యోవేలు మరియు ఆమోసులకు అనుబంధములు

యోవేలు మరియు ఆమోసులకు అనుబంధములు

యోవేలుకు అనుబంధములు

యోవేలు 1:4, మిడతలు విడిచినదానిని, మొదలైనవి. డాక్టర్ హెండర్సన్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఈ పేర్లు కనబడు వివిధ వాక్యభాగములను పోల్చి చూచినయెడల, మిడతలు శాస్త్రీయముగా విభజింపబడగల జాతులను సూచించుటకు కాదు గాని, కీటకముల యొక్క ఒక వర్గముగా వాటిని ప్రత్యేకపరచు కొన్ని నాశనకరమైన లక్షణములనుబట్టి వరుసగా వచ్చు నాలుగు దండులను సూచించుటకును, తద్వారా ఈ వర్ణన పుట్టింపవలెనని ఉద్దేశింపబడిన భయమును అధికము చేయుటకును ప్రవక్త వాటిని ఇక్కడ ఉపయోగించుచున్నాడని చెప్పుట సంభావ్యముకంటె ఎక్కువ నిశ్చయమగుచున్నది.”

Poli Syn.లో ఉదహరింపబడినట్లు, మెర్సెరియస్ మనకు చెప్పుచున్నదేమనగా, ప్రాచీనులును ఆధునికులును అయిన దాదాపు సమస్త వేదాంతులు మిడతలను గూర్చిన ఈ వృత్తాంతమును రూపకార్థముగా గ్రహించిరి; మరియు కొందరి అభిప్రాయము ప్రకారము అవి కల్దీయులు దేశముమీద చేసిన నాలుగు దండయాత్రలను, అనగా తిగ్లత్పిలేసెరు, షల్మనేసెరు, సన్హెరీబు, నెబుకద్నెజరు అనువారిద్వారా జరిగినవాటిని సూచించుచున్నవి; లేదా సిరిల్ అభిప్రాయము ప్రకారము షల్మనేసెరు, నెబుకద్నెజరు, అంతియొకస్, రోమీయులు అనువారిద్వారా జరిగినవాటిని; లేదా జెరోము అభిప్రాయము ప్రకారము యూదులను వరుసగా ఏలిన నాలుగు సామ్రాజ్యములను సూచించుచున్నవి — మొదటి మిడత కల్దీయులను, రెండవది మాదీయులను పారసీకులను, మూడవది మాసిదోనీయులను, నాలుగవది రోమీయులను సూచించుచున్నవి. అయితే ఇవి భ్రమలే గాని వ్యాఖ్యానములు కావు. హెండర్సన్ వెల్లడించి ఆమోదించిన అభిప్రాయము ఎంతో సముచితమైనది; అదేమనగా, ఈ అధ్యాయములో యోవేలు సహజమైన మిడతలచేత దేశము పాడైపోవుటను వర్ణించుచున్నాడు; మరియు రెండవ అధ్యాయములో, ఇక్కడ వర్ణింపబడిన దృశ్యమునుండి కొంతమట్టుకు తీసికొనబడిన మిక్కిలి రూపకాలంకారయుక్తమైన భాషలో, అష్షూరీయులచేత కలుగబోవు నాశనమును అతడు ప్రవచించుచున్నాడు; మరియు ఇది సరిగా కాల్విన్ అభిప్రాయమే.

యోవేలు 2:12, ఇప్పుడైనను, మొదలైనవి. మన అనువాదము, “కాబట్టి ఇప్పుడును,” కాల్విన్ అనువాదమంత బలమైనది కాదు. న్యూకమ్ దాని సంపూర్ణ భావమును గ్రహించి, “అయినను ఇప్పుడైనను,” అని అనువదించెను; అయితే హెండర్సన్ దానిని విడిచిపెట్టెను; అతని అనువాదము “కాబట్టి ఇప్పుడు,” అని యున్నది; ఇది మన సామాన్య అనువాదముకంటె కూడ తక్కువగా ఉన్నది.

యోవేలు 2:13, ఆయన కటాక్షము గలవాడు, మొదలైనవి. దేవుడు ఎట్టివాడో తెలియజేయు ఈ ప్రకటన సరిగా అనువదింపబడుట మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైనది. న్యూకమ్ అనువాదము మన సామాన్య అనువాదముతో సమానమైనది. హెండర్సన్ అనువాదము భిన్నమైనది; అది ఇది, —

ఆయన జాలిగలవాడును కనికరముగలవాడును,

దీర్ఘశాంతుడును అధిక కృపగలవాడునై,

కీడునుగూర్చి పశ్చాత్తాపపడువాడు.”

మొదటి పదము, {,}חנון, “జాలిగలవాడు” అని కాదు, గాని కృపగలవాడు, ఉపకారబుద్ధిగలవాడు, కటాక్షము గలవాడు, ఉచితముగా దయచూపువాడు, అయోగ్యులయెడల అనుగ్రహము గలవాడు అని అర్థము; అది {,}חן, అనుగ్రహము లేక దయ చూపుట, అను పదమునుండి వచ్చుచున్నది; మరియు దాని చివరి అక్షరము ద్విత్వమైయున్నది గనుక, దానిని మిక్కిలి దయగలవాడు, లేక మిక్కిలి కృపగలవాడు అని అనువదింపవచ్చును. రెండవది {,}רחום; దీనికి మరి సరియైన అర్థము జాలిగలవాడు; అయితే మన అనువాదములోవలె “దయగలవాడు” అనుటకంటె “కనికరముగలవాడు” అని సరిగానే అనువదింపబడినది. మూడవది, {,}ארך{ }אפים, “దీర్ఘశాంతుడు” అనుటకంటె “కోపించుటకు నిదానించువాడు,” లేక ఉగ్రతకు నిదానించువాడు అని మరి బాగుగా వ్యక్తపరచబడును. నాలుగవది {}חסד-{,}רב, మంచితనములో అధికుడు, లేక సమృద్ధిగలవాడు: {}חסד అను పదము కొన్నిసార్లు కృప అని అనువదింపబడును, అయితే సరిగా కాదు; దానికి పొంగిపొరలు మంచితనము, లేక సమృద్ధియైన ఉపకారబుద్ధి అని అర్థము. ఆడమ్ క్లార్క్ ఈ పదములకు ఖచ్చితమైన వివరణ ఇచ్చియున్నాడు: —

— తన స్వభావమునందే మంచివాడును ఉపకారబుద్ధిగలవాడును, — కనికరముగలవాడు — జాలిపడి క్షమించువాడు, — కోపించుటకు నిదానించువాడు — శిక్షించుటకు సులభముగా రేపబడనివాడు, — అధిక దయగలవాడు — తనయొద్దకు తిరిగివచ్చు వారందరియెడల సమృద్ధియైన మంచితనము గలవాడు.”

యోవేలు 2:14, ఎవరికి తెలియును, మొదలైనవి. ఈ పంక్తిని హెండర్సన్ మిక్కిలి చక్కగా అనువదించియున్నాడు, —

ఎరుగును? ఆయన తిరిగి పశ్చాత్తాపపడవచ్చును.”

ఇది హెబ్రీ భాషలో భవిష్యత్కాలము యొక్క సంభావనార్థమునకు లేక సందేహార్థమునకు ఒక ఉదాహరణ; ఇది సాధారణముగా తలంచబడుచున్నదానికంటె బహుశా ఎంతో ఎక్కువసార్లు జరుగుచున్నది.

అయితే 17వ వచనములో {,}חוסה అను పదమును “జాలిపడుము” అని అనువదించుట అంత చక్కగా లేదు. ఆ క్రియకు నిస్సందేహముగా విడిచిపెట్టుట, లేక కనికరించి కాపాడుట అని అర్థము; మన అనువాదములో అది ఏకరీతిగా అట్లే అనువదింపబడినదని నేను నమ్ముచున్నాను. జాలి, సహానుభూతి అను భావములను ఇమిడ్చికొను మరి రెండు క్రియలతో కలిపి అది యిర్మీయా 13:14; 21:7లో కనబడుచున్నది.

యోవేలు 2:20, తన ఉద్దేశమును నెరవేర్చుటకు అతడు తన్నుతాను బహుగా హెచ్చించుకొనెను. న్యూకమ్ హెండర్సన్ ఇద్దరును సామాన్య అనువాదమునే నిలుపుకొనుచున్నారు; అయితే మొదటివాడు “అతడు గొప్ప కార్యములు చేసెను గనుక” అనుదానికి బదులుగా “చేసినను” అని చదువుచున్నాడు. {`` ,}כי{ }הגדיל{ }לעשות “ఏలయనగా అతడు చేయుటలో (లేక, చేయుటద్వారా) తన్నుతాను గొప్పచేసికొనెను,” లేక, “చేయుటలో గొప్పవాడాయెను.” ఇక్కడ వర్ణింపబడుచున్నది చేయబడిన కార్యముల గొప్పతనము కాదు, చేయువాని గొప్పతనమే. ఆ మాటలు “నైతిక కర్తృత్వమను భావమును సూచించుచున్నవి, వాటిని మిడతలకు అన్వయించుట ఏమాత్రమును సమంజసము కాదు” అని హెండర్సన్ మిక్కిలి న్యాయముగా గమనించుచున్నాడు. సరిగా ఇవే మాటలు తరువాతి వచనములో దేవుని విషయమై ఉపయోగింపబడుచున్నవి.

యోవేలు 2:25, నా గొప్ప సైన్యము, మొదలైనవి. న్యూకమ్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఈ రెండు అధ్యాయములయందంతటను సాగుచున్న గంభీరమైనదియు సుందరమైనదియునైన వర్ణనకు ఇక్కడ మనకు ఒక తాళపుచెవి దొరకుచున్నది.” ప్రవక్త అంతటను “మిడతల తెగులును ముందుగా తెలియజేయుచున్నట్టు” గ్రహింపబడవలెనని అతడు తలంచెను. అయితే ఇది అట్టి వ్యాఖ్యానమునకు తాళపుచెవి కానేరదు; ఏలయనగా ఈ వచనములో చెప్పబడినది మరియొక అభిప్రాయముతో ఎంతో బాగుగా పొసగుచున్నది. మొదటి అధ్యాయములో వివరింపబడినట్లు మిడతలు వచ్చియుండెననియు, ఈ అధ్యాయములో ప్రవక్త మరి భారమైన తీర్పును బెదరించుచున్నాడనియు, అది పశ్చాత్తాపముచేత మాత్రమే తప్పింపబడగలదనియు, దానికే అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడనియు మనము తలంచినయెడల, ఎవని దండయాత్రను గూర్చి అతడు మాటలాడెనో ఆ “ఉత్తరదేశపువాడు” తరిమివేయబడి నాశనము చేయబడుటయే గాక, మిడతలచేత ఇదివరకే కలిగిన నాశనము కూడ సరిచేయబడునని అతడు చెప్పుట మిక్కిలి సముచితముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి ఈ వచనము ప్రతిపాదింపబడిన వ్యాఖ్యానమునకు తాళపుచెవి యగుట అటుండగా, అది మరియొక వ్యాఖ్యానమునకే ఎంతో ఎక్కువగా తగియున్నది.

యోవేలు 2:30, మరియు నేను మహత్కార్యములను కనుపరచెదను, మొదలైనవి. అనేకమంది వ్యాఖ్యాతలు ఈ మహత్కార్యముల పరిధిని ఎంతవరకు విస్తరింపజేయుదురో, కాల్విన్ దానిని అంతకంటె ఎక్కువగా విస్తరింపజేయుచున్నాడు. రోమీయులచేత పట్టణమును దేవాలయమును పడద్రోయబడి, పౌర సంబంధముగాను సంఘ సంబంధముగాను రాజ్యమంతయు పూర్తిగా కొట్టివేయబడినప్పుడు, దానికి ముందుగా జరిగిన మహత్కార్యములని, చరిత్రకారుడైన యోసీఫస్ కూడ నమోదుచేసిన మహత్కార్యములని, అనేకులు వీటిని ఎంచుచున్నారు. కాబట్టి ఇక్కడ పేర్కొనబడిన ప్రభువు దినము యూదులకు ఈ భయంకరమైన విపత్తు సంభవించిన దినముగా లేక కాలముగా ఎంచబడినది; అయితే కాల్విన్ దానిని అంత్యతీర్పు దినముగా ఎంచుచున్నాడు. మహత్కార్యములు, లేక భయంకరమైన తీర్పులు, సువార్త ఫలితములుగా కాదు గాని, అవిశ్వాసమునకును, సువార్తయెడల బుద్ధిపూర్వకమైనదియు దురుద్దేశపూరితమైనదియునైన విరోధమునకును విధింపబడు దండనలుగా, ఎల్లప్పుడును సువార్తను అనుసరించి వచ్చుచుండునని అతడు చెప్పుచున్నదానిలో నిస్సందేహముగా ఎంతో సత్యమున్నది. అతడు ప్రతిపాదించుచున్నదానిని స్థిరపరచునది లోక చరిత్రలో ఎంతో యున్నది. సువార్తను తెలిసికొను అవకాశము కలిగియుండినవారు దానిని నిశ్చయబుద్ధితో అణచివేయుట, లేక అవిశ్వాసము యొక్కయు మూఢభక్తి యొక్కయు ప్రభావముచేత దానిని స్పష్టముగా చెరుపుట, ఈ లోకములోనే యుద్ధములు రాజకీయ కలహములు వంటి భయంకరమైన తీర్పులచేత తరచుగా దండింపబడెను.

ఆమోసుకు అనుబంధములు

ఆమోసు 2:7, ఆశపడువారు, మొదలైనవి. మన సామాన్య అనువాదము అక్షరార్థమైనది; హెండర్సన్ దానిని అనుసరించుచున్నాడు, అయితే హోబిగాంటును సెప్టువజింటును అనుసరించి దారితప్పిన న్యూకమ్ దానిని మరి అధ్వాన్నముగా మార్చెను. మాటలు తారుమారు చేయబడుటయే గాక, ఏ వ్రాతప్రతి యొక్క ఆధారమును లేకుండ క్రియలో కూడ మార్పు చేయబడినది. సూచింపబడిన వ్యక్తుల అత్యంత క్రూరత్వమును ధనాపేక్షను వెల్లడించుటకు ఇది ఒక బలమైన వ్యక్తీకరణ విధానము. హెండర్సన్ గమనించుచున్నట్లు, “దుఃఖసూచనగా వారు తమ తలలమీద చల్లుకొనిన కొంచెము ధూళినైనను వారు వారికి ఇయ్యనొల్లకుండిరి:” లేక పార్క్‌హర్స్ట్ చెప్పుచున్నట్లు, వారు “బీదలును దీనులును ఇంకను ఎక్కువ దుర్దశపాలగుట చూడవలెనని ఆశపడిరి: నిశ్చయముగా మిక్కిలి పైశాచికమైన స్వభావము!” గొప్ప ఆపద కాలములలో తలమీద ధూళి చల్లుకొనుట అప్పుడు వాడుకగా ఉండెను. యోబు 2:12; యెహెజ్కేలు 27:30; మరియు 2 సమూయేలు 13:19 చూడుము.

ఆమోసు 3:5, పక్షిని పట్టువాడు లేకుండ పక్షి భూమిమీద ఉరిలో పడునా? మొదలైనవి. న్యూకమ్, హెండర్సన్ అతనితో ముఖ్యముగా ఏకీభవించుచున్నాడు, ఈ వచనమును భిన్నముగా అనువదించుచున్నాడు, —

పక్షి భూమిమీద ఉరిలో పడునా,

దానికొరకు బోను ఒడ్డబడని చోట?

ఉరి నేలనుండి లేచునా,

అది దేనినైనను పట్టనప్పుడు?”

కాల్విన్ అనువాదము ప్రకారము ఈ పోలిక మరి సముచితముగా ఉన్నది; మరియు అదే సరియైనదని సంభావ్యమగుచున్నది. మన అనువాదములోవలె న్యూకమ్ “బోను” అని అనువదించిన {,}מוקש అను పదము హెండర్సన్ దృష్టిలో అనవసరమైనదిగా ఎంచబడుచున్నది; మరియు ఈ సంగతియే ఆ వాక్యభాగము సరిగా గ్రహింపబడలేదను అనుమానమును పుట్టించుచున్నది.

ఈ పదము మన అనువాదములో తరచుగా “ఉరి” అని అనువదింపబడుచున్నది, అయితే దానికి సాధనమైన ఉరి అనుటకంటె, చిక్కించుట అను క్రియ అని మరి సరియైన అర్థము: మరియు దానిని ఇక్కడ హిఫిల్ కృదంతముగా — “చిక్కించువాడు,” లేక “ఉరియొడ్డువాడు” — ఎంచవచ్చును. సెప్టువజింటు దానిని {ἱξευτης}, పక్షులు పట్టువాడు అని అనువదించుచున్నది. అప్పుడు తరువాతి రెండు పంక్తులు సహజముగా కాల్విన్ అనువాదమునకు అవకాశమిచ్చును; మరియు హెండర్సన్ యొక్క “ఉరి” అనుదానిని గాని, ఆడమ్ క్లార్క్ యొక్క “బిగిసెడి బోను” అనుదానిని గాని ఆశ్రయింపవలసిన అవసరముండదు; నేను నమ్ముచున్నట్లు, వీటిలో ఏదియు {,}פח అను పదముచేత ఉద్దేశింపబడలేదు; ఆ పదము పరచబడిన ఉరిని, లేక విప్పబడిన వలను సూచించుచున్నది.

యోబు 18:9; కీర్తనలు 140:5; 142:3 చూడుము.

ఆమోసు 4:3, మరియు మీరు నగరమునుండి మిమ్మును మీరు పడద్రోసికొందురు. ఈ కఠినమైన పంక్తి వివిధముగా అనువదింపబడుచున్నది. డాథియస్ దానిని, “అమేనియాకు మీరు తీసికొనిపోబడుదురు” అని అనువదించుచున్నాడు; ఎల్లప్పుడును మూలపాఠమును సవరించు హూబిగాంటును అనుసరించి న్యూకమ్, “నేను దానిని బయటికి పడవేసి, దానిని బొత్తిగా నాశనము చేసెదను” అని; హెండర్సన్, “మీరు నగరమునుండి బయటికి త్రోయబడుదురు” అని; మరియు పార్క్‌హర్స్ట్‌ను అనుసరించి హార్స్లీ, “మరియు మీరు వధశాలలోనికి త్రోయబడుదురు” అని అనువదించుచున్నారు. కఠినత అంతయు ఇక్కడ మాత్రమే కనబడు {,}ההרמונה అను పదములోనే యున్నది. ఆవులు పేర్కొనబడిన సందర్భముతో వధశాల అను భావము బాగుగా పొసగుచున్నది. షుల్టెన్స్ తరువాత పార్క్‌హర్స్ట్ దానిని {,}הרם అను దానినుండి వ్యుత్పన్నము చేయుచున్నాడు; అది హెబ్రీలో క్రియగా కనబడదు, అయితే అరబీలో దానికి “చిన్న ముక్కలుగా కోయుట” అని అర్థము. కాబట్టి నామవాచకముగా {}הרמון మాంసము ఆ విధముగా కోయబడు స్థలమును సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. పార్క్‌హర్స్ట్ గమనించుచున్నట్లు, {,}ה స్పష్టముగా మూలాక్షరమే, ఏలయనగా దానికి ముందు ప్రత్యయరూపమైన {}ה ఉన్నది. ఈ కఠినతకు ఇదే శ్రేష్ఠమైన పరిష్కారముగా కనబడుచున్నది.

ఆమోసు 4:5, మరియు ధూపము వేయుడి, మొదలైనవి. ధూపమునకైన పదము క్రియారూపములో లేదు. హూబిగాంటును హార్స్లీయును ఇద్దరును దానిని ఇక్కడ క్రియగా కాదు గాని నామవాచకముగా తీసికొనుచున్నారు: అయితే వారి స్థానమార్పులు ఏమాత్రమును అవసరము కావు. నాల్గవ వచనము యొక్క చివరి భాగమును, ఈ వచనమంతటిని నేను ఈ విధముగా అనువదించెదను, —

మరియు ఉదయమున మీ బలులను, మూడవ సంవత్సరమున మీ దశమభాగములను తీసికొనిరండి,

5. మరియు కృతజ్ఞతార్పణ పులిసిన పిండితో ధూపమును అర్పించుడి, మ్రొక్కుబడులను ప్రచురించుడి, వాటిని ప్రకటించుడి; *

ఇశ్రాయేలీయులారా, ఈలాగు చేయుట మీకు ఇష్టమే* గదా, అని ప్రభువైన యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు.

ఆమోసు 5:24, మరియు ప్రవహింపనియ్యుడి, మొదలైనవి.,

తీర్పు నీళ్లవలె దొర్లుచు వచ్చును, నీతి అడ్డగింపరాని ప్రవాహమువలె వచ్చును.

అనగా, దేవుని అడ్డగింపరాని తీర్పును నీతియు ఆ వేషధారులమీదికి వరదవలె వచ్చి, ప్రవాహమువలె వారిని కొట్టుకొనిపోవును.” — హార్స్లీ.

ఆమోసు 6:1, ప్రసిద్ధులైయున్నవారు, మొదలైనవి. ఈ పంక్తికిని తరువాతి పంక్తికిని వ్యాఖ్యానములు వివిధములుగా ఉన్నవి. న్యూకమ్ అనువాదము వ్యాకరణ నియమమును అతిక్రమించుచున్నది, —

జనములలో ముఖ్యమైనదాని పేరుపెట్టబడినవారు, ఇశ్రాయేలు వంశము వారియొద్దకు వచ్చుచున్నది.”

దాని వివరణ ఇది, — “వారు తమ భక్తిగల పితరుల పేరుతో కాదు గాని, తమ ధర్మశాస్త్రమునకు విరోధముగా తాము వియ్యమందుచున్న విగ్రహారాధక జనములలో ముఖ్యమైనదాని పేరుతో తమ్మును పిలుచుకొనుచున్నారు.” ఇది సందర్భములోని ప్రతి విషయమునకు ఎంత అన్యమైనది! హెండర్సన్ అనువాదము మూలమునకు మరి దగ్గరైన అనువాదమువలె ఉన్నది, —

జనములలో మొదటిదానికి చెందిన ప్రసిద్ధ పురుషులు, ఇశ్రాయేలు వంశము వారియొద్దకు వచ్చుచున్నది.”

హెబ్రీ జనము యొక్క ప్రధాన వ్యక్తులను గూర్చి ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నదనియు, ఇశ్రాయేలు వంశము, అనగా సమాజము, తీర్పుకొరకు వారియొద్దకు వచ్చెననియు అతడు తలంచుచున్నాడు: మరియు దీనికి సందర్భముతో అంతగా సంబంధము లేదు. హార్స్లీ మిక్కిలి అక్షరార్థమైనదియు ఈ స్థలమునకు మిక్కిలి తగినదియునైన అనువాదమును ఇచ్చినట్లు కనబడుచున్నది, —

జనములలో మొదటివాటిని గుర్తించుడి, ఇశ్రాయేలు వంశమా, వారియొద్దకు వెళ్లుడి.

మరియు ఆ జనములు ఏవో ప్రవక్త తరువాతి వచనములో పేర్కొనుచున్నాడు, “కల్నేకు దాటిపోయి,” మొదలైనవి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ ద్విపద తరువాతి వచనములతో సంబంధము కలిగియున్నది. {,}נקבי అను దానికి బదులుగా కెన్నికాట్ యొక్క ఒక ప్రతిలో {`` ,}נקבו “మీరు గుర్తించుడి,” లేక, గమనించుడి అని యున్నది; ఇది ఆ పంక్తిని సంపూర్ణము చేయును. సెప్టువజింటు ఇక్కడ బహుగా దారితప్పినను, ఇక్కడ ఉపయోగింపబడిన క్రియను అది ప్రథమపురుష బహువచనములో ఇచ్చుచున్నది: మరియు హెబ్రీలో ఆ రూపము విధ్యర్థకము యొక్క మధ్యమపురుష బహువచనముతో సమానమైనది.

ఆమోసు 9:12, వారు స్వాధీనపరచుకొనునట్లు, మొదలైనవి. ఈ వచనమును ముందటి వచనమును రెండును అపొస్తలుల కార్యములు 15:16, 17లో ఉదహరింపబడినవి, అక్షరార్థముగా కాదు గాని ముఖ్యముగా సెప్టువజింటునుండి; అది మాటలలో హెబ్రీనుండి గణనీయముగా భిన్నమైనను భావములో భిన్నమైనది కాదు. న్యూకమ్ మాటల ఏకీభావమును కలుగజేయు ఉద్దేశముతో, ఒక్క వ్రాతప్రతి యొక్క ఆధారమైనను లేకుండ హెబ్రీ మూలపాఠమును మార్చి సవరించెను. ఆడమ్ క్లార్క్ హెండర్సన్ ఇద్దరును దీనిని సరిగానే నిరాకరించుచున్నారు. మొదటివాడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: “ఈ ఊహాజనితమైన సవరణలన్నిటిని మనము విడిచిపెట్టి, హెబ్రీ మూలపాఠమును మనకు దొరికినట్లే తీసికొనవలెను. అది సువార్త కాలములో యూదులు మార్చబడుటను గూర్చి మాటలాడుచున్నదనుటకు క్రొత్త నిబంధన యొక్క ఆధారము మనకున్నది; మరియు అక్కడ ఉన్నట్లుగా ఆ మాటలను ఇక్కడి మాటలతో పూర్తిగా ఏకీభవింపజేయలేకపోయినను, దానివలన విషయమునకు ఏ భంగమును కలుగదు.”