ఆమోసు 7

ఆమోసు 7

అరువది మూడవ ఉపన్యాసము

ఆమోసు 7:1-3

1. ప్రభువైన యెహోవా నాకు ఈలాగు దర్శనమిచ్చెను; ఇదిగో, కడవరి గడ్డి మొలుచుటకు ఆరంభమైనప్పుడు ఆయన మిడతలను పుట్టించెను; ఇదిగో, అది రాజు కోతల తరువాత మొలచిన కడవరి గడ్డి.

1. Sic ostendit mihi Dominus, et ecce formans locustas principio ascensionis herbae (hoc est, quum incipit herba ascendere: {,}לקשproprie significat secundam herbam, quam vocamus, Regian) et ecce herba post sectiones (vel, tonsuras, ut alii vertunt) Regis.

2. అవి నేలమీది గడ్డిని తినివేయుట ముగించినప్పుడు నేను–ప్రభువైన యెహోవా, దయచేసి క్షమించుము; యాకోబు ఎవనిచేత లేచును? అతడు కొద్దివాడు గదా అని మనవి చేసితిని.

2. Et factum est dum perficeret ad comendendum (hoc est, quum jam fere in totum absumpsisset herbam terrae,) tunc dixi, Adonai Jehova, parce, obsecro: quis stabit (vel, quis restituet) Jacob, quia parvus est?

3. యెహోవా దీనినిగూర్చి పశ్చాత్తప్తుడాయెను: అది జరుగదని యెహోవా సెలవిచ్చెను.

3. Poenituit Jehovam super hoc; Non erit, dixit Jehova.

దేవుడు ప్రజలమీద విధింపవలెనని నిర్ణయించుకొనిన శిక్షలను ఆయన ఇదివరకే అనేకసార్లు వాయిదా వేసెనని ఆమోసు ఈ అధ్యాయములో చూపుచున్నాడు; ఈ విధముగా అతడు ఇశ్రాయేలీయులకు వారి మూర్ఖత్వమును జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు దేవుని ఓర్పును దుర్వినియోగము చేసి, చాలకాలము గడచిన తరువాతను పశ్చాత్తాపపడలేదు: ఏలయనగా వారు ఇష్టపూర్వకముగా సరియైన మార్గమునకు తిరిగి వచ్చునట్లే దేవుడు తన తీర్పులను నిలిపియుంచెను; ఏలయనగా మనుష్యులు బోధకు లోబడువారైనయెడల ఆయన సాధారణముగా తన దయచేత వారిని ఆకర్షించును. దేవుని ఈ ఓర్పు నిష్ఫలమైనందున ఆమోసు ఇశ్రాయేలీయులను గద్దించుచున్నాడు; అయినను అతని దృష్టిలో మరియొక ఉద్దేశ్యమును ఉండెను: ఏలయనగా దేవుడు భక్తిహీనులను విడిచిపెట్టి, వారికి తగిన శిక్షలను వెంటనే విధింపనప్పుడు, వారు వాటిని అపహసించి, ఇకమీదట దేనికిని భయపడకుండునట్లు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొందురని మనకు తెలియును; మరియు ప్రభువు బెదరించి తన ప్రతిదండనను వెంటనే నెరవేర్చనప్పుడు, బెదరింపులన్నియు కేవలము బూచులేనని వారు విశేషముగా తలంచెదరు; కాబట్టి వారు నిర్భయత్వములో తమ మనస్సులను కఠినపరచుకొని, శిక్ష లేకుండ దేవునితో ఆటలాడవచ్చునని తలంచెదరు. ఈ మొండితనము ఇశ్రాయేలీయులలో ప్రబలియుండెను గనుక, వారు వ్యర్థముగా అతిశయించుచు ఈ విధముగా నిర్భయముగా దేవుని తీర్పును తృణీకరించిరని ప్రవక్త ఇక్కడ నానావిధములుగా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు కొంతకాలము వారిని విడిచిపెట్టినను, తుది ప్రతిదండన దూరముగా లేదు. ఇదియే దీనియంతటి సారాంశము: అయితే ప్రతి మాటను దాని క్రమములో పరిశీలింపవలెను.

54 క్రియాపదము {,{`` הראני —"నాకు చూపించెను" లేక "నేను చూచునట్లు చేసెను;" దానిని ఆ విధముగా అనువదించుట మేలై యుండెడిది; తరువాతి వాక్యభాగములలోను ఇదే క్రియాపదము కలదు. — సం.

ప్రభువు తనకు ఒక దర్శనమును చూపెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఆ దర్శనమేమనగా, దేవుడే మిడతలను పుట్టించెను. అయినను కొందరు {,}יוצרiutsar అనుదానిని నామవాచకముగా తలంచి, దానిని సృష్టి అని అనువదించుచున్నారు; మరికొందరు దండు లేక గుంపు అని అనువదించుచున్నారు. అయితే ఇవి బలవంతముగా లాగిన వివరణలు. కాబట్టి ప్రభువు ప్రవక్త యెదుట మిడతలను పుట్టించెననియు, అవి గడ్డి అంతటిని తినివేసెననియు నాకు సందేహము లేదు. కాబట్టి గడ్డి మొలుచుటకు ఆరంభమైనప్పుడు, అనగా రాజు కోతల తరువాత, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడను వ్యాఖ్యాతలు భేదించుచున్నారు: రాజు తన గొఱ్ఱెల బొచ్చు కత్తిరించినప్పుడు జరిగిన రాజు బొచ్చుకత్తిరింపులు ఇక్కడ సూచింపబడెనని కొందరు తలంచుచున్నారు. మరికొందరు దీనిని ఎండుగడ్డి కోతగా ఎంచుచున్నారు; రాజు తన గుఱ్ఱములను పశువులను మేపుటకై అప్పుడు శ్రేష్ఠమైన గడ్డి అతని ఉపయోగము నిమిత్తము కోయబడెనని వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే ఈ ఊహలలో స్థిరమైన ఆధారమేదియు లేదు. కాబట్టి బహిరంగ ఆజ్ఞచేత ప్రజలు తమ పచ్చిక బయళ్లను కోయుటకు ఆరంభించినప్పటి కోతనే ప్రవక్త ఇక్కడ రాజకోత అని పిలుచుచున్నాడని నాకు సందేహము లేదు. అప్పుడు ఏదో ఒక నియమము ఉండెనని నమ్ముటకు తగినదే: మనలో ఎవడును తన ఇష్టము వచ్చినప్పుడు ద్రాక్షకోతను ఆరంభింపడు, ఒక నిర్ణీతమైన క్రమమైన కాలము పాటింపబడును; అట్లే బహిరంగముగా జరిగిన ఆ కోతలు రాజకోతలని పిలువబడెను; బహిరంగమైన మార్గము రాజమార్గమని పిలువబడునట్లు.

అయినను ప్రవక్త ఈ అలంకారిక వచనముక్రింద, ప్రజలు సంఖ్యలో ఇదివరకే తగ్గిపోవునట్లు చేసిన పూర్వపు ఉపద్రవములను సూచించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను.

అయితే ఈ ప్రవచనమును లేక దర్శనమును దాని సరియైన కాలమునకు అన్వయింపవలెను. యోవాషు కుమారుడైన యరొబాము పరిపాలనకు ముందున్న కాలమును, దాని తరువాత వచ్చిన వర్ధిల్లిన కాలముతో ప్రవక్త ఇక్కడ పోల్చుచున్నాడని నాకు సందేహము లేదు; కొన్ని సంగతులనుండి దీనిని నేను గ్రహింపగలనని తలంచుచున్నాను. ఏలయనగా రెండవ యరొబాము పరిపాలింప నారంభించినప్పుడు రాజ్యము, కొంతవరకు శత్రువుల దండయాత్రలచేతను, కొంతవరకు అనావృష్టిచేతను వేడిమిచేతను, ప్రతికూలమైన వాతావరణముచేతను, లేక తెగులుచేతను పాడైపోయియుండెను. పరిశుద్ధ చరిత్ర వివరించుచున్నట్లు ప్రజల స్థితి అత్యంత దుర్భరముగా ఉండెను గనుక, గడ్డి అంతటిని నిలిచియున్న పైరును తినివేసిన మిడతలు తనకు చూపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా మిడతలు పుట్టింపబడెనని మాత్రమే గాక, ఏమియు మిగులకుండ అవి గడ్డిని తినివేసెనని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు: అవి నేలమీది గడ్డిని తినుట ముగించినప్పుడు, నేను–ప్రభువైన యెహోవా, మొదలైనవి అంటినని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ విధముగా దేవుని ఉగ్రతయొక్క నిశ్చయమైన సూచనలు అప్పటికే కనబడెననియు, ప్రజలు అప్పటికే కొంతవరకు బాధింపబడిరనియు, అయినను దేవుడు తరువాత వారికి పశ్చాత్తాపపడుటకు సమయమిచ్చెననియు ప్రవక్త చూపుచున్నాడు.

మిడతలనుబట్టి మితమైన విధమైన శిక్షను నేను గ్రహించుచున్నాను. అప్పుడు దేశము మిడతలచేతను గొంగళిపురుగులచేతను అట్టి తెగుళ్లచేతను దాదాపు నాశనమాయెనని మనము మరియొక చోట (యోవేలు 1:4) చూచితిమి. అయితే ఈ స్థలములో ప్రవక్త, దేశమునంతటిని వెంటనే పాడుచేయక కొంతవరకు దానిని నిర్జనముగా చేసిన శత్రువుల దండయాత్రలను అలంకారికముగా సూచించుచున్నాడు. ఇది నిజముగా అందరికిని విశదమైయుండెను, అయితే కొందరు మాత్రమే దానిని దేవుని తీర్పుగా ఎంచిరి; మూర్ఖులు కొట్టువాని హస్తమును లక్ష్యపెట్టరని ప్రభువు కూడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు (యెషయా 10:3,4). కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ దేశము నాశనమగుట చూచినను, దేవుడు తమయెడల అసంతృప్తి చెందెనని వారు తలంపలేదు; ఏలయనగా ప్రభువు భక్తిహీనులను శిక్షించునప్పుడు వారు ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము పరీక్షించుకొనరు, తమ కన్నులను ఆకాశమువైపు ఎత్తరు: ఏలయనగా తాము హృదయపూర్వకముగా పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింపబడునట్లు దేవుని తీర్పును తమ యెదుట ఉంచుకొనుటకంటె, తమ ఉపద్రవములలో వారు ఒక విధముగా మందబుద్ధులగుదురు: దాదాపు అందరును స్వభావసిద్ధముగా దీనిని తప్పించుకొందురు. కాబట్టి ఇది విశేషముగా తనకు చూపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఆ ఉపద్రవము అందరికిని తెలిసినదే, ప్రజల కన్నులయెదుట విశదమైనదే; అయితే దేవుడు ఈ విధముగా ప్రజల పాపములను శిక్షించుచుండెనని ప్రవక్త ఒక్కడే దర్శనముచేత గ్రహించెను: అదే సమయమందు ఆ దర్శనముయొక్క విశేష ఉద్దేశ్యమేమనగా, — దేవుని హస్తము ఒక విధముగా తన పని మధ్యలో ఆపబడెనని ఇశ్రాయేలీయులు తెలిసికొనునట్లు చేయుటయే. శత్రువులు వచ్చుట వారు చూచిరి, అనేక కీడులను వారు అనుభవించిరి; అయితే శత్రువులు అదృష్టవశముచేతనో మరి ఏ ఇతర సాధనముచేతనో వెనుకకు తగ్గిరని వారు తలంచిరి. దేవుడు తమను విడిచిపెట్టెనని వారు ఆలోచింపలేదు; అదే ముఖ్యమైన సంగతి. కాబట్టి దేవుడు దేశమునంతటిని నాశనము చేయవలెనని నిర్ణయించుకొనినను, తన ప్రజలను విడిచిపెట్టెనని దర్శనములో ప్రవక్తకు చూపబడెను.

మరియు తన విజ్ఞాపనచేతను ప్రార్థనచేతను దేవుడు శాంతించెనని ప్రవక్త స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు: దీనినిబట్టి నేను ఇదివరకే ప్రస్తావించినది మిక్కిలి స్పష్టముగా కనబడుచున్నది, అనగా అవిశ్వాసులు మూర్ఖముగా దేవునితో ఆటలాడినందుకు ప్రవక్త వారిని ఖండించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆమోసు నోటనుండియు ఇతరుల నోటనుండియు వారు వినిన బెదరింపులను వారు ఎగతాళిగా ఎంచిరి. ఇది ఎందుచేత? దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టెను గనుక. ఇది ఏలాగు జరిగెనో ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; "ప్రభువు మొదట మిమ్మును నాశనము చేయవలెనని నిర్ణయించుకొనెను, అయినను ఆయన మీకొరకు కనిపెట్టుచున్నాడు; కాబట్టి తన దయచేత మిమ్మును తనయొద్దకు ఆకర్షించునట్లు ఆయన తన తీవ్రమైన ప్రతిదండనను నిలిపియుంచుచున్నాడు; మరియు ఇది నా ప్రార్థనలద్వారా జరిగెను: నేను ప్రతిదినము మిమ్మును బెదరింపవలసివచ్చుచున్నందునను, పరలోకపు దూతవలె మీమీద యుద్ధము ప్రకటింపవలసివచ్చుచున్నందునను, నేను మీకు విరోధినని మీరు తలంచినను, నేను మీయెడల కనికరపడుచు మీరు రక్షింపబడవలెనని కోరుచున్నాను. కాబట్టి నేను ఇంత కాఠిన్యముతో మిమ్మును సంబోధించునప్పుడు ద్వేషముచేతనో క్రూరత్వముచేతనో ప్రేరేపింపబడుచున్నానని మీరు తలంచుటకు హేతువేమియు లేదు: నా పదవినిబట్టి అవసరముచేత నేను దీనిని చేయుచున్నాను; అయినను మీ క్షేమమునుగూర్చి నేను ఇంకను చింతించుచు ఆతురపడుచున్నాను; దీనికి ప్రభువే సాక్షి, నేను ఇప్పుడు మీకు ప్రకటించుచున్న దర్శనమును సాక్షి." దేవుని సేవకులు తమ భావములను ఎంతగా అదుపులో ఉంచుకొని మితపరచుకొనిరనగా, తమ పిలుపు కోరినప్పుడెల్ల కఠినముగా ఉండకుండ కనికరము వారిని ఆటంకపరచలేదనియు, మరియు ఈ కాఠిన్యము వారి మనస్సులనుండి కనికరభావములను తుడిచివేయలేదనియు మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము. మనము ఇదివరకే చూచినట్లు, ఆమోసు ప్రజలకు విరోధముగా కఠినముగా మాటలాడెను, వారి దుర్గుణములను తీవ్రముగా గద్దించెను, బాగుపడని మనుష్యులను ప్రతిదినము దేవుని న్యాయపీఠము యెదుటికి పిలిచెను: వారి దుర్గుణములనుబట్టి అతడు అంత తీవ్రముగా ఆగ్రహించినందునను, అంత తీవ్రముగా వారిని బెదరించినందునను, అతడు కనికరమునంతటిని మరచిపోయినట్లు కనబడియుండవచ్చును; అయితే అతడు తన పదవిని నమ్మకముగా నెరవేర్చినను, దుష్టులును మొండివారునైన మనుష్యులతో తనకు పని కలదని చూచినప్పుడు తన ఉద్దేశ్యమునుండి తొలగిపోకపోయినను, అతడు ఇంకను కనికరమును విడిచిపెట్టలేదని ఈ స్థలము చూపుచున్నది. కాబట్టి దేవుడు అతనికి ఆజ్ఞాపించినందున అతడు కఠినముగా ఉండెను; అది అతని పిలుపు కోరినదే; అయితే అదే సమయమందు అతడు ప్రజలయెడల కనికరపడెను.

కాబట్టి సంఘములోని బోధకులందరును ఈ రెండు భావములను ధరించుకొనుట నేర్చుకొనవలెను, — దేవుని ఆరాధన అపవిత్రపరచబడుట చూచినప్పుడెల్ల తీవ్రముగా ఆగ్రహించుట, దేవునికొరకు ఆసక్తితో మండుట, సరియైన క్రమము క్షీణించినప్పుడెల్ల ప్రవక్తలందరిలో కనబడిన ఆ కాఠిన్యమును చూపుట, — మరియు అదే సమయమందు నాశనమునకు తలక్రిందులుగా పరుగెత్తుచున్నట్లు తాము చూచుచున్న దౌర్భాగ్యులైన మనుష్యులయెడల సానుభూతి చూపుట, వారి వెఱ్ఱితనమునుగూర్చి విలపించుట, తమచేతనైనంతవరకు దేవునియొద్ద వారికొరకు విజ్ఞాపన చేయుట; అయితే వారి కనికరము వారిని సోమరులుగా గాని ఉదాసీనులుగా గాని చేసి, మనుష్యుల పాపములయెడల వారు మెతకతనము చూపునట్లు చేయకుండునట్లు ఇది జరుగవలెను. నిజముగా నేను ప్రస్తావించిన మనఃస్థితి వారికి ఉండవలెను, అప్పుడు వారు దేవుని యెదుట విన్నపము చేయువారివలె వెళ్లి, దౌర్భాగ్యులును దీనులునైన మనుష్యుల నిమిత్తము క్షమాపణ వేడుకొనగలరు: అయితే వారు కఠినులును నిష్ఠురులునై యుండునట్లు, తమ క్రొత్త పాత్రలో ప్రజలయొద్దకు వచ్చునప్పుడు, తాము ఎవనిచేత ఏ ఆజ్ఞలతో పంపబడిరో వారు జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను; తాము లోకమునకు న్యాయాధిపతియైన దేవుని పరిచారకులమనియు, కాబట్టి ప్రజలను విడిచిపెట్టకూడదనియు వారు తెలిసికొనవలెను: కాబట్టి ఇది మనము గమనింపవలసినది.

ఇప్పుడు దేవునికి అన్వయింపబడిన పశ్చాత్తాపపడుట అను మాటను గూర్చి, ఇదివరకు మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు, దేవుడు తాను ఒకసారి నిర్ణయించినదానిని ఉపసంహరించుకొనునట్లు తన సంకల్పమును మార్చుకొనడని మనము తెలిసికొనవలెను. తన ప్రవక్తయైన ఆమోసునకు ఆ దర్శనమును చూపకముందే తాను ఏమి చేయబోవునో ఆయనకు నిజముగా తెలియును: అయితే అట్టి మార్పులను ప్రస్తావించునప్పుడు ఆయన మనుష్యుల గ్రహణశక్తి పరిమాణమునకు తన్ను తాను అనుగుణపరచుకొనుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రజలను బెదరించుట, తన అసంతృప్తి సూచనలను చూపుట, అయినను వారి మూర్ఖత్వము మరి నిరుత్తరమగునట్లు కొంతకాలము తన ప్రతిదండనను నిలిపియుంచుట, — ఇదియే దేవుని నిత్య సంకల్పమై యుండెను. అయితే అంతలో ఇది నిష్ప్రయోజనమైనందున, ఆయన మరియొక సంగతిని ప్రకటించుచున్నాడు, — తన ప్రతిదండనను నెరవేర్చుటకు ఆయన అప్పటికే ఆయుధధారియై యుండెను. కాబట్టి దేవుడు తాను నిర్ణయించినదానిని కాదు, ఇశ్రాయేలీయులు దేనికి పాత్రులో, వారికి ఏ శిక్ష లేక ఏ ప్రతిఫలము తగియుండెనో దానినే వివరించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు పాపులమీద శిక్ష విధింప నారంభించినప్పుడు, ఆయన తన ప్రతిదండనను పూర్తిగా నెరవేర్చ నుద్దేశించినట్లే యుండును; అయితే ఆయన తనలో ఒక సంకల్పమును ఏర్పరచుకొనును, అది మనకు మరుగైయున్నది. కాబట్టి ఆయన తన వ్రేలు ఎత్తిన వెంటనే, మనము క్షణములో శూన్యమైపోకుండుట ఆయన కనికరమువలననేయని మనము ఎంచవలెను; అట్లు జరిగినప్పుడు, ఆయన తన సంకల్పమును మార్చుకొనినట్లు, లేక తన హస్తమును వెనుకకు తీసికొనినట్లు ఉండును. కాబట్టి గడ్డి అంతటిని తినివేయుటకు దేవుడు మిడతలను సృజించెననియు, అయితే ఈ ఉపద్రవమును అంతము చేయుమని తాను దీనముగా దేవుని బతిమాలుకొంటిననియు ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఇది జ్ఞాపకమునందుంచుకొనవలెను. తరువాత దేవుడు పశ్చాత్తప్తుడాయెనని అతడు చేర్చుచున్నాడు; దేవునియందు ఏదైన మనోమార్పు కలిగెనని కాదు, సమీపముగా నుండిన ప్రతిదండనను దేవుడు అకస్మాత్తుగాను నిరీక్షణకు మించియు నిలిపివేసెను గనుకనే. కాబట్టి అది జరుగదు. దయచేసి కటాక్షించుము; యాకోబు ఏలాగు లేచును, లేక యాకోబును ఎవడు లేవనెత్తును? అను వాక్యభాగమును గూర్చి, — ప్రభువు తన అనంతమైన మంచితనము చొప్పున ప్రజలను క్షమించుట తప్ప ప్రవక్త వేరొక ఔషధమును చూడలేదని కనబడుచున్నది; కాబట్టి అతడు క్షమాపణకొరకు ప్రార్థించుచున్నాడు. అంతలో తాను సంఘముకొరకు ప్రార్థించెనని అతడు చూపుచున్నాడు: "ప్రభువా, నీ హస్తము ఇప్పుడు అన్యులను కాదు, ఏర్పరచబడిన ప్రజలను, నీ స్వకీయ స్వాస్థ్యమును తరుముచున్నది" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా యాకోబు అను పేరుచేత, దేవుడు అబ్రాహాముతోను పితరులతోను చేసిన నిబంధనను ప్రవక్త ఘనపరచుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "ఓ దేవా, నీవు ఏర్పరచుకొని దత్తత చేసికొనిన ప్రజలయెడల, నీవు ఎవరికి తండ్రివో వారియెడల, నీవు కరుగనివాడవై యుందువా? వారు బబులోనీయులు గాని ఐగుప్తీయులు గాని అష్షూరీయులు గాని కారనియు, రాజులైన యాజకసమూహమును, నీ పరిశుద్ధమైన స్వకీయ జనమునై యున్నారనియు జ్ఞాపకము చేసికొనుము." మరియు మనము మరియొక చోట చూచినట్లు, తన ఉచితమైన నిబంధనను జ్ఞాపకము చేసికొనుటకంటె దేవుని కనికరమువైపు ఎక్కువగా త్రిప్పునది మరేదియు లేదు.

తరువాత యాకోబు కొద్దివాడని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు యాకోబు యోగ్యతను చూపుటలేదు, శ్రేష్ఠత్వమునకు ఏ రుజువును తెచ్చుటలేదు, అయితే అతడు కొద్దివాడని చెప్పుచున్నాడు; అతడు ఈలాగు చెప్పినట్లున్నది: "ప్రభువా, ఇదివరకే చాలినంతగా బలహీనులైపోయిన దౌర్భాగ్య ప్రాణులమీద నీవు ఇప్పుడు నీ శక్తిని ప్రయోగించుచున్నావు;" ఏలయనగా అనేక ఉపద్రవములచేత అతడు అలసిపోయియుండెను గనుక అతనిని కొద్దివాడని పిలుచుచున్నాడు: కాబట్టి రెండవ యరొబాము పరిపాలింప నారంభింపకముందు, స్వతంత్రులును బంధింపబడినవారును అత్యంత దుస్థితికి తేబడిరని లేఖనము ప్రకటించుచు నమోదుచేసిన ఆ దుర్భరమైన కాలమునే ఇక్కడ సూచించుచున్నాడని నేను చెప్పితిని. అప్పుడు దేవుడు నిజముగా తన ప్రజలను పునరుద్ధరించెను; అయితే ఆ కటాక్షము స్వల్పకాలికమాయెను; ఏలయనగా యరొబాము రాజు మరణించిన వెంటనే ఒక కలహము పుట్టెను, అది రాజ్యమంతటికిని నాశనకరమాయెను: అందరికిని తెలిసినట్లు, అతని కుమారుడైన జెకర్యా షల్లూముచేత చంపబడెను, (2 రాజులు 15:8-10)

అట్లయితే యాకోబు ఏలాగు లేచును? కొందరు {,}יקוםikum అను క్రియాపదమును సకర్మకార్థములో తీసికొని, "అతనిని ఎవడు లేవనెత్తును?" అని చెప్పుచున్నారు; అయితే మరికొందరు దానిని అకర్మక క్రియాపదముగా తలంచి, "యాకోబు ఏలాగు లేచును?" అని, అనగా ఏ సాధనముచేత యాకోబు లేచును? అని చెప్పుచున్నారు; ఏలయనగా {,}מיmi అనుదానికి ఏలాగు, లేక ఏ సాధనముచేత అను అర్థము తీసికొనవచ్చును: కాబట్టి యాకోబు ఏలాగు లేచును? అయితే ఈ భేదమునకు ముఖ్యాంశముతో అంతగా సంబంధము లేదు. కాబట్టి దేవుడు వారిని క్షమించుటకు మరి సిద్ధముగా నుండునట్లు ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజల బలహీనతను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని చెప్పుట చాలును. ఇప్పుడు తరువాతి భాగము —

ఆమోసు 7:4-6

4. ప్రభువైన యెహోవా నాకు ఈలాగు దర్శనమిచ్చెను: ఇదిగో, ప్రభువైన యెహోవా అగ్నిచేత వ్యాజ్యెమాడుటకు పిలిచెను; అది మహాగాధమును మింగివేసి, ఒక భాగమును తినివేసెను.

4. Sic ostendit mihi Dominus Jehova: et ecce vocans ad disceptandum in igne

Dominus Jehova, et consumpsit (aut, voravit) abyssum magnam (et consumpta fuit possessio) (alii {}חלקvertunt partem agri; sed malo accipere pro tota possessione.

5. అప్పుడు నేను–ప్రభువైన యెహోవా, దయచేసి చాలించుము; యాకోబు ఎవనిచేత లేచును? అతడు కొద్దివాడు గదా అని మనవి చేసితిని.

5. Et dixi, Adonai Jehova, cessa, obsecro; quis (hoc est, quomodo) consurget

Jacob? (vel, quis attollet, ut prius dictum est;) quia parvus est.

6. యెహోవా దీనినిగూర్చి పశ్చాత్తప్తుడాయెను: ఇదియు జరుగదని ప్రభువైన యెహోవా సెలవిచ్చెను.

6. Poenituit Jehova super hoc; Etiam hoc non erit, dicit Dominus Jehova.

దేవుడు ఒక్కసారి మాత్రమే ప్రజలను విడిచిపెట్టలేదనియు, ఆయన మరల ప్రతిదండనకు సిద్ధపడినప్పుడును, సాధ్యమైనయెడల ప్రజలు ఇష్టపూర్వకముగా తమ్మును తాము సరిదిద్దుకొనునట్లు, ఆయన ఇంకను ఇష్టపూర్వకముగా దానిని వాయిదా వేసెననియు ప్రవక్త చూపుచున్నాడు: అయితే అందరును బాగుపడనివారైనందున దేవుని ఈ ఓర్పు ఏ ఫలమును ఫలింపలేదు. ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలను గూర్చి, — మిడతలను గూర్చి మాటలాడినప్పుడు అతడు ముందు చెప్పినదానికంటె, అగ్ని అను ఉపమానముచేత మరి భారమైన శిక్ష సూచింపబడుచున్నదని మనము చూచుచున్నాము. మిడతలనుబట్టి సాధారణముగా మితమైన శిక్ష, అనగా మొదటి చూపులో అంత భయంకరముకాని శిక్ష గ్రహింపవలెనని మనము చెప్పితిమి. ఏలయనగా మిడతలు సమస్త విధములైన ఫలములను తినివేయునప్పుడు అవి తెచ్చు లేమియు కరవును అత్యంత ఘోరమైన కీడులైనను, అగ్ని కొన్నిసార్లు ప్రజలకు ఇంకను ఎక్కువ భయము పుట్టించును.

కాబట్టి ప్రజలు తమ్మును తాము కఠినపరచుకొనిరనియు, సామాన్యమైన వాడుకయైన ఔషధములచేత వారు సరిదిద్దబడలేరనియు చూచి, దేవుడు మిక్కిలి ఆగ్రహించెనని ప్రవక్త అగ్నిని ప్రస్తావించుటచేత చూపుచున్నాడు. ప్రభువు లేఖనములలో అంతటను ప్రకటించుచున్నట్లు, ఆయన సాధారణముగా వ్యవహరించు విధానమిది: మొదట మనుష్యులు స్వస్థపరచబడుటకు యోగ్యులో కారో కనుగొనుటకు ఆయన ప్రయత్నించును, మిక్కిలి ఘోరమైన శిక్షను కాదు, సహింపదగిన శిక్షనే ప్రయోగించును; అయితే పాపులయందు కాఠిన్యమును మొండితనమును ఆయన గ్రహించినప్పుడు, ఆయన శిక్షను రెండంతలుగాను మూడంతలుగాను చేయును; అంతేకాదు, మోషేద్వారా ఆయన చెప్పుచున్నట్లు, ఆయన తన తీర్పులను ఏడంతలుగా హెచ్చించును (ద్వితీయోపదేశకాండము 28:25.) (55 ఒక వ్రాతప్రతిలో {,{יקים అని కలదు, దాని అర్థము లేచునట్లు చేయుట, లేక లేవనెత్తుట. ఇది సెప్టువజింటు అనువాదముతో — {αναστήσει} — ఏకీభవించుచున్నది, మరియు వాక్యములోని మిగిలిన భాగముతో పొందికగా నున్నది; ఏలయనగా {}מי అనగా 'ఎవడు,' అంతేగాని 'ఏలాగు' లేక 'ఏ సాధనముచేత' కాదు. — సం.) ఆమోసు ఇప్పుడు నమోదు చేయుచున్న విధానము అట్టిదే; ఏలయనగా దేవుడు మొదట మిడతలను సృజించెను, తరువాత ఒక అగ్నిని రగిలించెను, అది మహాగాధమును దహించి, వారి స్వాస్థ్యమును మింగివేసెను.

ఇక్కడ వాడబడిన మాటలో ధాతుజ విశేషణ రూపమును సూచించు చుక్క, మనము ఇదివరకు మాటలాడిన {,}יוצרiutsar అను దానిని సృష్టి అని అనువదించువారు పొరబడుచున్నారని చూపుచున్నది; ఏలయనగా ఇక్కడి చుక్క {,}יוצרiutsar లోని చుక్కకు సరిపోవుచున్నది. రెండు స్థలములలోను, సాధారణముగా దైవికమునకు ఆరోపింపబడు శిక్షకు తానే కర్తనని ప్రభువు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా కీడులు దేవునినుండి కాక మరి దేనినుండియో వచ్చునని మనుష్యులు ఊహించుకొందురు. కాబట్టి ఇది స్పష్టముగా వ్యక్తపరచబడుట అవసరమాయెను; మిడతలు దేవునిచేత సృజింపబడెననియు, అగ్ని ఆయనచేత రగిలింపబడెననియు చెప్పునప్పుడు ప్రవక్తయు ఆలాగే చేయుచున్నాడు.

కాబట్టి దేవుడు అగ్నిచేత వ్యాజ్యెమాడుటకు పిలిచెను. ప్రవక్త {,}רובrub అను క్రియాపదమును వాడుట ఉద్దేశ్యము లేకుండ కాదు; అయినను వ్యాఖ్యాతలు దానిని తగినట్లు తూచి చూడలేదు. ఏలయనగా ప్రభువు ప్రజల దుర్గుణములను శిక్షించుట మాత్రమే గాక, భ్రష్టులును మొండివారునైన మనుష్యులతో ఆయన అప్పటికే వ్యాజ్యెమాడెను గనుక, అతడు పరోక్షముగా ప్రజల కాఠిన్యమును ఖండించుచున్నాడు: ఏ న్యాయమును పొందలేనప్పుడు వ్యాజ్యెము అవసరమగునట్లు, ప్రజల మొండితనముతో వ్యాజ్యెమాడుటకు దేవుడు అగ్నితో సిద్ధపడి వచ్చుచుండెనని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు. ఈ అగ్నిచేత మహాగాధము దహింపబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దీనినిబట్టి నేను ఇదివరకే చెప్పినది మరి విశదమగుచున్నది, — మొదటి దర్శనములోకంటె మరి భయంకరమైన శిక్ష ఇక్కడ వర్ణింపబడుచున్నది. మిడతలు గడ్డిని మాత్రమే తినివేసెను, అయితే అగ్ని అత్యంత లోతైన అగాధములోనికి చొచ్చుకొనిపోవును; అది భూమియొక్క ఉపరితలమును మాత్రమే దహించి నాశనము చేయక, వేళ్లను సహితము కాల్చివేయును, అంతేకాదు, అది భూమి మధ్యభాగమువరకు దిగి భూమి అంతటిని దహించును. {,}חלקchelak అను దానిని ఒక భాగము అని అనువదించువారు ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును తగినంతగా గమనించుటలేదు; ఏలయనగా అగాధములే దహనమునుండి తప్పించుకొనలేదు గనుక భూమియొక్క ఉపరితలము పాడైపోయెనని అతడు నిర్ధారించుచున్నాడు. మరియు అగ్ని భూమియొక్క గర్భమువరకు చేరినప్పుడు, సూర్యుని వేడిమికిని గురియైయున్న వారి స్వాస్థ్యము ఏలాగు నిలువగలదు? వేసవి మధ్యకాలములో సూర్యుడు మండుచున్నప్పుడు భూమి వేడిమిచేత ఏలాగు కాలిపోవునో మనము చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమును మనము గ్రహించుచున్నాము.

దేవుడు మరల శాంతించెనని అతడు చేర్చుచున్నాడు. అతని దృష్టిలోనున్న ఉద్దేశ్యమును మనము ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకమునందుంచుకొనవలెను; ఏలయనగా దేవుడు తాను ప్రకటించిన ప్రతిదండనను వెంటనే నెరవేర్చనప్పుడెల్ల భక్తిహీనులు ప్రవక్తలను అబద్ధికులని తలంచిరి: అయితే దేవుడు శిక్షను వాయిదా వేయునప్పుడు ఆయన వ్యర్థముగా బెదరించుటలేదనియు, మనుష్యులు పశ్చాత్తాపపడుటకై కనిపెట్టుచున్నాడనియు, వారు ఇంకను ఆయన ఓర్పును దుర్వినియోగము చేయుచు సాగిపోయినయెడల, ఈ విధముగా దేవుని మంచితనమును చెరుపువారందరికొరకు, తనయొద్దకు అంత దయగా పిలుచుచున్న దేవుని మాట విననివారందరికొరకు, కనిపెట్టుచున్న ప్రతిదండన ఎంత భయంకరమైనదో వారు తుదకు అనుభవింపవలసివచ్చుననియు ఆమోసు ఇక్కడ వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. ఇదియే దీని భావము. తరువాతి భాగము —

ఆమోసు 7:7-9

7. ఆయన నాకు ఈలాగు దర్శనమిచ్చెను: ఇదిగో, ప్రభువు మట్టపు గుండుచేత కట్టబడిన గోడమీద నిలువబడెను; ఆయన చేతిలో మట్టపు గుండు ఉండెను.

7. Sic ostendit mihi: et ecce Dominus stabat (stans) super murum perpendiculi, et in manu ejus perpendiculum.

56 హోలెం అను మసోరా చుక్క సూచింపబడుచున్నది; అది మొదటి మూల అక్షరము తరువాత {{ו మీద ఉంచబడినప్పుడు, లేక ,{}ו లేనప్పుడు, ధాతుజ విశేషణమును సూచించును. — సం.

8. మరియు యెహోవా–ఆమోసూ, నీకేమి కనబడుచున్నదని నన్నడుగగా, మట్టపు గుండు అని నేనంటిని.

అప్పుడు ప్రభువు–ఇదిగో, నా జనులైన ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నేను మట్టపు గుండు ఉంచుచున్నాను; ఇకమీదట నేను వారిని దాటిపోను:

8. Et dixit Jehova mihi, Quid tu vides Amos? Et dixi, Perpendiculum. Tunc dixit

Dominus, Ecce ego pono perpendiculum in medio populi mei Israel: non adjiciam amplius ut transeam ipsum:

9. ఇస్సాకు ఉన్నతస్థలములు పాడైపోవును, ఇశ్రాయేలీయుల పరిశుద్ధస్థలములు నాశనమగును; నేను ఖడ్గముతో యరొబాము ఇంటివారిమీదికి లేచెదను.

9. Et destruentur excelsa Isaac, et evertentur (excidentur) sanctuaria Israel; et surgam super domum Jeroboam in gladio.

ప్రవక్త ఇంతకుముందు ఉద్దేశించినది ఏమో, అతని బోధయొక్క ఉద్దేశ్యమేమో ఈ దర్శనము మనకు మరి స్పష్టముగా తెరచుచున్నది: తమ మొండితనముచేత వారు సంపాదించినది, దేవుని శాంతింపనివానిగా చేయుటయు, ఇంతవరకు చేసినట్లు ఆయన ఇకమీదట వారిని విడిచిపెట్టకుండునట్లు చేయుటయు మాత్రమేనని ప్రజలకు చూపుటయే అతని ఉద్దేశ్యము. దీని భావమేమనగా, — "దేవుడు తన మంచితనము చొప్పున ఇంతవరకు మిమ్మును సహించెను; ఆయన ఎల్లప్పుడు మీయెడల అదే విధముగా వ్యవహరించునని మీకు మీరే వాగ్దానము చేసికొనకుడి; ఏలయనగా మీ తిరస్కారమును మీ వక్రబుద్ధియు ఆయనకు కోపము పుట్టించెను. మీరు మితిమీరిన మొండివారని ఆయన చూచుచున్నాడు గనుక, ఆయన ఇప్పుడు అవశ్యముగా మీమీద తుది ప్రతిదండనను నెరవేర్చవలెను. కాబట్టి ఇప్పుడు మీకొరకు ఏ క్షమాపణయు సిద్ధపరచబడలేదు; అయితే మీరు బాగుపడనివారై యున్నట్లే, ప్రభువును తన పక్షమున తన తీర్పు యొక్క కాఠిన్యములో మార్పులేనివాడై యుండును, ఏ విధముగాను కనికరమువైపు తిరుగడు."

వ్యాఖ్యాతలు ఈ దర్శనమును నానావిధములుగా వివరించుచు, మట్టపు గుండు అను మాటను గూర్చి సూక్ష్మముగా తత్త్వవిచారము చేయుచున్నారు; అయినను వారి సూక్ష్మవిచారములన్నియు దాదాపు నిస్సారమైనవే. ఈ స్థలమును ఆకర్షణీయముగా వివరింప నాకు మనస్సుండినయెడల, మట్టపు గుండు దేవుని ధర్మశాస్త్రమని నేను చెప్పెదను; ఏలయనగా అది ఆయన ప్రజలకు ఒక క్రమమైన విధానమును నిర్దేశించెను, అది మట్టపు గుండువలె ఉపయోగపడగలదు; ఏలయనగా సమస్తమును శ్రేష్ఠమైన నియమము చొప్పున నడిపింపబడెను. నేను ఈలాగు మాటలాడవచ్చును; అయితే ఈ విధముగా సూక్ష్మవిచారము చేయుటకు నాకు మనస్సులేదు; ఏలయనగా ఇది కడపటి కొలత యగునని మాత్రమే దేవుడు ఉద్దేశించెనని నాకు సందేహము లేదు; ఏలయనగా ఆయన ఏ ఉపశమనమును లేకుండను ఏ ఆలస్యమును లేకుండను తన ప్రజలను శిక్షించును. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము: అయితే ఇదంతయు ఆ స్థలములోని మాటలనుండి మరి విశదమగును.

ఆయన నాకు ఈలాగు దర్శనమిచ్చెను; ఇదిగో, ప్రభువు మట్టపు గుండు గోడమీద నిలువబడెను. నియమము చొప్పున నిర్మింపబడిన గోడను అతడు మట్టపు గుండు గోడ అని పిలుచుచున్నాడు; అది మట్టపు గుండుచేత కట్టబడిన గోడ అని అతడు చెప్పినట్లున్నది. కాబట్టి దేవుడు మట్టపు గుండు గోడమీద నిలువబడెను, మరియు మట్టపు గుండు ఆయన చేతిలో ఉండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి తన ప్రజలను పరిపాలించుటలో ఆయన ఇకమీదట తాపీపనివాని పని చేయడు గనుక, దేవుడు మట్టపు గుండును పారవేసెనని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు చెప్పునది అసత్యము. ఇది వ్యర్థమైన మాట; ఏలయనగా మట్టపు గుండు దేవుని చేతిలో ఉండెనని ప్రవక్త ఇక్కడ స్పష్టముగా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు.

అయితే తరువాత వచ్చునది ప్రాముఖ్యమైన భావము గలది: దేవుడు తన ప్రవక్తను–ఆమోసూ, నీకేమి కనబడుచున్నది? అని అడుగుచున్నాడు. అంత మర్మమైన సంగతినిబట్టి ప్రవక్త విస్మయమొందెనని తలంచుటకు తగియున్నది. మిడతలు పుట్టింపబడినప్పుడును, అగ్నిచేత వ్యాజ్యెము జరిగినప్పుడును, దేవుని ఉద్దేశ్యమేమో అతడు సులభముగా గ్రహించియుండవచ్చును; ఏలయనగా ఈ దర్శనములు ఏమాత్రమును సందిగ్ధమైనవి కావు: అయితే దేవుడు మట్టపు గుండుతో గోడమీద నిలువబడినప్పుడు, ఇది గ్రహించుటకు కొంత కష్టతరమైనదాయెను; మరియు ప్రజలు అతని దర్శనమును వినుటకు మరి శ్రద్ధగలవారగునట్లు ప్రవక్త మిక్కిలి విస్మయమొందునట్లు చేయబడెనని తలంచుటకు తగియున్నది; ఏలయనగా మనము సాధారణముగా మరుగైన సంగతులమీద మన తలంపులను ఎక్కువగా నిలుపుదుము; సులభముగా గ్రహింపదగినవని మనము తలంచువాటిని మనము నిరాసక్తితో గమనించెదము; అయితే మర్మమైనది, లేక తెలిసికొనుటకు కష్టమైనది, మన మనస్సులకును శ్రద్ధకును పదును పెట్టును. కాబట్టి ప్రజల శ్రద్ధను హెచ్చించు ఉద్దేశ్యముతో దేవుడు ప్రవక్తను కొంతకాలము విస్మయమొందునట్లు చేసెనని నేను సందేహింపను. అట్లయితే ఆమోసూ, నీకేమి కనబడుచున్నది? మట్టపు గుండు, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: అయితే అదే సమయమందు ఈ మట్టపు గుండుయొక్క భావమేమో, దాని ఉద్దేశ్యమేమో అతనికి తెలియలేదు. అప్పుడు దేవుడు ఉత్తరమిచ్చుచున్నాడు, ఇదిగో, నా జనుల మధ్య నేను మట్టపు గుండు ఉంచుచున్నాను; అనగా నేను దీనిని కడపటి నియమముగా, లేక తుది కొలతగా స్థిరపరచుచున్నాను, ఇకమీదట నేను వారిని దాటిపోవుటను కొనసాగింపను. దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టుటచేత రెండుసార్లు తన తీర్పు యొక్క సరిహద్దులను దాటి దుమికెను గనుక, ఇప్పుడు అంతము వచ్చెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; "వారిని క్షమించుటలో," ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "నేను ఇక ముందుకు సాగను: ఏ భాగమును మరియొక భాగమును ఏమాత్రమును మించకుండ, అంతటను సమత్వము ఉండునట్లు ఒక గోడ మట్టపు గుండు చొప్పున నిర్మింపబడునట్లే, ఇదియు కడపటి క్రమమగును; ఈ కొలత సత్యమైనదియు న్యాయమైనదియునై యుండును. నేను ఇకమీదట వారిని దాటిపోను." ఇదియే ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమని నాకు సందేహము లేదు. దేవుడు తమయెడల దయగలవాడును కటాక్షము గలవాడునై యుండెనని, ఇశ్రాయేలీయులు అబద్ధపు ఆత్మస్తుతులచేత తమ్మును తాము మోసపుచ్చుకొనకుండ ఆటంకపరచుటయే మిగిలిన రెండు దర్శనముల ఉద్దేశ్యమై యుండెనని కూడ మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. వారు నీతిమంతులైనందున తాను వారియెడల అట్లు వ్యవహరింపలేదని ఆయన చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అప్పటికే వారిమీద తన తీర్పులను నెరవేర్చ నారంభించెను; మరియు వారు దర్శింపబడిన శిక్షలు వారి నేరములకు బలమైన రుజువులై యుండెను: ఏలయనగా దేవుడు హేతువు లేకుండ మనుష్యులమీద, విశేషముగా తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలమీద, కోపపడడు. కాబట్టి వారు ఇదివరకే మరల మరల కొట్టబడియుండిరి గనుక, వారు మరి భారమైన శిక్షలకు పాత్రులని ప్రవక్త రుజువుచేయుచున్నాడు; మరియు శిక్షలు మృదువైనవిగాను మితమైనవిగాను ఉండుట, దేవుడు తన ప్రజలను క్షమింప నిష్టపడెను గనుక, ఆయన ఓర్పునకే ఆరోపింపవలెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అయితే ఆయన ఇకమీదట వారిని క్షమింపని సమయము ఇప్పుడు వచ్చెను; ఏలయనగా బాగుపడని మొండితనముతో తనకు పని కలదని ఆయన చూచెను. ఇదియే దీని భావము.

ఇప్పుడు తరువాతి భాగము, ఇస్సాకు ఉన్నతస్థలములు పాడైపోవును, ఇశ్రాయేలీయుల పరిశుద్ధస్థలములు (కొందరు నగరులు అని అనువదించుచున్నారు) నాశనమగును; నేను ఖడ్గముతో యరొబాము ఇంటివారిమీదికి లేచెదను. ప్రజలు తమ దేవాలయములయందును మూఢాచారములయందును వ్యర్థముగా నమ్మికయుంచిరని ప్రవక్త ఇక్కడ స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు; ఏలయనగా వీటిచేత వారు దేవుని ఉగ్రతను తమమీద మరి ఎక్కువగా రగిలించుకొనిరి. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని సత్యమైన న్యాయమైన ఆరాధనను భ్రష్టపరచిరి గనుక, ఈ విధముగా వారు దేవుని ప్రతిదండనను తమమీదికి రేపియుండనియెడల, ఆయన ఉన్నతస్థలములను దేవాలయములను స్పష్టముగా బెదరించియుండడు.

కాబట్టి ఇస్సాకు ఉన్నతస్థలములు పాడైపోవును. ప్రవక్తలు అరుదుగా చేయునట్లు అతడు ఇక్కడ ఇస్సాకు పేరును ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడు? అని అడుగవచ్చును. మరియు ఒక అక్షరముయొక్క మార్పును కలదు; ఏలయనగా ఇస్సాకు అను మాట సాధారణముగా {,}ץtsade తో వ్రాయబడును, అయితే ఇక్కడ అది {,}שshin తో వ్రాయబడెను; అయితే {,}שshin మరియు {,}ץtsade ఒకదానికి బదులుగా ఒకటి వాడబడునని అందరికిని తెలిసినదే. అయినను ప్రవక్త ఇక్కడ పరిశుద్ధుడైన ఇస్సాకును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడనుట నిర్వివాదము; దాని హేతువు స్పష్టముగా ఇదియే అని కనబడుచున్నది, — ఇశ్రాయేలీయులు తమ మూఢాచారములలో తమ తండ్రిని అనుకరించుచున్నామని అసంబద్ధముగా నటించిరి; ఏలయనగా ఇస్సాకును, వారి తండ్రులైన అబ్రాహామును యాకోబును దేవుని ఆరాధించిన చోట్లనే దేవాలయములు కట్టబడెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు పరిశుద్ధ పితరుల మాదిరులనుబట్టి అతిశయించిరి గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ వ్యర్థమైన అబద్ధపు అతిశయమును ఖండించుచున్నాడు.

ఇస్సాకు అను మాటచేత ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులనేగాక ఎదోమీయులను కూడ బెదరించుచున్నాడని అర్థము చేసికొనువారి అభిప్రాయమునకు ఆధారమేమియు లేదు; నేను ఇదివరకే చెప్పిన కారణము చాలినంత సమర్థమైనది.

సమరయ స్త్రీ క్రీస్తుతో, ‘మా పితరులు ఈ పర్వతముమీద ఆరాధించిరి’ (యోహాను 4:20) అని చెప్పినట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు ఎల్లప్పుడును పితరుల మాదిరులను తమ నోట పట్టుకొనియుండిరని మనము నిశ్చయముగా ఎరుగుదుము. అట్లే ఇశ్రాయేలీయులును పూర్వము, పరిశుద్ధులైన పితరులు ఆ స్థలములలో దేవుని ఆరాధించిరనియు, పరిశుద్ధుడైన యాకోబునకు దేవుడు బేతేలులో ప్రత్యక్షమాయెననియు, మరియు ఇతర స్థలములలో బలిపీఠములు కట్టబడెననియు సాకుగా చూపుట వాడుకగా కలిగియుండిరి. పితరుల మాదిరులతో ఆయుధము ధరించినవారై, అవి తమకు డాలని వారు తలంచిరి. మన దినములలో పోపు మతస్థుల విషయమును అట్టిదే; పితరులు ఏదైనను చేసిరని వినగానే వారు వెంటనే దానిని పట్టుకొందురు; అయితే ఇవి వ్యర్థమైన సాకులు. ఇశ్రాయేలీయులును వారివంటివారే; కావున ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఇదిగో, ఈ మోసకరమైన నెపమువలన మీకు లాభమేమియు లేదు; ఏలయనగా ఇప్పుడు ఘనమైన పేరుతో కప్పబడియున్న ఇస్సాకు ఉన్నతస్థలములు సహా నాశనము చేయబడును; అదే సమయమున ఇశ్రాయేలు దేవాలయములు లేక నగరులు పడద్రోయబడును.

నేను ఖడ్గముతో యరొబాము సంతతివారిమీదికి లేచెదను. మేము వేరొకచోట చెప్పినట్లుగా, అప్పుడు ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో పరిస్థితులు వర్ధిల్లుచుండెనని ఈ చివరి వాక్యభాగమునుండి నేర్చుకొనుచున్నాము; యరొబామునకు ముందు దేవుడు దానిని నానావిధములుగా పాడుచేసియుండినను, వారు ఎల్లప్పుడును మొండిగానే యుండిరి. తరువాత ఆయన వారిని మరల మెరుగైన స్థితికి తెచ్చెను; ఏలయనగా యరొబాము కాలములో ప్రజల స్థితి బహుగా మెరుగుపడెను: అతడు అనేక పట్టణములను మరల సంపాదించి తన రాజ్యపు సరిహద్దులను విశాలపరచెను; అప్పుడు ప్రజలు తమ సమృద్ధిలో దేవునికి విరోధముగా మదించుట మొదలుపెట్టిరి. కాబట్టి వారు ఈలాగున దేవుని మంచితనమును దుర్వినియోగము చేయుట ప్రవక్త చూచినప్పుడు, అతడు యరొబామునకు నాశనము ప్రకటించెను; కావున అతడు, యరొబాము సంతతివారిమీదికి నేను ఖడ్గముతో లేచెదను అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, “రాజు సంతానముమీదనే నా తీర్పును అమలుపరచుట నేను మొదలుపెట్టెదను; నేను అతనిని విడిచిపెట్టినను, అతని సంతతివారు నా చేతినుండి తప్పించుకొనరు.”

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము పూర్తిగా గ్రుడ్డివారమును మందబుద్ధులమును కానియెడల, మేము ఇష్టపూర్వకముగా నీయొద్దకు తిరిగి వచ్చుటకును, నీ దీర్ఘశాంతముయొక్క సాత్వికముచేత ఆకర్షింపబడి ఇష్టపూర్వకమైన విధేయతతో మమ్మును మేము నీకు లోపరచుకొనుటకును మేము విడిచిపెట్టబడుచున్నామని ఒప్పుకొనవలసినంతగా, మమ్మును శిక్షించుటలో నీవు నీ చేతిని ఆపియుంచుచున్నావు గనుక—నీవు అంతిమ శిక్షను ఆలస్యము చేయునప్పుడు మేము మా హృదయములను కఠినపరచుకొనకయు, మందులముగాను సోమరులముగాను, మారుమనస్సు పొందుటకు వెనుకంజవేయువారముగాను ఉండకయు, నీ అంతిమ ప్రతీకారమునకు ముందుగానే మేల్కొనుటకు ప్రయాసపడి, సమయముండగానే క్షమింపబడునట్లు మమ్మును మేము నీకు లోపరచుకొని, పూర్ణమును యథార్థమునైన మా హృదయములను నీకు అర్పించుటకు త్వరపడి, తీవ్రమైన అపాయముచేత ప్రేరేపింపబడినవారమై మా హృదయములలో ఏ మరుగైన వేషధారణయు మిగిలియుండకుండునట్లు మారుమనస్సు పొందునట్లును, మా ప్రాణముయొక్క ప్రతి శక్తిని మేము అట్లు పరిశోధించుకొనుటవలన, మన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తుద్వారా క్షమాపణ పొందుటకై నీయొద్దకు తిరిగి వచ్చువారందరియొద్ద నీవు కోరు ఆ యథార్థతకు నీవే మాకు సత్యమైనట్టియు నమ్మకమైనట్టియు సాక్షివగునట్లును అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

అరువది నాలుగవ ఉపన్యాసము

ఆమోసు 7:10-13

10. అంతట బేతేలు యాజకుడైన అమజ్యా ఇశ్రాయేలు రాజైన యరొబామునొద్దకు వర్తమానము పంపి–ఇశ్రాయేలు సంతతివారి మధ్యను ఆమోసు నీమీద కుట్రచేసియున్నాడు; అతని మాటలన్నియు దేశము సహింపజాలదు;

10. Et misit Amazias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicendo, Conspiravit contra te Amos in medio domus Israel: non poterit terra sustinere omnes ejus sermones.

11. ఏలయనగా ఆమోసు–యరొబాము ఖడ్గముచేత మరణమగును, ఇశ్రాయేలీయులు తమ దేశము విడిచి నిశ్చయముగా చెరలోనికి పోవుదురని చెప్పుచున్నాడనెను.

11. Quia sic dicit Amos, Gladio morientur Jeroboam; et Israel migrando migrabit e terra sua.

12. మరియు అమజ్యా ఆమోసుతో ఇట్లనెను–దీర్ఘదర్శీ, వెళ్లుము, యూదాదేశమునకు పారిపొమ్ము, అక్కడ ఆహారము తిని అక్కడ ప్రవచింపుము;

12. Et dixit Amazias ad Amos, Videns, vade, fuge (tibi, est supervacuum) in terram Jehudah; et comede illic panem et illic propheta:

13. అయితే బేతేలులో ఇకను ప్రవచింపవద్దు; అది రాజుయొక్క ప్రతిష్ఠిత స్థలము, అది రాజుయొక్క ఆస్థానము.

13. Et in Bethel ne adjicias amplius prophetare, quia sanctuarium regis est, et domus regni est.

తన ప్రవచన పదవిని నిర్వర్తించుటలో అతడు ముందుకు సాగకుండునట్లు అతని మనస్సును కృంగదీయుటకు సాతాను ప్రయత్నించిన ఉపాయమును ప్రవక్త ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు. ఏదైనను కఠినమైన చర్య తీసికొనునట్లు రాజును ప్రేరేపించుటకై అమజ్యా రాజునొద్దకు వర్తమానము పంపెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆమోసు రాజద్రోహముతో నిండిన మాటలను వెదజల్లుచు కల్లోలము రేపు ప్రసంగములు చేయుచుండెను గనుక, రాజు తగిన సమయమున అతనిని అడ్డగించనియెడల రాజు వ్యవహారములు సాగవని అతడు నటించెను: అదియుగాక, అదే అమజ్యా, ప్రవక్త యూదాదేశమునకు పారిపోవుటకంటె అతనికి మేలైనది మరియొకటి లేదని, అక్కడ అతడు సురక్షితముగా జీవింపవచ్చునని చెప్పెను; ఏలయనగా రాజునకు విరోధముగా ప్రవచింప సాహసించినందున అతడు గొప్ప అపాయములో పడియుండెను. దీనినిబట్టి అమజ్యా విశ్వాసఘాతకుడును కపటియునైన మనుష్యుడని, అయితే ప్రవక్త ప్రాణమునకు విరోధముగా బహిరంగముగా ఏదైనను తీవ్రమైనది చేయ ప్రయత్నించునంత రక్తపిపాసి కాడని తెలియుచున్నది; ఒకవేళ అది చేయుట సాధ్యము కాదని అతడు తలంచి, దయవలన అనుటకంటె ఆ కార్యము అసాధ్యమైనందున ఈ సలహా ఇచ్చెనేమో; మరియు ఈ రెండవ ఊహ ఈ భాగములోని మాటలనుబట్టి సంభావ్యమైనదిగా కనబడుచున్నది.

ఏలయనగా, మొదటిగా, అమజ్యా రాజునొద్దకు వర్తమానము పంపెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఆమోసును హింసించుటకు రాజు మనస్సును రేపగలనేమో అని అతడు ప్రయత్నించి చూచెను. అతని ఉద్దేశము నెరవేరలేదేమో; కావున రెండవదిగా చెప్పబడినదానిని అతడు చేపట్టెను, అనగా, అతడు ప్రవక్తను తనయొద్దకు పిలిపించి, అతనిని భయపెట్టుటకు ప్రయత్నించి, ఇకమీదట వారికి అతడు బాధకరముగా ఉండకుండునట్లు భయముచేత అతనిని ఇశ్రాయేలు దేశమునుండి తరిమివేయ చూచెను. అయితే ఈ అమజ్యా ఏ విధముచేతనైనను ప్రవక్తను ఇశ్రాయేలు రాజ్యమునుండి వెళ్లగొట్టుటకు అంతగా ప్రయాసపడినప్పుడు అతనిని ప్రేరేపించిన హేతువును మనము మొదట గమనింపవలెను. రాజద్రోహము కలుగు అపాయమున్నదని అతడు రాజుయెదుట నటించినదానిచేత అతడు ప్రేరేపింపబడెనని నమ్ముటకు నిశ్చయముగా వీలులేదు; అది కపటముగా కల్పించిన నెపమే. కాబట్టి అమజ్యా తన స్వలాభమునే చూచుకొనెను; మన దినములలో రాజుల ఆస్థానములకు తరచు వెళ్లుచు, తమ ఉద్దేశములేమిటో యథార్థముగా ఒప్పుకొనని కార్డినల్సు మరియు కిరీటధారులైన అధ్యక్షుల విషయములో అట్టిదే జరుగుట మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా సువార్త నిర్మూలము చేయబడనియెడల తమ నిరంకుశాధికారము నిలువజాలదని వారు చూచుచున్నారు; మన సిద్ధాంతము వారి వంటశాలలకు చలిగాను మంచుగాను మారునట్లు బెదరించుచున్నదని వారు చూచుచున్నారు; మరియు మమ్మును అణగద్రొక్కనియెడల లోకములో తాము ఏమియు లెక్కలోనికి రామని వారు చూచుచున్నారు. మరి అదే సమయమున వారు ఏమి నటించుచున్నారు? మన సిద్ధాంతము లోకమంతటిలో మార్పు కలుగజేయకుండను, సమస్త పౌర వ్యవస్థకు నాశనము తేకుండను, రాజులను వారి అధికారమును ఘనతను కోల్పోవునట్లు చేయకుండను అంగీకరింపబడజాలదని నటించుచున్నారు. ఈలాగున ఇట్టి దుష్ట కుయుక్తులచేతనే వారు తమకు అనుగ్రహమును సంపాదించుకొనుచున్నారు. అమజ్యా ఉపాయమును అట్టిదే, ప్రవక్తయైన ఆమోసును ఎదిరించుటలో అతని కుతంత్రమును అట్టిదే.

ఇదిగో, అతడు నీమీద కుట్రచేసియున్నాడు అని అతడు రాజుతో చెప్పుచున్నాడు. {,}קשרkosher, అనగా కట్టుట, అయితే రూపకాలంకారముగా అది కుట్రచేయుట అని అర్థమిచ్చును: కాబట్టి ఆమోసు నీమీద కుట్రచేసియున్నాడు. అయితే మాటలాడుచున్నది ఎవరు? అమజ్యా; మరియు ప్రవక్త అమజ్యా బిరుదును విడిచిపెట్టుటలేదు; ఏలయనగా అతడు బేతేలు యాజకుడని అతడు చెప్పుచున్నాడు. “అమజ్యా రాజైన యరొబామునొద్దకు వర్తమానము పంపెను” అని మాత్రమే అతడు చెప్పియుండవచ్చును; అయితే అతడు యాజకుడని ప్రస్తావించుటచేత, అమజ్యా తాను నటించినట్లు ప్రజల సమాధానముకొరకు ప్రయాసపడలేదనియు, కాబట్టి ఇది మోసకరమైన నెపమనియు ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా అతడు తన సొంత హెలెన్ కొరకు పోరాడెను, అనగా, తన వంటశాల కొరకు, సంక్షేపముగా, తన జీవనోపాధి కొరకు పోరాడెను: ఏలయనగా ప్రవక్తయైన ఆమోసును తరిమివేయనియెడల, అతడు అవమానముతో తన యాజకత్వమును కోల్పోయి, తరువాత దారిద్ర్యమునకును లేమికిని దిగజారియుండును. కాబట్టి ఆమోసు వెళ్లగొట్టబడనియెడల అట్టి గొప్ప కీడు తనకు సమీపముగా ఉన్నదని అతడు చూచెను గనుక, అతడు ఈ ఉద్దేశమును మనస్సులో ఉంచుకొని, వేరొకదానిని నటించి, రాజునొద్దకు వర్తమానము పంపి, ఆమోసు కుట్రచేసియున్నాడు అని చెప్పెను; మరియు ఇశ్రాయేలు సంతతివారి మధ్యను అని ఆ నేరమును ఎక్కువచేయుచున్నాడు. “ఇది ఒక మూలలోనో ఏదో అస్పష్టమైన స్థలములోనో జరుగుటలేదు; అతని సిద్ధాంతము ప్రతి రాజమార్గమునందును వినబడుచున్నది, పట్టణములన్నియు దానితో నిండియున్నవి; సంక్షేపముగా, అది రాజ్యపు గుండెలోనే, దాని మధ్యనే అగ్నివలె మండుచున్నది; నీవు ఉపాయము చేయనియెడల, అవును, దానిని ఆర్పివేయనియెడల, త్వరలోనే నీ సొంత ఇల్లంతయు మంటలలో ఉండుట నీవు కనుగొందువు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దీనినిబట్టి అమజ్యా ఎట్లు ప్రవర్తించెనో, మరియు ప్రవక్తయైన ఆమోసునకు ఇకను స్వేచ్ఛ ఇయ్యవద్దని అతడు రాజును అంత ఆతురతతో ఒప్పించుటకు గల కారణమేమో మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత వచ్చుదాని విషయమై,—దేశము అతని మాటలను ఇకను సహింపజాలదు అనుదానికి—ఆ వాక్యము రెండు సంభావ్యమైన అర్థములను అంగీకరించును. మొదటిది ఏదనగా, ప్రజలు అతని కల్లోలకరమైన సిద్ధాంతముచేత అభ్యంతరపడినవారై, ఇప్పుడు తమంతట తామే ప్రవక్తయైన ఆమోసును రాజద్రోహియైన మనుష్యునిగా ద్వేషించి అసహ్యించుకొనుచున్నారని అతడు చెప్పెను. మన దినములలో రాజులు అదే విధముగా రెచ్చగొట్టబడుచున్నారు,—“మీరు ఎందుకు ఆలస్యము చేయుచున్నారు? ఈ కీడును ఆర్పివేయుటకంటె మీ ప్రజలు మరేదియు కోరుటలేదు, వారందరును ఆతురతతో మీకు సహాయము చేయుదురు: ఈలోగా మీరు సోమరులై యున్నారు, మీ ప్రజలు మీ మందత్వమునుగూర్చి సణుగుచున్నారు. పరిశుద్ధ మాతృసంఘముయొక్క ప్రాచీన ఆచారములును నియమములును క్షీణించిపోవునట్లు అధికారములోనున్న అధిపతులు ఈలాగు సహించుచున్నారు గనుక, వారు తమ స్థానమునకు అయోగ్యులని ప్రజలు తలంచుచున్నారు.” ఇట్లు వారు మాటలాడుదురు: మరియు అమజ్యా మాటలును అదే ధోరణిలో ఉండెనని మనము ఊహింపవచ్చును,—ప్రజలు తమ వంతు చేయుటకు సిద్ధముగా ఉన్నారను ఈ కుయుక్తిచేత అతడు రాజును ప్రేరేపించెను. రెండవ అర్థము ఇది, దేశము అతని మాటలను సహింపజాలదు; అనగా, “అతడు మొదలుపెట్టినట్లుగానే పూర్తి స్వేచ్ఛతో ఇక్కడ కల్లోలములు రేపుచు సాగిపోయినయెడల, రాజ్యమంతయు నాశనపు అంచున ఉండును, ఏలయనగా అనేకులు అతనిని వెంబడింతురు; మరియు బహిరంగ రాజద్రోహము లేచినప్పుడు, గొప్ప కష్టము లేకుండ దానిని అణచుట సాధ్యము కాదు.

కాబట్టి ఆమోసు పైచేయి సాధింపకుండునట్లు మనము సాధ్యమైనంత త్వరపడవలెను; ఏలయనగా ఇప్పటికే గొప్ప అపాయమున్నది.” పరిసయ్యులు ఆలోచనసభ కూడి, ‘రోమీయులు వచ్చి మన స్థలమును మన జనమును లాగుకొందురు’ అని చెప్పినట్లుగానే, అమజ్యాయు ఆమోసు మాటలచేత దేశము, అనగా దేశపు ప్రజలు, కలవరపడిరనియు, కాబట్టి అతనిని అడ్డగించుటకు సమయమైనదనియు రాజునకు భయము పుట్టించుటచేత అతనిని రెచ్చగొట్టియుండవచ్చును. రాజునకు అమజ్యా పంపిన వర్తమానము అట్టిది.

ఇప్పుడు రాజు ఇచ్చిన ప్రత్యుత్తరమును గూర్చి మన ప్రవక్త పూర్తిగా మౌనముగా ఉన్నాడు: కాబట్టి రాజు అంతగా రెచ్చిపోలేదనియైనను,—లేక ఆమోసు ప్రాణమును బహిరంగముగా తీయుటకు అతడు సాహసింపలేదనియైనను; ఏలయనగా అతడు ప్రజలలో కొంత అధికారమును సంపాదించియుండవచ్చును; అతడు ద్వేషింపబడినను, ప్రవక్తగా అతని పేరును అతని పదవియు గౌరవింపబడుచుండెను,—లేక హితబోధకు విరోధులైన ఆ ఇద్దరి మధ్య ఒప్పందముచేత ఆ విషయము ఏర్పాటు చేయబడెననియైనను సంభావ్యమైనది; ఏలయనగా ముఖస్తుతి చేయువారు తరచుగా తమ్మును తాము రాజుల స్థానములో ఉంచుకొని, ద్వేషమంతటిని తామే భరించుటచేత రాజులను సంతోషపెట్టుదురు. ఇది ఏ విధముగా జరిగియుండినను, రాజు యాజకుడైన అమజ్యాచేత అట్లు ఒప్పింపబడినందుననో, లేక ప్రజలకు భయపడినందుననో, లేక భక్తిహీనులు సహితము కొన్నిసార్లు తమ్మును తాము మితము అను హద్దులలో అదుపులో ఉంచుకొను వాడుక కలిగియున్నట్లు మతము అతనిని అరికట్టినందుననో, రాజు జోక్యము చేసికొనలేదనునది నిశ్చయముగా సంభావ్యమైన ఊహ; వారు దేవునియెడల నిజమైన భయముచేత స్పృశింపబడుటవలననైనను, ఆయన సత్యారాధనను హత్తుకొనవలెనని కోరుటవలననైనను కాదు: దేవుడు పరలోకమునుండి క్రిందికి త్రోయబడవలెనని వారు కోరుదురు, మతమునుగూర్చిన సమస్త జ్ఞానము తుడిచివేయబడవలెనని వారు కోరుదురు; అయినను వారు తమ ఉగ్రతను కుమ్మరించుటకు సాహసింపరు. కాబట్టి ప్రవక్తయైన ఆమోసుమీద యరొబాము నిరంకుశముగా విజృంభింపకుండునట్లు అట్టి భయము అతని మనస్సును ఆవరించియుండవచ్చును. అయితే అమజ్యా మాటల ఉద్దేశమును మనము గమనించినయెడల, ప్రవక్తయైన ఆమోసు వెంటనే మరణశిక్షకు గురికావలెనని అతడు నిశ్చయముగా కోరెను; ఏలయనగా కుట్ర మరణమునకు తగిన నేరము; మరియు భయము పరిశుద్ధ ప్రవక్తను వెంటనే చంపునట్లు రాజును ప్రేరేపించియుండవచ్చును. కాబట్టి అమజ్యా తాను పొందినదానికంటె ఎక్కువ ఆశించెను: అప్పుడు అతని నక్కజిత్తులు బయటపడెను, ఏలయనగా అతడు ప్రవక్తను పిలిపించి యూదాదేశమునకు వెళ్లిపొమ్మని సలహా ఇచ్చెను. కావున, నేను మొదట చెప్పినట్లు, మొదట క్రూరమైన అడవి మృగముగా ఉండిన బేతేలుయొక్క భక్తిహీనుడైన యాజకుని ఆశ ప్రకారము యరొబాము రెచ్చిపోలేదనునది మిక్కిలి సంభావ్యము; అయితే ఆమోసును నాశనము చేయుటకు అతడు బహిరంగముగా ముందుకు సాగలేకపోయినప్పుడు, అతడు క్రొత్త వేషము ధరించెను; గర్జించు సింహముగా అతడు ఏమియు చేయలేకపోయెను గనుక నక్క అయ్యెను. కావున అతని రెండవ ప్రయత్నము తరువాత వచ్చుచున్నది, మరియు అమజ్యా ఆమోసుతో ఇట్లనెను, మొదలైనవి.

గత వచనములోని ఒక వాక్యభాగమును నేను దాటిపోయితిని: ఆమోసు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు, యరొబాము ఖడ్గముచేత మరణమగును, ఇశ్రాయేలు వలసపోవుటచేత తమ దేశమునుండి వలసపోవును. సంక్షేపముగా, ఇవి రెండు నేరారోపణ అంశములు. అమజ్యా ప్రవక్తయైన ఆమోసు మాటలను అపనిందగా వక్రీకరించెనని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తలంచుచున్నారు; ఏలయనగా అతడు రాజైన యరొబామునకు మరణము ప్రకటింపలేదు, అతని ప్రజలకును సంతతికిని మాత్రమే ప్రకటించెను: అయితే నేను దీనిని నొక్కిచెప్పను. కాబట్టి అమజ్యా ఆమోసు మాటలను బుద్ధిపూర్వకముగా వక్రీకరింపక, రాజుయొక్క ద్వేషమును రేపవలెనని మాత్రమే కోరియుండవచ్చును. కాబట్టి యరొబాము లేక అతని సంతతి ఖడ్గముచేత మరణమగును, ఇశ్రాయేలును వలసపోవుటచేత తమ దేశమునుండి వలసపోవును. దీనినిబట్టి అమజ్యా ప్రవక్తయైన ఆమోసుయొక్క చివరి ప్రసంగముచేత మాత్రమే ప్రేరేపింపబడలేదనియు, తాను చాలకాలమునుండి మనస్సులో దాచుకొనియున్న ద్వేషమును అప్పుడు బయటపెట్టెననియు మనము నేర్చుకొనుచున్నాము.

కాబట్టి అమజ్యా నిస్సందేహముగా కాపుకాచుచు, ఆమోసు ప్రతిదినము బోధించినదానిని వినుచుండెను; ఆ విషయము పక్వమైనదని అతడు తలంచినప్పుడు రాజునొద్దకు వర్తమానము పంపెను. ఈ మార్గమును ప్రయత్నించి, అది ఫలింపలేదని కనుగొని, అతడు తన రెండవ ప్రయత్నమునకు వచ్చెను; దానిని మనము ఇప్పుడు పరిశీలింపవలెను.

అప్పుడు అమజ్యా ఆమోసుతో ఇట్లనెను,—అనగా, అతని మొదటి ప్రయత్నము అతనిని నిరాశపరచిన తరువాత; ఏలయనగా రాజైన యరొబామునుండి అతడు ఆశించినదానిని పొందలేదు,—అప్పుడు అమజ్యా ఆమోసుతో ఇట్లనెను, దీర్ఘదర్శీ, వెళ్లుము, యూదాదేశమునకు పారిపొమ్ము! వెళ్లుము అని చెప్పుటచేత, “నీవు మా మధ్య బుద్ధిపూర్వకముగా ఎందుకు నశింపవలెను?” అని చెప్పినట్లుగా, అతడు వెళ్లిపోవుటకు స్వతంత్రుడని అతడు సూచించుచున్నాడు. అదే సమయమున, ఈ రెండు వాక్యభాగములను కలిపి చూడవలెను. అతడు మొదట వెళ్లుము అనియు, తరువాత పారిపొమ్ము అనియు చెప్పుచున్నాడు. వెళ్లుము అని అతడు చెప్పినప్పుడు, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అతడు కోరినయెడల వెళ్లిపోవచ్చుననియు, అతడు వెళ్లుటను ఎవడును అడ్డగించుటలేదనియు అతనికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు: “కాబట్టి వెళ్లుము, మార్గము నీకు తెరువబడియున్నది.” అయితే పారిపొమ్ము అని అతడు చెప్పినప్పుడు, అతడు అక్కడ ఎక్కువకాలము సురక్షితముగా ఉండజాలడని అతని భావము: “నీవు నీ ప్రాణమునకు ఉపాయము చూచుకొననియెడల, నీ పని ముగిసినట్టే: కాబట్టి మాయొద్దనుండి త్వరగా పారిపొమ్ము, లేనియెడల నీవు నశించితివి.” దీనినిబట్టి అమజ్యా దేవుని ప్రవక్తమీద ఎంత కపటముగా దాడిచేసెనో మనము చూచుచున్నాము. తన ప్రాణమును రక్షించుకొనుటకు సులభమైన మార్గమును అతడు అతని యెదుట ఉంచెను; అదే సమయమున అపాయభయముతో అతనిని ఒత్తిడిచేసి, అతడు వెంటనే పారిపోనియెడల సురక్షితముగా ఉండజాలడని ప్రకటించెను. కాబట్టి పరిశుద్ధ ప్రవక్త హృదయమును కృంగదీయుటకు బలమైన యంత్రములవలె అతడు ఉపయోగించిన రెండు కారణములు ఇవే.

తరువాత అతడు, అక్కడ నీ ఆహారము తినుము అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది మూడవ వాదము. అతడు తన స్వదేశములో జీవించుటకు అనుమతింపబడి, అక్కడ పోషణ పొందవచ్చును; ఏలయనగా మేము చెప్పినట్లు ఆమోసు తెకోవ పశువుల కాపరులలో ఒకడు. కాబట్టి అతడు యూదా గోత్రమునుండి వచ్చినవాడై, ఆ రాజ్యములో అతనికి నివాసమును బంధువులును ఉండెను. అదియుగాక, అజర్యా భక్తిహీనుడైన రాజు కాడు: అతడు అత్యంత సంపూర్ణులలో ఒకడు కాకపోయినను, దేవుని సేవకులను గౌరవించి ఘనపరచెను. కావున, అక్కడ నీ ఆహారము తినుము అని చెప్పుటచేత, యూదా రాజ్యములో ప్రవక్తలకు సురక్షితమైన నివాసమున్నదనియు, అక్కడ రాజుచేతను ప్రజలచేతను వారు గౌరవింపబడుచున్నారనియు, వారు అక్కడ జీవింపవచ్చుననియు అమజ్యా భావము. ఇది మూడవ వాదము.

ఇప్పుడు నాలుగవది వచ్చుచున్నది: “నీవు ప్రవక్తవనియు, మౌనముగా ఉండుట నీకు న్యాయమును కాదు సరియును కాదనియు నీవు నాకు అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, అక్కడ ప్రవక్తగా ఉండుము. యూదా రాజ్యములో ప్రవక్తల మాట ఆలకింపబడునని నీవెరుగుదువు; కాబట్టి నీవు అక్కడ నీ పదవిని నిర్వర్తించి, స్వేచ్ఛగాను నిర్భయముగాను జీవింపవచ్చును.” దీనినిబట్టి ప్రవక్తయైన ఆమోసు ఇశ్రాయేలు ప్రజలను విడిచి తన సొంత జనులయొద్దకు వెళ్లునట్లు అతనిని ఒప్పించుటకు అమజ్యా ప్రయత్నించిన కారణములలో నాలుగింటిని మనము చూచుచున్నాము.

అయితే ఐదవ కారణము తరువాత వచ్చుచున్నది: అయితే బేతేలులో ఇకను ప్రవచింపవద్దు; ఏలయనగా అది రాజుయొక్క ప్రతిష్ఠిత స్థలము, అతని ఆస్థానము. ఇక్కడ అమజ్యా మరియొక నెపముచేత ప్రవక్తను బాధించుచున్నాడు, లేక కనీసము ఇశ్రాయేలు రాజ్యములో కలవరములు రేపుట తగదనియు, మరియు అట్లు చేయుటచేత అతడు దేవునికి అభ్యంతరము కలిగించుచున్నాడనియు సూచించుటచేత అతని ధైర్యమును కదలింప ప్రయత్నించుచున్నాడు; ఏలయనగా యరొబాము దైవికముగా నియమింపబడిన రాజు, ప్రధానాధికారముతో అలంకరింపబడినవాడు. కాబట్టి రాజు తన సొంత హక్కుచేత క్రొత్త ఆరాధనా విధానములను స్థాపింపగలడు గనుక, సర్వత్ర అంగీకరింపబడి, తరువాత రాజశాసనముచేత స్థిరపరచబడిన ఆచారములను పడద్రోయుట ఇష్టము వచ్చిన ప్రతివానికిని అధికారములో లేదనియు, ఏ వివాదము లేకుండ వాటిని అంగీకరింపవలెననియు అమజ్యా ఇక్కడ వాదించుచున్నాడు. ఈలాగున ఇప్పుడు సమస్తముయొక్క భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే శత్రువుల బహిరంగ బలాత్కారమునకును క్రూరత్వమునకును విరోధముగా మాత్రమే గాక, వారి కుతంత్రములకు విరోధముగా కూడ మనము జాగ్రత్తగా ఉండవలెనని ఈ స్థలములో గమనింపవలెను; ఏలయనగా సాతాను నరహంతకుడై ఆదినుండి అట్టివాడై యున్నట్లే, అబద్ధములకు తండ్రియు నైయున్నాడు. కాబట్టి సంఘముకొరకును దేవునికొరకును తన ప్రయాసలను ధైర్యముగాను స్థిరముగాను వెచ్చింప కోరువాడెవడైనను ఈ రెండిటితోను పోరాటమునకు తన్ను తాను సిద్ధపరచుకొనవలెను: అతడు సమస్త భయములను సమస్త కుతంత్రములను ఎదిరింపవలెను. తమమీద నూరు మరణములు ప్రకటింపబడినను అంతగా భయపడని కొందరిని మనము చూచుచున్నాము; అయినను శత్రువులు కపటముగా తమలోనికి చొరబడునప్పుడు వారు తగినంత జాగ్రత్తగా ఉండరు. కాబట్టి దేవుని సేవకులు ఈ రెండిటికి విరోధముగా బలపరచబడవలసియున్నదని, వారు మరణభయమునకు విరోధముగా సిద్ధపడి, చావవలసివచ్చినను నిర్భయముగా నిలువవలెననియు, అవసరమైనయెడల తమ పదవిని నిర్వర్తించుచుండగా తమ మెడలను అప్పగించి, తమ సిద్ధాంతమును తమ సొంత రక్తముతో ముద్రింపవలెననియు,—మరియొకవైపు, వారు వివేకముగలవారై యుండవలెననియు నేను కారణము లేకుండ చెప్పలేదు; ఏలయనగా తరచుగా సత్యశత్రువులు ముఖస్తుతులచేత వారిమీద దాడిచేయుదురు; మన సొంత కాలముల అనుభవము దీనిని చాలినంతగా రుజువుచేయుచున్నది. ఈ వైపునుండియే ఎల్లప్పుడును ఎక్కువ అపాయము కలిగియున్నదని నేనెరుగుదును; అనగా, శత్రువులు ఈ విధమైన అభ్యంతరములచేత భయపెట్టుటకు ప్రయత్నించునప్పుడు: “మీ ఉద్దేశమేమి? చూడుడి, లోకమంతయు తుదకు ఆపదలచేత అవశ్యముగా నశింపవలెను. మతము ప్రతిచోట వర్ధిల్లవలెననియు, సద్విద్య విలువపొందవలెననియు, సమాధానము సర్వత్ర నెలకొనవలెననియు గాక మీరు మరేమి కోరుచున్నారు? అయితే అతి భయంకరమైన యుద్ధము సమీపించియుండుట మేము చూచుచున్నాము: అది ఒక్కసారి లేచినయెడల, సమస్త స్థలములు ఆపదలతో నిండిపోవును, క్రూరమైన అనాగరికతయు క్రౌర్యమును సంభవించును, మతము నశించును: ఇదంతయు మీ మొండితనముచేత మీరు కలుగజేయుదురు.” ఈ సంగతులు తరచుగా మాతో చెప్పబడినవి.

కాబట్టి మనము ఈ భాగమును చదువునప్పుడు, భక్తిపరుల ప్రయత్నములను దేవుని సేవకుల స్థిరత్వమును కూలద్రోయుటకు సాతాను ప్రయత్నించుచు వచ్చిన కళలను మనము గమనింపవలెను.

మొదటి వాదము విషయమై, దానిమీద ఇంకను ఎక్కువసేపు నిలువవలసిన అవసరము లేదు; ఏలయనగా ఈ కపటమైన కార్యమంతటియొక్క ఉద్దేశమును ప్రతివాడును తనంతట తానే గ్రహింపగలడు. అతడు మొదట, దీర్ఘదర్శీ, వెళ్లుము అని చెప్పుచున్నాడు. అమజ్యా ఆమోసును గౌరవపూర్వకముగా సంబోధించుచున్నాడు: అతడు అతనిని దూషణగా పరదేశియనియైనను, రాజద్రోహియనియైనను, విద్యలేనివాడనియైనను, పశువుల కాపరియనియైనను, తన పదవికి అయోగ్యుడనియైనను పిలుచుటలేదు. అతడు అట్టి భాషను ఏదియు ఉపయోగింపక, అతనిని దీర్ఘదర్శి అని పిలుచుచున్నాడు; ప్రవక్త అను ఘనమైన బిరుదును అతనికి ఒప్పుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా {,}חזה chese అను మాటచేత అతని భావము ఇదే: “నీవు దేవుని ప్రవక్తవని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను: నీవు ప్రవక్తవని నేను అంగీకరించుచున్నాను, అయితే మా ప్రవక్తవు కావు; కాబట్టి దీర్ఘదర్శీ, వెళ్లుము.” మొదటనే వివాదము లేపుటచేత వారి మధ్య తీవ్రమైన పోరాటము కలుగకుండునట్లు, అతని అనుగ్రహములోనికి మరింత సులభముగా చొరబడుటకై, ప్రవక్తయను ఘనతను అతడు అతనికి తాకకుండ విడిచిపెట్టెనని దీనినిబట్టి మనము చూచుచున్నాము: కాబట్టి అతడు వివాదమునకు గల సమస్త సందర్భములను తప్పించుకొనెను.

అయితే, నీవు ఎందుకు గ్రుడ్డివాడవై యుంటివి? అని అతనిని అడిగియుండవచ్చును. ఏలయనగా కాపుకాయుట యాజకుని పదవి; మరియు ప్రవక్తలు యాజకులతో ఏలాగు జతపరచబడిరనగా, దేవుడు వారి స్థానములో ప్రవక్తలను నియమించినప్పుడు, ఆయన పరోక్షముగా వారిమీద సోమరితనమును ఉదాసీనతను మోపెను. యాజకులు ఎందుకు నియమింపబడిరి? మలాకీచేత చెప్పబడినట్లు, వారు సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా దూతలుగా ఉండుటకే: ‘ప్రజలు యాజకుని నోట నా ధర్మశాస్త్రమును వెదకుదురు, ఏలయనగా అతడు సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా దూత’ (మలాకీ 2:7).

కాబట్టి అమజ్యా యాజకుడై యుండెను గనుక, ప్రవక్త పదవిని ముఖ్యముగా తానే నిర్వర్తించియుండవలెను. అతడు కృత్రిమ యాజకుడని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే అంత ఘనమైన పేరును అతడు ఆపాదించుకొనెను గనుక, దాని విధులను అతడు నెరవేర్చియుండవలెను: దీనిని అతడు చేయక, ఆ బిరుదును ప్రవక్తకు ఒప్పగించెను. అట్లే ఇప్పుడు మన కిరీటధారులైన అధ్యక్షులు బిరుదులను ఒప్పగించుటలో మిక్కిలి ఉదారులై యున్నారు: “ఓ బోధకుడా, మీరు నిజముగా అనేక సంగతులను చూడగలరు గ్రహింపగలరు: అయినను అదే సమయమున మీరు సమాజపు సమాధానమునుగూర్చి ఆలోచింపవలెను.” ఏ బహిరంగ పదవియు పొందక, అయినను ఇతరుల విధులను చేపట్టవలసిన అవసరములో ఉన్నవారిని వారు బోధకులని పిలుచుచున్నారు; ఏలయనగా ఈ కిరీటధారులైన అధ్యక్షులు మూగ కుక్కలని వారు చూచుచున్నారు. అదే విధముగా అమజ్యాయు ప్రవక్తయైన ఆమోసుయెడల ప్రవర్తించెను; ఏలయనగా అతడు తన సొంత వైభవముతోను గొప్ప ఆడంబరముతోను తన ఐశ్వర్యముతోను తృప్తిపడియుండెను; అతడు విలాసముగా జీవించుచు, సమృద్ధియైన దోపుడుసొమ్మును అనుభవించుచుండెను, మూఢనమ్మకములు అతని వంటశాలను బాగుగా వెచ్చపరచుచుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త అను బిరుదును అతడు సులభముగా ఇతరులకు అప్పగించెను: ఈలోగా అతడు తన యాజకత్వమునుబట్టి గర్వించెను.

అయితే రెండవ వాదము విషయమై, దానిలో మరింత పదునైన ముల్లు ఉండెను: పారిపొమ్ము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పారిపోవుటచేత, ప్రవక్త నిలిచియుండ కోరినను అతడు వెళ్లిపోవుట అవసరమని అతడు సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ రెండవ కారణము అవసరమునుండి తీసికొనబడినది; ఏలయనగా ప్రవక్త తన పదవిని స్వేచ్ఛగా నిర్వర్తించుచు ముందుకు సాగినయెడల అతనిని ఇకను సహింపజాలరు. కాబట్టి యూదాదేశమునకు పారిపొమ్ము, అక్కడ ఆహారము తినుము.

ఈ మూడవ కారణము విషయమై, ప్రవక్తయైన ఆమోసు పరదేశములో తన ప్రాణమును అపాయములో పెట్టుకొనుటకంటె తన స్వదేశములో సురక్షితముగాను నెమ్మదిగాను జీవించుటను కోరుకొననియెడల, అతడు మిక్కిలి మొండివాడును తన సొంత అభిప్రాయమునకు మిక్కిలి కట్టుబడినవాడును అగునని అతడు సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. కాబట్టి వెళ్లుము. అతడు అతనిని ఎక్కడికి పంపుచున్నాడు? అతని స్వదేశమునకు. ఎందుకు? “నీవు ఇక్కడ పరదేశివి, నీవు ద్వేషింపబడుట నీవు చూచుచున్నావు; అట్లయితే నీ మతము వర్ధిల్లుచున్న నీ స్వదేశమునకు నీవు ఎందుకు తిరిగి వెళ్లకూడదు?” ఈ దినమున ఎపిక్యూరియనులకంటె పందులకును అసహ్యమైన కుక్కలకును ఎక్కువ పోలియున్న అనేకమంది అపవిత్రులు చేయునట్లు అమజ్యా ప్రవక్తయైన ఆమోసును సంబోధింపలేదు; ఏలయనగా వారు అభ్యంతరము చెప్పుచు, “నీవు నీ స్వదేశమునకు తిరిగి వెళ్లవచ్చును; నీవు మాయొద్దకు ఎందుకు వచ్చితివి?” అని అందురు. అక్కడ మాకు సురక్షితమైన స్థలమేదియు లేదని వారెరిగియుండియు, వారు మమ్మును మా స్వదేశమునకు పంపివేయుచున్నారు. అయితే ఆ కాలమున యూదాదేశములో పవిత్రమైన మతము వర్ధిల్లుచుండెను: కావున అమజ్యా ఇట్లనుచున్నాడు: “నీవు నీ సొంత దేశస్థులతో ఎందుకు జీవింపకూడదు? ఏలయనగా నీకు పోషణ సమకూర్చువారు అక్కడ అనేకులున్నారు; రాజే నీకు స్నేహితుడగును, ప్రజలందరును నీకు సహాయము చేయుదురు.”

నాలుగవ వాదము విషయమై, అపవాది ఎంత కపటమైన కుతర్కవాదియో మనము చూచుచున్నాము: అక్కడ ప్రవక్తగా ఉండుము. మాటలాడుచున్నది ఎవరు? యెరూషలేములోని దేవాలయమును సంపూర్ణముగా ద్వేషించినవాడును, తన సొంత చేతులతో దానికి సంతోషముగా నిప్పుపెట్టువాడును, భక్తిగల యాజకులందరిని సంతోషముగా చంపువాడునైన అమజ్యా; అయినను అతడు పరిశుద్ధుడైన ఆమోసునకు ప్రవచించుటకు పూర్తి స్వేచ్ఛ అనుమతించుచున్నాడు; పరిశుద్ధ ప్రవక్తను అతని మార్గములో వెంటనే బహిరంగముగా ఆపలేకపోయెను గనుక అతడు దీనిని అనుమతించుచున్నాడు: కాబట్టి అతడు అతనిని దూరమునకు పంపివేయుచున్నాడు. దీనినిబట్టి సాతాను నానావిధములైన కళలచేతను మార్గములచేతను దేవుని సేవకులను శోధించుచున్నాడనియు, అద్భుతమైన మలుపులును వంకరలును కలిగియున్నాడనియు, పౌలుచేత చెప్పబడినట్లు (2 కొరింథీయులకు 11:14) కొన్నిసార్లు తన్ను తాను వెలుగుదూతగా మార్చుకొనుచున్నాడనియు మనము చూచుచున్నాము; ఈ స్థలములో దీనికి ఒక విశేషమైన ఉదాహరణ మనకున్నది. ప్రవక్తయైన ఆమోసు తన స్వదేశములో స్వేచ్ఛగా దేవుని సేవించవలెననియు, అక్కడ ప్రవచింపవలెననియు, దేవుని ఆరాధనను పవిత్రమైన మతమును సమర్థించుటకై తన నోరు తెరువవలెననియు సలహా ఇచ్చునప్పుడు అమజ్యా వెలుగుదూత కాడా? ఇదంతయు అతడు ఇశ్రాయేలు దేశములో చేయనంతవరకే. కాబట్టి నేను చెప్పినట్లు, ఈ అధ్యాయములో సాతాను జిత్తులకు ఒక విశేషమైన ఉదాహరణ మనకున్నది.

ఇప్పుడు ఐదవ వాదము విషయమై, దానిమీద నిలుచుట ముఖ్యముగా అవసరము. బేతేలులో, అతడు చెప్పుచున్నాడు, ఇకను ప్రవచింపవద్దు, ఏలయనగా అది రాజుయొక్క ప్రతిష్ఠిత స్థలము, అది రాజ్యపు మందిరము. ఇక్కడ మాత్రమే అమజ్యా తాను కోరినదేమో, అనగా తన యాజకత్వమును నిలుపుకొనుటయే అని కనుపరచుచున్నాడు; ప్రవక్తను వెళ్లగొట్టకుండ అతడు దానిని చేయజాలకపోయెను: ఏలయనగా వాదములలో అతడు అతనితో పోరాడజాలడు. కాబట్టి ప్రవక్తను వదిలించుకొనుటచేత అతడు తన స్వలాభమునే చూచుకొనెను. కావున గత వచనములో అతడు ఎన్ని వేషములు ధరించినను, తన్ను తాను దాచుకొనిన అనేక ముసుగులున్నను, సామెత చెప్పునట్లు, కోతి ఇప్పుడు కోతిగానే కనబడుచున్నది. కాబట్టి అమజ్యా తన మనస్సులో ఉన్నదేమో కనుపరచుచున్నాడు; అనగా తన నిరంకుశాధికారములను నెమ్మదిగా అనుభవించుచుండవలెననియు, ఆమోసు ఇకను తనను బాధింపకుండ, ప్రబలియున్న మూఢనమ్మకములను వేళ్లతో పెరికివేయకుండ ఉండవలెననియు: ఏలయనగా అమజ్యా యాజకుడు, మరియు బేతేలు దేవాలయమునకు విరోధముగా ప్రతిదినము కేకవేయకుండ ఆమోసు తన పదవిని నిర్వర్తింపజాలడు; ఏలయనగా అక్కడ దేవుడు తన సొంత ఘనతను దోచుకొనబడెను గనుక అది వ్యభిచారగృహమై యుండెను; మరియు మూఢనమ్మకములు ప్రతిచోటను జారత్వముతో పోల్చబడుచున్నవని కూడ మనమెరుగుదుము. కాబట్టి అమజ్యా ఇప్పుడు తన దుష్టమైన ఉద్దేశమును బయటపెట్టుచున్నాడు, బేతేలులో ప్రవచింపవద్దు; అతడు తన నెమ్మదియైన స్థితిని నిలుపుకొనగోరెను, అక్కడ దేవుని వాక్యము వినబడుట అతనికి ఇష్టములేదు. మేము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, పరలోక సత్యపు వెలుగును ప్రతిచోటను ఆర్పివేయుటయే అతని కోరిక; అయితే అతడు దీనిని చేయజాలకపోయెను గనుక, కనీసము ఏ వివాదములు లేకుండ తన సొంత స్థానములో కొనసాగవలెనని కోరెను; మన కాలములో పోపు విషయములోను అతని కిరీటధారులైన అధ్యక్షుల విషయములోను అట్టిదే జరుగుట మనము చూచుచున్నాము. జర్మనీలో అనేక పట్టణములును కొందరు అధిపతులును కలవరములు రేపి, తమకు లోబడియుండుటనుండి తొలగిపోయిరని వినినప్పుడు వారు పూర్తిగా వెఱ్ఱివారైరి; అయితే బలముచేత వారిని లొంగదీయలేకపోయిరి గనుక వారు ఇట్లనిరి: “ఈ అనాగరికులను వారికే విడిచిపెట్టుదము; ఏల, ఇంతవరకు వారివలన మేలుకంటె కీడే ఎక్కువ కలిగినది; అది నిస్సారమైన ఎండిన దేశము: స్పెయిను, ఫ్రాన్సు, ఇటలీ మనకు భద్రముగా ఉన్నయెడల, మనకు చాలును; ఏలయనగా జర్మనీవలన మనము సంపాదించినదానికంటె ఎక్కువ పోగొట్టుకొనియుండవచ్చును. కాబట్టి వారి స్వేచ్ఛను, లేక అనగా వారి విచ్చలవిడితనమును, వారు కలిగియుండనిండి; వారు ఎప్పుడైనను మరల తిరిగివచ్చి మన అధికారము క్రిందికి వత్తురు: ఈలోగా వారినిగూర్చి మనము మితిమీరిన చింత పెట్టుకొనవద్దు. అయితే ఈ అంటువ్యాధి ఫ్రాన్సులోనికి చొరబడకుండునుగాక, ఏలయనగా మన బాహువులలో ఒకటి ఇప్పటికే నరకివేయబడినది; స్పెయినుగాని ఇటలీగాని దీనిచేత తాకబడకుండునుగాక; ఏలయనగా అది మన ప్రాణమునే గురిపెట్టుట అగును.” స్పష్టముగా కనబడుచున్నట్లు ఈ అమజ్యాయు అట్టివాడే,—కాబట్టి బేతేలులో ప్రవచింపవద్దు.

మరియు ప్రవచించుట ఇకమీదట మానుము అని అతడు చెప్పినప్పుడు కపటముగా మాటలాడెను; ఏలయనగా అది అతనిని క్షమించినట్లే యుండెను. "చూడుము, నీవు ఇంతవరకు రాజునకును ప్రజల సామాన్య భావమునకును విరోధముగా అపరాధము చేయుచు వచ్చినను, నేను ఇంకను నీయెడల కఠినన్యాయముతో వ్యవహరింపను; నీకు సమస్తమును క్షమించెదను; నీవు చేసిన తప్పిదమంతయు పాతిపెట్టబడియుండును గాక; అయితే ఇకమీదట నీవు 'దానికి ఇంకేమియు కూర్చకుండిన' చాలును." కావున కొనసాగింపకుము, లేక ఇకమీదట చేయకుము అని అతడు చెప్పుటలో విశేషార్థమున్నదని మనము చూచుచున్నాము; గతమును గూర్చి తాను విచారణ చేయననియు, ఆమోసు కలహము రేపినవాడని నేరము మోపననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది: ఇకమీదట అతడు మానుకొనినయెడల అమజ్యా తృప్తిపడెను; ఇది కాబట్టి ఇకమీదట ప్రవచింపకుము అను అతని మాటలవలన మనము గ్రహింపవచ్చును.

అది ఎందుకు? అది రాజు యొక్క పరిశుద్ధస్థలము గనుక. ఇది ఒక సంగతి. బేతేలులో అంగీకరింపబడిన ఆరాధన న్యాయమైనదని అమజ్యా ఇక్కడ రాజు అధికారముచేత రుజువుచేయ గోరెను. అదెట్లు? "రాజు దానిని స్థాపించెను; కాబట్టి దానికి విరోధముగా ఎవడును ఒక్క మాటయైనను పలుకుట న్యాయము కాదు; రాజు తన స్వంత హక్కుచేత దీనిని చేయగలడు; ఏలయనగా అతని రాజమహిమ పవిత్రమైనది." ఇందులోని ఉద్దేశ్యమేమో మనము చూచుచున్నాము. మతమును గూర్చి ఎట్టి వివాదమును జరుగకుండునట్లును, తనకిష్టమైనదేదైనను తన స్వంత చిత్తప్రకారము నిర్ణయించు అధికారము ఒక్క రాజునకే అప్పగింపబడునట్లును, అది ఎట్టి వివాదము లేకుండ స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లును, తాము చేయగలిగినంత అధికారమును శక్తిని రాజులమీద పోగుచేయువారు ఈ దినమున పోపు మతము క్రింద ఎందరున్నారు! ఇంగ్లండు రాజైన హెన్రీని మొదట ఆకాశమునకెత్తి పొగడినవారు నిశ్చయముగా అవివేకులైన మనుష్యులు; వారు అన్ని విషయములలోను అతనికి సర్వోన్నతాధికారమును ఇచ్చిరి: ఇది ఎల్లప్పుడును నన్ను మిక్కిలి కలవరపరచెను; ఏలయనగా వారు అతనిని క్రీస్తు క్రింద సంఘమునకు ప్రధాన శిరస్సు అని పిలిచినప్పుడు దేవదూషణకు పాల్పడిరి (erant blasphemi). ఇది నిశ్చయముగా మితిమీరినదే: అయినను వారు అవివేకమైన ఆసక్తిచేత పాపము చేసిరి గనుక అది పాతిపెట్టబడియుండవలెను. అయితే తరువాత ఆ ప్రొసెర్పినాకు చాన్సలరుగా అయిన ఆ వంచకుడు, ఈ దినమున ఆ రాజ్యములో సమస్త దయ్యములను మించిపోయినవాడు (57 పాతాళము యొక్క కల్పిత రాణి. — సం.) — అతడు రాటిస్బన్‌లో ఉన్నప్పుడు ఎట్టి హేతువులను ఉపయోగించి వాదింపలేదు (నేను చివరి చాన్సలరును గూర్చి, అనగా వించెస్టరు బిషప్పును గూర్చి మాటలాడుచున్నాను; 58 బహుశా ఇతడు గార్డినర్ అయియుండును. — సం.); మరియు నేను ఇప్పుడే చెప్పినట్లు, అతడు లేఖన సాక్ష్యములను అంతగా లక్ష్యపెట్టలేదు, గాని శాసనములను రద్దుచేయుటయు క్రొత్త ఆచారములను స్థాపించుటయు రాజు అధికారములోనిదే అని చెప్పెను, — ఉపవాసము విషయమై, ఈ దినమునగాని ఆ దినమునగాని ప్రజలు మాంసము తినుటను రాజు నిషేధింపగలడు లేక ఆజ్ఞాపింపగలడనియు, యాజకులు వివాహము చేసికొనకుండ నిషేధించుట రాజునకు న్యాయమేననియు, ప్రభువు రాత్రి భోజనములో గిన్నెను ప్రజలకు వాడుకొననియ్యకుండ నిషేధించుట రాజునకు న్యాయమేననియు, తన స్వంత రాజ్యములో ఇది అది నియమించుట రాజునకు న్యాయమేననియు చెప్పెను. అదెట్లు? ఏలయనగా సర్వోన్నతాధికారము రాజునకే అప్పగింపబడియున్నది. ప్రవక్త ఇప్పుడు ఎవనిని గూర్చి మాటలాడుచున్నాడో ఆ అమజ్యా యొక్క వ్యాఖ్యానమును ఇదియే: అది రాజు యొక్క పరిశుద్ధస్థలము.

అయితే అతడు తరువాత రెండవ సంగతిని చేర్చుచున్నాడు, అది రాజ్యము యొక్క మందిరము (59 అక్షరార్థముగా అది {{}ממלכה{. בית అనియే యున్నది. న్యూకమ్ దానిని "రాజ్యము యొక్క మందిరము" అనియు, హెండర్సన్ "రాజనివాసము" అనియు, గ్రోటియస్ Sedes imperii, "సామ్రాజ్యము యొక్క పీఠము" అనియు అనువదించుచున్నారు. — సం.). అమజ్యా పలికిన ఈ మాటలను బాగుగా ఆలోచింపవలెను. అతడు మొదట అది రాజు యొక్క పరిశుద్ధస్థలము అనియు, తరువాత అది రాజ్యము యొక్క మందిరము అనియు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు రాజునకు రెండు విధములైన పదవిని ఆరోపించుచున్నాడు, — తనకిష్టమైన ఏ విధముగానైనను మతమును మార్చుట అతని అధికారములోనిదే యనియు, — తరువాత ఆమోసు సమాజము యొక్క సమాధానమును భంగపరచుచు, ఆ విధముగా రాజు అధికారమును తగ్గించి అతనికి అన్యాయము చేయుచున్నాడనియు. మొదటి భాగము విషయమై, రాజులు తమ కర్తవ్యమును సరిగా నెరవేర్చునప్పుడు మతమునకు సంరక్షకులును, యెషయా వారిని పిలుచునట్లు సంఘమునకు పోషకులును (nutricios — పెంచువారు) అగుదురనుట నిశ్చయమే (యెషయా 49:23). కాబట్టి రాజులనుండి ముఖ్యముగా కోరబడునది ఇదే — దేవుని ఆరాధనను స్వతంత్రము చేయుటకు (asserendum) తమకు అప్పగింపబడిన ఖడ్గములను ఉపయోగించుట. అయినను ఆత్మసంబంధమైన విషయములలో వారికి మితిమీరిన అధికారము ఇచ్చువారు అవివేకులైన మనుష్యులే (qui faciunt illos nimis spirituales — వారిని మితిమీరి ఆత్మసంబంధులనుగా చేయువారు); ఈ కీడు జర్మనీయందంతటను ప్రబలియున్నది; ఈ ప్రాంతములలోను అది మితిమీరి ప్రబలుచున్నది. ఈ వేరునుండి ఏ ఫలము పుట్టుచున్నదో ఇప్పుడు మనము కనుగొనుచున్నాము, అది ఇదే, — అధిపతులును అధికారములో ఉన్నవారును తమ్మును తాము ఎంత ఆత్మసంబంధులనుగా ఎంచుకొనుచున్నారనగా ఇక సంఘక్రమశిక్షణ యేదియు లేకపోయినది; ఈ దేవద్రోహము మనమధ్య మిక్కిలి ప్రబలియున్నది; ఏలయనగా వారు తమ పదవిని స్థిరమైనవియు న్యాయమైనవియునైన సరిహద్దులచేత పరిమితము చేసికొనక, సంఘములోని ప్రతి అధికారమును రద్దుచేసి, సిద్ధాంతము విషయములోను సమస్త ఆత్మసంబంధమైన పరిపాలన విషయములోను తామే ప్రధాన న్యాయాధిపతులుగా ఉంటేనే గాని తాము పరిపాలింపలేమని తలంచుచున్నారు. కాబట్టి ఆ కాలమున అపవాది అమజ్యాకు ఈ తలంపును సూచించెను, — మందిరమును రాజే నియమించెను: కావున అది రాజు యొక్క పరిశుద్ధస్థలము గనుక, ఒకసారి ఆమోదింపబడి రాజునకు ఇష్టమైన ఆ మతము ప్రామాణికమైనది కాదని నిరాకరించుట సామాన్య మనుష్యునికి న్యాయము కాదు, అసలు ఎవనికిని న్యాయము కాదు. వంచకులు అధిపతులను దారి తప్పించునప్పుడు వారు మధురమైన పాటను వినుచున్నారు; భేదమైనను వివేచనయైనను లేకుండ సమస్తమును తమకే అప్పగింపబడవలెనని వారు కోరుకొనునంతగా మరిదేనిని కోరుకొనరు. కావున వారు సంతోషముతో జోక్యము చేసికొని, మొదట కొంత ఆసక్తిని కనుపరచుదురు, గాని వారు ఇంత జాగ్రత్తగా ప్రతిదానిని తమకే స్వంతము చేసికొనుచున్నారు గనుక, కేవలము ఆశయే వారిని ప్రేరేపించుచున్నది. కాబట్టి మితము పాటింపవలెను; ఏలయనగా ఈ కీడు అధిపతులలో ఎల్లప్పుడును ప్రబలియున్నది — తమ చిత్తము చొప్పునను ఊహ చొప్పునను, అదే సమయమున తమ స్వంత లాభము కొరకును మతమును మార్చగోరుట; ఏలయనగా వారు చాలమట్టుకు దేవుని ఆత్మచేత నడిపింపబడక తమ స్వంత ఆశచేత ప్రేరేపింపబడుచున్నారు గనుక, తమకు ఏది లాభకరమో దానినే లక్ష్యపెట్టుచున్నారు. పూర్వకాలమున సాతాను ఈ మరుగైన తంత్రములచేత దేవుని ప్రవక్తలకు విరోధముగా పోరాడెనని మనము చూచుచున్నాము గనుక, మన స్వంత మార్గములను గూర్చి మనము దుఃఖించి విలపింపవలెను. అయితే తనకు తగినట్లుగా ప్రవర్తింపగోరువాడెవడో వాడు ఈ కీడు విషయమై మెలకువగా ఉండవలెను.

తరువాత ఇట్లున్నది, అది రాజ్యము యొక్క మందిరము. ఆత్మసంబంధమైన అధికారము విషయమై అమజ్యా ఇక్కడ ఇక రాజు యొక్క ప్రత్యేకాధికారము కొరకు వాదించుటలేదు. "రాజు క్రొత్త ఆరాధనను నియమించియుండకూడదనుకొందము, అయినను నీవు సమాజము యొక్క సమాధానమునకు విరోధముగా అపరాధము చేసితివి." ఈ దినమున అధిపతులలో అధికభాగము తాము తమ స్వంత నెమ్మదిని అనుభవింపవలెనను దానినే మరిదేనికంటెను ఎక్కువగా వెదకుచున్నారు. తమ మొదటి ఒప్పుకోలును సమర్థించుటలో మరణమువరకును ధైర్యముగా నిలుచుదుమని వారు ఎల్లప్పుడును ప్రకటించుచున్నారు; అయినను వారు తమ కొరకు ఎట్టి బోధకులను వెదకుచున్నారు? సిలువను తప్పించుకొనుచు, పోపు మతస్థులను సంతోషపెట్టుటకు, లేక కనీసము వారిని కొంత మెత్తబరచుటకు, వారి కోరికల ప్రకారము మారుచుండువారినే: ఏలయనగా సాక్రమెంటేరియనులను విడువకుండునట్లును, క్రీస్తు శరీరము యొక్క సన్నిధిని గూర్చియు, ఆయన శరీరము రొట్టె క్రింద ఇమిడియున్నదని గూర్చియు, మూర్ఖముగాను అసత్యముగాను ఉన్నంతే స్థూలముగా ప్రతిపాదింపబడుచున్న దానిని ప్రశ్నింపనియ్యకుండునట్లును, ఈ రెచ్చగొట్టువారిచేత అధిపతుల మనస్సులు మండింపబడుచున్నవని ఈ దినమున మనము చూచుచున్నాము. "మనము వారికి విరోధముగా పోరాడుచున్నామనియు, వారినుండి వేరైయున్నామనియు, అంతేకాదు, మనము వారికి ప్రాణశత్రువులమై యుందుమనియు మనము కనుపరచినప్పుడు, ఇందులో మనము పోపు మతస్థులతో ఏకీభవించుచున్నాము; అప్పుడు వారిని సమీపించుటకు కొంత మార్గము ఏర్పడును, కనీసము వారి గొప్ప ఉగ్రత చల్లారును, పోపు మతస్థులు సాధువులగుదురు: వారు ఇక మనమీద అంతగా కోపపడరు; ఇకమీదట మనము ఏదో ఒక మధ్యమార్గమును పొందుదుము." ఈ దినమున లోకములో సంగతులు ఈ విధముగా జరుగుచున్నవి; మరియు మన కాలము యొక్క స్థితిని ప్రవక్త యొక్క ఈ మాదిరితో పోల్చిచూచుటకంటె ఎక్కువ ప్రయోజనకరమైనది మరేదియు లేదు; అప్పుడు ప్రవక్త ఏ ఆయుధములతో పోరాడెనో అవే ఆయుధములను ఉపయోగించుచు మనము మన పనులలో ముందుకు సాగుదుము, ఈ అపవాది తంత్రములచేత చలింపకుందుము; ఏలయనగా ఈ ఇంటి ద్రోహులకంటె ఎక్కువ విరోధులును బహిరంగ శత్రువులును మనకు లేరు.

కాబట్టి అది రాజ్యము యొక్క మందిరము. వారు చెప్పునట్లు, అతడు ఇప్పుడు లౌకిక బాహువును గూర్చి మాటలాడుచు, మతము నూరుసార్లు నశించినను, ఆమోసు యరొబాము రాజ్యమును ప్రజల ఆచారములను వేళ్లతో పెరికివేయకుండునట్లు జాగ్రత్త వహింపవలెనని కనుపరచుచున్నాడు. తరువాత ఇట్లున్నది —

ఆమోసు 7:14-15

14. అందుకు ఆమోసు అమజ్యాకు ఈలాగు ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను–నేను ప్రవక్తను కాను, ప్రవక్తయొక్క కుమారుడను కాను; నేను పశువుల కాపరిని, మేడిపండ్లు ఏరుకొనువాడను:

14. Et respondit Amos, et dixit ad Amaziam, Non sum Propheta ego, neque ego sum filius Prophetae; quia pecuarius sum ego et colligens (vel, quaerens) sicomoros:

15. నేను మందను వెంబడించుచుండగా యెహోవా నన్ను పట్టుకొని–నీవు పోయి నా జనులైన ఇశ్రాయేలీయులకు ప్రవచింపుమని యెహోవా నాతో సెలవిచ్చెను.

15. Et sustulit me Jehova a tergo ovium (quum sequerer oves meas; de post oves, ad verbum,) et dixit mihi Jehova, Vade, propheta ad populum meam Israel.

ప్రవక్తయైన ఆమోసు మొదట తన పక్షమున వాదించుచు, తాను నియమింపబడిన పిలుపును తాను త్యజింపలేడు గనుక అమజ్యా ఆలోచనకు లోబడుటకు తనకు స్వేచ్ఛ లేదని చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి తాను దేవునిచేత పంపబడెను గనుక, ఇశ్రాయేలు దేశములో ప్రవచించుటకు తాను అవశ్యముగా బద్ధుడనై యున్నానని అతడు రుజువుచేయుచున్నాడు. మొదటి స్థానములో, తాను ప్రవక్తను కాననియు, ప్రవక్త కుమారుడను కాననియు అతడు నిజముగా వినయముతో చెప్పుచున్నాడు: అతడు ఇట్లు ఎందుకు చెప్పెను? తన్ను తాను తృణీకరింపదగినవానిగా చేసికొనుటకా? ఎంతమాత్రమును కాదు, ఆ మాటలు పైకి ఆ ధోరణి కలిగియున్నట్లు కనబడినను; గాని తనకు ఎక్కువ అధికారమును సంపాదించుకొనుటకే; ఏలయనగా తాను బాల్యమునుండి ప్రవక్తల పాఠశాలలలో పెంచబడియుండినదానికంటె, తనకు కలిగిన అసాధారణమైన పిలుపు తనకు ఎక్కువ ఘనతను ఇచ్చెను. కాబట్టి తాను అద్భుతకరమైన దైవజోక్యముచేత ప్రవక్తయైతిననియు, ఆ పదవి మానవ అధికారముచేతను సామాన్యమైన రీతిగాను తనకు అప్పగింపబడలేదనియు, దేవుడు తనమీద మోపిన కాడిని బహిరంగముగా విదిలించుకొననిదే బోధించు పదవిని తాను విడిచిపెట్టలేనంతగా, తాను ఒక విధముగా బలవంతముగా దానియొద్దకు నడిపింపబడితిననియు అతడు కనుపరచుచున్నాడు.

60 అతడు స్పష్టముగా ప్రొటెస్టెంటు అధిపతులను సూచించుచున్నాడు. — సం.

కాబట్టి ఆమోసు తన్ను గూర్చి ఇచ్చుచున్న ఈ వివరణను గమనింపవలెను, నేను ప్రవక్తను కాను, ప్రవక్త కుమారుడను కాను. తాను ప్రవక్తను కానని మాత్రమే అతడు చెప్పియుండినయెడల, అతనిమీద అహంకారము నేరము మోపబడియుండవచ్చును: అదెట్లు? దేవుని సంఘములో ఎవడును ఈ ఘనతను తనంతట తానే వహించుకొనడు; పిలుపు ఆవశ్యకము; పరలోకమునుండి ఒక దూత దిగివచ్చినను, అతడు బహిరంగ క్రమమును తారుమారు చేయకూడదు (గలతీయులకు 1:8); ఏలయనగా పౌలు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నట్లు, సంఘములో సమస్తమును మర్యాదగాను న్యాయమైన క్రమముగాను జరుగవలెను; ఏలయనగా సమాధానకర్తయగు దేవుడు మనమీద అధ్యక్షుడై యున్నాడు. కాబట్టి ఆమోసు తాను ప్రవక్తనని ఖండితముగా నిరాకరించియుండినయెడల, అతనికి పిలుపు లేదు గనుక, ఈ కారణముచేత అతడు తన బోధించు పదవినుండి త్రోసివేయబడియుండవచ్చును. అయితే లేఖనమునకు వ్యాఖ్యాతగా ఉండుటకై బాల్యమునుండి దేవుని ధర్మశాస్త్రములో శిక్షణ పొందిన ప్రవక్తను తాను కానని అతని భావము: అదే కారణముచేత తాను ప్రవక్త కుమారుడను కానని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అప్పుడు ప్రవక్తల కొరకు విద్యాలయములుండెనని మనకు తెలియును; ఇది పరిశుద్ధ చరిత్రవలన తగినంత స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. కాబట్టి దేవుని సంఘము మంచివారును నమ్మకమైనవారునైన బోధకులు లేక దిక్కులేనిదిగా ఉండకుండునట్లు, దానికొరకు ఎల్లప్పుడును శిక్షణాలయములుండవలెనను ఉద్దేశ్యముతో ఈ విద్యాలయములు స్థాపింపబడెను గనుక, తాను ఆ వర్గమునకు చెందినవాడను కానని ఆమోసు చెప్పుచున్నాడు. తాను విద్యలేనివాడనని అతడు నిజముగా యథార్థముగా ఒప్పుకొనుచున్నాడు: అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ప్రభువు తన్ను ఒక విధముగా బలవంతముగా పట్టుకొని, ప్రజలకు బోధించుటకై వారిమీద నియమించెను గనుక, దీనిచేత అతడు తనకు ఎక్కువ అధికారమును సంపాదించుకొనెను: "చూడుము, నీవు నా ప్రవక్తవై యుందువు; ఈ పదవి కొరకు నీవు నీ యౌవనమునుండి నేర్పబడకపోయినను, నేను ఒక్క క్షణములో నిన్ను ప్రవక్తనుగా చేసెదను." క్రీస్తు మొదట పౌలును గాని, ధర్మశాస్త్రములో నిపుణులైన అతనివంటి మనుష్యులను గాని ఏర్పరచుకొనియుండుటకంటె, మోటువారును అజ్ఞానులునైన మనుష్యులను తన అపొస్తలులుగా ఏర్పరచుకొనుట గొప్ప అద్భుతము. కాబట్టి క్రీస్తు ఆరంభములో అట్టి శిష్యులను ఏర్పరచుకొనియుండినయెడల, వారి అధికారము తక్కువగా కనబడియుండును: అయితే మునుపు విద్యలేనివారైన వారిని ఆయన తన ఆత్మచేత సిద్ధపరచెను గనుక, వారు పైనుండి పంపబడిరని మరింత స్పష్టముగా కనబడెను. యెహోవా నన్ను పట్టుకొనెను అని ప్రవక్త చెప్పినప్పుడు అతడు ఉపయోగించిన మాటయు దీనినే సూచించుచున్నది: ఏలయనగా మనము చెప్పినట్లు, అతని పిలుపు అసాధారణమైనదని అది సూచించుచున్నది. మిగిలినదానిని రేపటికి వాయిదా వేయుదము.

ప్రార్థన.

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ సేవకులను పడద్రోయుటకు సాతాను సమస్త విధములుగా ప్రయత్నించునంతగా నీవు వానికి కళ్లెమును సడలించుచున్నావు గనుక, — ఓ దేవా, నీచేత పంపబడినవారును ప్రేరేపింపబడినవారును, అదే సమయమున నీ ఆత్మ యొక్క జయింపశక్యముకాని బలముతో అలంకరింపబడినవారును తమ పదవిని నెరవేర్చుటలో అంతమువరకు పట్టుదలతో కొనసాగునట్లు అనుగ్రహించుము: వారి విరోధులు కపటోపాయములచేత వారిమీద పడినను, బహిరంగ బలాత్కారముచేత వారిని ఎదిరించినను, వారు తమ మార్గమును విడువక, వివేకముతోను ధైర్యముతోను తమ్మును తాము పూర్తిగా నీకు సమర్పించుకొని, ఈ విధముగా ఎడతెగని విధేయతలో స్థిరముగా నిలుతురుగాక: మరియు అపవాదిని సర్వలోకమును జయించు సత్యము తుదకు ప్రకాశించువరకును, సర్వలోకమును సమకూర్చుటకు నీ కుమారుడును నీతిసూర్యుడునైనవాడు ప్రత్యక్షమగువరకును, అనుభవములేనివారిని మోసపుచ్చుటకు సాతాను వ్యాపింపజేయు సమస్త పొగమంచులను సమస్త కపటోపాయములను నీవే చెదరగొట్టుము; అప్పుడు నీ ఏకైక కుమారుడైన ఆయన శత్రువులతో మేము చేయు నిత్యపోరాటములలో అనుదినము మేము సంపాదింపవలసిన జయమును నీ విశ్రాంతియందు మేము అనుభవించెదము. ఆమేన్.

అరువది యైదవ ఉపన్యాసము

ఆమోసు 7:16

16. కాబట్టి యెహోవా మాట వినుము–ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి ప్రవచింపవద్దు, ఇస్సాకు సంతతివారిని గూర్చి నీ మాట జారవిడువవద్దని నీవు చెప్పుచున్నావే.

16. Et nunc audi verbum Jehova tu, qui dicis, Ne prophetes super Israel, et ne stilles (vel, loquaris) super domum Isaac.

17. కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–నీ భార్య పట్టణములో వేశ్యయగును, నీ కుమారులును నీ కుమార్తెలును ఖడ్గముచేత కూలుదురు, నీ భూమి కొలనూలుచేత పంచబడును, నీవు అపవిత్రమైన దేశములో మరణమవుదువు; మరియు ఇశ్రాయేలీయులు తమ దేశములోనుండి నిశ్చయముగా చెరగొనిపోబడుదురు.

17. Propterea sic dicit Jehova, Uxor tua in urbe prostituetur, et filii tui et filiae tuae gladio cadent, et terra tua funiculo devidetur, et tu in terra polluta morieris: et Israel migrando migrabit e terra sua (ad verbum est, de super terram suam.)

తనకు బోధించు పదవిని అప్పగించిన దేవునికి తాను లోబడవలెనని కనుపరచిన పిమ్మట, ఆమోసు ఇప్పుడు తన ప్రసంగమును అమజ్యావైపు త్రిప్పి, పరలోకమందున్న దేవుని రాయబారియైన ఒక ప్రవక్త తనకు ఆజ్ఞాపింపబడినదానిని ప్రకటింపకుండ నిషేధింప సాహసించిన తన పొగరుబోతుతనముచేత అతడు ఏమి సంపాదించునో సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి అమజ్యా ఇంతటి దుడుకుతనమునకు, అంతకంటె పిచ్చితనమునకు దిగెను గనుక, ఆమోసు ఇప్పుడు అతనిమీద పడి, కాబట్టి ఇప్పుడు యెహోవా మాట వినుము అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఇక్కడ దేవుని మాటను, లేక నిర్ణయమును అమజ్యా నిషేధమునకు ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడు: ఏలయనగా భక్తిహీనుడైన ఆ యాజకుడు దేవుని సేవకుడు ఇశ్రాయేలు దేశములో ఇకమీదట ఆయన మాటలను ప్రకటింపకూడదని నిషేధించెను: "నీవెవడవు? నీవు నిజముగా ఇట్లు మాటలాడుచున్నావు; అయితే దేవుడును తన వంతున మాటలాడును." అదే సమయమున అతడు అమజ్యా మాటకును దేవుని వాక్యమునకును మధ్యనున్న భేదమును కనుపరచుచున్నాడు: ఆ వంచకుడు పరిశుద్ధుడైన ఆ మనుష్యుని తన పదవినుండి మానిపించునట్లు భయపెట్టుటకు నిజముగా ప్రయత్నించెను, ఆ ప్రయత్నము వ్యర్థమైనను; అయితే దేవుని వాక్యము నిష్ఫలము కాదని ఆమోసు కనుపరచుచున్నాడు: "నేను ఊరకున్నను మాటలాడినను, ఈ ప్రతిదండన నీమీద వ్రేలాడుచున్నది" అని అతడు చెప్పుచున్నట్లున్నది. అయితే అదే సమయమున అతడు దేవుని ప్రతిదండనను తన సిద్ధాంతముతో జతపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా సమస్తమును చేయ ప్రయత్నించుటవలన తాను దేవుని ప్రతిదండనను రెట్టింపు చేసికొనుట తప్ప మరేమియు సంపాదింపలేదని భక్తిహీనుడైన ఆ యాజకుడు తెలిసికొనుటయు ఆవశ్యకమై యుండెను.

కాబట్టి ప్రవచింపవద్దని చెప్పుచున్న నీవు ఇప్పుడు యెహోవా మాట వినుము అను ఈ మాటలలో గొప్ప విశేషార్థమున్నది. అమజ్యా తన సంతానమంతటితో కూడ దేవునిచేత నూరుసార్లు నాశనము చేయబడుటకు నిజముగా పాత్రుడై యుండెను: అయితే ముఖ్యముగా ఈ పిచ్చితనముచేతనే దేవుని ఉగ్రత రగులుకొనెనని ఆమోసు సూచించుచున్నాడు, — అనగా అమజ్యా దేవునికి అడ్డుకట్ట వేయుటకును, ప్రజలందరి పాపములను స్వేచ్ఛగా గద్దించకుండ ఆయన ఆత్మను నిషేధించుటకును సాహసించెను. కాబట్టి అతడు ఇంతవరకు ముందుకు సాగెను గనుక, అతడు దేవునికి విరోధముగా తన్ను తాను హెచ్చించుకొని, ఆయనయొద్దనుండి ఆయన సర్వోన్నతాధికారమును తీసివేయ వెదకెను గనుక, తన అహంకారమునకు, అవును, తన ఉగ్రమైనదియు దేవద్రోహపూరితమైనదియునైన తెగువకు తగిన శిక్షను అతడు న్యాయముగా అనుభవింపవలసియుండునని ఆమోసు కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా లోకమునకు తీర్పుతీర్చు పదవికంటె దేవునికి ఎక్కువ ప్రత్యేకముగా చెందినదేదియు లేదు; మరియు ఆయన దీనిని తన వాక్యముచేతను తన ప్రవక్తలచేతను చేయుచున్నాడు. కాబట్టి అమజ్యా దేవుని స్వంత హక్కును అధికారమును దోచుకొనుటకు ప్రయత్నించెను గనుక, దానిచేత ప్రతిదండన అధికమాయెనని ప్రవక్త కనుపరచుచున్నాడు: కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి ప్రవచింపవద్దు, మాటలాడవద్దు అని చెప్పుచున్న నీవు యెహోవా మాట వినుము.

ఈ వాక్యభాగము గమనార్హమైనది; దేవుడు మనలను గద్దించునప్పుడు, మన స్వంత మనస్సాక్షులలోనికి దిగి, ఆయన నోటనుండి వెలువడు తీర్పునకు లోబడి, ఆయన మనలను దోషులుగా తీర్చగానే వినయముతో క్షమాపణ వేడుకొనుటకంటె మనకు మేలైనదేదియు లేదని దీనివలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము: ఏలయనగా మనము మొండివారమైనయెడల, మనము నూరుసార్లు ఆయనను నిషేధించినను దేవుడు మాటలాడుట మానడు; కాబట్టి మన అయిష్టమును లెక్కచేయక ఆయన ముందుకు సాగును. మరియు మనము అనేక దూషణలను కక్కవచ్చును; అయితే మన కేకలమాటలు ఏమి చేయగలవు? అదే సమయమున ప్రభువు ప్రభావముతో మాటలాడును; ఆయన తన బెదిరింపును గాలిలో చెదరగొట్టక, తన నోటనుండి వెలువడినదానిని వాస్తవముగా నెరవేర్చును; ఈ కారణముచేతనే పౌలు పరలోక సత్యమును ఖడ్గముతో పోల్చుచున్నాడు, ఏలయనగా తిరస్కరించువారి కొరకు ప్రతిదండన సిద్ధపరచబడియున్నది. కాబట్టి ప్రవక్త మాటలలో దీనిని మనము గమనింపవలెను, — అపవిత్రులైన మనుష్యులు ప్రతి గద్దింపును సమస్త బెదిరింపును త్రోసివేయ ప్రయత్నించినప్పుడు, వారు తమ వక్రబుద్ధిచేత ఏమియు సంపాదింపరు; ఏలయనగా ప్రభువు తన స్వంత హక్కును ప్రయోగించును; మరియు వారు చెప్పునట్లు, తన వాక్యమునకు దాని అమలును కూడ ఆయన జతపరచును. "కాబట్టి ప్రవచింపవద్దని చెప్పుచున్న నీవు, యెహోవా మాట వినుము; నీవు గొణగినను, నీ ఈ ఆజ్ఞలచేత దేవుడు ఆటంకపరచబడడు; ఆయన తన స్వంత అధికారములో ఎల్లప్పుడును సంపూర్ణముగా నిలిచియుండును." మరియు మనము ఇదివరకే చెప్పినట్లు, భక్తిహీనులు ఏ సత్యముతో పోరాడుచున్నారో అది దేవుని శక్తితో జతపరచబడియున్నదని కనుపరచుటకై అతడు మాట అని పేర్కొనుచున్నాడు. దేవుడు తన స్వరమెత్తకుండ, మౌనముగానే అవిశ్వాసులనందరిని నాశనము చేయగలడు; అయితే భక్తిహీనులు ఆయన వాక్యమునకు విరోధముగా తమ రోషమును కక్కుచు వ్యర్థముగా పోరాడుచున్నారని వారు తెలిసికొనునట్లు, ఆయన తన వాక్యము ఘనపరచబడవలెనని కోరుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన వాక్యములోనే తమకు శిక్షావిధి ఇమిడియున్నదని వారు తుదకు కనుగొందురు.

ఇప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయులను గూర్చి ప్రవచింపవద్దు, ఇస్సాకు సంతతివారిని గూర్చి మాటలాడవద్దు అని అతడు చెప్పినప్పుడు, ప్రవక్త ఇస్సాకు అను మాటను ఒప్పుకోలు రీతిగా ఉపయోగించుచున్నాడని ఈ మాటలవలన మనము మరల నేర్చుకొనవచ్చును; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలు ప్రజలు అప్పుడు పరిశుద్ధుడైన ఈ మూలపురుషుని మాదిరిని చూపుట వాడుక. ఈ విధముగా మూఢభక్తిగల మనుష్యులు సామాన్య నియమమైన దేవుని ధర్మశాస్త్రమును నిర్లక్ష్యము చేసి, ఎల్లప్పుడును పరిశుద్ధుల మాదిరులవైపు తొలగిపోవుదురు; మరియు వారు ఎట్టి వివేచనయు లేకుండ దీనిని చేయుదురు; అంతేకాదు, వారి మనస్సులు వక్రమైనవి గనుక, పితరులచేత ఏదైనను అన్యాయముగా చేయబడినప్పుడు, వారు వెంటనే దానిని పట్టుకొందురు: మరియు దేవుడు పితరులయందు ఆమోదించినను, సామాన్యముగా చెప్పబడునట్లు, ఒక పూర్వోదాహరణముగా తీసికొనబడవలెనని కోరని ప్రత్యేకమైనదేదైనను ఉన్నప్పుడు, అట్టి డాలును దేవునికి విరోధముగా అడ్డుపెట్టగలిగినప్పుడు, తమ పక్షమున శ్రేష్ఠమైన హేతువున్నదని మూఢభక్తులు తలంచుదురు.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు ఆ కాలమున ధర్మశాస్త్రము విధించినదానికి విరుద్ధముగా బేతేలులోను ఇతర స్థలములలోను బుద్ధిహీనముగా దేవుని ఆరాధించుచుండగా, తమ తండ్రియైన ఇస్సాకు పేరును తమ నోళ్లలో కలిగియుండిరి గనుక, ప్రవక్తయైన ఆమోసు ఇక్కడ ఇస్సాకు పేరును ఉద్దేశపూర్వకముగా మరల ప్రస్తావించుచున్నాడు; బహుశా అమజ్యా చెప్పినదానిని అనుకరించుచు అతడు దానిని పలుకుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ఒక శిక్షాప్రకటన వచ్చుచున్నది, కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా. ఈ {,}לכןlacen, కాబట్టి అను మాట, అమజ్యా దేవుని ఆరాధనను భ్రష్టపరచెను గనుకను, తన మోసములచేత ప్రజలను వంచించెను గనుకను, మతము అను వేషముచేత లాభము సంపాదించెను గనుకను మాత్రమే కాక, దేవుని అధికారమును ఎదిరించుటకును, మరుగైన కపటోపాయములచేతను బహిరంగ బలాత్కారముచేతను ప్రవక్తను అతని పదవినుండి తొలగించుటకును పొగరుబోతుతనముతో సాహసించెను గనుకనే అతడు శిక్షను అనుభవించెనని కనుపరచుచున్నది. కాబట్టి అతడు దీనిని చేయ ప్రయత్నించెను గనుక, శిక్ష అతనికొరకు కనిపెట్టుచున్నదని ఆమోసు ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్నాడు. మనము లొంగువారమై యుండవలెనని కోరుచు, మనలను గద్దించునప్పుడు కనీసము మనము పాపము చేసితిమని ఒప్పుకొను ఈ వినయమునైనను మనయొద్దనుండి కోరుచున్న దేవునికి విరోధముగా మనము కఠినమైనదియు ఇనుపదియునైన మెడను ఎత్తినప్పుడు, నాశనము రెట్టింపుగా అధికమగునని దీనివలన మనము చూచుచున్నాము. అయితే మనము తప్పించుకొనినప్పుడు, లేక ఇంకను పెడమార్గమున సాగిపోయినప్పుడు, తుదకు ఈ ఫలితము కలుగును — మన మొండితనము నిమిత్తము దేవుడు రెట్టింపు ప్రతిదండన చేయును. కాబట్టి యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు: ఓ! ఇది మనుష్యుల హృదయములమీద లోతుగా చెక్కబడియుండినయెడల ఎంత మేలు; అప్పుడు ఈ దినమున లోకములో ఇంత తిరుగుబాటు ప్రబలియుండదు. అయితే మనుష్యులు ఎంత తెగువగలవారో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా ప్రభువు వారిని కఠినముగా గద్దించగానే వారు సణుగుదురు; తరువాత వారికి ఏదైనను అధికారమున్నయెడల, దేవునియొద్దనుండి ఆయన స్వంత హక్కులను, ఆయన సేవకులయొద్దనుండి వారి స్వేచ్ఛను తీసివేయుటకు వారు సర్వశక్తులను ఒడ్డుదురు. అదే సమయమున, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నట్టి ప్రతిదండన తమకు సమీపముగా ఉన్నదని గ్రహింపకయు దానికి భయపడకయు భక్తిహీనులు ఇంత గ్రుడ్డివారై యుండుట మనము గమనించునప్పుడు, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నదానిని మనము తగినరీతిగా తూచి చూడవలెను; అది ఏమనగా, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వక్రబుద్ధిగల మనుష్యులు తమ మొండితనముచేత దీనిని మాత్రమే సంపాదించుకొందురు — వారు దేవుని అసంతోషమును మరి మరి రగుల్కొలుపుదురు.

అతడు అనుభవింపవలసిన శిక్ష యొక్క విధమును గూర్చి, నీ భార్య పట్టణములో కాముకురాలగును అని చెప్పబడుచున్నది: అక్షరార్థముగా ఇది ఇట్లే యున్నది; అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ స్వేచ్ఛాపూర్వకమైన కాముకత్వమును గూర్చి మాటలాడుటలేదు. కాబట్టి అమజ్యా శిక్షను తప్పించుకొనలేడనియు, శత్రువులు ఇశ్రాయేలు దేశమును ఆక్రమించుకొనినప్పుడు అతని భార్య వేశ్యగా చేయబడుననియు అతడు సూచించుచున్నాడు.

జయించినవారు స్త్రీలను చెరుపుట సామాన్యమైన సంగతియని మనకు నిజముగా తెలియును: ఈ దినమున ఆ ఆచారము రద్దుచేయబడియుండినయెడల ఎంత మేలు. మరియు ఆ యుగములో జయించినవాడు మరియొకని కుమార్తెను మాత్రమే కాక భార్యను కూడ తనకొరకు తీసికొనుట న్యాయమని ఎంచబడెను. కాబట్టి నీ భార్య వేశ్యయగును అని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణమిదే. అయితే పట్టణములో అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అమజ్యా భార్య దూరమునకు తీసికొనిపోబడి, తెలియని దేశములో ఆ నిందను అనుభవించియుండినదానికంటె ఇది మరి ఎంతో దుఃఖకరమైనది: శత్రువులు అతని భార్యను తీసికొనిపోయి, ఈ అవమానము దూరదేశములో జరిగి అతనికి తెలియకుండ ఉండినయెడల, అది అమజ్యా మనస్సును తక్కువగా గాయపరచియుండును. అయితే అతని భార్య బహిరంగముగా అందరి కన్నులయెదుట ఈ నీచత్వమునకును హేయత్వమునకును లోబడుటకు బలవంతపెట్టబడినప్పుడు, అది సహింప మరి ఎంతో కష్టమైనదై, మరి ఎంతో గొప్ప దుఃఖమును కలిగించెను. కాబట్టి నీ భార్య పట్టణములో వేశ్యయగును అని ప్రవక్త చెప్పుచు పేర్కొనుచున్న ఈ సందర్భముచేత శిక్ష మిక్కిలి అధికమాయెనని మనము చూచుచున్నాము.

తరువాత ఇట్లున్నది, నీ కుమారులును నీ కుమార్తెలును ఖడ్గముచేత కూలుదురు. భక్తిహీనుడైన ఆ యాజకుని కుమారులును కుమార్తెలును కూడ శత్రువులచేత చంపబడుదురని అతడు ప్రకటించునప్పుడు, అది రెండవ శిక్ష. సామాన్య ప్రజలలో కొందరును అవే కీడులను అనుభవించియుండుట సంభవమే; అయితే హెచ్చరికలను బెదిరింపులను ఎదిరింప సాహసించినందుకు అమజ్యా యొక్క స్వేచ్ఛాచారమును పిచ్చితనమును దేవుడు నిస్సందేహముగా శిక్షించెను.

అయితే అతడు ఇంకను చేర్చుచున్నాడు, నీ భూమి కొలనూలుచేత పంచబడును. ఈ మాటచేత అతని భావమేమనగా, అమజ్యాకు వారసుడెవడును ఉండడు; అతడు స్వాధీనపరచుకొనిన భూమి యేదైనను శత్రువులకు దోపుడుసొమ్మగును. కాబట్టి నీ భూమి కొలనూలుచేత పంచబడును. అదే సమయమున ఆమోసు ఇక్కడ సాధారణముగా ఇశ్రాయేలు దేశమును గూర్చి మాటలాడుచుండవచ్చును; ఇది నాకు సంభవమైనదిగా కనబడుచున్నది. అమజ్యాచేతను గాని ఇతర యాజకులచేతను గాని దేవుని ధర్మశాస్త్రము గైకొనబడలేదని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయినను న్యాయమైన యాజకత్వమునకును, మొదటి యరొబాము ప్రవేశపెట్టిన కల్పిత యాజకత్వమునకును కొంత పోలిక యుండెనని మనకు తెలియును. కాబట్టి అమజ్యాకు స్వాస్థ్యములేవియు లేవని నేను ఊహించుచున్నాను; ఏలయనగా యాజకులు తోటలను తమ పశువుల కొరకు పచ్చికబయళ్లను మాత్రమే కలిగియుండుట న్యాయము; గాని వారు భూములను సాగుచేయలేదు. కాబట్టి ఒక్క మనుష్యుని భూమిని గూర్చి చెప్పబడినదానిని ప్రజలందరికిని వర్తింపజేయుటకు నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను; వెంటనే తరువాత వచ్చుదానిచేత ఈ అభిప్రాయము ధ్రువపరచబడుచున్నది.

అయితే నీవు అపవిత్రమైన దేశములో మరణమవుదువు. అమజ్యాయు మిగిలిన ప్రజలును నివసించిన దేశమును అతడు అమజ్యా భూమి అని పిలిచెను; అయితే అతడును మిగిలినవారందరును ఏ దేశములోనికి తోలివేయబడవలసియుండిరో ఆ దేశమును అతడు అపవిత్రమైన దేశము అని పిలుచుచున్నాడు. ఈ శిక్ష ఒక్క మనుష్యునికి వర్తింపలేదని ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, సిద్ధమైన ఉత్తరమిదే, — దేవుడు తన సామాన్య తీర్పుమీద ఒక ప్రత్యేకమైన గురుతు ముద్రింపబడవలెనని ఉద్దేశించెను; మనము చూచినట్లు, ప్రవక్తయైన ఆమోసును యూదా దేశమునకు పంపివేసినప్పుడు అమజ్యా తొలగింపవలెనని ఉద్దేశించిన దేవుని ప్రతిదండనను తానే ఒక విధముగా త్వరపరచెనని అతడు తెలిసికొనునట్లు అట్లు చేసెను.

తుదకు ఇట్లున్నది, ఇశ్రాయేలు వలసపోవుటచేత తన స్వదేశములోనుండి వలసపోవును. ప్రవక్త అమజ్యాకు గాని, అతని భార్యకు గాని, అతని పిల్లలకు గాని ఏదో ఒక ప్రత్యేకమైన బెదిరింపును ప్రకటింపక, తన ప్రసంగమును ప్రజలందరికిని విస్తరింపజేసెనని ఇక్కడ మనము చూచుచున్నాము: అయినను ప్రజలందరిమీద తన ప్రతిదండనను అమలుచేయుచు, భక్తిహీనుడైన ఆ మనుష్యుని వక్రబుద్ధిని శిక్షింపవలెనని దేవుడు ఉద్దేశించెను అను సంగతి మారకుండ నిలిచియున్నది. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది —