అపొస్తలుల కార్యములు 19

అపొస్తలుల కార్యములు 19

అపొస్తలుల కార్యములు 19:1-7

1. అపొల్లో కొరింథులో ఉన్నప్పుడు పౌలు మెట్టు ప్రదేశముల ద్వారా సంచారముచేసి ఎఫెసునకు వచ్చెను; అక్కడ కొందరు శిష్యులను కనుగొని వారితో ఇట్లనెను, 2. మీరు విశ్వసించినప్పుడు పరిశుద్ధాత్మను పొందితిరా? అందుకు వారు–అవును, పరిశుద్ధాత్మ ఉన్నాడో లేడో అను మాటయైనను మేము వినలేదని అతనితో చెప్పిరి. 3. అప్పుడు అతడు–ఆలాగైతే మీరు దేనిలోనికి బాప్తిస్మము పొందితిరని వారి నడుగగా, వారు–యోహాను బాప్తిస్మములోనికే అని చెప్పిరి. 4. అందుకు పౌలు–యోహాను మారుమనస్సు విషయమైన బాప్తిస్మమిచ్చి, తన వెనుక వచ్చువానియందు, అనగా క్రీస్తు యేసునందు విశ్వాసముంచవలెనని ప్రజలతో చెప్పెను అనెను. 5. వారు ఈ మాటలు విని ప్రభువైన యేసు నామమున బాప్తిస్మము పొందిరి. 6. తరువాత పౌలు వారిమీద చేతులుంచగా పరిశుద్ధాత్మ వారిమీదికి వచ్చెను; అప్పుడు వారు భాషలతో మాటలాడి ప్రవచించిరి. 7. వారందరు ఇంచుమించు పండ్రెండుగురు పురుషులు.

1. ఎఫెసు సంఘము పౌలు తిరిగి వచ్చుటచేత స్థిరపరచబడి వృద్ధిపొందుట మాత్రమే కాక, మోటువారును క్రొత్తవారునైన కొందరు శిష్యులకు ఆత్మ యొక్క దృశ్యమైన కృపావరములు ఇయ్యబడినందున అక్కడ ఒక అద్భుతము కూడ జరిగెనని లూకా ఇక్కడ కనుపరచుచున్నాడు. అంతేకాక వారు ఆ పట్టణవాసులో లేక పరదేశులో తెలియదు; అది అంతగా ముఖ్యమైనదియు కాదు. వారు యోహాను బాప్తిస్మమును పొందియుండిరి గనుక వారు యూదులని సందేహింపనక్కరలేదు; మరియు పౌలు వారిని అక్కడ కనుగొనినప్పుడు వారు ఎఫెసులో నివసించుచుండిరని తలంచవలసియున్నది.

2. మీరు పరిశుద్ధాత్మను పొందితిరా. పౌలు ఈ స్థలములో పునర్జన్మ కలిగించు ఆత్మను గూర్చి కాక, సువార్త ఆరంభమందు సంఘము యొక్క సామాన్య క్షేమాభివృద్ధి నిమిత్తము దేవుడు అనేకులకు అనుగ్రహించిన విశేష వరములను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని ఈ వృత్తాంతము యొక్క ముగింపు కనుపరచుచున్నది. అయితే ఇప్పుడు పౌలు అడిగిన ఈ ప్రశ్నను బట్టి, ఆ కాలమందు ఆత్మ ఎల్లయెడల అందరికి సామాన్యముగా ఉండెనా అను ప్రశ్న పుట్టుచున్నది. ఏలయనగా ఆయన కొద్దిమందికి మాత్రమే అనుగ్రహింపబడినయెడల, ఆత్మయు విశ్వాసమును ఒకదానినుండి ఒకటి వేరుపరచబడలేనంతగా జతపరచబడియున్నట్లు పౌలు ఆయనను విశ్వాసముతో ఎందుకు జతపరచుచున్నాడు? బహుశా వారు సామాన్యులలో చేరినవారు కాకపోవచ్చును; లేక వారు ఒక మోస్తరు సంఖ్యగలవారు, అనగా పండ్రెండుగురు గనుక, వారందరు ఆత్మవరములు లేనివారై యున్నారా అని పౌలు అడుగుచున్నాడు. అయినను నేను ఈలాగు తలంచుచున్నాను: ఇంతమంది యూదులు అన్యజనుల సమక్షమునకు యాదృచ్ఛికముగా కాక దేవుని ఆలోచనచేతనే తేబడిరి; మరియు ఒకే సమయమందు వారు శిష్యులై, అనగా విశ్వాసుల సంఖ్యలో చేరినవారై యుండియు, ఆత్మసంబంధమైన వరములయందు ప్రత్యక్షమైన సువార్త యొక్క ముఖ్య మహిమను తాము ఎరుగమని ఒప్పుకొనిరి; వారిద్వారా పౌలు పరిచర్య అలంకరింపబడి ఘనపరచబడుటకే ఇది జరిగెను. ఏలయనగా అపొల్లో ఎఫెసులో ఇంత కొద్దిమంది శిష్యులను విడిచిపెట్టెనని అనుకొనుట సంభవము కాదు; మరియు అతడు ప్రిస్కిల్ల అకుల యొద్ద ప్రభువు మార్గమును పూర్తిగా నేర్చుకొనెను గనుక వారికి ఇంకను మెరుగుగా బోధించియుండగలడు.

అంతేకాక లూకా ఇంతకుముందు చెప్పిన సహోదరులు వీరు కాక వేరేవారని నేను సందేహింపను. సారాంశమేమనగా, ఈ మనుష్యులు క్రీస్తు నామమును ఒప్పుకొనుచున్నారని పౌలు చూచి, వారి విశ్వాసమును మరింత నిశ్చయముగా పరీక్షించుటకై, మీరు పరిశుద్ధాత్మను పొందితిరా అని వారిని అడుగుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇది బోధకు విశ్వసనీయతను స్థిరపరచుటకు దేవుని కృప యొక్క సూచనయు గురుతునై యుండెనని పౌలు మాటలవలననే స్పష్టమగుచున్నది: మీరు ధర్మశాస్త్ర క్రియలమూలముగా ఆత్మను పొందితిరా, విశ్వాసముతో వినుటమూలముగా పొందితిరా అని మిమ్మును అడుగ గోరుచున్నాను (గలతీయులకు 3:2).

పరిశుద్ధాత్మ ఉన్నాడో లేడో మేము ఎరుగము. ప్రవక్తలు ఎల్లయెడల ఎవనిని గూర్చి మాటలాడుచున్నారో, ఎవని ప్రశంసలును బిరుదులును లేఖనమంతటిలో కనబడుచున్నవో ఆ ఆత్మను గూర్చి యూదులైన మనుష్యులు ఏమియు వినకపోవుట ఏలాగు సాధ్యము? నిశ్చయముగా దీనిని బట్టి మనము గ్రహించునదేమనగా, పౌలు ఆత్మను గూర్చి సాధారణముగా మాటలాడలేదు; మరియు ఈ మనుష్యులు తాము అడుగబడినట్లే, దేవుడు తన కుమారుని రాజ్యమును అలంకరించిన ఆ దృశ్యమైన కృపావరములను తాము ఎరుగమని నిరాకరించిరి. కాబట్టి దేవుడు అట్టి వరములను ఇచ్చునో లేదో తాము ఎరుగమని వారు ఒప్పుకొనుచున్నారు. కాబట్టి ఆత్మ అను మాటయందు metonymia (లక్షణాలంకారము) అను అలంకారము ఉన్నది. మరియు వారు దేవుని ఆత్మను గూర్చి ఏమియు ఎరుగమని పూర్తిగా నిరాకరించియుండినయెడల, పౌలు అంత స్థూలమైన దోషమును, అవును, పూర్తిగా విపరీతమైన దోషమును మౌనముగా దాటిపోయి యుండడు అను సంగతి ఈ భావమును స్థిరపరచుచున్నది. వారు దేనిలోనికి, లేక ఏలాగు బాప్తిస్మము పొందిరని అతడు అడుగునప్పుడు, క్రీస్తు ఎక్కడెక్కడ సరిగాను సంపూర్ణముగాను ప్రకటింపబడెనో అక్కడ దృశ్యమైన కృపావరములు కూడ కనబడెనని, ఆ ఘనత సంఘములన్నిటికి సామాన్యముగా ఉండుటకే అట్లు జరిగెనని దానితోకూడ కనుపరచుచున్నాడు. కాబట్టి ఆ కాలమందు ఎల్లయెడల ప్రత్యక్షము కావలెనని దేవుడు కోరిన క్రీస్తు యొక్క అట్టి మహిమను విశ్వాసులు ఎరుగకుండుటను చూచి పౌలు ఆశ్చర్యపడుటలో వింతలేదు; మరియు వెంటనే సరిదిద్దుచు, వారు నేర్చుకొనిన ఆ ప్రాథమిక పాఠములయందు నిలిచిపోకూడదని వారితో చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రీస్తు కొరకు శిష్యులను సిద్ధపరచుటయే యోహాను పని.

4. యోహాను మారుమనస్సు విషయమైన బాప్తిస్మమిచ్చెను. ఈ మనుష్యులు తమ అజ్ఞానమును గూర్చి ఒప్పింపబడి ముందుకు సాగవలెనని కోరుటకే పౌలు చేసిన ఈ హెచ్చరిక ఉద్దేశింపబడెను. యోహాను రాబోవు క్రీస్తును గూర్చి ప్రకటించెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి యోహాను తన శిష్యులను పందెపు ఆరంభస్థానమునుండి బయలుదేరునట్లు పంపెను; వారు ఆ పరుగులో పరుగెత్తుచు ఇంకను బయలుపరచబడని క్రీస్తు వైపునకు సాగిపోవలెనని అట్లు చేసెను. కాబట్టి ఈ మనుష్యులు తమ్మును తాము పొగడుకొని ముందుకు సాగుటకు నిరాకరింపకుండునట్లు, వారు ఇంకను గురికి దూరముగా ఉన్నారని అతడు కనుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా కొదువను గూర్చిన గ్రహింపు ఇంకను లేనిదానిని కోరుటకు మనుష్యులను బలవంతపెట్టును. సారాంశము ఈలాగు వచ్చుచున్నది; పౌలు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: క్రీస్తు మహిమపరచబడకమునుపు, ఆయన యొక్క ఈ శక్తి లోకములో వర్ధిల్లలేదు; ఆయన పరలోకమునకు ఆరోహణమైనప్పుడు తన రాజ్యము ఈలాగు వర్ధిల్లవలెనని కోరెను. కాబట్టి క్రీస్తు తండ్రి కుడిపార్శ్వమున కూర్చుండియున్నాడని ఇప్పుడు ప్రకటించుచున్న ఆత్మ కృపావరములు, యోహాను ఇంకను తన రాయబార పరుగులో ఉన్నప్పుడు చాలా తక్కువగా కుమ్మరింపబడెను; ఏలయనగా అప్పటికి ఆయన తాను లోకరక్షకుడనని బహిరంగముగా కనుపరచుకొనలేదు. కాబట్టి మీరు ఇంకను ముందుకు సాగవలెనని తెలిసికొనుడి; ఏలయనగా మీరు గురికి దూరముగా ఉన్నారు. ఈ మనుష్యులు క్రొత్తగా ప్రవేశించినవారై ఇంకను ముందుకు సాగక నిలిచిపోకుండునట్లు, యోహానుచేత బోధింపబడిన భక్తుల విశ్వాసము రాబోవు క్రీస్తు వైపు చూడవలసియుండెనని అతడు స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు.

1200 "Decus," ఘనత. 1201 "Ex carceribus," (పందెపు) ఆరంభస్థానమునుండి.

మరియు దీనిచేత కూడ మనకు బోధింపబడునదేమనగా, యోహాను బాప్తిస్మము మారుమనస్సునకును పాపక్షమాపణకును గురుతైయుండెను; మరియు నేటి మన బాప్తిస్మము దానికి ఏ మాత్రమును భిన్నమైనది కాదు; క్రీస్తు ఇప్పటికే బయలుపరచబడెను, ఆయన మరణ పునరుత్థానములయందు మన రక్షణ సంపూర్ణము చేయబడెను అనునదే భేదము; ఆలాగు బాప్తిస్మము తన ఫలసిద్ధికి తేబడెను; ఏలయనగా నేను చెప్పిన క్రీస్తు మరణ పునరుత్థానములు అను ఆ ఊటనుండియే మారుమనస్సు ప్రవహించుచున్నది; మరియు ఉచితమైన నీతిని అక్కడనుండి వెదకుటకై విశ్వాసము మరల అక్కడికే సంబంధింపజేయబడుచున్నది. సారాంశమేమనగా, అది మన బాప్తిస్మమువలెనే పునర్జన్మయు నూతనపరచబడుటయు విషయమైన బాప్తిస్మమై యుండెనని పౌలు స్పష్టముగా కనుపరచుచున్నాడు. మరియు శుద్ధీకరణయు నూతన జీవమును క్రీస్తునుండి మాత్రమే ప్రవహించును గనుక, అది ఆయనయందలి విశ్వాసముపై ఆధారపడియుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; బాప్తిస్మము సూచించునది యావత్తును మనము క్రీస్తునందలి విశ్వాసముచేత పట్టుకొనుటయందే బాప్తిస్మము యొక్క శక్తి యావత్తును ఆధారపడియున్నదని ఈ మాటలచేత మనకు బోధింపబడుచున్నది; బాహ్యమైన గురుతు క్రీస్తు కృపను ఒక పొల్లంతైనను తగ్గించుటయు క్షీణింపజేయుటయు ఎంతమాత్రమును కాదు.

5. వారు ఈ మాటలు విని. యోహాను బాప్తిస్మమును క్రీస్తు బాప్తిస్మమును వేర్వేరని పూర్వికులు ఒక అభిప్రాయమును ఏర్పరచుకొనిరి గనుక, యోహాను బాప్తిస్మముచేత మాత్రమే సిద్ధపరచబడినవారు మరల బాప్తిస్మము పొందుట వారికి అసంగతముగా తోచలేదు. అయితే ఆ భేదమును వారు తప్పుగాను దుష్టముగాను నమ్మిరని దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది: అది నేడు మన బాప్తిస్మమందు మనకు కలిగియున్న అదే దత్తపుత్రత్వమునకును అదే నూతన జీవమునకును తాకట్టును గురుతునై యుండెను; కాబట్టి యోహానునొద్దనుండి తనయొద్దకు వచ్చినవారికి క్రీస్తు మరల బాప్తిస్మమిచ్చెనని మనము చదువము. అంతేకాక క్రీస్తు ఆ దృశ్యమైన గురుతుచేత తన్ను మనతో జతపరచుకొనుటకై తన స్వశరీరమందు బాప్తిస్మము పొందెను (మత్తయి 3:15); అయితే ఆ కల్పిత భేదమును ఒప్పుకొనినయెడల, బాప్తిస్మము దేవుని కుమారునికిని మనకును సామాన్యమైనదనియు, లేక మనకు ఆయనతో ఒకే బాప్తిస్మము కలదనియు అను ఈ అసమానమైన మేలు తొలగిపోయి నశించును. అయితే ఈ అభిప్రాయమునకు దీర్ఘమైన ఖండన అవసరము లేదు; ఏలయనగా ఈ రెండు బాప్తిస్మములు వేర్వేరని ఒప్పించుటకై, ఒకటి మరియొకదానికి దేనియందు భిన్నమైనదో వారు మొదట కనుపరచవలసియుండును; అయితే రెండు పక్షములయందును శ్రేష్ఠమైన పోలికయు, భాగములన్నిటి యొక్క ఏకీభావమును సమరూపతయు సరిపోవుచున్నవి; అవి అది అంతయు ఒకే బాప్తిస్మమని ఒప్పుకొనునట్లు మనలను చేయుచున్నవి.

1202 "Viguit," వర్ధిల్లెను. 1203 "Absurdum," అసంగతమైనది. 1204 "Atqui utrumque respondet optima similitudo et partiurn omnium symmetria et conformitas." అయితే పరిపూర్ణమైన పోలికయు, భాగములన్నిటి యొక్క సంపూర్ణ సౌష్ఠవమును ఏకరూపతయు కలవు.

ఇప్పుడు ప్రశ్న ఏమనగా, దానిని మరల చేయుట న్యాయమా అనునదే; మరియు ఈ మన కాలమందు ఉగ్రులైన మనుష్యులు ఈ సాక్ష్యమును నమ్ముకొని, మరల బాప్తిస్మమిచ్చుటను ప్రవేశపెట్టుటకు ప్రయత్నించిరి. కొందరు బాప్తిస్మమును క్రొత్త ఉపదేశముగా, లేక బోధగా తీసికొనుచున్నారు; నేను వారి అభిప్రాయము గలవాడను కాను; ఏలయనగా వారి వివరణ మిక్కిలి బలవంతముగా లాగబడినది గనుక, అది తప్పించుకొను మార్గపు వాసన కొట్టుచున్నది.

మరికొందరు బాప్తిస్మము మరల ఇయ్యబడెనని నిరాకరించుచున్నారు; ఏలయనగా వారు యోహానుకు ప్రత్యర్థియైన బుద్ధిహీనుడైన ఒకనిచేత తప్పుగా బాప్తిస్మము పొందిరని వారి తలంపు. అయితే వారి ఊహకు ఏ ఆధారమును లేదు; అవును, పౌలు మాటలు వారు యోహాను యొక్క నిజమైన సహజ శిష్యులని సూచించుచున్నవి; మరియు లూకా వారిని గౌరవముతో క్రీస్తు శిష్యులని పిలుచుచున్నాడు; గనుక నేను ఈ అభిప్రాయమునకు సమ్మతింపను; అయినను నీటి బాప్తిస్మము మరల ఇయ్యబడెనని నేను నిరాకరించుచున్నాను; ఏలయనగా వారు ఆత్మచేత బాప్తిస్మము పొందిరి అనుదే గాని లూకా మాటలు మరేదియు సూచింపవు. మొదట, మొదటి అధ్యాయములోను పదకొండవ అధ్యాయములోను మనము చూచినట్లు బాప్తిస్మము అను పేరు ఆత్మవరములకు అన్వయింపబడుట క్రొత్త సంగతి కాదు (అపొస్తలుల కార్యములు 1:5, మరియు అపొస్తలుల కార్యములు 11:6); అక్కడ క్రీస్తు తన అపొస్తలులకు దృశ్యమైన రీతిగా ఆత్మను పంపెదనని వాగ్దానము చేసినప్పుడు దానిని బాప్తిస్మమని పిలిచెనని లూకా చెప్పెను.

మరియు ఆత్మ కొర్నేలిమీదికి దిగివచ్చినప్పుడు, "మీరు పరిశుద్ధాత్మలో బాప్తిస్మము పొందెదరు" అను ప్రభువు మాటలను పేతురు జ్ఞాపకము చేసికొనెను. మరియు ఈ స్థలములో ఆ దృశ్యమైన వరములే పేరుపెట్టి చెప్పబడుచున్నవనియు, అవే బాప్తిస్మముతో ఇయ్యబడుచున్నవనియు మనము చూచుచున్నాము. మరియు పౌలు వారిమీద చేతులుంచగా ఆత్మ వచ్చెను అని వెంటనే తరువాత వచ్చుచున్నది గనుక, అది వివరణ రీతిగా చేర్చబడినదని నేను తీసికొనుచున్నాను; ఏలయనగా ఒక సంగతిని మొదట క్లుప్తముగా చెప్పి, తరువాత దానిని మరింత స్పష్టము చేయుట లేఖనములో బహుగా వాడబడు మాటలాడు విధానము. కాబట్టి క్లుప్తతవలన కొంత అస్పష్టముగా ఉన్నదానిని, చేతులుంచుటచేత వారికి ఆత్మ ఇయ్యబడెనని చెప్పుచు లూకా మరింత మెరుగుగా వ్యక్తపరచి మరింత తేటపరచుచున్నాడు. బాప్తిస్మము ఆత్మవరములకు బదులుగా వాడబడినప్పుడు అది కేవలముగా కాక దానికి ఏదో ఒకటి చేర్చబడియే తీసికొనబడునని ఎవడైనను ఆక్షేపించినయెడల, లూకా భావము సందర్భమువలన చాలినంతగా స్పష్టమగుచున్నదనియు, మరియు లూకా తాను చెప్పిన బాప్తిస్మమును సూచించుచున్నాడనియు నేను జవాబిచ్చుచున్నాను. మరియు నిశ్చయముగా మీరు దానిని బాహ్యమైన గురుతునుగూర్చి అర్థము చేసికొనినయెడల, ఇంతకంటె మెరుగైన బోధను ఉపయోగింపకుండనే అది వారికి ఇయ్యబడెనని చెప్పుట అసంగతమగును. అయితే మీరు దానిని ఉపదేశమని అలంకారార్థముగా తీసికొనినయెడల, ఆ మాట ఇంకను కఠినముగానే యుండును; మరియు వారు బోధింపబడిన తరువాత పరిశుద్ధాత్మ వారిమీదికి దిగివచ్చెను అను వృత్తాంతము పొసగదు.

అంతేకాక ఈ చేతులుంచుట ఒక సంస్కారమై యుండెనని నేను ఒప్పుకొనునట్లే, దానిని ఎడతెగక అనుకరించినవారు అజ్ఞానమువలన పడిపోయిరని నేను చెప్పుచున్నాను. ఏలయనగా ఆ గురుతుచేత కనుపరచబడినది కొంతకాలము మాత్రమే నిలువవలసిన కృపయై యుండెనని మనుష్యులందరు దీనియందు ఏకీభవించుచున్నారు గనుక, సత్యము తీసివేయబడిన తరువాత గురుతును నిలుపుకొనుట వక్రమైనదియు హాస్యాస్పదమైనదియునైన సంగతి. బాప్తిస్మము మరియు ప్రభువు రాత్రి భోజనము విషయమై వేరొక ఆలోచన కలదు; వాటియందు సంఘము లోకాంతము వరకు అనుభవింపబోవు ఆ వరములు మనకొరకు తెరువబడియున్నవని ప్రభువు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కాబట్టి వ్యర్థమైనవియు నిష్ప్రయోజనమైనవియునైన వేషములు సంస్కారముల మధ్య స్థానము పొందకుండునట్లు, నిత్యమైన సంస్కారములను కొంతకాలము మాత్రమే నిలుచువాటినుండి మనము శ్రద్ధగాను జ్ఞానముగాను వేరుపరచవలెను. పెద్దవారైనవారియందు విశ్వాసపు ఒప్పుకోలును స్థిరపరచుటకై పూర్వకాలపు మనుష్యులు చేతులుంచుటను వాడుకొనిన సంగతిని నేను అయిష్టపడను; అయితే జెరోము లూసిఫెరియనులకు విరోధముగా వ్రాయుచు తలంచినట్లు, ఆత్మ కృప అట్టి ఆచారమునకు బద్ధమైయున్నదని ఎవడును తలంపకుండవలెను.

1205 "Anabaptismum invebere," అనాబాప్టిస్టు మతమును (మరల బాప్తిస్మమిచ్చుటను) ప్రవేశపెట్టుటకు. 1206 "Effugium sapit," తప్పించుకొనుట వాసన కొట్టుచున్నది. 1207 "AEmulatore," ప్రత్యర్థి.

అయితే పోపు మతస్థులు ఏ క్షమాపణకును యోగ్యులు కారు; వారు ప్రాచీన ఆచారముతో తృప్తిపడక, కుళ్లినదియు మలినమైనదియునైన అభిషేకమును లోపలికి త్రోయుటకు తెగించిరి; అది బాప్తిస్మము యొక్క స్థిరీకరణ మాత్రమే కాక మరింత యోగ్యమైన సంస్కారముగా ఉండవలెనని, దానిచేత ఇంతకుముందు సగము మాత్రమే సంపూర్ణులైయుండిన విశ్వాసులు సంపూర్ణులుగా చేయబడుదురని, — ఇంతకుముందు తమ పాపములు మాత్రమే క్షమింపబడినవారు దానిచేత యుద్ధమునకు ఆయుధములు ధరింపజేయబడుదురని వారు ఊహించుచున్నారు. ఏలయనగా ఈ భయంకరమైన దేవదూషణలను కక్కుటకు వారు భయపడలేదు.

అపొస్తలుల కార్యములు 19:8-12

8. తరువాత అతడు సమాజమందిరములోనికి వెళ్లి, దేవుని రాజ్యమును గూర్చి తర్కించుచు ఒప్పించుచు, మూడు నెలలవరకు ధైర్యముగా మాటలాడుచుండెను. 9. అయితే కొందరు కఠినపరచబడి నమ్మక, జనసమూహము ఎదుట ఈ మార్గమును దూషించుచుండగా, అతడు వారిని విడిచి, శిష్యులను ప్రత్యేకపరచి, తురన్ను అను ఒకని పాఠశాలలో ప్రతిదినము తర్కించుచుండెను. 10. రెండు సంవత్సరములవరకు ఈలాగు జరిగినందున ఆసియలో కాపురమున్న యూదులును గ్రీసుదేశస్థులును అందరును ప్రభువైన యేసు వాక్యము వినిరి. 11. మరియు దేవుడు పౌలుచేత విశేషమైన అద్భుతములను చేయించెను. 12. అతని శరీరమునుండి చేతి గుడ్డలైనను నడికట్లైనను రోగులయొద్దకు తెచ్చినప్పుడు రోగములు వారిని విడిచెను, దయ్యములును వారిని వదలి పోయెను.

8. సమాజమందిరములోనికి వెళ్లి. దీనిని బట్టి మనము గ్రహించునదేమనగా, పౌలు మొదట అప్పటికే క్రీస్తునకు తమ పేర్లు ఇచ్చిన భక్తుల సహవాసముతో ఆరంభించెను. రెండవది, క్రీస్తును ఇంకను ఎరుగని, లేక కనీసము ఆయనను ఇంకను అంగీకరింపని మిగిలిన యూదులను సంఘము అను ఒకే శరీరములోనికి సమకూర్చుటకై అతడు సమాజమందిరములోనికి వచ్చెను. మరియు పౌలు సువార్త బోధను కపటముగా కప్పిపుచ్చుటవలననైనను, కొన్ని చీకటి వంకర మార్గములచేత తన్ను తాను చొప్పించుకొనుటవలననైనను మూడు నెలలవరకు వినబడలేదని మనము తెలిసికొనునట్లు, పౌలు ధైర్యముగా ప్రవర్తించెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు దేవుని రాజ్యమును గూర్చి తర్కించుచు ఒప్పించుచుండెనని కనుపరచుచు, లూకా వెంటనే ధైర్యమునకు ఒక గురుతును కూడ వ్యక్తపరచుచున్నాడు. మరియు పితరులకు వాగ్దానము చేయబడినదియు, క్రీస్తు రాకడచేత నెరవేరవలసినదియునైన ఆ పునరుద్ధరణ ఈ మాటచేత తరచుగా సూచింపబడుచున్నదని మనము ఎరుగుదుము. ఏలయనగా క్రీస్తు లేకుండ సమస్తము వికారమైన గందరగోళపు చెదరిపోవుటయు నాశనమునై యున్నది గనుక, రాబోవు మెస్సీయ లోకములో దేవుని రాజ్యమును స్థాపించునని ప్రవక్తలు ఆయనకు ఆరోపించుట వ్యర్థము కాదు. మరియు ఇప్పుడు ఈ రాజ్యము మనలను పతనమునుండియు భ్రష్టత్వమునుండియు దేవునికి విధేయతలోనికి మరల తెచ్చి, శత్రువులమైన మనలను కుమారులనుగా చేయుచున్నది గనుక, అది ఉన్నదెందులో అనగా — మొదట దేవుడు మనలను తనతో సమాధానపరచుకొని, తన ప్రజలుగా దత్తత చేసికొను ఉచితమైన పాపక్షమాపణయందు; రెండవది, ఆయన మనలను తన స్వరూపమునకు అనుగుణముగా రూపించి తనవంటివారినిగా చేయు నూతన జీవమునందు. అతడు తర్కించుచు ఒప్పించుచుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; దాని భావమేమనగా, పౌలు తాను చూపిన విషయములను స్థిరమైన హేతువులచేత రుజువుచేయునట్లు తర్కించెను; అది ముగిసిన తరువాత, భక్తియుక్తమైన హెచ్చరికల ములుకోలలను ఉపయోగించి, వాటిచేత తన శ్రోతలను ముందుకు పొడిచి తోలెను. ఏలయనగా మనము భక్తియుక్తమైన బుద్ధిమాటలచేత కదిలింపబడితేనే గాని, ఎంత లోతైన తర్కములైనను మనలను దేవునికి విధేయులనుగా చేయవు.

1208 "In adultis," పెద్దవారియందు.

9. వారి హృదయములు కఠినపరచబడగా. పౌలు ఎఫెసునకు మొదట వచ్చినప్పుడు వినబడినంత ఓర్పుతోను అనుకూలముగాను మరి ఏ స్థలమునందును యూదులచేత వినబడెనని మనము చదువము. ఏలయనగా ఇతరులు అల్లరులు రేపి అతనిని తరిమివేయగా, వీరు అతనిని ఇంకను కొంతకాలము ఉండుమని వేడుకొనిరి. ఇప్పుడు అతడు మూడు నెలలవరకు వారి మధ్య దేవుని రాజ్యమును స్థాపింప ప్రయత్నించిన తరువాత, అనేకుల భక్తిహీనతయు మొండితనమును బయలుపడుచున్నవి. ఏలయనగా వారు కఠినపరచబడిరని లూకా చెప్పుచున్నాడు; మరియు నిశ్చయముగా పరలోక సంబంధమైన బోధ యొక్క శక్తి ఎట్టిదనగా, అది భ్రష్టులను వెర్రివారినిగానైనను మరింత మొండివారినిగానైనను చేయును; అదియు స్వభావమువలన కాక, వారనునట్లు, ఆకస్మికముగానే; ఏలయనగా సత్యముచేత వారు ఒత్తిడి చేయబడినప్పుడు, వారి రహస్య విషము బయటికి పొంగివచ్చును.

వారు జనుల ఎదుట ఈ మార్గమును దూషించిరని లూకా చేర్చుచున్నాడు. ఏలయనగా సువార్తను తిరస్కరించువారు తాము అంగీకరింపనిదానిని ఇతరుల మధ్య ప్రాణాంతకముగా ఎదిరించుదురు. మరియు సాధ్యమైనయెడల మనుష్యులందరిని తమ భక్తిహీనతలో పాలివారినిగా చేసికొనవలెనని కోరుటకే గాని మరి ఏ ఉద్దేశముచేతను వారు దీనిని చేయరు. మార్గము అను ఈ మాటచేత ప్రతి విధానము సూచింపబడునని అందరికి తెలిసినదే; అయితే ఇక్కడ అది క్రీస్తు సువార్తకు అన్వయింపబడుచున్నది. ఇప్పుడు పౌలు వారిని విడిచి సహోదరులను ప్రత్యేకపరచెనని లూకా చెప్పుచున్నాడు; ఈ మాదిరిచేత మనకు బోధింపబడునదేమనగా, నిరాశాజనకమైనదియు చికిత్సకు లొంగనిదియునైన మొండితనమును మనము అనుభవముచేత ఎరిగినప్పుడు, మనము ఇక మన ప్రయాసను వ్యర్థపరచుకొనకూడదు. కాబట్టి మతభేదములు కలుగజేయువానిని ఒకటి రెండుమారులు బుద్ధిచెప్పిన తరువాత విసర్జింపుమని పౌలు తీతుకు హెచ్చరిక చేయుచున్నాడు (తీతుకు 3:10). ఏలయనగా దేవుని వాక్యము కుక్కలకును పందులకును వేయబడినయెడల అది అన్యాయముగా దూషింపబడును. మరియు బలహీనుల విషయమై, దుష్టమైన చాడీలచేతను స్వస్థమైన బోధను గూర్చిన అపనిందలచేతను వారి భక్తి పడద్రోయబడకుండునట్లు మనము జాగ్రత్తపడవలెను. కాబట్టి మేకలు తమ దుర్వాసనచేత గొఱ్ఱెల మందను చెరుపకుండునట్లును, రెండవది, దేవుని పవిత్ర ఆరాధకులు స్వేచ్ఛగా తమ విశ్వాసమును ఒప్పుకొనునట్లును పౌలు శిష్యులను ప్రత్యేకపరచెను.

ప్రతిదినము తర్కించుచు. బోధించుటయందు పౌలు శ్రద్ధ ఎంత ఎడతెగనిదై యుండెనో, మరియు నేర్చుకొనుటయందు వెంటనే విసుగుచెందువారు ఎంత మొరటువారును సుకుమారులునై యున్నారో ఈ స్థలము కనుపరచుచున్నది. ఏలయనగా వినుటకు సిద్ధముగాను యోగ్యముగాను ఉండి ప్రతిదినము వచ్చువారు ఎంత కొద్దిమందియో మనము చూచుచున్నాము. మరియు దొడ్డిలోనికివలె తాను సమకూర్చిన ఇంటి మందను గూర్చి అతనికి ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధ యుండినను, పరాయివారిని తన ప్రయాసలేనివారిగా విడిచిపెట్టుటకు అతడు సమ్మతింపలేదు; తన తర్కపు క్రమమును కొనసాగించుచు, బోధింపబడుటకు యోగ్యులైనవారెవరైనను దొరుకుదురేమో అని అతడు పరీక్షించుచున్నాడు. అతడు దానిని తురన్ను పాఠశాల అని పిలుచుచున్నాడు; ఆసియ ప్రభుత్వమును సంపాదించిన ఏ మనుష్యుని గూర్చియు అతడు అట్లు అనలేదు; ఏలయనగా ఆసియ అంతటను రోమీయులే ఏలుబడి చేయుచుండిరి; అయితే ఆ పాఠశాల తురన్ను అను ఒకని వ్యయముతో కట్టబడి పట్టణమునకు ఇయ్యబడెనని తలంచవలసియున్నది. కాబట్టి విశ్వాసులు కట్టించినవాని పేరు కలిగియున్న ఒక బహిరంగ స్థలమును వాడుకొనిరి; అక్కడ వారు తమ సభలను జరుపుకొనిరి.

1209 "Ut januam regno Dei aperirent," సువార్తకు ద్వారము తెరచునట్లు. 1210 "Argutiae," సూక్ష్మమైన తర్కములు. 1211 "Hac tandem se projieiunt," చివరకు వారు ఇంతటి తీవ్రతకు దిగజారుదురు. 1212 "Indigna contumelia afficitur," ఘోరముగా అవమానింపబడును.

10. ఆసియలో కాపురమున్నవారందరు. ఆసియ దేశస్థులు పౌలు బోధను వినుటకై అక్కడికి వచ్చిరని లూకా భావము కాదు; అతని ప్రసంగము యొక్క సువాసన ఆసియ యంతటను వ్యాపించెననియు, ఆ విత్తనము దూరదూరముల వరకు విత్తబడెననియు, తద్వారా అతని ప్రయాసము ఒక్క పట్టణమునకు మాత్రమే గాక దూరముగానున్న ప్రదేశములకును ఫలవంతమాయెననియు అతని భావము. దేవుని సత్యము ఒక స్థలములో ప్రకటింపబడినప్పుడు, అది దూరదూరముల వరకు వ్యాపించి, పరిచారకుని స్వరము వినబడలేని చోట్లను మారుమ్రోగుట తరచుగా జరుగుచుండును; ఏలయనగా అది చేతినుండి చేతికి అందింపబడుచుండును, ఒకడు మరియొకనికి బోధించుచుండును. ప్రతి మనుష్యుడు తన వంతుగా విశ్వాసమును వ్యాపింపజేయుటకు శ్రద్ధ కలిగియుండనియెడల ఒక్క మనుష్యుడు చాలడు.

11. విశేషమైన అద్భుతములను. లేఖనము యొక్క సామాన్య వాడుక చొప్పున అతడు అద్భుతములను virtutes అనగా శక్తులు అని పిలుచుచున్నాడు; అవి దేవుని యొక్క అసాధారణమైన శక్తికి సాక్ష్యములైయుండెను. పౌలు బోధకు మరి గొప్ప అధికారము కలుగునట్లు అతని అపొస్తలత్వము ఈ చిహ్నములచేత అలంకరింపబడెనని అతడు కనుపరచుచున్నాడు. ఏలయనగా మహత్కార్యములును సూచకక్రియలును మనుష్యుల చేతిద్వారా చూపబడుచున్నవని చెప్పుట సామాన్యమైన మాట. కాబట్టి దాని మహిమ కర్తయైన దేవునికి మాత్రమే ఆరోపింపబడుచున్నది; మనుష్యుడు కేవలము పరిచారకుడు మాత్రమే. ఆ అద్భుతములను మరింత ఘనపరచుటకై, చేతిగుడ్డలును నడికట్లును రోగులయొద్దకు తేబడెననియు, అవి తగిలిన వెంటనే వారు స్వస్థపడిరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. పౌలునకు అట్టి శక్తి ఏ ఉద్దేశముతో అనుగ్రహింపబడెనో అది తెలియనిది కాదు; అనగా తాను క్రీస్తు యొక్క నిజమైన అపొస్తలుడనని అతడు రుజువుపరచుకొనుటకును, సువార్తను నమ్మునట్లు చేయుటకును, తన పరిచర్యను స్థిరపరచుటకును అనుగ్రహింపబడెను. ఇక్కడ అద్భుతముల యొక్క న్యాయమైన ఉపయోగమును గూర్చి మనము ఇంతకుముందు చెప్పిన సంగతులను జ్ఞాపకము చేసికొనుట ప్రయోజనకరము. దేవుడు పౌలు చేతిగుడ్డలచేత రోగులను స్వస్థపరచెను గదా, అది ఈ ఉద్దేశమునకే సంబంధించినది, అనగా ఆ మనుష్యుని ఎన్నడును చూడనివారు సైతము, అతడు దూరముగా ఉన్నను, అతని బోధను భక్తితో అంగీకరించవలెనని. ఈ కారణమువలన ఈ వాక్యభాగమును తమ అవశేషముల పక్షముగా వక్రీకరించు పోపు మతస్థులు మరి ఎక్కువ బుద్ధిహీనులు; మనుష్యులు వాటిని పూజించి, వాటి గౌరవార్థము ముద్దుపెట్టుకొనవలెనని పౌలు తన చేతిగుడ్డలను పంపినట్లు వారు తలంచుచున్నారు; పోపు మతములో ఫ్రాన్సిస్ యొక్క చెప్పులను అంగీని, రోజ్ యొక్క నడికట్టును, పరిశుద్ధ మార్గరెట్ యొక్క దువ్వెనను, ఇట్టి ఇతర అల్పవస్తువులను వారు పూజించుచున్నట్లే. అంతేకాదు, వెల వలననైనను ఆడంబరము వలననైనను ఏ మూఢభక్తియు పుట్టకుండునట్లు అతడు మిక్కిలి సామాన్యమైన వస్తువులను ఏర్పరచుకొనెను. ఏలయనగా క్రీస్తు మహిమను చెక్కుచెదరకుండను తగ్గకుండను కాపాడవలెనని అతడు దృఢముగా నిశ్చయించుకొనియుండెను.

1213 "Semicinctia," నడికట్లు. 1214 "Non obscurum est," అది స్పష్టమే. 1215 "Oscularentur venerabundi homines," పూజాభావముగల మనుష్యులు వాటిని ముద్దుపెట్టుకొనునట్లు. 1216 "Vilissimas," మిక్కిలి విలువలేని.

అపొస్తలుల కార్యములు 19:13-17

13. అప్పుడు దేశసంచారులైన మాంత్రికులగు యూదులలో కొందరు–పౌలు ప్రకటించు యేసుతోడు మిమ్మును ఆజ్ఞాపించుచున్నామని చెప్పి, దయ్యములు పట్టినవారిమీద ప్రభువైన యేసు నామమును ఉచ్చరింప ప్రయత్నించిరి. 14. యూదుడును ప్రధానయాజకులలో ముఖ్యుడునైన స్కెవ అను ఒకని కుమారులు కొందరు ఆలాగు చేసిరి. 15. అందుకు ఆ దయ్యము–యేసును నేనెరుగుదును, పౌలును నేనెరుగుదును గాని మీరెవరని వారితో చెప్పెను. 16. అప్పుడు ఆ దయ్యము పట్టినవాడు వారిమీద ఎగిరి, వారిని లొంగదీసి, వారిని గెలిచెను గనుక వారు దిగంబరులై గాయపడి ఆ యింటనుండి పారిపోయిరి. 17. ఈ సంగతి ఎఫెసులో కాపురమున్న యూదులకును గ్రీసుదేశస్థులకును అందరికిని తెలియవచ్చెను; అప్పుడు వారందరికి భయము కలిగెను, ప్రభువైన యేసు నామము ఘనపరచబడెను.

13. ఇంతకుముందు ప్రస్తావింపబడిన ఆ అద్భుతముల చేత పౌలు అపొస్తలత్వము స్థిరపరచబడెనని మరి స్పష్టముగా కనబడుటకై, కొందరు క్రీస్తు నామమును అబద్ధముగా ఆశ్రయించినప్పుడు అట్టి దుర్వినియోగము మిక్కిలి కఠినముగా శిక్షింపబడెనని లూకా ఇప్పుడు బోధించుచున్నాడు. దీనివలన మనము గ్రహించునదేమనగా, పౌలు క్రీస్తును దేవుని శక్తియని నమ్మకముగా ప్రకటించుచుండెనని మనుష్యులందరు తెలిసికొనవలెనను ఉద్దేశముతో మాత్రమే అట్టి అద్భుతములు అతని చేతిద్వారా చేయబడెను; ఏలయనగా ప్రభువు వాటిని సువార్త యొక్క పవిత్రమైన బోధనుండి వేరుపరచబడనియ్యకపోవుట మాత్రమే గాక, వాటిని వక్రముగా తమ మంత్రతంత్రములకు లాగుకొనినవారిని అంత కఠినముగా శిక్షించెను. దీనివలన మనము మరల గ్రహించునదేమనగా, క్రీస్తు నామమును మరుగుపరచు అద్భుతములన్నియు అపవాది యొక్క గారడీ మాయలే; మరియు దేవుని నిజమైన అద్భుతములను నిజమైన మతము స్థిరపరచబడుటకు గాక మరి ఏ ఇతర ఉద్దేశమునకైనను లాగువారు మోసగాండ్రును కల్తీచేయువారునై యున్నారు.

మాంత్రికులలో కొందరు. ఈ పదవి బుద్ధిహీనమైన అనుకరణనుండి పుట్టినదని నేను సందేహింపను. దేవుడు యూదుల మధ్య తన శక్తిని నానా విధములుగా కనుపరచుచుండెను; పూర్వకాలమున దయ్యములను వెళ్లగొట్టుటకు ఆయన ప్రవక్తలను పరిచారకులుగా వాడుకొనెను; దీనిని సాకుగా చేసికొని వారు మంత్రోచ్చాటనను కల్పించిరి, దానినుండి దేవుని ఆజ్ఞ లేకుండ ఆలోచనలేక ఒక అసాధారణమైన పదవి స్థాపింపబడెను. మరియు (దేవుడు అట్లు నియమించుటవలన) అది కొంతమట్టుకు ఫలించియుండవచ్చును; ఆయన దానిని వక్రముగా ఆదరించెనని కాదు, క్రీస్తు వచ్చువరకు వారు తమ పితరుల మతమును మరి ఇష్టపూర్వకముగా నిలుపుకొనవలెనని. క్రీస్తు పరిపాలన కాలములో దుష్టమైన ఆశాపాతకము క్రైస్తవులకును యూదులకును మధ్య కలహము పుట్టించెను. ఏలయనగా మనుష్యుల ఇష్టప్రకారము మాంత్రికులు నియమింపబడిరి; ఆ తరువాత (మూఢభక్తి ఎల్లప్పుడును అంతకంతకు చెడిపోవుచుండును గనుక) పై స్థాయికి ఉన్నతి పొందవలసిన తన మతాధికారులందరికి ఇది సామాన్యముగా ఉండవలెనని పోపు కోరెను. ఏలయనగా వారు ద్వారపాలకులుగా నియమింపబడిన వెంటనే దయ్యములను మంత్రించి వెళ్లగొట్టుట వారికి అప్పగింపబడుచున్నది; మరియు స్వానుభవము చేతనే వారు తమ్మును తాము హాస్యాస్పదులనుగా చేసికొనుచున్నారు. ఏలయనగా తాము వ్యర్థమైన, ఫలములేని ఒక బిరుదును ఇచ్చుచున్నామని ఒప్పుకొనుటకు వారు బలవంతపెట్టబడుచున్నారు; దయ్యములను మంత్రించి వెళ్లగొట్టుటకు వారికున్న శక్తి ఎక్కడ? మాంత్రికులే తాము ఎన్నడును ఆచరణలో పెట్టని ఒక పదవిని తమకే అవమానకరముగా వహించుచున్నారు. అయితే మనుష్యులు దేవుని వాక్యమునుండి తొలగిపోయినప్పుడు తప్పిపోవుటకు అంతము లేదనునది న్యాయముగానే జరుగుచున్నది. ఈ మనుష్యులను గూర్చి మనము గ్రహించునదేమనగా, వారు దేశసంచారులైన దుండగులు, ఇంటింటికి తిరుగువారు; అట్టివారిని నేడు పోపు మతములో అనేకులను మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా వారు తిరుగుచుండిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలచేత, మనుష్యులను మోసపుచ్చుటకు అవకాశము దొరికినకొలది వారు అటు ఇటు తిరుగుచుండిరని అతడు మనకు తెలియజేయుచున్నాడు.

1217 "Sanciatur," ఆమోదింపబడుటకు లేక స్థిరపరచబడుటకు. 1218 "Exorelsmos," మంత్రోచ్చాటనలు. 1219 "Aliquid perfecerint," వారు కొంత సాధించిరి.

పౌలు ప్రకటించు యేసుతోడు మిమ్మును ఆజ్ఞాపించుచున్నాము. ఈ మోసగాండ్రు తాము ఇంతకుముందు అబద్ధముగా అతిశయించిన దానికంటె క్రొత్త శక్తిని సంపాదించుకొనుటకైనను, లేక తమకున్న శక్తి నిలిచిపోయినందున సువార్తను మరుగుపరచుటకైనను క్రీస్తు నామమును ఆశ్రయించిరనుట సత్యమునకు సమీపమైనది [సంభవనీయమైనది]. ఈ ప్రార్థనలో రెండు దోషములుండెను; మొదటిది, వారు పౌలు బోధకు శత్రువులైయుండియు, విశ్వాసము లేకుండ దాని రూపమును మంత్రతంత్రములకువలె దుర్వినియోగము చేయుచున్నారు; రెండవది, మనుష్యుని చేతిలో లేనిదానిని దేవుని పిలుపు లేకుండ తమకు తాము వహించుకొనుచున్నారు. అయితే దేవుని నామమును క్రీస్తు నామమును న్యాయముగా ప్రార్థించుట అనగా విశ్వాసముచేత నడిపింపబడినదియు, మనుష్యుని పిలుపు యొక్క హద్దులను దాటనిదియునైనదే. కాబట్టి మన దైవదూషణకు అట్టి శిక్షనే మనము అనుభవింపకుండునట్లు, దేవుని వాక్యము యొక్క వెలుగు మనకు ముందుగా నడువనియెడల మనము దేనికిని పూనుకొనకూడదని ఈ దృష్టాంతము వలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. ప్రార్థించవలెనని ప్రభువు తానే మనకు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. అద్భుతముల వరము అనుగ్రహింపబడనివారెవరైనను ఈ హద్దులలోనే నిలిచియుండవలెను. ఏలయనగా అపొస్తలులు అపవిత్రాత్మలను మనుష్యులలోనుండి వెళ్లగొట్టినప్పుడు వారు దేవుని తమ కర్తగా కలిగియుండిరి, మరియు ఆయన తమకు అప్పగించిన పరిచర్యను తాము నమ్మకముగా నెరవేర్చుచున్నామని వారెరిగియుండిరి.

16. ఆ మనుష్యుడు వారిమీద ఎగిరి. అపవాది అతనిద్వారా చేసినది ఆ మనుష్యునికి ఆరోపింపబడుచున్నది. ఏలయనగా బలిష్ఠులైన ఏడుగురు యౌవనులను గాయపరచి దిగంబరులనుగా పారిపోవునట్లు చేయుట వంటి కార్యమును అతడు తనంతట తాను చేయగలిగియుండడు. అపవాది మనుష్యులలో ఏలాగు నివసించునో నిశ్చయముగా నిర్ధారించుట మనకు సాధ్యము కాదు; దేవుని ఆత్మకును సాతాను ఆత్మకును మధ్య వైరుధ్యము కలదని మాత్రమే చెప్పగలము. ఏలయనగా దేవుని ఆత్మ మనలో నివసించుచున్నాడు గనుక మనము దేవుని ఆలయమైయున్నామని పౌలు బోధించునట్లే, అవిశ్వాసులందరిలో సాతాను కార్యసాధకముగా పనిచేయుచున్నాడని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు. అయినను లూకా ఈ స్థలములో ఒక ప్రత్యేకమైన విధమైన నివాసమును గూర్చి మాట్లాడుచున్నాడని మనము తెలిసికొనవలెను; అనగా సాతాను మనుష్యుని సంపూర్ణముగా స్వాధీనపరచుకొనునంతగా కళ్లెము అతని చేతిలో ఉన్నప్పుడు.

మరియు, తన శక్తి స్వరము యొక్క ధ్వనిలో బంధింపబడియుండలేదనియు, తన కుమారుని నామమును మూఢభక్తితో దుర్వినియోగము చేయుట న్యాయము కాదనియు ప్రకటించుటకై దేవుడు అట్టి సూచనను చూపదలంచెను. మరియు ఆయన సాతాను మనలను మోసపుచ్చుటకు అనుమతించినప్పుడు, ఆయన మనలను శరీరములో గాయపరచిన దానికంటె మనము మరి కఠినముగా శిక్షింపబడుచున్నామని మనము తెలిసికొనవలెను. ఏలయనగా అద్భుతముల యొక్క మాయారూపమును వేషమును అవిశ్వాసులను భ్రమపరచి మూఢులనుగా చేయు భయంకరమైన మంత్రమైయున్నది; వారు దేవుని వెలుగును నిరాకరించిరి గనుక మరి గాఢమైన అంధకారములో ముంచబడునట్లు అది జరుగుచున్నది.

17. భయము కలిగెను. క్రీస్తు నామమును దుష్టముగా దుర్వినియోగము చేసినవారిమీద దేవుడు రప్పించిన ఆ ప్రతిదండన యొక్క ఫలమేదనగా, వారందరు భక్తిపూర్వకమైన భయముచేత తాకబడిరి; తాను దానికి ప్రతిదండన చేయువాడనని ప్రభువు స్పష్టమైన సూచనచేతను సాక్ష్యముచేతను కనుపరచిన ఆ బోధను వారు తృణీకరింపకుండునట్లు అది జరిగెను, మరియు వారు క్రీస్తును ఘనపరచునట్లు నడిపింపబడిరి. ఏలయనగా దేవుడు తన తీర్పులన్నిటిచేత మనలను పాపము చేయకుండ భయపెట్టునట్లు ఇంతవరకు రావలెనని మనలను ఆహ్వానించుచున్నాడు గదా, అది గాక ఈ దృష్టాంతములో విశేషముగా క్రీస్తు మహాత్మ్యము కనుపరచబడెను, సువార్త యొక్క అధికారము స్థిరపరచబడెను. కాబట్టి తమ మంత్రతంత్రములచేత తెలిసియే క్రీస్తు నామమును అపవిత్రపరచు మోసగాండ్రకు మరి భారమైనదియు ఘోరమైనదియునైన శిక్ష సిద్ధపరచబడియున్నది; అట్టి స్థూలమైన దైవదూషణకు తాము శిక్ష తప్పించుకొందుమని వారు తమకు తాము వాగ్దానము చేసికొనకుందురు గాక. అది అందరికి తెలియవచ్చెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు గదా, దానికి సామాన్యముగా లేక అంతటను అని అర్థము. ఏలయనగా క్రీస్తు నామము మరి ఎక్కువమందికి తెలియబడునట్లు ఆ సంగతి ప్రజలమధ్య బహుగా చెప్పుకొనబడెనని అతని భావము.

1220 "Alieni," పరాయివారు, అన్యులు. 1221 "Nisi quod statui potest," ఉన్నదని నిర్ధారింపవచ్చును అనుట తప్ప.

అపొస్తలుల కార్యములు 19:18-22

18. విశ్వసించినవారిలో అనేకులు వచ్చి తమ క్రియలను ఒప్పుకొని తెలియజేసిరి. 19. మరియు మాంత్రిక విద్యలు అభ్యసించినవారిలో అనేకులు తమ పుస్తకములు తెచ్చి, అందరియెదుట వాటిని కాల్చివేసిరి; వారు వాటి వెలను లెక్కచూడగా అది యేబదివేల వెండి నాణెములాయెను. 20. ఇంత ప్రభావముతో ప్రభువు వాక్యము వ్యాపించి స్థిరపడెను. 21. ఈ సంగతులు సమాప్తమైన తరువాత పౌలు మాసిదోనియ అకయ అను దేశములద్వారా ప్రయాణమై యెరూషలేమునకు వెళ్లవలెనని ఆత్మలో ఉద్దేశించి–నేనక్కడికి వెళ్లిన తరువాత రోమాను కూడ చూడవలెనని చెప్పుకొనెను. 22. మరియు తనకు పరిచారము చేయువారిలో తిమోతి ఎరస్తు అను యిద్దరిని మాసిదోనియకు పంపి, తాను కొంతకాలము ఆసియలో నిలిచియుండెను.

18. విశ్వసించినవారిలో అనేకులు. తాను చెప్పిన ఆ భయమునకు ఒక సూచనను లూకా తెలియజేయుచున్నాడు. ఏలయనగా తమ వేషధారణచేత దేవుని ఉగ్రతను తమలో పోషించుకొనకుండునట్లు, తమ పూర్వజీవితము యొక్క తప్పిదములను అపరాధములను స్వయముగా ఒప్పుకొనినవారు, తాము దేవుని భయముచేత సంపూర్ణముగా తాకబడి కదిలింపబడితిమని నిజముగా ప్రకటించిరి. అపరాధము చేసినవారినుండి నిజమైన ఒప్పుకోలును రాబట్టుట ఎంత కష్టమైన పనియో మనమెరుగుదుము; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ ప్రతిష్ఠకంటె దేనిని విలువైనదిగా ఎంచరు గనుక సత్యముకంటె సిగ్గునే ఎక్కువగా లక్ష్యపెట్టుదురు; అంతేకాదు, తమ చేతనైనంతమట్టుకు తమ సిగ్గును కప్పిపుచ్చుటకు ప్రయత్నించుదురు. కాబట్టి ఈ స్వచ్ఛందమైన ఒప్పుకోలు మారుమనస్సుకును భయమునకును సాక్ష్యమైయుండెను. ఏలయనగా సంపూర్ణముగా తాకబడితేనే గాని, పరలోకములో విడిపింపబడి నిర్దోషిగా తీర్చబడుటకై ఏ మనుష్యుడును మనుష్యుల నిందలకును దూషణలకును తన్నుతాను లోబరచుకొనడు, భూమిమీద ఇష్టపూర్వకముగా తీర్పు పొందడు. అనేకులు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు గనుక, వారందరికి ఒకే కారణము లేదని మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా ఈ మనుష్యులు చాలాకాలము చెడిపోయిన మనస్సాక్షులను కలిగియుండియుండవచ్చును; అనేకులు తరచుగా మరుగైన అంతరంగ దుర్గుణములచేత కలుషితులైయుందురు. కాబట్టి లూకా మనుష్యులందరికి ఒక సామాన్యమైన నియమమును విధించుటలేదు; అట్టి ఔషధము అవసరమైనవారు అనుసరింపవలసిన ఒక దృష్టాంతమును వారియెదుట ఉంచుచున్నాడు. ఈ మనుష్యులు తమ మారుమనస్సునకు సాక్ష్యమిచ్చుటకును, పౌలు చేతిలో ఆలోచనను ఉపశమనమును వెదకుటకును గాక మరి దేనికి తమ కార్యములను ఒప్పుకొనిరి? యోహాను బాప్తిస్మమునకు తమ పాపములను ఒప్పుకొనుచు వచ్చినవారి విషయము వేరుగా ఉండెను (మత్తయి 3:6). ఏలయనగా ఈ విధముగా తాము వేషధారణ లేకుండ మారుమనస్సులో ప్రవేశించుచున్నామని వారు ఒప్పుకొనిరి.

అయితే దేవుడు తన కాఠిన్యము యొక్క దృష్టాంతమును విశ్వాసులయెదుట ఉంచినప్పుడు వారు దేవుని యెడల భక్తిపూర్వకమైన భయముచేత ఏ విధముగా తాకబడిరో ఈ స్థలములో లూకా ఒక విధమును బట్టి బోధించుచున్నాడు. ఈ కారణమువలన ఈ కార్యముచేత తమ నిరంకుశత్వమునకు రంగు పూయు పోపు మతస్థుల సిగ్గుమాలినతనము మరి గొప్పది. ఏలయనగా వారి చెవిలో చెప్పు ఒప్పుకోలుకు ఈ దృష్టాంతముతో ఏమి పొత్తు? మొదటిది, విశ్వాసులు తాము విశ్వాసములోనికి రాకమునుపు సాతానుచేత ఎంత దయనీయముగా మోసపోతిమో కొన్ని ఉదాహరణలను మనుష్యుల యెదుటికి తెచ్చి ఒప్పుకొనిరి. అయితే పోపు ధర్మశాస్త్రము ప్రకారము మనుష్యులు తమ మాటలన్నిటిని క్రియలన్నిటిని తలంపులన్నిటిని లెక్కించి చెప్పవలెనని కోరబడుచున్నది. ఆ మనుష్యులు దీనిని ఒక్కసారే ఒప్పుకొనిరని మనము చదువుచున్నాము; పోపు ధర్మశాస్త్రమైతే కనీసము ప్రతి సంవత్సరము అది మరల చేయబడవలెనని ఆజ్ఞాపించుచున్నది. ఈ మనుష్యులు స్వయముగా ఒప్పుకోలు చేసిరి; పోపు అందరిని నిర్బంధముచేత బంధించుచున్నాడు. అనేకులు వచ్చిరి, అందరు కాదు అని లూకా చెప్పుచున్నాడు; పోపు ధర్మశాస్త్రములో ఏ మినహాయింపును లేదు. ఈ మనుష్యులు విశ్వాసుల సమూహము యెదుట తమ్మును తాము తగ్గించుకొనిరి; పోపు మరి వేరైన ఆజ్ఞను ఇచ్చుచున్నాడు, అనగా పాపి ఒక్క యాజకుని చెవిలో గుసగుసలాడుచు తన పాపములను ఒప్పుకొనవలెనని. ఇదిగో, తమ కుయుక్తులను రుజువుపరచుటకు వారు లేఖనములను ఎంత చక్కగా అన్వయించుచున్నారో!

19. మాంత్రిక విద్యలు అభ్యసించినవారు. లూకా మంత్రతంత్ర గారడీలను గూర్చి మాత్రమే గాక, మనుష్యులలో అధిక భాగము సాధారణముగా మితిమీరిన ఆశ కలిగియుండు నిష్ప్రయోజనమైన వ్యర్థమైన అభ్యాసములను గూర్చియు మాట్లాడుచున్నాడు. ఏలయనగా అతడు {περιεργα} అను మాటను వాడుచున్నాడు; దానిక్రింద గ్రీసుదేశస్థులు తమలో ఏ నిజమైన ప్రయోజనమును లేక, మనుష్యుల మనస్సులను అభ్యాసములను నానా వంకర దారులగుండ నిష్ఫలముగా నడిపించు వాటినన్నిటిని చేర్చుదురు. జ్యోతిష ఫలితశాస్త్రము అని వారు పిలుచునదియు, రాబోవు కాలమును గూర్చి మనుష్యులు తమకు తాము కల్పించుకొను శకునములన్నియు అట్టివే. తమకును ఇతరులకును తప్పిపోవుటకు గల ప్రతి అవకాశమును తొలగించుటకై వారు తమ పుస్తకములను కాల్చివేయుచున్నారు. మరియు వెల యొక్క గొప్పతనము తమకు అంత నష్టము కలుగజేసికొనకుండ వారిని వెనుకకు తీయలేదు గనుక, దానిద్వారా వారు తమ భక్తి యొక్క ఆసక్తిని [ఉత్సాహమును] మరి బాగుగా కనుపరచుచున్నారు. కాబట్టి లూకా ఇంతకుముందు వారి ఒప్పుకోలును మాటలలో వర్ణించినట్లే, ఇప్పుడు వారు క్రియలలో చేయు ఒప్పుకోలును తెలియజేయుచున్నాడు. అయితే గ్రీసుదేశస్థులు {αργυριον} అను మాటను సమస్త విధములైన ద్రవ్యమునకు వాడుదురు గనుక, లూకా దేనారములను గూర్చి మాట్లాడుచున్నాడో సెస్టెర్షియసులను గూర్చి మాట్లాడుచున్నాడో నిశ్చయము కాదు. అయినను విశ్వాసులు లాభమును ధైర్యముగా తృణీకరించిరని మనము తెలిసికొనునట్లు అతడు ఒక మొత్తమును తెలియజేసెనని నిశ్చయము గనుక, అతడు దేనారములనే, లేక ఇంకను శ్రేష్ఠమైన మరియొక విధమైన నాణెమునే ఉద్దేశించుచున్నాడని నేను ఏమాత్రమును సందేహింపను. మరియు యేబదివేల దేనారములు (denarii) ఫ్రెంచి ద్రవ్యములో ఇంచుమించు తొమ్మిదివేల పౌనులు [ఫ్రెంచి లివ్రులు] అగును.

1222 "Quid enim… affine habet," ఏలయనగా ఏమి పొత్తు కలదు. 1223 "Ut clanculariis susurris in aurem proprii sacerdotes obmurmuret peccator," పాపి తన సొంత యాజకుని చెవిలో రహస్యమైన గుసగుసలు గొణుగవలెనని.

1224 "Quam dextre accommodent," వారు ఎంత నేర్పుగా అన్వయించుచున్నారో. 1225 "Stulti homines," బుద్ధిహీనులైన మనుష్యులు. 1226 "Sesterties an densrios," "sestertii an densrios." 1227 "Densrios vel aliquod etiam praestantius numismatis genus," దేనారములు, లేక ఇంకను విలువైన మరియొక విధమైన నాణెము.

20. ఇంత ప్రభావముతో వ్యాపించెను. {κατα} {κρατος} అను మాట వాక్యము కొంచెముగా వ్యాపించలేదని (లేక ఈ అభివృద్ధులు సామాన్యమైనవి కావని) సూచించుచున్నది; ఆ అభివృద్ధులలో అరుదైన ప్రభావము, సాధారణముగా ఉండుదానికంటె గొప్పదైనది, కనబడెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది. వ్యాపించెను అను మాటను నేను మనుష్యుల సంఖ్యకు అన్వయించుచున్నాను; బోధ వ్యాపించుచుండెను గనుక దినదినము క్రొత్త శిష్యులు చేర్చబడుచుండగా సంఘము అభివృద్ధిపొందెనని అతడు చెప్పినట్లున్నది. మరియు వాక్యము ప్రతివానిలో స్థిరపడెను అను దానిని నేను ఈ విధముగా వివరించుచున్నాను, అనగా వారు సువార్తకు విధేయతలోను భక్తిలోను అంతకంతకు అభివృద్ధిపొందిరనియు, వారి విశ్వాసము మరి లోతుగా వేరుపారెననియు.

21. పౌలు ఆత్మలో ఉద్దేశించి. పౌలు ఆత్మ యొక్క ప్రేరణచేతను కదలికచేతను తన ప్రయాణమును చేయ ఉద్దేశించెనని అతని భావము; అతని జీవితమంతయు దేవుని చిత్తమునకును ఇష్టమునకును అనుగుణముగా రూపింపబడెనని మనము తెలిసికొనుటకై అట్లు చెప్పబడెను. అతడు ఆయనచేత ఏలబడుటకు తన్నుతాను అప్పగించుకొని, ఆయన పరిపాలనపై ఆధారపడియుండెను గనుకనే ఆత్మను తన కార్యములకు అధిపతిగా కలిగియుండెను. తాను నిరీక్షించిన విజయము అతని ప్రయాణములో అతనికి కలుగలేదని తరువాత వచ్చుచున్న సంగతి దీనికి అడ్డు కాదు; ఏలయనగా దేవుడు తన నమ్మకమైన సేవకులను అంతమును వారికి తెలియనియ్యకయే తరచుగా నడిపించి పరిపాలించుచుండును.

ఏలయనగా విషయములు సందేహాస్పదముగా ఉన్నప్పుడు సైతము కన్నులు మూసికొనియైనను, ఆయన తన ఆత్మచేత తమకు చూపినదానిని వారు అనుసరించునంతగా వారు తనకు సమర్పించుకొనియుండవలెనని ఆయన కోరుచున్నాడు. మరియు అతడు తన సొంత ప్రయోజనమును విడిచిపెట్టి నిర్లక్ష్యము [ఉపేక్ష] చేసి, సంఘములకు మేలు చేయుటకు సంపూర్ణముగా సమర్పించుకొనియుండెనని నిశ్చయము; ఏలయనగా మాసిదోనియవారికి ఏర్పాటు చేయకుండుటకంటె, తనకు అందరిలో మిక్కిలి శ్రేష్ఠుడును, మిక్కిలి నమ్మకమైనవాడును, మిక్కిలి ప్రియుడును, చివరకు మిక్కిలి తగిన సహచరుడునైన తిమోతిని కోల్పోవుటకే అతడు ఇష్టపడెను.

అపొస్తలుల కార్యములు 19:23-28

23. ఆ కాలమందు ఈ మార్గమును గూర్చి గొప్ప అల్లరి కలిగెను. 24. ఏలాగనగా దేమేత్రి అను ఒక కంసాలి అర్తెమి దేవికి వెండి గుళ్లు చేయించుటచేత ఆ పనివారికి మిక్కిలి లాభము కలుగజేయుచుండెను. 25. అతడు వారిని, ఆ విధమైన పనిచేయువారిని పోగుచేసి–అయ్యలారా, యీ పనివలన మనకు జీవనము బాగుగా జరుగుచున్నదని మీకు తెలియును. 26. అయితే చేతులతో చేయబడినవి దేవతలు కావని యీ పౌలు చెప్పి, ఎఫెసులో మాత్రమే కాదు, దాదాపుగా ఆసియ యందంతట బహు జనులను ఒప్పించి, త్రిప్పియున్న సంగతి మీరు చూచియు వినియు నున్నారు. 27. మరియు ఈ మన వృత్తికి నిరాదరణ కలుగునని భయము పుట్టుట మాత్రమే కాక, మహాదేవియైన అర్తెమి ఆలయము కూడ తృణీకరింపబడి, ఆసియయు భూలోకమంతయు పూజించు ఈమె మహాత్మ్యము నశించిపోవునని భయము పుట్టుచున్నదని చెప్పెను. 28. వారు ఈ మాటలు విని, రౌద్రముతో నిండినవారై–ఎఫెసీయుల అర్తెమి మహాదేవి అని కేకలువేసిరి.

1228 "De exitu ipsos celans," అంతమును వారికి మరుగుచేయుచు. 1229 "Nobis suppetit facultas," మన జీవనాధారము కలుగుచున్నది.

23. ఈ మార్గమును గూర్చి అల్లరి. ఈ మార్గము అను మాటను గూర్చి చదువరులు ఇంతమట్టుకు గ్రహింపవలెను, అదేమనగా లాటినువారు శాఖ అని పిలుచుదానికి ఇది ఇక్కడ వాడబడెను; గ్రీకు తత్త్వవేత్తలు దానిని హెరిసీస్ లేక హెరిసీ (శాఖలు) అని పిలుతురు. అయితే విశ్వాసము యొక్క ఐక్యత రాజ్యము చేయవలసిన దేవుని సంఘములో, ప్రతి మనుష్యుడు తాను అనుసరింపగోరుదానిని తన ఇష్టానుసారముగా ఏర్పరచుకొనుటకంటె అసహ్యమైనదియు హేయమైనదియు మరి యేదియు లేదు గనుక, భక్తులలో తగిన కారణములచేత అపకీర్తి పొందిన ఆ పేరును లూకా విసర్జించి, హెబ్రీ భాషా విధానము చొప్పున విధానము అను మాటకు బదులుగా మార్గము అను మాటను ఉపయోగించెనని నేను తలంచుచున్నాను. మరియు విషయము యొక్క సారాంశమును గూర్చి చెప్పవలెనంటే, ప్రభువు తన సేవకుని ఎంత ఆశ్చర్యకరముగా సాధకము చేయించెనో మనము చూచుచున్నాము. అతడు తన ప్రయాణమునకు సిద్ధపడినప్పుడు తాను వెళ్లిపోయిన తరువాత సంఘము నెమ్మదిగా ఉండునని నిరీక్షించెను; అయితే ఇదిగో, అతడు ఏమాత్రమును భయపడని చోట అకస్మాత్తుగా అల్లరి పుట్టుచున్నది. అయితే దేమేత్రియందు లోభము ఎంత హానికరమైన తెగులో కనబడుచున్నది. ఏలయనగా ఒక్క మనుష్యుడు తన సొంత లాభము నిమిత్తము ఒక పట్టణమంతటిని కలహముచేత కలవరపరచుటకు భయపడుటలేదు. మరియు అతనిచేత రగిలింపబడిన కొరవులవలె ఉండి అంతటను అగ్నిని వ్యాపింపజేయు పనివారు, హీనులైన [నీచులైన] మనుష్యులను, కడుపే దేవుడుగా గలవారిని, సమస్త విధములైన దుష్టత్వమును చేయునట్లు ప్రేరేపించుట ఎంత సులభమైన పనియో మనకు బోధించుచున్నారు; విశేషముగా వారు అక్రమముగా సంపాదించిన లాభములచేత మాత్రమే బ్రదుకుచుండగా, లాభము యొక్క నిరీక్షణ వారినుండి తీసివేయబడినయెడల అట్లే జరుగును.

మరియు ఈ వృత్తాంతములో మన కాలము యొక్క సజీవమైన ప్రతిరూపమును మనము చూచుచున్నాము. దేమేత్రియు అతని గుంపును అల్లరి రేపిరి; ఏలయనగా వారు లాభము సంపాదించుకొనుటకు ఆధారమైన మూఢనమ్మకము తీసివేయబడినయెడల, వారి వృత్తి నేలకూలును. కాబట్టి దేమేత్రి తన బలిసిన దోపుడుసొమ్మును కోల్పోకుండునట్లును, మిగిలినవారు తమ దినజీవనమును పోగొట్టుకొనకుండునట్లును, వారు తమ ప్రాణముల కొరకైనట్లు పోరాడుచున్నారు. ఈ దినమున పోపును, కొమ్ముల బిషప్పులను, సన్యాసులను, పోపు మతస్థుల యాజకవర్గపు సమస్త అల్లరిమూకను ముందుకు పురికొల్పుచున్న ఆసక్తి ఏది? అవును, సువార్తను ఎదిరించుటకు వారిని అంత తీవ్రముగా నడిపించుచున్న ఉగ్రత ఏది? తాము కతోలిక విశ్వాసము కొరకు పోరాడుచున్నామని వారు అతిశయించుచున్నారు; దేమేత్రియు అర్తెమి ఆరాధనను నెపముగా చూపుచు, యోగ్యమైన ఒక సాకును కోల్పోలేదు. అయితే వారు బలిపీఠముల కొరకు కాదు గాని పొయ్యిల కొరకు, అనగా తమ వంటిండ్లు వెచ్చగా ఉండుటకే, పోరాడుచున్నారని సంగతియే స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నది. తమ ఆదాయములలో ఏమియు తక్కువకాకుండునంతవరకు, దేవునికి విరోధమైన నీచమైన దూషణలను చూచి చూడనట్లుండగలరు; తమ పిండితొట్టికి తగిన మూఢనమ్మకములను కాపాడుటయందు మాత్రమే వారు అతిధైర్యము గలవారై యున్నారు.

కాబట్టి ఇట్టి దృష్టాంతములచేత బోధింపబడినవారమై, లాభాపేక్ష మనలను దుష్టమైనదియు భక్తిహీనమైనదియునైన పోరాటములోనికి దిగుటకు రేపకుండునట్లు, క్రీస్తు బోధకు అనుగుణమైన జీవనవిధానమునే ఎన్నుకొనుటకు నేర్చుకొందము. మరియు అజ్ఞానముచేతగాని పొరపాటుచేతగాని ఏదైన భక్తిహీనమైన వృత్తిలో పడినవారును, లేక మరి ఏదైన అపవిత్రమైనదియు దుష్టమైనదియునైన జీవనవిధానములో చిక్కుకొనినవారును, అయినను ఇట్టి దేవదూషణకరమైన తెగువకు జాగ్రత్తపడవలెను. మరియు భక్తిగల బోధకుల విషయమైతే, లోకమంతయు తన్నుతాను ఉపేక్షించుకొని సమాధానమును అర్పించువరకు తాము ఎన్నడును విరోధులు లేకుండ యుండరని వారు ఈ దృష్టాంతమువలన నేర్చుకొనవలెను; అది ఎన్నడును జరుగదని మనకు తెలియును. పౌలు బోధ దేమేత్రికిని మిగిలిన వెండిపనివారికిని లాభములను తీసివేయుచున్నందున, వారు దానిని ఆర్పివేయుటకు [నాశనము చేయుటకు] ఉగ్రముగా దూకుచున్నయెడల, సువార్త ఎవరికి అడ్డుగా నిలుచునో వారును అట్లే చేయరా? అయితే పోరాడుటకు కారణము లేని మనుష్యుడెవడును లేడు. ఏలయనగా శరీరము యొక్క సమస్త వాంఛలు దేవునికి విరోధములై యున్నవి. కాబట్టి లోకములో శరీరాశలు ఎన్ని యున్నవో [ఏలుచున్నవో], క్రీస్తును ఎదిరించుటకు అన్ని ఆయుధధారులైన శత్రువులు ఉండుట తప్పనిసరి. దుష్టులు ఏదైన అల్లరిని రేపకుండునట్లును, బహిరంగ ఉగ్రతలోనికి విరుచుకొనిపడకుండునట్లును దేవుడు వారిని కళ్లెముతో అదుపుచేయుట నిశ్చయముగా తరచుగా జరుగును. అయినను మచ్చికచేయబడి క్రీస్తు కాడిని మోయుటకు లోబరచబడనివాడెవడైనను ఆయన సువార్తను ఎల్లప్పుడును ద్వేషించును. కాబట్టి నమ్మకమైనవారును భక్తిగలవారునైన బోధకులు తాము ఎల్లప్పుడును విస్తారమైన శత్రువులతో వ్యవహరింపవలసియుండునని తమ్మును తాము ఒప్పించుకొనవలెను. దేమేత్రి లోభము స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. అయినను అతడు సాతాను యొక్క విసనకర్ర [తిత్తి] అనియు, పౌలు బోధను సర్వవిధముల పడద్రోయవలెనని వెదకుచున్న సాతాను ఈ తగిన సాధనమును కనుగొనెననియు మనము ఎరిగియుండవలెను. ఇప్పుడు సాతాను క్రీస్తుకును సత్యమునకును ప్రాణాంతకమైన శత్రువని మనము ఎరుగుదుము గనుక, వాని ప్రేరేపణచేతను ప్రోత్సాహముచేతను బహిరంగ ఉగ్రతతో రెచ్చిపోవుటకుగాని, రహస్య కుతంత్రములచేత సువార్తను పడద్రోయుటకు ప్రయత్నించుటకుగాని, తమ ద్వేషము యొక్క విషమును కక్కుటకుగాని, కనీసము చిరచిరలాడుటచేతను సణుగుటచేతను శత్రుత్వము యొక్క ఏదైన సూచనను కనుపరచుటకుగాని వానికి పరిచారకులు ఎన్నడైనను తక్కువయ్యెదరని మనము తలంచుదుమా?

1230 "Non dubitat," సందేహింపడు. 1231 "Si ex illiberali quaestu in diem vivunt," వారు నీచమైన వృత్తి యొక్క లాభముచేత దినదినము జీవించుచున్నయెడల.

1232 "Tam acriter," అంత తీవ్రముగా. 1233 "Quae ad farinas valent," పిండితొట్టికి (వంటసామగ్రికి) సహాయపడునట్టివి. 1234 "Lucri cupiditas," లాభాపేక్ష.

25. ఈ వృత్తిచేత. దేమేత్రి ఈ స్థలములో తన దుర్బుద్ధిని నీచముగా బయటపెట్టుకొనుచున్నాడు. ఒక మనుష్యుడు కొంతమట్టుకు తన స్వంత లాభమును చూచుకొనుట న్యాయమే; అయితే తన స్వలాభము కొరకు సామాన్య [ప్రజల] సమాధానమును భంగపరచుటయు, న్యాయమును ధర్మమును పడద్రోయుటయు, బలాత్కారము చేయుటకును నరహత్య చేయుటకును తన్నుతాను అప్పగించుకొనుటయు, న్యాయమైనదియు ధర్మమైనదియునైన దానిని బుద్ధిపూర్వకముగా ఆర్పివేయుటయు మిక్కిలి గొప్ప దుష్టత్వము. చేతులతో చేయబడినవి దేవతలు కావని పౌలు చెప్పుచున్నాడు గనుక [అనగా], వివాదాంశము ఇదేనని దేమేత్రి ఒప్పుకొనుచున్నాడు. ఇది సత్యమో కాదో అతడు విచారింపడు; లాభము సంపాదించుకొనవలెనను కోరికచేత గ్రుడ్డివాడై, సత్యబోధను అణచివేయుటకు తలక్రిందులుగా కొట్టుకొనిపోవుచున్నాడు. అదే గ్రుడ్డితనము అతనిని బలాత్కారపు ఉపాయములను వెదకుటకు తలక్రిందులుగా నడిపించుచున్నది. పనివారును దరిద్రమునకును ఆకలికిని భయపడుచున్నందున అంతే తీవ్రముగా తలక్రిందులుగా పరుగెత్తుచున్నారు; ఏలయనగా కడుపు గ్రుడ్డిదియు చెవిటిదియునై యున్నది, గనుక అది ఏ న్యాయమునైనను అంగీకరింపజాలదు. ఈ హేతువుచేత, మనలో ప్రతివాడును మన స్వంత లాభమును ప్రయోజనమును గూర్చిన ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు, ఈ మనుష్యులను అంత వెఱ్ఱివారినిగా చేసిన అదే లోభపు కోరిక న్యాయాన్యాయముల మధ్యను, నీచమైనదానికిని యోగ్యమైనదానికిని మధ్యను ఉన్న సమస్త భేదమును తీసివేయకుండునట్లు, తన్నుతానే మరి యెక్కువగా అనుమానించుకొనవలెను.

27. ఈ భాగము మాత్రమే కాదు. దేమేత్రి ఇతర విషయముల తరువాతనే మతమును గూర్చి శ్రద్ధ చూపుచున్నాడనుటలో ఇది మొదట క్రమము తప్పినదై యున్నది; ఏలయనగా దేవతకంటె కడుపును ముందుంచుటకంటె అసంబద్ధమైనది మరేదియు లేదు; అంతేకాదు, అర్తెమి ఆరాధన అపాయములో ఉన్నదని అతడు నెపము చూపుటయు వ్యర్థమే. ఏలయనగా పౌలు బోధవలన అతనికి ఏ నష్టమును కలుగకపోయినయెడల, అతడు ఇంటివద్ద నెమ్మదిగా కూర్చుండియుండును; అతడు అర్తెమి ఆరాధనను గూర్చి చింతపడియుండడు, ఇతరులను కలవరపరచియుండడు. అట్లయితే అతడు తన పనిలో ఇంత శ్రద్ధగాను ఇంత ఆసక్తిగాను ఉండుటకు కారణమేమి? ఇదియే: అతడు ఇంటివద్ద దెబ్బతినెను; మరియు అల్లరి రేపుటకు తనకును తన భాగస్వాములకును యోగ్యమైనదిగాని నమ్మదగినదిగాని కారణమేదియు లేదని అతడు చూచెను గనుక, ఆ విషయమునకు మరియొక రంగు పూయుటకు [మెరుగుపెట్టుటకు] ప్రయత్నించుచున్నాడు. కాబట్టి తన దుష్కార్యము యొక్క అవమానమును కప్పిపుచ్చుకొనుటకై, అందరికిని నచ్చునట్టి మతము అను పేరుతో దానికి ముసుగు వేయుచున్నాడు. కాబట్టి దుష్టులు దేవునికి విరోధముగా ఎంత మూర్ఖముగా పోరాడినను, అక్కడక్కడ యోగ్యమైన సాకులను సిగ్గులేకుండ ఏరుకొందురు; అయితే దేవుడు తన్నుతాను వెక్కిరింపబడనియ్యడు, అంతేకాక వారిని వారి దాగుడుబొరియలలోనుండి [తప్పించుకొను మార్గములలోనుండి] బయటికి లాగును. దేమేత్రి వేషధారణను ఖండించుటకు మరి ఏ సాక్షియు అక్కరలేదు; ఏలయనగా తాను పొందిన నష్టమునుబట్టి తనలో కలిగిన దుఃఖమును అతడు బయటపెట్టినప్పుడు, తన స్వంత మాటలతోనే తన గొంతును తానే కోసికొనుచున్నాడు. ఈ దినమున పోపు మతస్థులును అదే స్థితిలో ఉన్నారు; తాము కతోలిక విశ్వాసమునకును పరిశుద్ధ మాతయైన సంఘమునకును సంరక్షకులమని నోరారా అతిశయించుచున్నారు; అయితే తమ ఆసక్తిని గూర్చి ఈలాగు చెప్పిన తరువాత, ఆ వ్యాజ్యమును నిర్వహించుటయందే తమ వంటిండ్ల వాసనను గొంతెత్తి బయటికి ఊదుచున్నారు. అయితే భక్తి యొక్క వ్యాజ్యమును నిర్మలముగాను శ్రద్ధగాను నిర్వహింపవలెనను కోరిక మనకున్నయెడల, దేవుని మహిమకు ప్రథమస్థానము కలుగునట్లు మన ప్రయోజనములను మరచిపోవుదము. ఏలయనగా లాభము యొక్క రూపము మన సమస్త ఇంద్రియములను ప్రలోభములతో ఎంతగా బంధించునంటే, మనము సర్వవిధములైన దుష్టత్వములో తిరుగులాడుచున్నను, మన స్వంత ప్రయోజనమును చూచుకొనవలెనని నిశ్చయించుకొనినంతకాలము మనలను మనము పొగడుకొనుచునే యుందుము.

1235 "Pervertere," వక్రపరచుట. 1236 "Hoc primum praepostere," ఇది మొదటిగా క్రమము తప్పినది. 1237 "Secundo tandem loco," రెండవ స్థానములో మాత్రమే.

ఆసియ అంతయు భూలోకమంతయు ఆరాధించుచున్న. ప్రపంచమంతయు గౌరవించుచు ఆరాధించుచున్న అర్తెమి మహాత్మ్యము వ్యర్థమగుట దేమేత్రికి తగనిదిగా కనబడుచున్నది; మరియు సమూహము యొక్క సమ్మతిని నెపముగా చూపుట మూఢభక్తులందరికిని సామాన్యమైన దాగుడుబొరియ [తప్పించుకొను మార్గము] అయియున్నది. అయితే నిజమైన మతము మనుష్యుల ఇష్టముకంటెను సంతోషముకంటెను మరి స్థిరమైన ఆధారమును కోరుచున్నది. అంతటను సామాన్యముగా అంగీకరింపబడిన (పురాతన) పొరపాట్లను తమయొద్దనుండి త్రోసివేయుటకు వారు ధైర్యము చేయకపోవుటకంటె, ఈ దినమున సామాన్యులను అనుభవములేనివారిని ఎక్కువగా వెనుకకు నిలుపునది మరేదియు లేదు. ఏలయనగా అనేకులకు నచ్చినది, అది బుద్ధిహీనముగాను తొందరపాటుగాను నచ్చినను, న్యాయమైనదిగా ఎంచబడవలెనని వారు కల్పించుకొని ఊహించుకొనుచున్నారు. ఈ హేతువుచేత ఆచారము అను పేరునే దేవునికి విరోధముగా ధైర్యముగా నిలుపుటకు వారు భయపడరు. అయితే ప్రభువు మనకు మరియొక విధమైన నియమమును విధించుచున్నాడు, అదేమనగా, ఆయన అధికారముతో మాత్రమే తృప్తిపొంది, మనుష్యుల అభిప్రాయమునుగాని, మన స్వంత ప్రయోజనమునుగాని, అనేక జనముల ఆచారమునుగాని మనము లెక్కచేయకూడదు.

అపొస్తలుల కార్యములు 19:29-34

1238 "Captant honestos praetextus," మంచిగా కనబడు సాకులను ఏరుకొందురు. 1239 "Dum privatae jacturae dolorem prodit," స్వంత నష్టమునుబట్టి కలిగిన దుఃఖమును అతడు బయటపెట్టునప్పుడు. 1240 "Sic praefati," ఇంతమట్టుకు ముందుగా చెప్పిన తరువాత.

29. అప్పుడు పట్టణమంతయు గందరగోళముతో నిండెను. మరియు వారు పౌలుతో కూడ ప్రయాణము చేయుచున్న మాసిదోనియ వారైన గాయియును అరిస్తర్కును పట్టుకొని ఏకమనస్సుతో రచ్చస్థలము [నాటకశాల] లోనికి చొరబడిరి. 30. పౌలు జనులయొద్దకు లోపలికి వెళ్లవలెనని యుండగా శిష్యులు వెళ్లనియ్యలేదు. 31. మరియు ఆసియ దేశాధికారులలో అతనికి స్నేహితులైన కొందరు అతనియొద్దకు వర్తమానము పంపి–నీవు ఆ స్థలము [నాటకశాల] లోనికి వెళ్లవద్దని అతని బతిమాలుకొనిరి. 32. ఆ సభ గలిబిలిగా ఉండెను గనుక కొందరు ఒక విధముగాను కొందరు మరియొక విధముగాను కేకలువేసిరి; తాము ఎందుకు కూడివచ్చిరో చాలమందికి తెలియలేదు. 33. అప్పుడు యూదులు అలెక్సంద్రును ముందుకు త్రోయగా సమూహములో కొందరు అతనిని బయటికి తీసికొనివచ్చిరి. అలెక్సంద్రు చేసైగచేసి జనులతో సమాధానము చెప్పుకొనవలెనని యుండెను. 34. అయితే అతడు యూదుడని వారు తెలిసికొనినప్పుడు, అందరును ఏకశబ్దముతో ఇంచుమించు రెండు గంటలసేపు–ఎఫెసీయుల అర్తెమి మహాదేవి అని కేకలువేసిరి.

29. లూకా ఈ స్థలములో జనుల స్వభావమును ఒక పటములో చిత్రించినట్లు వర్ణించుచున్నాడు. వెయ్యి ఇండ్లు అకస్మాత్తుగా తగులబెట్టబడినట్లు, పట్టణమంతయు ఒక్క క్షణములో అల్లరిలో ఉండెను; మరియు అట్టి తుపాను ఒకసారి లేచిన తరువాత అది సులభముగా ఆగదు. మరియు క్రీస్తు సేవకులు ఈ కీడును తప్పించుకొనలేరు గనుక, జనులలో రేగిన అల్లరులను వారు ధైర్యముగా సహించునట్లును, జనులు కలవరపడుచుండుట చూచినప్పుడు ఏదో క్రొత్తదియు వింతదియునైన సంగతిచేతవలె కలవరపడకుండునట్లును, వారు జయింపశక్యముకాని స్థిరత్వముతో ఆయుధములు ధరించుకొనవలెను. కాబట్టి పౌలు తానే మరియొకచోట కలహముల మధ్యనుండి తాను ధైర్యముగా దాటిపోయెనని జయోత్సాహము చూపుచున్నాడు (2 కొరింథీయులకు 6:5). అయినను తన వాక్య పరిచారకులు నానావిధములైన తుపానులలోను కలహములలోను కొట్టుకొనిపోవుచుండగా, ప్రభువు శ్రేష్ఠమైన ఆదరణతో వారిని ఆదుకొనుచున్నాడు; తాను తన సంఘము యొక్క చుక్కానిని పట్టుకొనియున్నాననియు, అంతమాత్రమే కాక తాను సమస్త అల్లరులకును తుపానులకును అధిపతియు నియంతయునై యున్నాననియు, గనుక తనకు అనుకూలమైనప్పుడే వాటిని ఆపగలననియు ఆయన సాక్ష్యమిచ్చునప్పుడు, శ్రేష్ఠమైన ధైర్యముతో వారిని స్థిరపరచుచున్నాడు. కాబట్టి మనము తుపానుగల సముద్రములోవలె ప్రయాణము చేయవలెనని ఎరుగుదము; మరియు కలవరమును మనమే కలిగించుచున్నట్లుగా ఈ అపనిందను మనము సహింపవలెను గదా? అయినను మన కర్తవ్యము యొక్క సరియైన మార్గమునుండి ఏదియు మనలను తొలగింపకూడదు. కాబట్టి ప్రయాణములో మనము మిక్కిలి కలవరపడుదుము; అయినను ప్రభువు మనలను ఓడ బద్దలై నశింపనియ్యడు. మరియు కలహము గందరగోళముగా ఉన్నను, జనులు ఎల్లప్పుడును చెడ్డపక్షమునే పట్టుదురని మనము చూచుచున్నాము; ఎఫెసువారు ఇప్పుడు గాయియును అరిస్తర్కును పట్టుకొని, తమ ఉగ్రమైన కేకలతో అలెక్సంద్రును వెనుకకు త్రోసివేయుచున్నట్లే. సాతాను వారి హృదయములలో ఏలుచున్నందున వారు చెడ్డ పక్షమునే ఎక్కువగా ఆదరించుట తప్ప, ఇది ఎక్కడనుండి వచ్చుచున్నది? మరియొక కారణము కూడ ఉన్నది: అబద్ధపు వదంతినిబట్టి ఏర్పడిన పక్షపాతము వారి మనస్సులను ఆక్రమించుకొనును, గనుక వారు ఆ విషయమును ఇంకను పరిశోధించుటకు సహింపలేరు.

30. పౌలు జనులయొద్దకు వెళ్లవలెనని యుండగా. పౌలు స్థిరత్వము వినయముతో జతపరచబడియుండెనని మనము చూడవచ్చును. అతడు కనబడకుండ తన్నుతాను బాగుగా దాచుకొనగలిగియుండినను, స్వయముగా తన్నుతాను అపాయములో పెట్టుకొనుటకు సిద్ధముగా ఉండెను. అయినను తనకంటె పరిస్థితులను బాగుగా ఎరిగినవారి సలహాను అనుసరించుటకు అతడు నిరాకరింపలేదు. అతడు ఆపబడకపోయినయెడల, తాను చేయ నిశ్చయించుకొనినది తొందరపాటుగా ఎంచబడియుండదు. అతని తప్పిదమువలన ఏ కలహమును రేగలేదు. ముఖ్యముగా మంచి ఫలితము కలుగునని అతడు నిరాశపడలేదు గనుక, అతడు తన ప్రాణమును ఎందుకు సాహసింపకూడదు? అయితే సహోదరులును మరి అనుభవముగల స్నేహితులును అతనిని వారించినప్పుడు, అతడు తన ఉద్దేశమునందు మొండిగా నిలువలేదు గనుక అతని వినయము మెచ్చుకొనదగినది.

1241 "Rationem reddere," లెక్క అప్పగించుకొనుట. 1242 "In tabula," ఒక చిత్రపటములో. 1243 "Quasi turbas ipsi concitemus," మనమే అల్లరులను రేపుచున్నట్లుగా.

33. వారు అలెక్సంద్రును బయటికి తీసికొనివచ్చిరి. యూదులు ఈ అలెక్సంద్రును తమ జనము యొక్క సామాన్య వ్యాజ్యమును వాదించుటకు పంపలేదనియు, అతడు హతము చేయబడునట్లు అతనిని జనులయెదుటికి తీసికొనిరావలెనని కోరిరనియు తలంచవలసియున్నది. అయినను యూదుడు అను పేరు అతనిని ఎంత ద్వేషింపదగినవానిగా చేసెనంటే, ఆ విషయమును గూర్చియు వ్యాజ్యమును గూర్చియు అతడు ఏమి చెప్పబోయెనో దానినంతటిని వారు ఉగ్రముగా తిరస్కరించిరి; అవును, అట్టి అల్లరిలో అతడు కష్టముమీద ప్రాణముతో తప్పించుకొనెను. మరియు పౌలు మరియొకచోట ప్రస్తావించిన అలెక్సంద్రు ఇతడేనో కాదో నిశ్చయము లేదు (1 తిమోతికి 1:20; 2 తిమోతికి 4:14); అయినను ఆ ఊహ అంగీకారయోగ్యమైనదిగా నాకు కనబడుచున్నది. అయితే అతడే అని మనము నమ్మినయెడల, సాతాను మనలను అట్టి తొలగిపోవుటలోనికి [విశ్వాసభ్రష్టత్వములోనికి] కొట్టుకొనిపోకుండునట్లు జాగ్రత్తగా నడుచుకొనవలెనని ఈ భయంకరమైన దృష్టాంతమువలన నేర్చుకొందము. ఏలయనగా హతసాక్షిగా మరణము పొందుటకు సిద్ధముగా నుండినవాడు ద్రోహియు దుష్టుడునైన తిరుగుబాటుదారుడాయెనని [విశ్వాసభ్రష్టుడాయెనని] మనము చూచుచున్నాము.

34. ఎఫెసీయుల అర్తెమి మహాదేవి. ఇది కేకలతో కూడిన ఒప్పుకోలు, అయితే ఏ స్థిరత్వమును లేనిది; అది హృదయ విశ్వాసమునుండి పుట్టినదియు కాదు. ఏలయనగా వారు చెప్పిన అర్తెమి యొక్క ఆ గొప్ప దైవత్వము, వారు ఒకసారి అంగీకరించిన పొరపాటును వెఱ్ఱివారివలె ఉగ్రముగా సమర్థించుటవలన తప్ప, ఎక్కడనుండి వచ్చెను? నిజమైన భక్తి విషయములో సంగతి మరియొక విధముగా ఉన్నది: మనము నీతి కలుగునట్లు హృదయముతో విశ్వసించుదుము, తరువాత రక్షణ కలుగునట్లు నోటి ఒప్పుకోలు వెంబడించును. ఇందులోనే వెఱ్ఱివారందరి యొక్కయు మతిభ్రమించిన మూర్ఖుల యొక్కయు అస్తవ్యస్తతయు వెఱ్ఱి మొండితనమును హతసాక్షుల స్థిరత్వమునుండియు ఆసక్తినుండియు భేదించుచున్నవి. అయినను వారు తమ నీచమైన పొరపాటులో ఎంత సిద్ధముగాను ధైర్యముగాను ఉన్నారో, మనము నిశ్చయమైన విశ్వాసమును ఒప్పుకొనుటలో అంత సిద్ధముగాను ధైర్యముగాను ఉండనియెడల మన సోమరితనము సిగ్గుకరమైనది. ఏలయనగా దేవుని ఆత్మ దావీదు నోటిద్వారా మనకు ఏమి విధించుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము,

"నేను నమ్మితిని గనుక మాటలాడెదను" (కీర్తనలు 116:10).

అపొస్తలుల కార్యములు 19:35-40

35. అంతట పట్టణపు శాస్త్రి సమూహమును శాంతపరచి ఇట్లనెను–ఎఫెసీయులారా, ఎఫెసీయుల పట్టణము అర్తెమి మహాదేవికిని, ద్యుపతియొద్దనుండి పడిన ప్రతిమకును ఆరాధకురాలై యున్నదని ఎరుగనివాడెవడు? 36. ఈ సంగతులు వివాదములేనివి గనుక మీరు శాంతముగా ఉండవలెను, తొందరపడి యేమియు చేయకూడదు. 37. ఏలయనగా మీరు ఈ మనుష్యులను తీసికొనివచ్చితిరి; వీరు గుడి దోచుకొనువారును కారు, మన దేవతను దూషించువారును కారు. 38. దేమేత్రికిని అతనితోకూడనున్న పనివారికిని ఎవరిమీదనైనను వ్యాజ్యమేదైన ఉన్నయెడల, బహిరంగ సభలు జరుగుచున్నవి, అధిపతులును ఉన్నారు; వారు ఒకరిమీద ఒకరు నేరము మోపుకొనవచ్చును. 39. అయితే మరి ఏ విషయమునుగూర్చియైనను వివాదమున్నయెడల, అది చట్టప్రకారమైన సభలో పరిష్కరింపబడును. 40. ఏలయనగా ఈ దినమున జరిగిన కలహమునుగూర్చి మనమీద నేరము మోపబడునేమో అని భయముగా ఉన్నది; ఈ గుంపుకూడుటను గూర్చి మనము సమాధానము చెప్పుటకు తగిన కారణమేదియు లేదు. అతడు ఈలాగు చెప్పి సభను పంపివేసెను.

35. అల్లరి ఈలాగు శాంతింపజేయబడినను, వెఱ్ఱి జనులలో మూఢనమ్మకమే ప్రబలెననియు, దేవుని సత్యము వినబడలేదనియు లూకా ఈ స్థలములో చూపుచున్నాడు. ఏలయనగా లోకరీతిగా వ్యవహరించు మనుష్యులు చేయునట్లే, పట్టణపు శాస్త్రి ఉగ్రమైన సమూహమును ఏ విధముగానైనను శాంతపరచగలిగితే తనకు చాలునని ఎంచుచున్నాడు. అయినను వ్యాజ్యము అణచివేయబడినది. దేమేత్రి దుర్బుద్ధిని, అతడు తన స్వలాభము కొరకు మతము అను నెపమును దుర్వినియోగము చేయుచు పట్టణమును ఎట్లు కలవరపరచెనో, అతడు నిస్సందేహముగా చూచెను; అయితే అనుభవములేనివారికి తెలియదని తాను ఎరిగిన ఆ గాయమును అతడు ముట్టడు. అయినను అల్లరిని కలహమును ఆపుటకై, అర్తెమి యొక్క కల్పిత శక్తిని అతడు ఘనపరచుచు, ఆమె మూఢారాధనను సమర్థించుచున్నాడు. ఆ సమయమున పౌలు రచ్చస్థలములో ఉండియుండినయెడల, అంత వెలయిచ్చి అపాయమునుండి విడిపింపబడుటకు తన్నుతాను అప్పగించుకొనుటకంటె, అతడు నూరుసార్లు మరణమును సహించుటకే ఇష్టపడియుండును. ఏలయనగా పట్టణపు శాస్త్రి ఈలాగు మాటలాడవలెనని అతనిచేత ఆజ్ఞాపింపబడకపోయినను, పరలోక బోధకు బహిరంగ సాక్షియు ప్రసంగియునైనవానియందు అది ద్రోహకరమైన కపటముగా ఉండియుండును. ఎఫెసీయులు ఆరాధించిన ప్రతిమ ఆకాశమునుండి దిగివచ్చెననియు, పౌలును అతని సహచరులును వారి దేవతకు విరోధముగా ఏ దూషణయు పలుకలేదనియు ఆ శాస్త్రి నొక్కిచెప్పుచున్నాడు. అతడు మౌనముగా ఉండగలిగియుండెనా? ఉండినయెడల తన మౌనముచేత అతని అబద్ధపు సమర్థనను అంగీకరించినవాడగుట తప్పదు. మరియు ఇది విగ్రహారాధనతో చేయికలుపుట అగును. కాబట్టి పౌలు సహోదరులచేత ఆపబడెననియు, రచ్చస్థలము [నాటకశాల] లోనికి వెళ్లనియ్యబడలేదనియు లూకా ముందు చెప్పినది నిర్హేతుకముగా కాదు.

37. గుడి దోచుకొనువారు కాని మనుష్యులు. వారు గుడి దోచుకొనువారు కారని అతడు సత్యముగాను సరిగాను నిరాకరించుచున్నాడు; అయితే కొంతసేపటికి అర్తెమికి విరోధముగా దూషణకరముగా మాటలాడుటయే గుడి దోచుకొనుట అను నేరము యొక్క రూపమని అతడు అబద్ధముగా నిర్వచించుచున్నాడు. ఏలయనగా సమస్త మూఢనమ్మకము అపవిత్రమైనదియు మలినమైనదియునై యున్నది గనుక, దేవునికి మాత్రమే చెందవలసిన ఘనతను విగ్రహములకు మళ్లించువారే దేవద్రోహులని దానినుండి తేలుచున్నది. అయితే ఇక్కడ పట్టణపు శాస్త్రి యొక్క జ్ఞానము, అదియు శరీరసంబంధమైనదే, మెచ్చుకొనబడుచున్నది గాని అతని భక్తి కాదు. ఏలయనగా అల్లరి యొక్క వేడిని ఆర్పివేయుటయందే అతడు లక్ష్యముంచెను; కాబట్టి దేమేత్రికి ఏదైన స్వంత వ్యాజ్యమున్నయెడల న్యాయపీఠములును అధికారులును ఉన్నారనియు, బహిరంగ వ్యవహారములు అక్రమమైన సభలో కాక చట్టప్రకారమైన సభలో, అనగా ఒక్క మనుష్యుని ప్రేరేపణచేత అతని కోరికను తీర్చుటకై ఆలోచనలేకుండ గుమికూడిన గుంపులో కాక, అధికారుల ఆజ్ఞచేత కూర్చబడిన సభలో నిర్వహింపబడవలెననియు అతడు చివరకు ముగించుచున్నాడు. అతడు అధిపతులు అని బహువచనములో చెప్పుచున్నాడు; ఆసియకు ఒకరికంటె ఎక్కువమంది ఉండిరని కాదు గాని, కొన్నిసార్లు ప్రతినిధులు అధిపతుల స్థానములో న్యాయసభలను నడిపించుచుండిరి గనుక అట్లు చెప్పుచున్నాడు. మరియు అధిపతికి పట్టణమును కఠినముగా శిక్షించి భారీగా జుల్మానా విధించుటకు అవకాశము కలిగెను గనుక, అతడు వారిని భయపెట్టుటద్వారా శాంతపరచుచున్నాడు.

1244 "Periculum est," అపాయము కలదు. 1245 "In theatro," నాటకశాలలో. 1246 "Unius hominis impulsu et libidine," ఒక్క మనుష్యుని ప్రేరేపణచేతను ఇచ్ఛచేతను. 1247 "Proconsules," ప్రోకాన్సులులు (అధిపతులు).

1248 "Quia proconsuli oblatu erat occasio urbis male mulctandae," పట్టణముపై భారీ జుల్మానా విధించుటకు అధిపతికి అవకాశము ఇయ్యబడెను గనుక.