయోను పర్వతమునకు, ఉత్తరదిక్కునందలి ప్రక్కలకు ఎత్తబడగోరెనని ఆయన ముందు చెప్పెను; ఏలయనగా అది మిక్కిలి ఎత్తైన స్థలము, దూరమునుండి కనబడునది. ఇప్పుడు ఆయన ప్రక్కలు అను మాటను వ్యతిరేక భావములో వాడుచున్నాడు; అనగా ఒకడు నీచమైన హేయమైన మూలలోనికి త్రోయబడునట్లు, అతడు సమాధిలో అత్యంత నీచమైన భాగమందు నివాసము పొందునని చెప్పినట్లున్నది. విశాలమైన పెద్ద సమాధిలో గౌరవనీయుల శవములను మధ్యలో ఉంచుదురు; కాని అతడు ఒక మూలలోనికి లేక బయటి అంచులలోనికి త్రోయబడునని ప్రవక్త భావము. ఇట్లు ప్రభువు పైనుండి భక్తిహీనుల గర్వమును చూచి నవ్వును; వారు తమ లోభముచేత సమస్తమును మ్రింగివేసి, తమ నిర్లజ్జతచేత మేఘములను ఆకాశమునే చీల్చివేసినప్పుడు, ఒక్క రెప్పపాటులో వారి పన్నాగములను తలక్రిందులు చేసి, చివరకు అందరి ఎగతాళికి వారిని గురిచేయును.

16. నిన్ను చూచువారు. ప్రవక్త మరల చనిపోయినవారి పాత్రను ధరించి ఆ దుష్ట రాజును ఎగతాళి చేయుచున్నాడు. దీనిని బ్రతికియున్నవారికి సంబంధించినదిగా కూడా గ్రహింపవచ్చును; అయితే ఈ ప్రసంగమంతటిని చనిపోయినవారికి అన్వయించుట ఉత్తమము, లేదా సమాధికే అన్వయింపనిష్టపడనియెడల అది దాదాపు ఒకటే. వింతైనదేదైనను లేక మన దృష్టికి అర్హమైనదేదైనను ఎదురైనప్పుడు మనము మెడ చాపుట మనకు అలవాటు. అట్లే, అంతటి అధికారముగల ఈ రాజు చనిపోవుట ఒక అద్భుతమువంటి సంగతిగా తోచినందున, తమ కన్నులనే వారు దాదాపు నమ్మనట్లు, అందరి కన్నులు అతనివైపు తీక్షణముగా చూచుటకు త్రిప్పబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

భూమిని వణకించి రాజ్యములను కంపింపజేసినవాడు ఇతడేనా? తన ఇష్టము యొక్క అతి స్వల్ప సూచనచేత భూమిని వణకించినవాడు ఇంత త్వరగాను సులభముగాను పడద్రోయబడుట సాధ్యమేనా అని వారు మొదట అడుగుదురు. తరువాత, ఈ మనుష్యుడు సమస్తమును నాశనము చేయ ఆశపడెనుగాని చేయలేకపోయెనని ఆయన పేర్కొనుచు, నిరంకుశులు తమ క్రూరత్వమంతటితో కూడ, సమస్తమును నాశనము చేయునట్లు హఠాత్తుగా వర్షమును లేక వడగండ్లను కుమ్మరించి, ఒక క్షణములో చెదరిపోవు మేఘముల వంటివారని చూపుచున్నాడు. జూలియన్ చక్రవర్తి యొక్క ఉగ్రతతో ఎవడో అతనిని బెదిరించినప్పుడు పూజ్యుడైన అతనాసియస్ కూడా ఈ పోలికను వాడెను. ఈ మార్పు దేవుని హస్తమునుండి కలుగుచున్నదని యెషయా చూపుచున్నాడు; ఆయన తన ఇష్టము యొక్క అతి స్వల్ప సూచనచేత లోకమంతటిని తలక్రిందులు చేయగలడు.

17. లోకమును అరణ్యముగా చేసినవాడు. అతడు లోకముపైకి నాశనమును తెచ్చెననియు, పట్టణములను పడద్రోసెననియు, బందీలను విడుదల చేయలేదనియు చెప్పుటవలన ఆ నిరంకుశుని క్రూరమైన కఠిన స్వభావమును ఆయన వ్యక్తపరచుచున్నాడు. జయించినవారు బందీలను దయచేత వారి హృదయములను గెలుచుకొనుటకై విడుదల చేయుట కొన్నిసార్లు ఆచారము; అయితే నిరంకుశులు ప్రేమింపబడుటకంటె భయపడబడుటనే కోరుకొందురు. కనికరములేని క్రూరత్వముచేత అందరిలో భయమును పుట్టించుటయే ఏలుటకు ఏకైక మార్గమని వారు తలంచుదురు. కాబట్టి వారి అంతము అంత దయనీయమైనదిగాను భయంకరమైనదిగాను ఉండుటలో ఆశ్చర్యము లేదు; ఏలయనగా వారి క్రూరత్వమువలన తన సంఘమును శిక్షించిన తరువాత ప్రభువు వారికి వారి కర్మకు తగిన ప్రతిఫలమిచ్చుటయు, ఇతరులపట్ల కనికరము చూపనివారికి సమస్త కనికరమును నిరాకరించుటయు తప్పనిసరి. కావున నిరంకుశులు ఎంత దయనీయులో ఆయన చూపుచున్నాడు; వారికి దేవుడు శత్రువు, మనుష్యులు వారిని ద్వేషించుదురు.

18. జనములకు రాజులందరు. బబులోను రాజును ఇతర రాజులతో పోల్చి, అతడు మరణించిన తరువాత మిగిలినవారందరికంటె ఎక్కువ దయనీయుడగునని చూపుచున్నాడు. ఇట్లు పోలికచేత, తన సంఘమునకు చేయబడిన అన్యాయములకు ప్రతిదండన చేయు దేవుని తీర్పు యొక్క విశాలమైన దృశ్యమును ఆయన ఇచ్చుచున్నాడు. ఈ భాగమువలననే, యెషయా ఇచ్చట బబులోను రాజునుగూర్చి ప్రవచించుదానిని నెబుకద్నెజరు ఒక్కని వ్యక్తికే పరిమితము చేయుటకు నేను తెగించను; ఏలయనగా అతనికి సమాధి నిరాకరింపబడెనని చరిత్రలో కనబడదు. యూదులు మాత్రము, అతని తండ్రి చనిపోయెనను రుజువు లేనిదే రాజ్యపు ప్రముఖులు అతనికి నమస్కరింపరను కారణముచేత అతనిని సమాధినుండి త్రవ్వి తీయవలెనని ఎవీల్మెరోదక్ ఆజ్ఞాపించెనని చెప్పుదురు; అయితే జెరోము, ఇతర విషయములలో చాలా నమ్మెడివాడైనను, దీనిని కట్టుకథగా ఎంచెను.

కాబట్టి ఆయన ఒక్క మనుష్యుని కాక, ఒక వంశమంతటిని వర్ణించుచున్నాడు; అట్లే లేఖనము క్రీస్తువిరోధిని గూర్చి మాటలాడునప్పుడు అతని పరిపాలనా కాలమంతటిని కలుపును. కాబట్టి ఒక్క మనుష్యుని వ్యక్తియందే అన్నట్లు, ప్రవక్త ఆ నిరంకుశులందరి గర్వమును ఎగతాళి చేయుచు, వారి అంతమేమగునో హెచ్చరించుచున్నాడు, అదేమనగా వారిని పాతిపెట్టుటకు భూమిలో ఒక్క చోటైనను వారికి ఉండదు; పూర్వము వారు తృప్తిపడని సుడిగుండములై, ఏ ఆస్తులచేతను సంతుష్టి చెందలేదు. ఒక్క అడుగు నేల కూడా లేనివారు తమకు సమాధి కలిగియుండు హక్కును ఇంకను నిలుపుకొందురు; అది పితరులచేత కూడా మిక్కిలి విలువైనదిగా ఎంచబడెను; ఏలయనగా దానిని కోల్పోవుట అవమానకరముగా ఎంచబడెను.

19. అయితే నీవు హేయమైన కొమ్మవలె నీ సమాధినుండి వెలుపలికి పారవేయబడితివి. బబులోను రాజులు ఎంతటి అవమానముతో నింపబడుదురనగా, వారు వంశపారంపర్యముగా కలిగియున్న సమాధినుండి కూడా వెలుపలికి పారవేయబడి, అవమానకరమైన దృశ్యముగా ఉందురని ఆయన చూపుచున్నాడు. ఇట్లు అడుగవచ్చును: మన పితరులతో పాటు పాతిపెట్టబడుట దేవుని దృష్టిలో ఇంత గొప్ప విలువగలదా, దానిని కోల్పోవుట శిక్షగాను శాపముగాను ఎంచబడునా? నేనిట్లు జవాబిచ్చుచున్నాను: సమాధి రక్షణకు అవసరమైనదన్నట్లు ఆయన ఇచ్చట దానిని గూర్చి మాటలాడుటలేదు; అయినను సమాధి నిరాకరింపబడుట అవమానకరమని ఎంచుట న్యాయమే. మొదట, సమాధి సంస్కారము అన్ని జనములలో ఎందుకు ఇంత గొప్పగా ఎంచబడెనో మనము ఆలోచింపవలెను. ఇది నిస్సందేహముగా పితరులనుండి వచ్చినది; చివరి పునరుత్థానమునందలి నిరీక్షణతో వారి శరీరములను పాతిపెట్టవలెనని ప్రభువు ఆజ్ఞాపించెను. జంతువుల కళేబరములు కుళ్లుటకు మాత్రమే తగినవి గనుక పారవేయబడును; అయితే మన శరీరములు భూమిలో ఉంచబడును, అవి అక్కడ కాపాడబడి, చివరి దినముకొరకు వేచియుండుటకై, ఆ దినమున అవి లేచి, ఆత్మతో ఐక్యమై ధన్యమైన అమర జీవితమును అనుభవించును.

శరీరముల సమాధి విషయమై వివిధ మూఢనమ్మకములు పుట్టినవి. ఇది నిస్సందేహముగా సాతాను యొక్క కపటమువలన కలిగినది; మంచిదియు ప్రయోజనకరమైనదియునైన ప్రతిదానిని అతడు సాధారణముగా చెరిపి వికృతపరచును; మనుష్యుల కన్నులను మిరుమిట్లు గొలుపుటకు అసంఖ్యాకమైన ఉపాయములను అతడు పన్నెను. ఈ విషయమునకు సంబంధించిన అనేక ఆచారములు యూదులకు ఉండుటకు మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు, దానినిబట్టి వారిని నిందింపకూడదు; ఏలయనగా క్రీస్తు అప్పటికి ఇంకను బయలుపరచబడలేదు, అందువలన పునరుత్థానమును గూర్చి వారికి అంత స్పష్టమైన బయలుపాటు లేకుండెను. అయితే మన కాలమున పరిస్థితి చాల భిన్నము; ఏలయనగా క్రీస్తునందు పునరుత్థానమును మనము స్పష్టముగా చూచుచున్నాము, ప్రతి తెర తొలగింపబడినందున, యూదులకు అస్పష్టముగా ఉండిన స్పష్టమైన వాగ్దానములను మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఎవడైనను ఆ ప్రాచీన ఆచారములను మరల ప్రవేశపెట్టి నూతనపరచినయెడల, అతడు నిస్సందేహముగా వెలుగును మసకబారజేయును, మనకు బయలుపరచబడిన క్రీస్తుపై తెరను వేయుటవలన ఆయనకు గొప్ప అవమానము చేయును. అయినను సమాధి సంస్కారముపట్ల శ్రద్ధ చూపుట నిష్ప్రయోజనము కాదు; ఏలయనగా అది మనము ఇంకను ఎదురుచూచు చివరి పునరుత్థానమునకు చిహ్నము; అయితే భక్తులందరు అసహ్యించుకొనవలసిన మూఢనమ్మకమును ఆడంబర ప్రదర్శనమును అంత్యక్రియలలో ఉండకూడదు.

ఇప్పుడు ఎవడైనను సంపూర్ణముగా సమాధి లేకుండా చేయబడినయెడల, దాని కారణమును మనము పరిశీలింపవలెను. ప్రవక్తలలోను, హతసాక్షులలోను, పరిశుద్ధులలోను అనేకులు దానిని కోల్పోయిరి. దేవుని సేవకుల శవములు అడవి మృగములకును ఆకాశపక్షులకును పారవేయబడెననియు, వారిని పాతిపెట్టువాడెవడును లేడనియు సంఘము విలపించుట మనము వినుచున్నాము (కీర్తనలు 79:2, 3); మరియు క్రీస్తు సేవకులు కాల్చబడుటయో, ముంచబడుటయో, ఉరితీయబడుటయో ప్రతిదినము మనము చూచుచున్నాము; అయినను దేవుని దృష్టికి వారి మరణము మహిమకరమైనది, ధన్యమైనది. క్రీస్తు సిలువ ఆశీర్వదింపబడినట్లే, ఆయన అవయవములు సహించు సిలువలు, సంకెళ్లు, చెరసాలలు, మరణములు అదే ఆశీర్వాదములో భాగము పొందుచు, రాజుల వైభవమును ఆడంబరమును ప్రతాపమును మహిమను ఎంతో మించియున్నవి; కాబట్టి పౌలు ఆదర్శమును అనుసరించి వాటిలో అతిశయపడుటకు కూడ వారు ధైర్యముగా తెగింతురు. (రోమీయులకు 5:3; 2 కొరింథీయులకు 12:5; గలతీయులకు 6:14.)

అయితే ప్రభువు సమాధి లేకుండా విడిచిపెట్టుటకు అనుమతించువారి విషయములో, ఆయన కోపమునకు గుర్తు తప్ప మరేమియు మనకు కనబడనప్పుడు, ఈ మాటనే ఇట్టివే ఇతర మాటలనే ఆశ్రయింపవలెను. ఉదాహరణకు, యిర్మీయా యెహోయాకీమునకు గాడిదను పాతిపెట్టినట్లు పాతిపెట్టబడునని బెదిరించెను; ఏలయనగా, మరణమునకు తరువాత కూడ పాతిపెట్టబడుటవలన మనుష్యులు మృగములనుండి వేరుపరచబడుదురు గాని, అతడు మనుష్యులతో కాక మృగములతో లెక్కింపబడుటకు తగినవాడు. ఆలాగే, తనను సర్వమనుష్యులకంటె ఉన్నతునిగా హెచ్చించుకొనిన బబులోను రాజు అందరికంటె క్రిందికి పడద్రోయబడి, సాధారణ సమాధిని కూడ కోల్పోవుట యుక్తమే. కాబట్టి యెషయా అతడు తన ఇంటిలో, అనగా వారసత్వముగా తనకు వచ్చిన తన పితరుల సమాధిలో, పాతిపెట్టబడడని ముందుగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా సమాధులు ఇండ్లలో ఉండెనని మనము తలంపరాదు. ఆ నిరంకుశునికి తగిన అవమానమును జతచేయబడిన పోలికలు మరింత బలముగా తెలియజేయుచున్నవి. హానికరమైన లేక నిష్ప్రయోజనమైన చెట్లు వేర్లతో పెల్లగింపబడునట్లు, బబులోను రాజు మనుష్యులలో ఏ స్థానమునకును తగినవాడు కాడని అతడు చూపుచున్నాడు.

హతులైనవారి వస్త్రములవలె. యుద్ధభూమిలో కూలినవారు సాధారణ రీతిగా పాతిపెట్టబడరు; వారి రక్తసిక్తమైన, దుర్గంధముగల శవములు త్రొక్కబడి, వారి కుళ్లిన వస్త్రములతోపాటు గుంటలో పారవేయబడును, తద్వారా వాటి దుర్వాసన గాలిని చెరుపకుండునట్లు; మరియు బురదతోను రక్తముతోను అపవిత్రమైన ఆ వస్త్రములను తాకుటకు ఎవడును ఇష్టపడడు, తాను వాటివలన అపవిత్రుడు కాకుండునట్లు. బబులోను రాజులలో ఎవడు దీనిని అనుభవించెనో మనము చెప్పలేము; అయినను ఇది నిశ్చయముగా నెరవేరెను.

20. నీవు నీ దేశమును పాడుచేసితివి. బబులోను రాజు సమాధికి తగడని అతడు చెప్పుటకు ఇదే కారణము. భూమిని పాడుచేసినవాడు, భూమి తన ఒడిలోనికి తీసికొని తనను కప్పివేయుటకు తగినవాడు కాడు. భూమి సజీవులను ఎట్లు భరించునో అట్లే మృతులను కప్పి, క్రీస్తు వచ్చువరకు వారిని కాపాడును. కాబట్టి తన్ను అవమానపరచినవారిని భూమి తన ఒడిలోనికి చేర్చుకొనుటకు నిరాకరించుట క్రూరత్వమునకు న్యాయమైన శిక్షయే. దీనికి మరింత కఠినమైన బెదిరింపు జతచేయబడెను; అదేమనగా, శిక్షలో మిగిలినదానిని ప్రభువు సంతానముపై కూడ మోపును.

దుర్మార్గుల సంతానము ఎన్నటికిని పేరుపొందదు. ఈ వాక్యభాగమును మనము రెండు విధములుగా వివరింపవచ్చును: దుర్మార్గుల సంతానమును గూర్చిన జ్ఞాపకము దీర్ఘకాలము నిలువదని గాని, అది పూర్తిగా నశించిపోవునని గాని. לעולם (legnolam) అను పదమును అనేక విధములుగా అనువదింపవచ్చును, ఏలయనగా అది గతమును గాని భవిష్యత్తును గాని సూచింపవచ్చును. దానిని గతమునకు అన్వయించినయెడల అర్థమిట్లుండును: “దుర్మార్గుల సంతానము ( ,לעולםlegnolam,) కొంతకాలము పేరుపొందియున్నను, దాని జ్ఞాపకము చివరకు గతించిపోవును.” భవిష్యత్తునకు అన్వయించినయెడల అర్థమిట్లుండును: “దేవుడు దుర్మార్గుల సంతానమును నిర్మూలించును, తద్వారా అది మరెన్నడును పేర్కొనబడదు.” ప్రభువు దుర్మార్గుల సంతానమును శపించుట సాధారణముగా జరుగును, అట్లే మరొకవైపు ఆయన భక్తిపరుల సంతానమును ఆశీర్వదించును (సామెతలు 10:7); నీతిమంతులు నిత్య జ్ఞాపకములో ఉంచబడునట్లు (కీర్తనలు 112:6), దుర్మార్గుల జ్ఞాపకము నాశనమై నిర్మూలమగును. (కీర్తనలు 34:16.) ఈ సంగతులను మనము ఎల్లప్పుడును మన కన్నులతో చూడకపోయినను, దానిని పూర్తిగా స్థిరపరచు సమృద్ధియైన స్పష్టమైన నిదర్శనములు ఉన్నవి.

229 (עולם gnolam) అనునది ,(עלם gnalam,) అనగా మరుగుపరచుట అను పదమునుండి వచ్చినది; పదకోశకారులు దీనికి “మనుష్యులకు మరుగైన యుగము లేక కాలము—అపరిమితమైనదిగాని, నిత్యమైనదిగాని, పరిమితమైనదిగాని” అని అర్థము చెప్పిరి. మన గ్రంథకర్త దీనిని గతకాలమునకైనను భవిష్యత్కాలమునకైనను అన్వయింపదగినదిగా భావించుచున్నాడు.

230 బిట్టర్న్ అను పక్షికి. — ఆంగ్ల అనువాదము. ముళ్లపందులు అందులో నివసించునట్లు. — గ్రీకు అనువాదము (సెప్టువజింట్)

అయితే ఈ ప్రతీకారమునకు గల కారణమును మనము గమనింపవలెను. తమ పేరును వ్యాపింపజేయ గోరి, తమ గూర్చి శాశ్వతమైన జ్ఞాపకమును విడిచిపోవలెనని కోరు దుష్టుల గర్వమును ప్రభువు శిక్షించును; ఏలయనగా భక్తిహీనులందరి శ్రమలకును ప్రయత్నములకును ఇదియే లక్ష్యము. మరియు ప్రభువు, శాశ్వతమైన లిఖితములలో వ్రాయబడినట్లు కనబడిన వారి పేరును జ్ఞాపకమును తుడిచివేయును; దాని ఫలితముగా వారు తిరస్కరింపబడుట మాత్రమే గాక, అందరిచేత అసహ్యింపబడుదురు. నిరంకుశులందరికిని ఇది సంభవించును; వారు జీవించియుండగా అందరిచేత పొగడబడి ఖోషామదికి గురియైనను, మరణించిన తరువాత వారు, వారి సంతానము సర్వజనులచేత అసహ్యింపబడుదురు. కాబట్టి వారు దేవునిచేతను దూతలచేతను మనుష్యులచేతను అసహ్యింపబడుదురని స్పష్టమగుచున్నది.

21. వాని పిల్లలకు వధను సిద్ధపరచుడి. ఇక్కడ యెషయా బబులోను రాజునకు విరోధముగా ఇంతకుముందు కంటె స్పష్టముగా ప్రవచించుచున్నాడు. అతడు అతని సంతతి అంతటినిగూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఈ నాశనము వారికి కూడ వర్తించునని తెలియజేయుచున్నాడు. ఇంతవరకు ప్రవక్త ఒక్క మనుష్యునిగూర్చి కాక, ఒక రాజవంశమంతటినిగూర్చి మాటలాడుచున్నాడని మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని మనస్సులో ఉంచుకొనవలెను; ఇప్పుడు అతడు ఆ అలంకార భాషనుగూర్చిన సందేహమంతటిని తొలగించుచున్నాడు. ప్రాచీన అనువాదము ఇచ్చిన అతని పిల్లలను వధకు సిద్ధపరచుడి అను అనువాదము సరిపడదు; ఏలయనగా ముందు చేర్చబడిన ל (lamed) అను విభక్తి ప్రత్యయము, దానిని పిల్లలకు లేక పిల్లల నిమిత్తము అని అనువదింపవలెనని స్పష్టముగా చూపుచున్నది.

ఈ ప్రసంగము ఎవరిని గూర్చినదో మనము చూడవలెను. ప్రత్యక్షముగా చెప్పబడకపోయినను, కొందరు సేవకులను, అధికారులను లేక శిక్ష అమలుపరచువారిని గూర్చి ఇక్కడ ప్రస్తావన ఉన్నదని గ్రహింపవలెను; వారు తన తీర్పులను నెరవేర్చుటకు సిద్ధముగా ఉండవలెనని ప్రభువు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. వారెవరు? కొంత మేరకు మాదీయులును పారసీకులును, కొంత మేరకు వేరు కొందరును, వీరిచేత బబులోను సంపూర్ణముగా పడద్రోయబడెను; ఏలయనగా, మనము ఇంతకుముందు చెప్పినట్లు, పారసీకులు దానిని జయించినప్పుడు బబులోను పూర్తిగా నాశనము కాలేదు. కాబట్టి తన నిత్యమైన నిర్ణయముచేత బబులోనును నాశనము చేయుటకు ప్రభువు నియమించినవారిని ఆయన సంబోధించుచున్నాడు. వధ సిద్ధపరచబడెనని మాత్రమే చెప్పినయెడల కంటె ఈ వాక్య రీతి మరింత శక్తివంతమైనది; ఏలయనగా ఆయన దుష్టులను తన ఇష్టప్రకారము వినియోగించగలడని మాత్రమే గాక, వారి పాపములను శిక్షించుటకు తన సేవకులను సిద్ధముగా కలిగియున్నాడని ఆయన చూపుచున్నాడు.

వారి పితరుల దోషమునుబట్టి. ఈ విధముగా పితరుల దోషము శిక్షింపబడునని అతడు చెప్పినప్పుడు, వారికి విధింపబడు శిక్షలో పితరులతోపాటు పిల్లలను కూడ చేర్చుట ప్రథమ దృష్టికి అత్యంత కఠినముగా కనబడవచ్చును; పితరులకు రావలసిన శిక్ష వారి పిల్లలకును మనుమలకును కూడ విస్తరింపవలెనని చెప్పుట ఇంకను కఠినము. అయితే (עון gnavon) అను పదమును దుఃఖము అని అనువదించినయెడల ఈ అసంగతిని సులభముగా తొలగింపవచ్చును; ఏలయనగా అది పాపమునే గాక పాపమునకు శిక్షను కూడ సూచించును. (నిర్గమకాండము 20:5, 34:7; ద్వితీయోపదేశకాండము 5:9; యిర్మీయా 32:18.) కాని తల్లిదండ్రుల పాపములకు దేవుడు వారి పిల్లల ఒడిలో ప్రతిఫలమిచ్చునని లేఖనములో తరచుగా చెప్పబడియున్నందున, ఈ విధముగా దానిని తప్పించుకొనవలసిన అవసరము లేదు.

యెహెజ్కేలు చెప్పినదానితో ఇది విరుద్ధము కూడ కాదు:

తండ్రి దోషమును కుమారుడు భరింపడు. (యెహెజ్కేలు 18:20.)

దేవుడు ఏ నిర్దోషినిని శిక్షింపడు; పితరులకు రావలసిన శిక్షను, ఇతర విషయములలో అట్టి శిక్షకు అర్హులు కాని పిల్లలపైకి దేవుడు మళ్లించునని ఈ వాక్యభాగమును అర్థము చేసికొనకూడదు; ఏలయనగా పిల్లల అపరాధము పితరుల అపరాధముతో ముడిపడియున్నది. గర్భమునుండియే అందరు లోనైయున్న మానవజాతి సార్వత్రిక శాపమును ప్రస్తావింపక, ఒక దుష్టుని ఉదాహరణను తీసికొందము. ప్రభువు ఆ మనుష్యుని, అతని సంతానమును త్రోసివేయునప్పుడు, ఆయనతో వాదించుటకు మనకు ఏ హక్కును లేదు. ఆయన ఆశీర్వాదము ఉచితమైనదియు అర్హత లేనివారికి అనుగ్రహింపబడునదియు అయినయెడల, ఆయన దానిని అందరికి సమానముగా ఇయ్యడు గనుక ఆయనను బలవంతపెట్టుటకు మనకు హక్కు లేదు. ఆయన కృప ఉచితమైనది; మనకు కలిగియున్న ఏ మేలైనను స్వభావసిద్ధముగా మనది కాదనియు, దానికి విరుద్ధముగా, అది వేరొక చోటనుండి వచ్చి దేవుని అర్హతలేని మంచితనమునుండి ప్రవహించెననియు మనలో ప్రతివాడును ఆలోచింపవలెను. కాబట్టి ఆయన ఒకనిని త్రోసివేసినయెడల, వాని సంతానము కూడ శపింపబడవలసినది కాదా? ఆయన కృప మనకు లేనప్పుడు, దోషము తప్ప ఇంకేమి మిగులును? మరియు వారు నిత్యమరణమునకు పాత్రులైనయెడల, ఐహిక శిక్షలకు ఇంకెంత ఎక్కువగా పాత్రులు; ఏలయనగా మరణశిక్షను అనుభవింపవలెనని తీర్పు పొందినవాడు చెరసాలను కొరడా దెబ్బలను సహించుటకు మరింత ఎక్కువగా తగినవాడు.

ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపదగినది. తల్లిదండ్రుల పాపములనుబట్టి ప్రభువు దుష్టుల పిల్లలపై ఐహిక శిక్షలను విధించునని తలంచువారును, నిర్దోషులపై కూడ ఇట్టి శిక్షలు విధించుట దేవునికి తగనిదని ఎంచనివారును ఇచ్చు జవాబు బాలిశమైనదని నేను ఎంచుచున్నాను; ఏలయనగా అర్హత లేనివారిని దేవుడు ఎన్నడును శిక్షింపడు, స్వభావరీత్యా ఆయన జాలి చూపుటకు మొగ్గు చూపువాడు; ఆయన నిర్దోషులపై తన కోపమును చూపినయెడల, దుష్టులను ఆయన ఎట్లు విడిచిపెట్టును? కాబట్టి దేవుని కృప లేనివారందరు నిత్యమరణపు తీర్పులో చిక్కుకొనియున్నారని మనము స్థిరమైన సిద్ధాంతముగా పట్టుకొనవలెను. దీనినుండి, దేవుని శాపము వెంబడించుచున్న భ్రష్టుల పిల్లలు కూడ అదే తీర్పునకు లోనైనవారని ఫలితము వచ్చును. కాబట్టి యెషయా నిర్దోషులైన పిల్లలను గూర్చి కాక, దుష్టులైన నీతిహీనులైన పిల్లలను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; వారు బహుశా తమ తల్లిదండ్రులను దుష్టత్వములో మించియుండిరి; అందువలన వారు అదే జీవన విధానమును అనుసరించినందున, తమ తల్లిదండ్రులతో న్యాయముగా చేర్చబడి అదే శిక్షకు లోనైరి.

అయితే అట్లయినయెడల వారు తమ తల్లిదండ్రుల పాపమునకు కాక తమ స్వంత పాపమునకే శిక్ష అనుభవించుచున్నారని చెప్పబడును. ఇది కొంతమట్టుకు నిజమని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; కాని తిరస్కారము వారి తల్లిదండ్రులతో ఆరంభమాయెను, దానిని బట్టి వారు కూడ దేవునిచేత విడువబడి తిరస్కరింపబడిరి. వారి స్వంత అపరాధము వారు నిర్దోషులైనట్లు పక్కనపెట్టబడదు; కాని తిరస్కారము విషయములో అవే పాపములలో చిక్కుకొనియున్నందున వారు అవే శిక్షలకును దుఃఖములకును లోనగుదురు. దేవునితో కలహించుట మానని వారిని ఈ సమాధానము తృప్తిపరచదని నేను ఎరుగుదును; కాని భక్తిపరులను, వాదించుట ఇష్టపడనివారిని నేను తృప్తిపరచినయెడల చాలును, వారి విషయము నాకు కొంచెమే చింత; సత్యమైన ఈ జవాబుతో వారు చక్కగా తృప్తిపొందుదురని నేను ఆశించి నమ్ముచున్నాను.

వారు లేచి లోకమును పట్టణములతో నింపకయుండునట్లు. కొందరు దానిని, వారు భూమిని శత్రువులతో నింపకయుండునట్లు అని అనువదింతురు; దుష్టులందరు మానవజాతికి, లేక భూమి అంతటికి శత్రువులని ప్రవక్త భావమన్నట్లు; కాబట్టి ప్రభువు వారిని మధ్యనుండి తొలగించునప్పుడు అందరి క్షేమమునకు ఏర్పాటు చేయుచున్నాడని; ఏలయనగా లేనియెడల భూమి ముళ్లతోను పొదలతోను వలె వారితో ఉక్కిరిబిక్కిరియగును. కాని ఈ అర్థము మరి ఏదో వ్యక్తపరచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా మనము మన కర్తవ్యమును నెరవేర్చినయెడల భూమి మనలను తన ఒడిలో చేర్చుకొనును; మనము దేవుని తృణీకరించువారమైనయెడల, భూమి తన ఇష్టమునకు విరుద్ధముగా కూడ మనలను శత్రువులనుగా పోషించి భరించును.

అయితే సాధారణముగా అంగీకరింపబడిన మరొక అర్థమును అనుసరింపగోరుచున్నాను. దుష్టులకు విస్తారమైన సంతానము ఉన్నదనియు, వారు సంఖ్యలోను ఆడంబరములోను ఇతరులను మించుదురనియు ప్రవక్త సూచించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; ప్రతిదినము మనము దీనిని చూచుచున్నాము, “చెడ్డ రెల్లు త్వరగా పెరుగును” అను సామెత దీనినుండియే పుట్టెను. కాబట్టి ప్రభువు ముందుగా ఈ కీడును గ్రహించి దానికి విరుద్ధముగా కాచి వారి సంఖ్యను తగ్గింపనియెడల, దుష్టులు భూమి అంతటిని మనుష్యులతోనే గాక పట్టణములతో కూడ నింపుదురని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. భూమి దాదాపు ముంచివేయబడునంతగా దుష్టుల మహా సమూహమును ప్రతిచోట మనము చూచునప్పుడు, అది మనము సంపూర్ణముగా అర్హులమైనదే; కాని ప్రభువు మనతో ఎన్నడును ఎంత కఠినముగా వ్యవహరింపడనగా, ఎంత కొంచెమైనను మంచి విత్తనపు శేషమును విడువకయుండడు, భక్తిపరులు కొంచెము ఊపిరి పీల్చుకొనుటకు భూమి యొక్క కొన్ని మూలలను కూడ ఉంచుకొనకయుండడు. మరియు ప్రభువు దుష్టులలో పెద్ద భాగమును నరికివేయనియెడల, భూమి నిశ్చయముగా త్వరలోనే వారిచేత ముంచివేయబడును.

హతులైన బబులోనీయుల పిల్లలు నిర్దోషులు కారని మనము ఇంతకుముందు చెప్పినదానిని ఇది స్థిరపరచుచున్నది, ఏలయనగా “వారు భూమిని పట్టణములతో నింపకయుండునట్లు” అని ఇక్కడ కారణము చూపబడెను. కాబట్టి వారు దుష్టులని, మనుష్యుల రక్షణకు ఏర్పాటు చేయబడునట్లును ప్రభువు కఠినత్వమును క్రూరత్వమును ఆరోపింపబడకుండునట్లును నీతియుక్తమైన తీర్పుచేత వారు తొలగింపబడిరని తేలుచున్నది.

22. నేను వారిమీదికి లేచెదను. ప్రభువు ఇంతకుముందు ప్రవక్త ద్వారా ఇతరులు చేయవలెనని ఆజ్ఞాపించినదానిని తానే చేయుదునని ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. తన తీర్పులను నెరవేర్చుటలో ఆయన మనుష్యుల సహాయమును వినియోగించినను, దుష్టులు నాశనమగుట దేవుని కార్యమే అను రెండు మాటలును గమనింపదగినవి. ఆయన ఇంతకుముందు వారిని సంబోధించి సిద్ధపరచుడి అనెను. (21వ వచనము.) దేవుని శక్తిని మాత్రమే గాక, ప్రవచనము యొక్క ప్రభావమును కూడ గమనించుటకు ఇది మనలను నడిపింపవలెను; దాని ఫలితముగా ప్రవక్తలు దేవుని నియామకముచేత సమస్త జనములను ఇది చేయుడనియు అది చేయుడనియు ఆజ్ఞాపింతురు; రెండవదిగా, నెరవేర్పును అడ్డగింపజాలుట అటుంచి, మనుష్యులు దేవునికి విధేయులగుటకు బలవంతపరచబడుదురు. మనము సాధారణముగా మనుష్యులపై ఆధారపడి, దేవుని నిర్లక్ష్యము చేసి, సమస్తమును చేయు శక్తిని వారికి ఆపాదించుదుము గనుక, ఆయన వారి ద్వారా కార్యము చేయునప్పుడు, వాస్తవముగా ఆయనే ఆ కార్యమునకు కర్త అనియు, వారు సేవకులు లేక సాధనములు మాత్రమే అనియు ఈ సూత్రమును మనము పట్టుకొనవలెను. వెంటనే వచ్చు మాటల సంబంధముచేత ఇది తగినంత స్పష్టముగా చూపబడుచున్నది.

ו (vau) అను అక్షరమును ఏలయనగా అను అర్థములో గ్రహించుట ఉత్తమమని నేను తలంచితిని. బబులోనీయులకు నాశనమును సిద్ధపరచవలెనని ఆయన మాదీయులకును ఇతరులకును ఆజ్ఞాపించుటకు కారణమును చెప్పుచున్నాడు: నేను వారిమీదికి లేచెదను. ప్రభువు తాను లేచుచున్నానని చెప్పుకొను ఈ వాక్య రీతి చాల సాధారణమైనది. దీని ద్వారా ప్రవక్త మన గ్రహణశక్తికి తనను అనుగుణపరచుకొనుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుని మహిమ మనము ఊహింపజాలనంత ఉన్నతమైనది. ఆయన మనుష్యుల విషయములో కన్నుమూసికొనియున్నంతకాలము ఆయన పనిలేక ఖాళీగా ఉన్నాడని మనము తలంచుదుము; కాబట్టి ఆయన తన శక్తిని ప్రయోగించి, ఏదైనా కనబడు కార్యముచేత దానిని ప్రదర్శించునప్పుడు తాను లేచుచున్నానని చెప్పును.

సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా వాక్కు. ఈ బిరుదు ఆ ప్రకటనను స్థిరపరచుటకు ఉపకరించును; జనములపై అధికారమును తాను కారణములేకుండ చెప్పుకొనుటలేదని ఆయన చెప్పినట్లు; ఏలయనగా దేవుడు సైన్యములన్నిటిని తన స్వంత హస్తముచేత పరిపాలించును. కాబట్టి దేవుని సంకల్పమును తెలియజేయుటకు నియమింపబడినందున, మనుష్యులు ఆయనకు విధేయులగునట్లు వారిని ఆజ్ఞాపించుట ప్రవక్తకు తగును. ఈ వచనములో అతడు రెండుమారులు చెప్పు యెహోవా వాక్కు అను మాటలచేత, ఈ ప్రవచనము ఎక్కువ బలము కలిగియుండునట్లు, దేవుడు ఆజ్ఞాపించినదానిని తప్ప మరేమియు తాను పలుకుట లేదని అతడు ధృవీకరించుచున్నాడు.

బబులోనునకు పేరును శేషమును కుమారుని మనుమని నిర్మూలము చేసెదను. అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ మరణించిన తరువాతనే ఈ నాశనము బబులోనుపైకి వచ్చెనని ఇంతకుముందు చాలమారులు చెప్పబడెను. కుమారులను మనుమలను అను మాటచేత అతడు సంతతిని మాత్రమే గాక, జ్ఞాపకమును కూడ సూచించుచున్నాడు; తాము మరణించిన తరువాత అనేక యుగములు పొగడబడుటకై దుష్టులు దీనిని ఎంతో కోరుదురు. బబులోను విషయములో ప్రభువు దీనిని కూడ తీసివేసెను, తద్వారా అవమానముతోను నిందతోను కూడిన జ్ఞాపకము తప్ప మరేదియు దానికి మిగులలేదు.

23. నేను దానిని ముళ్లపందికి స్వాస్థ్యముగా చేసెదను. అతడు ఇంతకుముందు ప్రవచించిన సంగతులనే మరల స్థిరపరచుచున్నాడు, అనగా ఇకమీదట అది మనుష్యుల నివాసముగా ఉండక, అడవి మృగములు పొంచియుండు భయంకరమైన గుహవలె ఉండును. (קפד kippod) అను పదమును కొందరు బీవరు అనియు, కొందరు తాబేలు అనియు, ఇతరులు ముళ్లపంది అనియు అనువదింతురు. ఆ వాక్యభాగపు సంబంధమునుబట్టి, ప్రవక్త నీటి దగ్గర కనబడు జంతువును గూర్చి మాటలాడెనని తోచుచున్నది; ఏలయనగా అతడు తరువాత నీటి గుంటలను పేర్కొనుచున్నాడు. ఇది ఆ స్థలపు స్థితికి సరిగ్గా వర్తించును; బబులోను చిత్తడి నేలలో లేకపోయినను తేమగల స్థలములో ఉండెను, దాని చుట్టునున్న దేశము ఒక వైపు యూఫ్రటీసు నదిచేతను మరొక వైపు టైగ్రీసు నదిచేతను తడుపబడుచుండెను. కాబట్టి దానిపైకి జలప్రళయమును రప్పింతునని ప్రభువు బెదిరించుచున్నాడు.

24. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ప్రమాణము చేసెను. మరింత సంపూర్ణమైన స్థిరీకరణకై ప్రమాణము అవసరమాయెను. దుష్టులు అభివృద్ధి పొందుచు, సమస్త రక్షణ సాధనములతో సన్నద్ధులై, ప్రమాదమునకు దూరముగా, సమస్త భయమునుండి విముక్తులుగా ఉన్నట్లు కనబడుచుండగా, వారు వెంటనే నాశనమగుదురని మనలను ఒప్పించుట కంటె కష్టమైనది మరేదియు లేదు. కాబట్టి వారిని చూచుటచేత మనము విభ్రాంతి చెందుదుము, వారి తేజస్సుచేత మన కన్నులు మిరుమిట్లు గొలుపబడును; అందువలన వారి నాశనమును, వినాశమును ఆయన ముందుగా చెప్పునప్పుడు దేవుని నమ్ముటయే మనకు కష్టమగును. ఈ కారణముచేత ఆయన ఎట్టి సందేహమునకు తావివ్వకుండునట్లు ప్రమాణమును ఉపయోగించుచున్నాడు. ఇంతకంటె ఈ ఔషధమును ప్రయోగించి మన బలహీనతకు సహాయపడునప్పుడు, మన పట్ల ఆయన సహనము ఎంత గొప్పదో మనము దీనినుండి నేర్చుకొందుము; లేనియెడల కేవలము ప్రకటించుటతో ఆయన తృప్తిపడియుండవచ్చును. ఇది భక్తిపరుల ఓదార్పునకు ఉపయోగపడును, దీనిని మనము తరువాత చూచెదము. (యెషయా 22:14.) నేను తలంచినట్లు జరుగని యెడల. అతడు ఉపయోగించు ప్రమాణపు లోపపూరిత రూపము బాగుగా తెలియవలెను, ఏలయనగా అది లేఖనములో తరచుగా కనబడును. మన నోటినుండి ధైర్యముగాను విచక్షణ లేకయు వెలువడు ప్రమాణములను మనము అధికముగా చేయకుండునట్లు ప్రభువు ఉద్దేశపూర్వకముగా ఈ జాగ్రత్తగల భాషను వాడెను. ఆయన ప్రమాణములో ఎక్కువ భాగమును అణచివేయుచున్నాడు. “నేను నిర్ణయించినదానిని నేను చేయనియెడల, నేను అబద్ధికుడనని మనుష్యులు తలంచవచ్చును, నేను దేవుడనని తలంపకుందురు గాక;” లేక దీనివంటిదే (దీనిని పలుకుటకు మనము వణకుదుము) ఏదో ఒకటి పూరించుటకు విడువబడెను. కాబట్టి మనుష్యులు విచక్షణ లేకుండ శాపములలోనికి చొచ్చుకొనకుండునట్లును, తమకు విరుద్ధముగా భయంకరమైన శాపవచనములను పలుకకుండునట్లును తమకు కళ్లెము వేసికొనవలెను; దీనినుండి వారు తమ దుస్సాహసమును అదుపులో ఉంచుకొనుట నేర్చుకొనవలెను.

231 నేను దానిని ముళ్లపందికి స్వాస్థ్యముగా చేసెదను. — లౌత్. “యూఫ్రటీసు నది ముఖద్వారమునొద్ద ఉన్న ద్వీపములలో ముళ్లపంది గొప్ప పరిమాణమునకు పెరుగునని స్ట్రాబో, 16వ గ్రంథములో చెప్పుచున్నాడు.” — రోసెన్ముల్లర్

232 యెషయా ఇక్కడ ఉపయోగించిన హెబ్రీ పదము (פלשת Phelesheth,) ఇదే; దీనినుండి ఫిలిష్తీయా అను పదము వచ్చెను, అది తరువాత పాలస్తీనాగా మారెను. ఫిలిష్తీయులు హాముని కుమారుడైన మిస్రాయీము సంతతివారని ఒక ప్రాచీన వంశావళి మనకు తెలియజేయుచున్నది. (ఆదికాండము 10:14.) — సం.

25. నా దేశములో అష్షూరును నలుగగొట్టునట్లు. ఇది సన్హేరీబు సైన్యమును గూర్చినదని కొందరు తలంచుచున్నారు; అతడు యెరూషలేమును ముట్టడించినప్పుడు దేవుని హస్తము ఒక దూతద్వారా దానిని నాశనము చేసెను. (2 రాజులు 19:35; యెషయా 37:36.) ఈ వ్యాఖ్యానమును ఇష్టపడినయెడల, బబులోనీయులకు విరుద్ధముగా ఆయన బెదిరించిన ఆ నాశనమునకు కొంత నిదర్శనమును ప్రభువు త్వరలో ఇచ్చునని అర్థమగును. ఈ ప్రవచనములను వినినవారు ఈ ఆక్షేపణ చేయవచ్చును: “బబులోను మనలను నాశనము చేసిన తరువాత అది నాశనమగుటవలన మనకేమి ప్రయోజనము? బబులోనును మనమును ఇరువురమును క్షేమముగా ఉండుట మేలు కాదా? మనముకూడ నాశనము చేయబడిన తరువాత దాని నాశనముచేత మనకు ఏ ఓదార్పు కలుగును?” మరియు నిజముగా, తమ శత్రువులను నాశనము చేయుటలో ఆయన కృపకు ఒక రుజువును, అది అప్పటికే ప్రత్యక్షపరచబడినదైనను లేక త్వరలో ప్రత్యక్షపరచబడునదైనను, ఆయన చూపుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు.

ఈ ప్రవచనము ప్రవక్తచేత ఏ కాలమున పలుకబడెనో నేను నిశ్చయముగా చెప్పుటకు సాహసింపను, కాని సన్హేరీబు సైన్యము దూతచేత వధింపబడిన సంగతి అప్పటికే జరిగియుండునని కొంత సంభావ్యతతో ఊహింపవచ్చును. ఈ విధముగా, వారు ఎరిగియున్న ఒక విశేష సంఘటననుండి, ప్రవక్త వారిని భవిష్యత్తులో రాబోవు విమోచనను ఎదురుచూచునట్లు నడిపించును; ఆపద సమయమునందే దేవుడు తన ప్రజలకు ఎంత అద్భుతముగా సహాయము చేయునో మీరు ఇప్పటికే గ్రహించితిరని ఆయన చెప్పినట్లు. ఈ విధముగా సన్హేరీబు సైన్యము అప్పటికే వధింపబడెనని తలంచుటకు ఒక కారణమును చెప్పుటకు నేను సిద్ధముగా ఉన్నాను. నిస్సందేహముగా ఈ బోధ ఏదో ఉపయోగపడియుండవలెను.

అయితే బబులోను అష్షూరీయులను జయించి రాజ్యమును పునరుద్ధరించుకొనక మునుపు యూదులకు ఏ ఇబ్బందిని కలిగింపనారంభింపలేదు. కాబట్టి యూదులకు బబులోనుతో ఏ సంబంధమును లేనంతకాలము, తన ప్రజల పక్షమున ప్రతీకారము తీర్చు దేవుని తీర్పునుగూర్చి ప్రవక్త ఎందుకు మాటలాడెను? గతించిన ఒక సంఘటన యొక్క నివేదిక ఒక ప్రవచనముతో కలిసిపోయెనని భావించుటలో అసంబద్ధత లేదు. అయినను ఇక్కడ అష్షూరీయులు కల్దీయులకు బదులుగా పేర్కొనబడిరని చెప్పుటయు అనంగీకారము కాదు; ఏలయనగా వారు అధికారమును కోల్పోయినను, యూదులపై దాడి చేయుటకు అవకాశము లభించినప్పుడెల్ల వారు ఎల్లప్పుడును ముందుగా సిద్ధముగా ఉండిరనియు, పరాయి నాయకుల క్రింద పోరాడినప్పుడు సైన్యములో ఎక్కువ భాగముగా ఏర్పడిరనియు తోచుచున్నది. వారు కల్దీయులకంటె సమీపముగా ఉండుట మాత్రమే గాక, ఆ కాలమున అధికారము వహించినవారు, యూదులపట్ల వారి పాతుకుపోయిన శత్రుత్వము ఆ యుద్ధములో వారిని నమ్మకస్థులుగాను విధేయులుగాను చేయునని ఎరిగియుండిరి. ఇంతేగాక, జయించినవారు ఓడినవారిని ఆ కాడిని మోయుటకు అలవాటు పడువరకు నిరంతర యుద్ధములచేత బలహీనపరచుట వారికి ప్రయోజనకరమైనది.

కాబట్టి అత్యంత తగిన విధముగా, భాగమును సమస్తమునకు పేరుగా తీసికొను అలంకార ప్రయోగముచేత, యెషయా బబులోనును గూర్చి మాటలాడుచున్నను, దాని బలగములన్నిటిని అష్షూరు అను పేరుతో వర్ణించుచున్నాడు. ఈ విధముగా, సన్హేరీబు సైన్యములో దూత చేసిన వధనుగూర్చినదిగా ఈ వాక్యభాగమును వివరింపవలసిన అవసరమును మనపై పెట్టు వాదమేదియు ఉండదు. నా తీర్పు ప్రకారము, ప్రవక్త కేవలము ఇదే నిర్ధారించుచున్నాడు: ప్రభువు అష్షూరీయుల దౌర్జన్యమునకు అంతము కలుగజేయును, వారు తమ ప్రస్తుత ఆధిక్యతను ఎల్లప్పుడును అనుభవింపరు. “కొంతకాలము దేవుడు దుష్టులను మీపై ఏలనిచ్చినను, ఈ అధికారము ఎల్లకాలము ఉండదు; ఏలయనగా ఒకనాడు ఆయన కాడిని విరుచునట్లు ఈ ప్రజలను వారు మూల్గుచున్న ఈ దాస్యమునుండి విడిపించును” అని ఆయన చెప్పినట్లు. అష్షూరీయులు కల్దీయులచేత ఓడింపబడినను, మనము చెప్పినట్లు, అందువలన వారు సంఘమునకు శత్రువులగుటను మానలేదు; కాని నీనెవె స్థానములో నిలిచిన బబులోను అప్పుడు ఒక విధమైన మార్పిడి హక్కుచేత యూదులతో యుద్ధము చేయనారంభించెను.

మరియు వారి మెడమీదనుండి వాని కాడి తొలగిపోవును, వారి భుజమునుండి వాని భారము తీయబడును. అష్షూరీయుడు యూదాలో విరిగిపోవునని చెప్పునప్పుడు, వారక్కడ చంపబడుదురనియైనను, ఏదో ఒక విపత్తువలన వెంటనే నలిగిపోవుదురనియైనను భావింపకూడదు; ఏర్పరచబడిన జనము వారి దౌర్జన్యమునుండి విడిపింపబడును, అట్లు వారి అధికారము తొలగింపబడునని భావము. కావున ఈ విరుగుట వ్యక్తులను గూర్చినదానికంటె సామ్రాజ్యమును గూర్చినదే ఎక్కువ. కాడిని గూర్చియు భారమును గూర్చియు ఆయన చెప్పినది అష్షూరీయులకు మాత్రమే కచ్చితముగా వర్తింపదు; ఏలయనగా వారు యెరూషలేము పట్టణమునకు ఎన్నడును యజమానులు కాలేదు; కావున నేను చెప్పిన వారసత్వక్రమమును మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా అష్షూరీయులద్వారా తమకు సంక్రమించినదని కల్దీయులు గొప్పలు చెప్పుకొనిన హక్కు తప్ప యుద్ధము చేయుటకు వారికి మరి ఏ హక్కును లేకుండెను. కావున కల్దీయులకును అష్షూరీయులకును విరోధముగా ప్రభువు తన జనమునకు ప్రతిదండన చేయునని చూపిన ఆ విడుదలకు ఈ ప్రవచనమును విస్తరింపజేయుట న్యాయమే అని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా ఆ కాలమున యూదులు దుర్భరముగా బంధింపబడియున్న కాడి విదిలింపబడెను; అంతేకాదు, ఆ విడుదలకు పూర్వసూచనగా ఉన్న క్రీస్తుద్వారా కలిగిన విమోచనమును కూడ ఇది ఇముడ్చుకొనియున్నది.

మరియు నా పర్వతములమీద నేను వానిని త్రొక్కివేయుదును. పర్వతములు అను పదము సీయోను పర్వతమునే సూచించుటకు బహువచనములో ఉంచబడెనని కొందరు తలంచుదురు; కాని నేను వేరొక వ్యాఖ్యను ఇష్టపడుదును. యెరూషలేము పర్వతముల మధ్య ఉండుటవలన చుట్టునున్న దేశమంతయు అందుచేత తిరస్కరింపబడెను. కావున ఆ దేశము పర్వతమయమైనందున శత్రువులు దానిని అల్పముగా ఎంచిరని ఒప్పుకొనునట్లుగా ప్రవక్త తిరస్కారభావముతో మాటలాడుచున్నాడు. అయితే ఈ తిరస్కారమే దేవుని శక్తిని ఘనపరచుటకు ఉపయోగపడుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన తన పర్వతములనుండి ఈ బలాఢ్యమైన రాజ్యాధిపత్యమును విదిలించివేయుచున్నాడు. ఇది 1 రాజులు 20:23, 28 లో ఉన్న వృత్తాంతమును సూచించుచున్నది.

26. సర్వభూమినిగూర్చి తీర్మానింపబడిన ఆలోచన ఇదే. ప్రభువు ఒకటి రెండు స్థిరపరచుటలతో తృప్తిపడడు; మన మనస్సులు స్వభావముచేత అపనమ్మకమునకు వంగియుండునని ఆయన బాగుగా ఎరుగును గనుక దీనిని మరి మరి విస్తారముగా ప్రకటింపకుండ ఆయన ఉండలేడు. ఆయన వాగ్దానములు తరచుగాను విస్తారముగాను గంభీరముగాను ఉన్నను, ఏ స్థిరపరచుటయు మనకు చాలదు. కావున ఈ రోగమునకు దేవుడు చికిత్స చేయగోరుచున్నాడు; ఇదే పునరుక్తియొక్క ఉద్దేశ్యము; కావున అది అనవసరమని మనము తలంపకూడదు. ప్రవక్త, లేక దేవుని ఆత్మ, మరీ ఎక్కువ మాటలు వాడుచున్నాడని తలంచువారు తమ్మును తామే బాగుగా ఎరుగరు.

ఆయన మొదట దేవుని చిత్తమును సంకల్పమును, రెండవదిగా ఆయన శక్తిని ప్రకటించుచున్నాడు. వాక్యమును గూర్చి మనకు సందేహములు ఎందుకు కలుగుచున్నవి? దేవునికి చెందిన ఆ శక్తిని ఆయనకు ఆపాదింపకపోవుటవలననే, లేక ఆయన శక్తినిగూర్చి మనకు నమ్మకము లేకపోవుటవలననే గదా. మన అవిశ్వాసమునకు ఈ రెండే కారణములు; వీటికి ఎదురుగా, యెషయా మన దృష్టికి తెచ్చుచున్న రెండు సంగతులను, అనగా దేవుని సంకల్పమును శక్తిని, మనము నిలుపవలెను. మొదట, దేవుడు సత్యవంతుడని మనము నమ్మవలెను, ఏలయనగా స్థిరమును మార్పులేనిదియునైనది తప్ప మరేదియు ఆయన ప్రకటింపడు; రెండవదిగా, ఆయన శక్తిమంతుడనియు, ఆయన బాహువును ఏదియు ఎదిరింపజాలదనియు నమ్మవలెను. మరియు దేవుని రహస్య సంకల్పమునుగూర్చి మనము విచారింపకూడదు; ఏలయనగా దేవుని వాక్యములో ప్రత్యక్షపరచబడిన నిర్ణయముతో తృప్తిపడవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కావున దేవుని రహస్యములలోనికి చొచ్చుకొనిపోవునట్లు మనము అంతకంటె పైకి ఎక్కకూడదు; ప్రవక్తల నోటిద్వారా ఆయన ప్రకటించు సందేహరహితమైన ఋజువులతో మనము తృప్తిపడవలెను. కావున దేవుని వాగ్దానములన్నిటిని మన పూర్ణహృదయముతో స్వీకరించుదము, వాటికి ఆయన శక్తిని కూడ జతచేయుదము; ఏలయనగా ఆయన హస్తము ఆయన నోటినుండి ఎన్నడును వేరు చేయబడకూడదు. తత్వవేత్తలు చెప్పునట్లు ఆయన శక్తి పనిలేక ఊరకుండునదని మనము ఊహింపకూడదు; లేఖనములు మనకు బోధించునట్లు అది బలమైనదియు క్రియాశీలమైనదియునై యున్నది.

ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న రావచ్చును: ఆయన బబులోనును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచుండగా సర్వభూమిని సమస్త జనములను ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడు? కాని బబులోను సామ్రాజ్యము నీనెవేను మ్రింగివేసిన తరువాత తూర్పుదేశమంతటను దాదాపు వ్యాపించెననియు, వివిధ జనములు దానికి లోబడియుండెననియు మనము ముందు చెప్పినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను. కావున ఆ సామ్రాజ్యము పాడగుటయే లోకమంతటి నాశనమునైయుండెను; ఏలయనగా అట్టి గొప్ప సామ్రాజ్యములు అనేకులను విస్తారమైన నాశనములో ముంచకుండ కూలిపోజాలవు. కాబట్టి ఆ సామ్రాజ్యముయొక్క విస్తీర్ణము ఈ ప్రవచనమును సందేహింపజేయునేమో అని యెంచి, అది దూరదూరములకు వ్యాపించి అసంఖ్యాకమైన జనముల సమూహమును కలిగియున్నను, తన నిర్ణయమును అమలుపరచుటకు అది దేవునికి ఆటంకము కాదని యెషయా చూపుచున్నాడు.

27. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా నిర్ణయించియున్నాడు. యెషయా ఇక్కడ ముగింపు ఆశ్చర్యోక్తిగా పరిగణింపదగిన దానిని వాడుచున్నాడు; అది ముందు చెప్పిన వాక్యమును మరి పూర్ణముగా స్థిరపరచుటకే. అది ప్రభువు సంకల్పమని చెప్పిన తరువాత, అది భంగము కానేరదనియు నిరర్థకము కానేరదనియు చూపుటకై (కీర్తనలు 33:11), అసాధ్యమైన సంగతినిగూర్చి అడుగునట్లు ఆయన ప్రశ్నించుచున్నాడు: ఆయన ఆలోచనను భంగపరచువాడెవడు? ఆయన చేయి త్రిప్పివేయువాడెవడు? ఈ ఆశ్చర్యోక్తిచేత ఆయన సృష్టి యంతటినిగూర్చి తిరస్కారముగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు నిర్ణయించిన వెంటనే ఆయన తన చేయి చాపును; ఆయన చేయి చాపబడినప్పుడు కార్యసిద్ధి నిస్సందేహముగా వెంబడించితీరును. మనుష్యులు మాత్రమే అసమర్థులని కాదు, దేవుని నిర్ణయమును ఆటంకపరచుటకు మరి ఏదియు కూడ సమర్థము కాదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; మనుష్యుడును సాతానును తప్ప ఆయన చిత్తమును ఎదిరించునది ఇంకేదైనా ఉన్నయెడల. సంక్షేపముగా, దేవునియందు పశ్చాత్తాపమునకు గాని మార్పునకు గాని తావులేదనియు (సంఖ్యాకాండము 23:19), ఏమి సంభవించినను, అంతములేని విధవిధములైన సంఘటనల మధ్యనే, ఆయన ఎల్లప్పుడును తనకు సరిగా ఉండుననియు, ఏ సంఘటనయు ఆయన సంకల్పమును భంగపరచజాలదనియు ఆయన సూచించుచున్నాడు.

దేవుడు కొన్నిసార్లు తన సంకల్పమును మార్చుకొనెనని, ఉదాహరణకు నీనెవీయులను (యోనా 1:2, 3:10), అబీమెలెకును (ఆదికాండము 20:3, 17), ఫరోను (ఆదికాండము 12:17) విడిచిపెట్టినప్పుడు మార్చుకొనెనని ఆక్షేపణ వచ్చినయెడల, జవాబు సులభము. ప్రభువు యోనాను నీనెవీయులయొద్దకు పంపినప్పుడు, తన రహస్య సంకల్పములో నిర్ణయించబడినదానిని ఆయన బయలుపరచలేదు; తాను వారిమీద కనికరపడునట్లు యోనా ప్రకటనద్వారా వారి మనస్సులను మేల్కొలుపగోరెను. అబీమెలెకును ఫరోను అబ్రాహాము భార్యమీద చేయి వేయగోరినప్పుడు ఆయన వారిని బెదరించినదానినిగూర్చియు ఇదే చెప్పవచ్చును; ఏలయనగా ప్రభువు వారిని భయపెట్టుటచేత, వారు తమ మొండితనమునకు తగిన శిక్షను అనుభవింపకుండునట్లు వారిని ఆపవలెనని ఉద్దేశించెను.

28. రాజైన ఆహాజు మృతినొందిన సంవత్సరమున. ఇక్కడ పదునయిదవ అధ్యాయము ఆరంభము కావలసియుండెను, ఏలయనగా ప్రవక్త క్రొత్త విషయములో ప్రవేశించుచున్నాడు; అధ్యాయములు ఎంత అసంబద్ధముగా విభజింపబడినవో, లేక చించివేయబడినవో ఇది స్పష్టముగా చూపుచున్నది. బబులోనీయులనుగూర్చి మాటలాడిన తరువాత ఆయన ఫిలిష్తీయులయొద్దకు వచ్చుచున్నాడు; (233) లేక బబులోనీయులనుగూర్చి మాటలాడకముందే ఆయన ఫిలిష్తీయులతో మాటలాడియుండవచ్చును; యూదులకు సమీప పొరుగువారైన వీరు వారిపట్ల ప్రాణాంతకమైన పగను పెంచుకొనిరి. ప్రభువు తమ మధ్యనుండి వారిని తొలగించవలెనని ఆజ్ఞాపించినను ఇశ్రాయేలీయులు విడిచిపెట్టిన ఆ జనముల శేషమే వీరు. (సంఖ్యాకాండము 33:52; ద్వితీయోపదేశకాండము 7:16.) ఈ విషయములో వారి అవిశ్వాసమే, ఆ జనములు వారి కన్నులలో ముళ్లవలె గ్రుచ్చుకొనునట్లు ప్రభువు వారిని విడిచిపెట్టుటకు కారణమాయెను; ప్రభువు పూర్వము వారికి విరోధముగా ఈలాగు బెదరించియుండెనని లేఖనము చూపుచున్నది. (సంఖ్యాకాండము 33:55.) ఈ రెండు జనముల మధ్య ఉండిన ప్రాణాంతకమైన విరోధమువలన, యూదులకు ఏ ఓటమి కలిగినను ఫిలిష్తీయులు అది తమకు లాభమని ఎంచిరి; ఏలయనగా వారు యూదుల నాశనమును కోరిరి, యూదులు అత్యంత దుర్దశకును బాధకును లోనైనప్పుడు కలిగినంత ఆనందము వారికి మరి ఏ సంఘటనయు కలిగింపజాలదు. కావున ప్రవక్త సంఘమునకు నిత్యశత్రువులైన వారికి విరోధముగా ప్రవచించుచున్నాడు.

ఈ దర్శనము ప్రవక్తకు ఏ కాలమున చూపబడెనో గమనించుట యుక్తము. ఆహాజు జీవించియున్నంత కాలము ఫిలిష్తీయులు జయించుచుండిరి. దేవుని విడిచి మనుష్యుల బాహ్య సహాయమును ఆతురతతో వెదకిన ఆ దుష్ట కపటి తన ద్రోహమునకు శిక్షింపబడెను. అతని పరిపాలనలో ఫిలిష్తీయులు (2 దినవృత్తాంతములు 28:18) ఉజ్జియా (2 దినవృత్తాంతములు 26:6, 7) తమ చేతులనుండి తీసికొనిన పట్టణములను తిరిగి స్వాధీనము చేసికొనిరి; అతని మరణమునకు తరువాత వారు మరింత ధైర్యవంతులైరి, ఏలయనగా తాము కోరినదంతయు అప్పుడు పొందగలమని వారు ఎదురుచూచిరి, వారసుడుగా విడువబడినవాడు ఇంకను బాలుడే, క్రొత్త రాజైన హిజ్కియాకు వివేకముగాని అధికారముగాని జ్ఞానముగాని లేకుండెను. కావున ఈ సంగతులను జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా యెషయా ఫిలిష్తీయులతో మాటలాడుచున్నను, ఈ ప్రవచనముద్వారా ఆయన ఓదార్చి మంచి నిరీక్షణతో బలపరచగోరిన భక్తులనే ఎక్కువగా తన దృష్టిలో ఉంచుకొనియున్నాడు; వారు అన్నివైపులనుండి శత్రువులచే దాడి చేయబడి ఎటువంటి సహాయమును కనబడకుండుటచేత యూదా స్థితి సంపూర్ణముగా నశించినదని తలంచియుందురు. కావున బాధలో దిక్కులేని స్థితిలో ఉన్న వారికి యెషయా చేయి చాపి, ప్రభువు నిస్సందేహముగా సహాయము చేయునను ధైర్యము తెచ్చుకొనుడని చెప్పుచున్నాడు.

233 పాలస్తీనా. — ఆంగ్ల అనువాదము.

ఈ భారము. ఈ ప్రవచనమును ఆయన భారము అని పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా యూదులు అణగద్రొక్కబడి తమ స్థితిని బాగుచేసికొను నిరీక్షణ లేకుండియుండుటచేత తమకు ప్రతి బాధయు తొలగిపోయెనని తలంచిన ఫిలిష్తీయులకు ఇది అప్రియముగాను వేదనకరముగాను ఉండును; కావున ఫిలిష్తీయుల నాశనము కూడ సమీపముగా ఉన్నదని ఆయన బెదరించుచున్నాడు.

29. సమస్త ఫిలిష్తియా, నీవు సంతోషింపకుము. ఫిలిష్తీయులు ఉబ్బియున్న వ్యర్థమైన నిరాధారమైన ధైర్యమును ఆయన మొదట అడ్డగించుచున్నాడు; "సమస్త" అని చేర్చుటచేత వారందరును ఈ విపత్తులో ఒక భాగమును అనుభవింతురని సూచించుచున్నాడు; ఆ దేశము కొంతవరకు మాత్రమే పాడగునని కాదు, ఆ దెబ్బనుండి తప్పించుకొనిన ఒక మూలయైనను ఉండదనియు, దాని పొడవు వెడల్పులన్నిటిలో అది వెంటనే సర్వత్రా నాశనముచేత దర్శింపబడుననియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

నిన్ను కొట్టినవాని కఱ్ఱ విరిగినందున. విరిగిన కఱ్ఱ అనగా రాజైన ఆహాజు అని కొందరు తలంచుదురు, కాని ఆ అభిప్రాయము ఆధారరహితము; ఏలయనగా ఫిలిష్తీయులతో తన యుద్ధము లన్నిటిలో అతడు ఓడింపబడెను. (2 దినవృత్తాంతములు 28:18.) కావున దీనిని ఉజ్జియాకు అన్వయింపవలెను (2 దినవృత్తాంతములు 26:6); అయినను దీనిని అతనికే పరిమితము చేయ నేను ఇష్టపడను, అదే సమయమున యూదా జనులందరికి అన్వయింతును. పూర్వము నిన్ను బాధించిన యూదులు అణగద్రొక్కబడినపుడు నీవు సురక్షితముగా ఉన్నావని తలంచుచున్నావా అని ఆయన పాలస్తీనాతో అనినట్లున్నది. నీవు మిక్కిలి మోసపోయియున్నావు; ఏలయనగా అతి త్వరలో నీవు మరింత కఠినముగా బాధింపబడుదువు. ఈ కారణముచేత, నేను చెప్పినట్లు, దీనిని ఏ ఒక్క వ్యక్తికిని పరిమితము చేయక, ఒక మనుష్యుని రూపములో యూదులందరి సమూహము వర్ణింపబడెనని తలంచుచున్నాను.

సర్పముయొక్క వేరునుండి కట్లపాము పుట్టును, దాని ఫలము ఎగురు ఘటసర్పమగును. పాలస్తీనా ఏల సంతోషింపకూడదో ఆయన ఇప్పుడు కారణము చూపుచున్నాడు; అదేమనగా యూదులు మునుపెన్నడునులేనంత హాని చేయు శక్తిని కలిగియుందురు; ఫిలిష్తీయులు పూర్వము వారివలన నష్టము అనుభవించియుంటే, తరువాత మరి గొప్పదియు మరి భారమైనదియునైన నష్టము అనుభవింతురు. ఆయన వాడిన ఉపమానము మిక్కిలి సరిపోవునది; ఏలయనగా కట్లపాము సర్పముకంటె హానికరము, అగ్నిసర్పము కట్లపాముకంటె హానికరము. దేవుని దయవలన మనము నివసించు దేశములలో అంత నాశకరమైన జంతువులు లేవు. అయితే ప్రవక్త భావమేమనగా, వారికి హాని చేయు శక్తి యూదులనుండి తొలగించబడెను, అంతే; కావున సర్పము అను పేరును అగ్నిసర్పము అను పేరును హిజ్కియాకు మాత్రమే వర్తించునవిగా భావించువారితో నేను ఏకీభవింపను. హిజ్కియా గాజావరకు ఫిలిష్తీయులకు చెందినదంతయు స్వాధీనపరచుకొనెను (2 రాజులు 18:8) అను సంగతి ఆ అభిప్రాయమునకు గొప్ప సమ్మతిని ఇచ్చినను, ఈ వాగ్దానము మరింత విస్తరింపవలెనని ప్రవక్త ఉద్దేశించెను. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుచున్న ఆ అనుగ్రహము హిజ్కియాతో ఆరంభమైనను, ఒకే శరీరముగా యూదులకు చెందినదని మనము తెలిసికొందము.

234 148వ పుట చూడుము.

దీనినుండి మనము ఒక సాధారణ సూత్రమును గ్రహింపవలెను: మనము ఆపదలచేత కృంగియున్నప్పుడు, మనము నాశనమైనట్లుగాను తామొక్కరే వర్ధిల్లుచున్నట్లుగాను భక్తిహీనులు సంతోషించునప్పుడు, వారి సంతోషము నిరాధారమని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. సంఘము నాశనమైనదని అందరును నిర్ణయించినను, అది ఎల్లప్పుడును తిరిగి లేచి తన పూర్వపు వర్ధిల్లు స్థితికి పునరుద్ధరింపబడును. దేవుని పిల్లలు భక్తిహీనుల కన్నులను గ్రుచ్చునట్లు క్రొత్త బలము పొందుదురు; వారు దీనిని కోరుచున్నారనియైనను ఇట్టి ఉద్దేశము కలిగియున్నారనియైనను కాదు, ఇది జరుగవలెనని దేవుని నిర్ణయమే అవసరపరచుచున్నది.

కట్లపాము, అగ్నిసర్పము అను పేర్లు నిందను సూచింపవు. స్వభావరీత్యా భక్తులు అట్టివారు కారు; అయితే వారు స్వయముగా హానిచేయనివారైనను దుష్టులకు హానికరులుగా ఉన్నందున వారు ఆ పేర్లతో పిలువబడుదురు; ఏలయనగా ప్రయోజనకరముగాను లాభకరముగాను ఉండవలసినది వారికి హానికరముగా మారుట దుష్టుల తప్పిదము వలనను దుష్టత్వము వలనను కలుగుచున్నది. దేవుని స్వభావమును (కీర్తనలు 18:26), సువార్త స్వభావమును (2 కొరింథీయులకు 2:16) కూడ ఇట్టిదే. 30. దరిద్రుల తొలిచూలు పిల్లలు భోజనము చేయుదురు. ప్రవక్త ఇదివరకే చెప్పినట్లు, తన బెదరింపులు నిష్ప్రయోజనమైన ఫిలిష్తీయులను గాక, వారి బాధలో ఓదార్చగోరిన యూదులనే ఎక్కువగా దృష్టిలో ఉంచుకొనియున్నాడు; వారు నిరాశకు దూరము కానంతగా తీవ్రముగా బాధింపబడియుండిరి. కావున వారి దైన్యస్థితిలో ప్రసిద్ధులైనవారని సూచించుచు వారిని దరిద్రుల తొలిచూలు పిల్లలు అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా అంతిమ దుర్దశకు దిగజారుటచేత వారు దుర్దశలోనున్న వారిలో ప్రథమ స్థానమును పొందిరి. ఇప్పుడు ప్రభువు అట్టి దైన్యమునుండి వారిని విడిపించి, మరల వారిని మేపి పోషించునని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. కావున దేవుని ప్రజల మేలుకొరకే ఫిలిష్తీయులు నరకబడి నాశనమైరని మనము గ్రహించుచున్నాము. అట్లే ప్రభువు అబ్రాహామునకును అతని సంతతికిని వాగ్దానము చేసెను: నిన్ను ఆశీర్వదించువారిని నేను ఆశీర్వదింతును, నిన్ను శపించువానిని నేను శపింతును; ఏలయనగా దేవుని పిల్లలకు విరోధులైనవారికి దేవుడు తమకు విరోధి అని తెలియవలసివచ్చును. (ఆదికాండము 12:3.)

బీదలు నిర్భయముగా పండుకొందురు. ప్రవక్త తన ప్రజలను గొఱ్ఱెలతో పోల్చుచున్నాడు; దేవుడు మనకు కాపరిగా ఉండవలెనని కోరిన యెడల మనము వాటివలె ఉండవలెను. లేఖనములో ఇంతకంటె తరచుగా వాడబడిన ఉపమానము లేదు. ప్రభువు మనలను శిక్షించునప్పుడు, మనము చెదరిపోయి తోడేళ్లకును దొంగలకును గురియైన గొఱ్ఱెలవలె ఉందుము; అయితే ఆయన మన శత్రువులను శిక్షించునప్పుడు, మనము సురక్షితమైన నెమ్మదిగల స్థలములో నివసించునట్లు మనలను మరల సమకూర్చుట ఆయన ఉద్దేశము. యెషయా నిర్భయముగా అని చెప్పుటలో ఉద్దేశించినది ఇదే. కావున ప్రభువు ఇక్కడ రెండు సంగతులను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: మొదటిది, మేత, అనగా ఆహారమునకును వస్త్రమునకును అవసరమైనదంతయు; రెండవది, క్షేమము రక్షణ, అనగా మనము ప్రతి హానినుండి కాపాడబడి సంరక్షింపబడుటయే. ఈ రెండు సంగతులు కాపరి బాధ్యతకు చెందినవి, మన రక్షణకు అవసరమైనదంతయు వీటిలో ఇమిడియున్నది.

మరియు నేను కరవుచేత నీ వేరును చంపెదను. ఆయన ఇప్పుడు ఫిలిష్తీయులతట్టు తిరుగుచున్నాడు; వారిని ఆయన, ఏ విధముగానైనను పెల్లగింపబడజాలదని మనము తలంచునంత లోతుగా వేరుపారిన వృక్షముతో పోల్చుచున్నాడు. అయితే వేరు ఎండిపోయినయెడల, ఎంత లోతుగా నాటబడినను వృక్షమును క్షీణింపవలెను. కావున దుష్టుల స్థితి ప్రభువు సులభముగా కూల్చివేయలేనంత స్థిరముగా ఎన్నడును స్థాపింపబడదని మనము గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా ఆయన కొమ్మలను నరకుటయే కాదు, భూమిలో దాగియున్న వేరును కూడ ఎండబెట్టి నాశనము చేయును.

నీ శేషమును ఆయన సంహరించును. ఇది సాధారణముగా హిజ్కియాను గూర్చినదని భావింపబడును; కాని నేను ముందే వివరించినట్లు, ఒక మనుష్యునిగా ఆయన చెప్పుచున్న సమస్త సమూహమునకు దీనిని విస్తరింపజేయుటకు ఇష్టపడుదును; రాజు ఆ సమూహమునకు శిరస్సై క్రీస్తునే సూచించెను. ఫిలిష్తీయులను నాశనము చేయుటలో ప్రభువు ఉపయోగించిన అష్షూరీయులకును ఇతరులకును కూడ దీనిని అన్వయింపవచ్చును; ఏలయనగా యూదులు తమ ద్వారా దేవుడు తన తీర్పులను అమలుపరచు సాధనములనుగూర్చి మాటలాడునప్పుడు అనిర్దిష్ట భాషను వాడుట వారి ఆచారము.

31. గుమ్మమా, అంగలార్చుము. ఇక్కడ ప్రవక్త అతిశయోక్తులను వాడుచున్నాడు; వాటిద్వారా తన ప్రవచనములను భక్తుల హృదయములలో ముద్రింపజేసి, లేనిచో వారు సందేహించియుండగల సంగతులను మరి ఎక్కువ ఆతురతతో నొక్కి చెప్పవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. దాని గుమ్మములు దుఃఖించి విలపించునని చెప్పబడిన మరొక వాక్యభాగమును (యెషయా 3:26) వివరించునప్పుడు, గుమ్మములు అనగా ప్రజా సభలు జరుగు జనసమ్మర్దమైన స్థలములని మేము చెప్పియున్నాము.

ప్రతి పట్టణములోను దుఃఖము ఉండునని, అది సామాన్యమైన దుఃఖము కాదనియు, జనసమ్మర్దమైన సభలన్నిటిలోను అది వ్యాపించుననియు ఆయన బెదరించుచున్నాడు.

ఉత్తరదిక్కునుండి పొగ వచ్చుచున్నది. పొగ అనగా అగ్ని అని మనము గ్రహింపవచ్చును; ఎట్లనగా సూచింపబడిన సంగతికి ఆ సూచనయే గుర్తు; ఏలయనగా అగ్ని మండకముందే పొగ కనబడును. ఉత్తరము అనగా అష్షూరీయులనైనను యూదులనైనను మనము గ్రహింపవచ్చును, ఏలయనగా ఫిలిష్తీయుల దేశమునకు ఆ ఇద్దరును ఉత్తరమున ఉండిరి. అయినను యూదులనే సూచించునదిగా దీనిని వ్యాఖ్యానించుటకు నేను ఇష్టపడుదును, అయితే వ్యతిరేక వ్యాఖ్యకు విరోధముగా నేను వాదింపను. యూదులు అష్షూరీయులవలన ఏదైనా ఓటమి పొందినప్పుడు, వారు అనుభవించినదానివలన తాము లాభపడుచున్నామని ఫిలిష్తీయులు తలంచిరని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి; కాని అట్టి ఓటమిలో యూదులతోపాటు తామును బాధపడుదుమని వారు చివరకు కనుగొనిరి. కొద్దికాలము క్రిందట తమ శత్రువులు తురుష్కునిచేత ఓడింపబడుట చూచి మిక్కిలి ఆనందించిన అనేక జనములకు ఇట్టిదే సంభవించెను: అట్టి విజయములు తమకు నాశనకరములును శోకకరములునై యున్నవని వారు కనుగొనిరి; ఏలయనగా నాశనము కావలెనని వారు కోరినవారు ఓడింపబడిన తరువాత తమ దారియు తెరవబడెను, వారును ఓడింపబడిరి.

235 మరియు తన నిర్ణయకాలములలో (లేక, సభలలో) ఎవడును ఒంటరిగా ఉండడు (లేక, అతడు ఒంటరిగా ఉండడు). — ఆంగ్ల అనువాదము.

మరియు నియమిత దినమున ఎవడును ఒంటరిగా ఉండడు. ఆ సమయమున ఎవడును ఒంటరిగా ఉండడని ఆయన చేర్చి చెప్పినప్పుడు, ఇది శత్రువులను గూర్చినది; నియమిత దినమున, అనగా ఫిలిష్తీయుల దేశమును నాశనము చేయవలెనని దేవుడు నిర్ణయించినప్పుడు, శత్రువులు ఎంతటి బలమును అధికారమును ధరించుకొందురనగా, ఎవడును ఇంటిలో పనిలేకుండా మిగిలియుండక అందరును యుద్ధమునకు సిద్ధముగా ఉందురు; ఒక అధిపతి అధికారమును కొనియాడగోరినవాడు ఆ అధిపతి తన వేలు ఎత్తినంతనే అతని ప్రజలు గుమిగూడి సేవకు హాజరగుదురని చెప్పినట్లుండును.

32. ఆ జనముయొక్క దూతలకు ఏమి ప్రత్యుత్తరము ఇయ్యబడును? దీనిని ఒక్క జనమునుగూర్చి కాక ఏ జనములనుగూర్చియైనను చెప్పినదిగా వ్యాఖ్యానింపనెంచుచున్నాను; ఏలయనగా పరదేశులు ఏ పట్టణములోనైనను ప్రవేశించిన వెంటనే ఏదైనా వార్త వినవలెనని ఏమి జరుగుచున్నదని అడుగుట వారి అలవాటు. "పరదేశులు విచారించునప్పుడు వారికి ఏమి ప్రత్యుత్తరము ఇయ్యబడును? ఫిలిష్తీయులు ఓడింపబడినప్పుడు ఏ వార్త వ్యాపింపజేయబడును?" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

యెహోవా సీయోనును స్థాపించెను అనియే. దీనివలన ఫిలిష్తీయుల దేశము నాశనమగుట తన ప్రజలయెడల దేవుని కనికరమునకు గొప్ప ఋజువని, ఆయన తన స్వంతముగా ఏర్పరచుకొనిన యూదాకు యెహోవా కాపరియు రక్షకుడునై యున్నాడని అందరును గ్రహింపవలెనని ఆయన భావము. ఆ పునాది దేవుని కృపగల దత్తతయే తప్ప మరేదియు కాదు; దానిద్వారా ఆయన అబ్రాహామునకును (ఆదికాండము 17:7) అతని సంతతికిని తాను వారికి దేవుడై యుండునని వాగ్దానము చేసెను; తరువాత సీయోనుమీద ఆలయము కట్టబడవలెనని, అక్కడ తన నామస్మరణ నిలుపబడవలెనని ఆయన నిర్ణయించినప్పుడు (2 దినవృత్తాంతములు 3:1; కీర్తనలు 65:1, 84:7) అది స్థాపింపబడెను. ఆ పునాది సున్నముతోనైనను రాళ్లతోనైనను కట్టబడినది కాదు; నిత్యజీవమును గూర్చిన కృపగల వాగ్దానములతో కట్టబడినది; వాటిద్వారా ఆయన కృప భక్తులకందరికిని ఎల్లప్పుడును తెలియబడెను. కావున ఫిలిష్తీయుల ఈ నాశనము ఒక గొప్ప ఋజువై యుండునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; దానిద్వారా మిక్కిలి దూరములోనున్న జనములు సహితము దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన తన ప్రజలను కాపాడి సంరక్షించుచున్నాడని నేర్చుకొందురు.

ఆయన ప్రజలలో బీదలు దానియందు నమ్మిక యుంచుదురు. విశ్వాసుల నిరీక్షణ సీయోనునందు ఉంచబడునని ఆయన భావము కాదు, మనము దేవునియందు నిరీక్షణ యుంచవలెనని చెప్పునట్లు కాదు; ఇతర వాక్యభాగములలో ప్రవక్తలు తరచుగా రక్షణ సీయోనులో ఉన్నదని బోధించునట్లు (యోవేలు 2:32), సీయోను నివాసులు సురక్షితమైన నెమ్మదిగల స్థలములో నివసింతురని ఆయన భావము. కావున భక్తుల నమ్మిక సంఘమునందు ఉంచబడునని యెషయా చెప్పుటలేదు; ప్రభువు దానిని కాపాడుచుండుటచేత భక్తులు దానిలో సంరక్షింపబడుదురని ఆయన చూపుచున్నాడు.

అయినను మనము అన్ని విషయములలో సంతోషముగా ఉన్నామని తలంపకుండునట్లు ప్రభువు మన విశ్వాసమును పరీక్షింప ఉద్దేశించుచున్నాడు; అందుచేత ఆయన వారిని బీదలు అని పిలుచుచున్నాడు, అనగా మనము దేవుని సంరక్షణలో ఉన్నను సామాన్య ఆపదలనుండి తప్పింపబడినవారమని మనము తలంపకూడదు. దేవుని సంఘ నివాసులు అనేక విధములైన బాధలకు లోనైనను సర్వ ప్రమాదమునుండి దూరముగా ఉన్నారని తెలిసికొనుటకంటె గొప్ప ఆదరణ మనకు ఏది ఇయ్యబడగలదు? కావున ఆ ఆదరణను మన ఆపదలకు అన్వయించుకొందము; దేవుడు మనలను గూర్చి శ్రద్ధ వహించుచున్నాడని మనకు తెలుపబడినప్పుడును, మనము క్షేమముగా ఉన్నామని మనకు సంపూర్ణముగా తెలిసినప్పుడును అసహనముచేత మనము క్రుంగిపోకుందము.

236 "యోనాతాను దీనిని ఈలాగున వివరించును: మీకు విరోధముగా వచ్చుటకు దేవుడు సమకూర్చు సైన్యములలో తన సమయమున ఆలస్యము కలుగజేయువాడెవడును ఉండడు; వారి ప్రయాణమును ఆలస్యపరచువాడు, అనగా ఒంటరిగా ఉండవలెనని, ఒంటరిగా రావలెనని ఆలస్యపరచువాడు ఎవడును ఉండడు; అందరును ఒక్కసారిగా అద్భుతమైన తీవ్రతతో వత్తురు." — జార్కీ

237 దానియందు నమ్మిక యుంచుదురు (లేక, దానినే ఆశ్రయింతురు). — ఆంగ్ల అనువాదము. 238 అతడు బాయిత్‌నకు ఎక్కిపోయెను. — ఆంగ్ల అనువాదము.