అపొస్తలుల కార్యములు 22

అపొస్తలుల కార్యములు 22

అపొస్తలుల కార్యములు 22:1-5

1. అయ్యలారా, సహోదరులారా, తండ్రులారా, నేనిప్పుడు మీయెదుట చెప్పుకొను సమాధానము వినుడి. 2. అతడు హెబ్రీభాషలో తమతో మాటలాడుట వారు విని మరి ఎక్కువగా ఊరకుండిరి. అప్పుడతడు ఇట్లనెను: 3. నేను నిజముగా యూదుడనైన మనుష్యుడను, కిలికియలోని తార్సు పట్టణములో పుట్టి, ఈ పట్టణములో గమలీయేలు పాదములయొద్ద పెరిగి, పితరుల ధర్మశాస్త్రము యొక్క సంపూర్ణ రీతి చొప్పున శిక్షితుడనై, మీరందరు నేడు ఉన్న ప్రకారము దేవుని గూర్చి ఆసక్తుడనైయుంటిని. 4. నేను ఈ మార్గమును చావువరకు హింసించుచు, పురుషులను స్త్రీలను బంధించి చెరసాలకు అప్పగించుచుంటిని. 5. ఇందును గూర్చి ప్రధానయాజకుడును పెద్దల సభ యంతయు నాకు సాక్షులైయున్నారు; నేను వారివలన సహోదరులయొద్దకు పత్రికలు తీసికొని, దమస్కులో ఉన్నవారిని దండించుటకై బంధించి యెరూషలేమునకు తేవలెనని అక్కడికి వెళ్లితిని.

ఈ ప్రసంగము యొక్క ఆరంభమునుబట్టి పౌలు ఉద్దేశము ఏమైయుండెనో మనము ఊహింపగలిగినను, అతని మాటకు అడ్డము కలిగినందున అతడు ఏమి చెప్పబోయెనో మనకు నిశ్చయముగా తెలియదు. వివరింపబడిన భాగము యొక్క సారాంశము ఇది: మొదటిది, అతడు ధర్మశాస్త్ర బోధయందు చక్కగాను నమ్మకముగాను శిక్షణ పొందినవాడు గనుక, లోకము దృష్టికి దేవుని భక్తియు మతనిష్ఠయు గల ఆరాధకుడై యుండెను. రెండవది, అతడు క్రీస్తు సువార్తకు శత్రువై యుండెను; ఎంతగా అనగా యాజకుల మధ్య ధర్మశాస్త్రమును నిలుపువారిలోను కాపాడువారిలోను ముఖ్యులలో ఒకనిగా ఎంచబడెను. మూడవది, అతడు అవివేకముగా తన మతశాఖను మార్చుకొనలేదు; పరలోకమునుండి వచ్చిన దైవోక్తిచేత లోపరచబడి ఒప్పింపబడినవాడై క్రీస్తుకు తన పేరు ఇచ్చెను. నాల్గవది, అతడు తెలియని సంగతులను అంగీకరింపలేదు; దేవుడు అతనికి ఒక నమ్మకమైన బోధకుని నియమించెను, అతనివలన అతడు సమస్తమును సంపూర్ణముగా నేర్చుకొనెను. కడపటిది, అతడు యెరూషలేమునకు తిరిగివచ్చి తన స్వదేశస్థులకు మేలు చేయ ప్రయత్నించినప్పుడు, దేవుడు అతనికి అనుమతి ఇయ్యలేదు. కాబట్టి అతడు రక్షణ బోధను అన్యజనులయొద్దకు సరియైన ఆలోచన లేకుండగాని, తన స్వజనమును ద్వేషించినందునగాని తీసికొనిపోలేదు; అట్లు చేయవలెనని దేవుడు ఆజ్ఞాపించినందుననే తీసికొనిపోయెను.

1. అయ్యలారా, సహోదరులారా, తండ్రులారా. సువార్తకు తెగించిన శత్రువులైన వారికి అతడు ఇంకను ఇంత గొప్ప గౌరవము ఇచ్చుట ఆశ్చర్యమే; ఏలయనగా వారు సహోదర సహవాసము యొక్క బంధమునంతటిని తెంచివేసి, దేవుని మహిమను అణచివేయుటవలన తమకు తామే గౌరవసూచకమైన బిరుదులన్నిటిని పోగొట్టుకొనిరి. అయితే పౌలు ఇక్కడ ప్రజలలో ఒకనివలె మాటలాడుచున్నాడు గనుక, ఆ సమూహమునకే అతడు అంత ప్రేమతో మాటలాడుచు, నాయకులయెడల కపటము లేకుండ గౌరవనీయమైన మాటలు వాడుచున్నాడు. నిశ్చయముగా వారు విసర్జింపబడిన సంగతి అప్పటికింకను బయలుపరచబడలేదు గనుక, వారు ఏ గౌరవమునకును యోగ్యులు కాకపోయినను, దేవుని దత్తస్వీకార కృపను పౌలు వారియందు భక్తితో ఒప్పుకొనుట తగియుండెను. కాబట్టి అతడు వారిని సహోదరులనియు తండ్రులనియు పిలుచుటలో, వారు దేనికి పాత్రులో అని కాదు, దేవుడు వారిని ఎంత గౌరవస్థానమునకు హెచ్చించెనో అనుదానినే ఎక్కువగా లక్ష్యపెట్టుచున్నాడు. మరియు అతని ప్రసంగమంతయు, వారిని తృప్తిపరచుటకు అతడు ప్రయత్నించునట్లు రచింపబడియున్నది; నిజముగా స్వేచ్ఛగాను ముఖస్తుతి లేకుండను, అయినను దీనముగాను సాత్వికముగాను. కాబట్టి దేవుని హక్కునకు భంగము కలుగకుండునట్లు మనుష్యులను గౌరవించి సన్మానించుటకు మనము నేర్చుకొందము. ఈ కారణముచేత పోపు యొక్క గర్వము మరి యెక్కువ అసహ్యమైనది; అతడు దేవుని ఆజ్ఞ లేకయు సంఘము యొక్క సమ్మతి లేకయు తన్నుతానే ప్రధానయాజకునిగా చేసికొని, గౌరవసూచకమైన బిరుదులన్నిటిని తనకు ఆపాదించుకొనుట మాత్రమే గాక, క్రీస్తును సహితము తనకు లోపరచుకొన ప్రయత్నించునంతటి నిరంకుశాధికారమును కూడ ఆపాదించుకొనుచున్నాడు; దేవుడు మనుష్యులను హెచ్చించునప్పుడు తన హక్కును అధికారమును వారికి అప్పగించివేసి, వారి యెదుట తాను వంగిపోవునట్లు!

2. అతడు హెబ్రీభాషలో మాటలాడెను. వేర్వేరు భాషలు మాటలాడు మనుష్యులు ఒకచోట కూడియున్నప్పుడు, మన సొంత భాష మాటలాడువారి మాటను మనము మరి ఇష్టముగా వినుట నిజముగా సాధారణమైన సంగతియే; అయితే యూదులు మరియొక ప్రత్యేక కారణముచేత ప్రేరేపింపబడిరి; ఏలయనగా పౌలు తన స్వజనులపై ఎంతగా కోపపడెననగా వారి భాషను సహితము ద్వేషించుచున్నాడనియు, లేదా తాను పుట్టిన జనము యొక్క భాషనైనను నేర్చుకొనని ఒక దుష్టుడనియు వారు ఊహించుకొనిరి. ఇప్పుడు తమ సొంత భాషను వినగానే వారు కొంత మంచి నిరీక్షణ కలిగియుండ మొదలుపెట్టిరి. మరియు పౌలు హెబ్రీభాషలో మాటలాడెనో సిరియా భాషలో మాటలాడెనో నిశ్చయము కాదు; ఏలయనగా యూదుల భాష వారి చెరపట్టబడుట తరువాత కల్దీయులనుండియు సిరియనులనుండియు చాలా తీసికొనినందున చెడిపోయి భ్రష్టమైయుండెనని మనకు తెలియును. నా మట్టుకు నేను, అతడు పెద్దలతో వలెనే సామాన్య జనులతోను మాటలాడెను గనుక, ఆ దినములలో వాడుకలో ఉండిన సామాన్య భాషనే వాడెనని తలంచుచున్నాను.

3. నేను యూదుడను. ఆ దినములలో యూదుల మధ్య సమస్తమును అక్రమముగా ఉండెను గనుక, అనేకులైన దుష్టులును దేశదిమ్మరులును తమ దుర్మార్గతకు కొంత ముసుగు కలిగియుండవలెనని తాము యూదులమని అబద్ధముగా అతిశయించుచుండిరి. కాబట్టి పౌలు ఈ అనుమానమునుండి తన్నుతాను విముక్తుని చేసికొనుటకై తన జన్మమునుండి ఆరంభించుచున్నాడు; అది అయిన తరువాత, తాను బాల్యమునుండి యెరూషలేములో పెంచబడినందున అక్కడ తాను ఎరుగబడినవాడనని తెలియజేయుచున్నాడు; అయితే ఈ రెండవ సంగతి నిశ్చయత కొరకు మాత్రమే గాక, తాను ఎంత చక్కగా శిక్షణ పొందెనో అదియు తెలియబడుట చాలా అవసరమైయుండెను గనుక చెప్పబడినట్లు కనబడుచున్నది.

విద్యలేని మనుష్యులకంటె కలహము పుట్టించుటకు ఎక్కువ తెగువ గలవారు మరి ఎవరును లేరు. మరియు ఆ దినములలో సంఘ పరిపాలన ఎంతగా క్షీణించెననగా, మతము శాఖలకు లోనగుట మాత్రమే గాక, ఘోరముగా ఛిన్నాభిన్నమై ముక్కలుముక్కలుగా చీల్చబడియుండెను. కాబట్టి తాను విద్యయందు పెంచబడలేదనియు, అందువలననే పితరుల ఆరాధనను విడిచిపెట్టెననియు ఎవడును తలంచకుండునట్లు పౌలు తన గురువు పేరు చెప్పుచున్నాడు; విద్యయందు శిక్షణ పొందని అనేకులు తమ స్వభావమును మరచి భ్రష్టులగుచున్నారు గదా. అయితే అతడు ధర్మశాస్త్రమునందు చక్కగా శిక్షణ పొందెనని పౌలు ముఖ్యముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను ఇంత అల్లరి కలిగించుచు వారి వికారమైన అభిప్రాయములను వ్యతిరేకించుచున్నది (తరచుగా జరుగునట్లు) అజ్ఞానమువలన కాదని యూదులు గ్రహించవలెనని అతని ఉద్దేశము.

1344 "Ex professo infensum," బహిరంగముగా విరోధియైన. 1345 "Nulla disciplina imbutum," ఏ శిక్షణయు పొందని. 1346 "Fiunt degeneres," భ్రష్టులగుచున్నారు,

ఇతడు మునుపు ప్రస్తావింపబడిన గమలీయేలేనా (అపొస్తలుల కార్యములు 5:34) అనునది సందేహాస్పదము. శిష్యులు తమ గురువుల పాదములయొద్ద కూర్చుండుదురని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా వారు ఇంకను బలమైనట్టియు స్థిరమైనట్టియు వివేచన కలిగినవారు కారు గనుక, తమ ఇంద్రియములన్నిటిని తమ గురువులకు లోపరచి వారి నోటిమాటపై ఆధారపడునంతటి వినయమును బోధను గ్రహించు సిద్ధమనస్సును వారు కలిగియుండవలెను. ఆలాగుననే మరియ యేసు బోధను ఆలకించుచుండగా ఆయన పాదములయొద్ద కూర్చుండెనని చెప్పబడుచున్నది (లూకా 10:39). అయితే భూలోక సంబంధులైన గురువులకే అట్టి భక్తిపూర్వకమైన గౌరవము చెల్లవలసియుండినయెడల, క్రీస్తు తన పరలోక సింహాసనమునుండి మనకు బోధించునప్పుడు ఆయన మాట ఆలకించుటకై మనము ఆయన పాదములయెదుట ఇంకెంతగా సాష్టాంగపడవలెను? ఈ మాట బాలురకును యౌవనులకును వారి కర్తవ్యమును జ్ఞాపకము చేయుచున్నది; అనగా వారు తలబిరుసుగాను మొండిగాను ఉండక, ఏదో మూఢమైన ధైర్యముచేత తమ గురువులకు విరోధముగా ఉప్పొంగి గర్వింపక, వారిచేత నెమ్మదిగాను సాత్వికముగాను తీర్చిదిద్దబడుటకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనవలెను.

పితరుల ధర్మశాస్త్రమునందు శిక్షితుడనై. ప్రాచీన అనువాదకుడు దీనిని మాటకు మాట, పితరుల ధర్మశాస్త్రము యొక్క సత్యము చొప్పున శిక్షితుడనై అని అనువదించుచున్నాడు; అయితే {ἀκρίβεια} అనగా సత్యము అనుటకంటె సంపూర్ణ రీతి అనియే అర్థము. అయినను వారందరికి ధర్మశాస్త్రము యొక్క రూపము ఒక్కటే గదా, మరి ఈ సంపూర్ణ రీతి అనుమాటచేత అతని భావమేమి అనునదే ప్రశ్న. తాను శిక్షణ పొందిన ఆ పవిత్రమైన జ్ఞానరూపమును, ధర్మశాస్త్రము యొక్క నిజమైన సహజమైన భావముతో ఎక్కువగా విభేదించిన సామాన్య బోధనుండి అతడు వేరుపరచుచున్నట్లు నాకు కనబడుచున్నది. మరియు ఉత్తమ బోధకుల మధ్యను సహితము ప్రభువు ధర్మశాస్త్రము అప్పుడు అనేక చేర్పులచేత చెడిపోయియుండినను, అనేకుల మధ్య మతము అక్కడ పూర్తిగా చెడిపోయియుండెను గనుక, తాను పితరుల ధర్మశాస్త్రమునందు చక్కగాను శ్రద్ధగాను, లేక (రెండును ఒక్కటే) సూక్ష్మముగాను సంపూర్ణముగాను శిక్షణ పొందెనని పౌలు సరియైన కారణములనుబట్టియే అతిశయించుచున్నాడు; తాను సామాన్య జనులలో ఒకనివలె కొంచెము పైపై జ్ఞానము మాత్రమే సంపాదించెనని ఎవడును తలంచకుండునట్లు అట్లు చెప్పుచున్నాడు.

అయితే చక్కగా శిక్షణ పొందిన అనేకులు అయినను దేవుని యెడల ఎపికూరీయ సంబంధమైన తిరస్కారముతో నిండియుందురు గనుక, అతడు తాను దేవుని గూర్చి ఆసక్తుడనైయుంటినని తెలియజేయుచున్నాడు; అనగా భక్తియందలి గంభీరమైన శ్రద్ధ బోధతో కూడ జతపరచబడియుండెను గనుక, అపవిత్రులు బుద్ధిపూర్వకముగా సమస్తమును తారుమారు చేయునట్లు, పరిశుద్ధమైన విషయములతో ఆటలాడవలెనని తాను ఉద్దేశింపలేదని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

అయితే అతని ఈ ఆసక్తి పూర్తిగా అవివేకమైనది గనుక, అతడు ఆ కాలమునకు సంబంధించి తన్నుతాను ఇతర యూదులతో సమానునిగా చేసికొనుచున్నాడు. అయినను, వారు అప్పుడు దేవుని ఆరాధించినంతకంటె తక్కువ కాకుండ తానును పూర్వము హృదయపూర్వకముగా దేవుని ఆరాధించెనని దీనిని మంచి అర్థములో తీసికొనవచ్చును.

4. నేను ఈ మార్గమును హింసించితిని. ఇది రెండవ అంశము; అనగా అతడు క్రీస్తు బోధకు శత్రువై యుండెను, దేవుని హస్తముచేత వెనుకకు లాగబడువరకు దానిని ఎదిరించుటలో మిగిలినవారందరికంటె ఎక్కువ ఉద్రేకము గలవాడై యుండెను; ఈ సంగతిని ప్రధానయాజకులును పెద్దలును సాక్ష్యమియ్యగలరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఇంత ఆకస్మికమైన మార్పునందు ఏ అనుమానమును ఉండనేరదు. సహోదరులకు అప్పగించుటకై తనకు పత్రికలు ఇయ్యబడెనని అతడు చెప్పుచున్నదానిని యూదులకు అన్వయింపవలెను; తన స్వదేశస్థులని వారిని పిలిచినట్లే; అయితే మరింత గౌరవనీయమైన బిరుదుతో వారిని శాంతపరచవలెనని అతడు ఉద్దేశించెను. ఏలయనగా ఆ జనమునుండి తాను పొందిన సహజమైనట్టియు న్యాయమైనట్టియు మూలమును తెలియజేయుటయు, వారితో స్నేహమునందు ఐక్యమగుటకు తాను ఎంత ఆశ కలిగియుండెనో తెలియజేయుటయు పౌలు ఉద్దేశమైయున్నది.

1347 "Exacta ratio," సూక్ష్మమైన పద్ధతి.

అపొస్తలుల కార్యములు 22:6-11

6. నేను ప్రయాణమైపోవుచు దమస్కునకు సమీపించినప్పుడు, మధ్యాహ్నమందు ఆకాశమునుండి గొప్ప వెలుగు అకస్మాత్తుగా నా చుట్టు ప్రకాశించెను. 7. నేను నేలమీద పడి–సౌలా, సౌలా, నీవెందుకు నన్ను హింసించుచున్నావని నాతో పలుకుచున్న యొక స్వరము వింటిని. 8. అందుకు నేను–ప్రభువా, నీవెవడవని అడుగగా, ఆయన–నీవు హింసించుచున్న నజరేయుడైన యేసును నేనే అని నాతో చెప్పెను. 9. నాతో కూడ ఉండినవారు ఆ వెలుగును నిజముగా చూచి భయపడిరి గాని నాతో మాటలాడినవాని స్వరము వారు వినలేదు. 10. అప్పుడు నేను–ప్రభువా, నేనేమి చేయవలెనని అడుగగా, ప్రభువు–నీవు లేచి దమస్కునకు వెళ్లుము; నీవు చేయుటకు నియమింపబడినవన్నియు అక్కడ నీకు చెప్పబడునని నాతో అనెను. 11. ఆ వెలుగు యొక్క మహిమవలన నేను చూడలేకపోయినందున, నాతో కూడ ఉండిన సహచరులు నన్ను చెయ్యిపట్టి నడిపింపగా దమస్కునకు వచ్చితిని.

6. జరిగినదేమనగా. ఈ చరిత్ర తొమ్మిదవ అధ్యాయములో మరింత విస్తారముగా వివరింపబడినందున, అక్కడ చెప్పబడిన సంగతులను నేను క్లుప్తముగా మాత్రమే స్పృశించెదను. అయితే ఈ స్థలమునకు ప్రత్యేకమైనదేమనగా, తాను దేవునిచేత మార్పు నొందెనని నిరూపించుటకై పౌలు ఆ సందర్భములను లెక్కించి చెప్పుచున్నాడు. ఇది ప్రసంగము యొక్క మూడవ భాగము; లేనియెడల ఈ మార్పు చంచలత్వమువలననో అవివేకమువలననో కలిగినదని తలంపబడియుండును, లేక అది ఏదో అపకీర్తి లేకుండ ఉండియుండదు. ఏలయనగా మనుష్యులు ఒకసారి ప్రవేశించిన భక్తి మార్గమునుండి తొలగిపోవుటకంటెను, తమకు ఆజ్ఞాపింపబడినదానిని చేయకుండుటకంటెను సహింపరానిది మరేదియు లేదు. కాబట్టి పౌలు యొక్క మార్పును ఎవడును అనుమానింపకుండునట్లు, తాను బయలుపరచు అనేక అద్భుతములచేత దేవుడే దానికి కర్త అని అతడు నిరూపించుచున్నాడు. రాత్రివేళలో భూమి నుండి వెలువడు ఉష్ణ ఆవిరులవలన కలుగు మెరుపులు తరచుగా కనబడును; అయితే మధ్యాహ్నమందు ఆకస్మికమైన వెలుగు కనబడుట మాత్రమే గాక, మెరుపువలె అతనిని చుట్టుకొనుట, దాని భయముచేత అతడు తన గుఱ్ఱముపైనుండి పడి నేలమీద సాష్టాంగపడుట మరింత వింతైనది. మరియొక అద్భుతము, అతడు ఆకాశమునుండి ఒక స్వరము వినుట; మరియొకటి, అతని సహచరులు అతనివలె దానిని వినకపోవుట. మరియు ఇతర సంగతులును తరువాత వచ్చుచున్నవి; అనగా అతడు దమస్కునకు పంపబడిన తరువాత జరిగినది ఆ దైవోక్తికి సరిపోయెను, ఏలయనగా అననీయ అతనిని ఎదుర్కొనుటకు వచ్చెను. మరియు క్షణములో అతనికి చూపు తిరిగి ఇయ్యబడెను.

నేను నేలమీద పడితిని. పౌలు పరిసయ్య సంబంధమైన గర్వముతో ఉప్పొంగియుండెను గనుక, క్రీస్తు స్వరమును వినునట్లు అతడు బాధింపబడి క్రిందపడద్రోయబడుట తగియుండెను. అతడు బహిరంగముగా దేవుని తిరస్కరించియుండడు, పరలోక దైవోక్తిని నిరాకరించుటకు తెగింపడు; అయినను అతడు తన పూర్వస్థితిలోనే కొనసాగియుండినయెడల అతని మనస్సు ఎన్నటికిని విశ్వాసమునకు లోబడుటకు సిద్ధపరచబడియుండదు; కాబట్టి అతడు ఇష్టపూర్వకముగా తన్నుతాను తగ్గించుకొనుటకు నేర్చుకొనునట్లు బలాత్కారముగా క్రిందపడద్రోయబడుచున్నాడు. మరియు క్రీస్తు మాటలలో క్లుప్తమైన గద్దింపు మాత్రమే ఉన్నది; అది ఇంత క్రూరముగా పూనుకొనిన పౌలు యొక్క రౌద్రమును శాంతపరచుటకు ఉపయోగపడుచున్నది. అయినను దీనినుండి మనకు శ్రేష్ఠమైన ఆదరణ లభించుచున్నది; అదేమనగా, క్రీస్తు భక్తులందరి వ్యక్తిత్వమును తనపై వేసికొని, వారికి చేయబడిన ఏ అన్యాయమైనను తనకే చేయబడెనని ఆయన మొరపెట్టుచున్నాడు. మరియు దేవుని కుమారుడు మనతో కూడ మాత్రమే గాక మనయందును శ్రమపడుచున్నాడని వినుటకంటె హింస యొక్క చేదును ఉపశమింపజేయుటకు మధురమైనది మరేదియు ఊహింపలేము; ఆలాగుననే, ఇప్పుడు గర్వముచేత మత్తులై దీనస్థితిలో ఉన్న సంఘమును ఎగతాళి చేయుచున్న సువార్త యొక్క రక్తపిపాసులైన శత్రువులు, తాము ఎవనిని గాయపరచిరో గ్రహించెదరు.

1348 "Ab ilia genta… originem," ఆ జనమునుండి కలిగిన మూలము.

9. నాతో కూడ ఉండినవారు. లూకా మాటలలో కనబడునంత విభేదము లేదని నేను మరియొక స్థలములో చూపించితిని. పౌలు సహచరులు విస్మయము నొంది నిలువబడినను వారు ఒక స్వరము వినిరని లూకా అక్కడ చెప్పెను. అయితే ఈ స్థలములో వారు వెలుగును చూచినను పౌలుతో మాటలాడినవాని స్వరమును వినలేదని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారు ఏదో అస్పష్టమైన స్వరమును వినిరని చెప్పుట నిశ్చయముగా అసంగతము కాదు; అయినను గద్దింపుచేత క్రీస్తు ఎవనిని మాత్రమే ఆపి లోపరచవలెనని ఉద్దేశించెనో ఆ పౌలువలె వారు దానిని గ్రహింపలేదు. కాబట్టి వారు ఒక స్వరమును వినుచున్నారు, ఏలయనగా ఒక ధ్వని వారి చెవులలో ప్రవేశించుచున్నది, అందువలన ఎవరో ఆకాశమునుండి మాటలాడుచున్నారని వారు ఎరుగుదురు; పౌలుతో మాటలాడినవాని స్వరమును వారు వినుటలేదు, ఏలయనగా క్రీస్తు ఏమి చెప్పుచున్నాడో వారు గ్రహింపరు. మరియు పౌలు వెలుగుచేత చుట్టబడియుండుట వారు చూచుచున్నారు, అయితే ఆకాశమునుండి మాటలాడువానిని ఎవనిని వారు చూడరు.

10. ప్రభువా, నేనేమి చేయవలెను? ఇది లోపరచబడిన మనుష్యుని స్వరము; ఇదే ప్రభువు వైపునకు నిజముగా తిరుగుట; అనగా సమస్త క్రౌర్యమును రౌద్రమును విడిచిపెట్టి, ఆయన కాడిని మోయుటకు మన మెడలను ఇష్టపూర్వకముగా వంచి, ఆయన మనకు ఆజ్ఞాపించునదేదైనను చేయుటకు సిద్ధముగా ఉండుటయే. మరియు దేవుని నోటిమాటను అడుగుటయే సత్ప్రవర్తనకు ఆరంభము; ఏలయనగా ఆయన వాక్యము లేకుండ మారుమనస్సును గూర్చి ఆలోచించువారి ప్రయాసము వ్యర్థమే. మరియు క్రీస్తు అననీయను పౌలుకు బోధకునిగా నియమించుట, ఏదో అవమానము కొరకుగాని, తానే అతనికి బోధించుటకు నిరాకరించినందునగాని కాదు; ఈ విధముగా సంఘము యొక్క బాహ్య పరిచర్యను ఘనపరచి అలంకరింపవలెనని ఆయన ఉద్దేశించుచున్నాడు.

మరియు ఒక్క మనుష్యుని వ్యక్తియందే, మనుష్యుల నాలుకతో ఆయన మాటలాడుట వినుటకు మనము సణుగకూడదని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు. వెంటనే తరువాత వచ్చుచున్న సంగతియు అదే ఉద్దేశమునకు చెందినది; అనగా అతడు శిష్యుడగుటకు తన్నుతాను అప్పగించుకొని తన విశ్వాసము యొక్క దీనత్వమును కనుపరచువరకు గ్రుడ్డివాడై యుండెను. దేవుడు తాను వెలిగింపగోరువారినందరిని నిజముగా గ్రుడ్డివారినిగా చేయడు; అయితే ఆయనకు జ్ఞానులు కాగోరువారు తమ దృష్టికి తాము వెఱ్ఱివారు కావలెనను సాధారణ నియమము మనుష్యులందరికి విధింపబడియున్నది.

1349 "Vocem audisse, neminem vidisse," ఒక స్వరము వినిరి, ఎవనిని చూడలేదు. 1350 "Commune documentum nobis praebuit," ఆయన మనకు ఒక సాధారణ నిదర్శనమును ఇచ్చెను, 1351 "Probasset," అతడు రుజువుపరచెను.

అపొస్తలుల కార్యములు 22:12-15

12. ధర్మశాస్త్రము చొప్పున భక్తిపరుడును, అక్కడ కాపురమున్న యూదులందరిచేత మంచిసాక్ష్యము పొందినవాడునైన అననీయ అను ఒకడు 13. నాయొద్దకు వచ్చి నిలువబడి–సహోదరుడవైన సౌలా, దృష్టిపొందుమని నాతో చెప్పెను; నేను దృష్టిపొంది ఆ గడియలోనే అతనిని చూచితిని. 14. అప్పుడతడు నాతో ఇట్లనెను–మన పితరుల దేవుడు తన చిత్తమును నీవు తెలిసికొనుటకును, ఆ నీతిమంతుని చూచుటకును, ఆయన నోటనుండి వచ్చు స్వరమును వినుటకును నిన్ను సిద్ధపరచియున్నాడు. 15. ఏలయనగా నీవు చూచినవాటిని గూర్చియు వినినవాటిని గూర్చియు మనుష్యులందరి యెదుట ఆయనకు సాక్షివై యుందువు. 16. కాబట్టి నీవు తడవుచేయుట ఎందుకు? లేచి బాప్తిస్మము పొంది, ప్రభువు నామమునుబట్టి ప్రార్థనచేయుచు నీ పాపములను కడిగివేసికొనుము.

12. అననీయ అను ఒకడు. పౌలు ఇప్పుడు నాల్గవ అంశమునకు సాగుచున్నాడు; అనగా అతడు అద్భుతములచేత విస్మయము నొంది క్రీస్తుకు తన పేరు ఇచ్చుట మాత్రమే గాక, సువార్త బోధయందు చక్కగాను క్షుణ్ణముగాను శిక్షణ పొందెను. అననీయ పౌలును యాదృచ్ఛికముగా కాక క్రీస్తు నడిపింపువలన కలిసికొనెనని నేను ఇదివరకే చెప్పితిని. మరియు అతడు ధర్మశాస్త్రమును బట్టి అతనికి భక్తి అను బిరుదును ఇచ్చి, అతడు జనమంతటిచేత మంచిపేరు పొందెనని చెప్పుటలో, ఈ మాటలచేత వారు కలిగియుండగల వక్రమైన అభిప్రాయమును ముందుగానే అడ్డగించుచున్నాడు. వారు అన్యజనులను అసహ్యించుకొనినట్లే, వారినుండి వచ్చిన ఏ బోధకుని వారు ఎన్నడును అంగీకరించియుండరు; మరియు ధర్మశాస్త్రమునుండి తొలగిపోయినవాడు అత్యంత అసహ్యుడై యుండును. కాబట్టి అతడు ధర్మశాస్త్రము చొప్పున దేవుని ఆరాధించెననియు, అతని భక్తి యూదులందరి మధ్య ఎరుగబడి మెప్పుపొందెననియు, అందువలన వారు అతనిని అనుమానింపకూడదనియు అతడు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము చొప్పున అను ఈ మాటలను కొందరు అజ్ఞానముచేత తరువాతి వచనభాగముతో జతపరచి, అతడు ధర్మశాస్త్రము చొప్పున మెప్పుపొందెనని చెప్పుచున్నారు. ఏలయనగా అననీయ యొక్క మతము ఈ గుర్తుచేత అన్యజనుల మూఢభక్తులనుండి వేరుపరచబడుచున్నది. అయినను క్రియల పుణ్యములను దేవుని కృపకు ఎదురుగా నిలుపుటకై వాటిని స్థాపించుటకు ధర్మశాస్త్రము ఇక్కడ ప్రస్తావింపబడలేదని మనము గమనింపవలెను; యూదుల మధ్య పుట్టగల సమస్త దురనుమానమునుండి అననీయ యొక్క భక్తి స్పష్టముగా విముక్తము చేయబడుచున్నది. మరియు అతడు ఒక్క మాటతో పౌలుకు చూపు తిరిగి ఇచ్చుచున్నాడు గనుక, నేను మునుపు చెప్పినట్లు, అతడు దేవునిచేత పంపబడెనని దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది.

14. మన పితరుల దేవుడు. దేవుడు మనలను నాశనమునుండి జీవమునకు తిరిగి పిలుచుటకై తన ఉచితమైన మంచితనముతో మనకు ముందుగా వచ్చుచున్నాడని మనము ఎరిగినప్పుడు కలుగునంతగా దేవుని వైపునకు ఆనందముతో ముందుకు సాగుటకు మనలను ప్రేరేపించుటకు మరేదియు తగినది కాదు; కాబట్టి అననీయ ఇక్కడ ఆలాగుననే ఆరంభించుచున్నాడు. దేవుడు తన చిత్తమును నీవు తెలిసికొనుటకు నిన్ను నియమించెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా ఈ విధముగా, తాను దారితప్పి తన సొంత రక్షణకే పూర్తిగా శత్రువైయుండిన సమయములోనే దేవుడు తనను లక్ష్యపెట్టెనని పౌలు బోధింపబడుచున్నాడు; ఆలాగున మనుష్యుడు తన స్వేచ్ఛాచిత్తముచేత దేవుని కృపకు ముందుగా వెళ్లునట్లు కుతర్కవాదులు ఊహించు సమస్త సిద్ధపాటులను దేవుని ముందు నిర్ణయము కొట్టివేయుచున్నది. ఆయనను పితరుల దేవుడని పిలుచుటలో అతడు వాగ్దానములను జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుచున్నాడు; పౌలు యొక్క నూతన పిలుపు వాటితో జతపరచబడియున్నదనియు, క్రీస్తు వైపునకు దాటిపోవువారు ధర్మశాస్త్రమునుండి తొలగిపోరనియు యూదులు ఎరుగవలెనని అతని ఉద్దేశము. కాబట్టి తాను యూదులు పూర్వకాలమందు ఆరాధించిన అబ్రాహాము దేవునినుండి ఏ విధముగాను తొలగిపోలేదనియు, ధర్మశాస్త్రమునుండి తాను నేర్చుకొనిన, పితరులు ఆచరించిన ప్రాచీన ఆరాధనయందే కొనసాగుచున్నాననియు, తన సొంత వ్యక్తిగా మునుపు దృఢముగా చెప్పినదానిని పౌలు ఈ మాటలచేత స్థిరపరచుచున్నాడు.

1352 "Sinistram," వక్రమైన.

కాబట్టి మతమును గూర్చిన ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు, పౌలు మాదిరినిబట్టి ఏ క్రొత్త దేవునిని ఊహించుకొనకుండ (పోపు మతస్థులును మహమ్మదీయులును చేసినట్లును, సమస్త మతభేదులు చేయుచున్నట్లును) ఉండుటకు నేర్చుకొందము; పూర్వకాలమందు ధర్మశాస్త్రముచేతను వివిధ దైవోక్తులచేతను పితరులకు తన్నుతాను బయలుపరచుకొనిన ఆ దేవునినే మనము పట్టుకొనియుందము. మనము నిలిచియుండవలసిన ప్రాచీనత ఇదే; పోపు మతస్థులు వ్యర్థముగా అతిశయించు ప్రాచీనతయందు కాదు; వారు న్యాయమైన పితరులను విడిచిపెట్టినందున తమకొరకు ఒక అన్యదేవుని కల్పించుకొనిరి.

నేటి దినమున యూదులను గూర్చియు అదే చెప్పవలెను; వారి మతము ధర్మశాస్త్రముతోను ప్రవక్తలతోను విభేదించుచున్నది గనుక వారి దేవుడును భ్రష్టమైనవాడును కల్పితుడునై యుండవలెను. ఏలయనగా పూర్వకాలమందు అబ్రాహాము దేవుడనియు పితరుల దేవుడనియు పిలువబడగోరినవాడు, తుదకు తన కుమారుని వ్యక్తియందు ప్రత్యక్షమాయెను; ఇప్పుడు ఆయన తన సొంత పేరుచేత, అనగా బిరుదుచేత, క్రీస్తు తండ్రి అని పిలువబడవలెనని ఆయన ఉద్దేశము. కాబట్టి కుమారుని తిరస్కరించువాడు ఆయననుండి వేరుపరచబడజాలని తండ్రిని కలిగియుండడు. మరియు సువార్త సత్యము ఇప్పుడు పౌలుకు ప్రత్యక్షమగుట దేవుని ఉచితమైన ఏర్పాటువలననే జరుగుచున్నదని అననీయ చెప్పుచున్నాడు; దీనినుండి అతడు తన సొంత ప్రయాసవలన దీనిని పొందలేదని స్పష్టమగుచున్నది; ఆ విషయము యొక్క అనుభవమును ఇదే తెలియజేసెను. ఏలయనగా క్రీస్తు అతనిని లోపరచువరకు పౌలుకంటె మొండివాడు మరి ఎవడును లేడు. మరియు దీని కారణమును మూలమును తెలిసికొనగోరినయెడల, అతడు నియమింపబడి నిర్ణయింపబడిన దేవుని ఆలోచన వైపునకు అననీయ మనలను తిరిగి పిలుచుచున్నాడు; మనుష్యులు తమ సొంత ప్రయాసచేత పొందగలిగినదానికంటె దేవుని చిత్తమును ఎరుగుట నిశ్చయముగా మరి ప్రశస్తమైన సంగతి. అననీయ పౌలును గూర్చి దృఢముగా చెప్పుచున్నదానిని అందరికిని అన్వయింపవలెను; అనగా విశ్వాసమను నిధి అందరికి సామాన్యమైనది కాదు, అది ఏర్పరచబడినవారికే ప్రత్యేకముగా అర్పింపబడుచున్నది. మరియు దేవుని ఈ చిత్తము ఏదో తరువాతి భాగమువలన మరింత స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. ఏలయనగా దేవుడు పూర్వకాలమందు నానాసమయములలోను నానావిధములుగాను తన ప్రవక్తలద్వారా మాటలాడెను, అయితే కడపట తన చిత్తమును తన్నుతానును సంపూర్ణముగా తన కుమారునియందు బయలుపరచి తెలియజేసెను (హెబ్రీయులకు 1:1).

ఆ నీతిమంతుని చూచుటకు. గ్రీకు ప్రతులన్నియు దాదాపు పుంలింగమునందు ఏకీభవించుచుండగా, ఎరాస్మస్ దీనిని నపుంసకలింగములో, న్యాయమైనదానిని, అని అనువదింప ఎందుకు ఇష్టపడెనో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది; ఆ భావము నిస్సారమైనదియు దూరమునుండి తెచ్చిపెట్టినదియునని చదువరులు చూచుచున్నారు. కాబట్టి ఈ స్థలములో నీతిమంతుడు అనుమాట క్రీస్తును సూచించుచున్నదని నేను సందేహింపను; మరియు వెంటనే తరువాత ఆయన నోటనుండి వచ్చు స్వరమును వినుటకును అని వచ్చుచున్నది గనుక, వచనభాగము ఈ విధముగా చక్కగా సాగుచున్నది. మరియు భక్తులును పరిశుద్ధులునైన వారందరు క్రీస్తును చూడవలెనని అన్నిటికంటె ఎక్కువగా ఆశించిరని నిశ్చయము. అందునుండియే సుమెయోను చేసిన ఈ ఒప్పుకోలు ఉద్భవించెను: "ప్రభువా, ఇప్పుడు నీ దాసుని సమాధానముతో పోనిచ్చుచున్నావు; ఏలయనగా నా కన్నులు నీ రక్షణను చూచినవి," (లూకా 2:29).

1353 "Proprio elogio," సొంత బిరుదుచేత. 1354 "Suo marte," తమ సొంత బలముచేత. 1355 "Non esse omnibus promiscue expositum," అందరి యెదుట విచక్షణ లేకుండ ఉంచబడలేదు. 1356 "Graeci codices," గ్రీకు ప్రతులు. 1357 "Concinne," సొగసుగా, సముచితముగా.

కాబట్టి భక్తిగల రాజులును ప్రవక్తలును మిక్కిలి ఆసక్తితో కోరిన ఈ దర్శనము, క్రీస్తే సాక్ష్యమిచ్చుచున్నట్లు, (లూకా 10:24) దేవుని విశేషమైన ఉపకారముగా కారణము లేకుండ ఘనపరచబడుట లేదు. అయితే కన్నుల దృష్టి కొంచెమైనను ప్రయోజనకరముగా ఉండదు గనుక, అది అనేకులకు మరణకరమైనదని మనమెరుగుదుము గనుక, అతడు స్వరమును వినుటను దానికి జతచేయుచున్నాడు. దేవుడు పౌలుకు ఇంత గొప్ప ఘనతను ఎందుకు దయచేసెనో దాని కారణమును అననీయ తెలుపుచున్నాడు; అది ఏమనగా, అతడు ఆయన కుమారునికి బహిరంగ సాక్షిగా ఉండవలెననియే; మరియు అతడు తన కొరకు మాత్రమే నేర్చుకొనుట కాక, సర్వ సంఘమునకు బోధకుడుగా ఉండబోవుచున్నాడు గనుక, అభివృద్ధి పొందుటకు మరి ఎక్కువ శ్రద్ధ కలిగియుండునట్లు అతడు అతనిని సిద్ధపరచుచున్నాడు.

16. ఇప్పుడు నీవు తడవు చేయనేల? అననీయ భక్తి యొక్క ప్రాథమిక సూత్రములను పౌలుకు నమ్మకముగా బోధించెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా అతడు నిజమైన విశ్వాసము లేనివాడైయుండినయెడల అతడు అతనికి బాప్తిస్మమిచ్చియుండడు. అయితే లూకా అనేక విషయములను విడిచిపెట్టి, సారాంశమును సంక్షేపముగా కూర్చుచున్నాడు. కాబట్టి వాగ్దానము చేయబడిన విమోచన ఇప్పుడు క్రీస్తునందు అనుగ్రహింపబడెనని పౌలు గ్రహించుచున్నాడు గనుక, బాప్తిస్మము పొందకుండ అతనిని ఏదియు ఆటంకపరచకూడదని అననీయ సరియైన కారణములతో చెప్పుచున్నాడు. అయితే నీవు తడవు చేయనేల? అని అతడు చెప్పునప్పుడు, అతడు పౌలును గద్దించుట లేదు, అతని మందత్వమును నిందించుటయు లేదు; అతడు బాప్తిస్మమును జతచేయుటద్వారా దేవుని కృపను మరి అధికముగా ఘనపరచుచున్నాడు. ఇట్టి వాక్యమే పదియవ అధ్యాయములో మనకు కలిగియుండెను, (అపొస్తలుల కార్యములు 10:47)

"మనవలెనే పరిశుద్ధాత్మను పొందిన వీరు బాప్తిస్మము పొందకుండ ఎవడైనను నీళ్లను ఆటంకపరచగలడా?"

అయితే నీ పాపములను కడిగివేసికొనుము అని అతడు చెప్పునప్పుడు, ఈ మాటచేత అతడు బాప్తిస్మము యొక్క శక్తిని ఫలమును వ్యక్తపరచుచున్నాడు; బాప్తిస్మముచేత నీ పాపములను కడిగివేసికొనుము అని అతడు చెప్పినట్టే. అయితే ఈ విధముగా బాహ్యమైనదియు నశించునదియునైన మూలకమునకు తగినదానికంటె ఎక్కువ ఆరోపింపబడుచున్నట్టు కనబడవచ్చును గనుక, బాప్తిస్మము మన శుద్ధీకరణకు కారణమా అను ప్రశ్న పుట్టుచున్నది. నిశ్చయముగా, మన పాపములు కడిగివేయబడుటకు క్రీస్తు రక్తమే ఏకైక సాధనమైయున్నది గనుక, మరియు అది ఈ ఉద్దేశము నిమిత్తము ఒక్కసారే చిందింపబడెను గనుక, పరిశుద్ధాత్మ విశ్వాసముద్వారా దానిని ప్రోక్షించుటచేత మనలను ఎడతెగక శుద్ధులనుగా చేయుచున్నాడు. క్రీస్తుకును పరిశుద్ధాత్మకును బహిరంగముగా అన్యాయము చేయకుండ ఈ ఘనతను నీటి గురుతునకు బదిలీ చేయలేము; మరియు మనుష్యులు ఈ మూఢనమ్మకమువైపు ఎంత ఆసక్తితో మొగ్గియున్నారో అనుభవమే బోధించుచున్నది. కాబట్టి అనేకులైన భక్తిపరులు, బాహ్యమైన గురుతునందు నమ్మికయుంచకుండునట్లు, బాప్తిస్మము యొక్క శక్తిని మితిమీరి తగ్గించుచున్నారు. అయితే సంస్కారములు క్రీస్తు మహిమను మరుగుపరచకుండ తమ హద్దులలో ఉంచబడునట్లును, అయినను అవి తమ శక్తిని ప్రయోజనమును కోల్పోకుండునట్లును వారు ఒక మితమును పాటింపవలెను.

కాబట్టి మనము మొదట దీనిని పట్టుకొనవలెను: దేవుడు ఒక్కడే తన కుమారుని రక్తముచేత మన పాపములనుండి మనలను కడుగుచున్నాడు; మరియు ఈ కడుగుట మనయందు ఫలకారిగా ఉండునట్లు ఆయన తన ఆత్మ యొక్క మరుగైన శక్తిచేత కార్యము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి పాపక్షమాపణను గూర్చి ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు, పరలోకపు తండ్రిని తప్ప దాని కర్తను మరి ఎవనిని మనము వెదకకూడదు, క్రీస్తు రక్తమును తప్ప మరి ఏ ఉపాదాన కారణమును మనము ఊహింపకూడదు; మరియు మనము రూప కారణము వద్దకు వచ్చినప్పుడు, పరిశుద్ధాత్మయే ముఖ్యుడు. అయితే ఒక క్రింది సాధనము కూడ ఉన్నది, అది వాక్య ప్రకటనయు బాప్తిస్మమును. అయితే దేవుడు ఒక్కడే తన ఆత్మ యొక్క అంతరంగ శక్తిచేత కార్యము చేయుచున్నను, తనకు అనుకూలమని తాను ఎరిగిన అట్టి సాధనములను ఉపాయములను తన ఇష్టప్రకారము ఉపయోగించుటకు అది ఆటంకము కాదు; ఆయన తన ఆత్మనుండి గాని క్రీస్తు రక్తమునుండి గాని తీసికొనినదేదైనను మూలకములో ఉంచుచున్నాడని కాదు, గురుతే మన బలహీనతకు సహాయముగా ఉండవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు గనుకనే.

1358 "Privatim," ఏకాంతముగా.

కాబట్టి బాప్తిస్మము క్రీస్తు రక్తముచేత మాత్రమే పాపక్షమాపణను పొందునట్లు మన విశ్వాసమునకు సహాయము చేయుచున్నది గనుక, అది ఆత్మను కడుగుట అని పిలువబడుచున్నది. కాబట్టి లూకా చెప్పిన కడుగుట కారణమును సూచింపదు; అది పౌలు యొక్క గ్రహింపునకు అన్వయింపబడుచున్నది; అతడు గురుతును పొందినందున తన పాపములు తీసివేయబడెనని మరి బాగుగా ఎరిగెను. అయినను బాప్తిస్మములో కేవలము శూన్యమైన సాదృశ్యము మన యెదుట ఉంచబడుట లేదనియు, వస్తువును అనుగ్రహించుట దానితో జతచేయబడియున్నదనియు మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు మోసకరముగా దేనిని వాగ్దానము చేయలేదు, గురుతుల క్రింద తాను సూచించుదానిని వాస్తవముగా నెరవేర్చుచున్నాడు. అయినను దేవుని కృపను సంస్కారములకు కట్టివేయకుండ మనము మరల జాగ్రత్తపడవలెను; ఏలయనగా బాప్తిస్మము యొక్క బాహ్య నిర్వహణ దేవునికి ఇష్టమైనచోట తప్ప మరి ఎక్కడను ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు. దీనిచేత లేవదీయబడగల మరియొక ప్రశ్నకు కూడ ఉత్తరము దొరకుచున్నది. పౌలు దేవుని కృపను గూర్చిన సాక్ష్యమును పొందియుండెను గనుక, అతని పాపములు అప్పటికే అతనికి క్షమింపబడియుండెను. కాబట్టి అతడు బాప్తిస్మముచేత మాత్రమే కడుగబడలేదు; తాను పొందియున్న కృపను గూర్చిన నూతన స్థిరీకరణను అతడు పొందెను.

ప్రభువు నామమునుబట్టి ప్రార్థనచేయుచు. అతడు క్రీస్తును ఉద్దేశించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; బాప్తిస్మములో క్రీస్తు నామము మాత్రమే ప్రార్థింపబడుచున్నందున కాదు, బాప్తిస్మములో సూచింపబడుచున్న దేనినైనను ఆయనను అడుగవలెనని తండ్రి మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు గనుకను, ఆత్మ యొక్క కార్యము ఆయన మరణములోను పునరుత్థానములోను మనలను పాలివారినిగా చేయుటకే తప్ప మరి ఏ ఉద్దేశమువైపును సాగదు గనుకను. కాబట్టి బాప్తిస్మములో క్రీస్తు ప్రముఖుడుగా ఉండునట్లు నియమింపబడెను; అయినను ఆయన తండ్రిచేత మనకు అనుగ్రహింపబడినంతవరకును, పరిశుద్ధాత్మద్వారా తన కృపావరములను మనమీద కుమ్మరించుచున్నంతవరకును అట్లున్నాడు. అందువలన క్రీస్తు నామమునుబట్టి ప్రార్థించుట తండ్రిని కుమారుని రెండిటిని ఇమిడ్చికొనుచున్నది.

కాబట్టి క్రీస్తు నామమును కేవలము ఉచ్చరింపవలెనని అననీయ ఉద్దేశించుట లేదు; అతడు ప్రార్థనను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు; దానిచేత బాహ్యమైన గురుతు యొక్క ఫలితము క్రీస్తు శక్తియందు మాత్రమే యున్నదని విశ్వాసులు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నారు. ఏలయనగా సంస్కారములలో రక్షణ శక్తి ఏదియు ఇమిడియుండలేదు, అవి తమంతట తాము ఏమియు విలువగలవి కావు. కాబట్టి ఈ భాగము పూర్వ వాక్యమునకు ఒక సవరణవంటిది; ఏలయనగా అననీయ స్పష్టమైన మాటలతో బాహ్యమైన గురుతునందు నమ్మికయుంచుటనుండి పౌలును క్రీస్తునొద్దకు పంపుచున్నాడు.

పోపు మతస్థులు ఈ నియమమునుండి ఎంతగా తొలగిపోవుచున్నారో అందరికి తెలిసినదే; వారు కృప యొక్క కారణమును తమ భూతోచ్చాటనలకును మంత్రములకును కట్టివేయుచున్నారు; మరియు దౌర్భాగ్యులైన జనులను క్రీస్తునొద్దకు నడిపింపవలెనని ప్రయాసపడుటకు బదులుగా, వారు క్రీస్తును బాప్తిస్మములో ముంచివేసి, తమ మంత్రములచేత ఆయన పరిశుద్ధ నామమును అపవిత్రపరచుచున్నారు.

1359 "Expiata esse," ప్రాయశ్చిత్తము చేయబడెను.

అపొస్తలుల కార్యములు 22:17-22

17. అంతట నేను యెరూషలేమునకు తిరిగి వచ్చి దేవాలయములో ప్రార్థన చేయుచుండగా పరవశుడనైతిని; 18. అప్పుడు ఆయన–నీవు త్వరపడి యెరూషలేము విడిచి శీఘ్రముగా వెళ్లుము; నన్నుగూర్చి నీవిచ్చు సాక్ష్యము వారు అంగీకరింపరని నాతో చెప్పుట చూచితిని. 19. అందుకు నేను–ప్రభువా, ప్రతి సమాజమందిరములో నీయందు విశ్వాసముంచువారిని నేను చెరలో వేయించుచు కొట్టించుచు నుంటినని వారెరుగుదురు; 20. మరియు నీ సాక్షియైన స్తెఫను రక్తము చిందింపబడినప్పుడు నేను కూడ దగ్గర నిలిచి అతని మరణమునకు సమ్మతించి, అతని చంపినవారి వస్త్రములకు కావలియుంటిని అని చెప్పితిని. 21. అందుకు ఆయన–వెళ్లుము, నేను దూరముగా అన్యజనులయొద్దకు నిన్ను పంపుదునని నాతో చెప్పెను. 22. ఈ మాటవరకు వారు అతని మాటలు వినుచుండిరి; అప్పుడు–ఇట్టివాడు భూమిమీద ఉండకుండ చంపివేయుము, వీడు బ్రదుకతగడని తమ స్వరమెత్తి కేకలువేసిరి.

17. అంతట జరిగినదేమనగా. పౌలు వారి క్రూరమైన కేకలచేత మధ్యలో ఆపివేయబడియుండనియెడల ఇది చివరి ముగింపై యుండెడిది కాదు. అయినను అతని ఉద్దేశమును అభిప్రాయమును పూర్వ సందర్భమువలన స్పష్టముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా తాను ద్వేషముచేత వారి నిమిత్తము ప్రయాసపడుటనుండి తప్పించుకొనినట్టు, తన ఇష్టముచొప్పున యూదులను విడిచిపోలేదనియు, తన నిరీక్షణకును ఉద్దేశమునకును విరుద్ధముగా అన్యజనులవైపు ఈడ్వబడెననియు చూపుటకై అతడు తన పరిచర్యను గూర్చి వివరింప మొదలుపెట్టుచున్నాడు. ఏలయనగా తనకు అప్పగింపబడిన ఆ కృపను తన స్వజనులతో పంచుకొనవలెనని అతడు ఉద్దేశపూర్వకముగా యెరూషలేమునకు వచ్చెను. అయితే మేలు చేయవలెనని అతడు కలిగియున్న నిరీక్షణను ప్రభువు తెంపివేసినప్పుడు, ఆయన అతనిని అక్కడనుండి తోలివేయుచున్నాడు. అయితే పౌలు బాగుచేయ ప్రయత్నించుచున్న అభ్యంతరము రెండు విధములైనది. ఏలయనగా అన్యజనులు తమతోకూడ సంఘములోనికి చేర్చుకొనబడినయెడల దేవుని నిబంధన అపవిత్రపరచబడునని వారు తలంచిరి; మరియు ఇతరులు తమకంటె ఎక్కువగా ఎంచబడుట, లేక తమతో సమానులుగానైనను చేయబడుట ఆ గర్విష్ఠమైన జనమును బాధించినంతగా మరి ఏదియు బాధింపలేదు. కాబట్టి పౌలు యొక్క ప్రతివాదము దీనియందే యున్నది: తనచేతనైనంతమట్టుకు వారికి శ్రేష్ఠమైన సేవ చేయుటకు అతడు సిద్ధముగా ఉండెను; అయితే తరువాత అతడు యెరూషలేములో పనిలేకుండ ఉండుట దేవునికి ఇష్టము లేదు గనుక, దేవుని ఆజ్ఞచేత అన్యజనులయొద్దకు వెళ్లుటకు బలవంతపెట్టబడెను. నేను నాకు వెలుపల కొనిపోబడితిని అని ఎరాస్మస్ అనువదించినది గ్రీకులో మాటకు మాట, నేను పరవశుడనైతిని అని యున్నది; దీనిచేత అతడు ఆ దైవోక్తికి విశ్వసనీయతను సంపాదింప ఉద్దేశించెను. ప్రభువు దేవాలయములో ప్రార్థన చేయుచుండగా అతనికి ప్రత్యక్షమాయెను అను కాల స్థలముల సందర్భము కూడ దానినే స్థిరపరచుచున్నది; అది దేవుని స్వరమును వినుటకు శ్రేష్ఠమైన సిద్ధపాటు. దర్శన విధానమును గూర్చి, ఏడవ అధ్యాయము చివర మనము ప్రస్తావించినదానిని చదువుము.

18. వారు అంగీకరింపరు గనుక. దేవుని ఆజ్ఞ ఒక్కటే మనలను విధేయతకు బద్ధులనుగా చేయుటకు చాలినదై యుండవలెను గాని, పౌలు మరి ఇష్టపూర్వకముగా అనుసరించునట్లు, అతడు యెరూషలేమునుండి వెళ్లిపోవలెనని తాను ఎందుకు కోరుచున్నాడో దాని కారణమును క్రీస్తు అతనికి చూపుచున్నాడు; అది ఏమనగా, అతడు అక్కడ తన ప్రయాసను వ్యర్థపరచుకొనును; అయితే అతడు పనిలేకుండ ఉండుటకు గాని, బోధించుటచేత ఏ మేలును చేయకుండుటకు గాని ఏర్పరచబడలేదు; ఇది కఠినమైన శోధనయైనను, అది అతనిని బహుగా కదలించెనని మనము తలంచవచ్చును. సువార్తను ప్రకటించు పని కొంతకాలము క్రిందటనే అతనికి అప్పగింపబడెను, అతని స్వరము సర్వలోకమంతట మ్రోగవలెనని; ఇప్పుడు ఆరంభములోనే అతడు నిషేధింపబడుచున్నాడు; అవును, అతని వ్యక్తి ద్వేషింపబడుచున్నందున అతని సాక్ష్యము తిరస్కరింపబడునప్పుడు, అతని ప్రయాస ప్రత్యేకమైన నిందకు గురియైనట్టు కనబడుచున్నది. అయితే సువార్త ప్రకటకులందరు క్రీస్తుకు విధేయులగుటకు తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా అప్పగించుకొనుటకు నేర్చుకొనునట్లును, ఒక స్థలమునుండి వెలివేయబడినప్పుడు వెంటనే మరియొక స్థలమునకు వెళ్లుటకు సిద్ధముగా ఉండునట్లును, వారు అకారణముగా అసహ్యింపబడినను, నిరుత్సాహపడకుండ తమ కర్తవ్యమును చేయుట మానకుండునట్లును, ప్రభువు యొక్క పరిశుద్ధ సేవకుడు ఈ విధముగా తగ్గింపబడుట యుక్తమైయుండెను.

1360 "Clausula," ముగింపు భాగము లేక వాక్యము. 1361 "De modo visionis," దర్శన విధానమును గూర్చి.

19. ప్రభువా, వారెరుగుదురు. ఈ మాటచేత పౌలు తాను మతిలేనివాడుగా గాని కలవరపడినవాడుగా గాని లేడనియు, ఆ దైవోక్తిని నిశ్చయముగా నమ్మెననియు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. ఏలయనగా తాను ప్రభువు అని పిలుచుచున్న క్రీస్తును అతడు నిస్సందేహముగా ఎరిగెను. మరియు తాను ఇంత అకస్మాత్తుగా మార్పు పొందుట వారు చూచినప్పుడు, అట్టి దృశ్యము వారిని కదలింపకుండుట దాదాపు అసాధ్యమని పౌలు అభ్యంతరము చెప్పుచున్నాడు. దీనినుండి తాను నిష్ఫలుడుగా ఉండనని అతడు నిర్ణయించుచున్నాడు. అతడు నిజముగా అట్లు తలంచెను; అయితే తాను అతనికి మరియొక బాధ్యతను నియమించితినని క్రీస్తు స్పష్టముగా ఉత్తరమిచ్చి, యూదులను గూర్చి అతడు వ్యర్థముగా పెట్టుకొనిన నిరీక్షణను అతనినుండి తీసివేయుచున్నాడు. పౌలు ఈ కారణములను క్రీస్తుకు ఎదురుగా చెప్పుట న్యాయమా అనునది ప్రశ్న; ఏలయనగా క్రీస్తు జరుగనేరదని చెప్పినది సంభవనీయమని అతడు దృఢముగా పలికినట్టే యున్నది. నేను ఇట్లు ఉత్తరమిచ్చుచున్నాను: దేవుడు తన పరిశుద్ధులు తన యెదుట తమ భావములను చనువుతో వెల్లడిచేయుటకు అనుమతించుచున్నాడు; విశేషముగా వారు తమ విశ్వాసము యొక్క స్థిరీకరణను తప్ప మరి దేనిని వెదకనప్పుడు.

ఎవడైనను తన స్వంత అభిప్రాయమునందు నిలిచియుండినను, దేవుడు ఆజ్ఞాపించుదానిని మొండిగా నిరాకరించినను, వాని అహంకారము న్యాయముగా ఖండింపబడును; అయితే దేవుడు తన నమ్మకమైన సేవకులకు ఒక విశేషమైన ఆధిక్యతను దయచేయుచున్నాడు; అది ఏమనగా, విధేయత చూపవలెనను కోరికనుండి తమ్మును వెనుకకు లాగగల విషయములను వారు వినయముతో ఎదురుచెప్పవచ్చును; ఆటంకములనుండి విడుదలపొంది, వారు దేవుని సేవించుటకు తమ్మును తాము సంపూర్ణముగా సమర్పించుకొనునట్లే; పౌలువలె, అది అట్లు జరుగుట ప్రభువునకు ఇష్టమని అతనికి బోధింపబడిన తరువాత, అతడు ఇక ఎదురుచెప్పుటయు వాదించుటయు చేయక, ఆ ఒక్క అభ్యంతరముతో తృప్తిపొంది అక్కడితో ముగించి, తాను చేయుటకు ఇష్టపడనట్టు కనబడిన ప్రయాణమును చేయుటకు తన్నుతాను సిద్ధపరచుకొనుచున్నాడు. ఇంతలో, యూదులు ఇన్ని అద్భుతములచేతను కదలింపబడలేదు గనుక, మచ్చిక చేయలేని వారి మొండితనమును గర్వమును బయలుపరచబడుచున్నది. ఈ నింద నిస్సందేహముగా వారిని ఉగ్రులనుగా చేసెను.

22. ఇట్టివానిని చంపివేయుము. పౌలు ప్రసంగము ఎంత క్రూరముగా అడ్డగింపబడెనో లూకా ఇక్కడ చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు తమ కేకలచేత అతనిని అణచివేయుట మాత్రమే గాక, అతడు చంపబడవలెనని కోరుచున్నారు; ఇందులో గర్వము ఎంత ఉన్మత్తమైనదో స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. యూదులు తమ్మును గూర్చి ఎంత గొప్ప అభిమానము కలిగియుండిరనగా, తమతో పోల్చి సర్వలోకమును తృణీకరించుట మాత్రమే గాక, సర్వ మతమంతయు అబ్రాహాము సంతానము మర్త్యులైన ఇతర మనుష్యులందరికంటె శ్రేష్ఠముగా ఉండుటయందే ఇమిడియున్నట్టు, ధర్మశాస్త్రమును సమర్థించుటకంటె తమ స్వంత ఘనతను సమర్థించుటకు మరి గట్టిగా నిలిచిరి. కాబట్టి తాను అన్యజనులకు అపొస్తలుడుగా పంపబడితినని పౌలు చెప్పినందున వారు ఇప్పుడు అతనిమీద ఉగ్రులై దూషించుచున్నారు; ఇతరులందరికంటె అధికముగా తాను శ్రేష్ఠమైన కృపావరములను అనుగ్రహించిన దుష్టులును కృతఘ్నులునైనవారియందు తన దైవత్వము తృణీకరింపబడుటను సహించుటకు దేవుడు తన ఔదార్యముచేతనే బద్ధుడైనట్టు. మరియు ఈ దినమున అన్ని విధములుగా నాశనము చేయబడి, తీవ్రమైన నిందలను సహించుటకు అలవాటుపడియుండినను, దాస్యసంబంధమైన గర్వముతో ఉబ్బుట మానని యూదులలో ఆ దినమున అట్టి క్రూరత్వమును ఉగ్రతయు ఉండుటలో ఆశ్చర్యము లేదు. అయితే పౌలు ప్రవచనము ప్రకారము దేవుడు శేషమును సమకూర్చువరకు ఇవి తిరస్కారము యొక్క ఫలములు (రోమీయులకు 11:5).

1362 "Sancti hominis pectus," పరిశుద్ధుడైన ఆ మనుష్యుని హృదయము. 1363 "Mente aliena tam vel perplexum," మతి తప్పినవాడుగా గాని మనస్సులో కలవరపడినవాడుగా గాని. 1364 "Ut familiariter in ejus sinum exonerent suos affeetus," తమ భావములను ఆయన రొమ్ములోనికి చనువుతో కుమ్మరించుటకు.

అపొస్తలుల కార్యములు 22:23-30

23. వారు కేకలువేయుచు, తమ వస్త్రములు విదలించుకొనుచు, ఆకాశముతట్టు దుమ్మెత్తి పోయుచుండగా, 24. సహస్రాధిపతి అతనిని కోటలోనికి తీసికొనిపోవలెనని ఆజ్ఞాపించి, వారు ఏ కారణమునుబట్టి అతనిమీద ఈలాగు కేకలువేసిరో తెలిసికొనుటకై, కొరడాలతో కొట్టి అతనిని విమర్శింపవలెనని ఆజ్ఞాపించెను. 25. వారు అతనిని వారులతో కట్టినప్పుడు పౌలు దగ్గర నిలిచియున్న శతాధిపతిని చూచి–రోమీయుడును శిక్ష విధింపబడనివాడునైన మనుష్యుని కొరడాలతో కొట్టుట మీకు న్యాయమా? అని అడిగెను. 26. శతాధిపతి ఆ మాట విని సహస్రాధిపతియొద్దకు వెళ్లి–నీవేమి చేయబోవుచున్నావు? ఈ మనుష్యుడు రోమీయుడని అతనితో చెప్పెను. 27. సహస్రాధిపతి వచ్చి–నీవు రోమీయుడవా? నాతో చెప్పుమని అతని నడుగగా అతడు–అవునని చెప్పెను. 28. అందుకు సహస్రాధిపతి–నేను బహు ద్రవ్యమిచ్చి యీ పౌరత్వమును సంపాదించుకొంటినని చెప్పగా పౌలు–నేనైతే పుట్టుకతోనే అట్టివాడనని చెప్పెను. 29. అప్పుడు అతనిని విమర్శింపబోయినవారు వెంటనే అతనిని విడిచిపోయిరి; సహస్రాధిపతియు అతడు రోమీయుడని తెలిసికొని, అతనిని కట్టించినందుకు భయపడెను. 30. మరునాడు అతడు సత్యమును తెలిసికొనగోరి, అతని బంధకములను విప్పించి, ప్రధానయాజకులును మహాసభవారందరును సమకూడి రావలెనని ఆజ్ఞాపించి, పౌలును తీసికొనివచ్చి వారి యెదుట నిలువబెట్టెను.

24. సహస్రాధిపతి. సహస్రాధిపతి ఈ విధముగా పౌలును జనుల దృష్టినుండి తొలగించుట మంచిదియు జ్ఞానయుక్తమైనదియునైన కార్యము; ఏలయనగా అతని సన్నిధి అప్పటికే మితిమీరి రేగియున్నవారిని మరి ఎక్కువగా రేపి పురికొల్పుచుండెను. ఈ విధముగా అతడు ఆ పరిశుద్ధుని ప్రాణమును కాపాడి, కొంతమట్టుకు జనుల ఉన్మాదమును శాంతపరచుచున్నాడు. అయితే ఏ నిశ్చయమైన నేరమును మోపబడినట్టు తాను వినని వానిని కొరడాలతో కొట్టవలెనని అతడు ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, అతడు అన్యాయముగా ప్రవర్తించుచున్నట్టు కనబడుచున్నాడు. అయినను ఈ అన్యాయమునకు ఒక సాకు లేకపోలేదు; ఏలయనగా జనులందరు ఒక్క మనుష్యుని చంపుటకు కుట్ర చేయుట కారణము లేకుండ జరిగియుండదని తోచెను. కాబట్టి బలమైన అనుమానమే అంత కఠినమైన విచారణకు కారణమాయెను. అయితే రాజకీయ మనుష్యులు తమకు లాభకరమైనంతవరకు న్యాయమైన న్యాయాధిపతులుగా ఉందురు, అయితే లాభముచేత ప్రక్కకు లాగబడినయెడల వారు దారి తప్పుదురు అనునది వారిలో సామాన్యమైన ఆచారమని మనము గమనింపవలెను. అయినను న్యాయము యొక్క ఏదో ఒక వేషము లేక సాకు లేకుండ లోకము పరిపాలింపబడలేదను సాధారణ సూత్రమును వారు పట్టుకొనియుందురు గనుక, తమ ఈ దుష్టత్వమునకు జ్ఞానము అను పేరుతో రంగుపూయుట వారికి చాలును; అయితే నేను చెప్పిన ఆ కుయుక్తి వారి క్రియలన్నిటిలో ప్రబలుచున్నది, అనగా సమమైనదియు న్యాయమైనదియు ఏదో అని కాక లాభకరమైనది ఏదో అని వారు ఆలోచించుచుందురు.

1365 "Numinis sui," తన దైవత్వము యొక్క. 1366 "Attriti," కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడి. 1367 "Certum qua ex causa accusaretur a Judaeis," యూదులచేత అతడు ఏ కారణమునుబట్టి నిందింపబడెనో నిశ్చయముగా.

25. న్యాయమా? అతడు మొదట పట్టణము యొక్క ఆధిక్యతను ఆధారముగా చూపి, తరువాత సామాన్య న్యాయముచేత తన్నుతాను సమర్థించుకొనుచున్నాడు. మరియు రెండవ అంశమునందు (అనగా, ఒక మనుష్యుని వ్యాజ్యము వినబడకమునుపు అతనిని కొరడాలతో కొట్టుట న్యాయము కాదనుదానియందు) ఎక్కువ బలము ఉండినను, శతాధిపతి రోమా సామ్రాజ్యము యొక్క ఘనతచేత మరి ఎక్కువగా కదలింపబడియుండనియెడల అతడు ఏమియు సాధించియుండడు. ఏలయనగా రోమా ప్రజల స్వాతంత్ర్యమునకు విరుద్ధమైన దేనినైనను చేయుటకంటె ఘోరమైనది ఆ కాలమున మరి ఏదియు లేదు. వలేరియస్ శాసనము, పోర్సియస్ శాసనము, సెంప్రోనియస్ శాసనము మరియు అట్టివి, ప్రజల ఆజ్ఞ లేకుండ రోమా పౌరుని దేహమునకు ఎవడును ఏ హింసయు చేయకూడదని నిషేధించెను. ఆ ఆధిక్యత ఎంత (నిశ్చయమైనదియు) పవిత్రమైనదియునై యుండెననగా, రోమా పౌరుడు కొట్టబడుట మరణకరమైన అపరాధము మాత్రమే గాక, ప్రాయశ్చిత్తము చేయలేని అపరాధమని కూడ వారు ఎంచిరి.

కాబట్టి పౌలు సామాన్య న్యాయముచేత కంటె ఆ ఆధిక్యతచేతనే తప్పించుకొనెను; అయినను న్యాయమైన పక్షములో తనకొరకు సిద్ధపరచబడిన అన్యాయమును పట్టణము యొక్క ఈ డాలుచేత అడ్డగించుటకు అతడు సందేహింపలేదు. అయితే అతడు పట్టణము యొక్క హక్కును ఆధిక్యతను ఎట్లు ఆధారముగా చూపెననగా, సహస్రాధిపతి అతనిని నమ్ముటకు నడిపింపబడెను అని మనము తెలిసికొనవలెను; ఏలయనగా అతడు ఏదో ఒక రుజువును ఉపయోగించియుండనియెడల అతని మాటలు నమ్మబడియుండవు. మరియు బాగుగా పరిచయమైయున్న మనుష్యునికి సాక్షులను తీసికొనివచ్చుట కష్టమైన విషయము కాదు. ఇప్పుడు తన స్వంత ప్రకటనచేత అతడు ముందుగా నివారించుచున్న దానిని, అనగా ఫిలిప్పీలో కొరడాలతో కొట్టబడుటకు అతడు తన్నుతాను ఎందుకు అప్పగించుకొనెనో దాని కారణమును మనము పదునారవ అధ్యాయములో చూపితిమి; అది ఏమనగా, సామాన్య జనులలో రేగిన అల్లరిలో అతని మాట వినబడియుండదు గనుకనే (అపొస్తలుల కార్యములు 16:37). అయితే ఇప్పుడు అతడు మరి మితముగాను గంభీరముగాను ప్రవర్తించు రోమా సైనికులతో వ్యవహరింపవలసియున్నది గనుక, అతడు ఆ అవకాశమును ఉపయోగించుకొనుచున్నాడు.

26. ఈ మనుష్యుడు రోమీయుడు. పౌలును విచారించుటలో ముఖ్యుడుగా నియమింపబడినవాడు, ఆ సంగతి అట్లేయని తనకు తెలిసినట్టు దానిని దృఢముగా చెప్పునంతగా, అంత సులభముగా నమ్మువాడాయెనే అని ఎవడైనను ఆశ్చర్యపడవచ్చును. ఏలయనగా అతడు పౌలు మాటలను నమ్మవలసియుండినయెడల, ప్రతి దుష్కార్యకారియు ఈ ఉపాయముచేత శిక్షనుండి తప్పించుకొనియుండును. అయితే వారి వ్యవహార విధానము ఇది: తాను రోమా పౌరుడనని చెప్పినవాడు, తన్ను ఎరిగినవారిని కొందరిని తీసికొనిరాలేకపోయినను, న్యాయబద్ధముగా దానిని రుజువు చేయలేకపోయినను, శిక్షింపబడెను; ఏలయనగా పట్టణపు పౌరత్వమును అబద్ధముగా చెప్పుకొనుట ఎవనికైనను మరణకరమైనది. కాబట్టి శతాధిపతి ఆ విషయమును గూర్చి సందేహించుచున్నవాడై దానిని సహస్రాధిపతికి నివేదించుచున్నాడు; మరియు అతడు (మనము చెప్పినట్లు) వెంటనే ఆ విషయమును మరి క్షుణ్ణముగా విచారించుచున్నాడు. మరియు పౌలు తాను రోమా పౌరుడనని ఏ సాక్ష్యములచేత రుజువు చేసెనో లూకా వ్యక్తపరచకపోయినను, సహస్రాధిపతి అతనిని విడిపించకమునుపే ఆ విషయము యొక్క సత్యమును ఎరిగెనని నిస్సందేహముగా చెప్పవచ్చును.

1368 "Civis Romani," రోమా పౌరుని.

28. బహు ద్రవ్యమిచ్చి. పట్టణపు పౌరత్వము అంత సామాన్యమైనదియు సులభముగా పొందదగినదియు కాదని చెప్పినట్టు, అతనిని ఖండించుటకై సహస్రాధిపతి దీనిని ఎదురుచెప్పుచున్నాడు. కిలికియ దేశపు ఏదో ఒక నీచుడవైన నీవు, నేను ఎంతో వెలయిచ్చి పొందిన ఈ ఘనతను ఎట్లు పొందగలిగితివి? పట్టణమును ఎన్నడును చూడనివాడును, బహుశా తన తండ్రియైనను అక్కడ ఎన్నడును ఉండనివాడునైన పౌలు తాను పుట్టుకతోనే స్వతంత్రుడనని ఉత్తరమిచ్చుట విషయమై ఎవడును కలవరపడవలసిన కారణము లేదు. ఏలయనగా రోమా చరిత్రయందు ప్రావీణ్యము గలవారు, సంస్థానములలో నివసించిన కొందరు, యుద్ధములోనైనను ఇతర గొప్ప వ్యవహారములలోనైనను ప్రజారాజ్యమునకు మంచి సేవ చేసి, ఈ బహుమానమును అధిపతులయొద్ద కోరి వేడుకొనినయెడల, పట్టణపు పౌరులుగా చేయబడిరని ఎరుగుదురు; కాబట్టి రోమాకు బహు దూరముగానున్న ఏదో ఒక సంస్థానమునుండి తన పూర్వికులద్వారా వచ్చి, ఇటలీలో ఎన్నడును కాలుపెట్టనివాడు రోమా పౌరుడుగా పుట్టెనని చెప్పుట అసంగతము కాదు. అయినను, సహస్రాధిపతి తాను రోమా పౌరుని కట్టించినందుకు భయపడెను, అయినను మరునాటివరకు అతని బంధకములనుండి అతనిని విడిపింపలేదు అనునది ఎట్లు పొసగును అనునది ప్రశ్న. భయము యొక్క ఏ సూచనను చూపకుండునట్లు అతడు దానిని మరునాటివరకు వాయిదా వేసియుండవచ్చును. అయినను పౌలు కొరడాలతో కొట్టబడునట్లు అతని ఆజ్ఞచేత కట్టబడెను గనుక సహస్రాధిపతి భయపడెనని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా ఇది రోమా పౌరుని దేహమునకు అన్యాయము చేయుటయు సామాన్య స్వాతంత్ర్యమును భంగపరచుటయునై యుండెను; రోమీయుని చెరసాలలో వేయుట న్యాయమైనను అట్లే.