మీకా 5

మీకా 5

మీకా 5:1-2

1. సైన్యముగల పట్టణమా, ఇప్పుడు గుంపులుగా కూడుకొనుము; అతడు మనకు విరోధముగా ముట్టడి వేసియున్నాడు; వారు ఇశ్రాయేలీయుల న్యాయాధిపతిని దండముతో చెంపమీద కొట్టుదురు.

1. 216 Nunc colligas te (vel, obsidione cingeris, ut alii vertunt) filia congregationis (hoc est, turmae;) obsidionem posuit contra nos; in virga percutient ad maxillam judicem Israel.

2. బేత్లెహేము ఎఫ్రాతా, యూదా వేలలో నీవు స్వల్పమైనదానవైనను, నా కొరకు ఇశ్రాయేలీయులను ఏలబోవువాడు నీలోనుండి వచ్చును; పురాతనకాలము మొదలుకొని శాశ్వతకాలము మొదలుకొని ఆయన ప్రత్యక్షమగుచుండెను.

2. Et tu Beth-lehem Ephrata, parva ad essendum (ut ita loquar) inter millia Jehudah; ex te mihi egredietur ad essendum dominatorem (sic transfero durius, ut sit dominator) in Israel: et egressus ejus ab initio, a diebus seculi.

విశ్వాసులను సహనమునకు ప్రోత్సహించుటకై, కఠినమైనదియు తీవ్రమైనదియునగు కాలము సమీపించెనని ప్రవక్త మరల వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా భయము వారిని పూర్తిగా నిరుత్సాహపరచకుండునట్లు, రాబోవు విపత్తునుగూర్చి వారికి తరచుగా జ్ఞాపకము చేయుట అవసరమై యుండెను. కావున నిరాశవలన అపాయము ఉండినందున, అప్పుడు ఇశ్రాయేలు ప్రజలమీద వ్రేలాడుచుండిన దేవుని తీర్పునుగూర్చి తాను ఇదివరకే చెప్పినదానిని ప్రవక్త తరచుగా మరల చెప్పుచున్నాడు. ఈ బోధనా విధానమును క్రమమును పాటింపవలసియున్నది. ప్రవక్తలు మనలను బెదరించునప్పుడు, లేక మనకు తగిన శిక్షను ప్రకటించునప్పుడు, మనము మందులమైపోవుదుము, లేక దేవునిమీద కోపపడి సణుగుకొందుము; అయితే వారు ఏదైన ఆదరణను ప్రకటించునప్పుడు, మనము మనలను మనమే విచ్చలవిడిగా విడిచిపెట్టుకొని మితిమీరిన నిర్భయులమగుదుము. కాబట్టి బెదరింపులను వాగ్దానములతో జతపరచుట అవసరము; అప్పుడు మనము తాత్కాలికమైన కీడులను సహించుటకు ఎల్లప్పుడును సిద్ధముగా నుందుము, మరియు నిరీక్షణచేత నిలువబెట్టబడిన మన మనస్సులు అదే సమయములో ప్రభువుమీద ఆధారపడి ఆయనయందు ఆనుకొనును. ఈ హేతువుచేతనే, యూదులు ముట్టడిచేత చుట్టుముట్టబడుదురని తాను ఇదివరకే అనేకసార్లు చెప్పినదానిని ప్రవక్త మరల ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఈ రెండు సంగతులు ఎట్లు పొసగును, — ఒకచోట కూడుకొనిన శత్రువులు జంతువుల కాళ్లచేత త్రొక్కబడుటకై కళ్లమునకు తేబడిన పనలవలె నుందురనునదియు, — యూదులు ముట్టడివేయబడుదురనునదియు? ఇవి ఒకదానితో ఒకటి పొసగుచున్నవని నేను ఉత్తరమిచ్చుచున్నాను; ఏలయనగా దేవుడు తన సంఘముమీదికి రప్పించు తాత్కాలిక శిక్ష, తనకిష్టమైనప్పుడెల్ల దానిని మరల పునరుద్ధరించకుండ ఆయనను అడ్డగింపదు. కావున భక్తుల మనస్సులలో నిర్భయత్వము ప్రవేశింపకుండునట్లు, వారికి ఏ ఆధారమును ఇయ్యబడకపోయినయెడల, అనగా దేవుడు తన వాక్యముచేత వారిని నిలువబెట్టకపోయినయెడల, వారిని పూర్తిగా కూలద్రోయగలిగియుండిన ఆ భయంకరమైన విపత్తునుగూర్చి వారికి తరచుగా జ్ఞాపకము చేయవలెనని ప్రవక్త ఉద్దేశించెను.

216 ఈ విభజనలో కాల్విన్ సెప్టువజింటును అనుసరించెను; మన అనువాదకులును అట్లే చేసిరి. హెబ్రీలో ఈ వచనము గత అధ్యాయమునకు చెందినది. మార్కియస్, దాతియస్, హెండర్సన్ హెబ్రీ విభజనను అనుసరించుచున్నారు; యూనియస్, ట్రెమెల్లియస్, న్యూకమ్ మన అనువాదపు విభజనను అనుసరించుచున్నారు.

సైన్యముగల పట్టణమా, ఇప్పుడు నిన్ను నీవు కూడుకొనుము, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. క్రియాపదమును {,}גדודgadud అను నామవాచకమును ఒకే ధ్వనిగలవై యున్నవి; "కూడికయొక్క కుమారీ, నీవు కూడుకొనబడుదువు" అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. ప్రవక్త యెరూషలేమును సంబోధించుచున్నాడు: అయితే అతడు దానిని కూడికయొక్క కుమారి అని ఎందుకు పిలుచుచున్నాడో మనము చూడవలెను. ఈ మాటచేత యెరూషలేముయొక్క వైభవముగలదియు ఐశ్వర్యముగలదియునగు స్థితి సూచింపబడుచున్నదని కొందరు తలంచుచున్నారు; ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్లు, — "ఈ పట్టణము ఇంతవరకు జనసమృద్ధిగలదై యుండెను, అయితే ఇప్పుడు అది ఎంత ఇరుకునకు తేబడునంటే, దాని గుమ్మములు దాటి బయటికి వెళ్లుటకు ఎవడును ధైర్యము చేయడు; ఏలయనగా వారు అన్నివైపులను చుట్టుముట్టబడుదురు." అయితే ప్రవక్త యెరూషలేమును సైన్యముయొక్క కుమారి అని మరియొక అర్థములో పిలుచుచున్నాడు, — వారు గొప్ప కలవరములను పుట్టించుట అలవాటుగా కలిగియుండిరి గనుక: దొంగలు దోపుడు చేయుటకై ఒకరితో ఒకరు ఏకీభవించి గుంపులుగా కూడుకొనునట్లే, ప్రవక్తయు యెరూషలేమును సైన్యముయొక్క కుమారి అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా దాని పౌరులు బుద్ధిపూర్వకముగా గొప్ప కీడులు చేయుటయు, దోపిడిగాండ్రవలె బలాత్కారము చేయుటయు అలవాటుగా కలిగియుండిరి. కావున నీవు ఇప్పుడు కూడుకొనబడుదువు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, నీవు నీ గుంపులను బయటికి పంపవు, అయితే శత్రువులు కఠినమైన ముట్టడిచేత నిన్ను ఒకచోట కూర్చుదురు; అందువలన నీవు ఒక మోపువలె ముడుచుకొనిపోవుదువు.

కాబట్టి ఈ వచనములో రెండు భాగములున్నవి, — ప్రభువు తన సంఘమునకు సహాయము చేయుటకు నిశ్చయించుకొనినను, కొంతకాలము దానిని ఇరుకునపెట్టును, — తరువాత, తాము మితిమీరిన కాఠిన్యముతో చూడబడితిమని వారు ఫిర్యాదు చేయకుండునట్లు ప్రవక్త దానికి హేతువును చూపుచున్నాడు: "మీరు ఇంతవరకు నిర్హేతుకముగా ఇతరులను బాధించువారై యుంటిరి; కావున ప్రభువు మీ ప్రతిఫలమును మీకు తిరిగి చెల్లించు కాలము వచ్చియున్నది," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యెషయా చెప్పుచున్నట్లుగా, 'దోచుకొనువాడా, నీకు శ్రమ! నీవును దోపుడుకు గురికావా?' యెషయా 33:1; అట్లే ఈ స్థలములోను, — "నిర్దోషులైన మనుష్యులను దోచుకొనుటకై మీరు గుంపులుగా కూడుకొంటిరి; కావున ఇప్పుడు ఇతర గుంపులు మిమ్మును చుట్టుముట్టును; అంతేకాదు, మీ స్వంత భయముచేతనే మీరు ముట్టడివేయబడుదురు." ఈ క్రియాపదము హిత్పాయేల్ రూపములో నున్నది: "సైన్యముయొక్క కుమారీ, నీవు ఇప్పుడు చుట్టుముట్టబడుదువు" అని అతడు చెప్పుటలేదు; "నిన్ను నీవు కూడుకొందువు" అని చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత అతడు, అతడు నీకు విరోధముగా ముట్టడి వేసియున్నాడు, అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది దేవునికి అన్వయింపవచ్చును; అయితే దీనిని శత్రువులనుగూర్చియే గ్రహింపవలెను: ఏలయనగా ప్రవక్త వెంటనే, వారు దండముతో కొట్టుదురు, మొదలైనవి, అని బహువచనములో చేర్చుచున్నాడు, — కాబట్టి వారు ఇశ్రాయేలీయుల న్యాయాధిపతిని దండముతో చెంపమీద కొట్టుదురు. యూదులు తమ శత్రువులచేత లోపరచబడుదురనియు, వారి న్యాయాధిపతులును అధికారులును సకలవిధమైన నిందకును అవమానమునకును గురియగుదురనియు అతని భావము; ఏలయనగా చెంపమీద కొట్టుట అత్యంత ఘోరమైన అవమానము చేయుటయే; నిజముగా దెమొస్తనీసు చెప్పుచున్నట్లు అది అత్యంత తిరస్కారమే, న్యాయశాస్త్రవేత్తలును దానిని అట్లే పేర్కొనుచున్నారు. కాబట్టి యూదులు తమ రాజ్యమునుగూర్చియు తమ పౌర వ్యవస్థనుగూర్చియు వ్యర్థముగా అతిశయించిరని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశమని మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రభువు ఆ రాజ్యపు అధికారులను మిక్కిలి తిరస్కారమునకు గురిచేయును. కాబట్టి శత్రువులు వారి న్యాయాధిపతులను చెంపమీదనే కొట్టుదురు.

అయితే వెంటనే ఆదరణ వచ్చుచున్నది: కాబట్టి ప్రవక్త ఒక సమయమున దేవుని పిల్లలను తగ్గించి, సిలువను సహించుటకు వారిని సిద్ధపరచుచున్నాడనియు; తరువాత సకల దుఃఖమును ఉపశమింపజేయుచున్నాడనియు; అవును, వారి కీడుల మధ్యనే వారిని సంతోషింపజేయుచున్నాడనియు మనము చూచుచున్నాము. ఈ ఉద్దేశముతోనే అతడు తరువాతి మాటలను చేర్చుచున్నాడు —

బేత్లెహేము ఎఫ్రాతా, యూదా వేలలో నుండుటకు నీవు స్వల్పమైనదానవు. మత్తయి ఈ వాక్యభాగమును వేరుగా ఉదహరించుచున్నందున, దీనిని ప్రశ్నగా చదువవలెనని కొందరు తలంచుచున్నారు, బేత్లెహేము ఎఫ్రాతా, యూదా ప్రాంతములలో నీవు అల్పమైనదానవా? "నీవు ఎంతమాత్రమును అల్పమైనదానవు కావు, నీవు శ్రేష్ఠమైనదానవు" అని మత్తయి చెప్పుచున్నాడు. అయితే ప్రవక్త మాటలను వక్రీకరింపవలసిన అవసరమేమి? ఏలయనగా ప్రవక్త పలికిన మాటలను యథాతథముగా తెలుపుట సువార్తికుని ఉద్దేశము కాదు, ఆ వాక్యభాగమును చూపుట మాత్రమే. మాటల విషయమైతే, మత్తయి క్రీస్తు వచ్చిన కాలమున బేత్లెహేము పట్టణము ఏ స్థితిలో నుండెనో దానిని లక్ష్యపెట్టెను. అప్పుడు అది నిజముగా ప్రసిద్ధికెక్కుట ఆరంభించెను: అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ బేత్లెహేము అప్పుడు ఎంత అప్రసిద్ధమైనదియు అల్పమైనదియునగు స్థలమై యుండెనో వర్ణించుచున్నాడు, యూదా వేలలో నీవు అత్యల్పమైనదానవు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కొందరు అంత జ్ఞానముగా కాక ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నారు, "యూదా వేలలో నీవు అత్యల్పమైనదానవు"; అనగా, "యూదా గోత్రములో వెయ్యి పట్టణములు ఉండినను, అంత గొప్ప సంఖ్యలో నీకు స్థానము దొరకుట కష్టము." అయితే ఇది వాడుకలోనున్న ఒక ఆచారమును ఎరుగనందున చెప్పబడినది: ఏలయనగా యూదులు తమ ప్రాంతములను వేలుగా, అనగా సహస్రములుగా విభజించుట అలవాటుగా కలిగియుండిరని మనకు తెలియును. సైన్యములో శతాధిపతులున్నట్లే, ప్రతి జనముయొక్క విభాగములలోను నూర్లు ఉండును; మరియు సైన్యములో వెయ్యిమంది మనుష్యులపై అధిపతులైన సహస్రాధిపతులును ఉందురు. ఈ ప్రకారము ప్రవక్త వాటిని వేలు, అనగా సహస్రాధిపత్యములు అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రాంతములు ఎట్లు ఏర్పాటు చేయబడెనంటే, తన గ్రామములతో కలిసి మూడువేల మనుష్యులను సమకూర్చగల పట్టణమునకు మూడు అధిపత్యములు ఉండెను; అది మరింత పెద్దదైనయెడల దానికి మూడు, లేక నాలుగు, లేక అయిదు సహస్రాధిపత్యములు ఉండెను. కావున ఈ పట్టణము చిన్నదనియు ఏమాత్రమును లెక్కలోనికి రానిదనియు చూపుటకై ప్రవక్త, బేత్లెహేమా, నీవు ఒక్క ప్రాంతముగా నుండుటకైనను చాలవు, అని చెప్పుచున్నాడు. బేత్లెహేమునుండియు దాని చుట్టుపట్ల గ్రామములనుండియు వెయ్యిమంది మనుష్యులను సమకూర్చుటయే కష్టమనునది దాని అల్పత్వమునకు ఒక రుజువై యుండెను. యూదా గోత్రములో అనేక పట్టణములు లేవని మనకు తెలియును; అయినను అక్కడ ఒక పెద్ద సైన్యమును సమకూర్చగలిగియుండిరి. కాబట్టి బేత్లెహేము పట్టణము ఒక ప్రాంతముయొక్క స్థాయికైనను చేరలేనంత చిన్నదై యుండెను గనుక, అది ఒక అల్పమైన పట్టణమేనని దీనినిబట్టి నిస్సందేహముగా స్పష్టమగుచున్నది. ప్రవక్త దేనిని దృష్టిలో నుంచుకొనెనో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

217 ఈ వచనము రకరకములుగా వివరింపబడినది. దీనిని అధికులు గత అధ్యాయముతో సంబంధముగలదిగా ఎంచుచున్నారు. మార్కియస్ వంటి కొందరు దీనిని రోమా అధికారమునకు చెప్పబడిన సంబోధనగా ఎంచుచున్నారు; కొందరు బబులోను అధికారమునకు; మరికొందరు యెరూషలేమునకు. దీని వాక్యనిర్మాణమే ముఖ్యాంశము. మొదటి క్రియాపదము {,{תתגדדי మరి ఆరు స్థలములలో కనబడుచున్నది, యిర్మీయా 5:7 తప్ప మిగిలిన వాటన్నిటిలోను తన్నుతాను కోసికొనుట అని అనువదింపబడినది; అయితే యిర్మీయా 5:7 లోవలెను, స్పష్టముగా ఇక్కడను దాని మరియొక అర్థము, గుంపుగా లేక దండుగా కూడుకొనుట; తరువాత వచ్చు ,{}גדוד అను నామవాచకము సాధారణముగా దండు లేక గుంపు అని అర్థమిచ్చును. తరువాతి భాగములోని ,{}שם అను కృదంతము పాఠములో "సైన్యముయొక్క కుమారి"కి తప్ప మరిదేనికిని అన్వయింపదు. ఈ వచనముయొక్క స్పష్టమైనదియు సహజమైనదియునగు అనువాదము ఇట్లుండును, — దండుయొక్క కుమారీ, నిన్ను నీవు దండుగా కూర్చుకొనుము, మనకు విరోధముగా ముట్టడి వేయుచు: — దండముతో వారు చెంపమీద కొట్టుదురు ఇశ్రాయేలీయుల న్యాయాధిపతిని. దండుయొక్క లేక గుంపుయొక్క కుమారి అనగా యుద్ధప్రయోజనములకై దండులను లేక గుంపులను సమకూర్చు సైనిక శక్తి. దీనిని యెరూషలేమునకంటె బబులోను అధికారమునకు అన్వయించుట నిశ్చయముగా మరింత స్పష్టమైనది; విశేషముగా తరువాతి పంక్తి, "మనకు విరోధముగా ముట్టడి వేయుచు," అనునది తప్పనిసరిగా యెరూషలేమునకే సంబంధించినది గనుక. "న్యాయాధిపతి" అనునది, కాల్విన్ గ్రహించినట్లు కనబడుచున్నట్లుగా, బహువచనమునకు బదులుగా వాడబడిన కవితాత్మకమైన ఏకవచనము. న్యూకమ్ మొదలైనవారు తలంచుచున్నట్లు కనబడుచున్నట్లుగా ఒక ప్రత్యేక వ్యక్తి కాదు, సాధారణముగా న్యాయాధిపతులే సూచింపబడుచున్నారు. — సం. 218 ఇది సరియైన తీర్మానము కాదు; ఏలయనగా అది "అల్పమైనది కాదు" అని చెప్పుట, అది "చిన్నది" అనుటను నిరాకరించుట కాదు. నిజముగా ఈ మాటలలో ఏ విరోధమును లేదు. మత్తయి హెబ్రీని గాని సెప్టువజింటు అనువాదమును గాని అక్షరశః ఉదహరించుటలేదు. ఈ విషయములో సెప్టువజింటు హెబ్రీతో ఏకీభవించుచున్నది. అతడు భావమును ఇచ్చుచున్నాడు గాని మాటలను కాదు; దీనితోపాటు మరి రెండు సందర్భములలోను అట్లే చేయుచున్నాడు. "ఎఫ్రాతా" అనుదానికి బదులుగా అతడు "యూదా దేశములోని" అనియు; "ఏలువాడు" అనుదానికి బదులుగా "పరిపాలించు అధిపతి," లేక మేపువాడు, అనియు వ్రాయుచున్నాడు. మాటలు వేరైనను ఈ మూడు సందర్భములలో అర్థము ఒక్కటే. ఆ స్థలము పూర్వకాలమున బేత్లెహేము-యూదా అనియు, ఎఫ్రాతా అనియు పిలువబడెను. ఆదికాండము 35:19; న్యాయాధిపతులు 17:7; రూతు 4:11 చూడుము. మార్కియస్ న్యూకమ్ చేయుచున్నట్లు, ప్రశ్నద్వారా రెండవ పంక్తిలో మాటల సామ్యమును కలిగింపజూచుట ఎంతమాత్రమును అంగీకారయోగ్యము కాదు. అక్షరార్థమైన అనువాదము ఇది: — బేత్లెహేము ఎఫ్రాతా, నీవు! యూదా వేలలో నుండుటకు చిన్నదానవు, — నీలోనుండి నా కొరకు ఒకడు బయలువెళ్లును, ఇశ్రాయేలులో ఏలువాడై యుండుటకు: మరియు ఆయన బయలువెళ్లుట పూర్వకాలమునుండి, యుగముల దినములనుండి యున్నది. "బయలువెళ్లుట" అను మాట బహువచనములో నున్నది; కాల్విన్ చెప్పుచున్నట్లు, అది కొన్నిసార్లు ఏకవచనమునకు బదులుగా వాడబడును; అయితే రెండు ప్రతులలో అది ఏకవచనములో నున్నది, {.{מצאתו సెప్టువజింటులో చివరి పంక్తి ఇట్లున్నది, --- {απ} {αρχης}, {εξ} {ημερων} {αιωνος} "ప్రతి యుగములోను, లోకము పునాది వేయబడినది మొదలుకొని, మెస్సీయయొక్క ఏదో ఒక ప్రత్యక్షత ఉండెను. పరదైసులో ఆదామునకు ఇయ్యబడిన వాగ్దానము మొదలుకొని, నాలుగు వేల సంవత్సరముల తరువాత శరీరములో ఆయన ప్రత్యక్షమగువరకు, ఆయన లోకమునకు రక్షణయై యుండినట్లే, లోకమునకు నిరీక్షణయై యుండెను." — ఆదమ్ క్లార్క్. — సం.

బేత్లెహేమా, యూదా పట్టణములలో నీవు చిన్నదానవు; అయినను నాకొరకు ఒకడు నీలోనుండి లేచును, లేక బయలువెళ్లును, అతడు ఇశ్రాయేలులో ఏలువాడై యుండును, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు దానిని బేత్లెహేము ఎఫ్రాతా అని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా జెబూలూను గోత్రములో మరియొక బేత్లెహేము ఉండెనని వారు చెప్పుచున్నారు; మరియు ఎఫ్రాతా అర్థములో బేత్లెహేముతో దాదాపు సమానమేనని మనకు తెలియును; ఏలయనగా ఈ రెండును ఫలముల లేక ఆహారపదార్థముల సమృద్ధిని సూచించుచున్నవి: మరియు అక్కడ దావీదు జన్మించెను.

ఇప్పుడు నేను రెండవ భాగమునకు వెళ్లెదను, ఏలువాడై యుండువాడు నా కొరకు నీలోనుండి బయలువెళ్లును. ఇక్కడ ప్రవక్త దేవుని మాటలాడువానిగా ప్రవేశపెట్టుచున్నాడు, నా కొరకు ఒకడు బయలువెళ్లును, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. తన ప్రజలను ఈ విధముగా నాశనము చేయుట తన ఉద్దేశము కాదనియు, కొంతకాలము తరువాత వారిని మరల పునరుద్ధరింపవలెనని తాను సంకల్పించెననియు దేవుడు ఈ వాక్యభాగములో ప్రకటించుచున్నాడు. కావున ఆయన విశ్వాసుల లక్ష్యమును తనవైపునకును తన నిత్యసంకల్పమువైపునకును తిరిగి మళ్లించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లు, — "నేను మీయెడల నా శ్రద్ధను ఇంకను కనుపరచునట్లే, ఈ ప్రకారము కొంతకాలము మిమ్మును త్రోసివేసితిని." కావున ఇశ్రాయేలులో ఏలువాడై యుండువాడు నా కొరకు బయలువెళ్లును. ప్రవక్త అదే సమయములో దావీదునకు ఇయ్యబడిన వాగ్దానమువైపునకు విశ్వాసుల లక్ష్యమును తిరిగి మళ్లించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. ఏలయనగా ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు రక్షణ నిరీక్షణ ఆ రాజ్యముయొక్క శాశ్వతత్వమునుండి గాక మరి ఎక్కడనుండి కలుగును? ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, — "శరీర గ్రహింపునుబట్టి చూచినయెడల, విశ్వాసులు నిరుత్సాహపడుటకు నిజముగా ఒక హేతువున్నది; ఏలయనగా దావీదు రాజ్యమునుండి గాక వారి ధైర్యము మరి ఎక్కడనుండి కలుగును? మరియు దావీదు ఏ స్థలమునుండి లేవవలెను? బేత్లెహేమునుండియే; ఏలయనగా బేత్లెహేము దావీదు పట్టణమని పిలువబడినది; అయినను అది అప్రసిద్ధమైనదియు చిన్నదియునగు పట్టణము, ఒక సాధారణ ప్రాంతముగానైనను ఎంచబడుట కష్టము. ఇట్లుండగా విశ్వాసుల మనస్సులు క్రుంగిపోవచ్చును; అయితే ఈ అల్పత్వము, అక్కడనుండి ఒక క్రొత్త రాజును బయలుదేర్చకుండ ప్రభువునకు అడ్డము కాదు."

దావీదు కాలమునకు ముందును బేత్లెహేము ఒక చిన్న పట్టణమై, అత్యంత సాధారణమైన ప్రాంతములలో ఒకటిగా నుండెను. అట్టి కుగ్రామమునుండి ఒక రాజు ఏర్పరచబడునని, మరియు అతడు ఒక గుడిసెనుండి వచ్చునని ఎవరు ఎదురుచూచియుండగలరు? ఏలయనగా దావీదు గొఱ్ఱెల కాపరుల కుటుంబమునకు చెందినవాడు; అతని తండ్రి ఒక కాపరి, మరియు అతడు తన సహోదరులలో అందరికంటె చిన్నవాడు. కాబట్టి అట్టి మూలనుండి, అవును, అంత అల్పమైన పాకనుండి వెలుగు ఉదయించునని ఎవరు తలంచియుండగలరు? ఇది మనుష్యుల నిరీక్షణలకు విరుద్ధముగా జరిగెను. కావున ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసుల ఆదరణకై అట్టి నిరీక్షణనే వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లు, — "దేవుడు ఒకప్పుడు దావీదును రాజుగా చేసి, ప్రజలు అన్నివిధములుగా ధన్యులును భాగ్యవంతులును అగునట్లు అత్యంత పరిపూర్ణమైన స్థితిని ఏర్పరచలేదా? మరియు దావీదు ఎక్కడనుండి వచ్చెను? బేత్లెహేమునుండియే. కాబట్టి మీ ప్రస్తుత దుర్దశలు మిమ్మును మితిమీరి బాధింపవలసిన హేతువేమియు లేదు; ఏలయనగా దేవుడు అదే స్థలమునుండి మీకు మరల ఒక రాజును బయలుదేర్చగలడు, ఆయన అట్లు చేయును."

కాబట్టి బేత్లెహేమా, నీవు చిన్నదానవు, మొదలైనవి. దావీదు రాజుగా ఏర్పరచబడినప్పుడు ఆ అత్యంత పరిపూర్ణమైన స్థితియొక్క ఆరంభము ఎట్టిదై యుండెనో విశ్వాసులు ఆలోచింపవలెనని ప్రవక్త ఇక్కడ నిస్సందేహముగా ఉద్దేశించెను. దావీదు ఒక కాపరి, సామాన్య జీవితముగల మనుష్యుడు, కీర్తి లేనివాడు, పలుకుబడి లేనివాడు, మరియు తన సహోదరులలో అందరికంటె అల్పుడై యుండెను.

కావున దేవుడు చీకటిలోనుండి వెలుగును రప్పించెను గనుక, ప్రజలయొక్క పూర్వపు భాగ్యస్థితియొక్క ఆరంభము ఎట్టిదై యుండెనో ఆలోచించినయెడల, రాబోవు పునరుద్ధరణను గూర్చి విశ్వాసులు నిరాశపడుటకు హేతువేమియు లేదు. ప్రవక్త భావమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అయితే మిగిలినదానిని నేను ఈ దినము ముగింపలేను; కాబట్టి దానిని రేపటికి వాయిదా వేయవలసియున్నది.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము మామీదికి నీ ఉగ్రతను రేపుట మానకున్నాము గనుకను, మేము తగ్గింపబడి నిజమైనదియు ఇష్టపూర్వకమైనదియునగు విధేయతతో నీకు లోబడుట నేర్చుకొనునట్లు నీ హస్తముచేత తరచుగా శిక్షింపబడుట మాకు అవసరము గనుకను, — మేము నీ కొరడాదెబ్బల క్రింద సొమ్మసిల్లక, మా మధ్యవర్తిద్వారా నీవు మాకు అనుగ్రహించు విమోచన నిరీక్షణకు ఎల్లప్పుడును మా మనస్సులను లేవనెత్తునట్లు అనుగ్రహించుము; ఆయనద్వారా మమ్మును నీతో సమాధానపరచుకొనుటకై నీవు ఆయనను ఒక్కసారే లోకములోనికి పంపితివి, మరియు మాకు అవసరమైనప్పుడెల్ల ఆయనద్వారానే నీవు సహాయము కలుగజేయుచున్నావు; మరియు మేము అదే సమయములో నీ అద్వితీయ కుమారునిమీద ఆనుకొనుట నేర్చుకొని, ధైర్యముగల మనస్సులతో ఈ లోకపు దుర్దశలన్నిటిని దాటి, ఏ సమయమునను అలసిపోక, తుదకు విజయము పొంది ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి వచ్చి మా విజయఫలమును అనుభవించువరకు సాగిపోవునట్లు, అదే మన ప్రభువైన క్రీస్తుద్వారా అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

తొంబది యొకటవ ఉపన్యాసము

తమ కఠినమైన శోధనలో విశ్వాసులు నిరాశపడకుండునట్లు వారి మనస్సులను నిలువబెట్టుటకై మన ప్రవక్త ఉద్దేశించిన వాగ్దానమును మనము నిన్న వివరించుట ఆరంభించితిమి. చెప్పబడినట్లుగా, అతడు రాజ్యముయొక్క ఆరంభమును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: దావీదు శూన్యమునుండి వలె లేపబడెను గనుకను, దేవుడు అతనియందు తన ఆశ్చర్యకరమైన కృపకు ఒక మాదిరిని కనుపరచెను గనుకను, అదే ఇప్పుడును ఎదురుచూడవలసియున్నదనియు, దేవుడు పడిపోయిన రాజ్యమును మరల లేవనెత్తుననియు ప్రవక్త భక్తులకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. "కాబట్టి బేత్లెహేము ఒక అల్పమైన పట్టణమే యైనను, ఇశ్రాయేలులో ఏలువాడై యుండువాడు దానిలోనుండి బయలువెళ్లును," అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఆయనను ఇశ్రాయేలులో ఏలువాడని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా శత్రువు న్యాయాధిపతి ముఖమును చేతితో కొట్టునంత భయంకరమైన తీర్పు కలుగునని అతడు ఇంతకుముందు ప్రకటించియుండెను; మరియు ప్రజలకు ఏ ఘనతయు చూపబడదనియు, అధిపతియే కొట్టబడుననియు ప్రవక్త చెప్పినట్లే ఇది యుండెను. కావున అతడు ఇప్పుడు ఒక క్రొత్త ఏలువానిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, ప్రజలలో మరల ఏదో ఒక పౌర క్రమము కనబడునని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా సకల అధికారమును ఘనతయు తొలగిపోయియుండనియెడల, ఒక అధిపతి చెంపమీద కొట్టబడియుండడు. కాబట్టి ఏలువాడు అను మాటను ప్రస్తావించుటచేత ప్రవక్త ఏమి ఉద్దేశించెనో మనము చూచుచున్నాము; ప్రజలను పరిపాలించుటకు దేవుడు ఒక క్రొత్త అధిపతిని మరల లేపునని చూపుటయే అది. కావున అది వారి నాశనమునకు ఒక ఔషధమై యుండెను.

అయితే ప్రవక్త, ఆయన బయలువెళ్లుట ఆరంభమునుండి, లేక అతి పురాతన కాలమునుండి, మరియు యుగముల దినములనుండి, అనగా నిత్యత్వపు దినములనుండి యున్నది, అని చేర్చుచున్నాడు. ప్రజలను పరిపాలించుటకు ఒక అధిపతి లేచుట అకస్మాత్తుగా జరుగు సంగతి కాదని అతడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అది చాలకాలము క్రిందటనే దేవునిచేత నిర్ణయింపబడియుండెను. ఇదే సరళమైన భావము.

ప్రవక్త ఇక్కడ క్రీస్తుయొక్క నిత్య ఉనికినిగూర్చి మాటలాడుచున్నాడని కొందరు పట్టుదలతో వాదించుచున్నారని నాకు తెలియును; నా మట్టుకు నేను, క్రీస్తు దైవత్వము ఇక్కడ మనకు రుజువు చేయబడుచున్నదని ఇష్టపూర్వకముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే దీనిని యూదులు ఎన్నటికిని ఒప్పుకొనరు గనుక, ఈ మాటలను ఉన్నవి ఉన్నట్లే సరళముగా గ్రహించుటకే నేను ఇష్టపడుచున్నాను, — దేవుడు క్రీస్తునుగూర్చి ఇంతకుముందు ఏమియు నిర్ణయింపనట్లుగా, ఆయన బేత్లెహేమునుండి అనుకోకుండ బయలువెళ్లడు. కాబట్టి ఆయన బయలువెళ్లుటలు ఆరంభమునుండి యున్నవి. అయితే మరికొందరు ఒక క్రొత్త సూక్ష్మార్థమును తెచ్చుచున్నారు, — క్రీస్తుయొక్క రెండు స్వభావములను సూచించుటకై ప్రవక్త ఆయన బయలువెళ్లుటలు అని బహువచనమును వాడుచున్నాడని: అయితే ఇందులో ఒక అసంబద్ధత ఉన్నది; ఏలయనగా నిత్యత్వమునుగూర్చి మాటలాడుచు ప్రవక్త క్రీస్తుయొక్క మానవ స్వభావమును దైవ స్వభావముతో కలిపి ప్రస్తావించుట సరియైనదియు జ్ఞానయుక్తమైనదియు కాదు. దేవుని వాక్యము నిత్యమైనదని మనకు తెలియును; మరియు పౌలు చెప్పుచున్నట్లు, కాలము పరిపూర్ణమైనప్పుడు క్రీస్తు మన స్వభావమును ధరించుకొనెనని మనకు తెలియును (గలతీయులకు 4:4). కావున ఆయన ఉనికినిగూర్చి మాటలాడినయెడల, శరీరమునుబట్టి క్రీస్తుయొక్క ఆరంభము అంత పురాతనమైనది కాదు: కాబట్టి వాటిని కలిపి చెప్పుట అసంబద్ధమై యుండును. ఏకవచనమునకు బదులుగా బహువచనమును వాడుట హెబ్రీభాషలో సాధారణమైన సంగతి. కాబట్టి క్రీస్తు బయలువెళ్లుట నిత్యత్వమునుండి యున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా పరిస్థితులు నిరీక్షణలేనివై యుండగా సహాయము చేయుటకై అనుకోకుండ లేచువానివలె, ఏమియు ముందుగా చూడబడనప్పుడు లేచువానివలె, ఆయన బేత్లెహేమునుండి అకస్మాత్తుగా బయలువెళ్లడు. అయితే క్రీస్తు బయలువెళ్లుట దానికి భిన్నముగా నుండునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు, — తన ప్రజలకు ఒక నిత్యుడైన రాజును అనుగ్రహింపవలెనని దేవుడు ఆరంభమునుండియే నిర్ణయించెనని.

అదే సమయములో, రబ్బీలు ఇష్టపడు ఆ వ్యాఖ్యానమును మనము త్రోసివేయవలెను; ఏలయనగా లోకసృష్టికి ముందే మెస్సీయ సృజింపబడెననియు, నిత్యత్వపు సింహాసనమును, ధర్మశాస్త్రమును, ఇతర సంగతులును అట్లే సృజింపబడెననియు వారు చెప్పుచున్నారు; అయితే ఇవి నిస్సారమైన కట్టుకథలు.

లోకము సృజింపబడకముందే క్రీస్తు ప్రధానుడై యుండెనని ప్రవక్త సరళముగా చూపుచున్నాడు; ఆయన సర్వసృష్టికి ఆదిసంభూతుడని కూడ పిలువబడుచున్నాడు, ఏలయనగా సమస్తమును ఆయనద్వారా సృజింపబడెను (కొలొస్సయులకు 1:15); మరియు ఏ దేవుని వాక్యముద్వారా లోకము సృజింపబడెనో, ఆ వాక్యమే సంఘమునకు శిరస్సై యుండవలెను, మరియు నశించినదానిని ఆయనద్వారానే తిరిగి సంపాదింపవలెను. కాబట్టి క్రీస్తు బయలువెళ్లుటలు నిత్యత్వమునుండి యున్నవని చెప్పుటచేత ప్రవక్త ఏమి భావించెనో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. అయితే దేవుని నిత్యమైన నియామకముచేత మాత్రమే క్రీస్తు బయలువెళ్లుట ఆరంభమునుండి, లేక సకల యుగములనుండి యున్నదని నేను యూదులకు ఒప్పుకొనను: అయితే మనము రెండు సంగతులను గమనింపవలెను, — దేవుని సంఘమును విమోచించుటకై శరీరమందు ప్రత్యక్షపరచబడిన క్రీస్తు, ఎవనిద్వారా లోకము సృజింపబడెనో ఆ నిత్యవాక్యమై యుండెను, — మరియు, పడిపోయిన లోకమును తన కృపచేతను శక్తిచేతను పునరుద్ధరించునట్లు, సర్వసృష్టికి ఆదిసంభూతుడై యుండుటకును, విశేషముగా సంఘమునకు శిరస్సై యుండుటకును ఆయన దేవుని నిత్యసంకల్పముచేత నియమింపబడెను.

కాబట్టి ప్రవక్త ఈ రెండు సంగతులను ఎందుకు కలిపి చెప్పుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము, — ఇశ్రాయేలీయులమధ్య ఏలువాడై యుండువాడు బేత్లెహేమునుండి బయలువెళ్లుననియు, — అయినను ఆయన బయలువెళ్లుటలు నిత్యత్వమునుండి యున్నవనియు: ఏలయనగా నేను నిన్న వివరించినదానిని మాత్రమే అతడు చెప్పియుండినయెడల, సులువుగా ఒక ఆక్షేపణ చేయబడియుండును, మరియు ఇది కొందరి మనస్సులోనికి వచ్చియుండును, — "తన సంఘముయొక్క విమోచన విషయములో అంతయు ముగిసిపోయెనని చూచి దేవుడు ఒక క్రొత్త ఉపాయమును కల్పింపవలసినట్లుగా, ఏర్పరచబడిన ప్రజలను పరిపాలించువాడు బేత్లెహేమునుండి వచ్చునని నీవు ఎందుకు చెప్పుచున్నావు?" ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ ఆక్షేపణను ముందుగానే గ్రహించి, ఆయన బయలువెళ్లుటలు నిత్యత్వమునుండి యున్నవనియు, అవి ఆరంభమునుండియే ఇదివరకే నిర్ణయింపబడియున్నవనియు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునికి ఏదియు క్రొత్తది కాదు, అనుకోని ఆలోచన చేయవలసిన అవసరము ఆయనకు కలుగదు; మనము ఏమాత్రమును ఊహింపని సంగతి ఏదైనను జరిగినప్పుడు మనకు జరుగునట్లు కాదు; అప్పుడు మనము ఏవో క్రొత్త ఉపాయములను కల్పించుకొనుట అవసరమని కనుగొందుము. ఇట్టిదేదియు దేవునికి సంభవింపదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు: అయితే ఇదంతయు, — ప్రజలు శూన్యస్థితికి తేబడుటయు, — క్రీస్తుద్వారా వారు మరల పునరుద్ధరింపబడుటయు, — ఇదంతయు ఆయనయొక్క మర్మమైనదియు గ్రహింపశక్యముకానిదియునగు దైవసంరక్షణచేత నడిపింపబడుచున్నది.

కాబట్టి ఆయన ప్రభవములు ఆదినుండియు, అనాది దినములనుండియు ఉన్నవి. మనము ముందుకు సాగుదము —

మీకా 5:3

3. కాబట్టి ప్రసవవేదనపడుచున్న స్త్రీ పిల్లను కనువరకు ఆయన వారిని అప్పగించును; అప్పుడు ఆయన సహోదరులలో శేషించినవారు ఇశ్రాయేలీయులయొద్దకు తిరిగి వచ్చెదరు.

3. Propterea 219 dabit eos (hoc est, ponet eos, vel, relinquet) usque ad tempus quo parturiens pariet; et revertentur ad filios Israel residuum fratrum ejus.

దేవుడు తమ దురవస్థలను తొలగించుటకు ముందు తాము అనేక కీడులను సహింపవలసియున్నదని యూదులు గ్రహించునట్లు ప్రవక్త ఇక్కడ మరల తన మాటలను మితపరచుచున్నాడు. కాబట్టి భక్తులు గొప్ప శ్రమలలో నిరాశచెందకయు, మిక్కుటమైన భయముచేత క్రుంగిపోకయు ఉండునట్లు, కీడులను సహించుటకై వారి మనస్సులను సిద్ధపరచవలెనని ఆయన ఇక్కడ కోరెను. కావున ఆయన ఈ రెండు సంగతులను తెలియజేయుచున్నాడు, — ప్రజలు తమకు తగినట్టుగా తీవ్రముగా బాధింపబడుదురనియు, — అటుపిమ్మట అంత కఠినమైన శిక్ష విధించినను దేవుడు తన నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొని, తుదకు కొన్ని శేషములను పోగుచేయుననియు, తన ప్రజలు బొత్తిగా నశించిపోవుటకు ఆయన సహింపడనియు చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి ఆయన క్షేమస్థితికిని నాశనమునకును మధ్యనున్న ఒక మార్గమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

ప్రజలు సంపూర్ణముగా నిలిచియుండరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. — అది ఎట్లు? దేవుడు రాజ్యమును పట్టణమును కొట్టివేయును; అయినను దీనులకు ఆయన ఉపశమనము దయచేయును: తాము సంపూర్ణ నాశనమునకు అప్పగింపబడితిమని వారు తలంచునప్పుడు, ఆయన వారివైపు తన చేయి చాచును. ఇదే యావత్తు సారాంశము.

కాబట్టి ప్రసవవేదనపడుచున్న స్త్రీ పిల్లను కనువరకు వారు అప్పగింపబడుదురు, అనగా దేవునిచేత విడువబడుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దీనిని ధన్యురాలైన కన్యకకు అన్వయించువారు కలరు; కన్యక క్రీస్తును కను కాలముకొరకు యూదులు ఎదురుచూడవలసియున్నదని మీకా చెప్పినట్లు వారు భావించుచున్నారు: అయితే ఇది బలవంతముగా లాగిన వ్యాఖ్యానమని అందరును సులభముగా గ్రహింపగలరు. ప్రవక్త ఈ పోలికను వాడుటలో ప్రజల సమూహమును గర్భిణియైన స్త్రీతో పోల్చుచున్నాడని నాకు ఏ సందేహమును లేదు. ప్రసవవేదనపడు స్త్రీ పోలిక నానావిధములుగా అన్వయింపబడుచున్నది. దుష్టులు తమకు శిక్ష తప్పునని తమకుతామే వాగ్దానము చేసికొనునప్పుడు, వారు అకస్మాత్తుగాను బలాత్కారముగాను పట్టుబడుదురు: ఈ విధముగా వారి నాశనము గర్భిణియైన స్త్రీ ప్రసవవేదనవంటిది. అయితే ఈ వాక్యభాగపు భావము వేరు; ఏలయనగా యూదులు గర్భిణీస్త్రీలవలె ఉందురని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు, ఎందుకనగా, — వారు అత్యధికమైన వేదనలను సహింపవలసియున్నను, తరువాత సంతోషకరమైనదియు భాగ్యకరమైనదియునైన ఫలితము కలుగును. క్రీస్తుకూడ ఇదే ఉద్దేశముతో ఈ ఉదాహరణను వాడుచున్నాడు: 'స్త్రీ ప్రసవించునప్పుడు ఆమెకు దుఃఖము కలుగును; అయితే లోకమందు నరుడొకడు పుట్టెనని చూచి వెంటనే సంతోషించును' అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు (యోహాను 16:21.)

అట్లే ఏర్పరచబడిన ప్రజలు తమ దురవస్థలనుండి భాగ్యకరమైన విమోచన పొందుదురని, ఏలయనగా వారు ప్రసవించుదురని, మీకా ఈ స్థలములో చెప్పుచున్నాడు. నిశ్చయముగా అతి తీవ్రమైన వేదనలు కలుగును, అయితే వాటి ఫలితము సంతోషమే, అనగా తామును తమ రక్షణయు దేవుని సంరక్షణకు విషయములైయుండెనని వారు తెలిసికొనునప్పుడు, తమ శిక్షలు తమకు ప్రయోజనకరములైయుండెనని వారు గ్రహించునప్పుడు. కాబట్టి ప్రసవవేదనపడుచున్న స్త్రీ పిల్లను కనువరకు దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి ఈ వచనములో రెండు భాగములున్నవి; — మొదటిది, యూదులు ఇకమీదట దేవుని అధికారము క్రిందను సంరక్షణ క్రిందను లేనివారైనట్టు, కొంతకాలము విడువబడవలసియుండిరి అనునది; — రెండవది, దేవుడు ఎల్లప్పుడును వారికి సంరక్షకుడైయుండును అనునది, ఏలయనగా వారి వేదనల తరువాత ప్రసవము కలుగును. యెషయాలోని ఈ క్రింది వాక్యభాగము దీనికి విరుద్ధమైన స్వభావముగలది: 'మేము గర్భము ధరించి వేదనపడితిమి, గాలిని కనినట్లున్నది' (యెషయా 26:18.)

దీనిని certè — నిశ్చయముగా అని అనువదించుచున్నాడు: అయినను స్కాట్ సూచించినట్లు, "అయినను" అను పదమే ఇక్కడ అత్యంత తగిన అవ్యయము. డాథియస్ ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నాడు — Verum quidem est — ఇది నిజమే. — సం.

220 ప్రసవించునది ప్రసవించు కాలమువరకు, ({{}ילדה{( יולדה ఆయన సహోదరులలో శేషించినవారు ఇశ్రాయేలీయులతో కూడ మార్పుపొందుదురు. న్యూకమ్ ఈ వచనమునకు ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నాడు, — "భావమేమనగా: కన్యయైన తల్లి తన కుమారుని కను వరకును, యూదాయు ఇశ్రాయేలును, అబ్రాహాము యొక్క నిజమైన కుమారులందరును, తమ సహోదరులైన అన్యజనులలోనివారును క్రైస్తవ మతములోనికి మార్పుపొందువరకును దేవుడు తన ప్రజలకు సంపూర్ణముగా న్యాయము తీర్చి వారిని హెచ్చింపడు." — సం.

విశ్వాసులు అక్కడ తాము అతి తీవ్రమైన శ్రమలచేత అణచివేయబడి ప్రసవకాలమునకు వచ్చితిమి గాని గాలిని తప్ప మరేమియు కనలేదని, అనగా తాము నిరర్థకమైన నిరీక్షణచేత మోసపోయితిమని, ఏలయనగా ఫలితము తాము నిరీక్షించినట్లు లేకపోయెనని మొఱ్ఱపెట్టుచున్నారు. అయితే ప్రభువు ఇక్కడ మీకాద్వారా అంతకంటె శ్రేష్ఠమైనదానిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, అదేదనగా, ఒక స్త్రీ బిడ్డ పుట్టెనని చూచినప్పుడు తన వేదనలన్నిటికి ప్రతిఫలము పొందునట్లు, వారి కీడులన్నిటి అంతము ప్రజల భాగ్యకరమైన పునరుద్ధరణయే.

ఆయన మరియొక వాక్యముచేత ఈ వాక్యమును స్థిరపరచుచున్నాడు, ఆయన సహోదరులలో శేషించినవారు ఇశ్రాయేలీయులయొద్దకు తిరిగి వచ్చెదరు, లేక మార్పుపొందుదురు అని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తన ప్రజలను చెదరగొట్టుటయే గాక కాళ్ళక్రింద త్రొక్కివేయును గనుక, వారి ఆపద తప్పించుకొనలేని నాశనమును సూచించునట్లుండును, మరియొక విధముగా జరుగదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. ఇది ఒక సంగతి; అయితే అదే సమయములో కొందరు రక్షింపబడుదురని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. అయితే వేషధారులు దేవునితో ఆటలాడుచు శిక్షతప్పించుకొనగలమని తలంచకుండునట్లు, మనము ఇతర స్థలములలో గమనించినట్లు, ఆయన శేషమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజలను దాదాపుగా ఆర్పివేయునంతటి ఆపద వచ్చును గాని, కొందరు దేవుని కనికరముచేత, అదియు సామాన్యమైన నిరీక్షణకు మించి, కాపాడబడుదురని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఇప్పుడు ఈ క్రిందిది వచ్చుచున్నది —

మీకా 5:4

4. ఆయన నిలిచి యెహోవా బలముచేతను తన దేవుడైన యెహోవా నామమహాత్మ్యముచేతను తన మందను మేపును; కావున వారు నిలుకడగా నివసించెదరు, ఏలయనగా ఆయన ఇప్పుడు భూమ్యంతములవరకు గొప్పవాడగును.

4. Et stabit et pascet in virtute Jehovae, in magnificentia nominis Jehovae Dei sui; et habitabunt, quia nunc magnificabitur usque ad fines terrae.

ప్రవక్త ఇక్కడ క్రీస్తును గూర్చియే మాటలాడుట కొనసాగించుచున్నాడనుటకు ఏ సందేహమును లేదు; యూదులు సిగ్గులేక లేఖనమంతటిని వక్రపరచుచున్నను, మీకా ఇక్కడ భక్తులందరి గమనమును, అవును రక్షణ పొందవలెనని నిరీక్షించువారి లేక కోరువారి అందరి గమనమును క్రీస్తు రాకడవైపు త్రిప్పుచున్నాడని వారు ఖండింపలేరు. ఇది నిశ్చయము. ప్రవక్త క్రీస్తుకు ఏమి ఆరోపించుచున్నాడో ఇప్పుడు చూతము.

221 వాక్యమును ఈ విధముగా అమర్చుటచేత, "సహోదరులు" అను పదమునకు ముందున్న "ఆయన" అనునది "ఇశ్రాయేలు"ను సూచించుచున్నదని కాల్విన్ ఉద్దేశించెనని స్పష్టము. మూలములో తరువాతి భాగము మొదటిదానికంటె ముందున్నది, అయితే ఇతర భాషలలోవలెనే హెబ్రీలో కూడ పూర్వపదము కొన్నిసార్లు దాని సర్వనామము తరువాత వచ్చును. — సం. 222 చాలమంది వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమును గూర్చిన తమ దృష్టిలో కాల్విన్‌తో విభేదించి, దీనిని రక్షకుని జననమును గూర్చిన స్పష్టమైన ప్రవచనముగా ఎంచుచున్నారు. రెండు పక్షములయందును కష్టములున్నవి: అయితే సందర్భమంతటిని, ముఖ్యముగా తరువాతి వచనమును తీసికొనినయెడల, కన్యకయందు జన్మించిన క్రీస్తే ఇక్కడి విషయమను నిర్ణయమును మనము ఎదిరింపలేము. నిజముగా, అష్షూరీయుని ప్రస్తావన ఉన్నను, ఈ అధ్యాయమంతయు చెప్పబడినదానిని క్రీస్తుకును ఆయన సంఘమునకును అన్వయింపకుండ తృప్తికరముగా వివరింపబడజాలదు. యూదుల చరిత్రలోని కొన్ని సంగతులు నిస్సందేహముగా సూచింపబడియుండవచ్చును, లేక ప్రసంగవశాత్తు ప్రస్తావింపబడియుండవచ్చును; అయితే సంపూర్ణ నెరవేర్పును క్రొత్త ఏర్పాటులోనే వెదకవలెను. ఇది యూదులలోని ఆచారములనుండియు సంఘటనలనుండియు తరచుగా తీసికొనబడిన మాటలలో, రక్షకుని జననమును, ఆయన రాజ్యపు స్వభావమును విస్తీర్ణమును ధన్యతను, ఆయన శత్రువుల నాశనమును గూర్చిన మహోజ్జ్వలమైన ప్రవచనము. న్యూకమ్ మరియు ఆడమ్ క్లార్క్ 5వ వచనములోని మొదటి పంక్తి తరువాత క్రొత్త విషయము ప్రవేశపెట్టబడినదని తలంచి, అక్కడ అధ్యాయమును విభజింపవలెనని సూచించుచున్నారు: అయితే సువార్త ఏర్పాటు అను అదే విషయము అధ్యాయాంతమువరకు కొనసాగుచున్నదని స్పష్టము. ప్రాచీన సంఘమునకు విశేష శత్రువైన అష్షూరీయుడు, సర్వయుగములలోని క్రైస్తవ సంఘపు శత్రువులను సూచించుచున్నాడు. స్కాట్ ఇట్లనుచున్నాడు: "సన్హెరీబు దండయాత్ర ఇశ్రాయేలు అధిపతిచేతగాని నాయకులచేతగాని త్రిప్పికొట్టబడలేదు: యూదులు ఎన్నడును అష్షూరు రాజ్యములపై దండెత్తలేదు, వాటిని పాడుచేయలేదు; కాబట్టి ఈ మాటలు సన్హెరీబు మరియు అష్షూరీయుల ఆత్మవంటి ఆత్మగల, సంఘపు ఇతర శత్రువులను హింసకులను గూఢార్థముగా సూచించుచున్నట్లు గ్రహింపవలెనని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది." సాధారణముగా తలంచబడుదానికంటె మిక్కిలి పండితుడైన విమర్శకుడును మిక్కిలి లోతైన దైవశాస్త్రజ్ఞుడునైన హెన్రీ, ఈ అధ్యాయపు వ్యాఖ్యానములో స్కాట్‌తోను ఇతరులనేకులతోను ఏకీభవించుచున్నాడు. — సం.

ఆయన నిలిచి యెహోవా బలముచేత మేపును అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. నిలుచుట అను పదము స్థిరముగా కొనసాగుటను సూచించుచున్నది; దేవుడు క్రీస్తుద్వారా ప్రజలలో శేషించినవారిని పోగుచేయుట కొద్దికాలమునకే కాదనియు, తరచుగా జరుగునట్లు సంతోషపు కిరణములు కొన్ని ప్రకాశించి వెంటనే అదృశ్యమగునట్లు ఉండదనియు ఆయన చెప్పినట్టున్నది. క్రీస్తు రాజ్యము నిలుకడగలదియు శాశ్వతమైనదియునైయుండునని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు.

కాబట్టి అది కొనసాగును; ఏలయనగా క్రీస్తు తన సంఘమును కొన్ని దినములు మాత్రమే పరిపాలింపడు, ఆయన రాజ్యము ఎడతెగని సంవత్సరముల యుగముల పరంపరలో నిలిచియుండును. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

రెండవదిగా ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఆయన యెహోవా బలముచేతను, తన దేవుడైన యెహోవా నామమహాత్మ్యముచేతను మేపును; ఈ మాటలచేత తన సంఘమును కాపాడుటకు క్రీస్తునందు చాలినంత శక్తి ఉండునని ఆయన భావము. సంఘము ఈ లోకములో నానావిధములైన శ్రమలకు లోనైయున్నదని మనకు తెలియును, ఏలయనగా అది ఎన్నడును శత్రువులు లేకుండ ఉండదు; దేవుని పిల్లలను బాధించుటకు సాతాను ఎల్లప్పుడును తాను ప్రేరేపించి వారి ఉగ్రతను వాడుకొనువారిని కనుగొనుచుండును. కాబట్టి దేవుని సంఘము అనేక తుఫానులచేత కొట్టుకొనిపోవుచున్నందున, దానికి బలవంతుడును అజేయుడునైన సంరక్షకుడు అవసరము. అందుచేత మన ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ విశిష్టతను క్రీస్తుకు ఆరోపించుచున్నాడు, — ఆయన యెహోవా బలముచేతను తన దేవుని మహాత్మ్యముచేతను మేపును.

మేపుట అను పదము విషయమైతే, క్రీస్తు తన ప్రజలకు, తనకును తన సంరక్షణకును అప్పగింపబడిన మందకు ఏమైయున్నాడో అది నిస్సందేహముగా వ్యక్తపరచుచున్నది. కాబట్టి క్రీస్తు తన సంఘములో తన ప్రజలను భయముచేత బాధించు భయంకరుడైన నిరంకుశునివలె పరిపాలింపడు; ఆయన తన మందయెడల మృదువుగా ప్రవర్తించు కాపరి. కాబట్టి కాపరి పనిని నెరవేర్చుచున్న క్రీస్తు విశ్వాసులయెడల చూపు దయను సాత్వికమును ఏదియు మించజాలదు: ఆయన రాజు అని పిలువబడుటకంటెను ఎంచబడుటకంటెను, లేక తనకుతానే అధికారమును వహించుటకంటెను, ఈ బిరుదుతో అలంకరింపబడుటనే ఎక్కువగా కోరుకొనుచున్నాడు. అయితే మరియొకవైపు, క్రీస్తు శక్తి భక్తిహీనులకును దుష్టులకును భయంకరమైయుండునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. ఆయన మేపును అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు, — తన మంద విషయములో క్రీస్తు సాత్వికముతో నిండిన స్వభావమును ధరించును; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, కాపరి అను పదముకంటె ఎక్కువ దయను ఏదియు సూచింపజాలదు: అయితే మనము అన్నివైపులను శత్రువులచేత చుట్టుకొనబడియున్నాము గనుక, ప్రవక్త ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, —

ఆయన యెహోవా బలముచేతను యెహోవా నామమహాత్మ్యముచేతను మేపును; అనగా దేవునియందు ఎంత శక్తి ఉన్నదో, సంఘమును దాని శత్రువులనుండి కాపాడి సంరక్షించుట అవసరమైనప్పుడెల్ల, క్రీస్తునందు అంత సంరక్షణ ఉండును.

కాబట్టి దేవునియందు ఎంత శక్తి ఉన్నదో, క్రీస్తునుండి అంతకంటె తక్కువకాని క్షేమమును ఎదురుచూడవలెనని మనము ఇందుమూలముగా నేర్చుకొందము. దేవుని శక్తి అపరిమితమైనదని మనము ఒప్పుకొనుచున్నాము గనుకను, ఆయన సర్వశక్తి మన తలంపులన్నిటిని మిక్కిలి మించి వాటిని మ్రింగివేయుచున్నది గనుకను, మన నిరీక్షణలన్నిటిని పైకిని క్రిందికిని విస్తరింపజేయుటకు ఇందుమూలముగా నేర్చుకొందము. — ఎందుకు? మనలను కాపాడుటకు పూనుకొనిన, తండ్రి మనలను ఎవని సంరక్షణకు అప్పగించెనో ఆ చాలినంత శక్తిగల రాజు మనకున్నాడు. కాబట్టి మనము క్రీస్తు సంరక్షణకును రక్షణకును అప్పగింపబడితిమి గనుక, మన క్షేమమును గూర్చి మనము సందేహించుటకు కారణమేమియు లేదు. ఆయన నిజముగా కాపరి, మనకొరకు ఆయన ఈ విధముగా తగ్గించుకొని, అంత అల్పమైన పేరును నిరాకరింపలేదు; ఏలయనగా కాపరియందు ఆడంబరమైనను వైభవమైనను ఉండదు. అయితే క్రీస్తు మనకొరకు కాపరి స్వభావమును ధరించి, ఆ పనిని నిరాకరింపకపోయినను, ఆయన అనంత శక్తితో అలంకరింపబడియున్నాడు. — అది ఎట్లు? ఆయన సంఘమును మానవరీతిగా పరిపాలింపక, తన దేవుని నామమహాత్మ్యముచేత పరిపాలించుచున్నాడు.

ఆయన క్రీస్తును దేవునికి లోబరచుట, ఆయన మానవ స్వభావమును సూచించుచున్నది. క్రీస్తు శరీరమందు ప్రత్యక్షుడైన దేవుడైనను, మన మధ్యవర్తిగాను మానవ స్వభావమందు సంఘమునకు శిరస్సుగాను ఆయన తండ్రియైన దేవునికి లోబడినవాడాయెను: ఆయన నిజముగా దేవునికిని మనకును మధ్యనున్న వ్యక్తి. కాబట్టి క్రీస్తు, మరియొకని చిత్తము ప్రకారము వలె, శక్తిగలవాడని ప్రవక్త ఇప్పుడు చెప్పుటకు కారణమిదే; క్రీస్తు కేవలము మనుష్యుడని కాదు, అయితే ఆయన మనకు మనుష్యుని రూపములో కనబడుచున్నాడు గనుక, ఆయన తన తండ్రినుండి శక్తిని పొందుచున్నాడని చెప్పబడుచున్నది; ఇదియు, చెప్పబడినట్లు, ఆయన మానవ స్వభావమును బట్టియే. ప్రవక్త దీనిని స్పష్టముగా చేర్చుటకు ఇంకొక కారణమున్నది, — సంఘ సంరక్షకుడైన క్రీస్తు తన తండ్రినుండి వేరుపరచబడజాలడని మనము తెలిసికొనునట్లు: కాబట్టి దేవుడు దేవుడైయున్నట్లే, క్రీస్తు సంఘమును కాపాడుటకు ఆయన పరిచారకుడైయున్నాడు. ఒక్క మాటలో, మధ్యవర్తి మధ్యనుండుటద్వారా తప్ప విశ్వాసులు దేవుని చూడకూడదని ప్రవక్త భావము; మరియు దేవునినుండియే సర్వోన్నత శక్తిని పొంది, తన ప్రజలను కాపాడుటకు సర్వశక్తితో ఆయుధధారియైనవానిగా తప్ప మధ్యవర్తిని చూడకూడదనియు ఆయన భావము.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, వారు నివసించెదరు; ఏలయనగా ఆయన ఇప్పుడు భూమ్యంతములవరకు ఘనపరచబడును. ఆయన విశ్వాసులకు క్షేమకరమైన నివాసమును వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రీస్తు లోకపు కడపటి ప్రాంతములవరకు హెచ్చింపబడును. ఆయన అన్యజనములకు వాగ్దానము చేయబడుచున్నాడని ఇక్కడ మనము చూచుచున్నాము: ఏలయనగా ఒక్క జనము మాత్రమే ఆయన సంరక్షణకు అప్పగింపబడియుండినయెడల, క్రీస్తు యూదయ సరిహద్దులలోపల తన సర్వోన్నత శక్తిని ప్రయోగించుట చాలియుండును. అయితే తండ్రియైన దేవుడు ఆయన సమస్త జనములకు రక్షణకర్తగా ఉండవలెనని ఉద్దేశించెను గనుక, ఆయన భూమి కడపటి సరిహద్దులవరకు హెచ్చింపబడుట అవసరమని ఇందుమూలముగా మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. అయితే నివసించుట అను పదము విషయమైతే, ప్రవక్త ఈ క్రింది వచనములో ఇట్లు చెప్పునప్పుడు అది మరింత సంపూర్ణముగా వివరింపబడుచున్నది —

మీకా 5:5

5. ఈయనే సమాధానమై యుండును; అష్షూరీయుడు మన దేశములోనికి వచ్చి మన నగరులలో అడుగుపెట్టునప్పుడు, అతనికి విరోధముగా ఏడుగురు కాపరులను ఎనమండుగురు ప్రధానులను మనము నియమించెదము.

5. Et erit hic pax: Assur quum venerit in terram nostram, et quum calcaverit in palatiis nostris, tunc constituemus super eum septem pastores et octo principes hominum.

నేను చెప్పినట్లు, మీకా తన పూర్వ వాక్యమును స్థిరపరచుచున్నాడు. నివసించుట అను పదముచేత ఆయన నిస్సందేహముగా నెమ్మదియు సమాధానమునుగల నివాసమును ఉద్దేశించెను; దేవుని పిల్లలు క్రీస్తు క్రింద సురక్షితముగాను నిర్భయముగాను ఉందురని ఆయన చెప్పినట్టున్నది. ఇప్పుడు ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, ఆయనే మన సమాధానమైయుండును. "ఈ సురక్షితమైన నివాసము ఎక్కడనుండి వచ్చును? ఏలయనగా దేశము మిక్కిలి తరచుగా పాడుచేయబడెను, ప్రజలు తుదకు చెరలోనికి తోలబడిరి. కాబట్టి మేము నెమ్మదిగాను నిర్భయముగాను ఉందుమని నీవు వాగ్దానము చేయుదానిని నిరీక్షించుటకు మేమిప్పుడు ఎట్లు సాహసింపగలము?" అని అడుగబడియుండవచ్చును. ఆయనే మన సమాధానమైయుండును గనుక, అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తండ్రియైన దేవుడు మనకు దయచేసిన రాజు యొక్క సంరక్షణతో మనము తృప్తిపొందవలెను. కాబట్టి ఆయన నీడ మనకు చాలును, మనము సమస్త శ్రమలనుండి చాలినంత సురక్షితముగా ఉందుము. ప్రవక్త క్రీస్తును ఏ భావములో తన ప్రజలకు లేక తన సంఘమునకు సమాధానమని పిలుచుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; ఆయన హానికరమైనవాటినన్నిటిని దూరముగా తోలివేయును గనుకను, భక్తిహీనులందరు దేవుని పిల్లలతో యుద్ధము చేయకుండ వారిని అణచుటకును, వారు ఏవైనను కలవరములు రేపినయెడల వారి మార్గమును అడ్డగించుటకును బలముతోను అజేయమైన శక్తితోను ఆయుధధారియై యుండును గనుకను, ఆయన ఆయనను అట్లు పిలుచుచున్నాడు.

223 "ప్రవక్తలు తమ సందేశములకు ముందు, యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా అని చెప్పిరి; అయితే క్రీస్తు దాసునివలె కాక కుమారునివలె, మీతో నిశ్చయముగా నిశ్చయముగా చెప్పుచున్నాను అని మాటలాడెను: ఇదే తన దేవుడైన యెహోవా నామమహాత్మ్యముచేత మేపుట; పరలోకమందును భూమిమీదను సర్వాధికారము, సమస్త శరీరులమీద అధికారము ఆయనకు ఇయ్యబడెను, దాని బలముచేత ఆయన ఇప్పటికిని తన దేవుడైన యెహోవా నామమహాత్మ్యముచేత పరిపాలించుచున్నాడు." — హెన్రీ.

క్రీస్తు మరియొక విధముగా మన సమాధానమైయున్నాడని మనము ఇంకను ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ఆయన మనలను తండ్రితో సమాధానపరచెను. దేవుడు మనతో సమాధానపడెనని మనకు నిశ్చయము లేనియెడల, లోకసంబంధమైన బాధలనుండి సురక్షితముగా ఉండుటవలన మనకేమి ప్రయోజనము? కాబట్టి మన మనస్సులు దేవుని తండ్రివంటి కటాక్షమునందు విశ్రమింపనియెడల, ఎవడును మనకు ఏ కలవరమును కలుగజేయకపోయినను, మనము ఎల్లప్పుడును తప్పక వణకుచుందుము: అంతేకాదు, మనుష్యులందరు మనకు స్నేహితులైనను, అందరు మనలను పొగడినను, దేవుడు మన తండ్రియను నిశ్చయమైన ధైర్యముచేత మన మనస్సాక్షులు శాంతిపొందనియెడల, మన స్థితి ఇంకను దీనమైనదిగానే యుండును, మనము కలవరముతో ప్రయాసపడుచుందుము. కాబట్టి దేవుని మనతో సమాధానపరచుటద్వారా తప్ప మరి ఏ విధముగాను క్రీస్తు మన సమాధానము కాజాలడు. అయితే అదే సమయములో ప్రవక్త సాధారణముగా మాటలాడుచున్నాడు, — మనము క్రీస్తు నీడ క్రింద సురక్షితముగా పండుకొందుమనియు, ఏ కీడుకును భయపడనక్కరలేదనియు, — సాతాను మనపై ఉగ్రముగా దాడిచేసినను, సర్వలోకము మనకు విరోధముగా వెఱ్ఱెత్తినను, క్రీస్తు మనలను తన రెక్కల క్రింద కాచి సంరక్షించుచున్నయెడల మనము దేనికిని భయపడనక్కరలేదనియు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి క్రీస్తు మన సమాధానమని ఇక్కడ చెప్పబడినప్పుడు దాని భావమిదే.

తరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, అష్షూరీయుడు మన దేశములోనికి వచ్చి, మన నగరులలో అడుగుపెట్టునప్పుడు, అతనికి విరోధముగా లేక అతనిమీద, ఏడుగురు కాపరులను ప్రజలలో ఎనుబదిమంది ప్రధానులను మనము నియమించెదము. క్రీస్తు రాకడ తరువాతకూడ దేవుని సంఘము శ్రమలనుండి విముక్తముగా ఉండదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు: వ్యాఖ్యాతలు ప్రవక్త మాటలకు మరియొక అర్థము చెప్పుచున్నను, నేను దీనిని మధ్యకాలమునకు అన్వయింప మొగ్గుచున్నాను. అయితే ఈ భావము మిక్కిలి తగినది, — దేవుడు వాగ్దానము చేసిన సహాయము ఎదురుచూడబడుచు ఇంకను నిలిపివేయబడియుండగా, అష్షూరీయులు వచ్చి ఇశ్రాయేలు దేశమంతట దూరముగాను విస్తారముగాను సంచరించుదురు. అందుచేత అష్షూరు మన దేశములోనికి వచ్చి, మనము అతనిని తోలివేయలేనంతటి బలముతోను బలాత్కారముతోను చొచ్చుకొనివచ్చినను, మనము అతనికి విరోధముగా మనకొరకు కాపరులను ప్రధానులను నియమించుకొందుమని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అదే సమయములో ఈ ప్రవచనము ఆ కొద్దికాలమునకే పరిమితము చేయకూడదని గమనింపవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త క్రీస్తు రాకడకు ముందును తరువాతను సంఘము కాపాడబడుటను గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్టున్నది, — "మీకు పుట్టబోవుచు బేత్లెహేమునుండి బయలుదేరు రాజు మీకు సమాధానమైయుండునని నేను చెప్పితిని; అయితే ఆయన లోకమునకు ప్రత్యక్షపరచబడకముందు, దేవుడు తన సంఘమును పోగుచేయును, మృతదేహమునుండి వలె ప్రధానులును కాపరులును బయలుదేరుదురు, వారు అన్యాయమైన బలాత్కారమును త్రిప్పికొట్టుదురు, అంతేకాదు అష్షూరీయులను లోపరచుదురు."

ప్రవక్త దేనిని దృష్టియందుంచుకొనెనో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము: క్రీస్తు ఒక్కడే మనకు నెమ్మదిగల జీవితమును దయచేయుటకు చాలినవాడని ఈ విశేషమైన ప్రశంసతో ఆయనను ఘనపరచిన తరువాత, దేవుడు తన సంఘమును దాని శత్రువులనుండి విడిపించునట్లు దానికి సంరక్షకుడైయుండునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

అయితే ఇక్కడ వ్యక్తపరచబడిన ఒక సంగతి గమనింపదగినది: అష్షూరీయులు దేశమును దాటిపోయి నగరులన్నిటిని త్రొక్కివేయునప్పుడు, అప్పుడు దేవుడు తన ప్రజలకు విమోచకుడగునని మీకా చెప్పుచున్నాడు. "ఎందుకు ముందే కాదు? దీనిని నివారించుట మేలు కాదా? ఏమి! దేవుడు ఇప్పుడు శత్రువుల బలాత్కారమును ఉదాసీనముగా చూచుచున్నట్లున్నాడు, వారు దేశమంతటిని దోచుకొని దాని నడిమివరకు చొచ్చుకొనిపోవునట్లు వారికి కళ్ళెము వదలుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు ముందుగా ఉపశమనము ఎందుకు దయచేయడు?" అని ఆక్షేపించి చెప్పబడియుండవచ్చును. అయితే దేవుడు తన సంఘమును ఏ విధముగా కాపాడ ఉద్దేశించుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము: విశ్వాసులకు తరచుగా కొంత శిక్ష అవసరము గనుక, దేవుడు తగినప్పుడు వారిని తగ్గించి, అటుపిమ్మట వారిని విడిపించును. సహాయము దయచేయకముందు దేవుడు అష్షూరీయులకు అంత స్వేచ్ఛను అనుమతించుటకు కారణమిదే. మరియు ఈ ప్రసంగము ప్రవక్తచేత ఎంతగా మితపరచబడెనో మనము చూచుచున్నాము; ఒకవైపున సంఘము ఎల్లప్పుడును కీడులనుండి విముక్తముగా ఉండదని ఆయన చూపుచున్నాడు, — అష్షూరీయులు వచ్చెదరు, మన నగరులను త్రొక్కివేయుదురు, — దీనిని దేవుని పిల్లలు సహింపవలెను, ఇది శ్రమలను సహించుటకు వారి మనస్సులను ముందుగానే సిద్ధపరచవలెను; అయితే మరియొకవైపున ఒక ఆదరణ వచ్చుచున్నది; ఏలయనగా అష్షూరీయులు ఈ విధముగా మన దేశములోనికి చొచ్చుకొనివచ్చి, ఏదియు వారికి మరుగుగాను దాచబడియు ఉండనప్పుడు, అప్పుడు ప్రభువు క్రొత్త కాపరులను లేపును.

224 ఈ స్థలములో హెబ్రీలోని మాటల క్రమము ఖచ్చితముగా పాటింపబడలేదు. ప్రవక్తలలో అరుదుకాని, స్వతంత్ర ప్రథమావిభక్తికి ఇక్కడ ఒక ఉదాహరణ ఉన్నది, — ఆయనే మన సమాధానమైయుండును: అష్షూరీయుడు — అతడు మన దేశములోనికి వచ్చునప్పుడు, మరియు అతడు మన నగరులలో అడుగుపెట్టునప్పుడు, అప్పుడు అతనికి విరోధముగా మనము లేపుదుము ఏడుగురు కాపరులను ఎనమండుగురు అభిషిక్తులను. {{}אדם{, נסיכי అక్షరార్థముగా మనుష్యులలో అభిషిక్తులు; అయితే ఇది అధికారములోనున్న మనుష్యులను, ప్రధానులను లేక పాలకులను సూచించు నుడికారము. {}נסיכים యెహోషువ 13:21లో అధిపతులు అనియు, కీర్తనలు 83:11లోను యెహెజ్కేలు 32:30లోను ప్రధానులు అనియు అనువదింపబడినది. "మనుష్యులలో ఎనమండుగురు ప్రధానులు" అని చెప్పనక్కరలేదు, "ఎనమండుగురు ప్రధానులు" లేక "ఎనమండుగురు అభిషిక్తులు" అని చెప్పవచ్చును. — సం.

ప్రజల సమూహము కొంతకాలము అంగహీనమై, ఒక విధముగా ఛిన్నాభిన్నమైయుండునని ప్రవక్త భావము; వారు చెరనుండి తిరిగివచ్చువరకు అట్లే జరిగెను. ఏలయనగా క్రమమైన ప్రభుత్వము ఎడతెగని పరంపరగా ఉండియుండినయెడల, మనకొరకు మనము నియమించుకొందుము అని ఆయన చెప్పుట వ్యర్థమగును; అట్టి స్థితిలో, అష్షూరు మన దేశములోనికి వచ్చిన తరువాత మనము ప్రధానులను నియమించుకొందుము అని ఆయన చెప్పజాలడు; అష్షూరు వచ్చునప్పుడు ప్రధానులుందురు అనియే చెప్పును. కాబట్టి నియమించుట అను పదము నేను చెప్పినదానినే సూచించుచున్నది, — సంఘము కొంతకాలము కనబడు శిరస్సు లేకుండ ఉండును. క్రీస్తు నిజముగా ఎల్లప్పుడును సంఘమునకు శిరస్సైయుండెను; అయితే ఆయన అప్పుడు దావీదు కుటుంబములో ఒక ప్రతిమయందువలె లేక చిత్రమునందువలె కనబడవలెనని ఉద్దేశించెను గనుక, విశ్వాసులు శిరస్సు ఛేదింపబడుటను, సంఘము మృతమై తన శిరస్సునుండి చీల్చబడినప్పుడు మృతదేహమువలె ప్రక్కకు త్రోయబడుటను చూడవలసియున్నను; అవును, సంఘము ఈ స్థితిలో భయంకరముగా పాడైపోయినను, ఇంకను ఒక క్రొత్త పునరుత్థానమును గూర్చిన వాగ్దానము ఉన్నదని ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. కాబట్టి మనము మనకొరకు కాపరులను నియమించుకొందుము లేక ఏర్పరచుకొందుము.

తన ప్రజలకు కాపరులను నియమించుట దేవుని పని అని ఎవరైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల,—ఇది నిజమేనని నేను నిశ్చయముగా ఒప్పుకొందును: అయినను ప్రవక్త ఈ సంగతిని అవివేకముగా ప్రస్తావింపలేదు; ఏలయనగా తన ప్రజలకు వారి స్వాతంత్ర్యమును మరల అనుగ్రహించుటలో దేవుడు చూపిన కటాక్షమును ఆయన ఇక్కడ ఘనపరచుచున్నాడు. ప్రజలు అందరి సమ్మతితో తమ కాపరులను తామే ఎన్నుకొనగలుగుటయందే ప్రజల శ్రేష్ఠమైన స్థితి విశేషముగా ఉన్నది: ఏలయనగా ఎవడైనను బలాత్కారముచేత సర్వాధికారమును ఆక్రమించుకొనినయెడల అది నిరంకుశత్వము; మరియు మనుష్యులు వంశపారంపర్య హక్కుచేత రాజులైనయెడల, అది స్వాతంత్ర్యమునకు అనుగుణముగా కనబడదు. కాబట్టి మనకొరకు మనము అధిపతులను నియమించుకొందుము అని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; అనగా, ప్రభువు తన సంఘమునకు ఊపిరి పీల్చుకొను సమయమును ఇచ్చుట మాత్రమే కాక, అది స్థిరమైనదియు చక్కగా క్రమపరచబడినదియునైన ప్రభుత్వమును, అదియు అందరి సమ్మతితో, స్థాపించుకొనునట్లు చేయును.

225 ఆత్మసంబంధమైన పరిపాలననుండి లౌకిక పరిపాలన ఎట్లుండవలెనో అను విషయమును గూర్చి నిర్ణయమునకు వచ్చుట ఎంతమాత్రమును సురక్షితమైన నియమము కాదు. ఈ రెండు విషయములు చాలా భిన్నమైన సూత్రములచేత నడిపింపబడుచున్నవి; మరియు నాగరికత యొక్క భిన్నమైన స్థాయిలలో ఉన్న దేశములకు ఒకే విధమైన ప్రభుత్వము సరిపడదు. అనేక ఇతర విషయములలోవలెనే ఈ విషయమునుగూర్చియు ఊహాసిద్ధాంతములు చేయుట తరచుగా తప్పుడు నిర్ణయములకు నడిపించును. వంశపారంపర్య రాజరికము స్వాతంత్ర్యమును అతిక్రమించునట్లు కనబడవచ్చును; అయితే ఈ రెండును ప్రస్తుత కాలములోగాని గతించిన ఏ కాలములోగాని ఎరుగనంత మట్టుకు కలిసియున్నవనుటకు మన స్వదేశమే ఒక దృష్టాంతముగా ఉన్నది. దయగలదియు కృపగలదియునైన దైవసంకల్పముచేత ఇంత ఆశ్చర్యకరముగా అనుగ్రహింపబడిన ఈ దేశములో అనుభవింపబడినంత విస్తారముగాను సంపూర్ణముగాను స్వాతంత్ర్యము ఏ ప్రజాస్వామ్యము క్రిందను ఎన్నడును అనుభవింపబడలేదు. వంశపారంపర్య రాజరికమునకు మనము ఎరిగినదానికంటె బహుశా ఎంతో ఎక్కువగా ఋణపడియున్నాము. — సం.

ఏడుగురు ఎనిమిదిమంది అనుటచేత ప్రవక్త నిస్సందేహముగా గొప్ప సంఖ్యను ఉద్దేశించెను. సంఘమునకు కలుగు విపత్తులను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, ‘పరిపాలించుటకు ఎవడును దొరకడు, బాలురే మిమ్మును ఏలుదురు’ అని చెప్పబడినది. అయితే ప్రజలను పరిపాలించుటయు కాపాడుటయు అను భారమును వహించుటకు అనేకమంది నాయకులు ఉందురని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజల పాలకులు ఏడుగురు కాపరులును ఎనిమిదిమంది అధిపతులును అగుదురు; అనగా, ప్రభువు అనేకులకు తన ఆత్మను అనుగ్రహించును గనుక వారు అకస్మాత్తుగా జ్ఞానులగుదురు: వారు అంతకుముందు ఏ గౌరవమును లేనివారైనను, గొప్పవారికి తగినదేదియు వారియొద్ద లేకపోయినను, ప్రభువు వారిని శక్తియుక్తమైన ఆత్మచేత సమృద్ధిపరచును గనుక వారు పరిపాలించుటకు యోగ్యులగుదురు. ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇట్లు కలుపుచున్నాడు—

మీకా 5:6

6. వారు అష్షూరు దేశమును నిమ్రోదు దేశమును దాని ద్వారములయొద్ద ఖడ్గముచేత పాడుచేయుదురు; అష్షూరీయుడు మన దేశములోనికి వచ్చి మన సరిహద్దులలో చొరబడునప్పుడు ఆయన ఈలాగున అతని చేతిలోనుండి మనలను విడిపించును.

6. Et pascent terram Assur (hoc est, vastabunt; nam metaphorice hic pascere accipitur pro perdere quemadmodum dicuntur pecora pascere agrum, hoc est quum denudant herba sua; atque ita pastorum ingluviem notat in vorando populo; et alludit ad nomen illud quo usus fuerat: dixerat enim {}רועיםseptem pastores; nunc dicit ergo Prophetam alludere ad nomen illud quod posuerat: pascent ergo terram Assur) gladio, et terram Nimrod in gladiis suis: et liberabit ab Assur, ubi venerit in terram nostram, et ubi calcaverit in finibus nostris.

ఈ వచనములో ప్రవక్త చెప్పునదేమనగా, సంఘము తన శత్రువుల నిరంకుశత్వముచేత దుర్భరముగా అణచివేయబడిన తరువాత దానిచేత ఏర్పరచబడిన కాపరులకు రెండు విధములైన పని యుండును. మొదట వారు మేపుదురు; అనగా, దేవుని సంఘమును పోషించుదురు;—రెండవదిగా వారు మేపుదురు; అనగా, అష్షూరు దేశములో చెక్కుచెదరక సంపూర్ణముగా నిలిచియుండునదేదియు మిగులకుండునట్లు దానిని నాశనము చేయుదురు. కాబట్టి దేవుడు ఈ కాపరులకు యుద్ధవీరుల ధైర్యమును అనుగ్రహించును; ఏలయనగా వారు తమ శత్రువులతో ధైర్యముగాను శౌర్యముగాను యుద్ధము చేయవలసియున్నది: వారు నిమ్రోదు దేశమును తమ ఖడ్గములచేత మేపుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. నిమ్రోదు కల్దీయలో ఏలెనని మనము ఎరుగుదుము; మరియు పది గోత్రములు షల్మనేసెరుచేత చెరగా కొనిపోబడెననియు, ఈలాగున ఇశ్రాయేలు రాజ్యము కూలద్రోయబడెననియు మనము ఎరుగుదుము: కల్దీయులు సామ్రాజ్యమును సంపాదించినప్పుడు, యూదా రాజ్యము కూడ వారిచేత పాడుచేయబడెను. ఇప్పుడు ఈ మాటల భావమేమనగా, సంఘమునకు శత్రువులైన వారందరిని—వారు బబులోనీయులైనను అష్షూరీయులైనను—ఎదిరించుటకు ఈ కాపరులు తగినంత బలముగలవారై యుందురు. అష్షూరీయులకును బబులోనీయులకును అప్పుడు దేవుని ప్రజలతో పోరాటము ఉండెను గనుక ఆయన వారి పేర్లను ప్రస్తావించుచున్నాడు; ఇది క్రీస్తు వచ్చువరకు కొనసాగెను; అయితే వారు ఇతరులకంటె అంతియోకసు వలన ఎక్కువ శ్రమలను అనుభవించిరనుట నిశ్చయమే: అయినను అతడు అలెగ్జాండరు వారసులలో ఒకడు గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ భాగమును సమస్తమునకు ప్రతిగా తీసికొని, అష్షూరీయులు కల్దీయులు అనుటచేత సంఘమునకు శత్రువులైన వారందరిని—వారెవరైనను సరే—ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఈ కాపరులు అష్షూరు దేశమును ఖడ్గముచేతను, నిమ్రోదు దేశమును, అదియు తమ ఖడ్గములచేతను, పాడుచేయుదురు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

226 {,{כפתחיה దాని ద్వారములలో లేక ప్రవేశ స్థలములలో: అధిక సంఖ్యాకులు ఈ పదమును ఈలాగుననే అనువదించుదురు. {Εντος} {πολων} {αυτης} — దాని గుమ్మముల లోపల. — సిమ్మాకస్. మార్కియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ మన అనువాదముతో ఏకీభవించుదురు. ఈ సందర్భములో కాల్విన్ కింహీని అబెన్-ఎజ్రాను అనుసరించెను: అయితే {}ה అను ప్రత్యయము ఈ అర్థమును స్వీకరింపకుండ మనలను అడ్డగించుచున్నది; అంతేకాక, ఈ పదము ఈ అర్థములో మరెక్కడను కనబడదు. ఈ వచనము ముందటి వచనముతో జతపరచబడియున్నది, దానినుండి కేవలము అర్ధవిరామముచేత మాత్రమే వేరుచేయబడవలెను; దీనిని ఈలాగు అనువదింపవచ్చును:— మరియు వారు అష్షూరీయుని దేశమును ఖడ్గముచేత పాడుచేయుదురు, నిమ్రోదు దేశమును దాని ప్రవేశ స్థలములయొద్ద పాడుచేయుదురు: ఈలాగున అష్షూరీయుడు మన దేశములోనికి వచ్చునప్పుడు, మన సరిహద్దులమీద అడుగుపెట్టునప్పుడు, ఆయన అష్షూరీయునినుండి విడుదల కలుగజేయును. — సం.

అయితే కల్దీయులును అష్షూరీయులును మన దేశములోనికి చొరబడి మన సరిహద్దులలో అడుగుపెట్టువరకు ఇది జరుగదు. తమకు ఓర్పు అవసరమనియు, దేవుడు వ్యర్థమైన వాగ్దానము చేయలేదని తాము గ్రహింపవలెననియు ప్రవక్త విశ్వాసులకు మరల జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. దీని సారాంశమేమనగా, విశ్వాసులు ఆయన కాడికి తమ మెడలను లోపరచి, అప్పుడు సమీపించుచున్న కీడులను ఓర్పుతో సహించువరకు దేవుని హస్తమునుండి ఏ విడుదలయు నిరీక్షింపకూడదు. కాబట్టి యూదులు అతిశయించుచున్న ఆ స్థితికిని వారి విడుదలకును మధ్య ఉన్న కాలమును ప్రవక్త ప్రస్తావించుచున్నాడు. అది ఎందుకు?

ఏలయనగా అటుతరువాత త్వరలోనే వారు దేవుని హస్తముచేత తీవ్రముగా మొత్తబడవలసియుండెను; అయితే మనము చూచినట్లుగా, అది సంభవించునని వారు తలంచలేదు. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు,—“మీకు తగిన శిక్ష సమీపముగా ఉన్నదని మిమ్మును ఇంకను నమ్మింపలేము గనుక, అనుభవమే మీకు బోధకుడగును. ఈలోగా విశ్వాసులు ధైర్యమును సంపాదించుకొని, సాత్వికమైన హృదయముతో నీతిగల న్యాయాధిపతియైన దేవునికి ఓర్పుతో లోబడియుందురు గాక: అయినను అదే సమయమున, తమ కీడులన్నిటిని దాటిన తరువాత నిశ్చయమైన విడుదలను వారు నిరీక్షింతురు గాక; ఏలయనగా తగిన కాలము పరిపక్వమైనప్పుడు ప్రభువు తన సంఘమును దృష్టించును; అయితే అది మొదట శ్రమపరచబడవలెను.”

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఆదినుండి నీ సంఘమును ఎన్నడును సంపూర్ణముగా విడనాడకుండునట్లు దానిని కాపాడితివి; అది తన విశ్వాసభ్రష్టతలచేత నిన్ను దాదాపు విసర్జించినను, నీ నిబంధనకు స్థిరముగా నిలిచి, తుదకు సర్వలోకమునకు నిత్య విమోచకుడు ప్రత్యక్షమగువరకు సకల యుగములయందును దానియెడల నీ కటాక్షమును చూపుట నీకు ఇష్టమాయెను గనుక,—ఓ, ఈ దినమున మేమును అదే కటాక్షమును అనుభవించునట్లు అనుగ్రహించుము; మేము నానావిధములుగా నీ ఉగ్రతను మామీదికి రేపినను, నీవు నీ హస్తముచేత మమ్మును ఆదుకొనునట్లు మమ్మును తగ్గించుము; మరియు లేఖనములో మాకు కనబడుచున్న ఆ వాగ్దానములమీద మేము ఎట్లు ఆనుకొందుమనగా, తుదకు మా ఓర్పుచేత మా శత్రువులను జయించి, నీవు నీ హస్తమును ఎత్తి, అపవాదిని సమస్త దుష్టులను అణచివేయుటకును సమస్త హానులనుండి మమ్మును క్షేమముగాను భద్రముగాను కాపాడుటకును నీ అద్వితీయ కుమారునికి నీవిచ్చిన ఆ అజేయమైన శక్తిని కనుపరచువరకు, మా ఓర్పుచేత మా ప్రాణములను దక్కించుకొందుము గాక. ఆమేన్.

తొంబది రెండవ ఉపన్యాసము

మీకా 5:7-8

7. యాకోబు సంతతిలో శేషించినవారు యెహోవా కురిపించు మంచువలెను, మనుష్యుల కొరకు ఎదురుచూడక నరులకొరకు నిలువక గడ్డిమీద పడు వర్షమువలెను అనేక జనముల మధ్యను ఉందురు.

7. Et erit residuum Jacobin gentibus, in medio populorum multorum (vel, magnorum,) sicut ros a Jehova, sicut stillae super herbam, quae non expectat hominem, neque sperat in filiis hominum.

8. యాకోబు సంతతిలో శేషించినవారు అన్యజనులలో అనేక జనముల మధ్యను అడవి మృగములలో సింహమువలెను, గొఱ్ఱెల మందలలో కొదమసింహమువలెను ఉందురు; అది లోపలికి చొరబడినయెడల త్రొక్కి చీల్చివేయును, ఎవడును విడిపింపలేడు.

8. Et erit residuum Jacob in gentibus, in medio populorum multorum (vel, magnorum, ut diximus,) sicut leo inter animalia sylvae, sicut leunculus inter greges ovium, qui si transierit et discerpserit et repuerit, nemo eripiet.

సంఘముయొక్క భవిష్యత్ స్థితినిగూర్చి మీకా ఇక్కడ రెండు సంగతులను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు,—మనుష్యుల సహాయము ఆదరువు లేకుండనే దేవుడు దానిని కాపాడుననియు,—అది శత్రువులందరికంటె బలమైనదగునట్లు ఆయన దానికి బలమును అనుగ్రహించుననియు. మొదటిగా, సంఘము కాపాడబడుట కేవలము దేవుని కటాక్షముమీదనే ఆధారపడియున్నదనియు, భూసంబంధమైన ఏ సహాయములును అవసరము లేదనియు చూపుటకు, ఆయన మిక్కిలి తగిన ఉపమానమును వాడుచున్నాడు; దేవుని ప్రజలు మంచుతో తడిసిన పచ్చికబయలువలె ఉన్నారని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఖచ్చితముగా సరియైన రీతిగా మాటలాడుట లేదు; ఏలయనగా వర్షమునుగూర్చియు మంచునుగూర్చియు ఆయన చెప్పునది గడ్డికిగాని పచ్చికబయలుకుగాని అన్వయింపవలెను. యాకోబు శేషము యెహోవానుండి వచ్చు మంచువలెను గడ్డిమీద పడు వర్షపు బిందువులవలెను ఉండును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, మంచు అనుదానిని మంచుతో తడిసిన పచ్చికబయళ్లకుగాని వర్షములనుండి తేమను శక్తిని పీల్చుకొను గడ్డికిగాని ప్రతిగా తీసికొంటేనే గాని, దీనిని ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము ప్రకారము అన్వయింపలేము. నిజముగా భావము ఎంతమాత్రమును అస్పష్టమైనది కాదు, అదేమనగా,—మనుష్యుల పక్షమున ఏ సాగుబడియు శ్రమయు లేకుండ ఆకాశపు మంచుచేత మాత్రమే పోషింపబడు గడ్డివలె దేవుడు తన ప్రజలను వర్ధిల్లజేయును: ప్రవక్త స్పష్టముగా ప్రస్తావించునదియు ఇదే; ఏలయనగా తాను చెప్పుచున్న గడ్డి మనుష్యుల కొరకు ఎదురుచూడదనియు, మనుష్యుల శ్రద్ధచేత పెరుగదనియు, ఆకాశపు మంచుచేతనే పెరుగుననియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము మరి బాగుగా గ్రహించునట్లు, నేను మాటలను క్లుప్తముగా వివరించెదను. యాకోబు శేషము ఉండును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ప్రజలందరును కాపాడబడరని ఆయన ఇక్కడ చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన అంతకుముందు వారి నాశనమునుగూర్చి మాటలాడియుండెను. కాబట్టి సంఘముయొక్క విపత్కర స్థితిలో, అవును, దాదాపు అది సంపూర్ణముగా నాశనమైనప్పుడు సహితము, దేవుడు ఆశ్చర్యకరముగా కాపాడిన సంతానమునకే ఈ వాగ్దానము పరిమితము చేయబడవలెనని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి ఈ వాగ్దానము ప్రజల సమస్త సమూహమునకు కాక, కొద్దిమందికే చెందినది; అందుచేత ఆయన మునుపటివలెనే {,}שארית షారిత్, శేషము లేక మిగిలినవారు అను పదమును వాడుచున్నాడు. కాబట్టి యాకోబు శేషము ఉండును; అనగా, ప్రజలు దాదాపు అందరును నశించినను, కొంత శేషము నిలిచియుండును.

పిమ్మట ఆయన, గొప్ప లేక అనేక జనముల మధ్యను అని కలుపుచున్నాడు. ఇక్కడ శేషమునకును గొప్ప జనములకును మధ్య వ్యత్యాసము చూపబడుచున్నది: మరియు ప్రవక్త {,}בקרב బెకోరెబ్, మధ్యను అను పదమును అనవసరముగా చేర్చలేదు. కాబట్టి ఇక్కడ గమనింపవలసిన సంగతులు మూడు,—దేవుడు ప్రజలందరికి కాక శేషమునకు మాత్రమే విడుదలను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు,—మరియు బలమైన లేక అనేక జనముల మధ్యను ఆయన ఈ విడుదలను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు; ఆయన ఈలాగు చెప్పినట్టే,—“దేవుని సంఘము సంఖ్యలో అధికముగా ఉండకపోయినను, ఆమాటకు వస్తే దాని శత్రువుల సంఖ్య దానిని ముంచివేయుటకు చాలినంత గొప్పదైనను, దేవుడు దానిని వర్ధిల్లజేసి వ్యాపింపజేయును: ఒక్క మాటలో, దాని శత్రువులు సంఖ్యలో అనేకులును బలములోను శక్తిలోను గట్టివారునైనను, ప్రభువు తన సంఘమును అంతకంతకు అభివృద్ధిచేయకుండ వారు ఆయనను ఆటంకపరచలేరు;”—మూడవ సంగతి, మధ్యను అను మాట సూచించునది, అదేమనగా, దేవుని ప్రజలు నలువైపుల ముట్టడివేయబడుదురు. శత్రువులు ఒక్క వైపునుండి మాత్రమే మనమీదికి వచ్చినప్పుడు అది అంత మిక్కిలి బాధకరము కాదు, అయితే వారు ముందును వెనుకను రెండు ప్రక్కలను ఉండి మనలను చుట్టుముట్టినప్పుడు, మన స్థితి నిజముగా దుర్భరముగా కనబడును; ఏలయనగా వారు ఈలాగు అన్నివైపులనుండి మనలను ఒత్తిడి చేయునప్పుడు, ఊపిరి పీల్చుకొనుటకైనను మనకు సమయము ఇయ్యరు. అయితే అన్నివైపుల శత్రువులచేత చుట్టుముట్టబడినను సంఘము క్షేమముగా ఉండునని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు.

227 ఈ పోలికలో ఈ ఊహింపబడిన అసమంజసతను అంగీకరింపవలసిన అవసరమేమియు కనబడదు; నిజముగా అది ఈ వాక్యభాగముయొక్క స్పష్టమైన అర్థమును మార్చివేయుచున్నది. యూదులు మంచుతోను వర్షముతోను పోల్చబడుచున్నారు, వాటిచేత గడ్డి పెరుగును; పిమ్మట మంచుగాని వర్షముగాని కాక గడ్డి పెరుగుదలయే మనుష్యునిమీద కాక మంచుమీదను వర్షముమీదను ఆధారపడియున్నదని చెప్పబడుచున్నది. ఈలాగున ఈ పోలిక అన్నివిధముల తగియున్నది. — సం.

228 ఆమోసు 5:15లో యోసేపు శేషము లేక మిగిలినవారు,—మీకా 2:12లో ఇశ్రాయేలు శేషము,—మరియు ఇక్కడ తరువాతి వచనములో యాకోబు శేషము అను మాటలు మనకు కనబడుచున్నవి. — సం.

ఆయన ఇప్పుడు {,}כטל{ }מאת{ }יהוה కథెల్ మెయాత్ ఈవె, యెహోవానుండి వచ్చు మంచువలె అని కలుపుచున్నాడు; అనగా, నేను చెప్పినట్లు, అది ఆకాశమునుండి వచ్చు మంచుచేత పోషింపబడి పెరుగు గడ్డివలెను, మనుష్యుల సాగుబడిచేతగాని శ్రమచేతగాని కాక దేవుడే స్వయముగా పెరుగజేయుటచేత వర్ధిల్లు గడ్డివలెను ఉండును. ఆయన కేవలము, మంచువలె, అని చెప్పియుండవచ్చును, అయితే దేవునికిని మనుష్యునికిని మధ్య భేదము చూపి, మనుష్యులు ఏ సహాయము చేయకపోయినను సంఘమును ఆదుకొనుటకును నిలువబెట్టుటకును దేవుని శక్తి యొక్కటే చాలునని చూపుటకు ఆయన, యెహోవానుండి, అని కలుపుచున్నాడు. మనుష్యుల కొరకు ఎదురుచూడక నరులకొరకు నిలువక గడ్డిమీద పడు వర్షపు బిందువులవలె అని ఆయన చెప్పునప్పుడు, ఇది తరువాతి వాక్యములో మరి స్పష్టముగా వ్యక్తపరచబడుచున్నది. కాబట్టి విశ్వాసులు ఆయన కటాక్షముచేత తాము క్షేమముగా ఉందురని గ్రహించునట్లును, భూమిమీది సహాయములన్నియు విఫలమైనను, దేవుని శక్తి యొక్కదానిచేతనే తాము సమర్థముగా ఆదుకొనబడగలరు గనుక భయపడనక్కరలేదని గ్రహించునట్లును, వారి లక్ష్యము దేవుని యొక్కనివైపే త్రిప్పబడుచున్నదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము: ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యుని సహాయము శ్రమ లేకుండనే పర్వతములమీదను పచ్చికబయళ్లలోను గడ్డిని మొలిపించును; ఈలాగుననే ఆయన పరాయి సహాయమేమియు లేకుండ, తన మరుగైన—అట్లు చెప్పవచ్చునంటే—తన స్వకీయమైన అంతర్గత శక్తిచేతనే తన సంఘమును కాపాడగలడు.

పిమ్మట ఈ వాగ్దానము వచ్చుచున్నది,—దేవుడు తన ప్రజలు తమ శత్రువులందరికంటె బలవంతులగునట్లు అజేయమైనదియు ఎదిరింపశక్యము కానిదియునైన శక్తితో వారిని ఆయుధధారులనుగా చేయును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలు శేషము అడవి మృగములలో సింహమువలెను గొఱ్ఱెల మందలో కొదమసింహమువలెను ఉండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. బలమైన సింహము ఇతర మృగములకంటె బలవంతముగా ఉన్నట్లును, కొదమసింహము గొఱ్ఱెల మందమీద క్రూరముగా దాడిచేయుటకు తెగించునట్లును, ఇశ్రాయేలు ప్రజలు ఉందురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; వారు సింహములవలె ఉండి, తమ శత్రువులను భయముతో నింపుదురు, అవును, ఎవడును వారిని ఎదిరింప తెగింపకుండునట్లు వారిని దోచుకొని చెదరగొట్టుదురు. ప్రవక్త ఈలాగు మాటలాడుటచేత దేవుని ప్రజలు క్రూరులును రక్తపిపాసులునై యుందురని ఉద్దేశించుటలేదు: ఏలయనగా ప్రవక్తలు ఈ విధమైన ఉపమానములను వాడునప్పుడు, ఖచ్చితముగా సరిపడని దేనినో వ్యక్తపరచుదురని మనము ఎరుగుదుము; సింహమునకు చెందిన ప్రతిదానిని ఏరి దేవుని సంఘమునకు అన్వయించునంత అవివేకి ఎవడుండును? కాబట్టి ఈ ఉపమానముయొక్క కారణమును గమనింపవలెను; విశ్వాసులు తమ శత్రువుల శక్తికంటె ఎంతో అధికమైన శక్తితో అలంకరింపబడుదురు గనుక వారు వారికి భయకారకులగుదురని చూపుటయే దాని ఉద్దేశ్యము.

అందుచేత వారు క్రూరులగుదురని దీనినుండి నిర్ణయింపకూడదు.

అయితే అదే సమయమున ప్రభువు తన సంఘమునకు ఏమి వాగ్దానము చేయుచున్నాడో మనము చూడవలెను. కాబట్టి దేవుడు తన పిల్లలకు సాత్వికమైన ఆత్మను సిఫారసు చేయుచున్నను, విశ్వాసులు తమ శత్రువులకు భయకారకులుగా ఉండవచ్చును; అయినను వారు వారియెడల న్యాయమైనదానిని పాటించుచు, తగిన మితులలో తమ్మును తాము ఉంచుకొనవలెను. అయినను వారు తమ శత్రువులను దూరముగా తరుమునంత శక్తితో అలంకరింపబడుదురనియు, అవును, ఎవడును వారిని ఎదిరింపలేకుండగా వారు వారిని దోచుకొని చీల్చివేయుదురనియు మీకా చెప్పుచున్నాడు. అయితే సంఘము కాపాడబడుటకు ఈ రెండు సంగతులు అవసరము, దేవుడు దానిని వర్ధిల్లజేయుట; ఏలయనగా అది అద్భుతముగా అభివృద్ధిచేయబడితేనే గాని ఎన్నడును వర్ధిల్లదు; పిమ్మట దాని శత్రువులకు విరోధముగా దానికి బలమైనదియు శక్తిగలదియునైన సంరక్షణ అవసరము; ఏలయనగా సంఘమును ఎదిరించువారును, అవును, దానిని నాశనము చేయుటకు తమ సర్వశక్తులను ప్రయోగించువారును అయిన దుష్టులు ఎల్లప్పుడును ఉందురని మనము ఎరుగుదుము: కాబట్టి మన ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నట్లు, ప్రభువు దానికి అజేయమైన బలమును అనుగ్రహించుట అవసరము. మనము ముందుకు సాగుదము—

229 “వారు తాము జీవించు కాలములయొక్కయు స్థలములయొక్కయు భ్రష్టత్వములకు విరోధముగా సాక్ష్యమిచ్చుటలో సింహమువలె ధైర్యముగలవారై యుందురు, మరియు తమ ఆత్మీయ శత్రువులను ఎదిరించి జయించుటకు ప్రభువు బలమునందు సింహమువలె బలముగలవారై యుందురు. వారి యుద్ధోపకరణములు దుర్గములను పడద్రోయుటకు దేవునియెదుట బలముగలవై యున్నవి, 2 కొరింథీయులకు 10:4,5. వారి విరోధులందరును ఎదిరింపలేని ధైర్యము వారికి కలుగును, లూకా 21:15.” — హెన్రీ.

మీకా 5:9

9. నీ హస్తము నీ విరోధులమీద ఎత్తబడును, నీ శత్రువులందరు నిర్మూలమగుదురు.

9. Exaltabitur manus tua super hostes tuis, et cuncti, adversarii tui excidentur.

గత వచనములో చెప్పబడినదానిని ఆయన స్థిరపరచి, తాను ఉద్దేశించినదానిని, మనము వివరించినదానిని, వేరు మాటలతో వ్యక్తపరచుచున్నాడు,—సంఘము బలమైనవారును క్రూరులునైన అనేక శత్రువులతో పోరాడవలసియున్నను, అది ఇంకను విఫలము కాదు, ఏలయనగా ప్రభువు పరలోకమునుండి దానికి బలమును అనుగ్రహించును. నీ శత్రువులందరు నిర్మూలమగునట్లు నీ హస్తము ఎత్తబడును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. సంఘము నెమ్మదిగల స్థితిలో ఉండునని కాక, జయముగలదై యుండునని ఆయన వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, మరియు శత్రువులు ఎన్నడును లేకపోరని కూడ ప్రకటించుచున్నాడు. కాబట్టి పోరాడుట వలననే గాని మనము జయింపలేము గనుక, ఓర్పుతో సహించుటకు ఈ వాగ్దానము మనలను సిద్ధపరచవలెను. కాబట్టి దేవుని సంఘమును ఎదిరించుటకు, అవును, దాని నాశనమునకు ప్రయత్నించుటకు శత్రువులు ఎల్లప్పుడును ఉందురు గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ, నీ శత్రువులమీద నీ హస్తము ఎత్తబడును అని చెప్పుచున్నాడు.

అయితే, ఈ వాగ్దానము ఎప్పుడు నెరవేరెను? అని అడుగవచ్చును. ఏలయనగా ప్రజలు బబులోను చెరలోనికి కొనిపోబడినది మొదలుకొని వారు ఎల్లప్పుడును కప్పము కట్టువారుగానో, క్రూరమైన నిరంకుశత్వము క్రింద ఉంచబడినవారుగానో, కనీసము తమ శత్రువులకు సాటిలేనివారుగానో ఉండిరని మనము ఎరుగుదుము. అయితే ఈ సూత్రమును ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను,—విశ్వాసులు జయముతో తృప్తిపడవలెను,—వారు ఎంత కఠినముగా ఒత్తిడిచేయబడినను, వారు జరుపవలసిన పోరాటములు ఎంత నిరంతరమైనవైనను ఎంత ఆయాసకరమైనవైనను, తాము సంపూర్ణముగా నశింపరు అను ఈ ఒక్క సంగతి వారికి చాలియుండవలెను. మరియు దేవుని ప్రజలను ఎదిరించిన శత్రువులు ఎంత అనేకులైనను, వారు ఎల్లప్పుడును ఆయన అజేయమైన హస్తముచేత కాపాడబడిరని స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. మనము ఇప్పుడే విన్న సంగతిని కూడ జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను,—ఇక్కడి వాగ్దానము ప్రజలందరికి కాక శేషమునకు మాత్రమే చేయబడినది. వారిని నూరుసార్లు మ్రింగివేయగలిగిన అన్ని సంహారములనుండి కొద్దిమందియైనను తప్పించుకొని బ్రదికియుండుట సర్వలోకముయొక్క నిరీక్షణకు మించినది. కాబట్టి విశ్వాసులు తమ శత్రువులందరిమీద జయశాలులుగా చేయబడుదురని వారికి కారణము లేకుండ వాగ్దానము చేయబడలేదని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. అయితే సిలువ పోరాటము క్రిందనే తప్ప ఇది నిజముగా నెరవేరలేదు. ఇప్పుడు ఇది వచ్చుచున్నది—

మీకా 5:10-15

10. ఆ దినమున నేను నీ గుఱ్ఱములను నీ మధ్యనుండి నిర్మూలము చేతును, నీ రథములను నాశనము చేతును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

10. Et accidet in die illo, dicit Jehova, excidam equos tuos e medio tui, et perdam quadrigas tuas;

11. నీ దేశములోని పట్టణములను నిర్మూలము చేతును, నీ కోటలన్నిటిని పడగొట్టుదును.

11. Et excidam urbes terrae tuae, et evertam cunctas munitiones tuas;

12. నీ చేతిలోనుండి చిల్లంగి సాధనములను నిర్మూలము చేతును, ఇక శకునము చెప్పువారు నీకుండరు.

12. Et excidam angures (vel, divinos) e manu tua; et praestigiatores non erunt tibi (haec lengenda sunt in uno contextu;)

13. నీ చెక్కిన విగ్రహములను నీ స్తంభ ప్రతిమలను నీ మధ్యనుండి నిర్మూలము చేతును; నీ చేతిపనికి నీవిక నమస్కారము చేయవు.

13. Et excidam scuptilia tua et statuas tuas e medio tui; et non adorabis amplius opus manuum tuarum;

14. నీ మధ్యనుండి నీ దేవతాస్తంభములను పెరికివేతును; ఈలాగున నీ పట్టణములను నాశనము చేతును.

14. Et delebo lucos tuos e mediotui, et detraham hostes tuos (vel, urbes tuas; utroque enim verti potest;)

15. మరియు అన్యజనులు ఎన్నడును వినని రీతిగా కోపముతోను ఉగ్రతతోను వారిమీద ప్రతికారము చేతును.

15. Et faciam in ira et furore vindictam in gentibus quae non audierunt (vel, quam non audierunt; dicam de utroque.)

విశ్వాసులు తమ సహాయములన్నిటిని కోల్పోయినప్పుడును, అవును, లేనియెడల ఆయన కటాక్షమునకు మార్గమును మూసివేయు ఆటంకములన్నిటిని దేవుడు తొలగించినప్పుడును, తాము దేవుని హస్తముచేతను కటాక్షముచేతను ఏలాగు కాపాడబడుదురో వారు తెలిసికొనునట్లు, మిక్కిలి అవసరమైన ఒక హెచ్చరిక ఇక్కడ ప్రవేశపెట్టబడుచున్నది. కాబట్టి దీని సారాంశమేమనగా,—సంఘము తన బలమంతటిని తన సంరక్షణలన్నిటిని కోల్పోవుటచేతను, మరియు ఒక విధముగా తన ప్రజలను రక్షించుటకు ఆయన హస్తము చాపబడకుండ అడ్డగించిన ఆటంకములను సహితము దేవుడు దానినుండి తొలగించుటచేతను తప్ప, మరి ఏ విధముగాను అది దేవుని దయచేత రక్షింపబడదు. ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ పట్టణములను, పిమ్మట కోటలను ప్రస్తావించుచున్నాడు, గుఱ్ఱములను రథములను ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఇవి తమంతట తామే ఖండింపదగినవి కావని మనము ఎరుగుదుము: అయితే ప్రజలు భూసంబంధమైన వాటియందు బుద్ధిహీనముగా నమ్మికయుంచిరి గనుక, వ్యర్థమైనదియు అబద్ధమైనదియునైన సమస్త నమ్మికను వారినుండి తీసివేయుటచేతనే తప్ప దేవుని రక్షణ వారికి మరి ఏ విధముగాను రాలేదని ఆయన ఉద్దేశించుచున్నాడు. ఇది ఒక సంగతి. మరియొకవైపు, ఆయన దేవతాస్తంభములను ప్రస్తావించుచున్నాడు, చెక్కిన విగ్రహములను స్తంభ ప్రతిమలను ప్రస్తావించుచున్నాడు, శకునగాండ్రను సోదెగాండ్రను ప్రస్తావించుచున్నాడు: ఇవి దేవుని కటాక్షమునకు ద్వారమును మూసివేసిన భ్రష్టత్వములు; ఏలయనగా విగ్రహారాధనకు లోనైన ప్రజలు దేవునికి మొఱ్ఱపెట్టలేరు, రక్షణకర్తగా ఆయనయందు నిరీక్షింపలేరు. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. ఇక మాటలను వివరించుటయే నాకు మిగిలియున్నది.

మొదట ఆయన, ఆ దినమున నేను నీ గుఱ్ఱములను నాశనము చేతునని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు అని చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ ప్రవక్త తమంతట తాము ఏ దోషమునకును ఆపాదింపబడలేని సంగతులను లెక్కించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు గుఱ్ఱములను మనుష్యుల ఉపయోగము కొరకు సృజించినట్లే, అవి మనకు సేవచేయుటకును ఆయన అనుమతించుచున్నాడు. అట్లయితే గుఱ్ఱములు తీసివేయబడితేనే గాని సంఘము విడిపింపబడదని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? అది ఒక ఆనుషంగిక దోషమువలన కలిగినది; ఏలయనగా మనుష్యులు బలములతో నిండియున్నప్పుడు వెంటనే తమ నిరీక్షణను వాటిమీద నిలుపుదురు. కాబట్టి దేవుని వరములను ఇట్లు దుర్వినియోగము చేయుట ఇశ్రాయేలు ప్రజలలో ప్రబలియుండెను గనుక, గుఱ్ఱములు తీసివేయబడుట అవసరమాయెను. దేవుడు నిజముగా వారి మనస్సులను తగ్గించియుండగలడు, లేక వారి గుఱ్ఱములమీదను రథములమీదను వారికున్న నమ్మికను తొలగించియుండగలడు; అయితే ఆ వస్తువులే నరికివేయబడితేనే గాని మరి ఏ విధముగాను పెరికివేయబడలేనంత లోతుగా అహంకారపు వేళ్లు మనుష్యుల హృదయములలో పాతుకొనియున్నవని దీనిబట్టి కనబడుచున్నది. గుఱ్ఱములు కలిగియుండుటయు రథములు కలిగియుండుటయు దేవుని ఔదార్యమే; ఏలయనగా దేవుని దయవలననే గాని మనకు రథములును గుఱ్ఱములును ఇతర వస్తువులును ఎట్లు కలుగును? (230 కొందరు పితరులు అన్యాపదేశార్థము చెప్పుటలో చూపిన చాతుర్యమునకును అతిశయమునకును ఒక విచిత్రమైన ఉదాహరణగా, ఈ వచనమునకు జెరోము చెప్పిన వివరణను పేర్కొనవచ్చును: గుఱ్ఱములు కాముకమైన దురాశలు; రథములు, ఒకదానితో ఒకటి జతకూర్చబడిన పాపములు, వాటిలో దుష్టులు ఎక్కి ఊరేగుచు జయోత్సవము చేయుదురు; పట్టణములు, పరలోకపు యెరూషలేమువంటివి కాక కయీను కట్టినటువంటివి; దుర్గములు, ఐశ్వర్యములును లోకపు ఆడంబరములును, వక్తల వాక్చాతుర్యమును తర్కవాదుల కొక్కెములును! — సం.) అయినను దేవుడు తన పూర్వపు వరములను తీసివేయుట ద్వారా తప్ప మనకు మేలు చేయగల మార్గమును కనుగొనలేకున్నాడు. కావున వారి గుఱ్ఱములు నాశనము చేయబడితేనే గాని ప్రభువునుండి రక్షణ రాజాలదని చెప్పుటలో, మీకా ఇక్కడ మునుపటికంటె మరి తీక్షణముగా ప్రజల హృదయములను తాకుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నట్లున్నది: "మీ దుష్టత్వము ఎంత గొప్పదో మీరు చూచుచున్నారు; దేవుడు ఇంతవరకు మీయెడల ఉదారముగా వ్యవహరించెను, ఏలయనగా ఆయన మిమ్మును ధనవంతులనుగా చేసి మీకు గుఱ్ఱములను కూడ ఇచ్చెను. ఇప్పుడు మీరు ఈ వరములను దుర్వినియోగము చేయుట ఆయన చూచుచున్నాడు గనుక, మీరు ఆయన దయను అంగీకరింపనందున మీయొద్దకు వచ్చు మార్గములన్నియు మూయబడియున్నవని ఆయన ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. మీ గుఱ్ఱములును మీ రథములును మీ లక్ష్యమునంతటిని ఆక్రమించుకొనుచున్నవి గనుక, మీరు ఒక విధముగా దేవుని మీయొద్దనుండి దూరముగా తరిమివేయుచున్నారు. కాబట్టి ఆయన మీయొద్దకు వచ్చునట్లు, అడ్డములను ఆటంకములను అన్నిటిని తొలగించి తనకొరకు ఒక మార్గమును తెరచుకొనును."

దేవుని ఉపకారములన్నియు ఒక విధమైన వాహనములవలె ఉపయోగపడి మనలను పరలోకమునకు లేపవలసియున్నను, అవి మన దుష్టత్వమువలన వేరొక ప్రయోజనమునకు త్రిప్పబడి, మనకును దేవునికిని మధ్య అడ్డుగా నిలుచు ఆటంకములుగా చేయబడుచున్నవని దీనిబట్టి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. కావున దీనిచేత మన కృతఘ్నత రుజువగుచున్నది; మరియు దేవుడు తన రక్షణను మనకు తెలియజేయ ఉద్దేశించినప్పుడు, తన ఉపకారములను మనయొద్దనుండి తీసివేసి తొలగించుటకు ఒక విధముగా బలవంతపెట్టబడుట దీనివలననే కలుగుచున్నది. ప్రవక్త గుఱ్ఱములను రథములను పేర్కొనినప్పుడు అతని ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు మనకు అర్థమగుచున్నది. ఏలయనగా కొందరు తలంచునట్లు, ప్రజలు తమ దరిద్రతలోను లేమిలోను శాపపు గురుతులను మాత్రమే చూచునట్లు వారు దేవుని వరములన్నిటిని కోల్పోవుదురని అతడు ఇక్కడ బెదరించుట లేదు; ఎంతమాత్రము కాదు; ఇది ఒక వాగ్దానమే, అనగా, తన ప్రజలకు సహాయము తెచ్చుటకు కొంతకాలము తనను అడ్డగించిన ఆటంకములన్నిటిని దేవుడు తొలగించును. ఈ బోధ అదే సమయమున సామాన్యము కాని ఆదరణను కలిగించుటకు ఉపయోగపడవలెను. తగ్గింపబడుట శరీరమునకు కఠినముగాను చేదుగాను ఉండును. కావున ఇశ్రాయేలు ప్రజలు తాము దేవుని ఉపకారములను కోల్పోయినట్లు చూచినప్పుడు, మొదట తమ స్థితిని విధేయతతో భరింపలేకపోయిరి; అయితే ప్రవక్త వారి దుఃఖమునంతటిని ఉపశమింపజేయగల ఒక ప్రతిఫలమును వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు: "దేవుడు మిమ్మును గుఱ్ఱములును రథములును లేనివారినిగా చేయుటయే మీకు మహా మేలగును; ఏలయనగా ఇప్పుడు మీ గుఱ్ఱములును మీ రథములును ఆక్రమించియున్న మార్గము శుద్ధిచేయబడును. మీరు విస్తారమైన బలములతో నిండియున్నంతకాలము దేవుని మీయొద్దనుండి దూరముగా తరిమివేయుచున్నారు, ఆయనకు ఏ మార్గమును తెరవబడియుండదు. కాబట్టి ఆయన తనకొరకు ఒక మార్గమును సిద్ధపరచుకొనును; మీ దేశము దిగంబరముగా చేయబడినప్పుడు, ఆయన మీయొద్దకు వచ్చుటను అడ్డగించునది ఏదియు మధ్యన లేనప్పుడు ఇది జరుగును" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన, నీ దేశములోని పట్టణములను నాశనము చేతును, నీ కోటలన్నిటిని పడగొట్టుదును అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ వచనమును అదే భావములో తీసికొనవలెను. ప్రజలు ప్రాకారములుగల పట్టణములలో నివసించుటయు, రక్షణస్థానములును దుర్గములును కలిగియుండుటయు దానంతట అదే దేవునికి అయిష్టము కాదు. అయితే ప్రజలు అబద్ధమైన నమ్మికకు అలవాటుపడి, ఒక విధముగా దానియందు కఠినులైనందున, ఈ కీడు దేనికి అంటుకొనియున్నదో ఆ వస్తువులను తీసివేయకుండ దానిని బాగుచేయలేము గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ, నీ దేశములోని పట్టణములను నాశనము చేతును అనియు, తరువాత, నీ రక్షణస్థానములను దుర్గములను నాశనము చేతును అనియు చెప్పుచున్నాడు. వారు తమ శత్రువులచేత నిరాటంకముగా దోచుకొనబడవలెననియా? ఎంతమాత్రము కాదు; వారి విమోచనలో దేవుని కటాక్షము మహిమపరచబడవలెననియే. ఏలయనగా శత్రువులను తాము అడ్డగించుట తమ పట్టణములవలననే అని వారు ఆపాదింపలేకపోయిరి గాని, దేవుని హస్తమును ఒప్పుకొనుటకును, ఆయనే తమకు ఏకైక విమోచకుడని అంగీకరించుటకును బలవంతపెట్టబడిరి; ఏలయనగా వారు శత్రువులకు బహిర్గతులైయుండిరి, దేశములో వారికి ఏ సహాయమును లేకపోయెను. కాబట్టి వారి పట్టణములును దుర్గములును నాశనము చేయబడినప్పుడు దేవుడు ఈ విధముగా తన కటాక్షమును మరి స్పష్టముగా కనుపరచును.

విశ్వాసులు గొప్ప ఐశ్వర్యము లేనివారైనను, తమ గుఱ్ఱముల విస్తారమునుబట్టియైనను తమ మనుష్యుల సంఖ్యను బలమును బట్టియైనను భయంకరులు కానివారైనను, ఈ దినమున సణుగుటకు వారికి కారణము లేదని దీనిబట్టి మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. ఎందుకనగా? మనము పూర్తిగా ఆయన శక్తిమీద ఆధారపడునట్లును, ఆయన సంరక్షణ క్రిందనే గాని మరి ఏ విధముగాను మనము సురక్షితముగా ఉండలేమని ఎరుగునట్లును, మనము గొఱ్ఱెలవలె ఉండవలెనని ప్రభువు చిత్తము. కావున మనము తోడేళ్ల మధ్య ఉన్నామనియు, వాటితో పోరాడుటకు సమానమైన బలము మనకు లేదనియు మనము కనుగొనినప్పుడు అది మనకు భారముగా ఉండకుండునట్లు ఈ హేతువు మనలను ఆదరింపవలెను; ఏలయనగా మన రక్షణ దేవుని హస్తములో ఉన్నదను యథార్థమైన ఒప్పుకోలును ఈ లేమియే మననుండి కష్టముమీద రాబట్టుచున్నది. మనము ఎల్లప్పుడును గర్విష్ఠులమే. ఈ దినమున సంఘము వర్ధిల్లుచున్న స్థితిలో ఉండి, శత్రువులందరును లోపరచబడి, ఏ అపాయమును ఏ భయమును లేకుండిన యెడల, ఎట్లుండును?

నిశ్చయముగా మనుష్యుల బుద్ధిహీనమైన స్వనమ్మికను భూమియు ఆకాశమును భరింపలేకపోవును. కాబట్టి దేవుడు ఈ విధముగా మనలను అదుపులో ఉంచుటయు, తన కృపచేత మనలను ఆదుకొనుచుండగా, ఆయనయే మన రక్షణకర్త అని మనము నేర్చుకొనునట్లు భూసంబంధమైన సహాయములను ఆధారములను అన్నిటిని మనకు లేకుండ చేయుటయు ఆశ్చర్యము కాదు.

ఈ సత్యమును మనము జాగ్రత్తగా ధ్యానింపవలెను. దేవుని సంఘము ఏ గొప్ప బలమును కలిగియుండకపోయినను అనుదినము తగ్గిపోవుచు, చెప్పవలెనంటే, ఏ రక్షణస్థానములును లేని దిగంబరమైన దేశమువలె అగుచున్నట్లు మనము చూచునప్పుడెల్ల, దేవుని సంరక్షణ ఒక్కటియే మనకు చాలునట్లును, ఆయన మన హృదయములనుండి సమస్త అహంభావమును గర్వమును పూర్తిగా పెరికివేసి, దేవుని మహిమను మరుగుపరచుటయే గాక మనచేతనైనంతవరకు దానిని పూర్తిగా కప్పివేయు ఆ వ్యర్థమైన నమ్మికలన్నిటిని చెదరగొట్టునట్లును అది జరుగుచున్నది. సంక్షేపముగా, దేవుని హస్తముచేత కాపాడబడుటకంటె మనకు మేలైనది ఏదియు లేదు గనుక, దేవునికి మార్గమును మూసివేసి, మనలను విడిపించుటకై ఆయన తన హస్తమును చాపుటకు సిద్ధముగా ఉన్నప్పుడు ఒక విధముగా దానిని మనయొద్దకు రాకుండ అడ్డగించు ఆటంకములన్నియు తొలగింపబడుటను మనము ఓర్పుతో సహింపవలెను. ఏలయనగా మన మనస్సులు బుద్ధిహీనమైన స్వనమ్మికతో ఉబ్బినప్పుడు మనము దేవుని నిర్లక్ష్యము చేయుదుము; ఈ విధముగా ఆయన మనకు సహాయము చేయకుండ అడ్డగించు ఒక గోడ మధ్యన నిలుచును. తాను మహా అపాయములో ఉండి, సహాయము దూరములో లేదని చూచినప్పుడు, అడ్డుగా నిలుచున్న గోడ వెంటనే కూలిపోవలెనని కోరనివాడెవడు? అట్లే దేవుడు తాను వాగ్దానము చేసినట్లు సమీపముగా ఉన్నాడు; అయితే అనేక గోడలును అనేక ఆటంకములును ఉన్నవి; మనము సురక్షితముగా ఉండగోరినయెడల, దేవుడు మనకు సహాయము చేయగలుగునట్లు ఆయనకు తెరవబడిన స్వేచ్ఛామార్గము దొరకుటకై వాటి నాశనమును మనము కోరి వెదకవలెను.

ప్రవక్త ఇప్పుడు రెండవ రకమైన ఆటంకముల విషయమునకు వచ్చుచున్నాడు. మన దుష్టత్వమువలనను దుర్వినియోగమువలనను దేవుని ఉపకారములను ఆయన ఉద్దేశించినదానికి విరుద్ధమైన అంతమునకు మనము త్రిప్పినప్పుడు, కొన్ని సంగతులు ఒక విధముగా ఆనుషంగికముగా ఆటంకములగునని ఇదివరకే చెప్పితిమి. ఉదాహరణకు, గుఱ్ఱములును రథములును మనకు ఇయ్యబడినయెడల, వాటిని కలిగియుండుట దానంతట అదే కీడు కాదు గాని, మన అంధత్వమువలన, అనగా మనము భూసంబంధమైన సంపదలచేత గ్రుడ్డివారమై మనము సురక్షితముగా ఉన్నామని తలంచి ఈ విధముగా దేవుని నిర్లక్ష్యము చేయునప్పుడు, అది కీడగుచున్నది. అయితే తమ స్వభావమునుబట్టియు తమంతట తామును దోషభరితమైన ఇతర ఆటంకములు ఉన్నవి. వాటియొద్దకు ప్రవక్త ఇప్పుడు మనలను నడిపించుచున్నాడు.

చిల్లంగివారిని, {,}כשפיםcashephim, నేను నాశనము చేతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు ఈ పదమును గారడీవారు అనియు, మరికొందరు శకునము చెప్పువారు లేక సోదెగాండ్రు అనియు అనువదించుదురు. అది ఏ రకమైన మూఢనమ్మకమో, వెంటనే తరువాత వచ్చు మరియొకటి ఏదో నిశ్చయముగా మనము తెలిసికొనలేము; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇక్కడ దాదాపు ఒకే అర్థముగల రెండు పదములను పేర్కొనుచున్నాడు. ఆ కాలమున కొందరు శకునము చెప్పువారు లేక సోదెగాండ్రు అనియు, మరికొందరు గారడీవారు లేక జ్యోతిష్కులు అనియు పిలువబడిరనుటలో సందేహము లేదు; వారే ఇప్పుడు భవిష్యత్తు చెప్పువారు అని పిలువబడుచున్నారు. అయితే ఈ విషయమున ఎక్కువ శ్రమపడవలసిన అవసరము లేదు; ఏలయనగా ప్రజలు ఈ అపవిత్రతలనుండి శుద్ధిచేయబడితేనే గాని దేవునిచేత కాపాడబడలేరని మాత్రమే ప్రవక్త ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఈ మూఢనమ్మకములు దేవుని ధర్మశాస్త్రముచేత నిషేధింపబడి ఖండింపబడినవని మనము ఎరుగుదుము; అయితే ధర్మశాస్త్రము ఆ ప్రజల దుష్టత్వమును అణచలేకపోయెను; ఏలయనగా వారు ఎడతెగక ఈ కీడులవైపు తొలగిపోవుచుండిరి. కాబట్టి వారు సంఘమును శుద్ధిచేయువరకు అది సురక్షితముగా నిలువలేదని దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఇప్పుడు ఈ మాటలలో ప్రవక్త యూదులకును ఇశ్రాయేలీయులకును వారి మేలుకొరకై జ్ఞాపకము చేయుచున్నదేమనగా, వారు ఎడతెగని దుర్దశల క్రింద శ్రమపడుటయు దేవుని హస్తముచేత సహాయము పొందకుండుటయు వారి స్వంత దోషమువలననే జరుగుచున్నది, జరిగినది. ఎట్లనగా? దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నట్లు, ఆయన కటాక్షము పనిచేయుటకు అక్కడ చోటు లేకపోయెను; ఏలయనగా వారు శకునములతోను సోదెలతోను ఇతర సాతాను సంబంధమైన విద్యలతోను నిండియుండిరి.

231 {.{`` כשף నుండి. "అరబీ భాషలో ఈ క్రియాపదమునకు కనుగొనుట, తెరచుట, బయలుపరచుట అని అర్థము; హెబ్రీ బైబిలులో ఇది ఎల్లప్పుడును ఏదో ఒక విధమైన మంత్రవిద్యకే అన్వయింపబడుచున్నది" అని పార్ఖర్స్ట్ చెప్పుచున్నాడు. సెప్టువజింటు ఇక్కడ ఈ పదమును {φαρμακα}, అనగా ఔషధములు లేక మంత్రములు, అని అనువదించుచున్నది. వారు మంత్రగాండ్రు లేక చిల్లంగివారు, వారు ఔషధములను మంత్రవిద్య ప్రయోజనములకై ఉపయోగించుచుండిరి. 2 దినవృత్తాంతములు 33:6 చూడుము. — సం.

"నేను మీకు ఎట్లు సహాయము చేయగలను? సాతానుతో నాకు ఏ పొందికయు లేదు గదా? మీరు దుష్టమైన మూఢనమ్మకములకు పూర్తిగా అప్పగించుకొనియున్నారు గనుక, నా కటాక్షము మీచేత త్రోసివేయబడుచున్నది" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఒక సంగతి ఏమనగా, దేవుడు వారు కోరినట్లు వారికి సహాయము తేకుండుట వారి దోషమువలననే జరిగినదని ప్రతివాడును ఎరుగునట్లు ప్రవక్త ప్రజలను తగ్గించగోరెను; అయితే మరియొక సంగతి కూడ ఉన్నది — దేవుడు తన కటాక్షమునకు మార్గమును తెరచు ఒక శుద్ధీకరణను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు: సోదెగాండ్రనందరిని నేను తీసివేతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు మన మూఢనమ్మకములను ఇతర దుర్గుణములను మనయొద్దనుండి తీసివేయుట అత్యంత గొప్ప ఉపకారముగా ఎంచవలెనని మనము తెలిసికొందము. ఏలయనగా మనము బుద్ధిపూర్వకముగాను బహిరంగముగాను దేవుని మనయొద్దనుండి తరిమివేయునప్పుడు, ఒక తగ్గింపు మొదట ఎంత కఠినముగాను బాధకరముగాను ఉన్నను, మనము చూచుచున్నట్లు అది మనకు ప్రయోజనకరమే గనుక, ఆయన మనలను ఈ విధముగా తననుండి వేరుపడనీయక, మనతో కలిసియుండుటకు తనకొరకు ఒక మార్గమును సిద్ధపరచి, మనకు సహాయము తెచ్చుటకు తన హస్తమును ఎల్లప్పుడును చాపియుంచుట దేవునియందు విశేషమైన కటాక్షము కాదా? ఈ రెండు రకముల ఆటంకముల విషయమై ఇంతమట్టుకు చాలును.

ఆయన ఇప్పుడు, నీ విగ్రహములను నీ ప్రతిమలను నీ మధ్యనుండి నాశనము చేతును; ఇకమీదట నీ చేతిపనులకు నీవు మ్రొక్కవు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ వచనము స్పష్టమైనది, క్రొత్తదేదియు దీనిలో లేదు; ఏలయనగా దేవుడు తన సంఘమును దాని మాలిన్యమునుండి, అనగా దేవుని ఆరాధనను చెరిపివేసిన, లేక పూర్తిగా కూలద్రోసిన విగ్రహారాధననుండియు ఇతర దుర్గుణములనుండియు శుద్ధిచేయువరకు, దానిని కాపాడి సురక్షితముగా ఉంచుటకు ఆయన దానియెడల కటాక్షము చూపలేడని ప్రవక్త బోధించుచున్నాడు. కాబట్టి నీ విగ్రహములను ప్రతిమలను నీ మధ్యనుండి నాశనము చేతును. దేవుడు మనలను క్షమించుట ద్వారానే గాక, మనము దారితప్పి తిరుగుచున్నప్పుడు మనలను సరియైన మార్గములోనికి తిరిగి పిలుచుట ద్వారా కూడ తన ఉచితమైన మంచితనముచేత మనకు ముందుగా వచ్చుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి మనము సరియైన మార్గమునుండి తొలగిపోయియుండగా, దేవుడు మనలను త్రోసివేసెనని కనబడునట్లు ఆయన ఈ విధముగా తన హస్తమును ఉపసంహరించుకొనునప్పుడు, మనయందు కనికరపడుమని మనము ఆయనను ప్రార్థించుటయే గాక, మనలను ఆయననుండి వేరుపరచి ఆయనను మనయొద్దకు రానీయని ఆటంకములనే ఆయన తీసివేయుచున్నందున, ఇంకను గొప్ప కటాక్షమును ఆయనకు ఆపాదింపవలెననుట నిశ్చయము. కావున మనుష్యులు పశ్చాత్తాపపడినప్పుడు దేవుడు క్షమించుటకు సిద్ధముగా ఉండుటయే గాక, ఆటంకములను తొలగించుట ఆయనకు ప్రత్యేకమైన పని అని దీనిబట్టి మనము చూచుచున్నాము.

232 ఇక్కడి పదము {,{מעוננים ఇది ,{}ענן మేఘము అను పదమునుండి వచ్చినది. పార్ఖర్స్ట్ దీనిని మేఘవిద్యావ్యాపారులు అని అనువదించుచున్నాడు; వారు పక్షుల ఎగురుటను గాని, నక్షత్రములను గాని, ఉల్కలను గాని చూచుటకు పైకి మేఘములవైపు చూచి, దానిద్వారా భవిష్యత్ సంగతులను ముందుగా చెప్పుదుమని నటించువారు. {Αποφθεγγομενους} — దైవవాక్కులు పలుకువారు — సెప్టువజింటు. థియోడొరెట్ దీనిని {μαντεις} — సోదెగాండ్రు — అనియు, సిరిల్ {ψευδομαντεις} — అబద్ధ ప్రవక్తలు — అనియు అనువదించుచున్నారు. కొందరు దీనిని ,{}ענה జవాబిచ్చుట అను పదమునుండియు, మరికొందరు ,{}עין కన్ను అను పదమునుండియు వచ్చినదని చెప్పుదురు; దీనినుండి కాలములనైనను, స్వప్నములనైనను, నక్షత్రములనైనను, పక్షులనైనను కనిపెట్టువారు లేక గమనించువారు అను అర్థము వచ్చును. — సం.

233 "వారిలో అనేకులు తమ మంత్రగాండ్ర, సోదెగాండ్ర, భవిష్యత్తు చెప్పువారి నడిపింపుమీదను సలహామీదను ఎక్కువగా ఆధారపడిరి; దేవుడు వీరిని, వారికి ఉపశమనము కలిగించుటకు చాలని బలహీనమైన వస్తువులనుగా మాత్రమే గాక, వారిని నాశనము చేయుటకు చాలిన దుష్టమైన వస్తువులనుగా కూడ నాశనము చేయును." — హెన్రీ.

ప్రతిమలు అనుటకంటె స్తంభములు లేక కంబములు అనుట మేలు: సెప్టువజింటులో {τας} {στηλας}. యాకోబు నిలువబెట్టిన రాతి స్తంభము ఈ పేరుతో పిలువబడుచున్నది, ఆదికాండము 28:18. అవి జ్ఞాపకార్థ స్తంభములు; వాటియొద్ద కనానీయులును, తరువాత యూదులును విగ్రహారాధన చేసిరి. బయలు గుడిలో ఈ విధమైన స్తంభము ఒకటి ఉండెను, 2 రాజులు 10:26, 27. అవి బలిపీఠములు కావు, అయితే వాటి ప్రక్కన బలిపీఠములు కట్టబడియుండవచ్చును; ఏలయనగా ద్వితీయోపదేశకాండము 12:3లో ఈ రెండును కలిపి పేర్కొనబడియున్నవి. ఈ పదము ,{}יצב నిలువబెట్టుట, స్థిరముగా నాటుట అను పదమునుండి వచ్చినది. ఈ నామవాచకమును పార్ఖర్స్ట్ నిలువబెట్టిన స్తంభము అని అనువదించుచున్నాడు. — సం.

మన రక్షణ మొదటి ఆరంభమునుండియే దేవుని కేవల కటాక్షమునుండి కలుగుచున్నదని మనము తెలిసికొనునట్లును, సిద్ధపాటుల విషయమై పోపు మతస్థులు వ్యర్థముగా మాటలాడు సంగతులన్నియు కేవలము కల్పనలే అని మనము నేర్చుకొనునట్లును దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను.

తరువాత ఆయన, ఇకమీదట నీ చేతిపనులకు నీవు మ్రొక్కవు అని చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు విగ్రహములను అంతగా అసహ్యించుకొనుటకు కారణమును ఇక్కడ వ్యక్తపరచుచున్నాడు, అనగా తన ఘనత వాటికి బదిలీ చేయబడుట ఆయన చూచుచున్నాడు: ఇది ఒక సంగతి. మరియు ఆయన యూదుల తిరుగుబాటును బయలుపరచుచు వారిని దోషులనుగా విచారణకు తెచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునినుండి ఆయన ఘనతను ఆరాధనను తీసివేసి వాటిని నిర్జీవ వస్తువులకు బదిలీ చేయుటకంటె సిగ్గుకరమైనది నిశ్చయముగా మరేదియు ఉండదు; మరియు అవి వారి చేతిపనులని ఆయన ఇక్కడ నిందారూపముగా చెప్పుచున్నాడు. మనుష్యులు తమ స్వంత కల్పనలకు దైవత్వమును ఆపాదించుటకంటెను, కఱ్ఱతోనైనను రాతితోనైనను ఒక దేవుని చేయుట మనుష్యుల శక్తిలో ఉన్నదని నమ్ముటకంటెను పిచ్చితనమైనది ఏమి ఉండగలదు? ఇది నిశ్చయముగా అత్యంత విపరీతమైనది. కాబట్టి ప్రవక్త ఈ విధమైన మాటల ద్వారా ఇశ్రాయేలు ప్రజల పాపమును మరింత ఘోరమైనదిగా చూపుచున్నాడు, అనగా వారు తమ స్వంత చేతిపనులయెదుట తల వంచిరని అతడు చెప్పునప్పుడు.

తరువాత ఆయన, నీ దేవతావనములను నేను తీసివేతును అని చేర్చుచున్నాడు. ఆ వనములు వారి విగ్రహారాధనలో ఒక భాగమైయుండెనని మనము ఎరుగుదుము; కాబట్టి ప్రవక్త వాటిని ఇక్కడ ఒక అదనపు సంగతిగా పేర్కొనుచున్నాడు. ఏలయనగా అతడు కేవలము చెట్లను గూర్చి మాటలాడుట లేదు గాని, ప్రజల దుష్ట ఆచారములను సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఎక్కడ ఎత్తైనవియు ఉన్నతమైనవియునైన చెట్లు ఉండెనో, అక్కడ వాటి నీడక్రింద ఏదో దైవికమైనది దాగియున్నదని వారు తలంచిరి; వారి మూఢనమ్మకము అక్కడనుండియే పుట్టెను. కాబట్టి ప్రవక్త వనములను పేర్కొనునప్పుడు, అది దోషభరితమైన అబద్ధపు ఆరాధనా విధానములను గూర్చి గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా తాము కొండమీద ఉన్నప్పుడు దేవునికి మరి సమీపముగా ఉన్నామని తలంచినట్లే, ఆ స్థలములు చెట్లవలన ఒక విధమైన పరిశుద్ధతను పొందినవని వారు తలంచిరి. కాబట్టి ఈ వచనము కడపటి వచనముతో కలుపబడవలెనని మనము చూచుచున్నాము; విగ్రహారాధన యొక్క సమస్త మాలిన్యమునుండి బాగుగా శుద్ధిచేయబడితేనే గాని సంఘము సురక్షితముగా ఉండి తన పూర్వపు బలమును తిరిగి పొందలేదని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా కొందరు భక్తిగల రాజులు విగ్రహములను తీసివేసినప్పుడు వనములను నరికివేయలేదని మనము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము; మరియు వారు దేవుని ఆరాధించిరి గాని ఉన్నతస్థలములు నిలిచియుండనిచ్చిరి అను ఈ మినహాయింపు వారి కీర్తికి చేర్చబడియున్నది. వనములను నాశనము చేయని ఆ రాజులను పరిశుద్ధాత్మ పూర్తిగా మెచ్చుకొనుట లేదని మనము చూచుచున్నాము. ఎందుకు? అవి చెరుపునకు సాధనములైయుండెను గనుక.

అంతేకాక, యూదులు నిజముగా పశ్చాత్తాపపడియుండినయెడల, దేవుని ఆరాధనను తాము అంత సిగ్గుకరముగా దుర్వినియోగము చేసి అపవిత్రపరచుటకు సాధనములైన ఆ వనములను వారు నిర్మూలము చేసియుండెడివారు.

కావున దీనంతటి సారాంశమేమనగా, దేవుడు తన సంఘమును బాగుగా శుద్ధిచేసి దాని కళంకములన్నిటిని తుడిచివేసిన తరువాత, ఆయన దాని క్షేమమునకు ఎన్నడును తప్పని సంరక్షకుడగును.

235 ఈ అధ్యాయము యొక్క తరువాతి భాగమును గూర్చి స్కాట్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "బబులోనునుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత యూదులలో జరిగిన సంస్కరణ సూచింపబడియుండవచ్చును; అయితే విశ్వాసమునకును ఆరాధనకును సంబంధించిన క్రీస్తువిరోధి చెరుపులన్నిటినుండియు, సమస్త విగ్రహారాధననుండియు మూఢనమ్మకమునుండియు క్రైస్తవ సంఘము శుద్ధిచేయబడుటయే మరి ప్రత్యక్షముగా ప్రవచింపబడినట్లు కనబడుచున్నది." — సం.

తరువాత ఆయన, నీ శత్రువులను నేను నాశనము చేతును అని చేర్చుచున్నాడు. {,}עריךorik అను పదమును శత్రువులు అని అనువదింపవచ్చును, అనేకులు అట్లే అనువదించుచున్నారు; అయితే మరికొందరు దానిని పట్టణములు అని అనువదించుచున్నారు; ప్రవక్త ఇంతకుముందే పట్టణములను పేర్కొనియుండనియెడల, పట్టణములు అను పదమే అత్యంత తగినదైయుండును. కాబట్టి ఇక్కడ దానిని ఈ పదముతో అనువదించుట సరియైనదని నాకు కనబడుట లేదు. కావున {,}עריךorik అను పదమును నిస్సందేహముగా నీ శత్రువులు అని అనువదింపవలెను.

సంఘము యొక్క శత్రువులు నాశనము చేయబడుదురని ప్రవక్త ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో విచారించుదము. ఈ వాక్యమును ఇట్లు వివరింపవలెను (మునుపటి వాటిని విడిచిపెట్టి, ఈ కడపటిదానిని మాత్రమే తీసికొనుచున్నాను): నీ శత్రువులను నేను నాశనము చేయునట్లు, నీ దేవతావనములను నీ మధ్యనుండి పడగొట్టుదును; కాబట్టి సంయోజకమును ఉద్దేశ్యార్థక అవ్యయముగా ఎంచవలెను; ఈ అర్థమే అత్యంత తగినది; నేను ఇదివరకు తరచుగా చెప్పినట్లు, సంఘము అబద్ధమైన నమ్మికను పట్టుకొనియుండి, అంతకంటె ఘోరమైన విగ్రహారాధన మాలిన్యమునకు అంటుకొనియున్నంతకాలము, దేవుడు తన సంఘమునకు సహాయము తెచ్చి శత్రువులనుండి దానిని విడిపింపలేనట్లు ఆయనకు ద్వారము మూయబడియుండెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది. "కాబట్టి నేను నీ శత్రువులను నాశనము చేయునట్లు, నా కటాక్షమును అడ్డగించునది లేక ఆటంకపరచునది నీలో ఏదైనను ఉండిన యెడల అది మొదట తీసివేయబడి తొలగింపబడుట అవసరము."

చివరిగా ఆయన, కోపముతోను ఉగ్రతతోను నేను ప్రతికారము చేతును అని చేర్చుచున్నాడు. శత్రువులను గూర్చి నేను ఇప్పుడే చెప్పినదానిని ఆయన కొనసాగించుచున్నాడు: "అప్పుడు నేను కోపముతోను ఉగ్రతతోను జనములమీద ప్రతికారము చేతును." ఇప్పుడు వారి శత్రువులు ఘోరమైన బెదరింపులను కుమ్మరించుచున్నను, తన ప్రజలకు దేవుడు సహాయము చేయకుండ ఇది అడ్డగింపలేదని విశ్వాసులు మరి గొప్ప ధైర్యము కలిగియుండునట్లు, దేవుడు ఇక్కడ తన కోపమును తన ఉగ్రతను పేర్కొనుచున్నాడు. ఎట్లనగా? దేవుని కోపమును ఉగ్రతను మనుష్యుల సమస్త భయంకరములతో మనము పోల్చినయెడల, మనుష్యుల బెదరింపులు నిస్సందేహముగా పొగ తప్ప మరేమియు కానట్లు కనబడును. ఈ మాటలలో ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. మరియు కడపట, వినని జనములమీద నేను ప్రతికారము చేతును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. దాదాపు వ్యాఖ్యాతలందరును {,}אשרasher అను సంబంధవాచకమును దానికి ముందున్న {,}גויםguim అను పదముతో కలుపుదురు: అప్పుడు వినని జనములమీద, అనగా దేవునిమీద తిరుగుబాటు చేసినవారిమీద, నేను ప్రతికారము చేతును; వారు వివరించునట్లు, వినకుండుట అనగా దేవుని శక్తిని మొండితనముతో తృణీకరించుటయు, ఆయన వాగ్దానములచేతనైనను బెదరింపులచేతనైనను కదిలింపబడకుండుటయు. అయితే {,}אשרasher అను పదమును ప్రతికారమునకు అన్వయించినయెడల బహుశః మరి తగిన అర్థము రాబట్టబడవచ్చును: అప్పుడు వారు వినని ప్రతికారమును నేను జనములమీద చేతును, అనగా విననిదియు నమ్మశక్యము కానిదియునైన రీతిగా జనములన్నిటిమీద నేను ప్రతికారము చేతును; మరియు జనములు అనుటచేత, మనము ఇతర స్థలములలో చూచినట్లు, సంఘము యొక్క శత్రువులనందరిని ఆయన భేదము లేకుండ సూచించుచున్నాడు.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము నీకు ద్వారమును మూయకుండిన యెడల నీ సహాయము మాకు ఎన్నడును కొదువగా ఉండదని వాగ్దానము చేయుచు, నీవు మమ్మును ఇంత దయతో నీయొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నావు గనుక, భూసంబంధమైన అనేక ఉపకారములు మాకు అనుగ్రహింపబడినను, మేము వాటిని నమ్ముకొని నిన్ను విడిచిపోక, దానికి భిన్నముగా నీ కృపమీదనే ఆనుకొనునట్లు అనుగ్రహించుము; మరియు సమస్త సహాయములను మేము కోల్పోవుట సంభవించినయెడల, మా మనస్సులు మేల్కొలుపబడి, ఈ విధముగా నీయొద్దకు త్వరపడి వచ్చుటను మేము నేర్చుకొనునట్లును, నీవు మా రక్షణకు సంరక్షకునిగా నియమించిన నీ అద్వితీయ కుమారుని సంరక్షణ క్రిందను కాపుదల క్రిందను మేము సురక్షితులమగునట్లు, మేము అత్యంత త్వరతోను తీవ్రమైన ఆశతోను మమ్మును మేము పూర్తిగా నీకు అప్పగించుకొని సమర్పించుకొనుటకు ఆశపడకుండ ఏదియు మా పరుగును అడ్డగింపకుండునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

236 న్యూకమ్ {,{עריך అను పదమును నీ పట్టణములు అని కాక నీ శత్రువులు అని అనువదించుచున్నాడు; అయితే అతడు ఈ వచనమును భిన్నముగా — ఈ భాగము యొక్క మునుపటి భాగముతో కంటె తరువాతి భాగముతో ఎక్కువగా — కలుపుచున్నాడు: నీ శత్రువులను కూడ నేను నాశనము చేతును: 15. మరియు నాకు లోబడని జనములమీద కోపముతోను ఉగ్రతతోను నేను ప్రతికారము చేతును.