Chapter 2
Appendix VNM/ tres > quinque VNMA 889.52 fure — seu VNMA 889.53 investigat > investiget VNM/ perscrutatur > perserutetur VWMA
889-54 potestatis + Quartus indaget [indagat LB] an quicunque fuerit imperator Romanorum iura Remani imperii contra quemcunque impugnatorem invasorem vel quomodolibet impeditorem
[defensorem LFBD} etiam contra papam, cardinales et clerum, si iura Romani imperii impugnavcrint invaserint vel impedierint, non obstante quacunque sententia ordinatione constitutione vel processu papae et cardinalium vel quorumcunque aliorum, armis et [arma
A] potentia, si non potest aliter, de necessitate salutis teneatur defendere, et [etiam V] si turbata fuerint, restaurare. Quintus tractet
[tractat LB; tractatas est M] de rebellibus proditoribus destructoribus divisoribus usurpatoribus Romani imperii vei alicuius partis ipsius VNMA(etc.) $89.58 quatuor > quinque VNMA 889.59 consultius + totaliter VNM 889.60 cum > quia tamen VNM 889.61 alio > aliis VN/ erat > erit VNMA 889.62 faciendum > facienda
VNMA 889.63 futurae > futura VNM 889.64 latentes > latere VNMA (Page numbers here are not in sequence) 871.1 animabuntur + que VNMA/ fucrunt > fuerint VNMA 871.2 improbando > reprobando VNM 871.4 quaerendas > quaerenda VNMA
871.5 stolidas > solidas et VNM/ fanticastas > fantasticas VNM/ recitabimus > recitabis VNM/ conabor > coneris VNM 871.8 veritati > veritatis VNMF/ quia + et VNMA/ excitantur > exercitantur NW/ ingenia + et VNMA 871.9~10 splendescat. splendescet
MAB(VN=G) 871.10 et arguendo > ac querendo VNM 871.13 ut > quae sicut VNM 871.14 totum > tecum VNM 871.15 ut > non Vm [ut debito V; ut dubito N]/ iustitiae + detrimentum VN/ essem > esset VNA 871.16 explicare > explicarem NMA ut > sicut VNM/ vis + quam WNMA 874.17 — quid WNMA/ approbandum > approbandam VNMA 871.18 et > ut VNMA 871.19 invidia > invidiae VNMA 871.20 acerbius + et VNMA/ non:
VNW omit/ famulante > stimulante N [stimulantis V] 871.21 quaerit > quivers VNMA 873.22 cum igitur > tu igitur cum VNM at Dial., 1 Chapter 2 871.32 Romani: quoniam AFTDW (VNM=G) 871.34 usurpayerunt > usurpaverint VNM 871.35 — et WNM 871.35-6 — an Text and translation expediat... orbis VNMARW (LBDTF=G) 871.36 aut > an VNMA 871.38 ~ hanc VNMA 871.39 censetur > censeretur NW
871.42 posse: NW omit/ universo + mundo VNMA 871.43 iustius + severius VNM 871.44 maxime > principaliter VNM/ — in VNM 871.46 dicens > docens VN 871.47 ubi sic inquit > dicens VNMA 871.50 damnantis > dominantis MVNALy 871.51 principis > patris VNMLy/ habeant > habent VNMA 871.52 — quieti MAGs/ ita > ratio VNM 8971.53 unde + et N/ principes: MA add et
871.54 tuto > tute VNMA 871.55 — de haereticis VNM/ scilicet > ideoque VNGs 871.57 salubrius, efficacius, iustius, ac severius > iustius, severius et efficacius ac salubrius VNMA 871.59 et securioris: secwaris VNM (FD=G)/ ut + in VNMA 871.60 — ut VNMA §71.62 promptiores > proniores VNM/ sustinendum > suscitandum ¥NM 871.63 periculosiores + et difficiliores ad sedandum VNM 871.64 comites > communitates VmN/ qui > qui et que VWND/ subditos — qui VNA 872.1 — sunt VNA 872.2 habet > habeat VNM 872.3-4 — ministrantur VNMA 872.4 et > ita VN lita et D} 872.67 studiis > in hiis VNAGs 872.7 communem > communis VNMGs/ idem + ut habetur VN (habetur MFD] 872.11
6 + dicens VNM/ contemptibiles > contemptibiliores Vg 872.12 contemptibiles > contemptibiliores Vg/ — ex VNM/ qui + sunt
YN 872.13 — vocantur VNM/ negotia > iudicia VN 872.14 patres + et VNMA 892.15 etiam > enim VN 872.16 accipiat > arriptat
YNMA [arripuit FGs] 872.17 hominum + homo VNAGs/ distinctis: dignitatibus distinctis Gs 872.18 successu > cursu VNMAGs/ temporalium + tantummoedo VNMGs 872.20 corporalibus > secularibus VNBGs 872.21 fere + sub omnibus VNM/
4 > 10 VNMA 872.22 praedicta > praedictus VNM/ — ponit MVNA 872.23 — cum MVNA 872.24 — Domini VNMA (Gs= G)/ conveniunt > conveniant VN/ et aliis quasi > aliisque VNMA 872.26 denique + et VNM 872.27 — legitur et VNM 872.29 — abedire VNM 872.30 laicos + et principes [principales V] seculares subesse VNM/ igitur + et VNMA/ universo orbi > universitet
[universi M] mortalium VNM/ — uni imperatori VNM 872.31 subesse VNM/ temporalia: NW omit 872.33 tenendum > habendum VNM/ in... in > de... de VN/ parvis + sicut idem iuris est in toto et in parte, in magnis et parvis VN/ appellationibus + c. de appellationibus VNM 872.34 quod > ut VNMA 872.36-37 commuticationem > communionem VN 872.37 posset > possit
VINA/ invenire > cuilibet subvenire VNMA [subvenire LF] 872.38
Appendix summe principi: supreme principi VN; summo pontfici M 872.40
2 > 11 YNM/ — in VNM/ omnibus + talem VN/ est + unus VNMA 872.41 — aut VNMA 872.44 — ut VNMA/ communicatienem > communionem VNMA 872.45 — etiam VNMA 872.46 eadem > ipsa ADTFW [eadem... ait: et VNMf 872.47 dicens > dicendo VNMA 872.48 plus > plures VNMA/ debent > debet
NW 872.49 communicationem > communionem VNMA/ possunt + unum corpus VNMAFm 872.50 efficiunt unum > efficiant bene VNM 872.51 corpus et + etiam VNMA 872.53 poterit > poterunt VNM 892.54 adinvicem > ab invicem VNM/ communionem + adinvicem VNMA 872.56 valeant > debeant VNMA 872.57 duodecim, + ait VNM 872.58 sed + etiam VNM 872.60 debent + hinc
VNMF/ 1¢ > 18 VN 872.61 — mundi VNMA 8972.62 debet > debent VNMA/ hine + etiam VN 872.64 — ex VNMA 873.1
Johan > Job VNMALy 873.2 ipse > populi VNV¢/ fecit > facit YNM 873.3 regnum > regimen VNMA 873.4-5 fidelium > mortalium VN (cf. 873.6 below) 873.5 per quod > ac VNMA/ conservantur > conservatur VNMA 873.6 fidelium > mortalium VNM
873.7 fuerint: habuerint VN/ — unum MYN 873.8 speciale > partiale VN 873.9 Lucae 11 > Matt.r2 YNMA 873.11 obedire: subesse VN 873.15 aut > ac VNM/ suum + negavit VNMA 873.16 facilius > de facili VNM 873.21 tamen quae et > causam que et c. VNMA/ periculosum + autem VN/ unde + et VN $73.22 iudicium iudicum MV/ 873.27 summum > supremum
VNM 873.28 per > par VN 873.32~3 pax... non poterit > nec pax... poterit VN 873.35 — cum VNM_ 873.37 accusatione > accusationibus VNMAGs 873.39 reges + et principes VNMA/ fuerint + uni VNMA 8373.42 universitatem mortalium > universos mortales VNM 873.43 mortales + talis VNM 873.46 loquitur > legitur VMA/ ad hoc + divinae VMA 873.52 promittit > permittit
VNMA 873.53 unus + princeps VNA 873.55 similiter > simpliciter VNMA 873.56 universitatem > universitati VNMA 873.57 est > erit VNM 873.58 totius + mundi VNM 873.58-9 secundum > ad VNMA 873.59 debacchare > debacchari VN 873.63 posset maiorem habere > maiorem haberet VNM/ potestatem > potentiam VNM/ quam + habet VN 873.64 — unum VNMA
874.1 impedire > impedit quin VNM/ orbi > mundo VNMA 874.2 expediat > expedit VNM/ orbi > mundo VNMA 874.3-4 est iniquum... esset contra ius > est iniquum. Sed non est
Text and translation iniquum unum omnibus aliis dominari, quia si esset iniquum esset contra ius VNBDW 874.4 non + est VNMA 874.6 esset > est
VN/ nec + est VNM 874.9 quare: quando AB Chapter 2 $74.18 recitasti > tetigisti VNM 874.19 idcirco > ideo VN 874.20 non expedit: F adds unum principem mortalem in temporalibus toti mundo praeesse, et quod non expedit 874.22 scire > audire VNM/ — primo
VNMA 894.24 perniciosum — est VNW/ malitiosum > malum VNMA 874.25 non esta Deo vetitum sed ordinatum > esta Deo. Deus enim VN [a Deo. Deus M] 874.26 - dominusVNM 874.28 parvis — et
VNM 874.30 illis > ili VNM/ utuntur > udtur VNM 874.31 solum > populum VNMALy 874.32 dominicis > divinis NMLF [dominiis corrected to deminicis V; dniis A} $74.33 ad Samulem > Samueli VNMA
$4.34 regam > regnem VNMA 874.39 igitur + nec VNMA 874.40
— non VNMA 874.43 sequatur > sit ius VNMA/ ius gentium + ius gentium ?? 874.46 cum > tun VN/ — iura gentium seu VNMA 874.47 imperator + potenter NMAF [potenti V; non potenter L} 874.50 quae > qui VNMFW/ dicuntur > debent VNMA 874.52 uni domino
+ sunt VNMA 874.53 — adinvicem VNMA 874.55 unum > idem VN/ communionem + seu societatem pacificam VNM 874.56 etiam sustinendo > suscipiendo VNMA 874.56~7 sunt fideles + et quidam infideles VNMLy 874.57 prohibente + qui VNA 874.58 — cum VNA
874.58-9 nec... pacificam > nec debent cum eis communionem seu societatem pacificam habere VNMA 874.59 domino > ipso rege regum et domino dominantiumVNMW 874.60 gladium + veni enim separare hominem adversus patrem suum. VNM 874.62 eorum > earum VNM
874.62-3 misceantur uxoribus eorum > misereantur carum NW 854.64 13 + inquiens VNM 875.1 iudicio + suscipiendo VNM 875.2 litigant > litigabant VNMA 875.3 fratrem + et fratrem VNMA 875.4
— verbisVNM 875.5 infidelibus + etYN 875.5-6 — communionem et VNMA 85.8 debite debite > debitam .
. debitam VN/ nullus + unus VNM 875.9 cum + etiam VN/ regni + respectu totus mundi VNMA 875.10 tuum + digne VNMVg 875.11 potest > poterit VNMA Chapier 3 875.20 — circa hance VNW 875.23 et > etiam VNM 875.25 manifeste > magnifice VM 875.26 Dominus > Deus ut habetur
VNM 875.28 sunt + tibi VNVg 875.30 — verbis VNM/ — pruAppendix dentia et VNAF 875.31 magis > maior VN/ requiritur > reperitur VN 875.33 — mihi VN 875.34 autem + in VN alia > divina VN &75.35 praecedunt > praecellunt V 875.37 improbationem > responsionem VNMA/ guia + ut YN/ — quod VNMA 875.38 divina et + in M 875.40 describat > describet VNMVg 875.41 volumine + et VNMA 875.42 autem > etiam VNM 875.43 meditare > meditaberis VNM
Chapter 4 875.54 principem + neque NMFA [nec V]} 875.58 vel > et VNMA 875.59 motiva > aliquod motivum N/ — idem VNFA/ regnum > regimen VNMA 875.60 expediens > utilius VNMA 875.61 omnium
+ melius VN 875.64 — 2 dist de quibus VNMFTDA (L=6) (A copyist's guess? Recte 20 d. de quibus)/ huic > hinc NMFA 876.:
14 > 24 VN/ assentit > asserit VNMA/ etiam + in laudem Romanorum VNMA 876.2 — post... Romanorum VNMA/ dicit > dicitur VNMALy 876.2-4 — quicunque... quia MSS 876.5 — semper VNMA 876.6-10 — et committunt... dominabatur MSS
Chapter 5 $76.21 interdum + autem VNMW/ expedit > expediat VMW 876.23 partibus > regionibus VN/ assertionem > opinionem VN
$76.24 istam assertionem > ista opinio VN 876.26 etiam ipsi > ipsi etiam VNM 876.28 — tanquam VNMA/ communis + aliquando VNM 876.29 ~ aliquando VNM/ — videtur VNM
876.30 procurari > procuraretur VNM 876.31 residentes > presidentes VN/ saepe minus > equanimius VN jeque minus LA] 876.32 quia > qui VNMA 876.33 praefulgenti > praefulgeret VNM 876.38 illo: primo ABF/ — [sraeliticum WN [Israeliticum aliquando MFDA]
876.40 enim: autem MLA; autem changed to enim F/ et + etiam VN 876.41 regnaverunt > regnavit VNA [regnaverit M]/ — principem VN 876.43 enim: VFA omit (N=G)}
Chapter 6 876.57 quibusdam > quibus NWMFA/ multis > nonnullis VNM 876.60 repugnet + eidem VNMA 876.61 videntur + esse VNM/ istam: BTFW add Magister 876.62 artarentur > arcerentur NW
876.63 cunctis + mundi VNMA/ securius > severius VNM $76.63—-4 pertractemus: BTFW add Discipulus 876.64 Magister.