అపొస్తలుల కార్యములు 28

అపొస్తలుల కార్యములు 28

అపొస్తలుల కార్యములు 28:1-6

1. మేము తప్పించుకొనిన తరువాత ఆ ద్వీపము మెలితే అనబడునని తెలిసికొంటిమి. 2. అనాగరికులు మాయెడల చేసిన ఉపకారము కొంచెము కాదు; ఏలయనగా అప్పుడు కురియుచున్న వాననుబట్టియు చలినిబట్టియు వారు నిప్పు రాజబెట్టి మమ్మును అందరిని చేర్చుకొనిరి. 3. అప్పుడు పౌలు మోపెడు పుల్లలు ఏరి నిప్పుమీద వేయగా, ఒక సర్పము ఆ వేడికి బయటికి వచ్చి అతని చేతిమీద ఎగిరెను. 4. ఆ జంతువు అతని చేతిని వ్రేలాడుచుండుట ఆ అనాగరికులు చూచి–నిశ్చయముగా ఈ మనుష్యుడు నరహంతకుడు; ఇతడు సముద్రమునుండి తప్పించుకొనినను ప్రతిదండన ఇతనిని బ్రదుకనియ్యదని తమలోతాము చెప్పుకొనిరి. 5. అయితే అతడు ఆ సర్పమును అగ్నిలో దులిపివేసి ఏ హానియు పొందలేదు. 6. అతడు వాచి యొకవేళ అకస్మాత్తుగా పడి చచ్చిపోవునని వారు కనిపెట్టుచుండిరి. చాలసేపు కనిపెట్టిన తరువాత అతనికేమియు హాని కలుగకపోవుట చూచి, వారు మనస్సు మార్చుకొని–ఇతడొక దేవుడని చెప్పిరి.

1. అధ్యాయము ఆరంభములో ఒక దుఃఖకరమైన దృశ్యము వర్ణింపబడియున్నది; అంతమంది మనుష్యులు తడిసి, సముద్రపు నురుగుచేతను మురికిచేతను పూర్తిగా మలినులై, చలిచేత బిగుసుకొనిపోయి, అతి ప్రయాసతో ఒడ్డునకు ప్రాకి చేరిరి; ఏలయనగా అది, వారు మరియొక విధమైన మరణము పొందుటకై సముద్రముచేత ఒడ్డునకు విసిరివేయబడినట్టే యుండెను. ఆ తరువాత, అనాగరికులు వారిని మర్యాదగా ఆదరించిరనియు, వారు తమ వస్త్రములను ఆరబెట్టుకొని చలిచేత బిగుసుకొనిపోయిన తమ కీళ్లను సేదదీర్చుకొనునట్లు నిప్పు రాజబెట్టిరనియు, చివరకు వారు వాననుండి కాపాడబడిరనియు లూకా తెలియజేయుచున్నాడు. కావున పౌలు ఈ ఉపకారములను మెచ్చుకొనుటలో తన కృతజ్ఞతను కనుపరచుచున్నాడు; మరియు పరదేశులయెడల చూపబడిన ఇంత గొప్ప ఔదార్యము తగిన కారణములచేత ఘనపరచబడుచున్నది, ఏలయనగా లోకములో దానికి ఉదాహరణలు అరుదు. సామాన్య స్వభావము ఇంత గొప్ప అవసరములో అనాగరికులైన అన్యజనులనుండి కూడ కొంత కనికరమును పిండి తీయునప్పటికిని, మెలితే ద్వీపవాసులు ఈ మనుష్యులను ఇంత మర్యాదగా ఆదరించునట్లు చేసినది నిస్సందేహముగా దేవుడే; ఓడ బద్దలగుటవలన ఏ మనుష్యుని ప్రాణమైనను పోయియుండినయెడల అసంపూర్ణమైనదిగా కనబడియుండెడి ఆయన వాగ్దానము స్థిరమును నిశ్చయమునై యుండుటకై ఆయన అట్లు చేసెను.

ఒక సర్పము ఆ వేడికి బయటికి వచ్చి. పౌలు దేవుని యథార్థమైన నిస్సందేహమైన ప్రవక్తయని ఆ సంభవమే రుజువుపరచెను. భూమిమీదను సముద్రముమీదను అతనిని ప్రసిద్ధునిగా చేయుటకై దేవుడు ఇప్పుడు పూర్వపు అద్భుతములను ఒక క్రొత్త అద్భుతముచేత ముద్రించుచున్నాడు; ఈ విధముగా ఆయన మెలితే ద్వీపవాసుల మధ్య అతని అపొస్తలత్వమును స్థిరపరచుచున్నాడు. దానివలన ప్రయోజనము పొందినవారు అనేకులు లేకపోయినను, అవిశ్వాసుల మధ్యను సువార్త యొక్క మహిమ ప్రకాశించెను; మరియు నావికులు తగినంతగా గౌరవింపని దైవోక్తులను ఇది వారికి బహుగా స్థిరపరచెను. ఆ సర్పము యాదృచ్ఛికముగా పుల్లలలోనుండి బయటికి రాలేదు; అది తన సువార్త మహిమకు దారితీయునని ప్రభువు చూచెను గనుక, పౌలును కాటువేయునట్లు ఆయన తన మర్మమైన సంకల్పముచేత దానిని నడిపించెను.

1501 "Protectos," కాపాడబడిరి. 1502 "Oracula," ప్రవచనములు.

4. ఆ అనాగరికులు చూచినవెంటనే. తీవ్రముగా శిక్షింపబడినవారు తీవ్రముగా అపరాధము చేసినవారని తలంచుట అన్ని యుగములలోను సామాన్యమైన తీర్పుగా ఉండెను. ఈ నమ్మకము శూన్యమునుండి పుట్టినది కాదు; అది భక్తి యొక్క నిజమైన భావనలోనుండియే వచ్చినది. ఏలయనగా దేవుడు లోకమును నిరుత్తరముగా చేయుటకై, విపత్తును కష్టమును, విశేషముగా గుర్తింపదగిన నాశనమును, పాపములకు విరోధముగా ఆయన ఉగ్రతకును న్యాయమైన ప్రతిదండనకును సాక్ష్యములును సూచనలునై యున్నవను భావము మనుష్యులందరి మనస్సులలో లోతుగా వేరుపారియుండవలెనని కోరెను. కావున మనము ఏదైన గుర్తింపదగిన విపత్తును జ్ఞాపకము చేసికొనునప్పుడెల్ల, దేవుడు ఇంత కఠినముగా శిక్షించుచున్నాడు గనుక ఆయన మిక్కిలి కోపపడియున్నాడని కూడ మనము జ్ఞాపకము చేసికొందుము. దేవుడు తాను లోకమునకు న్యాయాధిపతియని కనుపరచుకొనుటకై దుష్టులను గుర్తింపదగిన రీతిగా శిక్షించునను ఈ సూత్రమును మనుష్యులందరు ఇంకను నిలుపుకొనకుండునంతగా భక్తిహీనత ఎన్నడును పైచేయి సాధింపలేదు. అయితే ఇక్కడ దాదాపు ఎల్లప్పుడును ఒక పొరపాటు చొరబడెను; ఏలయనగా కఠినముగా బాధింపబడుచున్నట్లు తాము చూచిన వారందరిని దుష్టత్వము విషయమై వారు దోషులుగా తీర్చిరి. దేవుడు మనుష్యుల పాపములను ఎల్లప్పుడును కష్టములచేత శిక్షించుచున్నను, ఆయన ఈ జీవితములో ప్రతి మనుష్యుని వాని యోగ్యతకు తగినట్లు శిక్షింపడు; మరియు కొన్నిసారులు భక్తులకు కలుగు శిక్షలు శిక్షలు కావు, వారి విశ్వాసమునకు పరీక్షలును భక్తికి అభ్యాసములునై యున్నవి.

కావున ప్రతి మనుష్యుని వాని వృద్ధినిబట్టి గాని కష్టమునుబట్టి గాని తీర్పుతీర్చుటను సాధారణ నియమముగా చేయువారు మోసపోయినవారు. యోబుకును అతని స్నేహితులకును మధ్యనున్న వివాదము ఇదే, (యోబు 4:7) దేవుడు ఎవనిని శిక్షించెనో ఆ మనుష్యుడు భ్రష్టుడనియు దేవునిచేత ద్వేషింపబడినవాడనియు వారు దృఢముగా చెప్పిరి; అతడైతే, మరియొక వైపున, భక్తులు కొన్నిసారులు సిలువచేత తగ్గింపబడుదురని వాదించెను. కావున ఈ విషయములో మనము మోసపోకుండునట్లు రెండు సంగతులను గూర్చి జాగ్రత్తపడవలెను. మొదటిది, తెలియని విషయములను గూర్చి కేవలము సంభవమునుబట్టి త్వరపడి గ్రుడ్డిగా తీర్పుతీర్చకుండుట; ఏలయనగా దేవుడు చెడ్డవారినివలెనే మంచివారిని కూడ శిక్షించును; అంతేకాదు, ఆయన భ్రష్టులను విడిచిపెట్టి తనవారిని కఠినముగా శిక్షించుట తరచుగా జరుగును; మనము సరిగా తీర్పుతీర్చవలెనంటే శిక్షలనుండి కాక మరియొక దానినుండి, అనగా జీవితమును క్రియలను విచారించుటనుండి ఆరంభించవలెను. ఏ వ్యభిచారియైనను, ఏ దూషకుడైనను, అప్రమాణికుడైనను నరహంతకుడైనను, ఏ అపవిత్రుడైనను, ఏ మోసగాడైనను, రక్తపిపాసియైన ఏ క్రూరుడైనను శిక్షింపబడినయెడల, దేవుడు తన తీర్పును వ్రేలితో చూపినట్లు చూపుచున్నాడు. మనకు ఏ దుష్టత్వమును కనబడనియెడల, శిక్షను గూర్చిన మన తీర్పును నిలిపివేయుటకంటె మేలైనది మరియొకటి లేదు.

రెండవ జాగ్రత్త ఏదనగా, మనము అంతము కొరకు కనిపెట్టవలెను. ఏలయనగా దేవుడు కొట్టుట ఆరంభించినవెంటనే ఆయన ఉద్దేశమును సంకల్పమును మనము వెంటనే గ్రహింపము; అయితే మనుష్యుల దృష్టికి శిక్ష విషయములో సమానముగా కనబడువారు దేవుని యెదుట ఎంతో భిన్నులని వేరువేరైన అంతము చివరకు తెలియజేయును. సమస్తమైన వ్యక్తిగత దుర్దశలును బహిరంగ దుర్దశలును దేవుని కొరడాలని ధర్మశాస్త్రములో అంతగా మరల మరల చెప్పబడుట వ్యర్థము కాదని ఎవడైనను అభ్యంతరము చెప్పినయెడల, అది సత్యమేనని నేను నిజముగా ఒప్పుకొందును; అయినను దేవుడు తాను కోరినవారిని, వారు మనుష్యులందరిలో అతి చెడ్డవారైనను, కొంతకాలము విడిచిపెట్టకుండను, అల్పమైన దోషము గలవారిని మరి కఠినముగా శిక్షింపకుండను అది ఆయనను అడ్డగించునని నేను ఒప్పుకొనను. అయినను తరచుగా జరుగుదానిని నిత్యనియమముగా చేయుట మన పని కాదు. మెలితే ద్వీపవాసులు ఎక్కడ మోసపోయిరో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము: మొదటిది, వారు పౌలు జీవితమును పరిశీలింపకయే, కేవలము సర్పము అతనిని కాటువేసినందున అతడు దుష్టుడని తీర్పుతీర్చిరి; రెండవది, వారు అంతము కొరకు ఆగక త్వరపడి తీర్పుతీర్చిరి. అయినను మనందరిలో స్వభావసిద్ధముగా నాటబడియున్నదియు, అనాగరికులలోను క్రూరులైన మనుష్యులలోను కూడ కనబడుచున్నదియునైన దేవుని తీర్పును గూర్చిన సమస్త భావమును తమ హృదయములలోనుండి పెరికివేయ ప్రయత్నించువారు అసహ్యమైన రాక్షసులని మనము గమనింపవలెను. పౌలు మరి ఏ అపరాధముకంటెను నరహత్య విషయమై దోషియని వారు తలంచుటలో, నరహత్య ఎల్లప్పుడును అత్యంత అసహ్యమైనదిగా ఎంచబడెను అను హేతువును వారు అనుసరించుచున్నారు.

1503 "Sine exceptione," ఏ మినహాయింపు లేకుండ, (అనువాదములో) విడువబడినది. 1504 "De hominibus ignotis," తెలియని వ్యక్తులను గూర్చి.

ప్రతిదండన బ్రదుకనియ్యదు. అతడు సముద్రమునుండి తప్పించుకొనినను ప్రతిదండన అతనిని వెంటాడుచున్నది గనుక అతడు దుష్టుడని వారు నిర్ణయించుచున్నారు. మరియు ప్రతీకారము చేయు దేవత యూపితరు సింహాసనము ప్రక్కన కూర్చుండునని వారు కల్పించిరి; దానిని వారు సాధారణముగా {Δικη} అని పిలిచిరి; ఇది స్థూలమైన కల్పనయే అని నేను ఒప్పుకొందును, ఏలయనగా వారు శుద్ధమైన మతమును ఎరుగని మనుష్యులు; అయినను వారు దేవుని లోకమునకు న్యాయాధిపతిగా చిత్రించినట్లు, అది కొంత సహింపదగిన భావము లేనిది కాదు. అయితే ఈ మాటలచేత దేవుని ఉగ్రత అదృష్టమునుండి వేరుపరచబడుచున్నది, ఈ విధముగా దేవుని తీర్పు సమస్త గ్రుడ్డి యాదృచ్ఛిక సంఘటనలకు విరోధముగా స్థాపింపబడుచున్నది. ఏలయనగా పౌలు రక్షింపబడినను క్షేమముగా ఉండలేకపోవుట పరలోక ప్రతిదండనకు సూచనయని మెలితే ద్వీపవాసులు ఎంచుచున్నారు.

5. ఆ సర్పమును దులిపివేసి. సర్పమును దులిపివేయుట నెమ్మదిగల మనస్సునకు గురుతు. ఏలయనగా భయము మనుష్యులను ఎంతగా కలవరపరచి బలహీనపరచునో మనము చూచుచున్నాము; అయినను పౌలు భయము ఏమాత్రమును లేనివాడని మీరు తలంచకూడదు. ఏలయనగా తాము అపాయమునకు దూరముగా ఉన్నప్పుడు బుద్ధిహీనులు ఊహించుకొనునట్లు, విశ్వాసము మనలను మొద్దుబారినవారినిగా చేయదు. విశ్వాసము కీడుల భావమును పూర్తిగా తీసివేయకపోయినను, భక్తులు తగినదానికంటె ఎక్కువగా భయపడకుండునట్లును, వారు ఎల్లప్పుడును ధైర్యముగాను మంచి నిరీక్షణతోను ఉండునట్లును అది దానిని మితపరచును. అట్లే ఆ సర్పము హానికరమైన జంతువని పౌలు గ్రహించినను, అతడు తనకు చేయబడిన వాగ్దానమును నమ్మెను, మరియు దాని ప్రాణాంతకమైన కాటును గూర్చి తాను కలవరపడునంతగా భయపడలేదు; ఏలయనగా అవసరమైనయెడల అతడు చనిపోవుటకును సిద్ధముగా ఉండెను.

6. వారు మనస్సు మార్చుకొని చెప్పిరి. ఇంత ఆశ్చర్యకరమైనదియు ఆకస్మికమైనదియునైన ఈ మార్పు మెలితే ద్వీపవాసుల అంతరంగమును తాకి, వారు ఇంతకుముందు ప్రతిదండనకు ఆపాదించినట్లు ఇప్పుడు మహిమను దేవుని కనికరమునకు ఆపాదించునట్లు వారిని ప్రేరేపింపవలసియుండెను. అయితే మానవ హేతువు ఎల్లప్పుడును తప్పుగా అతివాదములకు కొనిపోబడును గనుక, ఇంతకుముందు దుష్టుడైన నరహంతకుడని తాము ఎంచినవానిని వారు అకస్మాత్తుగా దేవునిగా చేయుచున్నారు. అయితే అతడు ఆ రెండింటిలో ఏదో యొకటి కాక తప్పనియెడల, దేవునిగా ఎంచబడుటకంటె నరహంతకునిగా ఎంచబడుటయే అతనికి మేలై యుండెను. నిశ్చయముగా పౌలు దేవుని మహిమను తనకు ఆపాదించుకొనుటకంటె, ఒక్క అపరాధము విషయమై మాత్రమే గాక, సమస్తమైన అవమానమును సహించుటకును, నరకము యొక్క లోతైన గుంటలోనికి త్రోయబడుటకును ఇష్టపడియుండును; తుఫానుల మధ్య అతని ప్రసంగమును వినినవారికి ఈ సంగతి బాగుగా తెలియును. అయినను వారు తరువాత బోధింపబడి, దేవుడే ఆ అద్భుతమునకు కర్తయని ఒప్పుకొనియుండవచ్చును.

1505 "Mediocris," అల్పమైన. 1506 "In umbra et extra teli jacturam," నీడలో, బాణము వేటుకు దూరముగా. 1507 "Pestiferum," తెగులు కలిగించునట్టి, ప్రాణాంతకమైన.

మరియు, మొదట దేవుని ఘనతను దోచుకొనుటకు దారితీయునట్లు కనబడు విషయముల శుభ పరిణామము కొరకు ఓర్పుగలిగిన నెమ్మదిగల మనస్సులతో కనిపెట్టుటను ఈ చరిత్రవలన మనము నేర్చుకొందము. సువార్త మహిమను సమస్త విధములైన దూషణ మాటలతో నిందించుటకు దుష్టులకు ఆయుధమిచ్చిన ఈ దృశ్యమును చూచి మనలో ఎవడు భయపడకుండును? అయినను దేవుడు తగిన సమయమున ఈ అనర్థమును ఎట్లు నివారించెనో మనము చూచుచున్నాము; కావున ఆయన తనవారు దూషణల మేఘములచేత కప్పబడుటకు అనుమతించిన తరువాత, తన తగిన సమయమున ఆయన పరిహారము పంపి, వారి చీకటిని వెలుగుగా మార్చునని మనము సందేహింపకుందము. ఈలోగా, శరీర సంబంధమైన తీర్పును గూర్చి మనము జాగ్రత్తపడవలెనని జ్ఞాపకముంచుకొందము. మరియు మనుష్యులు ఎల్లప్పుడును తమ్మును తాము మరచిపోవుదురు గనుక, ఆయన మనలను ఎల్లప్పుడును సరియైన మితములో కాపాడునట్లు మితత్వము గల ఆత్మను దయచేయుమని దేవుని వేడుకొందము. మరియు లోకము మూఢనమ్మకములో పడుటకు ఎంత సిద్ధముగా ఉన్నదో దీనివలన నేర్చుకొందము. అవును, దేవునినుండి మనము తీసికొనుదానితో సృష్టములను అలంకరింపవలెనని కోరుట అను ఈ దుష్టత్వము ఒక విధముగా మనతోకూడ పుట్టినదే.

కావున మనలో ప్రతివాడును తన తల్లి గర్భమునుండియే విగ్రహములను కల్పించుటలో నేర్పరియైయున్నాడు గనుక, అన్ని యుగములలోను క్రొత్త పొరపాట్లు బయలుదేరుట ఆశ్చర్యము కాదు. అయితే మనుష్యులు దానిచేత తమ్మును తాము సమర్థించుకొనకుండునట్లు, మనుష్యులు దేవునియెడల కృతఘ్నులై ఆయన మహిమను మరియొకనికి ఇచ్చుటయే మూఢనమ్మకములకు ఊట అని ఈ చరిత్ర సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది.

అపొస్తలుల కార్యములు 28:7-14

7. ఆ ప్రదేశములలో ఆ ద్వీపమునకు ముఖ్యుడైన పొబ్లి అను ఒకని భూములుండెను; అతడు మమ్మును చేర్చుకొని మర్యాదగా ఆతిథ్యమిచ్చెను. 8. అప్పుడు పొబ్లి తండ్రి జ్వరముచేతను రక్తభేదులచేతను పీడింపబడి పడియుండెను; పౌలు అతనియొద్దకు వెళ్లి ప్రార్థనచేసి అతనిమీద చేతులుంచి అతనిని స్వస్థపరచెను. 9. ఇది జరిగినప్పుడు ఆ ద్వీపములో వ్యాధిగల తక్కినవారును వచ్చి స్వస్థత పొందిరి. 10. మరియు వారు మమ్మును బహుగా ఘనపరచిరి; మేము బయలుదేరినప్పుడు మాకు అవసరమైనవాటిని ఓడలో ఎక్కించిరి. 11. మూడు నెలలైన తరువాత, ఆ ద్వీపములో శీతకాలమంతయు గడిపిన అలెక్సంద్రియ పట్టణపు ఓడ ఎక్కి బయలుదేరితిమి; దాని గురుతు కాస్టరు పొల్లక్సు. 12. మేము సురకూసై పట్టణమునకు వచ్చి అక్కడ మూడు దినములుంటిమి. 13. అక్కడనుండి చుట్టు తిరిగి రేగియు పట్టణమునకు వచ్చితిమి; ఒక దినమైన తరువాత దక్షిణపు గాలి విసరగా, మరునాడు పొతియొలీకి వచ్చితిమి. 14. అక్కడ సహోదరులను కనుగొంటిమి; వారు తమయొద్ద ఏడు దినములుండవలెనని మమ్మును బతిమాలిరి; ఈ ప్రకారము రోమాకు వచ్చితిమి.

1508 "Omni infamiae genere," సమస్త విధమైన అపకీర్తి. 1509 "Ad inferos," మృతులయొద్దకు. 1510 "Tristium rerum," దుఃఖకరమైన విషయముల. 1511 "Subinde," మరల మరల.

7. ఆ ప్రదేశములలో. పొబ్లి అను ఈ పేరు రోమా పేరు గనుక, ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడిన ఈ మనుష్యుడు ఆ ద్వీపములో పుట్టినవాడనుటకంటె రోమా పౌరుడని నేను ఊహించుచున్నాను. ఏలయనగా గ్రీసు దేశస్థులును ఇతర పరదేశులును అల్ప ప్రతిష్ఠగలవారైతేనే గాని లాటినుల పేర్లను అరువు తీసికొను అలవాటు లేనివారు. మరియు రోమా ప్రముఖులలో ఒకడు అప్పుడు తన భూములను చూచుటకు వచ్చియుండవచ్చును; అతడు అక్కడ నివసించినందున కాదు గాని, ధనములోను ఆస్తిలోను అతనితో ఎవడును సాటిరాలేడు గనుక అతడు ద్వీపమునకు ముఖ్యుడని పిలువబడుచున్నాడు. మరియు గ్రీసు దేశస్థుల సమూహమంతయు మూడు దినములు అక్కడ ఆతిథ్యము పొందిరనుట సంభవమైనదిగా కనబడదు. అతడు శతాధిపతిని ఆదరించినప్పుడు, ఆ అద్భుతముచేత హెచ్చరింపబడి పౌలు దేవునికి ప్రియుడైన మనుష్యుడని నమ్మెను గనుక, పౌలును అతని సహచరులను కూడ ఘనపరచెనని నేను తలంచుచున్నాను. అయినను అది ఏలాగున్నను, అతని ఆతిథ్యము ప్రతిఫలము లేకుండ పోలేదు. ఏలయనగా కొద్దికాలములోనే ప్రభువు పౌలు చేతిద్వారా అపాయకరమైన వ్యాధితో నిజముగా రోగియైయున్న అతని తండ్రికి ఆరోగ్యము తిరిగి అనుగ్రహించెను. మరియు ఈ విధముగా దుర్దశలోనున్నవారియెడలను పరదేశులయెడలను చూపబడు మర్యాద తనకు ఎంతగా ఇష్టమైనదో సాక్ష్యమిచ్చుటకు ఆయన ఉద్దేశించెను. సహాయము పొందినవారు తాము పొందిన ఉపకారమును మరచి కృతఘ్నులైనను, లేక తమకు మేలుచేసినవారికి ప్రత్యుపకారము చేయలేనివారైనను, మనుష్యులు ఆయన ఆజ్ఞనుబట్టి ఇచ్చిన దేనినైనను దేవుడే వారికి సమృద్ధిగా తిరిగి ఇచ్చును; మరియు కనికరముగలవారికిని ఆతిథ్యము చేయువారికిని ఆశీర్వాదమును తమతో తెచ్చు తన సేవకులలో కొందరిని ఆయన కొన్నిసారులు నియమించియున్నాడు. పొబ్లి పౌలు వ్యక్తియందు క్రీస్తునకు ఆతిథ్యమిచ్చుట ఇప్పుడు గొప్ప ఘనత. అయినను పౌలు అతని మర్యాదకు ప్రత్యుపకారము చేయుట మాత్రమే గాక తాను పొందినదానికంటె ఎక్కువ ఇచ్చునట్లు, స్వస్థపరచు వరముతో సన్నద్ధుడై వచ్చెను అను సంగతి అధికముగా చేర్చబడెను.

మరియు, అద్భుతములు సాధారణముగా మోటువారిని అవిశ్వాసులను విశ్వాసములోనికి సంపాదించునట్లు, అతడు విశ్వాసము యొక్క ప్రాథమిక సూత్రములను నేర్చుకొనెనో లేదో మనకు తెలియదు,

దేవుని కృపను మరింత బాగుగా వెల్లడిపరచుటకై లూకా ఆ వ్యాధి రకమును ప్రస్తావించుచున్నాడు. ఏలయనగా రక్తభేదులను స్వస్థపరచుట, విశేషముగా దానితో జ్వరము కలిసియున్నప్పుడు, కష్టమైన పని గనుక, ఆ వృద్ధుడు కేవలము చేతులుంచుటచేతను ప్రార్థనచేతను ఇంత అకస్మాత్తుగా స్వస్థపరచబడుట దేవుని ప్రత్యక్షమైన శక్తి లేకుండ జరుగలేదు.

8. అతనిమీద చేతులుంచి. దేవుడు తన మహిమను కోల్పోకుండునట్లు, తానే ఆ అద్భుతమునకు కర్తను కాననియు కేవలము పరిచారకుడననియు పౌలు ప్రార్థనచేత తెలియజేయుచున్నాడు. ఇదే సంగతిని అతడు బాహ్య సూచనచేత స్థిరపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా మనము ఇంతకుముందు ఇతర స్థలములలో చూచినట్లు, చేతులుంచుట అర్పించుటకును సమర్పించుటకును సంబంధించిన గంభీరమైన ఆచారమే గాని మరేమియు కాదు. కావున పౌలు తన స్వహస్తములతో ఆ మనుష్యుని దేవునికి అర్పించుటలో, అతని ప్రాణమును ఆయనయొద్ద దీనముగా వేడుకొనుచున్నానని ఒప్పుకొనెను. ఈ ఉదాహరణవలన, ఆత్మ యొక్క శ్రేష్ఠమైన వరములు అనుగ్రహింపబడినవారు తమ్మును తాము హెచ్చించుకొనుటవలన దేవుని మహిమను మరుగుపరచకుండునట్లు జాగ్రత్తపడవలెనని హెచ్చరింపబడుట మాత్రమే గాక, దేవుని కృపకు పరిచారకులైనవారికి మనము కృతజ్ఞత చూపునప్పుడు మహిమ ఆయనకు మాత్రమే నిలిచియుండునట్లు చూపవలెనని మనమందరము సాధారణముగా బోధింపబడుచున్నాము. రక్తభేదులు గలవానిని పౌలు స్వస్థపరచెనని నిజముగా చెప్పబడియున్నది; అయితే అతనిని దానికి పరిచారకునిగా చేసి ఈ ఉపకారమును దయచేసినవాడు దేవుడేనని చేర్చబడిన సందర్భములచేత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచబడియున్నది. ద్వీపములో వ్యాధిగల ఇతరులు స్వస్థపరచబడిరని లూకా తరువాత చెప్పునప్పుడు, అతడు దానిని అందరికి విస్తరింపజేయుట లేదు; అయితే పౌలు అపొస్తలత్వము తద్వారా స్థిరపరచబడునట్లు, తగినంత స్పష్టముగా కనబడిన దేవుని శక్తి అనేక సాక్ష్యములచేత రుజువుపరచబడెనని అతని భావము. పౌలు వారి శరీరములనువలెనే వారి ఆత్మలను కూడ స్వస్థపరచుటకు ప్రయత్నించెనని మనము సందేహింపనక్కరలేదు. అయినను వారు రేవునుండి బయలుదేరినప్పుడు ఆ అనాగరికులు అతనికిని అతని సహచరులకును ఆహారమును అవసరమైనవాటిని ఇచ్చిరని మాత్రమే గాని, అతడు ఏ మేలు చేసెనో లూకా తెలియజేయుట లేదు. ఈలోగా మనము గమనింపవలసినదేమనగా, పౌలు తప్పించుకొని అనేక విధములుగా పారిపోగలిగియుండినను, క్రీస్తునకు సాక్ష్యమిచ్చుటకై నీరో న్యాయపీఠము ఎదుట నిలువవలెనని పరలోక దైవోక్తిచేత అతడు తరచుగా పిలువబడెను గనుక, దేవుని చిత్తము అతనికి స్వచ్ఛందమైన సంకెళ్లుగా ఉండెను. మరియు తాను పారిపోయినయెడల ఇక సువార్తను ప్రకటింపలేక, తన జీవితకాలమంతయు ఏదో ఒక మూలలో దాగియుండవలసివచ్చునని అతనికి తెలియును.

1512 "Ad docilitatem," బోధను అంగీకరించు స్వభావమునకు. 1513 "Nam quam difficilis et lenta sit dysenteriae curatio," ఏలయనగా రక్తభేదులను స్వస్థపరచుట నెమ్మదియైనదియు కష్టమైనదియు గనుక.

11. అలెక్సంద్రియ పట్టణపు ఓడలో. ఈ మాటలచేత లూకా, పూర్వపు ఓడ మునిగిపోయెననియు, లేక తరువాత ఏ ఉపయోగమునకును పనికిరానంతగా చీలి దెబ్బతినెననియు మనకు తెలియజేయుచున్నాడు; దీనివలన ఓడ బద్దలగుట యొక్క తీవ్రత మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. మరియు వారు రోమాకు కొనిపోబడిన అలెక్సంద్రియ ఓడ గురుతు కాస్టరు పొల్లక్సు అని అతడు స్పష్టముగా వ్రాయుచున్నాడు; పౌలుకు తనవంటివారితో ప్రయాణము చేయు స్వాతంత్ర్యము ఇయ్యబడలేదు గాని, ఇద్దరు విగ్రహములకు ప్రతిష్ఠింపబడిన ఓడలో ఎక్కుటకు అతడు బలవంతపెట్టబడెనని మనము తెలిసికొనుటకై అట్లు వ్రాయుచున్నాడు. కాస్టరు పొల్లక్సులు యూపితరుకును లేదకును పుట్టిరని పూర్వ కవులు కల్పించిరి; ఆ కారణమున వారు గ్రీకుభాషలో {διοσκουροι} అనబడుదురు; యూపితరు కుమారులు అని చెప్పినట్లు లూకా ఈ స్థలములో ఆ పదమునే వాడుచున్నాడు. మరియు రాశిచక్రములో మిథునము అనబడు రాశి వారేనని వారు కల్పించిరి. తుఫానులలో కనబడు సూక్ష్మమైన ఆవిరి కాంతులు సరిగా వారేనను మరియొక మూఢనమ్మకము కూడ నావికులలో ఉండెను. కావున పూర్వకాలములో వారు సముద్రముల దేవతలుగా ఎంచబడి, నేడు నికొలాసు క్లెమెంటు మొదలగువారివలె, ప్రార్థింపబడుచుండిరి. అవును, పోపు మతములో పాత పొరపాట్లను నిలుపుకొని పేర్లను మాత్రమే మార్చినట్లు, నేడు వారు ఈ ఆవిరి కాంతులను సెయింట్ హెర్మెస్ లేక సెయింట్ ఎర్మస్ అను పేరుతో పూజించుచున్నారు. మరియు ఒక్క కాంతి మాత్రమే కనబడినయెడల అది దుఃఖకరమైన గురుతు; అయితే రెండు కలిసి కనబడినయెడల, (ప్లినీ వ్రాయుచున్నట్లు) అవి శుభప్రయాణమును ముందుగా తెలుపును. కావున అలెక్సంద్రియ నావికులు కాస్టరు పొల్లక్సులు ఇద్దరిని తమకు అనుకూలముగా కలిగియుండుటకై, ఆ ఇద్దరిని తమ ఓడకు గురుతుగా పెట్టుకొనిరి. కావున వారి విషయములో ఆ ఓడ దుష్టమైన దైవద్రోహముచేత అపవిత్రపరచబడెను; అయితే పౌలు దానిని తన ఇష్టప్రకారము ఎన్నుకొనలేదు గనుక అతడు దానివలన అపవిత్రుడు కాలేదు.

1514 "Fabulati," వారు కట్టుకథలు చెప్పిరి.

నిశ్చయముగా విగ్రహము వట్టిదైయున్నది గనుక, విశ్వాసులు దేవుని సృష్టములను పవిత్రముగాను న్యాయముగాను ఉపయోగించుకొనలేనంతగా అది వాటిని అపవిత్రపరచలేదు. మరియు సాతాను తన మాయలచేత దేవుని సృష్టములను మలినపరచుటకు ప్రయత్నించు ఆ మరకలన్నియు మంచి పవిత్రమైన మనస్సాక్షిచేతనే గాని మరి ఏ విధముగాను కడిగివేయబడవనియు, దుష్టులును భక్తిహీనులును స్వతహాగా పవిత్రమైనవాటిని కేవలము ముట్టినను వాటిని అపవిత్రపరచుదురనియు మనము తప్పక తలంచవలెను. చివరిగా, ఏథెన్సులో బలిపీఠములను చూచినప్పటికంటె ఈ ఓడలో ఎక్కుటవలన పౌలు ఎక్కువగా అపవిత్రుడు కాలేదు; ఏలయనగా అతడు సమస్త మూఢనమ్మకము లేనివాడై, అన్యజనుల ఆచారములన్నియు కేవలము భ్రమలేనని ఎరిగియుండెను. మరియు అతడు ఆ అపవిత్రమైన పొరపాటుకు సమ్మతించెనని ఆ మనుష్యులు తలంచలేకపోయిరి; ఏలయనగా కేవలము మర్యాదకొరకైనను అతడు కాస్టరు పొల్లక్సులకు ఏదైన పూజ చేయవలసివచ్చియుండినయెడల, ఒక్కసారైనను లొంగుటకంటె అతడు వెయ్యి మరణములు పొందుటకే ఇష్టపడియుండును.

కావున అతడు ఏ అభ్యంతరమును గూర్చియు భయపడనక్కరలేదు గనుక, మరి ఏ ఆలస్యము లేకుండ ఓడ ఎక్కుచున్నాడు; అయితే దేవునికి మాత్రమే చెందవలసిన ఘనత వ్యర్థమైన కల్పనలకు ఇయ్యబడుట చూచెను గనుక, నిస్సందేహముగా అతడు దీనిని భారమైన మనస్సుతోను అంతరంగ దుఃఖముతోను చేసెను. కావున తాము విగ్రహములచేత పాలింపబడుచున్నామని తలంచి తమ ఓడను వాటి సంరక్షణకు అప్పగించినవారిని అతడు తన మార్గదర్శకులుగా కలిగియుండుట అతని అభ్యాసములలో ఒకటిగా ఎంచబడవలెను.

12. మేము సురకూసైకి వచ్చినప్పుడు. లూకా వారి ప్రయాణములో మిగిలిన భాగమును వివరించుచున్నాడు: వారు మొదట సిసిలీకి చేరిరి. ఆ తరువాత తుఫానును సముద్రపు ఉగ్రతను బట్టి వారు చుట్టు తిరిగి ఇటలీకి దాటిరి. మరియు లూకా ఈ స్థలములో చెప్పుచున్న ఆ రేవు సిసిలీ అంతటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన రేవు అయినట్లే, అది అతడు ప్రస్తావించుచున్న రేగియు ఎదురుగానున్న మెస్సీనా రేవుకంటె ఇటలీ తీరమునకు ఎక్కువ దూరములో ఉన్నది. మరియు రేగియు బ్రూతియుల దేశములో ఉన్నది; పొతియొలీ కంపానియలోని ఒక పట్టణము. అయితే సహోదరులు పౌలును పొతియొలీలో ఏడు దినములు ఉంచుకొనిరి గనుక, శతాధిపతి పౌలును ఎంత దయతోను సాత్వికముగాను చూచెనో దీనివలన గ్రహించుచున్నాము. ఆ పరిశుద్ధుడు తాను ఎల్లప్పుడును తగిన సమయమున తిరిగి వచ్చెదనని అతనికి నమ్మకమైన వాగ్దానము చేసియుండునని నేను సందేహింపను. అయితే శతాధిపతి అతని యథార్థతను గూర్చి నిశ్చయత కలిగియుండెను గనుక, అతడు తనను మోసపుచ్చునని భయపడలేదు. మరియు పొతియొలీలో కూడ సంఘము యొక్క ఒక సమూహము ఉండెను గనుక, అప్పటికే సువార్త విత్తనము విస్తారముగా చల్లబడెనని ఈ స్థలమునుండి మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

అపొస్తలుల కార్యములు 28:15-20

15. అక్కడనుండి సహోదరులు మమ్మును గూర్చి విని, అప్పీయా సంతపేట వరకును త్రిసత్రముల వరకును మమ్మును ఎదుర్కొనుటకు వచ్చిరి; పౌలు వారిని చూచి దేవునికి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించి ధైర్యము తెచ్చుకొనెను. 16. మేము రోమాకు వచ్చినప్పుడు శతాధిపతి ఖైదీలను సేనాధిపతికి అప్పగించెను; అయితే పౌలు తనకు కావలియున్న సైనికునితోకూడ ఒంటరిగా నివసించుటకు సెలవు పొందెను. 17. మూడు దినములైన తరువాత పౌలు యూదులలో ముఖ్యులైనవారిని పిలిపించెను. వారు కూడివచ్చినప్పుడు అతడు వారితో ఇట్లనెను–సహోదరులారా, నేను మన ప్రజలకైనను పితరుల ఆచారములకైనను విరోధమైనదేదియు చేయకపోయినను, యెరూషలేములోనుండి ఖైదీగా రోమీయుల చేతికి అప్పగింపబడితిని. 18. వీరు నన్ను విమర్శించి నాయందు మరణమునకు తగిన హేతువేదియు లేనందున నన్ను విడుదల చేయగోరిరి. 19. అయితే యూదులు అడ్డము చెప్పినందున నేను కైసరు ఎదుట చెప్పుకొందునని అనవలసివచ్చెను; అయినను నా స్వజనముమీద నేరమేదియు మోపవలెనని నేనాలాగు అనలేదు. 20. ఈ హేతువుచేత మిమ్మును చూచి మీతో మాటలాడవలెనని పిలిపించితిని; ఇశ్రాయేలీయుల నిరీక్షణకొరకు నేను ఈ గొలుసుతో కట్టబడియున్నాను.

1515 "Oblique… trajecerint," వారు వక్రమార్గముగా దాటిరి.

15. సహోదరులు విని. పౌలు సువార్తను సమర్థించుటకు మరింత సంతోషముగా త్వరపడునట్లు, అతనిని ఎదుర్కొనుటకు వచ్చిన సహోదరుల రాకచేత దేవుడు అతనిని ఆదరించెను. మరియు సహోదరులు పౌలు రాకను గూర్చి విచారించి అతనిని ఎదుర్కొనుటకు బయలుదేరుటలో వారి ఆసక్తియు భక్తిగల శ్రద్ధయు కనబడుచున్నది. ఏలయనగా ఆ కాలమున క్రైస్తవ విశ్వాసమును ఒప్పుకొనుట ద్వేషింపదగిన సంగతి మాత్రమే గాక, అది వారిని ప్రాణాపాయములోనికి కూడ తేగలదు. కొద్దిమంది మాత్రమే వ్యక్తిగత అపాయములో తమ్మును తాము పెట్టుకొనలేదు, ఏలయనగా ఆ ద్వేషము సంఘమంతటిమీదికి వచ్చెను. అయితే వారు సోమరులుగాను కృతఘ్నులుగాను ఎంచబడ కోరితేనే గాని నిర్లక్ష్యము చేయలేని తమ కర్తవ్యముకంటె వారికి ఏదియు ప్రియమైనది కాదు. యేసుక్రీస్తు యొక్క ఇంత గొప్ప అపొస్తలుని, విశేషముగా అతడు సామాన్య రక్షణకొరకు ప్రయాసపడుచుండగా, నిర్లక్ష్యము చేయుట క్రూరమైన కార్యమై యుండెడిది.

మరియు అతడు ఇంతకుముందే వారికి వ్రాసి తన ఇష్టప్రకారము తన సేవను వారికి సమర్పించెను గనుక, అతనికి సహోదర ప్రేమను మర్యాదను తిరిగి చూపకుండుట అనుచితమైన సంగతి యైయుండెడిది. కావున సహోదరులు తమ ఈ విధేయతచేత క్రీస్తుయెడల తమ భక్తిని సాక్ష్యపరచిరి; మరియు తన స్థిరత్వమునకు ఫలము సిద్ధపరచబడియుండుట పౌలు చూచెను గనుక అతని ఆశ మరింతగా రగులుకొనెను. ఏలయనగా అతడు మనుష్యుల సహాయముమీద ఆధారపడనంతటి అజేయమైన బలముతో నింపబడియుండినను, మనుష్యుల ద్వారా తనవారిని బలపరచుట అలవాటుగాగల దేవుడు ఈ సాధనముచేత అతనికి క్రొత్త బలమును దయచేసెను. అతడు ఒక స్థలములో ఫిర్యాదుచేయుచున్నట్లు, (2 తిమోతికి 4:16) తరువాత చెరసాలలో ఉన్నప్పుడు విడువబడినను, అతడు నిరాశపడలేదు; గొప్ప సైన్యముచేత కాపాడబడియుండినట్లే క్రీస్తు ధ్వజము క్రింద ధైర్యముతోను పౌరుషముతోను పోరాడెను. అయితే రోమాలో అనేకమంది భక్తిగల సహోదరులున్నారనియు, వారు బలహీనులనియు, వారిని బలపరచుటకే తాను పంపబడెననియు అతడు తనలోతాను తలంచుకొనినప్పుడు, ఈ కలయిక యొక్క జ్ఞాపకము అప్పుడు కూడ అతనిని ప్రోత్సహించుటకు ఉపయోగపడెను. మరియు పౌలు సహోదరులను చూచినప్పుడు ఈ సమయమున ధైర్యము తెచ్చుకొనెనని మనము ఆశ్చర్యపడుటకు కారణము లేదు, ఏలయనగా తన విశ్వాసము యొక్క ఒప్పుకోలు కొద్దిపాటి ఫలము కాక గొప్ప ఫలమును ఇచ్చునని అతడు నిరీక్షించెను. ఏలయనగా దేవుడు తన సేవకులకు వారి ప్రయాసముయొక్క ఏదైన ఫలమును చూపునప్పుడెల్ల, వారు తమ పనిలో మరింత ధైర్యముతో ముందుకు సాగునట్లు ఆయన ములుకోలుతో పొడిచినట్లు వారిని ప్రేరేపించుచున్నాడు.

16. శతాధిపతి ఖైదీలను అప్పగించెను. పౌలుకు తక్కినవారికంటె ఎక్కువ స్వాతంత్ర్యము ఇయ్యబడెనని లూకా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా అతని స్థితియు పరిస్థితియు ప్రత్యేకమైనది. తక్కినవారు సామాన్య చెరసాలలో బంధింపబడియుండగా, అతడు తనతో ఒక కావలివానిని కలిగి, ఒక ఇంటిలో ఒంటరిగా నివసించుటకు అనుమతింపబడెను. ఏలయనగా పౌలు నిర్దోషియని ఫేస్తు నివేదికవలన సేనాధిపతికి తెలిసియుండెను; మరియు శతాధిపతి, సంభవమైనట్లు, అతనికి అనుగ్రహము కలుగుటకు ఉపయోగపడు సంగతులను నమ్మకముగా వివరించియుండెను. అయినను దేవుడు పరలోకమునుండి తన సేవకుని బంధకములను నియంత్రించెనని మనము తెలిసికొందము; అతని శ్రమను తగ్గించుటకు మాత్రమే గాక, విశ్వాసులు అతనియొద్దకు మరింత స్వేచ్ఛగా వచ్చుటకు వీలుకలుగునట్లు ఆయన అట్లు చేసెను. ఏలయనగా తన విశ్వాసము యొక్క ఐశ్వర్యము చెరసాలలో మూయబడియుండుట ఆయనకు ఇష్టము లేదు, అది దూరమునను సమీపమునను అనేకులను ధనవంతులనుగా చేయునట్లు తెరువబడియుండవలెనని ఆయన కోరెను. అయినను పౌలు ఎల్లప్పుడును గొలుసును మోయనంతగా స్వతంత్రుడు కాలేదు. చరిత్రలు ప్రస్తావించుచున్నట్లు, పట్టణమును కాపాడు సైన్యముమీద నియమింపబడిన సేనాధిపతిని లూకా {στρατοπεδαρχης} అని పిలుచుచున్నాడు.

1516 "Fortitudine," ధైర్యము.

17. మూడు దినములైన తరువాత. పౌలు తన స్వజనమువలన అంత క్రూరమైన అన్యాయములను అనుభవించినను, రోమాలోనున్న యూదులను శాంతపరచుటకు ప్రయత్నించి, యాజకులు తనను ద్వేషించుచున్నారని వారు విని తన పక్షమును ద్వేషింపకుండునట్లు వారియెదుట తన్ను తాను సమర్థించుకొనుటలో అతని దయాళుత్వము ఆశ్చర్యకరమైనది. అతడు ఈ యూదులను విడిచిపెట్టి అన్యజనులవైపు తిరిగియుండినను, మనుష్యుల యెదుట తన్ను తాను బాగుగా సమర్థించుకొనగలిగియుండెను. ఏలయనగా అతడు వివిధ స్థలములలో ఎడతెగక వారిని క్రీస్తునొద్దకు తెచ్చుటకు ప్రయత్నించినను, వారు మరి మరి రెచ్చిపోయి కలవరపడిరి; అయినను ఆసియలోగాని గ్రీసులోగాని యెరూషలేములోగాని వారి ఉగ్రతను తగ్గింపగల దేనినియు అతడు విడిచిపెట్టలేదు. కావున అంత తరచుగా పరీక్షించి [అనుభవపూర్వకముగా ఎరిగి] నిరాశాజనకమైన గర్వముగలవారని తాను తెలిసికొనినవారిని అతడు విడిచిపెట్టియుండినయెడల, మనుష్యులందరు అతనిని న్యాయముగా క్షమించియుండెడివారు. అయితే దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమును తన ప్రజలనుగా దత్తత తీసికొనిన వాగ్దానములను నెరవేర్చుటకై తన గురువు తండ్రిచేత యూదులకు పరిచారకునిగా ఇయ్యబడెనని అతడు ఎరిగియుండెను గనుక, అతడు దేవుని పిలుపువైపు చూచుచు ఎన్నడును విసుగుచెందడు. తాను రోమాలో ఉండవలసియున్నదని అతడు చూచెను; బోధించుటకు తనకు స్వాతంత్ర్యము ఇయ్యబడెను గనుక, వారు తన ప్రయాసముయొక్క ఫలమును కోల్పోవుట అతనికి ఇష్టము లేదు. రెండవదిగా, వారు తన పక్షమును ద్వేషించుటవలన ప్రేరేపింపబడి సంఘమును కలవరపరచుట అతనికి ఇష్టము లేదు; ఏలయనగా చిన్న సందర్భము గొప్ప నాశనమును కలిగించియుండగలదు. కావున వారు తమ అలవాటైన వెఱ్ఱితనము చొప్పున సమస్తమును తగులబెట్టకుండునట్లు జాగ్రత్తపడవలెనని పౌలు ఉద్దేశించెను.

నేను మన ప్రజలకు విరోధమైనదేదియు చేయలేదు. ఈ రెండు సంగతులు యూదులు అతనిని ద్వేషించునట్లు చేసియుండగలవు: కొందరు భ్రష్టులు తమ ద్రోహముచేత అప్పటికే మిక్కిలి క్రూరమైన తమ దాస్యమును అధికము చేసినట్లు, అతడు తన జనము యొక్క ప్రజాసమాజమునకు హాని చేసియుండుట ఒకటి; లేక దేవుని ఆరాధనకు విరోధముగా అతడు ఏదైన చేసియుండుట మరియొకటి; ఏలయనగా యూదులు భ్రష్టులైపోయి, వారి మధ్య మతము అనేక పొరపాట్లచేత చెడిపోయి భ్రష్టమైనను, ధర్మశాస్త్రము అను పేరును దేవాలయ ఆరాధనయు ఎంతో గౌరవింపబడుచుండెను. మరియు, యూదులు మూఢభక్తితో కట్టుబడియున్న ఆ ఆచారములను తాను స్వేచ్ఛగా విడిచిపెట్టెనని పౌలు కాదనుట లేదు; అయినను తనమీద అనుమానము కలుగగల భ్రష్టత్వము అను నేరమునుండి అతడు తన్ను తాను నిర్దోషిగా చేసికొనుచున్నాడు. కావున అబ్రాహాము పిల్లలును మోషే శిష్యులును తమ విశ్వాసము చొప్పున తక్కిన అన్యజనులనుండి వేరుపరచబడవలసియుండిన ఆ పితరుల ఆచారములని గ్రహించుడి. నిశ్చయముగా ధర్మశాస్త్రమునకు ప్రాణమును పరిపూర్ణతయునైయున్న క్రీస్తును అతడు అంత పవిత్రముగా హత్తుకొనియుండుటలో, అతడు పితరుల ఆచారములను భంగపరచుటకు బదులు, వాటిని అతనికంటె మెరుగుగా ఎవడును ఆచరింపలేదు.

1517 "Praefectus," ప్రధానాధికారి. 1518 "Moderatum," నియంత్రించెను. 1519 "Praefectum praetorio cujus illud officium fuisse ex historiis satis notum est," ప్రైటోరియము యొక్క ప్రధానాధికారి; ఆ పదవి అతనికే చెందినదని చరిత్రలవలన బాగుగా తెలియును.

1520 "Mausuetudo," సాత్వికము. 1521 "Exacerbati," రెచ్చగొట్టబడిరి. 1522 "Pervicaciae," మొండితనము మరియు దురుసుతనము. 1523 "Pessimi incendii faces essent," వారు అతి చెడ్డ అగ్నిని రగిలించు కాగడాలగుదురు. 1524 "Degeneres," భ్రష్టులైనవారు.

19. నేను కైసరు ఎదుట చెప్పుకొనవలసివచ్చెను. ఈ విన్నపము ఈ కారణముచేత ద్వేషమును అసూయను నిండుగా కలిగించునదై యుండెను; ఏలయనగా తమ సొంత చట్టముల ప్రకారము జీవించుటతో తృప్తిపడగలిగిన యూదా జనముయొక్క అధికారమును స్వాతంత్ర్యమును అది తీవ్రముగా అణచివేయబడినట్లు కనబడెను. రెండవదిగా, అతని ప్రతివాదము సమస్త ప్రజలకు అపకీర్తితోను నష్టముతోను కూడియుండెను. కావున అతడు ఈ ఆక్షేపణకును ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచున్నాడు; తన శత్రువుల మొండితనముచేత ఈ కోట [ఆశ్రయస్థానము] నకు పారిపోవలసివచ్చెనని చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా మరణమును తప్పించుకొనుటకు అతనికి వేరొక మార్గము లేకపోయెను గనుక అవసరమే అతనిని నిర్దోషినిగా చేయుచున్నది. మరియు ఇదివరకే జరిగినదానిని గూర్చి తన్ను సమర్థించుకొనిన తరువాత, ఇకమీదట తాను యూదులకు విరోధముగా ప్రయత్నింపకుండునట్లు తన వ్యాజ్యమును నడిపించుకొందునని అతడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

20. ఇశ్రాయేలీయుల నిరీక్షణ నిమిత్తము. లూకా వ్యక్తపరచుచున్నదానికంటె ఈ మాటలలో మనము ఎంతో ఎక్కువ గ్రహింపవలెను; యూదులు మతభేదమును గూర్చి మాటలాడు ప్రత్యుత్తరమునుండి, అనగా లూకా విడిచిపెట్టిన అతని ప్రసంగమును వారు తిరిగి ప్రస్తావించుటనుండి, మనము దీనిని గ్రహించుచున్నాము. కావున క్రీస్తు లేకుండ ధర్మశాస్త్రమైనను ఆలయమైనను యూదులకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదని స్పష్టముగా కనబడునట్లు పౌలు క్రీస్తును గూర్చి ప్రసంగించెను; ఏలయనగా దత్తపుత్రత్వ నిబంధన ఆయనయందే స్థాపింపబడియున్నది, రక్షణ వాగ్దానము ఆయనయందే స్థిరపరచబడియున్నది. రాజ్యము పునరుద్ధరింపబడుట మెస్సీయ రాకడమీదనే ఆధారపడియున్నదని వారు సందేహింపలేదు; ఆ కాలమందు సహితము వారి దుర్దశయు క్షీణతయు ఆయనను గూర్చిన నిరీక్షణను ఆశను అధికము చేసెను. కావున తాను ఇశ్రాయేలీయుల నిరీక్షణ నిమిత్తము బంధింపబడియున్నానని పౌలు తగిన కారణములతో చెప్పుచున్నాడు. క్రీస్తువైపును ఆయన ఆత్మసంబంధమైన రాజ్యమువైపును చూచువాడు తప్ప మరి ఎవడును సరిగా నిరీక్షింపడని దీనివలన మనకును బోధింపబడుచున్నది; ఏలయనగా అతడు భక్తుల నిరీక్షణను క్రీస్తునందు ఉంచునప్పుడు, ఇతర నిరీక్షణలన్నిటిని వెలుపలికి త్రోసివేయుచున్నాడు.

అపొస్తలుల కార్యములు 28:21-24

21. అందుకు వారు–యూదయనుండి నిన్ను గూర్చి మాకు పత్రికలేమియు రాలేదు; సహోదరులలో ఎవడును వచ్చి నిన్ను గూర్చి మాకు తెలుపలేదు, నిన్ను గూర్చి కీడేమియు చెప్పనులేదు. 22. అయితే నీ అభిప్రాయమేమో నీవలన విన గోరుచున్నాము; ఈ మతభేదమును గూర్చి అంతటను ఆక్షేపణ చేయుచున్నారని మాకు తెలియునని అతనితో చెప్పిరి. 23. అతనికి ఒక దినము నియమించి, అనేకులు అతడు బసచేసియున్న యింటికి అతనియొద్దకు వచ్చిరి. ఉదయము మొదలుకొని సాయంకాలము వరకు అతడు దేవుని రాజ్యమును గూర్చి వారికి విశదపరచి సాక్ష్యమిచ్చుచు, మోషే ధర్మశాస్త్రములోనుండియు ప్రవక్తల గ్రంథములలోనుండియు యేసును గూర్చి వారిని ఒప్పించుచుండెను. 24. అతడు చెప్పిన సంగతులను కొందరు నమ్మిరి, కొందరు నమ్మలేదు.

1525 "Ita causam suam acturum," తన వ్యాజ్యమును అట్లు వాదించుకొనును.

21. పత్రికలేమియు. యాజకులును శాస్త్రులును ఊరకుండినది వారు పౌలుయెడల మరింత సాత్వికులైనందుననో, అతనిని విడిచిపెట్టవలెనను ఉద్దేశముతోనో కాదు; అది తిరస్కారమువలననో లేక నిరాశవలననో కలిగెను; ఏలయనగా అతడు తమకు అంత దూరముగా ఉండగా అతనిని ఏలాగు అణచివేయవలెనో వారికి తెలియలేదు, మరియు అతనిని ఇటలీకి తీసికొనిపోవుట వారికి సమాధివలె నుండెను. ఏలయనగా స్వదేశమందు ఎవడును తమను బాధింపనందున వారు గర్వముతో ఎంత అధికారము చెలాయించిరో అంత నిర్లక్ష్యముతోను చెలాయించిరి. మరియు యూదులు వినుటకు పూర్తిగా సరియైన సిద్ధపాటుతో రాకపోయినను, అంతటను ఆక్షేపింపబడుచున్న అతని బోధ పక్షమైన ప్రతివాదమును వినుటకు వారు నిరాకరింపనప్పుడు, నేర్చుకొనవలెనను కొంత ఆసక్తిని వారు కనుపరచుచున్నారు. ఏలయనగా అనేకులు ఈ దురభిప్రాయముచేత తమకు తామే మార్గమును మూసివేసికొందురు; సర్వసాధారణ తీర్పుచేత నిరాకరింపబడినదానిని వినుటకు వారు సహింపలేరు, తమకు తెలియని బోధను ఖండించుటకై ఇతర మనుష్యుల అభిప్రాయమునకు సమ్మతించుదురు. అయినను (నేను చెప్పినట్లు) ద్వేషము పుట్టించుటకో దుస్సంశయము కలిగించుటకో వారు ఆక్షేపణను ఎత్తిచూపుట దోషరహితము కాదు; దేవుడు సమస్త ప్రజలకు అడ్డురాయిగా ఉండునని యెషయా ఇదివరకే చెప్పలేదైనట్లు వారు మాటలాడుచున్నారు. నియమింపబడిన దినమున పౌలు దినమంతయు వాదించెనో, లేక వారు ఒకనితో ఒకడు తర్కించుకొనిరో నిశ్చయముగా తెలియదు; అయితే కాలపరిస్థితినిబట్టి పౌలు ఎడతెగక మాటలాడుచుండలేదని మనము ఊహింపవచ్చును.

ఏలయనగా ఉదయమునుండి సాయంకాలము వరకు సాగునట్టి ప్రసంగమును అతడు రచింపగలిగియుండుట దుర్లభము. కావున అపొస్తలుడు సువార్త సారాంశమును సంక్షేపముగా వివరించిన తరువాత, ప్రశ్నలు అడుగుటకు వినువారికి స్వాతంత్ర్యమిచ్చి, తనకు ఎదురుగా వేయబడిన ప్రశ్నలకు ప్రత్యుత్తరమిచ్చెనని నేను సందేహింపను.

అయితే లూకా ద్వివిధమని చెప్పుచున్న ఆ వాదముయొక్క స్వరూపమును మనము గమనింపవలెను. ఏలయనగా దేవుని రాజ్యము వారిమధ్య ఏ విధముగా ఉండెనో, ముఖ్యముగా ప్రవక్తలు అంత ఉన్నతముగా కొనియాడుచు వారికి వాగ్దానము చేయబడిన ఆ పరమానందమును మహిమయు ఎట్టివో పౌలు మొదట బోధించెను. ఏలయనగా వారిలో అనేకులు లోకమందు దేవుని రాజ్యముయొక్క క్షణికమైన స్థితిని గూర్చి కలలుగని, దానిని సోమరితనమునందును సుఖభోగమునందును ప్రస్తుత సంపదల సమృద్ధియందును తప్పుగా ఉంచిరి గనుక, దేవుని రాజ్యము ఆత్మసంబంధమైనదనియు, దాని ఆరంభము నూతనజీవమనియు, దాని అంతము ధన్యమైన అమర్త్యతయు పరలోక మహిమయునని వారు తెలిసికొనునట్లు అది సరిగా నిర్వచింపబడుట అవసరమైయుండెను. రెండవదిగా, వాగ్దానము చేయబడిన పరమానందమునకు కర్తయైన క్రీస్తును అంగీకరింపవలెనని పౌలు వారిని హెచ్చరించెను.

మరియు ఈ రెండవ అంశమునకు రెండు భాగములుండెను; ఏలయనగా వాగ్దానము చేయబడిన విమోచకుని పదవిని అతడు వివరింపనియెడలను, రెండవదిగా ఆయన ఇదివరకే అనుగ్రహింపబడెననియు, పితరులు నిరీక్షించినవాడు మరియ కుమారుడే అనియు అతడు కనుపరచనియెడలను, దానిని ప్రయోజనకరముగాను సక్రమముగాను చర్చింపలేకపోయెను. మెస్సీయ వచ్చి సమస్తమును సంపూర్ణ క్రమములోనికి పునరుద్ధరించునని యూదులలో సర్వసాధారణమైన సూత్రమొకటి నిజముగా ఉండెను.

1526 "Videri poterat," అట్లు కనబడవచ్చును. 1527 "Uno tenore," ఆపకుండ. 1528 "Vicissim," తమ వంతున.

అయితే అంతగా తెలియని మరియొక అంశమునుగూర్చి పౌలు శ్రమపడెను; అదేమనగా, తన మరణబలిచేత లోకపాపములకు ప్రాయశ్చిత్తము చేయువాడును, దేవునిని మనుష్యులతో సమాధానపరచువాడును, నిత్యనీతిని సంపాదించువాడును, తన ఆత్మచేత మనుష్యులను తిరిగి జన్మింపజేసి దేవుని స్వరూపమునకు అనుగుణముగా రూపించువాడును, తుదకు తన నమ్మకమైన సేవకులను నిత్యజీవమునకు తనతోకూడ వారసులుగా చేయువాడునైన మెస్సీయ వాగ్దానము చేయబడెననియు, ఈ సంగతులన్నియు సిలువవేయబడిన యేసుక్రీస్తు వ్యక్తియందు నెరవేరెననియు చెప్పుటయే. యూదులను స్థూలమైన భూసంబంధమైన కల్పనలనుండి పరలోకమునకు తిరిగి పిలువకుండను, సిలువ అను అడ్డురాయిని తొలగింపకుండను అతడు ఈ సంగతులను గూర్చి ప్రసంగింపలేకపోయెను; ఏలయనగా మనము దేవునితో సమాధానపరచబడుటకు వేరొక మార్గమైనను సాధనమైనను లేదని అతడు బోధించెను.

మరియు (లూకా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నట్లు) క్రీస్తును గూర్చి తాను చెప్పినదంతయు పౌలు ధర్మశాస్త్రమునుండియు ప్రవక్తలనుండియు తీసికొనెనని మనము గమనింతము. ఏలయనగా దేవుని వాక్యము మాత్రమే నిజమైన మతమునకు నియమమైయున్నది గనుక అది కల్పితమైన మతములన్నిటినుండి భేదించుచున్నది. అట్లే దేవుని సంఘము ఆయన ఒక్కడే మాటలాడుట వినుచు, ఆయన ఆజ్ఞచేత పరిపాలింపబడుచున్నది గనుక అది అపవిత్రమైన మతభేదములన్నిటినుండి ఇందులో భేదించుచున్నది. మరియు క్రీస్తునందలి విశ్వాసమును స్థిరపరచుటలో పాత నిబంధనకును క్రొత్త నిబంధనకును మధ్యనున్న ఏకీభావమును ఇప్పుడు దీనివలన మనము చూచుచున్నాము; రెండవదిగా, అదే పౌలు మరియొక స్థలమందు శ్లాఘించుచున్న లేఖనముయొక్క ద్వివిధ ప్రయోజనమును చూచుచున్నాము; అదేమనగా, నేర్చుకొనగోరువారికి ఉపదేశించుటకును, సత్యమునకు ఎదురు నిలుచువారి మొండితనమును ఖండించుటకును అది చాలియున్నది (2 తిమోతికి 3:16; తీతుకు 1:9). కావున స్వస్థబుద్ధితో జ్ఞానులుగా ఉండగోరువారును, ఇతరులకు చక్కగా బోధింపగోరువారును వాక్యమను నిర్మలమైన ఊటనుండి తప్ప మరి దేనిని పలుకకుండునట్లు తమకు ఈ హద్దులను ఏర్పరచుకొందురు గాక. తత్త్వజ్ఞానులు దీనికి భిన్నముగా ప్రవర్తించుదురు; వారికి స్థిరమైన అధికారము లేనందున వారు కేవలము తర్కములతోనే వాదించుదురు; పోపు మతస్థులు వారిని మిక్కిలి అనుకరించుచు, దేవుని దైవోక్తులను ప్రక్కనబెట్టి, మనుష్యుని మెదడు కల్పనలమీదనే, అనగా కేవలము మూర్ఖత్వముమీదనే ఆనుకొనుచున్నారు.

24. కొందరు నమ్మిరి. అందరును ఒకే బోధలో సమానముగా అభివృద్ధి పొందలేదనుటయే తుదకు ఆ వాదముయొక్క ఫలితమని లూకా తెలియజేయుచున్నాడు. అపొస్తలుడు రాళ్లనైనను కదిలింపగలిగినంత ఆత్మకృపతో అలంకరింపబడియుండెనని మనకు తెలియును; అయినను దీర్ఘకాలము వాదించి సాక్ష్యమిచ్చిన తరువాతను అతడు మనుష్యులందరిని క్రీస్తునొద్దకు సంపాదింపలేకపోయెను. కావున నేటిదినమున అనేకుల అవిశ్వాసము సువార్తయొక్క స్పష్టమైన బోధను ఎదిరించినను, మధ్యాహ్న సూర్యునికంటె తక్కువ స్పష్టముగా కాకుండ క్రీస్తు సత్యము ఎవరికి ప్రత్యక్షపరచబడెనో వారిలో అనేకులు మొండితనముతో నిలిచియున్నను మనము ఆశ్చర్యపడకుందము గాక. మరియు నేర్చుకొనగోరువారివలె ఇష్టపూర్వకముగా అతనియొద్దకు వచ్చినవారే పౌలునొద్దనుండి గ్రుడ్డివారుగాను మందబుద్ధులుగాను తిరిగి వెళ్లుచున్నారు. స్వచ్ఛందముగా వచ్చి వినువారిలో ఇంతటి మొండితనముండినయెడల, గర్వముతోను ద్వేషముతోను [కటుత్వముతోను] ఉబ్బి, బహిరంగముగా వెలుగును తప్పించుకొని ద్వేషించువారు ద్వేషపూరితమైన మనస్సుతో క్రీస్తును నిరాకరించినయెడల ఆశ్చర్యమేమి?

1529 "Pariter," సమానముగా. 1530 "Amarulento," కటువైన.

అపొస్తలుల కార్యములు 28:25-31

25. వారిలో ఏకాభిప్రాయము లేకపోయినందున, పౌలు ఒక మాట చెప్పిన తరువాత వారు వెళ్లిపోయిరి; ఏమనగా–పరిశుద్ధాత్మ యెషయా ద్వారా మన పితరులతో బాగుగా పలికెను; 26. ఎట్లనగా–నీవు ఈ ప్రజలయొద్దకు పోయి–మీరు మీ చెవులార విందురు గాని గ్రహింపరు; చూచుటమట్టుకు చూతురు గాని తెలిసికొనరు అని చెప్పుము. 27. ఏలయనగా వారు ఎప్పుడైనను తమ కన్నులార చూచి, చెవులార విని, హృదయముతో గ్రహించి, మనస్సు త్రిప్పుకొనగా నేను వారిని స్వస్థపరచకుండునట్లు, ఈ ప్రజల హృదయము క్రొవ్వియున్నది, వారి చెవులు వినుటకు మందములైనవి, వారు తమ కన్నులు మూసికొనియున్నారు. 28. కాబట్టి దేవునియొక్క ఈ రక్షణ అన్యజనులయొద్దకు పంపబడియున్నదని మీకు తెలియును గాక; వారు దానిని విందురు. 29. అతడు ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు యూదులు తమలో తాము బహుగా తర్కించుకొనుచు అతనియొద్దనుండి వెళ్లిపోయిరి. 30. పౌలు తాను అద్దెకు తీసికొనిన యింటిలో పూర్తిగా రెండు సంవత్సరములుండి, తనయొద్దకు వచ్చువారినందరిని చేర్చుకొనుచు, 31. మిక్కిలి ధైర్యముతో దేవుని రాజ్యమును ప్రకటించుచు, ప్రభువైన యేసును గూర్చిన సంగతులను బోధించుచు ఉండెను; ఎవడును అతనికి అడ్డము [ఆటంకము] చేయలేదు.

25. వారిలో ఏకాభిప్రాయము లేకపోయినందున. మన సమాధానమును పరిశుద్ధ ఐక్యతకు ఏకైక బంధమునైయున్న క్రీస్తు భేదమునకు హేతువై, ఇదివరకు స్నేహితులైయుండినవారిని ఒకరితో ఒకరు కలహించునట్లు చేయుటకు అవిశ్వాసుల దుష్టత్వమును వక్రబుద్ధియే కారణము. ఏలయనగా ఇదిగో, యూదులు పౌలు చెప్పునది వినుటకు కూడివచ్చినప్పుడు వారందరు ఒకే విషయమును తలంచుచున్నారు, ఒకే విషయమును పలుకుచున్నారు; మోషే ధర్మశాస్త్రమును తాము అంగీకరించుచున్నామని వారందరును ఒప్పుకొనుచున్నారు. సమాధానపరచుటను గూర్చిన బోధను వినగానే వారిలో భేదము పుట్టి వారు విభజింపబడుచున్నారు. అయినను సువార్త ప్రకటనయే కలహమునకు కారణమని మనము తలంచకూడదు; వారి దుష్టమనస్సులలో ఇదివరకు దాగియున్న రహస్యమైన అసంతృప్తి అప్పుడు బయలుపడుచున్నది; మరియు సూర్యుని ప్రకాశము వస్తువులకు అవి ఉన్నదానికంటె వేరొక రంగు వేయదు గాని, చీకటిగా ఉన్నంతకాలము కనబడని భేదమును స్పష్టముగా చూపించుచున్నది. కావున దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనినవారిని ప్రత్యేకముగా వెలిగించుచున్నాడు గనుక, విశ్వాసము మనుష్యులందరికి సామాన్యమైనది కాదు గనుక, క్రీస్తు బహిరంగముగా బయలుదేరగానే మనుష్యులలో విభజన కలుగక తప్పదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము గాక. అయితే అనేక హృదయముల ఆలోచనలు బయలుపడునట్లు ఆయన ఎదురాడబడు గురుతుగా ఉండునని సుమెయోను ఆయనను గూర్చి ముందుగా చెప్పినదానిని (లూకా 2:34, 35), దేవునితో పోరాడు అవిశ్వాసము భేదమునకు తల్లియనుదానిని మనము అప్పుడు జ్ఞాపకము చేసికొందము గాక.

పౌలు చెప్పిన తరువాత. మొదట అతడు సాత్వికముగాను మృదువుగాను వారిని ఆకర్షింప ప్రయత్నించెను; ఇప్పుడు వారి మొండితనమును గుర్తింపగానే అతడు కఠినముగా దూషించుచు, దేవుని తీర్పును తీవ్రముగా ప్రకటించుచున్నాడు. ఏలయనగా స్పష్టమైన బోధచేత గర్వము అణగని తిరుగుబాటుదారులను ఈ విధముగానే చూడవలెను. ఇదే క్రమమును మనము పాటింపవలెను; బోధింపబడుటకు అనుకూలులును సాత్వికులునైనవారిని మనము మృదువుగా నడిపింపవలెను, అయితే మొండివారిని దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలువవలెను. అతడు ప్రవక్తను కాక పరిశుద్ధాత్మను మాటలాడువానిగా పరిచయము చేయుట దైవోక్తియొక్క విశ్వసనీయతకు తోడ్పడుచున్నది. ఏలయనగా తన మాటయే వినబడవలెనని దేవుడు కోరుచున్నాడు గనుక, బోధ ఆయననుండి వచ్చెననియు అది మనుష్యుని మెదడునుండి పుట్టలేదనియు మనము ఎరిగితేనే గాని అది వేరువిధముగా అధికారము కలిగియుండదు. మరియు అక్కడ ఒక్క తరముయొక్క మొండితనము మాత్రమే సూచింపబడలేదనియు, ఆత్మయొక్క దైవోక్తి రాబోవు కాలమునకును వ్యాపించుచున్నదనియు అతడు దానితోపాటు తెలియజేయుచున్నాడు.

1531 "In suo conducto," తాను అద్దెకు తీసికొనిన గదిలో. 1532 "In diversas partes," వేర్వేరు పక్షములుగా.

26. ఈ ప్రజలయొద్దకు పోయి. ఇది క్రొత్త నిబంధనలో ఆరుమారులు ఉదాహరింపబడినది గనుక ఇది గమనార్హమైన స్థలము (మత్తయి 13:14; యోహాను 12:40; రోమీయులకు 11:8; మార్కు 4:12; లూకా 8:10); అయితే ఇది ఇతర స్థలములలో వేరొక ఉద్దేశముతో ఉదాహరింపబడినది గనుక, పౌలు దీనిని ప్రస్తుత విషయమునకు ఏ ఉద్దేశముతో అన్వయించుచున్నాడో మనము గమనింపవలెను; అదేమనగా, దీనిచేత ఒక సుత్తిచేతవలె దుష్టుల కాఠిన్యమును వక్రబుద్ధిని చితుకగొట్టుటకును, ఇతరుల అవిశ్వాసము ఇంకను బలహీనులును లేతవారునైయున్న విశ్వాసులను కలవరపరచకుండునట్లు వారిని ధైర్యపరచుటకును అతడు ఉద్దేశించెను.

కావున సారాంశమేమనగా, ప్రవక్తచేత ముందుగా చెప్పబడినది నెరవేరెను; కాబట్టి భ్రష్టులు తమ్మును తాము పొగడుకొనుటకైనను, విశ్వాసులు ఏదో క్రొత్తదైన అసాధారణ సంగతిచేతవలె భయపడుటకైనను కారణమేమియు లేదు. మరియు ప్రవక్త చెప్పిన ఈ అంధత్వము అతని కాలములోనే ఆరంభమైనది నిశ్చయమైనను, అది క్రీస్తు రాజ్యమునకే సరిగా చెందినదని యోహాను చూపించుచున్నాడు. కావున పౌలు తాను చూచిన సువార్త తిరస్కారమునకు దానిని తగిన రీతిగా అన్వయించుచున్నాడు; పూర్వకాలమందు యెషయా నోటిద్వారా పరిశుద్ధాత్మ ముందుగా చెప్పినదే సరిగ్గా ఇదియని అతడు చెప్పినట్లున్నది. మరియు ఈ స్థలము సువార్తికులచేత మాత్రమే కాక పౌలుచేత సహితము వివిధ రీతులుగా అన్వయింపబడినను, కనబడు విరోధాభాసము సులభముగా తొలగింపబడి సమాధానపరచబడుచున్నది. క్రీస్తు ప్రజలతో ఉపమానరీతిగా మాటలాడి, పరలోకరాజ్య మర్మములను వారికి బయలుపరచనప్పుడు ఈ ప్రవచనము నెరవేరెనని మత్తయి, మార్కు, లూకా చెప్పుచున్నారు. ఏలయనగా అప్పుడు అవిశ్వాసులు తమ బాహ్యమైన చెవులతో దేవుని స్వరమును వినిరి గాని దానివలన ప్రయోజనము పొందలేదు. యోహాను దీనికి అంతగా భిన్నముకాని భావముతో, అనేక అద్భుతములచేతనైనను యూదులు విశ్వసించుటకు తేబడలేదని చెప్పుచున్నాడు (యోహాను 12:37); తద్వారా ప్రవక్తయొక్క ఇదే ప్రవచనము నెరవేరెను.

కావున భ్రష్టులు వినుచుండియు వినకుండునట్లును, చూచుచుండియు చూడకుండునట్లును దేవుని న్యాయమైన తీర్పువలన జరిగెనను విషయములో ఈ నలుగురును ఏకీభవించుచున్నారు. ఇప్పుడు యూదుల అంధత్వమునుబట్టి ఎవడును ఆశ్చర్యపడకుండునట్లు, వారిని గూర్చి ప్రవక్త సాక్ష్యమిచ్చినదానిని పౌలు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. మరియు రోమీయులకు వ్రాసిన పత్రికలో (రోమీయులకు 11:5, 7) అతడు మరింత ఉన్నతముగా ఆరోహించి, దేవుడు తాను ఉచితముగా ఏర్పరచుకొనిన శేషమునకు మాత్రమే విశ్వాసమను వెలుగును అనుగ్రహించుచున్నాడు గనుక ఇదే అంధత్వమునకు కారణమని చూపించుచున్నాడు. మరియు భ్రష్టులు రక్షణ బోధను నిరాకరించుచున్నారు గనుక ఇది వారి సొంత దుష్టత్వమువలన జరుగుచున్నదనియు, కాబట్టి వారే నిందార్హులనియు నిశ్చయముగా స్థిరమైనది. అయితే ఈ సమీప కారణము, జీవమునకు నియమింపబడినవారు విశ్వసించునట్లును, ఇతరులు మందబుద్ధులుగా నిలిచియుండునట్లును దేవుని రహస్యమైన ఏర్పాటు మనుష్యులమధ్య భేదము చూపుటకు అడ్డము కాదు. ప్రవక్త మాటలను గూర్చి నేను ఎక్కువసేపు నిలువను, ఏలయనగా నేను వాటిని ఇతర స్థలములో వివరించియున్నాను. పౌలు ప్రవక్తలో ఉన్న మాటలను సూక్ష్మముగా ఉదహరింపలేదు; అతని మాటలను తన ఉద్దేశమునకు అన్వయించెను. కావున ప్రవక్త దేవుని రహస్యమైన తీర్పునకు ఆరోపించు ఆ గ్రుడ్డివారిగా చేయుటను అతడు వారి దుష్టత్వమునకు ఆరోపించుచున్నాడు. ఏలయనగా తన శ్రోతల కన్నులను మూయవలెనని ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపింపబడెను; పౌలైతే ఈ స్థలములో తన కాలపు అవిశ్వాసులు తమ కన్నులను తామే మూసికొనుచున్నారని వారిని నిందించుచున్నాడు. అయినను దేవుడు వారి అంధత్వమునకు కర్తయనియు, అయినప్పటికిని వారు తమ కన్నులను తామే మూసికొని తమంతట తామే గ్రుడ్డివారగుచున్నారనియు అతడు రెండు సంగతులను విడివిడిగా పేర్కొనుచున్నాడు; మనము ఇతర స్థలములో చెప్పినట్లు ఈ రెండు సంగతులు ఒకదానితో ఒకటి చక్కగా ఏకీభవించుచున్నవి.

చివరి భాగమునందు, వారు తమ కన్నులతో చూడకుండునట్లును, తమ చెవులతో వినకుండునట్లును, తమ హృదయముతో గ్రహింపకుండునట్లును అని చెప్పబడిన స్థలమందు, దేవుడు తన బోధ ఎంత స్పష్టమైనదో, అనగా మనుష్యులు దుష్టబుద్ధితో తమ్మును తాము అంధకారపరచుకొననియెడల అది సమస్త ఇంద్రియములను వెలిగించుటకు చాలియున్నదని చూపించుచున్నాడు; అట్లే పౌలు మరియొక స్థలమందు తన సువార్త స్పష్టమైనదనియు, నాశనమునకు నియమింపబడి సాతానుచేత కన్నులు గ్రుడ్డివిగా చేయబడినవారు తప్ప మరి ఎవరును దాని వెలుగులో గ్రుడ్డివారుగా ఉండలేరనియు బోధించుచున్నాడు (2 కొరింథీయులకు 4:3).

వారు మనస్సు త్రిప్పుకొనగా నేను వారిని స్వస్థపరచకుండునట్లు. దీనివలన మనము గ్రహించునదేమనగా, దేవుని వాక్యము మనుష్యులందరు మనస్సుయొక్క స్వస్థతకు తిరిగివచ్చునట్లు వారియెదుట ఉంచబడుటలేదు; అనేకుల చెవులలో ఆత్మయొక్క ప్రభావవంతమైన కార్యము లేకుండ బాహ్యస్వరము కేవలము వారు నిరుత్తరులగుటకే ధ్వనించుచున్నది. మరియు ఇక్కడ శరీరగర్వము దేవునిమీద తొందరపాటుతో సణుగుచున్నది; విధేయులగుట తమ వశములో లేనియెడల మనుష్యులు వ్యర్థముగా, అవును, అసంబద్ధముగా పిలువబడుచున్నారని అనేకులు ఆక్షేపించుట మనము చూచుచున్నాము; దేవుడు గ్రుడ్డివారికి ఎందుకు ప్రత్యక్షమగుచున్నాడో, చెవిటివారితో ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో మనకు ఏ కారణమును కనబడకపోయినను, సమస్త నీతికి నియమమైన ఆయన చిత్తమొక్కటే మనకు వేయి కారణములకు సమానముగా ఉండవలెను.

ముగింపునందు దేవుని వాక్యముయొక్క ఆరోగ్యకరమైన ఫలితమును మనము గమనింపవలెను; అదేమనగా మనుష్యుల మార్పు; అది ఆరోగ్యమునకు ఆరంభము మాత్రమే కాక, మరణమునుండి జీవమునకు ఒక విధమైన పునరుత్థానమునై యున్నది.

28. కాబట్టి మీకు తెలియును గాక. పౌలు అబ్రాహాముయొక్క పరిశుద్ధ వంశమును విడిచిపెట్టి అపవిత్రులైన అన్యజనులయొద్దకు వెళ్లుచున్నాడు గనుక యూదులు తరువాత అతనిని మతభ్రష్టత్వమునుగూర్చి నిందింపకుండునట్లు, వారు ఏ రక్షణకు సరియైన, కనీసము ప్రధానమైన వారసులైయుండిరో అది పరాయివారికి మార్చబడునని ప్రవక్తలు అంత తరచుగా సాక్ష్యమిచ్చినదానిని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. అయినను రక్షణ అన్యజనులయొద్దకు పంపబడెనని అతడు చెప్పునప్పుడు, అది రెండవ స్థానమందు, అనగా యూదులు దానిని నిరాకరించిన తరువాత అని అతని భావము; దీనిని గూర్చి మనము ఇదివరకు విస్తారముగా చెప్పియున్నాము (అపొస్తలుల కార్యములు 13:46). కావున భావమేమనగా, యూదులు ఖాళీ స్వాస్థ్యమును విడిచిపెట్టిన తరువాత అన్యజనులు దానిలో చేర్చుకొనబడినయెడల యూదులు ఫిర్యాదు చేయుటకు కారణమేమియు లేదు. మరియు వారు విందురని చెప్పునప్పుడు, అతడు విశ్వాసమును సాధారణముగా అన్యజనులందరికి సామాన్యమైనదిగా చేయుటలేదు. ఏలయనగా అన్యజనులలో సహితము అనేకులు దుష్టత్వముతో దేవుని ఎదిరించిరని అతడు బాగుగా అనుభవించియుండెను; అయితే మోషే కీర్తనలో ఉన్నట్లు (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:21), అవిశ్వాసులైన యూదులను రోషమునకు రేపుటకై, విశ్వసించిన అన్యజనులనందరిని వారికి ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడు. ఇంతలో, వారు నిరాకరించు బోధ ఇతరులకు ప్రయోజనకరమగునని అతడు సూచించుచున్నాడు.

29. తమలో తాము బహుగా తర్కించుకొనుచు. అతడు ప్రవచనమును వారికి విరోధముగా ఉదాహరించినందున దుష్టులు మరింత ఎక్కువగా రెచ్చిపోయిరనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా వారు గద్దింపబడినప్పుడు సాత్వికులగుటకు బదులుగా మరింత ఉగ్రతతో మండిపడుదురు. పౌలునొద్దనుండి వెళ్లిపోయినప్పుడు వారు వాదించుకొనుటకు కారణమిదే; ఏలయనగా అధికసంఖ్యాకులు నెమ్మదిగా ఉండరైరి. అయితే అంతటి వివాదము జరిగెను గనుక, కొందరు పౌలు చెప్పిన సంగతులను ఎంతగా అంగీకరించిరనగా, తాము నమ్మినదానిని సమర్థించుటకును ధైర్యముగా నొక్కిచెప్పుటకును వారు సందేహింపలేదని స్పష్టమగుచున్నది. అయితే నిస్సందేహముగా మనుష్యుని గర్వమువలనను మూర్ఖత్వమువలనను కలుగుదానిని బట్టి, క్రీస్తు సువార్త కలహమునకు బీజమని ఎవడైనను ఆక్షేపించుట వ్యర్థము; మరియు నిశ్చయముగా, మనము దేవునితో సమాధానము కలిగియుండగోరినయెడల, ఆయనను తృణీకరించువారితో మనము పోరాడవలెను.

1533 "Primarii," ప్రధానమైన.

30. వచ్చువారినందరిని చేర్చుకొనుచు. వినగోరువారందరికి తన్ను తాను అంత ఇష్టపూర్వకముగా సమర్పించుకొనుటలో అపొస్తలుడు స్థిరచిత్తమునకు శ్రేష్ఠమైన మాదిరిని చూపెను. తాను ఎంత గొప్ప ద్వేషమును సంపాదించుకొనుచుండెనో అతడు నిశ్చయముగా ఎరుగనివాడు కాడు; ఊరకుండుటచేత తన విరోధుల ద్వేషమును శాంతపరచగలిగినయెడల అదే తనకు ఉత్తమమైన మార్గమనియు ఎరుగును. ఏలయనగా తన్ను గూర్చి మాత్రమే జాగ్రత్తపడగోరు మనుష్యుడు ఈలాగు చేసియుండడు; అయితే తాను స్వతంత్రుడైయుండినప్పటికంటె చెరసాలలో ఉన్నప్పుడు క్రీస్తు సేవకుడును సువార్త ప్రకటకుడును తక్కువకాడని అతడు జ్ఞాపకముంచుకొనెను గనుక, నేర్చుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉన్న ఎవనినుండియు తన్ను తాను వెనుకకు తీసికొనుట తనకు న్యాయము కాదని, దేవుడు తనకు అనుగ్రహించిన అవకాశమును నిర్లక్ష్యము [ఉపేక్ష] చేయకుండునట్లు తలంచెను; కాబట్టి అతడు తన సొంత ప్రాణముకంటె దేవుని పరిశుద్ధ పిలుపును ఎక్కువగా లక్ష్యపెట్టెను. మరియు అతడు ఇష్టపూర్వకముగా అపాయమునకు లోనయ్యెనని మనము తెలిసికొనునట్లు, లూకా కొంచెము తరువాత అతని ధైర్యమును స్పష్టముగా శ్లాఘించుచున్నాడు; భయమంతయు ప్రక్కనబెట్టి అతడు దేవుని ఆజ్ఞకు నమ్మకముగా లోబడెననియు, ఏ అపాయముచేతనైనను భయపడక, తాను కలిసికొనిన ప్రతివానితోను ప్రయాసపడుట కొనసాగించెననియు చెప్పినట్లున్నది.

దేవుని రాజ్యమును ప్రకటించుచు. అతడు దేవుని రాజ్యమును, క్రీస్తుకు సంబంధించిన సంగతులను వేర్వేరు విషయములుగా విభజించుటలేదు; దేవుని రాజ్యము క్రీస్తు సంపాదించిన విమోచనను గూర్చిన జ్ఞానమునందు స్థాపింపబడి ఇమిడియున్నదని మనము తెలిసికొనునట్లు, రెండవ దానిని వివరణరీతిగా చేర్చుచున్నాడు. కావున మనుష్యులు తమ పాపములు తుడిచివేయబడి దేవునితో సమాధానపరచబడి, ఆత్మచేత జీవపరిశుద్ధతలోనికి నూతనపరచబడువరకు దేవుని రాజ్యమునకు పరదేశులును పరాయివారునై యున్నారనియు, మధ్యవర్తియైన క్రీస్తు వారి పాపములు ఉచితముగా క్షమింపబడినవారినిగాను, నీతికొరకు తిరిగి జన్మించినవారినిగాను వారిని తండ్రితో ఏకము చేయునప్పుడు, భూమిమీద పరలోకజీవమును ఆరంభించినవారై, తాము సంపూర్ణముగాను పరిపూర్ణముగాను మహిమను అనుభవింపబోవు పరలోకమునకు చేరవలెనను తీవ్రమైన ఆశను వారు ఎల్లప్పుడును కలిగియుండునట్లు, దేవుని రాజ్యము అప్పుడు వారిమధ్య స్థాపింపబడి అప్పుడు వర్ధిల్లుచున్నదనియు పౌలు బోధించెను. మరియు పౌలునకు అంత గొప్ప స్వాతంత్ర్యము అనుగ్రహింపబడుటలో దేవుని విశేషమైన ఉపకారమును లూకా కనుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా అది అడ్డగింపగలిగినవారు మతమును అసహ్యించుకొనుచుండిరి గనుక, వారు చూచీచూడనట్లుండుటవలనను కపటమువలనను జరుగలేదు; ప్రభువు వారి కన్నులు మూసివేసినందువలననే జరిగెను. కావున దేవుని వాక్యము తన బంధకములచేత బంధింపబడలేదని పౌలు తానే అతిశయించుట నిర్హేతుకము కాదు (2 తిమోతికి 2:9).

1534 "Disceptaverunt," వాదించుకొనిరి. 1535 "Bellare necesse est," మనము తప్పక యుద్ధము చేయవలెను. 1536 "Ullis difficultatibus," ఏ కష్టములచేతనైనను. 1537 "Exules," దేశభ్రష్టులు.