యెషయా 8

యెషయా 8

1. మరియు యెహోవా నాతో ఇట్లనెను–నీవు ఒక పెద్ద పలక తీసికొని, దానిమీద మనుష్యుని కలముతో మహేర్-షాలాల్-హాష్-బజ్ అను పేరు వ్రాయుము.

1. Et dixit Iehova ad me: Sume tibi volumen grande, et scribi in eo stylo vulgari, (vel, hominis:) Accelera ad diripiendum, festina ad praedam.

2. అప్పుడు నేను నమ్మకమైన సాక్షులను, అనగా యాజకుడైన ఊరియాను యెబెరెక్యా కుమారుడైన జెకర్యాను, వ్రాసినదానికి సాక్షులుగా నా యొద్దకు చేర్చుకొంటిని.

2. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam sacerdotem, et Zachariam filium Iebarachiae.

3. తరువాత నేను ప్రవక్తినియొద్దకు పోగా ఆమె గర్భవతియై ఒక కుమారుని కనెను; అప్పుడు యెహోవా నాతో–వానికి మహేర్-షాలాల్-హాష్-బజ్ అని పేరు పెట్టుము.

3. Et accessi ad prophetissam, quae concepit, et peperit filium. Dixitque mihi Iehova: Voca nomen ejus, Accelera ad diripiendum; festina ad praedam.

4. ఏలయనగా ఆ బాలుడు నా తండ్రీ, నా తల్లీ అని పిలుచుటను నేర్చుకొనకముందే దమస్కు ఐశ్వర్యమును సమరయ కొల్లసొమ్మును అష్షూరు రాజు సముఖమునకు కొనిపోబడును.

4. Sane antequam sciat puer clamare, Pater mi et mater mea, tolletur substantia Damasci, et spolia Samariae, coram Rege Assyriae.

5. యెహోవా మరల నాతో ఇట్లనెను: 5. Rursus loquutus est mecum Iehova, iterum dicens: 6. ఈ ప్రజలు మెల్లగా పారు షిలోహు జలములను తిరస్కరించి, రెజీనునుబట్టియు రెమల్యా కుమారునిబట్టియు సంతోషించుచున్నారు గనుక,

6. Quandoquidem rejecit populus iste aquas Siloe, quae fluunt cum silentio, et gaudium fuit illi ad Rezin, et filium Romeliae.

7. కాబట్టి ఇదిగో ప్రభువు బలమైనవియు విస్తారమైనవియునైన నదియొక్క జలములను, అనగా అష్షూరు రాజును అతని ప్రభావమంతటిని వారిమీదికి రప్పించుచున్నాడు; అతడు తన కాలువలన్నిటిమీదికి ఎక్కివచ్చి, తన గట్లన్నిటిమీదుగా పొర్లి ప్రవహించును.

7. Ideo, ecce Dominus adducit super eos aquas fluvii, violentas et magnas: nempe Regem Assyriae et omne robur ejus; ascendetque super omnes rivos, et transibit super omnes ripas ejus.

8. అతడు యూదాలోనికి చొచ్చుకొనిపోయి ముంచెత్తి పొర్లి ప్రవహించి, మెడవరకు వచ్చును; ఇమ్మానుయేలూ, అతడు రెక్కలు చాపగా నీ దేశముయొక్క విశాలత అంతయు నిండిపోవును.

8. Et trajiciens in Iudam inundabit, et transibit, pertinget usque ad collum. Et implebit extensio alarum ejus latitudinem terrae tuae, O Immanuel.

9. జనములారా, కూడుకొనుడి, మీరు భగ్నులగుదురు; దూరదేశస్థులారా, చెవియొగ్గి వినుడి; నడుము కట్టుకొనుడి, మీరు భగ్నులగుదురు; నడుము కట్టుకొనుడి, మీరు భగ్నులగుదురు.

9. Consociate vos populi, et confringemini; auribus percipite quotquot e longinqua terra estis. Accingite vos, et confringemini; accingite, inquam, vos, et confringemini.

10. కలిసి ఆలోచన చేయుడి, అది వ్యర్థమగును; మాట చెప్పుడి, అది నిలువదు; ఏలయనగా దేవుడు మనకు తోడైయున్నాడు.

10. Consultate consilium, et dissolvetur; decernite decretum, et non stabit; quia nobiscum Deus. (Hebraice, Immanuel.)

11. ఏలయనగా యెహోవా బలమైన హస్తముతో నన్ను పట్టుకొని, నేను ఈ ప్రజల మార్గమున నడువకుండునట్లు నాకు బోధించి ఇట్లనెను:

11. Nam sic dixit mihi Iehova, tanquam apprehensione (vel, roboratione) manus; et erudivit me, ne irem per viam populi hujus, dicens:

12. ఈ ప్రజలు ఎవరిని గూర్చి కుట్ర అని చెప్పుదురో వారినిగూర్చి మీరు కుట్ర అనకుడి; వారు భయపడు దానికి మీరు భయపడకుడి, బెదరకుడి.

12. Ne dicatis, Conspiratio, in quibuscunque populus iste dicit, Conspiratio, neque timorem eorum timueritis, aut formidaveritis.

13. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను, ఆయననే, పరిశుద్ధపరచుడి; ఆయనే మీకు భయకారణముగాను ఆయనే మీకు బెదురుగాను ఉండవలెను.

13. Iehovam exercituum ipsum sanctificate; et sit ipse timor vester; et idem sit pavor vester.

14. ఆయన పరిశుద్ధస్థలముగా ఉండును; అయితే ఇశ్రాయేలు రెండు కుటుంబములకు అడ్డురాయిగాను తొట్రిల్లజేయు బండగాను, యెరూషలేము నివాసులకు ఉరిగాను వలగాను ఉండును.

14. Tum ipse erit in sanctuarium; in lapidem offendiculi; et in petram ruinae, duabus domibus Israel; in laqueum, et tendiculum incolae Ierusalem.

15. వారిలో అనేకులు తొట్రిల్లి పడి నలిగిపోయి, చిక్కుకొని పట్టుబడుదురు.

15. Et impingent multi inter eos; ideoque corruent, et conterentur, irretientur, et capientur.

16. శాసనమును కట్టిపెట్టుము, నా శిష్యులమధ్య ధర్మశాస్త్రమును ముద్రించుము. 16. Liga contestationem; obsigna legem inter discipulos meos. 17. యాకోబు ఇంటివారికి తన ముఖమును మరుగుచేయు యెహోవాకొరకు నేను కనిపెట్టుచు ఆయనకొరకు ఎదురుచూచెదను.

17. Itaque expectabo Iehovam, qui abscondit faciem suam a domo Iacob, et praestolabor eum.

18. ఇదిగో నేనును యెహోవా నాకనుగ్రహించిన పిల్లలును, సీయోను కొండమీద నివసించు సైన్యములకధిపతియగు యెహోవావలన ఇశ్రాయేలులో సూచనలుగాను మహత్కార్యములుగాను ఉన్నాము.

18. Ecce ego et pueri, quos dedit mihi Iehova, in signa et prodigia in Israel; a Iehova exercituum, qui habitat in monte Sion.

19. సోదెచెప్పువారిని, కిచకిచలాడుచు గొణుగుచుండు మంత్రజ్ఞులను విచారించుడని వారు మీతో చెప్పునప్పుడు–ప్రజలు తమ దేవునియొద్ద విచారింపవద్దా? సజీవుల పక్షమున మృతులయొద్ద విచారింతురా?

19. Quod si dixerint vobis, Sciscitamini a pythonicis et divinis, qui mussitant et demurmurant; annon populus Deum suum consulet, a vivis ad mortuos?

20. ధర్మశాస్త్రమును శాసనమును చూడుడి; వారు ఈ వాక్యమునకు అనుగుణముగా పలుకనియెడల అది వారిలో వెలుగు లేనందువలననే.

20. Ad legem et testimonium. Si non loquuti fuerint secundum verbum hoc, ideo nempe quod nihil est lucis.

21. వారు కష్టపడి ఆకలిగొని ఆ దేశములో సంచరించెదరు; వారు ఆకలిగొనినప్పుడు కోపోద్రిక్తులై తమ రాజును తమ దేవుని శపించి, పైకి చూచెదరు.

21. Tum per hanc terram transibunt oppressi et famelici. Et accidet ut cum esurierint, irritentur, ac maledicant regi suo, Deo suo, attollentes sursum faciem.

22. వారు భూమితట్టు చూచెదరు; ఇదిగో శ్రమయు అంధకారమును వేదనవలన కలిగిన మసకయు ఉండును; వారు కటిక చీకటిలోనికి త్రోయబడుదురు.

22. Et quum spectaverit ad terram, ecce tribulatio et tenebrae, caligo, angustia, et ad obscuritatem impulsus.

1. మరియు యెహోవా నాతో చెప్పెను. ఈ ప్రవచనములో క్రొత్త సంగతి ఏదియు లేదు; అది ఇంతకుముందు చెప్పబడినదానికి ధృవీకరణమే; అందులో యెషయా ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునకును సిరియాకును సమీపించుచున్న నాశనమును ప్రవచించెను. త్వరలో జన్మింపబోవు బాలురు మంచిచెడ్డలను వివేచింపగలుగుటకు ముందే, అనగా వారు పెద్దవారగుటకు ముందే, ఆ రెండు దేశములును తమ రాజులను కోల్పోవునని అతడు ముందు చెప్పియుండెను. (యెషయా 7:16.) అయితే భక్తిహీనులు ఏ బెదరింపులచేతను భయపడరు గనుక, ఈ ప్రవచనము పునరుక్తి చేయబడి, ఏదో ఒక బాహ్య సూచనచేత ప్రదర్శింపబడుట అవసరమాయెను.

మొదట, జనమును మరింత గట్టిగా మేల్కొల్పుటకై, ఈ ప్రవచనము అందరికి అర్థమగునట్లు వ్రాతద్వారా బహిరంగముగా ప్రకటింపబడవలెనని దేవుడు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ప్రవక్తలు ప్రజలకు ఏదైనా సందేశమును అందించవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడిన తరువాత, తాము చెప్పినదాని సారాంశమును కొన్ని మాటలలో సంగ్రహించి దేవాలయ ద్వారములకు అంటించుట వారి ఆచారమని మనము ఇంతకుముందు చెప్పియున్నాము; హబక్కూకు 2:2 ను చూచినచో ఇది తెలియును; ఏలయనగా ఆ భాగమును ఇప్పటి భాగముతో పోల్చినయెడల విషయము చాలినంత స్పష్టమగును. అయితే ఇక్కడ ఒక విశేషము వ్యక్తపరచబడెను; ఏలయనగా ప్రవచనమును వ్రాయుమని మాత్రమే కాక, దూరమునుండి చదువగలుగునట్లు పెద్దదియు విశాలమైనదియునైన పలకను దేవుడు కోరుచున్నాడు. వ్రాత ఎంత చిన్నదైనయెడల అంత అస్పష్టమగును, చదువుట అంత కష్టమగును. దీనికి అనుగుణముగానే వెంటనే వచ్చు మాట సామాన్యుని కలముతో అనునది; ఏలయనగా( אנשenosh) సామాన్య స్థాయియందున్న ఏ మనుష్యుని అయినను సూచించును; అంతేకాక మిక్కిలి అజ్ఞానులును విద్యలేనివారునైన వారైనను ఆ వ్రాతను చదువలేకపోకూడదని భావము.

120 గ్రంథకర్త ముందుమాట, 32వ పుట చూడుము. 121 "మనుష్యుని కలముతో" — ఆంగ్ల అనువాదము. మన గ్రంథకర్త అనువాదము "సామాన్యమైన కలముతో దానిమీద వ్రాయుము" అని యున్నది; అతని అంచు పాఠాంతరము "లేక, మనుష్యుని కలముతో" అని యున్నది. — సం.

త్వరగా కొల్లగొనుము, వేగముగా దోపుడుసొమ్ము పట్టుకొనుము. ఈ సంక్షిప్తమైన క్లుప్తత దీర్ఘప్రసంగముకంటె అధిక ప్రభావముగలది; ఏలయనగా ఎవడైనను ఆ నాలుగు మాటలను ఇంటికి తీసికొనిపోయి, వాటిలో దేవుని ఉగ్రతయొక్క వేగమును గ్రహించి, వ్రేలితో చూపబడినట్లు దేవుని తీర్పువలన నిజముగాను గాఢముగాను చలింపగలడు. సంక్షిప్తముగా, దేవుడు ఆయనను మాటలు వ్యర్థపరచకూడదని నిర్ణయించెను, ఏలయనగా వాదమునకు సమయము లేదు; అయితే ఆయన బాహ్య సూచనద్వారా విషయమును సూచింపవలెను. ప్రవక్తలు ఎన్నోమారులు ఎట్టి మంచి ఫలితమును లేకుండ ప్రతీకారమును గూర్చి బెదరించియుండగా, అది వారి మనస్సులయందు లోతుగా నాటుకొని వారి జ్ఞాపకమునందు చెక్కబడునట్లు ఒక ఉదాహరణద్వారా ఆయన దానిని స్పష్టముగా చూపెను. ఈ మాటలు( מהר שלל הש בזMahershalal-hash-baz) ఎప్పుడెప్పుడు ప్రస్తావింపబడునో అప్పుడప్పుడు ఇశ్రాయేలుయొక్కయు సిరియాయొక్కయు నాశనమును వారికి జ్ఞాపకము చేయును, వారికి దానిగూర్చి మరింత నిశ్చయతను కలిగించును.

క్రిందటి అధ్యాయములో యెషయా క్రీస్తు రాకడను గూర్చి ప్రవచించెను గనుక (యెషయా 7:14), అనేకులు ఇది కూడ అదే విషయమునకు సంబంధించినదని పొరపాటుగా వివరించుదురు, అనగా పరలోక శక్తిచేత బలపరచబడినవాడై ఆయన ఈ లోకాధికారిని కొల్లగొనుటకు వచ్చెననియు (యోహాను 12:31), కాబట్టి దోపుడుసొమ్మునకు త్వరపడెననియు చెప్పుదురు. ఈ చాతుర్యము చాలా ఇంపైనదే గాని, వాక్యభాగముతో ఏ విధముగాను పొసగదు; ఏలయనగా సందర్భమును యథార్థముగాను సహజముగాను పరిశీలించినయెడల ఈ భాగములో ప్రవక్త క్రొత్త సంగతి ఏదియు తేవడనియు, తాను ఇంతకుముందు చెప్పినదానినే బలపరచుచున్నాడనియు కనబడును.

2. మరియు నేను సాక్షులను నా యొద్దకు చేర్చుకొంటిని. ప్రవక్త ఉపయోగించిన నామవాచకమును( ,עדיםgnedim,) క్రియాపదమును ( ,אעידagnid,) ఒకే మూలమునుండి వచ్చినవి; ఈ అలంకారము మనోహరమైనది, "సాక్షులను సాక్ష్యమునకు పిలిచితిని" అని మనము చెప్పినట్లుండును. ఇది మహత్తరమైన సంగతి గనుక, ప్రాముఖ్యమైన సందర్భములలో సామాన్యముగా చేయునట్లు అతడు తనకొరకు సాక్షులను చేర్చుకొనెను.

నమ్మకమైన సాక్షులు. వారిని నమ్మకమైనవారని అతడు పిలుచుచున్నాడు, అనగా సత్యవంతులును నమ్మదగినవారునని; అయినను వారిలో ఒకడు భక్తిహీనుడును నికృష్టుడునైన భ్రష్టుడు; అతడు తన రాజును ప్రసన్నుని చేయగోరి దమస్కులోని బలిపీఠమును పోలిన బలిపీఠమును కట్టించి, భక్తిహీనతను అక్రమమైన ఆరాధనా పద్ధతులను బహిరంగముగా సమర్థించెను. కొందరు వ్యాఖ్యాతలు అతడు వేరొక వ్యక్తియని అభిప్రాయపడుదురని నేనెరుగుదును; అయితే సందర్భములను జాగ్రత్తగా పరిశీలించినయెడల, ఇతడు పరిశుద్ధ చరిత్ర రాజు యొక్క భక్తిహీనతకును అక్రమమైన కోరికలకును దాసత్వముతో లొంగియుండెనని చెప్పుచున్న ఆ ఊరియాయే అని ఎవరికైనను నమ్మకము కలుగును. (2 రాజులు 16:11.) యెషయా ఇక్కడ ఈ మనుష్యుని నమ్మకమైనవాడని పిలుచుచున్నాడు గనుక అతడు వేరొక వ్యక్తియని తలంచువారి విషయమై, ఆ వాదము అంతగా నిలువదు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఆ మనుష్యుని చూడలేదు, అతడు వహించిన పదవిని చూచెను; ఆ పదవి అతనిని సాక్ష్యము చెప్పుటకు తగినవానినిగా చేసెను. కావున అతడు మంచివాడనియు శ్రేష్ఠుడనియు ప్రవక్త భావము కాదు, గాని అతని పదవి అతనికి అట్టి ప్రభావమును ఇచ్చెననియు, ఎవడును అతనిని తోసిపుచ్చలేడనియు, అతని సాక్ష్యము వారు చెప్పునట్లు ప్రతి ఆక్షేపణనుండి విముక్తమైనదనియు భావము.

122 మన అనువాదకులు ఈ మాటలను అనువదింపలేదు; మూల హెబ్రీ రూపములోనే మహేర్-షాలాల్-హాష్-బజ్ అని ఉంచిరి. వారి అంచు పాఠాంతరము: "హెబ్రీ. త్వరపడి కొల్లకు ఆయన దోపుడుసొమ్మునకు తొందరించుచున్నాడు, లేక, త్వరపడుము" మొదలైనవి. "తరువాతి పదమైన ,( מהרmaher,) కు చేరిన ל (లామెద్) అను ఉపసర్గ అది ఒక శాసనమని సూచించుచున్నది" అని బిషప్ స్టాక్ చెప్పుచున్నాడు; యెహెజ్కేలు 37:16 లో వలె, దానిమీద వ్రాయుము( ישראל ולבני להודהlihudah velibne Israel) (τὸ) ఈ శాసనము, యూదాకును ఇశ్రాయేలు కుమారులకును. మహేర్-షాలాల్-హాష్-బజ్ అనగా, కొల్ల త్వరపడుచున్నది! దోపుడుసొమ్ము శీఘ్రముగా వచ్చుచున్నది. — సం.

123 "Contestatus sum testes" అను హెబ్రీ వాక్యరూపమునకు లాటిన్ భాష మన గ్రంథకర్తకు అత్యంత సఫలమైన అనుకరణను ఇచ్చెను. అనువాదకుడు స్వీకరించిన వ్యక్తీకరణ రీతి దానికంటె చాలా తక్కువ సొగసైనదని సులభముగా అంగీకరింపబడుచున్నది; అయినను అది ఆంగ్ల పాఠకుని అభిరుచిని తృప్తిపరచలేకపోయినను అతని వివేచనకు తోడ్పడునని ఆశింపబడుచున్నది. — సం.

124 Nec dubium est, quin animos piorum a libidinoso coitu data opera abducere voluit Isaias, ut ad sacrum mysterium attenti forent. Et certe quamvis in conjugio, etc.

యాజకుడైన ఊరియా, యెబెరెక్యా కుమారుడైన జెకర్యా. ఈ ప్రవచనము దేవాలయ ద్వారములకు అంటింపబడెననియు, ఊరియాయును జెకర్యాయును సాక్షులుగా తీసికొనబడిరనియు నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా అతడు ఒక దర్శనమును గూర్చి కాక, తాను నిజముగా నెరవేర్చిన దేవుని ఆజ్ఞను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; ఈ మాటలు సామాన్యమైన సామెతవలె ప్రతి వ్యక్తిచేత పునరుచ్చరింపబడునట్లు అది జరిగెను.

3. మరియు నేను ప్రవక్తినియొద్దకు చేరితిని. తరువాత జరిగినది ప్రవక్తకు ఒక దర్శనమువలననే సంభవించెనని నాకు సందేహము లేదు; అది పూర్వ ప్రవచనమును ముద్రించుటకే. యెషయాకు అనుగ్రహింపబడిన దర్శనమేమనగా, అతనికి తన భార్యయందు ఒక బిడ్డ కలిగెననియు, వానికి ఈ పేరు పెట్టుమని అతడు ఆజ్ఞాపింపబడెననియునై యుండెను. ప్రవక్తకు నిజముగా తన భార్యవలన ఒక కుమారుడు కలిగి, వానికి ఈ పేరు పెట్టెనని ఒప్పుకొనుటలో అసంబద్ధత లేదనుట నిజమే; ఆ అభిప్రాయము గలవానితో నేను ఆత్రముగా వాదింపను. అయితే ఈ పేరు ఏ మనుష్యునికైనను పెట్టబడెననుట నమ్మదగినది కాదు గనుకను, దానిని రుజువుచేయు సాక్ష్యము లేదు గనుకను, ఇది పూర్వ ప్రవచనమును స్థిరపరచుటకై ప్రవక్తకు చూపబడిన ఒక దర్శనమని తలంచుటకే నేను ఎక్కువ మొగ్గుచున్నాను. అతడు తన భార్యను ప్రవక్తిని అని పిలుచుచున్నాడు; రాజుల భార్యలను గౌరవసూచకముగా రాణులని పిలుచు అర్థములో కాదు, గాని ఈ దర్శనమునందు ఆమె ఒక బహిరంగ పాత్రను వహించెను గనుక.

4. నిశ్చయముగా బాలునికి ఏడ్చుటకు తెలివి కలుగుటకు ముందే. ఇది మరుగైన పలుకునకును దానికి చేర్చబడిన దర్శనమునకును వ్యాఖ్యానమే; ఏలయనగా దేవుడు ప్రత్యక్ష భాషలో మాటలాడనుద్దేశింపకపోయినను, అస్పష్టత తొలగింపబడుట ఉచితమై యుండెను. ( ,הנערhannagnar,) బాలుడు అనుదానిని ప్రవక్త కుమారుడని కాక, త్వరలో జన్మింపబోవు వారందరని నేను వ్యాఖ్యానింతును. వారు పెద్దవారగుటకు ముందే ఇశ్రాయేలు సమరయ అను రెండు రాజుల 126 నాశనము చేయబడుదురని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. అష్షూరు రాజు సముఖమున. అనగా అష్షూరు రాజు అధీనమునకు, లేక అతని ఇచ్ఛకు; బహుశా విజయోత్సవమును పొందినవారి రథము ముందు శత్రువుల కొల్లసొమ్మును మోసికొనిపోవు ప్రాచీన ఆచారమును సూచించుచున్నాడు. అట్లే సమరయ దమస్కుల కొల్లసొమ్ము అష్షూరు రాజు ముందు మోసికొనిపోబడును.

ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు రాజ్యముయొక్కయు సిరియాయొక్కయు నాశనమును ముందుగా తెలుపుటకే తప్ప వేరే ఉద్దేశ్యము కలిగి యుండలేదని ఇది మరింత స్పష్టపరచుచున్నది. అతడు ఇది భక్తిగలవారిని ఓదార్చుటకును, ప్రభువు తనకు సహాయము చేయుటను సహింపజాలని ఆ దుష్టరాజు యొక్క వ్యర్థమైన భయమును అపహాస్యము చేయుటకును చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు వాగ్దానములను మాత్రమే కాక, తనకు అర్పింపబడిన సూచనను కూడ త్రోసిపుచ్చెను. దీని ఫలితముగా ప్రవక్త అతని దుష్టత్వమును, మొత్తము జనముయొక్క దుష్టత్వమును ఖండించుటలో ఇంకను ముందునకు సాగిపోవుచున్నాడు. "నీవు నిజముగా దేనిని నమ్మవు, అయితే ప్రభువు తన వారికి సహాయము చేయును; ప్రభువు తన ప్రజలను విడిపించు ఆకస్మికమైనవియు అనూహ్యమైనవియునగు మార్పులను నీవు శీఘ్రముగా చూచెదవు." అయినను ఈ మాటలు రాజుతో కంటె భక్తిగల మనుష్యులతో ఎక్కువగా చెప్పబడినవి; కావున దేవుని సేవకులు తమ శ్రోతలు నమ్ముటకు తగినట్లు ఎల్లప్పుడు మాటలాడరని మనము గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా యెషయా ఇక్కడ దుష్టులతో మాటలాడుచున్నాడు, వారిలో అతడు ఏ ప్రతీతిని పుట్టింపడు. అట్లయినచో అతడు వారితో ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడు? వారి అవిశ్వాసమునుగూర్చి వారిని మరి ఎక్కువగా ఒప్పించి ఖండించుటకును, తరువాత దేవుని మంచితనమును మరింత స్పష్టపరచుటకును; ఏలయనగా ఇంతటి తీవ్రమైన దుష్టత్వము దేవుని కనికరమునకు తలుపును పూర్తిగా మూసివేయునని ఎవరు తలంచకుండిరి? అయినను ప్రభువు తన మంచితనముచేత రాజుయొక్కయు ప్రజలయొక్కయు దుష్టత్వమును అధిగమించుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము ఏమనగా, భక్తిహీనులను వారి తిరుగుబాటునుగూర్చి గద్దించుటయు, అదే సమయమున దేవుడు ఎల్లప్పుడు తనకు తానే సమానుడై యుండునని చూపుటయునై యున్నది.

125 కలముజారిపాటువలన సిరియా అనుదానికి బదులు సమరయ అని పెట్టబడెనని స్పష్టము. — సం. 126 మొదటి పదము అనువాదమునందును, రెండవది వ్యాఖ్యానమునందును కనబడుచున్నది. — సం.

6. ఈ ప్రజలు షిలోహు జలములను తృణీకరించిరి (లేక, నిరాకరించిరి 127 ). ఆహాజు ఆధారరహితమైన ఆశతో నిద్రమత్తుగా ఉండకుండునట్లు, ప్రవక్త భక్తిగలవారి సాధారణ రక్షణను గూర్చిన తన ప్రసంగమును ఒక్కసారిగా విడిచి, అవిశ్వాసులపై శిక్షను బెదరించుచున్నాడు. కొందరు అతడు విప్లవములను కోరినవారికి విరోధముగా మాటలాడుచున్నాడని తలంచుదురు; ఏలయనగా జనసమూహము తమ ప్రస్తుత స్థితితో తృప్తిపడక క్రొత్త రాజును కోరుట తరచుగా జరుగుచుండును. రోగగ్రస్తులు స్థలమార్పువలన తమ ఆరోగ్యము బాగుపడునని తరచు ఎదురుచూచుదురు. మనుష్యుల ఇచ్ఛ ఎంత వక్రమైనదనగా, కార్యములు తమ కోరికప్రకారము జరుగనప్పుడు వారు తమ స్థితిలో మార్పును కోరి, దానిని ఆత్రముగా పట్టుకొని, దానివలన ఏదో ఉపశమనము లభించునని ఆశింతురు.

అయితే ప్రవక్త భావము ఇంకను విశాలమైనదనియు, అది మార్పును కోరినవారికి మాత్రమే వర్తింపదనియు, ప్రసంగము సాధారణమై సర్వ తరగతులను కలుపుకొనుచున్నదనియు నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా భక్తిహీనతయు దేవుని తృణీకారమును దాదాపు సర్వత్ర వ్యాపించియుండెను, అతడు కొందరిని గూర్చియైనను ఒక ప్రత్యేక పక్షమును గూర్చియైనను కాక, జనము యొక్క గొప్ప సమూహమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. అతడు కొందరిని, అనగా దేవుని సేవకులను, మినహాయించుచున్నాడని నేను ఒప్పుకొందును, వారు తరువాత ప్రస్తావింపబడుదురు; అయితే అది యెషయా గద్దింపులు మొత్తము జనమునకు వ్యతిరేకముగా నుండకుండ అడ్డుకొనదు; ఏలయనగా దాదాపు అందరును చెడిపోయియుండిరి గనుక అతడు అందరిని న్యాయముగా గద్దించుచున్నాడు. ప్రజలు తమ స్వకీయ బలహీనతను అపనమ్మి, అధిక సంపదను అధిక బలగమును వెదకుట తప్పిదము. కావున యూదులు తమ స్థితిని తృణీకరించి నిరాకరించిరి గనుక వారు షిలోహు జలములను తృణీకరించిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

మరియు వారి సంతోషము రెజీనుపైనను రెమల్యా కుమారునిపైనను ఉండెను. 128 కొందరు దీనిని రెజీనుతో అని అనువదింతురు, అయితే "పై" అను విభక్తి ఆ వక్రమైన కోరికను మరింత పూర్తిగా వ్యక్తపరచుచున్నది. తమకు బలమైన కోటలు లేవని యూదులు గ్రహించి, వేరొక దిక్కునకు చూచి, ఇశ్రాయేలు రాజ్యముయొక్క సంపదను ఆశించిరని అతడు భావము. తమ స్వల్ప సంఖ్యను తమ దారిద్ర్యమును చూచి వారు వణకి, దేవునియందు నమ్మిక యుంచక, బాహ్య సహాయమునందు మాత్రమే నమ్మిక యుంచి, ఇశ్రాయేలీయులకు ఉన్నంత శక్తిగల రాజు తమకు ఉన్నయెడల తాము పూర్తిగా సురక్షితముగా ఉండుదుమని తలంచిరి. ఈ విధముగా వారు ఇతరుల ఐశ్వర్యములో సంతోషించి, వాటిని ఆశించిరి.

127 మరియు రెజీనునుబట్టియు రెమల్యా కుమారునిబట్టియు సంతోషించుచున్నారు. — సం. 128 గ్రంథకర్త దీనిని తన స్వభాషనుండి గ్రహించిన entasser అను పదముచేత వివరించుచున్నాడు; అది లాటిన్ క్రియాపదమైన coacervare వలె, కుప్పలుగా పోగుచేయుట అని అర్థమిచ్చును. — సం.

7. కాబట్టి ఇదిగో. అందరు మరింత శ్రద్ధగా గమనించునట్లు అతడు వర్తమానకాలములో మాటలాడుచున్నాడు: ఇదిగో, ప్రభువు వేగముగల జలములను రప్పించుచున్నాడు. ప్రవక్త ఉపయోగించు రూపకాలంకారములను మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా శైలి సరళముగాను అలంకారరహితముగాను ఉన్నదానికంటె ఇది చాలా సొగసైనది. "ప్రజలు తమ స్థితితో తృప్తిపడక ఇతరుల సంపదను ఆశించుచున్నారు గనుక, బలవంతుడైన రాజు కలిగియుండుట అనగా ఏమియో నేను వారికి చూపుదును" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఉదాహరణకు, రాజు అల్పుడును అంతగా గౌరవింపబడనివాడునైన ఒక చిన్న జనమునకు, ప్రఖ్యాతి గల రాజు పాలించు బలమైన పొరుగువారు ఉండి, "ఆ సుసంపన్నుడైన రాజును సేవించుట, చక్రవర్తికి లేక ఫ్రాన్సు రాజులకు ప్రజలగుట ఎంత ఆనందకరము! వారి శక్తి ఎదిరింపజాలనిది గదా!" అని చెప్పినయెడల, అట్టి అక్రమమైన కోరికను దేవుడు న్యాయముగా శిక్షింపడా? రాజులు ఎంత బలవంతులైతే తమ ప్రజలను అంత కఠినముగా బాధింతురు; వారు ప్రయత్నింపనిది ఏదియు లేదు, వారు సమస్తమును తమ ఇచ్ఛప్రకారమే చేయుదురు. అంతేకాక, వారి అధికారమునకు హద్దు వారికి తెలియదు, తమ బలమునకు తగినంతగా తక్కువ నిగ్రహముతో వారు తమ్మును విడిచిపెట్టుకొందురు. యూదులు తమ స్థితితో తృప్తిపడకయు, ప్రభువువైపు కాక బలవంతులైన రాజుల వనరులవైపు చూచుటయునైన ఆ ఉన్మాద కోరికను ప్రభువు గద్దించుచున్నాడు; స్పష్టమైన ప్రత్యక్ష భాషలో చెప్పబడినదానికంటె ఈ రూపకాలంకారములలో ఈ గద్దింపు ఎంతో రమణీయముగా నున్నది.

జెరోము మనకు చెప్పినట్లు షిలోహు ఒక చిన్న ఊట; దానినుండి యెరూషలేము మధ్యగుండా మెల్లగా పారు ఒక చిన్న నది ప్రవహించెను. ఆ ఇరుకైన నది వారికి కొంచెమే రక్షణనిచ్చినందున వారు దానిని అపనమ్మి, పట్టణములు సాధారణముగా రక్షింపబడునట్లును ఎంతో సంపన్నములగునట్లును చేయు ఆ గొప్ప నదులను కోరిరి; ఏలయనగా సమస్తవిధములైన సరకులను దిగుమతి చేయుటకును ఎగుమతి చేయుటకును సులభము చేయు ఆ విశాలమైన నావలు నడచు నదులకంటె ఒక దేశమును ఎక్కువగా విస్తరింపజేయునదియు ఎక్కువ వేగముగా సంపన్నము చేయునదియు మరేదియు లేదు. కావున తూర్పుదేశములన్నిటిలో మిక్కిలి ప్రసిద్ధిగాంచిన నదియైన యూఫ్రటీసును అతడు షిలోహుతో పోల్చి, అదే రూపకాలంకారమును కొనసాగించుచున్నాడు; నది యొక్క ఆ వేగవంతమైన జలములు అనగా యూదయ దేశమంతటిని నాశనము చేసి జలప్రళయమువలె నాశనపరచు అష్షూరీయులని అతడు భావము. (2 రాజులు 18:13, 17.) "ఆ వేగవంతమైన బలమైన జలములను కోరుట అనగా ఏమియో నేను చూపుదును" అని ప్రభువు సెలవిచ్చుచున్నాడు.

మరియు అతడు ఎక్కివచ్చును. ఈ భాగమును జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా మనకందరికి సహజమని చెప్పదగిన అపనమ్మకము ఉన్నది, అందుచేత మనము మానవ సహాయము లేనివారమై యుండుట చూచినప్పుడు ధైర్యము కోల్పోవుదుము. దేవుడు ఏమి వాగ్దానము చేసినను, మనము ఏ విధముగాను తెప్పరిల్లలేము, గాని మన దిగంబరత్వముపై మన కన్నులు నిలిపి, కలవరపడినవారివలె మన భయమునందు కూర్చుందుము; కావున ఈ దోషమునకు మనము చికిత్స వెదకవలెను. కాబట్టి షిలోహు, అనగా దేవుడు వాగ్దానముతో కూడ మనకు నియమించిన పిలుపు లేక వంతు, మన కన్నులతో మనము దానిని చూడకపోయినను, మనకు ఆశ్రయముగా ఉండవలెను, లోకములోని రాజులందరి మహా బలముకంటె దానిని మనము ఎక్కువగా ఎంచవలెను. ఏలయనగా మనము మానవ సహాయముపై ఆధారపడి, మన బలమును పెద్ద బలగములలోను సంపద సమృద్ధిలోను ఉంచినయెడల, ప్రవక్త ఇక్కడ బెదరించిన శిక్షను మనము ఎదురుచూడవలెను.

ఈ సంగతులు నెరవేరెనని పరిశుద్ధ చరిత్ర మనకు హామీనిచ్చుచున్నది గనుక, ఆ చరిత్రను చదువు ప్రతివాడికి ఈ భాగమునకు సుదీర్ఘమైన వ్యాఖ్యానము అవసరముండదు; ఏలయనగా యూదులు తమ సహాయమునకు పిలిచిన అష్షూరీయులు వారిని నాశనము చేసిరి. ఇది వారి అపనమ్మకమునకు న్యాయమైన శిక్ష; దేవుని వాగ్దానముతోను సహాయముతోను తృప్తిపడలేని మనుష్యుల దుష్ట అత్యాశకు ఇందులో మనము ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణను చూచుచున్నాము.

యూదులకు కలిగిన ఈ నాశనమునుండి మనము మన స్వకీయ హితమును గ్రహించుటకు నేర్చుకొందము. సంఘము దాదాపు ఎల్లప్పుడు మానవ సహాయము లేని స్థితిలో ఉండును; మనము అతిగా సమకూర్చబడినయెడల మన సంపదచేతను వనరులచేతను కన్నులు మిరుమిట్లుగొని మన దేవుని మరచిపోవుదుమను భయముచేతనే అట్లు జరుగును. మనము మన బలహీనతతో ఎంతగా తృప్తిపడి, ఎంతగా సంతోషించవలెననగా, పూర్తిగా దేవునిపైనే ఆధారపడునట్లు. అన్ని జనముల పెద్దవియు వేగవంతమైనవియునగు నదులకంటె చిన్నవియు సౌమ్యమైనవియునగు జలములను మనము ఎక్కువగా విలువైనవిగా ఎంచవలెను, భక్తిహీనుల గొప్ప బలమునుగూర్చి మనము అసూయపడకూడదు. కీర్తనలలో వ్రాయబడినదాని భావము ఇదియే:

"ఒక నదియున్నది, దాని ప్రవాహములు దేవుని పట్టణమును, మహోన్నతుని మందిరముయొక్క పరిశుద్ధ స్థలమును సంతోషపరచును. దేవుడు దాని మధ్యనున్నాడు; తెల్లవారకముందే దేవుడు దానికి సహాయము చేయును. అన్యజనులు ఉద్రేకపడినను రాజ్యములు కదలినను, ఆయన స్వరము వినబడగా భూమి కరిగిపోవును. సేనల యెహోవా మనకు తోడైయున్నాడు; యాకోబు దేవుడు మనకు ఆశ్రయదుర్గము." (కీర్తన 46:4-7.)

మానవ సహాయమును మనము తిరస్కరింపకూడదని ఎవరైనను ఆక్షేపించినయెడల, సమాధానము సులభమే. ప్రవక్త మానవ సహాయమును ఖండింపడు, అయితే అపనమ్మకములోనికి మనలను త్రోసివేసి, మనలను వణకించి, దేవుని ఏ వాగ్దానమును మనలను హేతుబద్ధమైన హద్దులలో నిలుపజాలకుండ చేయు ఆ దుష్ట భయమును అతడు ఖండించుచున్నాడు. ఇప్పుడు, మిగిలినవి అన్నియు విఫలమైనను మనము ఆయనవలననే తృప్తిపడి, ఆయన సమీపమునందున్నాడని ఒప్పించబడినవారమై యుండునని ఈ గౌరవమును దేవునికి చెల్లింపవలెను. ఆ సందర్భములో మనకు బాహ్య సహాయము ఉన్నను లేకున్నను పెద్ద తేడా లేదు; అది ఉన్నయెడల దానిని వాడుకొనుటకు మనకు స్వేచ్ఛ ఉన్నది; అది లేనియెడల దాని కొరతను ఓపికతో సహించుదము, మనకు కావలసిన సమస్తమునకు దేవుడొక్కడే చాలును; ఏలయనగా ఆయనకు ఏ బాహ్య సహాయము అవసరము లేదు గనుక ఆయన తన వాగ్దానములను నెరవేర్చగలడు. మనము ఆయన శక్తిపైనను ఆయన ఆశ్రయముపైనను పూర్తిగా నమ్మికయుంచుదము.

8. మరియు యూదాలోనికి దాటి వచ్చుచు. ( ,חלףchalaph,) అను క్రియాపదము కొన్నిసార్లు దాటిపోవుట అని అర్థమిచ్చును; ఇక్కడ అది దాడిచేసి నరికివేయుట అని అర్థము: అనగా అది యూదయను తడుపుట మాత్రమే కాదు, దానిని పూర్తిగా ముంచివేయునట్లు పొర్లి ప్రవహించును; ఏలయనగా అది అన్ని వైపుల విశాలముగా వ్యాపించును. అతడు ఇంకను చేర్చుచున్నాడు—

మెడవరకు. ఈ పోలిక ఒక నదిలో దిగి నీరు మెడవరకు చేరువరకు క్రమక్రమముగా మునుగు మనుష్యుని నుండి తీసికొనబడినది. ఈ విధముగా యూదయ ఆ వేగవంతమైన నదిచేత, అనగా అష్షూరీయునిచేత, అతడు మెడవరకు ముంచబడువరకు ముంచెత్తబడును. అతడు దేశ రాజధానియైన యెరూషలేమును సూచించుచున్నాడు; అష్షూరీయుడు దానికి వచ్చినప్పుడు, యూదయ నాశనమునకు ఎక్కువ దూరములో లేకుండెను.

నీ దేశముయొక్క విశాలత. అనగా అన్ని దిశలలో; ఏలయనగా అతడు తన ప్రవచనములో తన రూపకాలంకారమును కొనసాగించుచు, అష్షూరీయుడు ఎంత తీవ్రుడగునో చూపుచు, అదే పోలికచేత, అనగా తన అడ్డుకట్టలను చీల్చుకొనివచ్చి తన గట్లను పొర్లి విశాలముగా వ్యాపించి తన తీవ్రతచేత సమస్తమును పడగొట్టి నాశనము చేయు వేగవంతమైన నదితో అతనిని పోల్చుటచేత, అతని బలమును తీవ్రతను గూర్చిన చిత్రణను విస్తరింపజేయుచున్నాడు. అతడు ముందటి రెండు వచనములలో ప్రారంభించినట్లే యూదులకు విరోధముగా తన ప్రసంగమును కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయుల సిరియనుల నాశనమును ముందే చెప్పిన తరువాత, యూదులు కూడ తమ అవిశ్వాసమునకు తమ వంతున శిక్షింపబడుదురని ఆయన బెదరించుచున్నాడు.

దీనిని మరింత చక్కగా గ్రహించుటకు, యెషయా యొక్క అత్యంత సుందరమైనదియు దగ్గరి సంబంధము గలదియునైన ప్రసంగమును పరిశీలింపవలెను. మొదట అతడు ఇతరులతో మాటలాడుటకు తిరిగెను; ఏలయనగా ఆహాజు సంబోధింపబడుటకు అర్హుడు కాడు. ప్రభువు మీకు ఒక సూచన ఇచ్చును; అది క్రిందటి అధ్యాయములో ప్రకటింపబడెను. తరువాత సిరియాలోను సమరయలోను సంభవింపబోవు ఆకస్మిక మార్పులద్వారా యెరూషలేమును కాపాడు విధానమును అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇది ఈ అధ్యాయము ప్రారంభములో ఆజ్ఞచేతను దర్శనముచేతను స్థిరపరచబడెను. ఇప్పుడు అతడు యూదులను గూర్చి చెప్పుటకు వచ్చుచున్నాడు; వారు శిక్ష లేకుండ తప్పించుకొందుమని ఆశింపకుండునట్లును, తమ శత్రువుల నాశనమువలన అతిగా గర్వింపకుండునట్లును; ఏలయనగా వారికి కూడ ప్రతిఫలము సిద్ధపరచబడియున్నదనియు, వారు ప్రభువును తృణీకరించి, ఆయన విస్తారముగాను ఉదారముగాను అర్పించిన వాగ్దానములతోను సూచనలతోను ఉపకారములతోను తృప్తిపడనొల్లని కారణమున, వారు కూడ తమ దుష్టత్వమునకును ద్రోహమునకును శిక్షింపబడుదురనియు అతడు ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇమ్మానుయేలూ. ప్రవక్త దేశమును కేవలము "దేవుని పరిశుద్ధ దేశము" అని పిలువక, క్రీస్తును సంబోధించి ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడని అడుగవచ్చును. ఏలయనగా ఇమ్మానుయేలు అను పేరుచేత అతడు క్రీస్తును సూచించుచున్నాడనుటకు సందేహము లేదు. అవమానమును మరింత బలముగా వ్యక్తపరచుటకే ఈ పదప్రయోగము చేయబడెనని తలంపవచ్చును; ఏలయనగా యూదయ దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడుటయే కాక, మధ్యవర్తి యొక్క వ్యక్తియందు తన రక్షణకు కావలివాడుగా దేవుని కలిగియుండెను గనుక, అది అన్యజనుల రాజుచేత నాశనము చేయబడుట అవమానకరమైనది. అయితే నేను ఎక్కువగా తలంచునదేమనగా, భక్తిగలవారికి శేషమైన కొంత ఆశను చూపుటకును, ఇంతటి మహావిపత్తులో వారిని ఓదార్చుటకును ప్రవక్త ఈ పేరును చేర్చెను; ఏలయనగా దేశము పాడుచేయబడి క్రూరముగా చీల్చబడినప్పుడు వారు ధైర్యము కోల్పోయియుండవచ్చును. కావున ఆ నాశనము అతడు ఇంతకుముందు మాటలాడిన విమోచకుని రాకడను ఆటంకపరచదని అతడు భావము. "అయినను, ఇమ్మానుయేలూ, ఆ దేశము నీదై యుండును; అందులో నీ నివాసమును వసతియు ఉండును" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కావున దేశము చీల్చబడి పాడుచేయబడినను అది మనుష్యులకు కాక దేవునికే చెందినదని సూచించుటకై ఇది ఓదార్పుకు బదులుగా చేర్చబడెను. ఆకస్మికమైన మార్పు, అనగా ప్రత్యక్ష సంబోధన (ἀποστροφὴ) కూడ బలమైన భావమును ఇచ్చును; ఏలయనగా ఈ విధముగా ప్రభువు ఆ భయంకరమైన విపత్తులకు హద్దు పెట్టునట్లు ప్రవక్త విమోచనయందు తన నమ్మికను గంభీరముగా ప్రకటించుచున్నాడు.

9. మీరు కూడుకొనుడి. ( ,רעוrognu,) అను క్రియాపదము ( רועruang) నుండి గాని ( ,רעהragnah,) నుండి గాని వచ్చినను, నలగగొట్టుట అని అర్థమిచ్చును. అయితే( רעהragnah) కూడుట అని అర్థమిచ్చును గనుక కొందరు ఈ అర్థమునే ఇష్టపడుదురు, ఇది ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమునకును వాదమునకును నిశ్చయముగా ఎక్కువ సరిపడును. కొందరు దీనిని నలగగొట్టుడి అని అనువదింతురు, అనగా యూదా రాజ్యమును నలగగొట్టుడి, లేక అష్షూరీయులను నలగగొట్టుడి అని; అయితే ఇది అసహజముగాను దూరాన్వయముగాను కనబడుచున్నది. దేవుని సంఘమును నలగగొట్టుటకు వారు ప్రయత్నించిన ఆలోచనలను ప్రయత్నములను ఇది వర్ణించుచున్నదనుట, వెంటనే ప్రవక్త దానిని చేర్చి రెండవమారు పునరుక్తి చేసిన నడుము కట్టుకొనుడి అను మాటవలన, అనగా "ఒక పథకమును రూపొందించుడి" అనుటవలన స్పష్టము. కావున కూడుట అను పదము మిక్కిలి తగినది; అయితే క్రియాపదమును( רעוrognu) రూపకముగా తీసికొనుట శ్రేష్ఠమని బహుశా తలంపబడునేమో; ఆ అభిప్రాయమునే నేను ఇష్టపూర్వకముగా సమర్థింతును, అనగా దాని అర్థము కుప్పగా పోగుచేయుట 129 అని; ఏలయనగా నలగగొట్టబడునవి తప్పనిసరిగా బలవంతముగా ఒత్తబడి ఒకదానిపై ఒకటి నొక్కబడును. కావున అతడు కేవలము కూడికనే కాక, గట్టిగా ఒకదానికొకటి నొక్కుకొనుటను కూడ సూచించుచున్నాడు; "మీరు ఒక దట్టమైన సమూహమైనట్లు ఒకరికొకరు దగ్గరగా చేరుడి" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఈ అర్థము ఈ భాగము యొక్క ఉద్దేశ్యమునకు అందముగా సరిపడునని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా అతడు వెంటనే చేర్చినది కూడ అదే ఉద్దేశ్యముతో: "ఆయుధములు ధరించుడి, నడుము కట్టుకొనుడి."

ప్రవక్త ఇమ్మానుయేలును, అనగా తన ప్రజలకు సహాయము చేయబోవు దేవుని, ప్రస్తావించిన తరువాత ధైర్యము తెచ్చుకొని లేచును; అదే సమయమున శత్రువులకు విరోధముగా అధికమైన నిరీక్షణను పోషించుకొనును; అనగా శత్రువులు దేశమును నిర్జనము చేయుటవలన తమ ఉద్దేశమును సాధించిరని తలంపబడవచ్చునేమో గాని, ప్రభువు జయము పొందును, శత్రువుల క్రూరత్వమునుండి తన ప్రజలను కాపాడును. కాబట్టి ఆ విపత్తును చూచుటనుండి తన మనస్సును మరల్చుకొని, అతడు క్రీస్తు వైపు తిరిగి, ఆయనను ధ్యానించుటవలన, తానే శత్రువులను జయించినట్టుగా వారిని ఎగతాళి చేయునంత ధైర్యమును పొందును. మనము ప్రవక్తను ఒక కావలిమేడపై నిలిచినవానినిగా చూడవలెను; అక్కడినుండి అతడు ప్రజల దుస్థితిని, వారిపై గర్వముతో ఉప్పొంగుచున్న జయశీలులైన అష్షూరీయులను చూచుచున్నాడు. క్రీస్తు నామమువలనను ఆయనను చూచుటవలనను తెప్పరిల్లి, తానేమియు అనుభవింపనివానివలె తన శ్రమలన్నిటిని మరచిపోవును; తన దైన్యమంతటినుండి విడుదలపొంది, ప్రభువు వెంటనే నాశనము చేయబోవు శత్రువులకు విరోధముగా లేచును. దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; అదేమనగా, సంఘము సహించుచున్న ఆ శ్రమలమధ్య, అవి దాదాపు దానిని ముంచివేయునంత బరువుగా ఉన్నప్పుడు, మనము ఇంకను అవే శోధనలకు విరోధముగా పోరాడవలసియున్నందున, మనము మన కన్నులను క్రీస్తువైపు త్రిప్పవలెను; ఆయనను చూచుటవలన మనము సాతానుపైనను, ప్రతివిధమైన శత్రువులపైనను జయోత్సాహము చేయగలము.

జనములారా. ఆయన వారిని (עמים, gnammim,) జనములని ఏల పిలుచుచున్నాడు? యూదయను పాడుచేయబోవువాడు అష్షూరీయుడు మాత్రమే కదా? నేను ఇట్లు ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాను: అష్షూరీయుని సైన్యము వివిధ జనములతో కూర్చబడియుండెను; అతడు కల్దీయులను మాత్రమే గాక అనేక ఇతర జనములను కూడ జయించియుండెను; కాబట్టి ఆ రాజ్యము వివిధ జనములతో ఏర్పడియుండెను. అయినను ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులను, సిరియనులను, ఐగుప్తీయులను, దేవుని సంఘమునకు శత్రువులైన ఇతరులందరినీ సూచించియుండవచ్చును; ఏలయనగా అతడు సంఘముపై పడిన ఒకే దెబ్బనుగూర్చి మాటలాడుటలేదు గాని, ఏర్పరచబడిన జనము నిరంతరము సహింపవలసియున్న ఎడతెగని పోరాటములనుగూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. అయితే దీనిని మరింత బాగుగా గ్రహించుటకు, దీనితో తరువాతి వచనమును జతపరచవలెను; దాని చివరిలో ఇమ్మానుయేలు నిమిత్తము, అనగా దేవుడు మనకు తోడైయున్నాడు గనుక అను మాటలు మనకు కనబడును; ఏలయనగా మన విడుదలకు ఇదే భద్రత. మనుష్యులు ఏకమై కూడనియ్యుడి, ఆలోచనలు చేయనియ్యుడి, పథకములను నిర్ణయములను రూపొందించనియ్యుడి, వారు ఏదియు సాధింపలేరు; ఏలయనగా యెహోవాకు విరోధమైన ఆలోచన లేదు, (సామెతలు 21:30;) కాబట్టి మనము స్థిరముగా నిలువగోరిన యెడల ఈ పునాదితోనే ఆరంభింపవలెను.

129 "జనములారా." — ఇంగ్లీషు అనువాదము. 130 271వ పుట చూడుము.

అయితే ఆ ఆధారముచేత అందరికిని అతిశయపడుటకు హక్కు కలదా అని మనము విచారింపవలెను; ఏలయనగా దుష్టులును దేవుడు తమకు తోడైయున్నాడని గొప్పలు చెప్పుకొందురు, ఆయన నామమున గర్వముగాను అహంకారముగాను ప్రవర్తించుటకు వెనుకాడరు; అయితే వారి అతిశయము వ్యర్థమైనది, ఆధారములేనిది. భక్తుల శౌర్యము దేవుని వాక్యముపై ఆధారపడియున్నది, నిజమైన విశ్వాసమునుండి పుట్టును; ఇది మన మనస్సులలో నివసించిన యెడల మన శత్రువులందరిపై మనము జయోత్సాహము చేయగలము; పౌలును భక్తులను ఈ ఉపదేశముచేత ప్రోత్సహించుచు ఇట్లు బోధించుచున్నాడు:

దేవుడు మనకు అనుకూలుడైతే మనకు విరోధి ఎవడు? (రోమీయులకు 8:31.)

కాబట్టి మొదట దేవుడు మనకు తోడైయున్నాడని మనము నిశ్చయపరచుకొనవలెను; మనము విశ్వాసముచేత వాగ్దానములను హత్తుకొనకుండ ఇది సాధ్యము కాదు; మనకు విశ్వాసమున్న యెడల మన అతిశయము వ్యర్థము కాదు. ఆ మాట చేరజాలనంత దూరముననున్న ఒక జనముతో ఆయన మాటలాడుటను గూర్చి, కారణము స్పష్టమే: అవిశ్వాసులకు వాక్యము యొక్క ప్రభావము తెలియబడునట్లును, అష్షూరీయులు యుద్ధసామగ్రితో ఎంత దూరముననున్నను ఆయన వారిని అదుపులో ఉంచునని వారు తెలిసికొనునట్లును ఆయన అట్లు చేసెను; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది: "మీరు దేవుని తృణీకరించుచున్నారు నిజమే, అయితే మిమ్మును దూరముగా ఉంచుటయు, మీ క్రోధమంతటిని అణచివేయుటయు ఆయనకు సులభము."

నడుము కట్టుకొనుడి. ఇది అనవసరమైన పునరుక్తి కాదు; ఏలయనగా ఒకసారి విడుదల పొందిన తరువాత రెండవసారి దేవుని సహాయమును ఎదురుచూచుట, ఒక్క విడుదల యొక్క వాగ్దానమును హత్తుకొనుటకంటె చాల కష్టము. అంతేకాక, శత్రువుల మొదటి దాడులు మనలను అంతగా భయపెట్టకపోయినను, వారు తమ దుష్టత్వములో కఠినపడియుండుట చూచినప్పుడు, వారి మొండితనము మనలను బలహీనపరచును. దీనిని మనము ప్రతిదినము అనుభవించుచున్నాము; ఏదైన ప్రమాదము బెదిరించినయెడల ప్రభువునొద్దనుండి సహాయమును ఆశింపవచ్చునని అనుకొందుము; అయితే మరల ప్రమాదములో పడినప్పుడు వెనుకంజవేయుదుము; మన కృతఘ్నత ఎంత గొప్పదనగా, దేవుడు రెండవసారి మనకు సహాయము చేయునని మనము ఏమాత్రమును తలంపము. దీని ఫలితముగా, మనము తరచుగా ప్రమాదములలో పడినయెడల క్రుంగిపోవుదుము; దేవుడు మనకు మేలు చేయుటవలనను, నిరంతరము సహాయము చేయుటవలనను ఎన్నడును అలసిపోడని ఆలోచింపము.

కాబట్టి యెషయా మనుష్యుల ఈ బలహీనతను ఎదిరింపగోరెను; అనగా సాయుధులైన శత్రువులు మరల మరల మనపై దాడి చేసినను మనము స్థిరముగా నిలువవలెను. ఓడింపబడిన తరువాత లేక బలహీనపరచబడిన తరువాత వారు మరల తమ బలగములను సమకూర్చుకొని మనలను బాధించుట మానకపోయినయెడల, మనము నిరుత్సాహపడకుందము; ఏలయనగా రేపును, ఆ తరువాత దినమును, వారు ఎన్నిసార్లు ఏకమైనను, దేవుడు వారిని భంగపరచి నాశనము చేయగలడు. ఇందువలన మన స్థితిని గూర్చియు మనకు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నది; అనగా మనము మరిన్ని పోరాటములను సహించుటకు ఎల్లప్పుడును సిద్ధముగా ఉండవలెను, ఒకసారి ఎదిరించినంతమాత్రముచేత మన కర్తవ్యమంతయు నెరవేరెనని తలంపకూడదు; ఏలయనగా సాతాను తన ప్రయత్నములలో అలసిపోడు, మన నాశనమును సాధింపవలెనని నిరంతరము ప్రయాసపడును; తన సైనికులను ఉత్సాహపరచి, వారిని క్రొత్త ఆతురతతో రగిలించును. అయితే పోరాటములను తరచుగా సాగించవలసియున్నను, జయము మనకు నిశ్చయము; కాబట్టి మనము ధైర్యముగా పోరాడి యుద్ధరంగమందు నిలకడగా నిలిచియుండవలెను.

10. ఆలోచన చేయుడి. శత్రువుల బలగములను గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు వారి ఆలోచనలను గూర్చి చెప్పుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది: "శత్రువులు ఆయుధములలోను బలములోను మాత్రమే గాక ఆలోచనలోను జ్ఞానములోను కూడ సమృద్ధిగా ఉన్నను, వారు ఏమియు సాధింపరు." ఈ హెచ్చరిక చాల అవసరమైనది; ఏలయనగా శక్తిగల శత్రువులు, చక్కగా ఆయుధములు ధరించినవారైనను, ఆలోచన లేనివారై వివేకముకంటె గ్రుడ్డి బలాత్కారముచేత నడిపింపబడువారగుటవలన మనము వారిని తృణీకరించుట తరచుగా జరుగుచుండును. కాబట్టి శత్రువుల కపటమును, దేవుని ప్రజలపై ఆధిక్యము పొందుటకు వారు చేయు ప్రయత్నములన్నిటిని చివరకు విఫలమగునని, అందువలన వారికి ఏ కొరతయు లేకపోయినను, బలగములు, ఆలోచనలు, కపట పథకములు అను ప్రతిదియు విస్తారముగా ఉన్నను, వారు ఏమియు సాధింపరని అతడు వారిని ముందుగా హెచ్చరించుచున్నాడు. ఆయన ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు —

మాట చెప్పుడి. భావమును మరింత స్పష్టపరచుటకు నేను దీనిని "శాసనము విధించుడి" అని అనువదించితిని. ఇది వారి అహంకారమును సూచించును, లేక ఆలోచన యొక్క ముగింపును సూచించును; ఏలయనగా ఆలోచన చేసిన తరువాత సాధారణముగా శాసనము వచ్చును. ఇవన్నియు పొగవలె మాయమగునని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్త భావమేమియో, ఈ భాగమును ఏ ప్రయోజనమునకు అన్వయింపవలెనో చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నది; శత్రువులు ఒకవైపు బలగములలోను, ధనములోను, శక్తిలోను, ప్రాబల్యములోను, పదవిలోను అధికులైనను, మరొకవైపు జ్ఞానములోను, ఆలోచనలోను, కపటములోను, నేర్పులోను, ఉపాయములోను, ఒక్క మాటలో అహంకారములోను అధికులైనను, వారి భయములన్నిటిని తోలివేయుటకు దీనిని ఒక డాలుగా భావింపవచ్చును. దేవుడు మనకు తోడైయున్న యెడల మనము చక్కగా ఆయుధములు ధరించినవారము, మిక్కిలి బలవంతులము; కాబట్టి విరోధుల పన్నాగములన్నియు లేక శాసనములన్నియు వెంటనే మాయమగును.

దేవుడు మనకు తోడైయున్నాడు. (כי עמנו אל, ki Immanu-el;) అక్షరార్థముగా, ఇమ్మానుయేలు నిమిత్తము. ఈ వాదము యొక్క బలమును మనము ఇంతకు ముందే వివరించితిమి. నా విషయమై, అతడు తాను పూర్వము క్రీస్తునకు ఇచ్చిన నామమునే సూచించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా దేవుడు తన ప్రజలకు సహాయము చేయునని అతడు చెప్పుచున్నను, దేవుని మహిమ మాత్రమే మనలను ఆదుకొనుటకు చాలదు గనుక, ఆయన మనకు సహాయము చేయుదునని వాగ్దానము చేసిన మధ్యవర్తి యొక్క వ్యక్తిత్వములో అతడు దేవునిని ధ్యానించుచున్నాడు.

11. యెహోవా నాతో ఇట్లు చెప్పెను. ఇక్కడ ప్రవక్త మరొక విధమైన శోధనలకు విరోధముగా, అనగా ప్రజల అవిశ్వాసమునకు విరోధముగా పోరాడుచున్నాడు; దీనిని మరింత స్పష్టపరచుటకు, రెండు గొప్ప శోధనలుండెనని, ఒకటి బాహ్యమైనది, మరొకటి అంతరంగికమైనదని గమనింపవలెను. బాహ్యమైన శోధన బహిరంగ శత్రువులవలన, అనగా అష్షూరీయునివలన వచ్చెను; అతని దోపిడిని క్రూరత్వమును చూచినప్పుడు, అతడు తమను దాదాపు సంపూర్ణ నాశనమునకు తెచ్చియున్నందున తమకు అంతయు అయిపోయెనని ప్రజలు తలంచిరి. రెండవ శోధన అంతరంగికమైనది; ఏలయనగా దేవునిచేత ఏర్పరచబడినవారమని అతిశయించిన ఆ పరిశుద్ధ జనము, దేవునిపై కంటె మనుష్యుని సహాయముపై ఆధారపడెను. ఇది మిక్కిలి ప్రమాదకరమైన శోధన; ఏలయనగా ఆ జనము తన అవిశ్వాసముచేత, ప్రతిదినము తమకు అనుగ్రహింపబడుచున్న, నిరంతరము తమ చెవులలో ప్రతిధ్వనించుచున్న దేవుని వాగ్దానములను లోనికి రానీయక తిరస్కరించినట్లు కనబడెను. ఇంత గొప్ప కలవరములో ప్రవక్త ఏమి తలంచగలడు? దేవుని కృపను దుష్టముగా తిరస్కరించుట మానని ఈ దుష్ట జనము యొక్క నాశనము సమీపముననే ఉన్నదని తప్ప మరేమి తలంచగలడు? కాబట్టి ప్రవక్త, అతని శిష్యులు ఈ విధమైన శోధనకు విరోధముగా ఆయుధములు ధరించునట్లు ప్రభువు నిర్ణయించెను.

131 "బలమైన హస్తముతో." — ఇంగ్లీషు అనువాదము. అంచు పాఠము: "హెబ్రీలో, హస్తబలముతో." — సం.

నా చేయి పట్టుకొని యున్నట్లుగా. ఇది ఒక సుందరమైన ఉపమానము; వ్యాఖ్యాతలు దీనిని గ్రహించలేదని నేననుకొందును. తండ్రులను లేక బోధకులను అతడు సూచించుచున్నాడు; వారి మాటలకు తగినంత ప్రభావము లేనప్పుడు వారు తమ పిల్లల చేతిని లేక శిష్యుల చేతిని పట్టుకొని, వారు విధేయులగునట్లు బలవంతముగా వారిని పట్టి ఉంచుదురు. ఈ విధముగా ప్రభువు సేవకులు తాము వ్యర్థముగా ప్రయాసపడుచున్నామని తలంచి కొన్నిసారులు సమస్తమును విడిచిపెట్టగోరుదురు; అయితే ప్రభువు తన హస్తమును వారిపై ఉంచినట్లు వారిని గట్టిగా పట్టుకొనును, అప్పుడు వారు తమ కర్తవ్య నిర్వహణలో ముందుకు సాగుదురు. ఇది మిక్కిలి అవసరమని బాగుగా అర్థమగుచున్నది, ప్రభువును నమ్మకముగా సేవించు వారందరును దీనిని వాస్తవముగా అనుభవించుదురు; ఏలయనగా విశ్వాసము నివసింపవలసినవారే తిరుగుబాటు చేయుటకంటె, ఒక్క మాటలో విశ్వాసము లోకమునుండి వెడలగొట్టబడినట్లు కనబడుటకంటె తీవ్రమైన శోధన మరొకటి లేదు.

కాబట్టి చేయి పట్టుకొనుట మిక్కిలి అవసరము; ఏలయనగా మనము చంచలులమై అస్థిరత్వమునకు లోనగువారము మాత్రమే గాక, ఎవడును మనలను ప్రేరేపింపకపోయినను, స్వభావసిద్ధముగా చెడుతనము వైపు మిక్కిలి మొగ్గుచూపువారము. అయితే అలవాటు యొక్క బలము దానికి తోడైనయెడల మనపై మనకే ఏమాత్రమును అధికారము ఉండదు. దేవుని శక్తిగల పరిపాలనచేత మనము పట్టుకొనబడి, స్థిరమైన నేలలో నిలకడ అను లంగరును వేయకపోయినయెడల, నిస్సందేహముగా మనము క్షణక్షణము అటునిటు కొట్టబడుదుము. మనలో ప్రతివాడును ఈ తలంపును గూర్చి గంభీరముగా ధ్యానింపవలెను; ఏలయనగా మనము ఒప్పింపబడినను పరీక్షకు వచ్చినప్పుడు తప్పిపోయి, దేవునికంటె మనుష్యులనే చూచుచుందుము. కాబట్టి మనము ఈ ఉపదేశమును మరింత జాగ్రత్తగా లక్ష్యపెట్టవలెను, దేవుడు తన వాక్యముచేత మాత్రమే గాక తన హస్తమును మనపై ఉంచుటచేతను మనలను పట్టుకొనవలెనని ఆయనను ప్రార్థింపవలెను.

అంతేకాక, దుష్ట అనుకరణ వైపు మనము అత్యధికముగా మొగ్గుచూపుదుమని గమనింపవలెను. చెడు ఉదాహరణలను చూచినప్పుడు గొప్ప బలముతో అవి మనలను ఆకర్షించును, ఆ ఉదాహరణనే మనము ఒక న్యాయముగా తీసికొందుము; ఏలయనగా ఇతరులు మనకంటె ముందు నడిచినప్పుడు, మనమును అదే విధముగా చేయుటకు మనకు హక్కు కలదని తలంచుదుము, ప్రత్యేకించి ఒకరిద్దరు లేక కొందరు మాత్రమే మార్గము చూపినవారు కాక, ఆచారము సార్వత్రికమైనప్పుడు. స్వతహాగా స్పష్టముగా తప్పైనది లోకాభిప్రాయమను ఆకర్షణీయమైన ముసుగుచేత కప్పబడును; అంతేకాక, ప్రజల చిత్తమే వారి చెడుతనమును సమర్థించు న్యాయ శక్తి కలిగియున్నట్లు, అందరును సుడిగాలి యొక్క బలముచేత కొట్టుకొనిపోవునట్లుగా స్థిరపడిన ఆచారమును అవలంబింతురు. ఇది ఒక్క యుగము యొక్క తప్పిదము కాదు, ప్రస్తుత దినమున కూడ ఇది మునుపటి కంటె సమానముగా, ఇంకను అధికముగా విస్తరించియున్నది; ఏలయనగా ప్రబలియున్న తప్పిదమును న్యాయముగా భావించుట స్వభావ భ్రష్టత్వముచేత అందరిలో లోతుగా నాటుకొనిన చెడుతనము. దీనినుండి అన్ని యుగముల మూఢనమ్మకములు పుట్టును, నేటి పోపు మతములో ఉన్నవియు పుట్టును; వీటి మూలమును పరిశోధించినయెడల, కొందరు ఇతరులను అదే తప్పిదములోనికి ఈడ్చుకొనిరనియే తప్ప మరేమియు కాదని కనబడును; ఈ విధముగా దాదాపు అందరును సాతాను ఉచ్చులలో మూర్ఖముగా చిక్కుకొనిరి, మనుష్యుల సాధారణ అంగీకారమే ఆ మూఢనమ్మకములకు ఇప్పటికిని ప్రధాన పునాదియైయున్నది. అందరును ఈ ఆయుధముచేత తమను సమర్థించుకొందురు. "మనము ఒంటరివారము కాము" అని వారందురు; "మేము అపారమైన జనసమూహమును అనుసరించుచున్నాము."

132 ఆంగ్ల పాఠకుడు ఈ వ్యాఖ్యను గ్రహించుటకు, sanctify (పరిశుద్ధపరచుట), sanctuary (పరిశుద్ధస్థలము) అను రెండు పదములు ఒకే మూలమునుండి, అనగా sanct లేక saint అను పదమునుండి, అనగా పరిశుద్ధమైనది అను అర్థముగలదానినుండి వచ్చినవని జ్ఞాపకము చేయుట సహాయకరము కావచ్చును. — సం.

12. కుట్ర అనవద్దు. మొదట ఆ ప్రజల స్థితి ఏమిటో మనము పరిగణింపవలెను; ఏలయనగా వారికి అధిక సైన్యములు లేవనియు, అంత బలవంతులైన శత్రువులతో యుద్ధములో పోరాడలేరనియు వారు చూచిరి. వారు బాహ్య సహాయము కొరకు ఆశించి దానిని పొందుటకు ఆత్రపడిరి; ఏలయనగా ఇతరుల సహాయము పొందకపోయినయెడల తాము పూర్తిగా నాశనమైతిమని వారు తలంచిరి. ఈ అర్థములో నేను కుట్ర అను పదమును గ్రహించుచున్నాను, అనగా మిత్రుల సహాయము అవసరమని వారు తలంచిరి. కుట్ర అను పదమును హెబ్రీయులు వివిధ అర్థములలో ఉపయోగింతురు, కొన్నిసారులు అది బంధమును సూచించును గనుక, నేను దానిని మంచి అర్థములో తీసికొనుచున్నాను. అయితే కొందరు దానిని చెడు అర్థములో తీసికొందురు: "ఇదిగో నీ శత్రువులైన ఇశ్రాయేలు రాజును సిరియా రాజును కలిసి కుట్రచేసిరి." అయితే అనేకమంది అవిశ్వాసులు అష్షూరీయునితో చేసికొనగోరిన సంధితోను స్నేహముతోను దీనిని సంబంధపరచువారితో నేను ఎక్కువగా ఏకీభవించుచున్నాను. కాబట్టి ప్రజలందరును వాటిని లక్ష్యపెట్టుటలో ఒకరితో ఒకరు పోటీపడినను, దుష్టుల ఆలోచనలను లక్ష్యపెట్టవద్దని ప్రభువు యెషయాను హెచ్చరించుచున్నాడు.

వారి భయమునకు భయపడకుడి, బెదరకుడి. దీనికి రెండు అర్థములు కూడ ఉండవచ్చును; ఏలయనగా కొందరు దీనిని వేరుగా చదివి, ఈ రెండవ వాక్యభాగములో ప్రవక్త ప్రజల దుష్ట ఆచారములను సాధారణముగా ఖండించుచున్నాడని తలంతురు. అయితే ఈ రెండు వాక్యభాగములను కలిపి చదువుట మంచిది. "మీ స్వదేశీయులు నేడు అక్రమ కూటములనుగూర్చి కుట్రపన్నుచుండి, వాటికి మీరు సమ్మతింపకపోయినయెడల అది మిమ్మును కలవరపెట్టకూడదు." ఇప్పుడు, ప్రవక్త విశ్వాసముచేత ఇతరులను అనుసరింపకుండ మూర్ఖముగా వారిని వారించకుండునట్లు హెచ్చరింపవలసిన వారి సంఖ్యలోనివాడైనను, అనవద్దు అను బహువచనము భక్తులందరును అతని వ్యక్తిత్వములో బోధింపబడిరని చూపుచున్నది.

వారి భయము. దీనినుండి మనుష్యులను కలతపెట్టు ఆ చంచల ఆలోచనల మూలమేమిటో మనకు తెలియుచున్నది; అదేమనగా వారి మనస్సులు భయముచేత ముంచివేయబడును, అందువలన వారు ఏ మితమూ లేకుండ బలవంతముగా కొట్టుకొనిపోవుదురు. యూదులు అష్షూరీయులను మిత్రులనుగా పొందుటకు ఇంత ఆత్రపడిన కారణమంతటిని అతడు వివరించుచున్నాడు. వారు మితిమీరి భయపడిరి, వేరే విధముగా తాము కాపాడబడుదుమని ఎదురుచూడలేదు, వారి గ్రుడ్డి భయము ప్రభువు సహాయమువైపు చూడనీయలేదు; ఈ కారణముచేతనే వారు సంధి కొరకు అంత ఆత్రపడిరి. భయమునకు అదే కారణము భక్తులకు విరోధముగాను భక్తిహీనులకు విరోధముగాను చూపబడెను; అయితే అందరును ఒకే విధముగా భయపడలేదు, ఏలయనగా దేవుడు తమ సంరక్షణను గూర్చి శ్రద్ధ వహించునని భక్తులకు తెలియును గనుక వారు తమ మనస్సులను స్థిరపరచుకొనిరి, దేవుని వాగ్దానముచేత ఆయుధములు ధరించి, ఇమ్మానుయేలు నామమును ప్రస్తావించినప్పుడెల్ల తమ హృదయములను ఉత్సాహపరచుకొనిరి. అయితే భక్తిహీనులు భయముచేత ఓడింపబడి అష్షూరీయుల సహాయమును తప్ప మరేమియు తలంపలేదు, దేవునిలో సహాయమున్నదని ఆలోచింపలేదు, ఆయనను ఆశ్రయింపలేదు. భక్తులు భయపడకూడదని ప్రభువు నిశ్చయముగా నిషేధించుటలేదు, ఏలయనగా వారు దానిని తప్పించుకొనలేరు; అయితే భక్తిహీనులను మ్రింగివేయు ఆ అధిక భయమును జయించుమని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కాబట్టి వారి ఉదాహరణను అనుసరించి మనము చుట్టు నలుదిశలా చూచుచు, అక్రమ సహాయము కొరకు తొందరపడి పరుగెత్తకుందము; ప్రత్యేకించి భయము మన విచక్షణను తొలగింపకుండ జాగ్రత్తపడవలెను. ఈ చెడుకు ఒకే ఒక నివారణ ఉన్నది, అదేమనగా దేవుని వాక్యముచేత మనలను అదుపులో ఉంచుకొనుట; దానినుండి మనస్సునకు నిజమైన ప్రశాంతత కలుగును. ఆ ప్రజల స్థితిని మన స్థితితో పోల్చి చూచి, మనకు జయింపరాని కోటయగు దేవుని నామమును ఆశ్రయించుటకు నేర్చుకొందము. (సామెతలు 18:10.)

ప్రభువు ప్రవక్తతో మాత్రమే మాటలాడలేదనుట, భయపడకుడి అను పదము బహువచనములో ఉండుటనుండి కూడ స్పష్టమగుచున్నది (לא תיראו, lo thireu,). పేతురు కూడ దీనినుండి ఒక సాధారణ ఉపదేశమును గ్రహించెను, (1 పేతురు 3:14,) భక్తిహీనుల భయమువలె మనము భయపడకూడదనియు, మన నమ్మికనంతటిని దేవునియందు ఉంచి, ఆకాశమును భూమియు కలిసిపోయినను మనము స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లు మన కన్నులను నిరంతరము ఆయనపై నిలుపవలెననియు అతడు మనలను హెచ్చరించుచున్నాడు. పేతురు యొక్క ఆ హెచ్చరిక ఎప్పుడైనను అవసరమైనయెడల, ప్రస్తుత దినమున అది మరి ముఖ్యముగా అవసరము; ఏలయనగా సమస్తమును భయంకరమైన గందరగోళములో అటునిటు కొట్టబడి కలగాపులగమగుట మనము చూచుచున్నాము. మనము కలవరపడకుండునట్లు, ప్రభువు మనలను మనుష్యులను చూచుటనుండి మరల్చి, తన వాక్యమును లక్ష్యపెట్టుటవలన మన స్థానమున స్థిరముగా నిలుచునట్లు చేయుచున్నాడు. పేతురు ఈ భయమును నిష్క్రియార్థములో గ్రహించెను, యెషయా సక్రియార్థములో గ్రహించెను; ఏలయనగా పేతురు విశ్వాసులను భక్తిహీనుల బెదిరింపులకును భయములకును చలించకుండునట్లు పట్టుదల కలిగియుండుడని ప్రోత్సహించుచున్నాడు; యెషయా యూదులను అన్యజనుల మైత్రిని వెదకునట్లు చేసిన వణకును ఖండించుచున్నాడు. అయితే ఈ భాగమును వివరించుట పేతురు ఉద్దేశము కాదు గనుక, ఖచ్చితమైన మాటలను ఉదాహరించుట కూడ అతని ఉద్దేశము కాదు గనుక, ఆ ప్రకటనను మాత్రమే సూచింపగోరెను గనుక, ఈ భేదమునకు మనము ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు.

13. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను పరిశుద్ధపరచుడి. ప్రమాదములు మితిమీరిన భయమునకు నడిపించుటకు కారణము, దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులు తమ కన్నులను మనస్సులను ఆకాశమువైపు ఎత్తకపోవుటయే అని మనము చెప్పియున్నాము. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు భయములను శాంతింపజేయుటకు తగిన నివారణను సూచించుచున్నాడు; అదేమనగా తమను బెదిరించు కీడులకు భయపడువారు దేవునికి చెల్లింపవలసిన ఘనతను ఆయనకు చెల్లించుటకు నేర్చుకొనవలెను. సైన్యముల దేవుని పరిశుద్ధపరచుట అనగా ఆయన శక్తిని ఉన్నతముగా హెచ్చించుట; అనగా లోక పరిపాలన ఆయన చేతిలో ఉన్నదనియు, మంచి చెడు కార్యముల ఆరంభమును అంతమును ఆయన అధీనములో ఉన్నవనియు జ్ఞాపకముంచుకొనుట. దీనినుండి, కలవరములో మనము వెంటనే ఆయనను ఆశ్రయింపనప్పుడు, ఒక విధముగా దేవుడు తన పరిశుద్ధతను పోగొట్టుకొనుచున్నాడని తేలుచున్నది. కాబట్టి ఈ వ్యక్తీకరణ మిక్కిలి నొక్కి చెప్పబడినది; ఏలయనగా దేవుడు సమస్త సృష్టికంటె ఉన్నతుడై సమస్త సంఘటనలను అదుపు చేయువాడు కానట్లు మనము భయమునకు లొంగిపోవుటకంటె ఆయనకు గొప్ప అవమానము చేయలేమని ఇది మనకు చూపుచున్నది. మరొకవైపు, మనము ఆయన సహాయముపై ఆధారపడి, విశ్వాసము యొక్క జయశీలమైన స్థిరత్వముచేత ప్రమాదములను తృణీకరించినప్పుడు, మనము నిజముగా ఆయనకు న్యాయమైన పరిపాలనను ఆరోపించుచున్నాము; ఏలయనగా మన విడుదల కొరకు, మనకు తెలియని అసంఖ్యాక మార్గములు ఆయన శక్తిలో ఉన్నవని మనకు నమ్మకము లేనియెడల, ఆయనను చచ్చిన విగ్రహముగా తలంచినవారమగుదుము.

ఆయనే మీకు భయముగాను ఆయనే మీకు బెదురుగాను ఉండనిండి. దేవుడే ప్రజలకు భయముగాను బెదురుగాను ఉండవలెనని అతడు సముచితముగా చేర్చుచున్నాడు; అనగా వారు ఇట్లు దౌర్భాగ్యముతోను కలవరముతోను ప్రమాదములకు వణకునప్పుడు, వారి నేరములకును దేవుని తృణీకరించినందుకును న్యాయమైన తగిన ప్రతిఫలము వారికొరకు కాచియున్నదని వారికి తెలియజేయుటకే అట్లు చెప్పెను. అతడు భయమును గూర్చి మాత్రమే గాక బెదురును గూర్చియు మాటలాడినను, యూదులు దేవుని నామమునకు భయకంపితులై ఆయనను విడిచి పారిపోవగోరవలెనని ఆయన భావము కాదు; ఆయన దేవుని యెడల భక్తిపూర్వక గౌరవమును మాత్రమే కోరుచున్నాడు, ఆ గౌరవము నిలకడగా కొనసాగునని తెలుపుటకు రెండు పదములను ఉపయోగించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుని యెడల యథార్థమైన భయము వారి హృదయములలో లోతుగా చెక్కబడి ఎన్నడును వారిని విడిచిపోకపోయినయెడల, వారు మనస్సు యొక్క చింతనుండి విముక్తులై స్వతంత్రులగుదురని ఆయన భావము; నిజముగా తనను తాను దేవునికి స్వేచ్ఛగా సమర్పించుకొని, ఆయనను మాత్రమే భయపడుటకు పూనుకొని, తనపై ఈ అదుపును విధించుకొను ప్రతి మనుష్యుడును ఆయన సంరక్షణకంటె సురక్షితమైన ఆశ్రయము లేదని కనుగొనును. అయితే భక్తిహీనులు సిగ్గులేని అపరాధముచేత ఆయన కోపమును రెచ్చగొట్టుట మానరు గనుక, ఆయన నిరంతర అశాంతిచేత వారి మనస్సులను బాధించి, వారి నిర్లక్ష్యమైన ఉదాసీనతకు అతి తగిన ప్రతీకారమును చేయును.

14. ఆయన పరిశుద్ధస్థలముగా ఉండును. దేవుని నిజమైన ఆరాధకులు మనశ్శాంతిని అనుభవింతురని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు వారిని తన రెక్కల క్రింద కప్పినట్లు, వారి భయములన్నిటిని శీఘ్రముగా తొలగించును. అతడు ఇంతకుముందు ఉపయోగించిన పరిశుద్ధపరచుడి అను పదమునకు ఇక్కడ సూచన ఉన్నది; కొన్నిసారులు పరిశుద్ధస్థలమనియు కొన్నిసారులు ఆశ్రయస్థానమనియు అర్థమిచ్చు מקדש (mikdash,) అను పదము అదే మూలమునుండి పుట్టినది. కాబట్టి భావమేమనగా, దేవుడు పరస్పర ప్రతిఫలమును ఇవ్వకుండ ఏదియు కోరడు; ఏలయనగా ఆయనను పరిశుద్ధపరచు ప్రతివాడును ఆయనను ఆశ్రయస్థానముగా నిస్సందేహముగా కనుగొనును. ఇప్పుడు, ఈ పరిశుద్ధపరచుటలో మనకును దేవునికిని పరస్పర సంబంధము ఉన్నను, భేదము కూడ ఉన్నది; ఏలయనగా మనము ఆయనకు సమస్త స్తుతిని మహిమను ఆరోపించుట చేతను, ఆయనపై సంపూర్ణముగా ఆధారపడుట చేతను ఆయనను పరిశుద్ధపరచుదుము; ఆయనైతే సమస్త కీడులనుండి మనలను కాపాడి భద్రపరచుటచేత మనలను పరిశుద్ధపరచును. ఆయన వాగ్దానములను నమ్మి వాటిపై ఆధారపడినవారు కొద్దిమంది మాత్రమే గనుక, ఈ విధమైన శోధనకు విరోధముగా భక్తులు బలపరచబడవలెనని ప్రవక్త కోరెను; ఏలయనగా అట్టి దుష్ట ఉదాహరణలచేత, తుఫానుచేతవలె, వారు కొట్టుకొనిపోవు ప్రమాదము ఉండెను.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమిది: "ప్రభువు మీకు అత్యుత్తమమైన, అత్యంత నమ్మకమైన సంరక్షకుడైయుండును. ఇతరులు ఆయనకు తగిలి తడబడినను మీరు భయపడకుడి; మీ పిలుపులో స్థిరముగా నిలిచియుండుడి." ఇక్కడ ఒక వ్యత్యాసము సూచింపబడినను చెప్పబడలేదు; ఏలయనగా పరిశుద్ధస్థలము ఉన్నతమైన స్థానమున ఉన్న కోటయనియు, భక్తులను కాపాడి రక్షించుటకు కోటగోడయనియు, భక్తిహీనులు దానికి తొందరపాటుతో తగిలి తడబడుటవలన వారిని నాశనము చేయుటకును ముంచివేయుటకును అది ఉపయోగపడుననియు చెప్పవచ్చును. ఇది హిజ్కియా పరిపాలనలో కొంతవరకును, బబులోనుకు చెరగొనిపోబడిన కాలములో కొంతవరకును ఏలాగు నెరవేరెనో మనము తరువాత మరింత స్పష్టముగా చూతుము; అయినను అదే సమయమున క్రీస్తు ముందుగా సూచింపబడెను, ఆయన ఆశ్రయస్థానముగా కాక, ఇశ్రాయేలీయులకు అడ్డురాయిగా ఉండబోవువాడు. భక్తులు జాగ్రత్తపడునట్లు యెషయా ఈ తడబాటును గూర్చి ముందుగా హెచ్చరించుచున్నాడు.

ఇశ్రాయేలు రెండు కుటుంబములకు. యూదులు ఈ వచనమును విభజించుటకు బదులు అజ్ఞానముతోను అనుచితముగాను చీల్చివేయుదురు. "దేవుడు కొంతవరకు పరిశుద్ధస్థలముగాను కొంతవరకు అడ్డురాయిగాను ఉండును" అని వారందురు; అనగా ఆ రెండు కుటుంబములనుబట్టి ఆయన భక్తులకును అవిశ్వాసులకును భేదము చూపుచున్నాడన్నట్లు. దీనికి విరుద్ధముగా, రెండు రాజ్యములలోని సమూహమంతయు దాదాపుగా దేవునికి విధేయులగుటనుండి వారిని వారించినను, విశ్వాసులు నిరుత్సాహపడక, మిగిలినదంతయు లక్ష్యపెట్టక, ప్రతి అడ్డంకిని ఛేదించుకొనిపోవలెనని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ప్రవక్త "ఆయన ఇశ్రాయేలుకు ఆటంకముగా ఉండును" అని సరళముగా చెప్పియుండవచ్చును; అయితే అతడు అంతకంటె ఎక్కువగా తెలుపగోరెను; ఏలయనగా అతడు జనమంతటిని చేర్చి, దేవుడు వారికి నాశనకరముగా ఉండునని ప్రకటించుచున్నాడు. ఆ జనము ఎఫ్రాయిము, యూదా అను రెండు రాజ్యములుగా విభజింపబడియుండెను; కాబట్టి అతడు రెండింటిని పేర్కొనెను. కొందరు మినహాయింపులు ఉండినను, ఇక్కడ అతడు సమూహమంతటిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు.

133 ఇంగ్లీషు బైబిలు కూడ దీనినే అనుసరించుచున్నది, అనగా Bind (కట్టుము). — సం.

ఇది గమనార్హమైన భాగము; దీనిని తగినంతగా జ్ఞాపకము చేసికొనలేము, ప్రత్యేకించి క్రైస్తవ లోకమంతటిలోను మతస్థితి దాదాపు నాశనమునకు వచ్చియున్న ఈ కాలమున. దేవునినుండి మిక్కిలి దూరమైనవారును, క్రీస్తు ఎవరికి అడ్డురాయియైయున్నాడో వారును అనేకులు తాము క్రైస్తవులమని అతిశయింతురు. పోపు మతస్థులు తమ మూఢనమ్మకములచేత ఆయన ఆరాధనంతటిని అపవిత్రపరచి, దానికి అవమానమును నిందను తెచ్చినను, ఆయన నామమును గూర్చి అహంకారముతోను గర్వముతోను అతిశయింతురు. దేవుని స్వచ్ఛమైన ఆరాధన పునరుద్ధరింపబడినవారిలో, యథార్థమైన భక్తితో దేవుని సువార్తను స్వీకరించువారు చాల కొద్దిమంది. మనము ఎటు కన్నులు త్రిప్పినను అతి కఠినమైన శోధనలు నలుదిశలా మనలను ఎదుర్కొనును; కాబట్టి మిక్కిలి ప్రయోజనకరమైన ఈ ఉపదేశమును మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అదేమనగా గొప్ప జనసమూహము, తాము సంఘమునకు చెందినవారమని అతిశయించు దాదాపు అందరును దేవునికి తగిలి తడబడుట క్రొత్త విషయము కాదు. అయినను మన సంఖ్య ఎంత స్వల్పమైనను మనము ఆయనను నిరంతరము హత్తుకొనియుందము.

యెరూషలేము నివాసులకు ఉచ్చుగా. ఇది చిత్రమును ఎక్కువ స్పష్టముగా చూపుటకు ప్రవేశపెట్టిన రెండవ సందర్భము; ఏలయనగా రెండు రాజ్యములను పేర్కొనిన తరువాత, అతడు రాజధానినే పేర్కొనుచున్నాడు. దేశమంతయు కుంటుపడినను, ప్రభువు అక్కడే తన నివాసమును ఉంచినట్లు కనబడెను. కాబట్టి దేవుడు పొలములలోను గ్రామములలోను చెదరియున్న సామాన్యులకు మాత్రమే గాక, యెరూషలేములో నివసించిన ప్రముఖులకును యాజకులకును, తన నామ జ్ఞాపకము ముఖ్యముగా నిలిచియుండవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించిన ఆ పరిశుద్ధ నివాసమందు నివసించినవారికి కూడ ఉచ్చు అయ్యెనని అతడు భావించుచున్నాడు. ప్రభువు నియమించిన ఆ కట్టువారు ముఖ్యమైన మూలరాయిని విసర్జించిరని దావీదు కూడ సాక్ష్యమిచ్చెను. (కీర్తనలు 118:22.) క్రీస్తు ఈ భాగమును యూదులకు విరోధముగా ఉదాహరించి, ఇది తనకే అన్వయించునని చూపెను. (మత్తయి 21:42; మార్కు 12:10.) ఇది యెషయా కాలమున జరిగెను నిజమే, అయినను క్రీస్తు కాలమున ఇంకను అధికముగా జరిగెను; ఏలయనగా భక్తిహీనతయు తిరుగుబాటును క్రమక్రమముగా అభివృద్ధియై శిఖరమునకు చేరెను. అందువలన ఎల్లప్పుడును దేవునికి మొండిగా అవిధేయులైన అత్యున్నతులును అత్యల్పులును ఆ కాలమున ఆయనకు విరోధముగా ఇంకను అదుపులేని విచ్చలవిడితనముతో విజృంభించిరి; కాబట్టి వారి నాశనము కూడ శిఖరమునకు చేరెను; ఏలయనగా వారు ఎవని కుమారుని తిరస్కరించిరో ఆ దేవునిచేత వారు సంపూర్ణముగా విసర్జింపబడిరి. దీనినుండి క్రీస్తు నిత్య దైవత్వమును కూడ మనము అనుమానించుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ ఎవరిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడో ఆయన దేవుడేనని పౌలు చూపుచున్నాడు. (రోమీయులకు 9:33.) అతడు కల్పిత దేవునిని గూర్చి కాదు, ఆకాశమును భూమియు సృజింపబడిన, మోషేకు తన్ను తాను బయలుపరచుకొనిన ఆ దేవునిని గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు. (నిర్గమకాండము 3:6.) కాబట్టి సంఘము ఎల్లప్పుడును ఎవనిచేత పరిపాలింపబడుచున్నదో ఆయన అదే దేవుడు.

15. వారిలో అనేకులు తడబడుదురు. అతడు ఇంతకుముందు ఆరంభించినట్లుగా భక్తిహీనులను బెదిరించుట కొనసాగించుచు, దేవునిని నమ్మనొల్లనివారు శిక్షింపబడకుండ తప్పించుకొనరని ప్రకటించుచున్నాడు. ఆ బెదిరింపు ఈ విధముగా సాగుచున్నది: "వారు తడబడిన తరువాత పడుదురు, ఆ తరువాత నలుగగొట్టబడుదురు." ఇది అంతకు ముందటి ఉపమానముతో సరిపోవును, దానిలో అతడు దేవుని ఒక రాతితో పోల్చెను. క్రీస్తు ఆ ఉపమానమును రెండు భాగములతో సహా సూచించెను.

"ఈ రాతిమీద పడువాడు తునకలైపోవును; ఎవనిమీద అది పడునో వానిని నలుగగొట్టును." (మత్తయి 21:44.)

చిక్కుబడి పట్టబడుదురు. ఇది తరువాతి ఉపమానముతో సరిపోవును, దానిలో అతడు దేవుని ఉచ్చుతోను వలతోను పోల్చెను. కాబట్టి భక్తిహీనులు దేవునికంటె తాము బలవంతులమని లేక జ్ఞానులమని ఊహింపకుందురుగాక; ఏలయనగా ఆయన బలములోను జ్ఞానములోను వారిని మించియున్నాడనియు, అది వారి నాశనమునకే అనియు వారు కనుగొందురు. కాబట్టి వారు తప్పనిసరిగా నాశనమగుదురు; ఏలయనగా వారు సంపూర్ణముగా నలుగగొట్టబడుదురు, లేదా ఎన్నడును విడిపించుకొనజాలని విధముగా చిక్కుకొందురు.

ఈ బెదిరింపు భక్తులకు కూడ సంబంధించినది; అనగా వారు సమూహముతో సహవాసము చేయుట మానుటకు వెనుదీయకుండునట్లును, తిరుగుబాటు యొక్క పాపిష్ఠతను మొండిగా లక్ష్యపెట్టకుండ ఉండకుండునట్లును ఇది చెప్పబడెను. ఇది దేవునికి నిజముగా చెందినది కాదు, మనము చెప్పునట్లు యాదృచ్ఛికమైనది; ఏలయనగా మనుష్యులను తన అనుగ్రహములోనికి చేర్చుకొనుటయు, వారి రక్షణకు స్థిరమైన భద్రతను ఇచ్చుటయు దేవునికి చెందినవి. అది క్రీస్తులో మరింత స్పష్టముగా కనబరచబడెను, ఇప్పటికిని కనబరచబడుచున్నది; కాబట్టి అనేకులైన అవిశ్వాసులు తడబడినను, వారి తడబాటు మన విశ్వాసము యొక్క ప్రగతికి అడ్డుపడుటకు అది కారణము కాదని పేతురు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా అయినను క్రీస్తు ఏర్పరచబడిన, ప్రశస్తమైన రాయియైయున్నాడు. (1 పేతురు 2:4.)

16. సాక్ష్యమును కట్టివేయుము. ప్రభువు ఇప్పుడు తన ప్రసంగమును ప్రవక్తవైపు త్రిప్పి, భ్రష్టులకును తిరుగుబాటుదారులకును విరోధముగా అతడు పోరాడవలసియున్నప్పుడు, ధైర్యముతోను పట్టుదలతోను తన పరిచర్యను నెరవేర్చునట్లు అతనిని ప్రోత్సహించుచున్నాడు. ఇది మిక్కిలి అవసరము; ఏలయనగా యెషయా ప్రజలలో గొప్ప మొండితనమును ఎదుర్కొనెను; కాబట్టి అతడు వారి ప్రస్తుత స్థితిని, అనగా ప్రజల అవిశ్వాసమును, తన నిష్ఫలమైన విఫల ప్రయత్నములను మాత్రమే చూచినయెడల, అతడు పూర్తిగా లొంగిపోయియుండెడివాడు. ఈ కారణముచేత ప్రభువు అతని పిలుపును, అతని నిమిత్తము మాత్రమే గాక, అతని బోధకు లోబడువారందరి నిమిత్తము కూడ, స్థిరపరచి ముద్రించుటకు నిర్ణయించెను; ప్రవక్త మాటలను నమ్మినవారు చాల కొద్దిమందియైనను, అతని బోధ వారి నిమిత్తము ముద్రింపబడెనని ప్రభువు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు, కాబట్టి అతడు బోధించు తన పరిచర్యను విడువకూడదు, వారును విశ్వాసముయొక్క విధేయతను చూపుట మానకూడదు.

ధర్మశాస్త్రమును ముద్రింపుము. వాక్యబోధను ముద్రవేయబడిన పత్రికతో అతడు పోల్చుచున్నాడు; అట్టి పత్రికను అనేకులు తాకి చేతితో పట్టుకొనవచ్చును గాని, దానిని చదివి గ్రహించువారు కొద్దిమందియే, అనగా అది ఎవరికి పంపబడి, ఎవరిని ఉద్దేశించి వ్రాయబడెనో వారే. ఆ ప్రకారమే దేవుని వాక్యము అందరి యెదుటను విచక్షణ లేకుండ ఉంచబడినను, దానిని స్వీకరించువారు కొద్దిమందియే, అనగా ఏర్పరచబడినవారే. కావున దానివలన ఏ ప్రయోజనమును పొందనివారికి వాక్యము ముద్రవేయబడియున్నది; అదియును ప్రభువు తన జనులకు ఆత్మద్వారా దానిని విప్పి తెరచునట్లుగా ముద్రవేయబడియున్నది. కొందరు ( צורtzor) అను క్రియాపదమును ( ,נצרnatzar,) అను దానినుండి వచ్చినదానిగా భావించి, దానిని భద్రపరచుము అని అనువదించుచున్నారు.

అయినను ఇది సాధారణార్థమును ఎక్కువగా ప్రభావితము చేయనప్పటికి, నేను అనుసరించిన అనువాదము శ్రేష్ఠమైనదని ముద్రించుము అను రెండవ క్రియాపదమునుబట్టి రుజువుపరచవచ్చును; ఏలయనగా పూర్వకాలమున మొదట పత్రిక చుట్టూ దారము కట్టి, ఆ తరువాత దానిని ముద్రవేయుట ఆచారము.

దీనినుండి మనము అత్యంత ప్రయోజనకరమైన యీ ఉపదేశమును గ్రహించుచున్నాము: అనగా మనుష్యులందరును తిరుగుబాటు చేయుచున్నట్లును, మొండితనమును తిరుగుబాటును తప్ప మరేమియు కనుపరచనట్లును కనబడినను, వాక్యమును బోధించువారును పరిచారకులును తమ సేవను నిర్వర్తించుటలో నిరంతరము స్థిరముగా నిలిచియుండవలెను; ఏలయనగా ప్రభువు తన కొరకు కొందరు శిష్యులను ఉంచుకొనును, ఇతరులకు మూయబడియున్న ఆయన పత్రికను వారు ప్రయోజనకరముగా చదువుదురు. ప్రవక్త తరువాత అదే ఉపమానమును వాడి, వాక్యము మూసివేయబడిన గ్రంథమువంటిదని చెప్పుచున్నాడు (యెషయా 29:11); అయితే అక్కడ అతడు భక్తిహీనులను మాత్రమే పేర్కొనగా, ఇక్కడ వాక్యబోధ ఎవరికి ప్రయోజనరహితము కాదో ఆ శిష్యులను పేర్కొనుచున్నాడు.

ఇట్లు ఆక్షేపణ రావచ్చును: ఐనయెడల ప్రవక్త జనులను లక్ష్యపెట్టక, కొంత మంచి ఫలితము కనబడిన శిష్యుల మధ్యకు వైదొలగి తనను మూసికొనుట అతని కర్తవ్యమా? నేను ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాను: ప్రవక్త భావము ఇది కాదు; ఏలయనగా యెషయా బహిరంగముగా కనబడి, ఎలుగెత్తి కేకలువేసి, తన చిత్తమును అందరికి తెలియజేయవలెనని ప్రభువు సంకల్పము. అయితే అతడు చెవిటివారితో మాటలాడుచుండెను గనుక, తన ప్రయాసము యొక్క ఫలమునకు ఏ సూచనయు కనబడక నిరుత్సాహపడవచ్చును గనుక, పరిస్థితులు నిరాశాజనకముగా ఉన్నప్పటికిని ముందుకు సాగునట్లు అతనిని ప్రోత్సహించి ధైర్యపరచుటకును, తన శిష్యులు కొద్దిమందియే అయినను వారితో తృప్తిపడి దినదినము మరింత ధైర్యము వహించునట్లు చేయుటకును ప్రభువు నిశ్చయించెను.

17. కావున నేను యెహోవా కొరకు కనిపెట్టుకొనియుందును. నేను ( וvau) అను అవ్యయమును కావున అని అనువదించుటకు ఎంచుకొంటిని; ఏలయనగా ఇప్పుడే మనము చూచిన ఆదరణను ప్రభువునొద్దనుండి పొందిన తరువాత ప్రవక్త తెప్పరిల్లుచున్నాడు. "తన బోధ ముద్రవేయబడియున్న శిష్యులను కలిగియుండుటకు ప్రభువు ఇష్టపడుచున్నాడు గనుక, ఆయన యాకోబు సంతతి నుండి తన ముఖమును దాచుకొనినను, అనగా తన జనులను త్రోసివేసి విడనాడినను, నేను ఆయన కొరకు కనిపెట్టుకొనియుందును." ఇది గొప్ప ప్రాముఖ్యముగల వాక్యభాగము; దీనిని నిరంతరము ధ్యానించుటవలన మనము బహుగా ధైర్యము పొందవలెను; ఏలయనగా లోకమంతయు తిరుగుబాటు చేసినట్లు కనబడినను, మనము ధైర్యముగా స్థిరపడియుండవలెను; దేవుడు తన జనులనుండి తన ముఖమును దాచుకొనినను, ఆయన నామమును ఒప్పుకొనినవారు త్రోసివేయబడినను, మనము చలించని నిరీక్షణతో ఆయన కొరకు కనిపెట్టుకొనియుండవలెను. మనకు మిగిలియున్న ఏకైక ఔషధము ఇదియే.

కనిపెట్టు అను పదము అత్యంత బలమైనది; "అయినను నేను దేవునినుండి తొలగిపోను, విశ్వాసమందు స్థిరముగా నిలుచుదును" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. నేను ఆయన కొరకు ఎదురుచూతును అని చేర్చుటవలన దాని బలమును ఇంకను హెచ్చించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఏదైనను ఒక అభ్యంతరము కలుగుట మన విశ్వాసమును తడబడునట్లును క్షీణించునట్లును చేయును; మనకు మిత్రులు లేకపోవుటయు, సంఘమను పేరును ధైర్యముగా తమకు తీసికొను బహిరంగ శత్రువులు ఉండుటయు మనము చూచినప్పుడు అది మిక్కిలి కఠినముగా కదిలింపబడును. అభ్యంతరములు సాధారణముగా మనలను దేవునినుండి తొలగించి, వాక్యము యొక్క సత్యమునే మనము సందేహించునంతగా మనలను కలవరపరచును. కావున సంఘము బాహ్యమైన విపత్తులచేత పీడింపబడినను, లేక జనసమూహము యొక్క ద్రోహముచేత గందరగోళములో పడవేయబడినను, ఈ ఆదరణ అత్యవసరమైనది.

134 మరియు నేను యెహోవా కొరకు కనిపెట్టుకొనియుందును. — ఇంగ్లీషు అనువాదము. 135 ఇక్కడ లాటిన్ నామవాచకమైన Puer ను సూచించుచున్నది; దీనికి గ్రీకు నామవాచకమైన Π￿￿￿ ను కూడ చేర్చవచ్చును; బాలుడు అను అర్థముగల పదము ఇటువంటి వాడుకలు ఆధునిక భాషలలో కూడ కనబడుచున్నవి. — సం.

18. ఇదిగో నేను. ఇక్కడ ప్రవక్త తాను ఓపికతో కనిపెట్టుకొనియుందునని సాక్ష్యమిచ్చుటయే గాక, తాను దేవునికొరకు సంపాదించుకొనినవారును ఇంకను మిగిలియున్నవారునైన శిష్యులతోకూడ బహిరంగముగా కనబడుటచేత ధైర్యమునకు నిదర్శనమును చూపుచున్నాడు. "ఇతరులు వైదొలగినను, నేను నీకు లోబడుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాను; నా ద్వారా అద్భుతరీతిగా నీవు సంరక్షించుటకు ఇష్టపడినవారిని నాతోకూడ తీసికొనివచ్చుచున్నాను" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి అందరును తిరుగుబాటు చేసినను తాను విశ్వాసమందును ప్రభువునకు విధేయతయందును స్థిరముగా నిలుచునని ఈ మాటలచేత తన చలించని ధైర్యమును ప్రకటించుచున్నాడు.

మరియు పిల్లలు. హెబ్రీ భాషలోను లాటిన్ భాషలోను కూడ ఉన్న సాధారణ ఆచారమునుబట్టి, పిల్లలు అనగా వివిధ తరగతుల సేవకులని అర్థము. అతడు తాను ముందు పేర్కొనిన శిష్యులనే గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రభువు యొక్క నిజమైన శిష్యులలో లెక్కింపబడగోరువారినుండి ఏమి కోరబడుచున్నదో మనము ఇక్కడ చూచుచున్నాము. అది ఏమనగా: తాము లోబడువారమును వినుటకు సిద్ధముగా ఉన్నవారమునై యున్నామనియు, ప్రభువు సెలవిచ్చిన వెంటనే తాము తక్షణమే విధేయత చూపుదుమనియు యెషయాతోకూడ ప్రకటించుటయే. ఇప్పుడు బోధకులు శిష్యులను తమతోకూడ తీసికొనిరావలెను, వారిని ముందుగా పంపుట మాత్రమే చాలదు; గతములో వివరించినట్లు (యెషయా 2:3), వారు శిష్యులకు ముందుగా నడిచి, తమ మాదిరిచేత మార్గమును చూపవలెను; లేనియెడల బోధించుటలో వారికి అధికారము ఉండదు. హెబ్రీయులకు వ్రాసిన అపొస్తలుడు ఈ వాక్యభాగమును క్రీస్తునకు అన్వయించి (హెబ్రీయులకు 2:13), దానినుండి మనకు మిక్కిలి బలమైన ప్రోత్సాహముగా ఉండవలసిన ఉపదేశమును గ్రహించుచున్నాడు; అదేమనగా, మనము యెషయాకు మాత్రమే గాక, మన నాయకునిగాను ఉపదేశకునిగాను ఉన్న క్రీస్తునకే అనుచరులమని భావించుకొని, మరింత ఉత్సాహముతో ముందుకు సాగుటకే.

దేవుడు నాకు అనుగ్రహించినవారు. మన విశ్వాసము ఎవరికి ఆపాదింపబడవలెనో ప్రవక్త దీనిచేత చూపుచున్నాడు. అది దేవునికే, ఆయన అనర్హమైన ఏర్పాటుకే; ఏలయనగా యెషయా బహిరంగముగా బోధించి, ప్రతి మనుష్యుని హెచ్చరించి, ఎవరిని మినహాయింపక అందరిని దేవునియొద్దకు రమ్మని ఆహ్వానించెను; అయినను అతని బోధ దేవునిచేత అతనికి అనుగ్రహింపబడినవారికి మాత్రమే ప్రయోజనకరము. అనుగ్రహింపబడిన అనగా, బాహ్యమైన స్వరధ్వని జనసమూహము యొక్క చెవులమీద పడియు ఏ మేలును కలుగజేయని సమయమున, దేవుడు తన ఆత్మ యొక్క అంతరంగమైన రహస్యమైన కార్యముచేత ఆకర్షించినవారని అతని భావము. అట్లే ఏర్పరచబడినవారు తండ్రిచేత తనకు అనుగ్రహింపబడిరని క్రీస్తు ప్రకటించుచున్నాడు (యోహాను 17:6). కాబట్టి నమ్ముటకు సిద్ధపడుట మనుష్యుల చిత్తముమీద ఆధారపడదనియు, లూకా మనకు తెలిపినట్లు, జనసమూహములో కొందరు నమ్ముటకు కారణము వారు పూర్వమే నియమింపబడియుండుటయే (అపొస్తలుల కార్యములు 13:48) అనియు మనము చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు ఆయన ఎవరిని ముందుగా నియమించెనో వారిని పిలిచెను (రోమీయులకు 8:30), వారు విధేయులును లోబడువారునగునట్లు వారిలో తమ దత్తపుత్రత్వము యొక్క నిదర్శనమును ప్రభావవంతముగా ముద్రించును. కాబట్టి యెషయా ఇప్పుడు చెప్పుచున్న అనుగ్రహించుట అట్టిదే. ఇది ముఖ్యముగా క్రీస్తునకు వర్తించును; తండ్రి ఆయనకు శిష్యులను సమర్పించి అనుగ్రహించును; యోహాను సువార్తలో చెప్పబడినట్లు, నన్ను పంపిన తండ్రి అతనిని ఆకర్షించితేనే తప్ప యెవడును నాయొద్దకు రాలేడు. (యోహాను 6:44.)

136 పుట 94 చూడుము; అక్కడ Come అనుటకును Go up అనుటకును గల భేదము వివరింపబడినది. — సం. 137 ( אלהיםelohim) అనునది వాస్తవముగా ఉన్నట్లు బహువచన రూపమే కాక, బహువచనార్థములో వాడబడినట్లయితే దాని అర్థము దేవతలు అగును, మరియు ( אלהיוelohaiv) అనగా అతని దేవతలు అని అర్థమగును; అయితే ( אלהיםelohim) అనగా దేవుడు అని అర్థమైనందున ( אלהיוelohaiv) అనగా అతని దేవుడు అని అర్థము. అతని అను సర్వనామ ప్రత్యయము పుంలింగమైన ( ,עםgnam,) జనులు అను పదముతో సరిపోవునని చేర్చుట తగును. — సం.

అందుచేత ఆయన మనలను అంతమువరకు తన సంరక్షణలో కాపాడుటకు మన సంరక్షకునిగా కూడ నియమింపబడెనని సిద్ధించుచున్నది (యోహాను 10:28). అందువలన ఆయన–తండ్రి నాకు అనుగ్రహించినవారిలో ఒకడును నశింపలేదని చెప్పుచున్నాడు (యోహాను 17:12). సూచనలుగాను అద్భుతములుగాను. కొందరు ఈ వాక్యభాగము అద్భుతక్రియలను సూచించునని భావింతురు; కాని అది సరికాదు, ఏలయనగా భావము పూర్తిగా వేరు: అదేమనగా, భక్తిపరులందరును ద్వేషింపబడుటయే గాక, రాక్షసులైనట్లు అసహ్యింపబడుదురు; అదియును అపరిచితులచేతనో బహిరంగ శత్రువులచేతనో మాత్రము కాక, ఇశ్రాయేలుచేత కూడ. నేటికిని దీని అనుభవము మనకు కలుగుచున్నది; ఏలయనగా పోపు మతస్థులు మహమ్మదీయులను లేక యూదులను లేక కుక్కలను లేక రాక్షసులను చూచుటకంటె అధికమైన అసహ్యముతో మనలను చూచుచున్నారు. ఇది మిక్కిలి నీచమైనను, దీనికి మనము అధికముగా ఆశ్చర్యపడనక్కరలేదు; ఏలయనగా ఈ ప్రవచనము ఇప్పుడును నెరవేరుట అవసరమైయుండెను. యెషయా తన స్వదేశీయులనుండి దీనిని అనుభవించెను, అతని బోధను అనుసరించిన ఇతరులందరును దీనిని అనుభవించిరి.

దీనిని పోపు మతస్థులలో మాత్రమే కాక, సంఘముతో మిక్కిలి సన్నిహిత సంబంధము గలవారుగా ఎంచబడగోరువారిలో కూడ మనము చూచుచున్నాము; వారిలో అధికులు మనలను తీవ్రమైన అయిష్టతతో చూచుదురు, లేక పరిహసింతురు, లేక ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే మనలను రాక్షసులుగా ఎంచుదురు; ఏలయనగా సంఘము యొక్క రక్షణను గూర్చియు, దేవుని ఘనతను గూర్చియు, నిత్యజీవమును గూర్చియు మనము ఇంత ఆత్రుతపడుచు ఇంత చింతనొందుచున్నాము; మరియు ఇన్ని ప్రమాదములను, ఇంత ద్వేషమును, నిందను, అవమానమును, వెలివేతను, దారిద్ర్యమును, ఆకలిని, దిగంబరత్వమును, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే మరణమునే అనుభవించుటకు మనము వెనుకాడము. ఈ సంగతులు వారికి రాక్షసత్వముగా కనబడును; ఏలయనగా తమ చర్మమును కాపాడుకొనుటలో వారు అంత జాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు, అత్యున్నతమైన ఆశీర్వాదములయందు వారికి రుచి ఎట్లు కలుగును? అయితే వారి నిందలవలన మనము కలవరపడకుండునట్లు, ప్రవక్త యొక్క ఈ హెచ్చరికతో మనలను సన్నద్ధపరచుకొనవలెను.

సైన్యములకధిపతియగు యెహోవావలన. భక్తిహీనుల జనసమూహము యొక్క కుట్ర ఎంత అల్పమైనదో ఎంత విలువలేనిదో చూపుటకు, అతడు సైన్యములకధిపతియగు దేవుని సర్వలోకము యొక్క గర్వముతో పోల్చి, గొప్ప సవాలు విసరుచున్నాడు; మనుష్యులందరిచేత తాను అసహ్యింపబడినను తనకు లక్ష్యము లేదని, ఏలయనగా దేవుడు తన పక్షమున ఉన్నాడని తానెరుగుదునని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

సీయోను పర్వతమందు నివసించువాడు. ఈ మాటల చేర్పు గొప్ప బరువును కలిగియున్నది; ఏలయనగా జనులు అన్నివిధములైన నేరములతోను దుర్మార్గములతోను నిండియున్నను, తాము దేవునికి సమర్పింపబడినవారమని అతిశయపడుచు, ఆయన వాగ్దానములను దుర్వినియోగపరచి, తమను గద్దించిన దేవుని నిజమైన సేవకులను ఖండించిరి. మరియొక వైపున ప్రవక్తలు వారి అబద్ధపు నమ్మికను గర్వమును కదలింపవలెనని, సీయోను పర్వతమందు తాము ఆరాధించుచున్నామని జనులు అబద్ధముగా అతిశయపడుచున్న ఏకైక సత్యదేవుని సేవకులమని ప్రకటించిరి. దేవుడు సీయోనును తన నివాసముగా ఏర్పరచుకొనినది, ఆయన ఆ స్థలమునకు బద్ధుడైనందున అబద్ధమైన కల్తీ ఆరాధనను అంగీకరించునట్లు కాదు; ఆయన తన వాక్య నియమమునుబట్టి వెదకబడవలెననియు ఆరాధింపబడవలెననియు కోరెను.

కాబట్టి యెషయా సీయోను పర్వతమందు నివసించు దేవుడు తనవాడని చెప్పుకొనినప్పుడు, వేషధారులను తీవ్రముగా గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ప్రభువు మందిరము (యిర్మీయా 7:4) అని చెప్పునప్పుడెల్లను అబద్ధపు అతిశయముచేత మూర్ఖమైన గర్వములో మునిగియుందురు; అది వాక్యమునకు విరుద్ధముగా వారు అతిశయపడిన ఒక విగ్రహమే గాని మరేమియు కాదు. వారు వాగ్దానములను పట్టుకొనినను, దేవుని నిజమైన సేవకులకు విరుద్ధముగా వాటిని అబద్ధముగా వక్రీకరించిరి; నేడు పోపు మతస్థులు మనకు విరుద్ధముగా వాటిని వక్రీకరించుట పరిపాటి. కాబట్టి దేవుని స్పష్టమైన వాక్యమునకు విరుద్ధముగా మందిరము అను కేవల నామమునే ఉదహరించుటకు అలవాటుపడిన వేషధారుల ముసుగును చించివేయుటకు ప్రవక్తలు ఈ బిరుదుతో దేవుని విశేషపరచుదురు. ఈ హేతువుచేతనే యెషయా ఇప్పుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "మీకిష్టమైనయెడల మమ్మును రాక్షసులనుగా ఎంచుకొనుడి; అయినను దేవుడు మమ్మును తన వారినిగా ఎరుగును; మేము ఎవరి సేవకులమో ఆ అబ్రాహాము దావీదుల దేవుని మీరు అసహ్యించుకొనకుండ మమ్మును ద్వేషింపలేరు."

19. మరియు వారు మీతో చెప్పునప్పుడు. యెషయా మునుపటి విషయమునే కొనసాగించుచున్నాడు; అదేమనగా భక్తిపరులందరును దేవుని అధికారమును డాలుగా వాడుటయే గాక, సమస్త భక్తిహీనతకు విరోధముగా పోరాడుటకు దానిని ఇత్తడి గోడవలె తమకు ఆధారము చేసికొనవలెను. కాబట్టి ఎవడైనను వారిని మూఢనమ్మకమునకును అక్రమమైన ఆరాధనా విధానములకును ప్రలోభపెట్టినయెడల ధైర్యముగా ఎదిరించుడని అతడు వారిని వేడుకొనుచున్నాడు. ఇది అన్ని తరగతులలోను వ్యాపించియుండి, ఎల్లెడల విస్తరించియున్న దోషమని సూచించుటకు అతడు బహువచనమును వాడెను; "ఏమి జరుగబోవునో నేను చూచుచున్నాను; మీరు గొప్ప ప్రమాదములో పడుదురు; ఏలయనగా మీ స్వదేశీయులు దేవునినుండి మిమ్మును తొలగించ ప్రయత్నింతురు; వారే భక్తిహీనులై యుండి మిమ్మును తమవంటివారినిగా చేయగోరుదురు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. అదే సమయమున వారు ఎంత దుర్మార్గముగా దేవుని ధర్మశాస్త్రమునుండియు నిబంధననుండియు తొలగిపోయిరో, తాము అసహ్యించవలసిన పేరుగల సోదెచెప్పువారిని శకునగాండ్రను సిగ్గులేక ముందుకు త్రోయుటచేత అతడు చూపుచున్నాడు.

ఒక జనము తన దేవునియొద్ద విచారణ చేయవద్దా? కొందరు ఈ మాటలను ముందున్న దానితో కలిపి చదివి, భక్తిహీనులకు అన్వయింతురు; అనగా సరళ స్వభావులను మోసపుచ్చుటకు వారు దుర్వినియోగపరచిన ఒక సాకు ఇదియని అందురు; ఏలయనగా దేవవాక్కులును ప్రత్యక్షతలును లేని జనమే లేదు, గాని ప్రతి జనమును తమ దేవతలను, లేక వాటికి బదులుగా మాంత్రికులను శకునగాండ్రను విచారించును. అయితే నేను ఎక్కువ సరియైన దృక్పథముగా ఎంచునదేమనగా, భక్తిహీనమైన ఆరాధనా విధానములకు తాము ప్రలోభపెట్టబడినయెడల ఈ జవాబు ఇయ్యవలెనని యెషయా తన శిష్యులకు సలహా ఇచ్చుచున్నాడు. అయినను భావము ఇంకను పూర్తిగా స్పష్టము కాలేదు; ఏలయనగా ఈ వాక్యభాగము సాధారణముగా అల్పమునుండి అధికమునకు చేయబడిన పోలికగా వ్యాఖ్యానింపబడుచున్నది. "ఏమి! అన్యజనులు తమ దేవతలను విచారించుచున్నారు, ఆ దేవతలైతే అబద్ధపు దేవతలు; అట్లయినయెడల అనేక నిదర్శనములచేత తన్ను తాను మనకు బయలుపరచుకొనిన సత్యదేవునిగా మనమెరిగిన ఆయనను మనము మరి అధికముగా ఘనపరచవద్దా? దేవుడు మనచేత ఘనపరచబడుట కంటె వారి విగ్రహములు అన్యజనులచేత ఎక్కువగా ఘనపరచబడిన యెడల అది ఎంత సిగ్గుచేటు!"

అయితే నేను దీనిని యూదులనే సూచించునదిగా వ్యాఖ్యానించుచున్నాను; దేవుడు వారిని దత్తత తీసికొనినందున వారు విశేషముగా (κατ ᾿ἐξοχὴν) ఆ జనము అని పిలువబడిరి. ప్రవక్త אלהיו 138 (elohaiv;) అను బహువచన రూపమును వాడెననుట ఏమాత్రము ప్రాముఖ్యము కాదు; ఏలయనగా ( אלהיםelohim) ఏకవచనములో వలె వాడబడుచున్నది. మనకు తెలియకుండగా మనమీదికి వచ్చు మూఢనమ్మకములన్నియు తిప్పికొట్టబడవలసిన డాలు ఇది. సోదెచెప్పువారిని విచారించుట తగునో తగదో కొందరు ఆలోచించుచు సందేహించుచుండగా, దేవుని ఒక్కనినే విచారించవలెనను జవాబు మనకు సిద్ధముగా ఉండవలెను. ప్రతి జనమునకును తమ వ్యాఖ్యాతలును సోదెచెప్పువారును ఉన్నారను సాకుతో వారు తమ్ము తాము సమర్థించుకొనకుండునట్లు, మాంత్రికులయొద్దకును శకునగాండ్రయొద్దకును వెళ్లకూడదని ప్రభువు నిషేధించిన ద్వితీయోపదేశకాండములోని వాక్యభాగమును ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; మరియు వారికి ప్రవక్త లేకపోవునట్లును అవసరమైన ఉపదేశము లేకుండ పోవునట్లును ఆ జనము ఊరకుండదని ఆయన చేర్చెను (ద్వితీయోపదేశకాండము 18:10-15). కాబట్టి వారు పూర్తిగా ఆయన వాక్యముమీద ఆధారపడి, తాము తెలిసికొనుటకు ప్రయోజనకరమైనది ఏదైనను దానినుండి మాత్రమే నేర్చుకొని, ఆయనకు విధేయత చూపవలెనని ప్రభువు సంకల్పము.

138 దాని ద్వారా. — ఇంగ్లీషు అనువాదము.

జీవించువారినుండి మృతులయొద్దకు. ( בעדbegnad) అను ఉపసర్గ వివిధ రీతులుగా అనువదింపబడును: తరచుగా అది కొరకు అని అనువదింపబడును; ఆ సందర్భములో భావము "జీవించువారి వ్యవహారము కొరకు మృతులను విచారింపవలెనా?" అని ఉండును. అయితే ఆ భావము బలవంతముగా తెచ్చినదైనందున, దీనిని ఇట్లు వివరించుట ఎక్కువ మంచిదేమో: "ప్రభువు మనకు బోధకుడుగా ఉండగోరుచున్నాడు, ఆ ఉద్దేశముతో ప్రవక్తలను నియమించెను, ఏలయనగా ప్రవక్త ప్రభువు నోరు; అందుచేత మనము వారివలన ఆయన చిత్తమును నేర్చుకొనవలెను. కావున ఆ ఉద్దేశము కొరకు నియమింపబడని మృతులయొద్దకు వెళ్లుట అక్రమము; ఏలయనగా మనకు ఉపదేశించుటకు మృతులను వాడుకొనుట దేవుని సంకల్పము కాదు."

అయితే ఈ సంగతి అంతటిని మరింత దగ్గరగా పరిశీలించినప్పుడు, ( בעדbegnad) అనుదానిని నుండి అని, అనగా జీవించువారినుండి మృతులయొద్దకు అని అర్థము చేసికొనుట మేలని నేను ఎంచుచున్నాను; "జీవించువారికిని మృతులకును కూడ ఒక్క దేవుడే మనకు చాలును. ఆకాశమును భూమిని పాతాళమును నీవు వెదకినను, మనకు ఒక్క దేవుడే చాలునని నీవు కనుగొందువు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఇదియే శ్రేష్ఠమైన భావమని, ఇది సహజముగా ప్రవహించునదని నేను తలంచుచున్నాను. కాబట్టి ప్రవక్త భక్తిపరులను, లేనియెడల తిరుగుబాటుకు తాము ప్రలోభపెట్టబడగల దుర్మార్గుల పన్నాగములకును కుయుక్తులకును విరోధముగా సన్నద్ధపరచి, వారు దేవుని ఒక్కనినే తమ బోధకునిగా తృప్తిపడవలెననియు, ఆయన ఉపదేశమును లెక్కచేయక ఇతర బోధకులను వెదకి ఆయనకు అట్టి అవమానము చేయకూడదనియు, మిగిలిన సమస్తమును విసర్జించి ఆయన సత్యముమీదనే ఆధారపడవలెననియు హెచ్చరించుచున్నాడు; దానిని వెంటనే అతడు మరల పునరుక్తి చేసి స్థిరపరచుచున్నాడు.

20. ధర్మశాస్త్రమునకును సాక్ష్యమునకును. ఈ వాక్యభాగమును వివరించుటకు నిజముగా వివిధ మార్గములున్నవి. కొందరు ఇది ప్రమాణ రూపమని తలంతురు; అనగా వారు భ్రష్టులనియు ఇతరులను అట్టి భ్రష్టత్వమునకు ప్రేరేపించుదురనియు ప్రవక్త ధర్మశాస్త్రముతో ప్రమాణము చేయుచున్నట్లు భావింతురు. అయితే నేను దీనిని వేరుగా చూచుచున్నాను, అదేమనగా అతడు మన దృష్టిని ధర్మశాస్త్రమునకును సాక్ష్యమునకును మళ్లించుచున్నాడు; ఏలయనగా ( ,לlamed,) అను ఉపసర్గ, అనగా కు, ఇదే భావమని స్పష్టముగా చూపుచున్నది. ఇప్పుడు సాక్ష్యము ధర్మశాస్త్రముతో చేర్చబడియున్నది, అది వేరైనదని కాదు గాని వివరణ నిమిత్తమే, అనగా దేవుని చిత్తమును గూర్చిన సాక్ష్యమును లేక ప్రకటనను కలిగియున్న "ధర్మశాస్త్రమునకు" అని. సంక్షేపముగా, ధర్మశాస్త్రమువలన మనకు ఏ ప్రయోజనము కలుగునో మనకు తెలుపుటకు సాక్ష్యము అను పదమును ఒక లక్షణమును వర్ణించునదిగా మనము గ్రహింపవలెను; అదేమనగా దేవుడు ధర్మశాస్త్రమందు తన్ను తాను మనకు బయలుపరచుకొనుచున్నాడు, మనతో తాను ఏ సంబంధమును కలిగియుండగోరుచున్నాడో ప్రకటించుచున్నాడు, మననుండి తాను ఏమి కోరుచున్నాడో నియమించుచున్నాడు, ఒక్క మాటలో తెలిసికొనవలసిన సమస్తమును తెలియజేయుచున్నాడు.

కాబట్టి ధర్మశాస్త్రము రక్షణ ఉపదేశమును, మంచి సంతోషకరమైన జీవితమునకు నియమమును కలిగియున్నదనుట దానికి మిక్కిలి గొప్ప ప్రశంస. ఈ హేతువుచేతనే అతడు న్యాయముగా దాని నుండి కొంచెమైనను తొలగిపోవద్దని మనలను నిషేధించుచున్నాడు; "వారు పిచ్చిగా పట్టుదల కలిగియున్న మూఢనమ్మకములన్నిటిని విడిచిపెట్టుడి; ఏలయనగా వారు దేవుని ఒక్కనిని కలిగియుండుటతో తృప్తిపడక, లెక్కలేని కల్పనలను తమ సహాయమునకు పిలుచుకొనుచున్నారు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ఈ విధముగానే క్రీస్తు కూడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: వారికి మోషేయును ప్రవక్తలును ఉన్నారు, వారి మాట వినవలెను (లూకా 16:29); అక్కడ అబ్రాహాము మాటలాడువానిగా ముందుకు తేబడినను, అది దేవుని నోటిద్వారా పలుకబడిన శాశ్వతమైన దైవవాక్కే. కాబట్టి మనము తీవ్రమైన కుతూహలమునకు లోనుకాకుండునట్లును, మృతులనుండి ఏదైనను నేర్చుకొన ప్రయత్నింపకుండునట్లును ధర్మశాస్త్రమునకును ప్రవక్తలకును చెవియొగ్గవలెనని మనకు ఆజ్ఞాపింపబడినది. ధర్మశాస్త్రమును ప్రవక్తలును చాలకపోయినయెడల, ప్రభువు మనకు మరియొక సహాయమును నిరాకరించియుండడు.

కాబట్టి వాక్యమునకు చేర్చబడిన ప్రతిదియు ఖండింపబడి త్రోసివేయబడవలెనని మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. మనము పూర్తిగా ఆయన వాక్యముమీద ఆధారపడవలెననియు, మన జ్ఞానము దాని పరిమితులలోనే ఉండవలెననియు ప్రభువు సంకల్పము; అందుచేత మనము ఇతరులకు చెవియొగ్గినయెడల ఆయన నిషేధించిన స్వేచ్ఛను తీసికొని, ఆయనకు ఘోరమైన అవమానము చేయుచున్నాము. మనుష్యులు తమ స్వంత అధికారముతో ప్రవేశపెట్టునది ఏదైనను వాక్యమును చెరుపుటయే గాని మరేమియు కాదు; కాబట్టి దేవునికి విధేయులగుటకు మనము కోరినయెడల, ఇతర బోధకులనందరిని విసర్జింపవలెను. మనము ప్రభువు ధర్మశాస్త్రమందు నిలిచియున్నయెడల మూఢనమ్మకములనుండియు దుష్టమైన ఆరాధనా విధానములనుండియు కాపాడబడుదుమని కూడ ఆయన హెచ్చరించుచున్నాడు; ఏలయనగా పౌలు దేవుని వాక్యమును ఆత్మ యొక్క ఖడ్గమని పిలుచుచున్నట్లు (ఎఫెసీయులకు 6:17), వాక్యముచేత సాతానును అతని కుయుక్తులన్నిటిని పారద్రోలబడును. కాబట్టి శత్రువులు మనపై దాడిచేయునప్పుడెల్లను, మనము దానితో సన్నద్ధులమై ధైర్యముగా పోరాడి, చివరకు వారిని పారద్రోలునట్లు ఆయనయొద్దకే పారిపోవలెను.

వారు పలుకని యెడల. ఈ వాక్యభాగమునకు గల వ్యాఖ్యానములన్నిటిని నేను వివరింపను, ఏలయనగా అది మరీ దీర్ఘమగును; మరియు నిజమైన వ్యాఖ్యానము ఎంతో బాగుగా బలపరచబడినదని, అది ఇతరులన్నిటిని సులభముగా ఖండించునని నేను ఎంచుచున్నాను. భక్తిహీనులు తమ కల్పనలతో వ్యర్థముగా ఆడుకొనుచు, తమ మోసములను అమ్మకమునకు పెట్టుచున్నారని సాధారణముగా వివరింపబడును, ఏలయనగా వారిలో వెలుగు లేదు; అనగా వారికి సామాన్యమైన వివేచన లేదు. నా వరకైతే, భక్తిహీనులు నిజమైన బోధనుండి తొలగిపోయినయెడల వారు తమ స్వంత గ్రుడ్డితనమును చీకటిని తప్ప మరేమియు కనుపరచరను నిశ్చయతతో విశ్వాసులను స్థిరత్వమునకు ప్రోత్సహించుటకు ఇది ఒక కారణమని నేను ఎంచుచున్నాను. వారి మూర్ఖత్వము మనకు ఆటంకముగా ఉండకుండునట్లు మనము దానిని తిరస్కరింపవలెను; అట్టివారి గ్రుడ్డితనముచేతనైనను మొండితనముచేతనైనను మనము ఏ మాత్రమును ప్రభావితులు కాకుండునట్లు వారిని ధైర్యముగా పక్కనపెట్టవలెనని క్రీస్తు కూడ మనకు బోధించుచున్నాడు. ఆయన–వారు గ్రుడ్డివారు, గ్రుడ్డివారికి త్రోవ చూపువారు; మీరు స్వచ్ఛందముగా వారితోకూడ నశింప కోరుచున్నారా? అని చెప్పుచున్నాడు (మత్తయి 15:14).

కాబట్టి వాక్యమునకు అంత గొప్ప అధికారమును ఆపాదింపవలెనని ప్రవక్త మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; అనగా వాక్యమును సర్వలోకము ఎదిరించినయెడల, మనము ధైర్యముగా లోకమంతటిని తిరస్కరింప సాహసించవలెను; ఏలయనగా దేవదూతలే ఇట్లు చేసినను, వాక్యము యొక్క అధికారముచేత మనము వారిని కూడ శిక్షార్హులనుగా ఎంచవచ్చును.

మేము మీకు ప్రకటించిన సువార్తకు విరుద్ధమైన సువార్తను పరలోకమునుండి వచ్చిన దేవదూతయైనను మీకు ప్రకటించినయెడల వాడు శాపగ్రస్తుడగును గాక అని పౌలు చెప్పుచున్నాడు. (గలతీయులకు 1:8, 9.)

అట్లయినయెడల దేవునికి విరోధముగా తమను నిలబెట్టుకొను మనుష్యులను మనము ఇంకెంత ధైర్యముగా శిక్షార్హులనుగా ఎంచవలెను? వ్యక్తీకరణ రీతి బలమైనది: వారు ఈ వాక్యప్రకారము పలుకని యెడల. ధర్మశాస్త్రమునకు మించి జ్ఞానులమై యుండరాదను ఈ అభిప్రాయమును వెంటనే, వాదము లేకుండ అంగీకరింపని ప్రతి మనుష్యునిపై అతడు గ్రుడ్డితనమను నేరారోపణ చేయుచున్నాడు.

21. అప్పుడు వారు ఆ దేశమందు సంచరింతురు. విశ్వాసులు సాధారణ తప్పిదములలో చిక్కుకొనకుండునట్లు, భక్తిహీనులు దేవునినుండి తొలగిపోయి, ఇతరులను కూడ అదే తిరుగుబాటులో చేరునట్లు ప్రయాసపడినప్పుడు వారికి వేచియున్న శిక్ష ఎంత భయంకరమైనదో అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగము కొంత అస్పష్టముగా ఉన్నది; అయితే మాటలను పరిశీలించుటలో తగిన శ్రద్ధ లేకపోవుటవలననే ఆ అస్పష్టత కలుగుచున్నది. ( עברgnabar) అను క్రియాపదము బలమైనది; ఏలయనగా సంచరించుట అనుటచేత మనుష్యులు అటు ఇటు తిరుగులాడి, విశ్రాంతి స్థలమునైనను శాశ్వతమైన నివాసమునైనను కనుగొనలేని ఆ అనిశ్చితస్థితిని అతడు సూచించుచున్నాడు. నిర్దిష్టము కాని ఆ క్రియాపదమునకు యూదులు సంచరింతురు అను నామవాచకమును మనము చేర్చుకొనవలెను. ( ,בהbahh,) అను సర్వనామముచేత, అనగా దానియందు అనుదానిచేత, ప్రభువు ఇతర దేశములన్నిటికంటె ఎక్కువగా ఎన్నుకొనిన యూదయ దేశమును అతడు సూచించుచున్నాడు; అందుచేత ప్రవక్త దానిని వ్యక్తపరచకపోయినను అది సులభముగా గ్రహింపబడును. "ఆ దేశము నా జనులకు శాశ్వతమైన స్వాస్థ్యముగా ఉండునని నేను నిజముగా వాగ్దానము చేసితిని (ఆదికాండము 13:15; 17:8); అయితే తమ నివాసములనుండి వెళ్లగొట్టబడి, ఆకలితోను తెగులుతోను సకలవిధములైన ఆపదలతోను బాధపడి, మంచి స్థితిని నివాసమును వెదకుచు ఎక్కడను కనుగొనలేనివారివలె వారు తిరుగులాడుచు విశ్రాంతి లేని జీవితమును గడుపుదురు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి ఈ మాటలు యూదయలో వారికి స్థిరనివాసము ఉండునని మోషే అంత తరచుగా పేర్కొనిన దేవుని అసాధారణ దయకు ఎదురుగా నిలిచియున్నవి; ఏలయనగా ఇక్కడ వారు తమ స్వంత దేశమందు కాక అన్యదేశమందు తిరుగులాడువారును దారితప్పి సంచరించువారునగుదురనియు, ఎక్కడికి వచ్చినను లెక్కలేనన్ని బాధలచేత వారు దాడిచేయబడి వేటాడబడుదురనియు అతడు బెదిరించుచున్నాడు.

వారు ఆకలిగొనినప్పుడు. యూదుల మనస్సు తిరుగుటను ప్రవక్త సూచించునట్లున్నది; "శ్రమలచేత వారు క్రుంగిపోయినప్పుడు చివరకు పశ్చాత్తాపపడుదురు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది; నిస్సందేహముగా ప్రభువు మొండితనపు వ్యాధిని సాధారణముగా స్వస్థపరచు ఔషధము ఇదియే. అయినను ఆకలి అను పదము పశ్చాత్తాపము లేకుండ భక్తిహీనుల ఆగ్రహమును గర్జనను వర్ణించుచున్నదని ఎవడైనను తలంచినయెడల, అది ఆకలిదప్పులను మాత్రమే గాక, భాగమును సమస్తమునకు తీసికొను అలంకారమువలన (συνεκδοχικῶς) ఇతర సకలవిధములైన ఆపదలను కూడ కలిగియున్నదని చెప్పవచ్చును.

వారు తమను తాము చీకాకుపరచుకొందురు. వారు తమ విషయమై తామే అసంతృప్తి చెందుటకును, తాము పూర్వము ఆధారపడిన ఆధారములన్నిటిని అసహ్యించుకొనుటకును ఆరంభింతురు; ఇదియే పశ్చాత్తాపమునకు ఆరంభము; ఏలయనగా క్షేమకాలమున మనలను మనము ముఖస్తుతి చేసికొందుము గాని, తీవ్రమైన కష్టకాలమున మన చుట్టునున్న ప్రతిదానిని అసహ్యించుకొందుము. అయితే దీనిని తిరస్కరింపబడినవారికి అన్వయించుట మేలని ఎంచినయెడల, ఈ పదము కఠినత్వమును సూచించును; అది వారిని వినయమునకు నడిపించుటకు బదులు వారి ఆగ్రహమును మరింత హెచ్చించును.

139 హెబ్రీ పదమైన ,התקצף (hithkatzeph,) యొక్క భావమును తెలియజేయుటకు irritentur అను లాటిన్ పదముతో తృప్తిపడక, కాల్విన్ తన స్వంత మాతృభాషలోని Ils se despiteront అను వాక్యభాగముతో దానిని వివరించుచున్నాడు; దాని అర్థము వారు ఆగ్రహించెదరు, లేక కోపముతో మండెదరు, లేక ఉగ్రావేశములో విస్ఫోటింతురు. — సం.

140 ఈ వచనము ఆరంభమున ఉంచబడిన హెబ్రీ అవ్యయమైన ,( כיki,) ఇంగ్లీషు అనువాదములో అయినను అని అనువదింపబడినది; అయితే కాల్విన్ దానిని ఏలయనగా అని అనువదించుటకు ఇష్టపడుచున్నాడని చెప్పుచున్నాడు. — సం.

మరియు తమ రాజును తమ దేవుని శపించి. రాజు అనుటచేత దేవుని సూచించునని కొందరు తలంతురు. ఈ భావమున జెఫన్యా ( מלכםmalcham) అను పదమును, అనగా వారి రాజు అనుదానిని వాడెను (జెఫన్యా 1:5). అయితే ఇక్కడ నేను రాజునకును దేవునికిని భేదము చూపుచున్నాను; ఏలయనగా భక్తిహీనులు మొదట విగ్రహములయందలి అబద్ధపు నమ్మికచేత గ్రుడ్డివారగుదురు, తరువాత లౌకిక వస్తువులలో తమ రక్షణను ఉంచుదురు. యూదులకు రాజు ఉన్నప్పుడు వారు అతని మహిమను బలమును గూర్చి గర్వపడిరి; యెషయా బోధించినప్పుడు భక్తిహీనులు రాజును అతనికి విరోధముగా రెచ్చగొట్టి, రాజును తమ ధ్వజధారిగా అనుసరించుటకు జనమంతటిని కూడ రేపిరి. కాబట్టి వారి అబద్ధపు అతిశయము కొంతవరకు విగ్రహములయందును కొంతవరకు రాజునందును ఉండెను గనుక, వారు తమ దేవతలను రాజును ఇద్దరిని అసహ్యించుకొనవలసి వచ్చునంతగా అనేక ఆపదలచేత వారు బాధపెట్టబడుదురని అతడు బెదిరించుచున్నాడు. దేవునినుండి మనలను ఆపినదానిని లేక మనలను తప్పించినదానిని ప్రతిదానిని అసహ్యించుకొని మనకు దూరముగా తరిమివేయుటయే పశ్చాత్తాపమునకు ఆరంభము.

మరియు పైకి చూచుదురు. దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులు స్థిరముగా పైకి చూచుట నేర్చుకొనువరకు వారిని బాధించు మనోకంపమును కలవరమును అతడు వర్ణించుచున్నాడు. నేను ఇంతకుముందు సూచించినట్లు, శ్రమలచేతను శిక్షలచేతను బోధింపబడినందున మనము మన ఉదాసీనతను విసర్జించి, ఔషధములను కనుగొనుటకు ప్రయత్నించినప్పుడు కొంత పురోగతి ఉన్నది. అయినను మనము ఇంకను ముందుకు సాగవలెను. మన దృష్టిని దేవునిపైనే నిలిపి, మనము నలుదిశల తేరిచూడక, లేక చంచలత్వముచేత ఇటు అటు కొట్టుకొనిపోకుండవలెను (ఎఫెసీయులకు 4:14). ఏది ఏమైనను, యెషయా యూదులకు సంపూర్ణ నాశనమును బెదిరించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని హస్తమునుండి వచ్చిన తేలికైన మితమైన శిక్షచేత వారి తిరుగుబాటు అణగద్రొక్కబడలేనంతగా వారు కఠినపరచబడిరి. అయినను యూదులు చివరకు తమ కన్నులను ఆకాశమువైపు ఎత్తుదురని మంచి భావములో తీసికొనవచ్చును; అయితే ఆ సందర్భములో తరువాత వచ్చునదానిని వేరుగా మనము చదువవలెను: —

22. మరియు వారు భూమివైపు చూచినప్పుడు. అప్పుడు భావము ఇట్లుండును: యూదులు భూమిమీద ప్రతి సహాయమును కోల్పోవుదురు గనుక, ఏ వైపునకు తమ కన్నులను త్రిప్పినను భయంకరమైన ఆపదలను తప్ప మరేమియు చూడరు గనుక వారు దేవునివైపు తిరుగుదురు.

ఇదిగో శ్రమయు అంధకారమును. ఈ మాటలు కొంతవరకు అలంకారికమైనవి, కొంతవరకు అక్షరార్థమైనవి; ఏలయనగా మసకయు అంధకారమును అనుటచేత లేఖనము యొక్క ఆచారమునుబట్టి అతడు ఆపదను తప్ప మరేమియు సూచించుటలేదు. అయితే అతడు చీకటిలోనికి త్రోయబడినవారు అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది ఆపదను ఆశ్చర్యకరమైన స్థాయికి హెచ్చించుచున్నది; ఏలయనగా చీకటిలో ఉన్నవానిని త్రోసినయెడల లేక ముందుకు నెట్టినయెడల, అంతకుముందుకంటె అతడు తడబడు ప్రమాదము ఎక్కువగా ఉండును. ఈ విధముగా భారమైన ఆపదకు మరింత భారమైన మరియొకటి చేర్చబడునని, తద్వారా వారు మరింత సంపూర్ణముగా నాశనమగుదురని అతడు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని తీర్పులు ఎంత భయంకరముగాను, శిక్షలు ఎంత కఠినముగాను ఉండునంటే, వారికిష్టమైనను కాకున్నను పైకి ఆకాశమువైపు చూడవలసి వచ్చునని తప్ప ఆయన మరేమియు చెప్పుటలేదు.