అపొస్తలుల కార్యములు 24

అపొస్తలుల కార్యములు 24

అపొస్తలుల కార్యములు 24:1-9

1. ఐదు దినములైన తరువాత ప్రధానయాజకుడైన అననీయ పెద్దలతోను, తెర్తుల్లు అను ఒక వక్తతోను దిగివచ్చెను; వారు పౌలుమీద అధిపతియెదుట హాజరైరి. 2. పౌలు పిలువబడినప్పుడు తెర్తుల్లు అతనిమీద నేరము మోపనారంభించి ఇట్లనెను–నీ ద్వారా మేము మిక్కిలి సమాధానము అనుభవించుచున్నాము గనుకను, నీ దూరదృష్టివలన ఈ జనమునకు అనేక సంగతులు చక్కపరచబడుచున్నవి గనుకను, 3. మహా ఘనతవహించిన ఫేలిక్సూ, ఎల్లప్పుడును అన్ని స్థలములలోను మేము దీనిని పూర్ణ కృతజ్ఞతతో అంగీకరించుచున్నాము. 4. అయితే నేను నిన్ను ఎక్కువగా విసికింపకుండునట్లు, నీ దయచొప్పున మా మాటలు కొంచెము వినుమని నిన్ను వేడుకొనుచున్నాను. 5. ఈ మనుష్యుడు పీడవంటివాడును, భూలోకమందంతటను ఉన్న సకల యూదులలో కలహము రేపువాడును, నజరేయుల మతభేదమునకు నాయకుడునై యున్నట్టు మేము కనుగొంటిమి. 6. ఇతడు దేవాలయమును అపవిత్రపరచుటకు కూడ యత్నించెను; మేము ఇతనిని పట్టుకొని మా ధర్మశాస్త్రము చొప్పున తీర్పు తీర్చవలెనని యుంటిమి గాని, 7. సహస్రాధిపతియైన లూసియ మామీదికి వచ్చి మిక్కిలి బలాత్కారముతో మా చేతులలోనుండి ఇతనిని తీసికొనిపోయి, 8. ఇతనిమీద నేరము మోపువారు నీయొద్దకు రావలెనని ఆజ్ఞాపించెను. నీవు విచారించినయెడల, మేము ఇతనిమీద మోపుచున్న ఈ నేరములన్నిటిని గూర్చిన నిశ్చయమును ఇతనివలననే తెలిసికొనగలవు. 9. యూదులును ఈ సంగతులు ఈలాగుననే యున్నవని పలుకుచు అతనితో ఏకీభవించిరి.

1. అననీయ పౌలుమీద నేరము మోపుటకు కైసరయకు దిగిపోవుచున్నాడు గనుక, అతని యాజకత్వమును గూర్చి నేను ఇంతకుముందు చెప్పిన ఊహ మరింత సంభావ్యమగుచున్నది. ఏలయనగా ప్రధానయాజకుడు అట్టి ప్రయాణము చేయుట తగినది కాదు. కాబట్టి ఆ కాలమున వేరొక మనుష్యుడు ప్రధానయాజకుడై యుండెను; ప్రధానయాజకులలో ఒకడైన అననీయ గొప్ప అధికారముగలవాడును, అదియుగాక కార్యదక్షుడునై యుండినందున, ఈ రాయబారమును తనమీద వేసికొనెను. అధిపతి వారి ఆడంబరముచేతనే కదిలింపబడి పౌలును శిక్షావిధికి లోనుచేయునట్లు, అతడు తనవెంట ఒక పరివారమును, అదియు గౌరవనీయులైన పెద్దల సమూహమును తీసికొనివచ్చుచున్నాడు. అయితే పౌలు ఏ వాక్చాతుర్యమును ఉపయోగించలేదు గనుక, వాక్చాతుర్యములో అతనితో పోటీపడుటకు వారు ఒక వక్తను కూలికి కుదుర్చుకొనవలసిన అవసరము లేకుండెను. అంతేకాక, వారు ఘనతయందును సంఖ్యయందును అతనికంటె అధికులై యుండిరి గనుక, మనుష్య సహాయము లేని ఒక దీనుని అణగద్రొక్కుట వారికి సులభమైన పనియై యుండెను. కాబట్టి వారు విస్తారమైన అనుభవముగలవారును, ప్రజా వ్యవహారములలో ఆరితేరినవారును, న్యాయస్థానములకు సంబంధించిన సంగతులలో నిపుణులునై యుండియు ఒక వక్తను కూలికి కుదుర్చుకొనుట దుష్ట మనస్సాక్షికి సూచనయై యుండెను. వాక్చాతుర్యము దేవుని వరమని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; అయితే ఈ విషయములో వారు దానిచేత న్యాయాధిపతిని మోసపుచ్చవలెననియే గాని మరేదియు ఉద్దేశింపలేదు.

1409 "Strenuus," కార్యదక్షుడు.

కాబట్టి పౌలును అణగద్రొక్కుటకు సాధనమగు దేనిని యూదులు విడిచిపెట్టలేదనియు, వారు అతనిని దోషిగా రుజువుచేయుట మాత్రమే గాక, అతడు తన్ను తాను సమర్థించుకొనలేనంతగా అతనిని బెదరగొట్టవలెనని చూచిరనియు మనము తెలిసికొనునట్లు లూకా దీనిని తెలియజేయుచున్నాడు; కావున పౌలు అంత తీవ్రమైన దాడులను అంత ధైర్యముగా సహించుట దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన సంరక్షణవలననే జరిగెనని మనము తలంచుదము. కాబట్టి ఎప్పుడైనను ఒక భక్తుడు ఒంటరిగా ఉండి విస్తారమైన శత్రువులచేత చుట్టబడుట సంభవించినయెడల, అతడు ఈ చరిత్రను జ్ఞాపకము చేసికొని ధైర్యము తెచ్చుకొనవలెను. దావీదు తన సొంత మాదిరిచేత మనలను ఆలాగుననే హెచ్చరించుచున్నాడు,

"నాకు విరోధముగా గుడారములు వేయబడినను నేను భయపడను, ఏలయనగా నీవు నాకు తోడైయున్నావు," (కీర్తనలు 27:3).

2. నీ ద్వారా మేము మిక్కిలి సమాధానము అనుభవించుచున్నాము గనుక. తెర్తుల్లు విషయమునకు ఏమాత్రమును సంబంధములేని ఒక ఉపోద్ఘాతమును ఉపయోగించుచున్నాడు; ఏలయనగా దయను సంపాదించుకొనుటకై అతడు ఫేలిక్సు జ్ఞానమును సద్గుణములను పొగడుచున్నాడు. కాబట్టి అది నీచమైనదియు ముఖస్తుతితో నిండినదియునైన ప్రారంభవచనము. న్యాయాధిపతితో మర్యాదగా మాటలాడినందుకును, అతని దయను సంపాదించుకొనుటకు ప్రయత్నించినందుకును తెర్తుల్లును నిందించువారి అభిప్రాయము నాది అని కాదు. ఏలయనగా న్యాయాధిపతిని పొగడుట న్యాయవాదము చేయుటకు సరియైనదియు న్యాయమైనదియునైన రీతికి ఎల్లప్పుడును విరుద్ధము కాదు; ఈ విషయమును గూర్చి (వారు చెప్పునట్లు) ఇరుపక్షములకును కారణములు చూపవచ్చును. అయితే పూర్తిగా చెడిపోయిన దీనినే నేను ఒప్పుకొనను. ఏలయనగా విచారణలో ఉన్న విషయమును చీకటిపరచుటకై ఆ వక్త అబద్ధపు పొగడ్తల మాటున తన్నుతాను చొప్పించుకొనుచున్నాడు. యూదయ యొక్క క్షేమము పౌలును శిక్షావిధికి లోనుచేయుటయందే ఉన్నదని ఫేలిక్సు తలంచి, ఆ విషయమును మరి ఏమాత్రమును విచారింపకుండవలెననియే గాక, మరి ఏ ఉద్దేశముతో అతడు సమాధానమును గూర్చియు సుక్రమమైన స్థితిని గూర్చియు మాటలాడుచున్నాడు? అంతేకాక, ఫేలిక్సు ఆ ప్రాంతములో ఎంత లోభముతోను, ఎంత క్రూరముగాను, ఎంత భోగలాలసతతోను ప్రవర్తించెనో యోసీఫస్ వలన స్పష్టమగుచున్నది. అతని దుర్నీతిగల నిరంకుశత్వమును ఎదిరించినందుకు ప్రధానయాజకుడైన యోనాతానును అయోగ్యముగాను దారుణముగాను హత్యచేయుట అప్పటికే జరిగిపోయెను; చివరకు, దాదాపు అదే సమయమున, జనమంతటి ఫిర్యాదులచేత బలవంతపెట్టబడి, క్లౌదియ కైసరు అతని స్థానములో ఫేస్తును నియమించి, అతనిని తన్ను గూర్చి జవాబు చెప్పుటకు పిలిపించవలసి వచ్చెను.

కాబట్టి ఈ వక్త ఎంత సిగ్గుమాలినరీతిగా అబద్ధమాడెనో మనము చూచుచున్నాము. మరియు పౌలు విరోధులందరును ఒకే పాట పాడుచున్నారు గనుక, వారు ద్వేషముచేతను దుర్బుద్ధిచేతను గ్రుడ్డివారైరనియు, తమ దేశము యొక్క స్థితిని ద్రోహబుద్ధితో అప్పగించుచున్నారనియు మనము చూచుచున్నాము; పౌలు చావవలెను, అంతే చాలును, తమకేమి సంభవించినను వారు లెక్కచేయరు.

ఎరాస్మస్ దీనిని అనేక సంగతులు చక్కగా జరిగించబడుచున్నవి అని అనువదించుచుండగా, {κατορθωματα} జరిగించబడుచున్నవని చెప్పు పాత అనువాదకుడు పౌలు భావమునకు మరింత సమీపముగా వచ్చుచున్నట్టు కనబడుచున్నాడు; ఆ మాటకు సంస్కరణలు లేక చక్కదిద్దుటలు అని అర్థము. కాబట్టి ఫేలిక్సు యూదయను అనేక దుర్నీతులనుండి శుద్ధిచేసినందుకును, లేనియెడల క్షీణించిపోవుచుండిన అనేక సంగతులను పునరుద్ధరించినందుకును తెర్తుల్లు అతని శ్రద్ధను పొగడుచున్నాడు; అనగా, (అతనిమీద వేరుగా కోపపడియున్నదని అతనికి తెలిసియున్న) ఆ జనము యొక్క దయను ఒక్క మనుష్యుని మరణముచేత మరింత ఆతురముగా సంపాదించుకొనవలెనని అతడు కోరునట్లు.

1410 "Perverterent ejus innocentiam," అతని నిర్దోషత్వమును వక్రీకరించుటకు. 1411 "Jam praecesserat," అప్పటికే జరిగియుండెను. 1412 "Quae alioqui pessum ibant," లేనియెడల మరింత చెడిపోవుచుండినవి.

5. ఈ మనుష్యుని మేము కనుగొంటిమి. తెర్తుల్లు రెండు గురులను లక్ష్యముగా పెట్టుకొనుచున్నాడు. మొదటిది ఇది, యూదులు దేవుని ఆరాధనను మోషే ధర్మశాస్త్రమును గూర్చిన విషయములలో మిక్కిలి నిపుణులు గనుక, పౌలు యూదులకు అప్పగింపబడవలెను. అయితే అధిపతి దీనిని నిరాకరించినయెడల, పౌలు జనులలో కలహము రేపెను గనుక మరణమునకు పాత్రమైన నేరమును అతడు అతనిమీద మోపుచున్నాడు. రోమీయులు దీనికంటె ఎక్కువగా దేనిని ద్వేషింపరని వారికి తెలియును, కాబట్టి వారు దీనినే పౌలుమీద అత్యంత తీవ్రముగా నొక్కిచెప్పుచున్నారు. పౌలు భూలోకమందంతటను ఉన్న యూదులను కలవరపరచెనని చెప్పుటచేత తెర్తుల్లు దీనిని విస్తరించుచున్నాడు. అయితే అతడు నజరేయుల మతభేదమునకు కర్తయు నాయకుడునై యున్నాడని అతడేల చేర్చుచున్నాడో నాకు ఆశ్చర్యముగా ఉన్నది; ఏలయనగా యూదులలో అది నిందకంటె ప్రశంసయే అని మనకు తెలియును. ధర్మశాస్త్రము యొక్క పురాతనమైనదియు న్యాయమైనదియునైన ఆచారము చొప్పున తమ్మును తాము దేవునికి ప్రతిష్ఠించుకొనినవారిని వారు ఉద్దేశించుట లేదని, తాము ఆసక్తిపరులమని గొప్పలు చెప్పుకొనుచు డంబముగా అతిశయించిన ఆ అల్లరిగల హంతకులనే ఉద్దేశించుచున్నారని నేను తలంచుచున్నాను. ఇక్కడ నజరేయులు అనగా క్రైస్తవులని కొందరు తలంచుచున్నారు; అది బహుశః సరియే కావచ్చును. అయితే మనము పూర్వపు వ్యాఖ్యానమునే ఎక్కువగా ఇష్టపడినయెడల, రోమీయులు ద్వేషించు ఆ వర్గములో పౌలు ఒకడని అతడు కపటముగా అతనిమీద నేరము మోపుచున్నాడు. ఏలయనగా ఈ ఆసక్తిపరులు అందరికంటె ఎక్కువగా ధర్మశాస్త్రమును శ్రేష్ఠముగా ఆచరించువారిగా ఎంచబడగోరినను, సామాన్య జనుల మనస్సులను రేపుటకై వారు ఆసక్తి అను వేషమును ఒక ధ్వజమువలె ఎత్తిపట్టిరి. అయినను తమ స్వాతంత్ర్యమును గూర్చి అంత ఆసక్తిగల ఈ మంచివారు, వారిద్వారా పౌలును ద్వేషపాత్రునిగా చేయగలిగినయెడల, దాని ముఖ్య సంరక్షకులనైనను విడిచిపెట్టుట లేదు. ఈ విషయము కాకపోయినయెడల వారు నజరేయులను ధర్మశాస్త్రము యొక్క ధైర్యముగల రక్షకులుగా పొగడియుందురు; అయితే ఇప్పుడు వారు లోకమంతటిని చెరుపుచున్నట్టుగా, పౌలు వారిలో ఒకడని చెప్పుటచేత అతనిమీదికి గొప్ప నిందను తెచ్చుటకు ప్రయత్నించుచున్నారు. అంతేకాక, వారు పౌలుమీద సిగ్గులేకుండ అపనింద మోపుచున్నారు, ఏలయనగా అతడు ఆ నేరమునకు దోషియని ఎవడును తలంచలేదు. కాబట్టి వారు తమ కాళ్లదగ్గర ఏరుకొని, ఏ ఆధారమును లేకుండ కల్పించిన ఒక నేరమును దుర్బుద్ధితో ఎంతగానో దుష్టత్వముతో అంతగాను అతనిమీద మోపుచున్నారు. అయితే వేషధారుల నిర్లక్ష్యమైన నిర్భయత్వము ఎట్టిదనగా, తమ క్రియలకు ఆసక్తి అను రంగు పూసినయెడల తాము ఏది కోరినను చేయవచ్చునని వారు తలంచుచున్నారు.

6. దేవాలయమును అపవిత్రపరచుటకు యత్నించెను. దేవాలయము తలక్రిందులుగా కూలద్రోయబడవలెనని కోరుకొనియుండగల రోమా అధిపతియెదుట దీనిని అతనిమీద మోపుట తేలికైనదియు దాదాపు వ్యర్థమైనదియునైన నేరారోపణయై యుండెను. అయితే దేవాలయమును అపవిత్రపరచుటకంటె అల్లర్లు పుట్టించుటకు మరి ఏదియు తగినది కాదు గనుక, అతడు దానిని గూర్చి పౌలుమీద కపటముగా నేరము మోపుచున్నాడు; యెరూషలేములో అల్లరి పుట్టకపోవుట అతని ఘనత కాదనియు, అతడు అడ్డగింపబడియుండనియెడల ఘోరమైన హాని కలిగింపగల కొరవిని అతడు మోసికొనిపోయెననియు చెప్పుచున్నట్టుగా. మరియు పౌలు మత విషయములలో అపరాధము చేసెను గనుక ఆ విషయములో తీర్పు తీర్చుట సరిగా యూదులకే చెందునను ఆ మరియొక సంగతిని కూడ అతడు అందులో ఇమిడ్చుచున్నాడు. మరియు సహస్రాధిపతియైన లూసియ తమ హక్కును తమనుండి దోచుకొనెనని అతడు ఇక్కడ అతనిని గూర్చియు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. కాబట్టి లూసియ వారియొద్దనుండి తీసికొనినదానిని అధిపతి వారికి తిరిగి ఇచ్చునట్లు అతనిచేత పొందవలెననియే అతని గురి. యాజకులు కోరినదానికంటె సహస్రాధిపతి పౌలుయెడల ఎక్కువ మర్యాదగా ప్రవర్తించెను గనుక తెర్తుల్లు అతని ప్రతిష్ఠను తగ్గించుచున్నాడు; బహిరంగముగా అతనిమీద నేరము మోపుటకు ధైర్యము లేక, పరోక్షముగా అతనిని అనుమానమునకు లోనుచేయుచున్నాడు; ఇదియు కపటము లేనిది కాదు. అయితే జీవమరణముల విషయమై తీర్పు తీర్చుట రోమా న్యాయాధిపతులకు మాత్రమే చెందియుండగా, అధిపతి తమకు ఇంత మట్టుకు అనుగ్రహించునని వారు నిరీక్షింపగలిగిరా అను ప్రశ్న పుట్టుచున్నది. అతడు ఈ స్థలములో, వారు అతనికి తగినదానికంటె మృదువుగా అతనితో వ్యవహరింపవలెనని ఉద్దేశించినట్టుగా, న్యాయమువంటి ఒక వేషమును కనుపరచుచున్నాడని నేను జవాబిచ్చుచున్నాను. ఏలయనగా వారు ఎవనినైనను మరణమునకు తీర్పు తీర్చలేకపోయినను, కొరడాలతో కొట్టుటవంటి ఏదో ఒక తేలికైన శిక్షను విధింపగలిగియుండిరి. అయినను అతనిని మరణమునకు అప్పగింపవలెనని అధిపతియెదుట కోరుటను తెర్తుల్లు మానుట లేదు.

1413 "Seditionem… concitaverit," రాజద్రోహపు అల్లరిని రేపెను. 1414 "Tumultusos illos sicarios qui se etiam plausibili nomine vociferabant zelotas," ఒక ఆకర్షణీయమైన పేరును ధరించుకొని, తాము zelotae (ఆసక్తిపరులు) అని అతిశయించిన ఆ అల్లరిగల హంతకులు.

1415 "Quae factio circiter illud tempus emerserit; imo ex Josephi historia colligitur jamtunc fuisse grassatos," ఆ కాలమునందే ఆ వర్గము బయలుదేరెను; అంతేకాదు, అది అప్పటికే గణనీయముగా వ్యాపించియుండెనని యోసీఫస్ చరిత్రవలన తెలియుచున్నది, (అనువాదములో) విడువబడినది.

1416 "Crimen velut ex trivio aereptum," వీధులలో ఏరుకొనినట్టున్న ఏదో ఒక నేరము.

8. విచారణ చేసి. అధిపతి విషయమును క్షుణ్ణముగా పరిశోధించి తెలిసికొనకమునుపు తీర్పు చెప్పకుండవలెననియు, పౌలు న్యాయముగా దోషిగా రుజువుకాకమునుపు అతనిని శిక్షావిధికి లోనుచేయకుండవలెననియు చేసిన మంచి విన్నపము. అయితే తమ సొంత మనస్సాక్షులే తమ అన్యాయమైన వ్యవహారమును గూర్చి తమమీద నేరము మోపుచుండగా, వారు ఈ షరతులను పెట్టుటకు ఎట్లు సాహసించుచున్నారు? వారికి సాక్షులు సిద్ధముగా ఉండిరనియు, అధిపతి వారిని పిలిచినప్పుడే గాని వారు ఆ విషయమును రుజువుచేయుటకు తమ్మును తాము అర్పించుకొనుట లేదనియు నేను జవాబిచ్చుచున్నాను; అయినను మరియొక ఉద్దేశము కూడ ఉండెను. ఏలయనగా ఫేలిక్సు అట్టి ఆడంబరమైన మాటలచేత ఒప్పింపబడి, వారు నేరము మోపిన మనుష్యుని శిక్షావిధి పొందినవానిగా వారికి అప్పగించునని, వారు అతనిని తమ ఇష్టము వచ్చినట్లు చేయవచ్చునని వారు నిరీక్షించిరి. సంగ్రహముగా, వారు అతనిమీద ఎంత క్రూరముగా విరుచుకుపడుదురో, తమయందు తమకున్న ఏదో నమ్మికచేత ఎంతగా ఉబ్బిపోయిరో, నేరము మోపబడినవానికి తన్నుతాను సమర్థించుకొనుటకు అనుమతి ఇయ్యబడదు గనుక ఈ మార్గముచేత తాము పైచేయి సాధింతుమని వారు అంతగా తలంచుచున్నారు. ఈ విధముగా అబద్ధపు నేరారోపకులు న్యాయాధిపతుల కన్నులకు గ్రుడ్డితనము కలిగించుటకై తమ విషయము స్పష్టమైనదని ధైర్యముగా అతిశయించుచున్నారు.

అపొస్తలుల కార్యములు 24:10-21

10. అప్పుడు అధిపతి మాటలాడుమని పౌలుకు సైగచేయగా అతడు ఇట్లు ఉత్తరమిచ్చెను–నీవు అనేక సంవత్సరములనుండి ఈ జనమునకు న్యాయాధిపతివై యున్నావని యెరిగి, నేను మరింత ధైర్యముతో నా పక్షమున సమాధానము చెప్పుకొనుచున్నాను. 11. నేను ఆరాధించుటకై యెరూషలేమునకు వెళ్లి యింకను పండ్రెండు దినములు మాత్రమే అయినదని నీవు తెలిసికొనవచ్చును. 12. దేవాలయములోనైనను సమాజమందిరములలోనైనను పట్టణములోనైనను నేను ఎవనితోనైనను తర్కించుటయైనను, జనులను గుంపుగా పోగుచేయుటయైనను వారు చూడలేదు. 13. ఇదియుగాక వారిప్పుడు నామీద మోపుచున్న నేరములను వారు నీ యెదుట రుజువుపరచలేరు. 14. అయితే ఒకటి ఒప్పుకొనుచున్నాను; వీరు మతభేదమని పేరుపెట్టు ఈ మార్గము చొప్పున నేను నా పితరుల దేవుని ఆరాధించుచు, ధర్మశాస్త్రమందును ప్రవక్తల గ్రంథములయందును వ్రాయబడియున్నవన్నియు నమ్ముచున్నాను. 15. మరియు నీతిమంతులకును అనీతిమంతులకును పునరుత్థానము కలుగబోవుచున్నదని వీరు నిరీక్షించుచున్నట్టు నేనును దేవునియందు నిరీక్షణయుంచియున్నాను. 16. ఇందువిషయమై దేవునియెడలను మనుష్యులయెడలను ఎల్లప్పుడును నా మనస్సాక్షి నిర్దోషమైనదిగా ఉండునట్లు అభ్యాసము చేసికొనుచున్నాను. 17. కొన్ని సంవత్సరములైన తరువాత నేను నా స్వజనులకు ధర్మద్రవ్యమును కానుకలును తీసికొనివచ్చితిని. 18. అందునుగూర్చి నేను శుద్ధిచేసికొని దేవాలయములో ఉండగా వారు నన్ను చూచిరి; నేను గుంపుతోనైనను అల్లరితోనైనను లేను. 19. ఆసియనుండి వచ్చిన కొందరు యూదులుండిరి; నామీద వారికేమైనను ఉన్నయెడల వారు ఇక్కడ నీ యెదుటనుండి నామీద నేరము మోపవలసియుండెను. 20. లేదా, నేను మహాసభయెదుట నిలిచియుండగా (లేక, నేను నిలుచుచున్నందున) నాయందు ఏ దుర్నీతినైనను వీరు కనుగొనియుంటే వీరైనను చెప్పవలెను. 21. నేను వారిమధ్య నిలుచుండి–మృతుల పునరుత్థానమును గూర్చి నేడు మీచేత విమర్శింపబడుచున్నానని ఎలుగెత్తి చెప్పిన యీ యొక్క మాట విషయమైతేనే గాని మరి ఏమియు లేదు.

1417 "AEqua," న్యాయమైన, ధర్మయుక్తమైన. 1418 "Nec se ad probandum offerre nisi suo arbitrio," మరియు అతడు రుజువు తీసికొనబడవలెనని నిర్ణయించితేనే గాని వారు రుజువును సమర్పించుట లేదు.

1419 "Ampullis," డంబపు మాటలు.

10. అప్పుడు పౌలు. పౌలు యొక్క వాదము క్రియ యొక్క స్వభావమును గూర్చినది కాదు; అతడు తనమీద మోపబడిన నేరమునే నిరాకరించుచున్నాడు; అతడు సువార్తను గూర్చి సిగ్గుపడినందువలన గాని, సిలువకు భయపడినందువలన గాని కాదు, అది విశ్వాసమును పూర్తిగా ఒప్పుకొనుటకు తగిన స్థలము కాదు గనుకనే. కాబట్టి తనమీద నేరము మోపినవాడు ముట్టని సువార్త విషయమును విడిచిపెట్టి, తనమీద మోపబడిన నేరములకు మాత్రమే అతడు సూటిగా జవాబిచ్చుచున్నాడు. అయితే అక్కడికి రాకమునుపు, ఫేలిక్సు చాలకాలమునుండి యూదయకు అధిపతియై యుండెను గనుక అతని యెదుట తన పక్షమున మరింత ఇష్టముతో సమాధానము చెప్పుకొనుచున్నానని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా బహుశః ఎవడైనను క్రొత్త అధిపతి అతనిమీద మోపబడిన అట్టి సంగతులు విని మిక్కిలి కలవరపడియుండును. అతడు అధిపతి సద్గుణములను పొగడుట లేదు గాని, అతడు మరింత న్యాయముగా తీర్పు తీర్చగలుగునట్లు గొప్ప అనుభవముగలవాడై యున్నాడు గనుక తాను సంతోషించుచున్నానని చెప్పుచున్నాడు. మాటలకు ఎదురుగా వాస్తవమును నిలుపుట నిశ్చయముగా నిష్కపటమైనదియు స్వతంత్రమైనదియునైన సమర్థన విధానము. అయినను ఫేలిక్సు అనేక సంవత్సరములు అధిపతిగా ఉండెను గనుక తాను వచ్చిన సమయమును అతడు తెలిసికొనగలడని పౌలు తప్పుగా నిర్ణయించుచున్నట్టు కనబడుచున్నది. అతడు మరింత మితముగా వ్యవహరించునని సంభావ్యమైనందున ఇది చెప్పబడినదని నేను జవాబిచ్చుచున్నాను; నీవు చాలకాలమునుండి వారి స్వభావములను ఎరిగియున్నావు గనుక, వారు నిన్ను మోసపుచ్చరని నాకు మరింత నిరీక్షణ కలదు అని అతడు చెప్పుచున్నట్టుగా. ఏలయనగా అనుభవము లేకపోవుట న్యాయాధిపతులను అతిగా నమ్మువారినిగా చేయును, అతి త్వరపడునట్లు వారిని బలవంతపెట్టును.

11. ఆరాధించుటకై. మొదట, అతడు ఇతర కారణములనుబట్టి వచ్చెనని నిశ్చయమే; సహోదరుల పోషణకై ధర్మద్రవ్యమును తీసికొనివచ్చుటయే ముఖ్యమైన కారణమని అతడు తరువాత ఒప్పుకొనును. అయితే తన రాకను గూర్చి లెక్క అప్పగించుట అవశ్యము కాదు గనుక మనము అతనిని నిర్దోషిగా ఎంచవచ్చును; చెడిపోయిన మతము అను నేరమునుండి తన్నుతాను సమర్థించుకొనవలెననియే అతడు మార్గమధ్యమున ఉద్దేశించెను. కాబట్టి అతడు మరేదో కారణమునుబట్టి యెరూషలేమునకు వచ్చినను, తాను దేవుని ఆరాధించువాడనని ఒప్పుకొనుటకును, తన ఆరాధనచేత దేవాలయము యొక్క పరిశుద్ధతను సమ్మతించుటకును తప్ప మరి ఏ ఉద్దేశముతోను అతడు రాలేదనుట ఎల్లప్పుడును సత్యమే. దేవాలయ సంబంధమైన మతాచారము అప్పటికే కొట్టివేయబడి, దేవాలయమునకు సంబంధించిన సమస్త భేదము తీసివేయబడియుండగా, తాను ఆరాధించుటకు వచ్చితినని అతడెట్లు చెప్పుచున్నాడు అను మరియొక ప్రశ్న మరింత కఠినమైనది. ఈ స్థలములో కూడ నేను ఇట్లు జవాబిచ్చుచున్నాను, అతడు తన ఉద్దేశమును తెలియపరచకపోయినను అబద్ధమాడుటయైనను వేషము వేయుటయైనను చేయుట లేదు. ఏలయనగా క్రీస్తు యొక్క నమ్మకమైన సేవకులు పరిశుద్ధతను స్థలమునకు కట్టివేయక, స్థలములను ఎంచుకొనకుండ స్వేచ్ఛగా పవిత్రమైన చేతులెత్తినయెడల, దేవాలయములో ఆరాధించుట వారికి నిషేధింపబడలేదు (1 తిమోతికి 2:8). పౌలు యెరూషలేమునకు వచ్చిన తరువాత తన భక్తిని తెలియపరచుటకై దేవాలయములోనికి ప్రవేశించుటయు, అక్కడ దేవుని ఆరాధన యొక్క ఆచారబద్ధమైన విధులను ఉపయోగించుటయు అతనికి న్యాయమైనదే, ఏలయనగా అతడు మూఢభక్తి లేనివాడై యుండెను; అయితే సువార్తకు విరుద్ధమైన ఏ ప్రాయశ్చిత్త బలులను అతడు అర్పించలేదు. కాబట్టి పూర్వకాలమునందువలె పరిశుద్ధస్థలము దేవుని ముఖమైనట్టుగా, ధర్మశాస్త్ర నియమము చొప్పున యెరూషలేమునకు వచ్చునట్లు మతము అతనిని బలవంతపెట్టలేదు; అయినను మనుష్యులకు భక్తికి సాక్ష్యముగా ఉండిన బాహ్య ఆరాధనను అతడు అసహ్యించుకొనుట లేదు.

1420 "Propter inscitiam," అజ్ఞానమువలన, (అనువాదములో) విడువబడినది. 1421 "Composite," శాంతముగా. 1422 "Omne tempii discrimen," దేవాలయమునకు సంబంధించిన సమస్త భేదము.

12. ఎవనితోనైనను తర్కించుట. ఈ సంగతులలో దేనినైనను అతడు చేసియుంటే, దానిని నిరాకరింపవలసిన అవసరము పౌలుకు లేదు; ఏలయనగా అది చక్కగా చేయబడినదని అతడు తన పక్షమున జవాబు చెప్పుకొనియుండవచ్చును. అతడు ప్రతిదినము తర్కించుచుండిన శాస్త్రులలో ఒకడై యుండెను; బోధింపబడుటకై వారు గుంపులుగా సమకూడకూడదని ధర్మశాస్త్రముచేతనైనను ఆచారముచేతనైనను నిషేధింపబడలేదు. అవును, ఇందుకొరకే పట్టణములోని వేర్వేరు స్థలములలో సమాజమందిరములు ఉండెను, వాటిలో వారు కూడుకొనుచుండిరి. అంతేకాక, క్రీస్తును ఆయన అపొస్తలులును అదే పని చేసిరని అతనికి తెలియును. మరియు వారు తనమీద మోపిన నేరమును, ప్రతిదినము అవే పనులను చేయుచుండిన తన విరోధులమీదికే అతడు సులభముగా త్రిప్పికొట్టియుండవచ్చును. అయితే ఈ సమయమున తన విరోధుల అబద్ధపు నేరారోపణలను ఖండించుటయు, పట్టుదలగల మనుష్యులు ఏ కారణము లేకుండ అవివేకముగా తన్ను వేధించిరని రుజువుచేయుటయు తప్ప అతడు మరేదియు లక్ష్యముగా పెట్టుకొనలేదు గనుక, (వారు చెప్పునట్లు) క్రియ యొక్క న్యాయత్వమును గూర్చి గాక, క్రియను గూర్చి మాత్రమే అతడు చర్చించుచున్నాడు. మరియు అతడు అల్లర్లు పుట్టించువాడని అతనిమీద నేరము మోపబడెను గనుక, ఆ అపనిందను ఖండించుటకు ముఖ్యముగా ఈ అంశముమీదనే అతడు నిలుచుచున్నాడు. కాబట్టి విరోధులు తాము చెప్పిన సంగతులను ఎన్నడును రుజువుచేయలేదు గనుక, తనమీద అబద్ధముగాను అన్యాయముగాను నేరము మోపబడెనని అతడు నిర్ధారించుచున్నాడు. ఊహింపగల అతి స్వల్పమైన అనుమానమైనను అతనియందు లేకుండగా, అతడు ఇట్లు దుష్టమైన అబద్ధములచేత భారము మోపబడెను గనుక, అతనిని విడుదలచేయుటకు ఇది చాలియుండవలసినది.

14. అయితే ఒకటి ఒప్పుకొనుచున్నాను. వారు పౌలుమీద భక్తిహీనతను దేవాలయమును అపవిత్రపరచుటను మోపిరి గనుక, తన విరోధులు దుర్బుద్ధిచేత ప్రేరేపింపబడిరని ఫేలిక్సు గ్రహించునట్లు, అతడు ఇప్పుడు ఆ రెండిటినుండి తన్నుతాను నిర్దోషిగా రుజువుచేసికొనుచున్నాడు. ఏలయనగా నెపముగా చూపబడు మతము అబద్ధమైనదియు వక్రమైనదియునైనను, దానియందు ఆసక్తి ఎక్కువగా జాగ్రత్తపడని మనుష్యులయెదుట తరచుగా దయ పొందుచుండెను. కాబట్టి ఫేలిక్సు పౌలును గూర్చి ఏదైన దుష్టమైన అనుమానమును మనస్సులో కలిగియుండినయెడల, యాజకుల ఆసక్తిని క్షమించుట మాత్రమే గాక వారి మనవులను కూడ అనుగ్రహించునేమో అని భయపడవలసియుండెను. కాబట్టి పౌలు నేరారోపణలోని ఈ అంశమును కూడ ఖండించుచున్నాడు; అదియు సువార్త విశ్వాసమును ముట్టకుండునట్లే, ఏలయనగా (మనము చెప్పినట్లు) దానిని ఒప్పుకొనుటకు అది తగిన స్థలము కాదు. అయితే వారు మతభేదమని పేరుపెట్టు మార్గము చొప్పున తాను దేవుని ఆరాధించుచున్నానని అతడు చెప్పుచున్న ఇది ఏమిటి? శత్రువులు వివేచనకును న్యాయమైన ఎన్నికకును ఆపాదింపవలసినదానిని చెడుగా అర్థము చేసికొనుచున్నారు గనుక, ఇది ఒక అంగీకారమువలె చేర్చబడినదని కొందరు తలంచుచున్నారు; తాను అనుసరించిన మతరూపము నిజముగా మతభేదమని పిలువబడుచున్నది గాని అయోగ్యముగానే అని పౌలు చెప్పినట్టుగా. అయితే ఆ పేరు యూదులలోనైనను అన్యజనులలోనైనను అపకీర్తిగలది కాదు గనుక, అన్ని చోట్లను వారు దోషముగా గాక ప్రశంసగా ఎంచినదానిని గూర్చి అతడు ఒక అపవిత్రుని యెదుట జవాబిచ్చుచున్నాడనుట సంభావ్యము కాదు. క్రైస్తవులు ఒకరితో ఒకరు సంప్రదించుకొనునప్పుడు, అపసిద్ధాంతులు అసహ్యులుగా ఎంచబడవలెనని దేవుని ఆత్మ ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; మరియు అపసిద్ధాంతములు సంఘముమీదికి తెగులును, భేదమును, నాశనమును తెచ్చును గనుక వాటిని గూర్చి జాగ్రత్తపడుడని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు. కాబట్టి విశ్వాసము యొక్క ఐక్యతయందే క్షేమము నిలిచియున్న దేవుని ప్రజలలో అది సహింపదగినది కాదు. అయితే అప్పుడు యూదులు తమ వర్గములను గూర్చి బహిరంగముగా అతిశయించుచుండిరి గనుక, మనము ఇంతకుముందు చెప్పిన ఆ సాకు అనవసరమైనది. కాబట్టి అతడు తాను పరిసయ్యుడనని భావించుచున్నాడైనను, లేక యూదుల మతమును గాని సువార్త ఒప్పుకోలును గాని (అపకీర్తి లేకుండ) మతభేదమని పిలుచుచున్నాడైనను అని మిగిలియున్నది; ఏలయనగా అవి సకల జనముల వాడుకనుండియు ఆచారమునుండియు వేరుపరచబడియుండెను. అతడు ఇంతకుముందు తాను పరిసయ్యుడనని ఒప్పుకొనెను గనుక, అతడు ఇప్పుడు అదే సంగతిని మరల చెప్పుచున్నాడని మనము చెప్పినయెడల ఏ అసంగతియు కలుగదు; విశేషముగా అతడు కొంతసేపటికే మృతుల పునరుత్థానమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు గనుక. అయితే ఈ మొదటి అంశములో పితరుల దేవుని ఆరాధనను గూర్చిన ఒప్పుకోలు మాత్రమే ఉన్నది గనుక, అతడు యూదుల మతమును గూర్చియు, లేక దానినుండి ప్రవహించిన క్రైస్తవ విశ్వాసమును గూర్చియు సాధారణముగా మాటలాడుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను. పౌలు రోమా పౌరుడై యుండెను; అయినను అతడు వంశమునుబట్టి యూదులనుండి వచ్చినవాడు గనుక, పితరులనుండి తాను నేర్చుకొనిన మతములో నిలిచియున్నానని ఒప్పుకొనుచున్నాడు. పోలికను తెలుపు ఆ క్రియావిశేషణము కూడ ఇందుకే నడిపించుచున్నది; ఏలయనగా అది తెలిసిన ఒక సంగతిని, అనగా యూదులు అనుసరించిన ఆరాధనా విధానమును చూపుచున్నది. రోమీయుడైన మనుష్యుడు యూదులనుండి వచ్చినవాడైతేనే గాని ధర్మశాస్త్ర బోధను అంగీకరించుట న్యాయము కాదు గనుక, అతడు తన పితరుల దేవునిగూర్చి స్పష్టముగా ప్రస్తావించుచున్నాడు. మరియు తనయెడల అంత క్రూరముగా వ్యవహరించుచున్న తన విరోధులను కూడ అతడు తాకుచున్నాడు; అయినను వారిద్దరును ఒక్క దేవునినే ఆరాధించుచున్నారు. వారు తామే ఆరాధించుచున్న ఆ దేవునినే (నా పితరులచేత అప్పగింపబడిన విధానము చొప్పున) వారు ఆయనను ఆరాధించుచున్నట్లే నేనును ఆరాధించుచున్నాను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు ధర్మశాస్త్ర ఆచారములను విడిచిపెట్టి, దేవుని ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనతో తృప్తిపడియుండెను అనుట దీనికి అడ్డము కాదు. ఏలయనగా తన విరోధులు అబద్ధముగా తనమీద వేసిన భక్తిహీనత అను ఆ మచ్చను తుడిచివేయుటయే తనకు చాలునని పౌలు తలంచుచున్నాడు. కాబట్టి పౌలు సమస్తవిధమైన ప్రాచీనతను సమ్మతించుచున్నాడని కల్పించు పోపు మతస్థులు హాస్యాస్పదులు. మేము పౌలుతోకూడ మా పితరుల దేవుని, ఆచారము చేతినుండి చేతికి మాకు అప్పగింపబడినట్లు ఆరాధించుచున్నాము అని వారు చెప్పుదురు; (వారే న్యాయాధిపతులైనను) యూదులును తురుష్కులును క్రీస్తు విశ్వాసమునకు విరోధముగా అదే డాలును పట్టుకొనుట చాలునన్నట్టుగా. అయితే మతమును కేవలము పితరుల అధికారముమీద స్థాపించుటయు, అన్యజనుల సకల మూఢభక్తులకును సామాన్యముగా ఉండగల ఆ సమర్థనచేత తన భక్తిని సమర్థించుకొనుటయు అపొస్తలుని ఉద్దేశము ఏమాత్రమును కాదు; తన విరోధుల నోరు మూయించవలెననియే అతడు ఉద్దేశించెను. అయినను యూదుల మతము ఎవరినుండి వచ్చెనో ఆ పితరులు దేవుని మంచి నిష్కపటమైన ఆరాధకులై యుండిరను దానిని అతడు స్పష్టమైన సంగతిగా తీసికొనుచున్నాడు; కాబట్టి భ్రష్టులు కాని యూదులు, తాము ఆరాధించిన తమ పితరుల దేవుడే ఆకాశమునకును భూమికిని ఏకైక సృష్టికర్తయనియు, లోకములోని మిగిలినవారందరి దేశ దేవతలు కేవలము వ్యర్థమైన కల్పనలనియు సరిగా అతిశయింపవచ్చును.

1423 "Turmatim," గుంపులుగా. 1424 "Delatus fuerat tanquam," ...గా నేరము మోపబడెను. 1425 "Sola malevolentia impelli," కేవలము దుర్బుద్ధిచేతనే ప్రేరేపింపబడిరి.

అన్నిటిని నమ్ముచు. ఇది దానికి ముందున్న వాక్యము యొక్క సంక్షిప్త వివరణ. ఏలయనగా అతడు తాను దేవుని ఆరాధించుచున్నానని కేవలము చెప్పుటయే గాక, {ουτως}, అనగా ఆ విధముగా, అను మాటను కూడ చేర్చెను గనుక, తాను దేవుని ఏలాగు ఆరాధించుచున్నాడో ఇప్పుడు వివరించుచున్నాడు. యూదులలో ప్రబలియున్న బయటినుండి చేరిన మూఢాచారములలో తాను చిక్కుకొనకుండునట్లు అతడు ఎంత జాగ్రత్త వహించుచున్నాడో దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది. మనలో ఎవడైనను నేడు పోపు మతస్థులకు, ధర్మశాస్త్రమునుండియు సువార్తనుండియు మనకు బోధింపబడినట్లు, వారు ఒప్పుకొను దేవునినే తాను ఆరాధించుచున్నానని ఉత్తరమిచ్చినట్లే ఇది యున్నది. దీనినిబట్టి, భక్తికి ఏకైక పునాదియైన విశ్వాసమునుండి పుట్టితేనే గాని, మన విధేయత ఆయనకు ఇష్టమగునట్లు దేవుడు సరిగా ఆరాధింపబడడని మనము నేర్చుకొందము. ఏలయనగా అతడు (తాను దేవుని సేవకుడని నిరూపించుకొనుటకై) వారియెదుట కేవలము ఆచారములను ముందుపెట్టుట లేదు; తాను నమ్ముచున్నానని స్పష్టముగా చెప్పుచున్నాడు. మరియు, ఒకడు లేఖనమునకు తన్ను తాను లోపరచుకొని, దాని బోధను భక్తిపూర్వకముగా అంగీకరించుటయే సరియైనదియు సత్యమైనదియునైన విశ్వాసమునకు ఏకైక పునాది అను ప్రయోజనకరమైన బోధ ఈ స్థలములో ఇమిడియున్నది. ఇంకను, సంఘము యొక్క సార్వత్రిక ఏకాభిప్రాయమునుండి తాను వేరుపడుట లేదని మరింత స్పష్టముగా నిరూపించుటకై పౌలు ఈ స్థలములో లేఖనమును ధర్మశాస్త్రముగాను ప్రవక్తలుగాను విభజించుచున్నాడు.

15. దేవునియందు నిరీక్షణయుంచి. అతని ప్రసంగము యొక్క క్రమమును మనము గమనింపవలెను. ఏలయనగా తాను లేఖనమును నమ్ముచున్నానని ఒప్పుకొనిన తరువాత, రాబోవు పునరుత్థానమును గూర్చిన నిరీక్షణను ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు; అది శరీర సంబంధమైన గ్రహింపునుండియైనను మనుష్యుల నిర్ణయములనుండియైనను రాక, దేవుని వాక్యమునుండి పుట్టినదని కనబడునట్లు ఆలాగు చేయుచున్నాడు. ఈ విధముగా లేఖనము యొక్క అధికారము మనలను దృఢముగా బంధించి యుంచునట్లు దానియెడల భక్తిపూర్వకమైన గౌరవము ముందు వచ్చును, అదియే విశ్వాసమునకు ఆరంభము. ఆ తరువాత దేవుడు అందులో బయలుపరచిన సంగతుల జ్ఞానము స్థిరమైన నిరీక్షణతో జతపరచబడి అనుసంధింపబడి వెంబడించును. మరియు అతడు వారిని తన సహభాగులనుగా చేయుచున్న విషయము, వారిలో యోగ్యులైనవారికి అన్వయించును. అయినను ఈ ఉపాయముచేతను యుక్తిచేతను వారిని వారి దాగుచోట్లనుండి స్పష్టమైన వెలుగులోనికి, అదియు ఫేలిక్సు ఎదుటనే, తీసికొనిరావలెనని అతడు ప్రయత్నించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఇది అతని ప్రతివాదము యొక్క ముగింపునుబట్టి మరల కనబడును. అయితే ఈ స్థలములో, సార్వత్రిక పునరుత్థానమును క్రీస్తు అవయవములకు మాత్రమే పరిమితము చేయు కొందరు బుద్ధిహీనులకు విరోధముగా అది సమర్థింపబడుచున్నది. పౌలు ఈ స్థలములో మనుష్యులందరును తిరిగి లేతురని చెప్పుచున్నట్లే, క్రీస్తు యొక్క స్పష్టమైన మాటచేత అందరును పిలువబడుచున్నారు; కొందరు తీర్పునకు, కొందరు జీవమునకు (యోహాను 5:29).

1426 "Gentiles," అన్యజనుల (దేవతలు). 1427 "Adventitiis," బయటినుండి వచ్చిన. 1428 "Orthodoxae," సనాతనమైన (సద్బోధానుసారమైన). 1429 "Carnis sensu," శరీర సంబంధమైన గ్రహింపునుండి. 1430 "Praecedit," ముందు స్థానము వహించును. 1431 "Ejus anctoritas," దాని అధికారము. 1432 "Promiscue," భేదము లేకుండ.

16. ఇందునుబట్టి నేను ప్రయాసపడుచున్నాను. లేఖనము అనేక స్థలములలో బోధించుచున్నట్లు, భక్తిగలదియు పరిశుద్ధమైనదియునైన జీవితమును పూర్ణాసక్తితో జీవించుటకు మనుష్యులను ముందుకు పురికొల్పుటకు అంత్య పునరుత్థానమును గూర్చిన నిరీక్షణకంటె వాడియైన ముల్లు మరియొకటి లేదు. కాబట్టి పౌలు ఎక్కడనైనను జనులను బలముగా హెచ్చరింపగోరినప్పుడు, దానిని జ్ఞాపకము చేసికొనుటకు వారిని తిరిగి పిలుచుచున్నాడు (ఫిలిప్పీయులకు 3:20). కావున ఈ విశ్వాసముమీద ఆనుకొని, తాను దేవుని యెదుట పవిత్రముగాను మనుష్యుల మధ్య నీతిగాను జీవించుటకు ప్రయాసపడితినని అతడు ఈ స్థలములో చెప్పుట నిర్హేతుకము కాదు. నిశ్చయముగా చెడ్డ మనస్సాక్షి మనుష్యులను వారి మందబుద్ధినిగూర్చి దోషులుగా నిరూపించుటకు వేయిమంది సాక్షులతో సమానము; తాము ఎన్నడును ఆశింపని నిత్యజీవమును తాము హృదయపూర్వకముగాను సంపూర్ణముగాను నమ్ముట లేదని వారు నిశ్చయముగా గ్రహించునట్లు అది చేయును. దేవుని సేవకులు తమ పరుగును ఆటంకపరచు అడ్డులన్నిటిని తొలగించుటకు ప్రయాసపడుచుండగా, దానిని అతడు {απροσκοπον}, అనగా నిర్దోషమైన, మనస్సాక్షి అని పిలుచుచున్నాడు. మరియు అతడు మనస్సాక్షికి రెండు భాగములను ఉంచుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవునినే మాత్రము లక్ష్యపెట్టు ఒకానొక అంతరంగ భావము లేక అనుభూతి కలదు; అందులోనుండి మనము మనుష్యులయెడల కనుపరచు నమ్మకత్వమును యథార్థతయు పుట్టుచున్నవి. చివరకు, దేవుని ఆరాధించుటలో భక్తిని, మనుష్యుల మధ్య న్యాయమైన ప్రవర్తనను తాను ఎడతెగక అనుసరించితినని అతడు చెప్పినప్పుడు, మేలుచేయుటయందు ఎన్నడును విసుకనివారే అంత్య పునరుత్థానమును నిజముగా నిరీక్షించుచున్నారని మనకు సూచించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఎల్లప్పుడు అను ఈ మాట తిన్నని మార్గములో పట్టుదలను సూచించుచున్నది.

17. అనేక సంవత్సరములైన తరువాత. అతని భావమేమనగా, అతడు చాలకాలము యెరూషలేములో ఉండక, దూరముగానున్న ఇతర దేశములలో సంచరించుచుండెను; మరియు చాలకాలము తరువాత అతడు ఇప్పుడు ధర్మములు తెచ్చుటకును, దేవునికి కృతజ్ఞతార్పణము అర్పించుటకును వచ్చెను. దీనివలన వారి దుర్బుద్ధియు కృతఘ్నతయు కూడ కనబడుచున్నవి; ఏలయనగా అతడు సమస్త జనము యొక్క సద్భావమును సర్వవిధములుగా సంపాదించుటకు యోగ్యుడైయుండగా, వారు అతనికి ఇంత కీడుగా ప్రతిఫలము చేయుచున్నారు. ఆరాధనను గూర్చి ప్రస్తావింపబడిన పూర్వ స్థలమును ఈ స్థలము వివరించుచున్నది. ఏలయనగా పౌలు ఆలయములో అర్పించుటకై ఉద్దేశపూర్వకముగా రాలేదనుట నిశ్చయము; వచ్చిన తరువాత అలాగు చేయుటకు అతడు నిశ్చయించుకొనెను. అయితే యూదులు తనయందు కనుగొనినదానిని, ప్రస్తుతము విచారణలోనున్న విషయమునకు మిక్కిలి ప్రాముఖ్యమైనదానిని మాత్రమే అతడు వివరించుచున్నాడు. చివరకు, తాను ఆలయములో ఈ పని చేయుచుండగా కనబడితినని, మొదట గంభీరమైన శుద్ధీకరణాచారమును పాటించి, రెండవదిగా ఏ అల్లరియు రేపకుండ నెమ్మదిగా ఉంటినని చెప్పినప్పుడు, అతడు రెండు నేరములనుండియు తన్ను తాను మరల నిర్దోషిగా రుజువుచేసికొనుచున్నాడు. ఏలయనగా అతని శుద్ధీకరణము అతడు ఆలయమును అపవిత్రపరచలేదని సాక్ష్యమిచ్చెను; మరియు రెండవదిగా, అతడు ఏ జనసమూహము లేకుండ నెమ్మదిగా దానిని చేసెను గనుక, అల్లరిని గూర్చిన అనుమానమేమియు లేకపోయెను.

19. ఆసియనుండి వచ్చిన కొందరు యూదులు. ఇది అసంపూర్ణమైన వాక్యము; అయినను భావము స్పష్టముగానే యున్నది, అనగా ఆసియ దేశస్థులైన ఈ మనుష్యులు, కనబడుచున్నట్లుగా, కారణము లేకుండ అల్లరి రేపిరి; వారు ఇక్కడ లేకపోవుటను గూర్చి అతడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: "నామీద ఇన్ని నేరములు మోపుచున్న మీరు విషయము ఏలాగున్నదో చెప్పలేరు; తొందరపాటుతో నమ్మబడిన ఒక కథను మీరు అధిపతి న్యాయపీఠము ఎదుటికి తెచ్చుచున్నారు. అయితే ఈ విషయములో నిందింపదగినవారును, అంతటిని రగుల్చుటకు విసనకఱ్ఱలవలె ఉండినవారును కనబడుట లేదు." పౌలు ఆ నేరమును ఇతరులమీదికి త్రిప్పివేసిన [తిరిగి మోపిన] తరువాత, మంచి ధైర్యము తెచ్చుకొని, ఇప్పుడు అక్కడ ఉన్న ప్రతివాదులకే విన్నపము చేయుచున్నాడు; తనయందు వారికి ఏదైనను తెలిసియుంటే దానిని నిర్భయముగా చెప్పుమని వారిని కోరుచున్నాడు. అయితే {σταντος} అను కృదంతము విషయములో నేను ఎరాస్మస్‌తోను పాత అనువాదకునితోను విభేదించుచున్నాను; ఏలయనగా వారు దానిని వర్తమానకాలములో అనువదించుచున్నారు; మరియు {συνεδριον}, అనగా సభ, అను మాటను అధిపతి న్యాయసభ కూర్చుండుటకు అన్వయించి వివరించుచున్నారు; అది పౌలు భావమునకు బహుదూరమని నేను తలంచుచున్నాను. ఏలయనగా నా అభిప్రాయములో అతని భావమేమనగా, వారి మహాసభలో సమస్త విషయములను గూర్చి లెక్క అప్పగించుటకు తాను సిద్ధముగా ఉంటిని; మరియు మృతుల పునరుత్థానమును గూర్చి తాను విమర్శింపబడుచున్నానని తాను పలికిన ఈ ఒక్క మాటనుబట్టియే వారు కలవరపడ నారంభించిరి గనుక, తనమీద మోపదగినది ఏదియు అప్పుడు వారికి తెలియలేదు; అనగా మృతుల పునరుత్థానమును నిరీక్షించుచున్నాడను ఈ ఒక్క కారణమునుబట్టియే తప్ప మరి ఏ కారణమునుబట్టియు తాను ఈ శ్రమయంతయు అనుభవించలేదు. దీనివలన వారు ఇప్పుడు కారణము లేకుండ క్రొత్త నేరారోపణను కల్పించుచున్నారని స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా అతనియందు ఏదైనను తప్పు ఉండియుంటే, వారు అప్పుడు దానిని దాచియుండరు. వారు ఇంకను ఎక్కువగా మాటలాడుకొని యుండిరనియు, మరింత దగ్గరగా తలపడిరనియు అనుట సంభవమే; ఏలయనగా వారు క్రీస్తును గూర్చి వాదించిరని మనము మరియొక చోట చూచెదము; అయితే పౌలు తనమీద నేరము మోపినవారి అబద్ధారోపణలనుండి తన్ను తాను ఎంత బాగుగా విడిపించుకొనెనో తెలియజేయుటయే లూకా ఉద్దేశము.

1433 "Ad coarguendos," దోషులుగా నిరూపించుటకు. 1434 "Respicit," లక్ష్యపెట్టును.

అపొస్తలుల కార్యములు 24:22-27

22. ఫేలిక్సు ఈ సంగతులు విని, ఆ మార్గమునకు సంబంధించిన సంగతులను నిశ్చయముగా ఎరిగినవాడై, వారి విచారణను వాయిదావేసి–సహస్రాధిపతియైన లూసియ వచ్చినప్పుడు మీ సంగతి పూర్తిగా విచారించి తెలిసికొందునని చెప్పెను. 23. మరియు పౌలును కావలిలో ఉంచవలెననియు, అతనికి విరామము కలుగనియ్యవలెననియు, అతనికి పరిచారము చేయుటకైనను అతనియొద్దకు వచ్చుటకైనను అతని పరిచయస్థులలో ఎవనిని ఆటంకపరచవలదనియు శతాధిపతికి ఆజ్ఞాపించెను. 24. కొన్ని దినములైన తరువాత ఫేలిక్సు యూదురాలైన తన భార్య ద్రుసిల్లతో కూడ వచ్చి, పౌలును పిలిపించి, క్రీస్తునందలి విశ్వాసమును గూర్చి అతడు చెప్పగా వినెను. 25. అప్పుడు అతడు నీతిని గూర్చియు ఆశానిగ్రహమును గూర్చియు రాబోవు తీర్పును గూర్చియు ప్రసంగించుచుండగా ఫేలిక్సు మిగుల భయపడి–ఇప్పటికి వెళ్లుము, నాకు సమయమైనప్పుడు నిన్ను పిలిపించెదనని చెప్పెను. 26. తనను విడిపించుటకై పౌలు తనకు ద్రవ్యమిచ్చునని కూడ అతడు నిరీక్షించెను; అందుచేత మాటిమాటికి అతనిని పిలిపించి అతనితో సంభాషించుచుండెను. 27. రెండు సంవత్సరములైన తరువాత ఫేలిక్సు స్థానములో పోర్కియు ఫేస్తు వచ్చెను; అప్పుడు ఫేలిక్సు యూదులచేత మంచివాడనిపించుకొనవలెనని కోరి పౌలును బంధకములలోనే విడిచిపెట్టిపోయెను.

23. ఫేలిక్సు. ఫేలిక్సు (ఆ విషయమును గూర్చి ఏ తీర్పును ప్రకటింపకపోయినను) పౌలు తన సొంత తప్పు ఏదియు లేక, యాజకుల దుర్బుద్ధిచేత మాత్రమే భారము మోపబడెనని గ్రహించెనని కనబడుచున్నది. ఏలయనగా ఆ విషయము లూసియ వచ్చువరకు వాయిదావేయబడెనని లూకా చెప్పినప్పుడు, ఆ మార్గమునకు సంబంధించిన సంగతులను అధిపతి సంపూర్ణముగా ఎరిగియుండెనని దానికి కారణముగా అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఈ మాటలవలన, అతడు దీర్ఘానుభవముచేత యాజకుల స్వభావములను ఎరిగి, వారు సాధారణముగా ఏలాగు ప్రవర్తింతురో బాగుగా ఎరిగియుండెననియైనను, లేక ఇరుపక్షముల వారును చెప్పిన సంగతులనుబట్టి ఆ నేరారోపణ ఎంత నిరర్థకమైనదో అతడు చూచెననియైనను సూచింపబడుచున్నదని నేను తలంచుచున్నాను; పౌలుయెడల చూపబడిన మర్యాదగలదియు సడలింపుగలదియునైన వ్యవహారము దీనిని స్థిరపరచుచున్నది; ఏలయనగా అతనికి మరి ఎక్కువ స్వేచ్ఛ కలుగునట్లు అతడు అతనిని ఒక శతాధిపతికి అప్పగించుచున్నాడు. మరికొందరు దీనిని ఫేలిక్సు మాటలుగా ఒకే వాక్యముగా చదువుటకు ఇష్టపడుదురు: "ఈ విషయము యొక్క సత్యమును బాగుగా ఎరిగిన లూసియ వచ్చినప్పుడు నేను తీర్పు తీర్చెదను." అయితే వారు ఈ బలవంతపు అర్థమును బలముగా లేని ఒక కారణమునుండి లాగి సమకూర్చుచున్నారు. మార్గము అను ఈ మాట ఏదో ఒక చేర్పు లేకుండ ఎక్కడను ధర్మశాస్త్ర బోధనుగూర్చి వాడబడలేదని వారు చెప్పుచున్నారు. అయితే నేను దానిని ధర్మశాస్త్రమునకు అన్వయించుట లేదు, పరదేశులెవరికిని తెలియనివి కాని ఆ తెగలకే అన్వయించుచున్నాను. పరిసయ్యులు ఆత్మ యొక్క అమర్త్యతను నమ్మిరనుటలో ఎవడును సందేహించలేదు. కాబట్టి అది అంత సామాన్యమైన విషయమైయుండగా, ఫేలిక్సు పౌలును నిర్దోషిగా విడుచుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. మరియు మార్గము అను మాటను జరిగిన కార్యము యొక్క జ్ఞానమునుగా తీసికొనుట కష్టము. మరియు లూసియ తనకంటె ధర్మశాస్త్రములో ఎక్కువ నిపుణుడని అధిపతి ఒప్పుకొనుట ఏలాగు పొసగునో నాకు కనబడుట లేదు. అయితే ఒక లౌకికుడు వెంటనే దానిని గూర్చి ఎంత అనుకూలమైన ముందుతీర్పు చేసెననగా, అతడు ఖైదీల వరుసనుండి మినహాయింపబడినట్టుగా, అతని స్నేహితులు అతనిని దర్శించుటకును అతనికి సహాయము చేయుటకును అనుమతించెను; దీనివలన అతని నిర్దోషత్వము మరింత ప్రసిద్ధమును స్పష్టమును ఆయెను. మరియు పౌలు సహచరులును సంఘములో మిగిలినవారును అతనిని విడిచిపెట్టలేదని దీనివలన మనము గ్రహించుచున్నాము. ఏలయనగా వారు అక్కడ ఉండి, అతనిని గూర్చి శ్రద్ధగలవారమని కనుపరచుకొని, తమ విధిని నెరవేర్చుటకు ఆసక్తిగలవారై యుండనియెడల, అతని స్నేహితులకును పరిచయస్థులకును అతనియొద్దకు వచ్చుటకు స్వేచ్ఛ ఇచ్చుటవలన ప్రయోజనమేమి? కాబట్టి క్రీస్తు హతసాక్షులు సువార్త నిమిత్తము ప్రయాసపడుచుండగా, మనకు సాధ్యమైనంతవరకును శక్తియున్నంతవరకును, వారికి ఏ విధమైన ఆదరణను నిరాకరింపకూడదని ఈ మాదిరినుండి మనము నేర్చుకొందము.

1435 "Et proprius quasi manu conserta congressos esse," మరియు, చేతులు కలిపి పెనగులాడినట్లుగా, సమీపముగా తలపడిరి.

24. ఫేలిక్సు తన భార్య ద్రుసిల్లతో. ఫేలిక్సు యొక్క లోభమును లంచగొండితనమును గూర్చి మనము ఇదివరకే కొంత చెప్పితిమి. ఇప్పుడు అతని భార్యయైన ద్రుసిల్లను గూర్చి, ఆమె పెద్ద అగ్రిప్ప కుమార్తె అని చదువరులు గ్రహింపవలెను; అతని హేయమైన మరణమును గూర్చి లూకా ఇదివరకు 12వ అధ్యాయములో చెప్పెను (అపొస్తలుల కార్యములు 12:23). ఆమె అంతియొకసు కుమారుడైన ఎపిఫానెసుకు ప్రదానము చేయబడెను. అయితే ఆ యువకుడు తాను చేసెదనని వాగ్దానము చేసినట్లు యూదుల ఆచారములను అంగీకరింపనందున, ఆమె సహోదరుడైన చిన్న అగ్రిప్ప (ఇతనిని గూర్చి తరువాతి అధ్యాయములో ప్రస్తావింపబడును) తన తండ్రి మరణము తరువాత ఆమెను ఎమెసేనీయుల రాజైన అజీజుకు భార్యగా ఇచ్చెను; అతని సహవాసమునుండి ఫేలిక్సు యొక్క ముఖస్తుతిచేత ఆమె ప్రలోభపెట్టబడెను. ఏలయనగా ఫేలిక్సు ఆమె అసమాన సౌందర్యమునకు మోహితుడై, కుప్ర ద్వీపములో పుట్టిన సీమోను అను ఒక యూదుని, క్రొత్త వివాహము చేసికొనునట్లు ఆమెను ఒప్పించి ప్రలోభపెట్టుటకు ప్రేరేపించెను. అందువలన విలాసవంతురాలైన ఈ స్త్రీ తన పూర్వ భర్తకు చేసిన వాగ్దానమును భంగపరచి, ధర్మశాస్త్రమునకు విరుద్ధముగా సున్నతిలేని మనుష్యుని వివాహమాడెను. అయితే ఆమె అపవిత్రమైన వివాహముచేత తన్ను తాను అపవిత్రపరచుకొనినను, బాల్యమునుండి తనకు కలిగియుండిన మతభావమును ఆమె పూర్తిగా విడిచిపెట్టలేదని ఈ స్థలమునుబట్టి మనము సులభముగా ఊహింపవచ్చును.

1436 "Magis remissa… tractatio," మరింత సడలింపుగల వ్యవహారము. 1437 "Tale praejudicium tulit," దానిని అంత అనుకూలముగా ముందుగా తీర్పు తీర్చెను. 1438 "Officio defungi," అతనికి దయాకార్యములు చేయుటకు.

ఏలయనగా తన భార్య నిమిత్తమే కాకపోయినయెడల, ఫేలిక్సు పౌలు మాటలు వినగోరియుండడు, అతనితో మాటలాడుటకైనను ఒప్పుకొనియుండడు. లూకా ఇంతమట్టుకు స్పష్టముగా చెప్పుట లేదు; అయితే అతడు ద్రుసిల్ల పేరు పేర్కొనుచున్నాడు గనుక, సువార్తను గూర్చి ప్రసంగించుటకై పౌలు ఆమె నిమిత్తమే పిలువబడెనని మనము చక్కగా గ్రహింపవచ్చును; అయినను అట్టి భ్రష్టులు [మతత్యాగులు] నేర్చుకొనవలెనను యథార్థమైన కోరికచేత కదిలింపబడుటకంటె కుతూహలముచేత ఎక్కువగా చక్కిలిగింతలు పెట్టబడుదురు.

విశ్వాసమును గూర్చి అతడు చెప్పగా వినెను. పౌలు ఇంతకుముందు క్రీస్తును గూర్చి మాటలాడకుండుట భయముచేతనైనను, సిలువ శ్రమను తప్పించుకొనవలెనని కోరుటచేతనైనను కాదనియు, మాటలాడుటకు ఇంకను సమయము రానందుననే అనియు పౌలు యొక్క ఈ ఒప్పుకోలు సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది. తన పక్షమున ఉత్తరము చెప్పుటకై అతడు న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలువబడెను గనుక, తరువాత క్రీస్తు విశ్వాసమును నిష్కపటముగాను స్వేచ్ఛగాను ఒప్పుకొనుటకై, మొదట తనమీద మోపబడిన నేరములను గూర్చి ఉత్తరము చెప్పుట అతనికి ఆవశ్యకమైయుండెను. కాబట్టి ఇప్పుడు ద్వారము తెరువబడి, మాటలాడుటకు అవకాశము ఇయ్యబడుట చూచినప్పుడు, అతడు అధిపతికి కోపము పుట్టించుటకు భయపడడు, తాను క్రైస్తవుడు కానట్టు కపటముగా నటించునంతగా అపాయముచేత బెదరిపోడు. కాబట్టి అతడు జ్ఞానముతోను వివేచనతోను ఎట్లు అలంకరింపబడెనో అట్లే జయింపశక్యముకాని స్థిరత్వముతోను అలంకరింపబడెనని మనము చూచుచున్నాము; అతడు ఎన్నడును ఉద్దేశపూర్వకముగా సువార్త వెలుగును అణచివేయలేదు, సమయమును మాత్రమే ఎన్నుకొనెను.

ఇప్పుడు ఈ స్థలములో దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన ఆలోచన గమనింపదగినది; ఆయన కొన్నిసార్లు భ్రష్టులకు సువార్త అందింపబడవలెనని చిత్తగించుచున్నాడు; వారు దానివలన ప్రయోజనము పొందవలెనని కాదు, వారు నిరుత్తరులుగా చేయబడవలెనని. ఫేలిక్సును ద్రుసిల్లయు క్రీస్తును గూర్చి ఏదియు ఎన్నడును వినకుండుటయే వారికి మేలైయుండును; ఏలయనగా వారికి అందింపబడిన రక్షణకృపను నిరాకరించినందుకైనను, అసహ్యముతో దానిని నిర్లక్ష్యము చేసినందుకైనను వారు శిక్షనుండి తప్పించుకొనలేదు. మరియు కొందరు తమయందు పుట్టించబడిన ఆ భక్తి బీజమునుబట్టి సువార్త ప్రకటింపబడుట వినగోరుదురనియు, వినిన వెంటనే దానిని అసహ్యించుకొందురు, లేక దానిని సహింపలేరనియు మనము గమనింపవలెను. అయినను సువార్త ప్రకటన (దాని ఫలితము ఏదైనను) మనుష్యులను బ్రదికించినను చంపినను దేవునికి మంచి సువాసనయు మధురమైన సువాసనయునైయున్నది (2 కొరింథీయులకు 2:15).

25. అతడు ప్రసంగించుచుండగా. పౌలు ప్రసంగములో తనకు కొంత ఆనందము కలుగునని ఫేలిక్సు నిరీక్షించెను; ఏలయనగా క్రొత్త సంగతులను కోరు మనుష్యులు సూక్ష్మమైన వాదములతో తమ చెవులకు ఇష్టపూర్వకముగా మేత పెట్టుదురు; మరియు తనకు ఏ శ్రమయు లేకుండ తన భార్య కోరికను తీర్చవలెనని కూడ అతడు ఉద్దేశించెను; ఇప్పుడైతే తాను ఎన్నడును తలంపని దేవుని వాక్యము యొక్క ఆ బలమును అనుభవింప బలవంతపెట్టబడుచున్నాడు; అది అతని ఆనందములన్నిటిని తరిమివేయుచున్నది. బంధకములలోనున్న పౌలు దేవుని తీర్పును గూర్చి ప్రసంగించుచున్నాడు; అతనిని చంపుటకైనను బ్రదికించుటకైనను అధికారముగలవాడు తన సొంత న్యాయాధిపతి యెదుట నిలిచియున్నట్టు భయపడి వణకుచున్నాడు; అతనిని తన కన్నులయెదుటనుండి పంపివేయుట తప్ప మరి ఏ ఆదరణయు అతనికి కనబడుట లేదు. మొదట దీనివలన మనము నేర్చుకొనవలసినదేమనగా, పౌలు హృదయములోను నాలుకలోను కూడ దేవుని ఆత్మ యొక్క ఎంత గొప్ప బలము ఉండెనో; ఏలయనగా తాను క్రీస్తు నామమున మాటలాడవలెనని అతడు చూచుచున్నాడు గనుక, అతడు ఒక దాసునివలె అణగియుండి ప్రవర్తించుట లేదు; తనకు అప్పగింపబడిన రాయబారమును పైనుండి వచ్చినదానివలె గంభీరముగా ప్రకటించుచున్నాడు, మరియు తాను బంధకములలో ఉన్న సంగతిని మరచి, క్రీస్తు పక్షమున పరలోక సంబంధమైన తీర్పును ప్రకటించుచున్నాడు. మరియు ఇప్పుడు ఒక ఖైదీ స్వరముచేత ఫేలిక్సు హృదయము ఇంతగా పొడువబడుట చూడగా, ఆత్మ యొక్క మహిమ దానియందు కూడ కనుపరచుకొనుచున్నది; దానిని క్రీస్తు ఘనపరచుచున్నాడు: ఆత్మ వచ్చినప్పుడు ఆయన లోకమునకు తీర్పు తీర్చును, మొదలైనవి; మరియు అదే పౌలు మరియొక చోట వర్ణించు ప్రవచనము యొక్క ఆ బలము కూడ దానియందు కనబడుచున్నది (1 కొరింథీయులకు 14:24). మరియు దేవుని వాక్యము తనతో కూడ బంధింపబడలేదని అతడు మరియొక చోట చెప్పినది కూడ నెరవేరుచున్నది; అతడు దానిని సత్యమని ధైర్యముగా సమర్థించి స్థిరపరచుటయే కాదు, అది పరలోకమునుండి మెరుపువలె మనుష్యుల హృదయములలోనికి (అదియు తమ గొప్పతనమునుబట్టి గర్వించువారి హృదయములలోనికి) బలముగా చొచ్చుకొనిపోయెను.

1439 "Vel ut se subtraheret a curcis molestia," లేక సిలువను మోయుటనుండి తప్పించుకొనుటకు. 1440 "Non submisse agit," అతడు అణగిమణగి ప్రవర్తించుట లేదు.

మరల, భ్రష్టులు దేవుని తీర్పుచేత కొట్టబడినను, ఆ భయముచేత మాత్రమే వారు మారుమనస్సు పొందునట్లు నూతనపరచబడరని మనము గమనింపవలెను. దేవుడు లోకమునకు న్యాయాధిపతిగా ఉండునని వినినప్పుడు ఫేలిక్సు నిజముగా చలించెను; అయినను అదే సమయములో అతడు (తాను భయపడుచున్న) ఆయన న్యాయపీఠమునుండి పారిపోవుచున్నాడు; కాబట్టి ఇది రక్షణను కలుగజేయని కపటమైన దుఃఖము. కావున మారుమనస్సునకు, పాపమునెడల స్వచ్ఛందమైన ద్వేషమును పుట్టించునట్టియు, మనుష్యుడు ఆయన వాక్యముచేత ఇష్టపూర్వకముగా తీర్పు పొందుటకు తన్ను తాను అప్పగించుకొనునట్లు అతనిని దేవుని యెదుట నిలుపునట్టియు భయము అవసరము. పాపి తాను గాయము పొందిన స్థలమునుండియే ఔషధమును వెదకుట నిజమైన అభివృద్ధికి గురుతు. మరియు మనుష్యులు తాము సోకియున్న దుర్గుణములు వెలుగులోనికి తేబడి, వారి మనస్సాక్షులు రాబోవు తీర్పునకు తిరిగి పిలువబడినప్పుడే వారు లోలోపలివరకు శోధింపబడి పరీక్షింపబడుదురని ఈ స్థలము బోధించుచున్నది. ఏలయనగా పౌలు నీతిని గూర్చియు ఆశానిగ్రహమును గూర్చియు ప్రసంగించినప్పుడు, అతడు ఫేలిక్సు యొక్క పుండును తీవ్రముగా రుద్దెను; ఏలయనగా అతడు హేయమైన భోగములకును విచ్చలవిడియైన దుర్వ్యాపారమునకును అప్పగించుకొనినవాడై, దుర్నీతికి లోబడియుండెను.

26. ద్రవ్యము దొరకునని నిరీక్షించి. ఫేలిక్సు పౌలు యథార్థతను పూర్తిగా పరీక్షించినందున, అతనిని దండించుటకై యూదులయొద్ద ద్రవ్యము తీసికొనుటకు సిగ్గుపడినను, అతడు లోభియు లంచగొండియునైయుండెను గనుక, అతనిని ఊరకనే విడుదల చేయగోరలేదు; ఈ కారణమునుబట్టి, మంచి మాటలతో విడుదలను గూర్చిన కొంత నిరీక్షణను అతనిలో కలిగించుటకై అతడు పౌలును తరచుగా పిలిపించుచున్నాడు. ఏలయనగా ద్రవ్యమునకై ఆశపడు న్యాయాధిపతులు లంచములకు మార్గము సిద్ధపరచగోరినప్పుడు ఈ విధముగా జొరబడుదురు. దీనివలన, పౌలు ప్రసంగించుట వినినప్పుడు ఫేలిక్సును పట్టుకొనిన భయము వ్యర్థమైనదియు క్షణికమైనదియు మాత్రమేనని మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా భయముచేత తాను పంపివేయుటకు బలవంతపెట్టబడిన వానిని, లాభము యొక్క నిరీక్షణ పిలిపించుటకు అతనిని బలవంతపెట్టుచున్నది. బీదవాడును దిక్కులేనివాడునైన ఒక మనుష్యుని చేతినుండి ఫేలిక్సు ఏదైనను బహుమానము దొరకునని ఏలాగు నిరీక్షించెను? ఏలయనగా ఆ పిశాచి కొద్దిపాటి వేటతో తృప్తిపడియుండడు. (న్యాయమును అమ్ముకొనువారు చురుకైనవారును సంగతులను గ్రహింపగలవారునైయుందురు గనుక) పౌలును చంపించుటకై యూదులు అంత పట్టుదలతో మనవి చేయుట చూచినప్పుడు, అతనిని గూర్చి అతడు దూరమునుండియే ఏదో వాసన పట్టెనని నేను సందేహింపను; అనగా అతడు సామాన్యులలో ఒకడు కాడనియు, అనేకుల యెడల గొప్ప అభిమానము పొందిన మనుష్యుడనియు గ్రహించెను. కావున అతనిని విడిపించుటకై అతని స్నేహితులలో అనేకులు ఇష్టపూర్వకముగా వ్యయము చేయుదురని అతడు సందేహింపలేదు.

1441 "Liberationes redimendae," విడుదలను కొనుక్కొనుట గూర్చి. 1442 "Ut sagaces sunt et acuti qui jus habent venale," న్యాయమును అమ్ముకొను న్యాయాధిపతులు చురుకైనవారును సూక్ష్మబుద్ధిగలవారునై యుందురు గనుక.

1443 "Aliquid procul de ipso subodoratum esse," అతడు ఎట్టి వ్యక్తియో దానిని గూర్చి అతనికి దూరమునుండి కొంత ఊహ కలిగెను.

27. రెండు సంవత్సరములైన తరువాత. లాభమునకై ఆశపడు న్యాయాధిపతి తాను అతనికి ద్రవ్యము ఇచ్చిన వెంటనే తనకు అనుకూలుడగునని పౌలు ఎరిగియుండి, దానిని సమకూర్చుటకు అతనికి తగినంత సమయము ఉండియుండగా, అతడు సహోదరులను భారము మోపక విడిచిపెట్టుటయే గాక, పౌర వ్యవస్థ యొక్క పవిత్రతను సిగ్గుకరముగా అపవిత్రపరచు అట్టి లంచగొండితనమును అసహ్యించుకొనెననుట సంభవమే. ఇప్పుడు, అధిపతులు తమ ప్రాంతమునుండి వెళ్లిపోవునప్పుడు నిర్దోషులని తాము ఎరిగిన ఖైదీలను విడిచిపెట్టుట వాడుక కాగా, ఫేలిక్సు అనుగ్రహము సంపాదించుటకు దానికి విరుద్ధమైన మార్గమును అవలంబించెను. అతని హేయమైన లాభాపేక్షను గూర్చియు, బలాత్కార వసూళ్లను గూర్చియు, క్రూరత్వమును గూర్చియు, అదుపులేని పరిపాలనను గూర్చియు యూదులు తరచుగా ఫిర్యాదు చేసియుండిరి. క్లౌదియ కైసరు అన్ని ఫిర్యాదులచేత విసిగిపోయి, అతనిని యూదయనుండి వెనుకకు పిలిపించెను; యూదులు అతనిమీద అంత తీవ్రముగా పగ చూపకుండునట్లు, అతడు పౌలును బంధకములలోనే విడిచిపెట్టుచున్నాడు; ఈ విధముగా అతడు దేవుని నిర్దోషియైన సేవకుని తన దుష్కార్యముల నిమిత్తము ఒక అర్పణగా చేసి, దానిచేత యాజకులను శాంతపరచవలెనని చూచుచున్నాడు.

1444 "Pepercisse fratribus," సహోదరులను భారము మోపక విడిచిపెట్టుట.