సాధువు సన్యాసి

భారతదేశములోనంతగా మతాచారములకు గొప్ప ప్రాముఖ్యము ఇచ్చు దేశము లోకములో మరొకటి లేదేమో; ఆధ్యాత్మిక జీవితము స్వీకరించు మనుష్యులయెడల అత్యంత గౌరవము కనబడును. యుగయుగములుగా భారతీయులు లోకమును పాలించి జయించువానికంటె లోకమును త్యజించువానిని ఎత్తుగా ఉంచ నేర్చుకొనిరి. యాజకుని శక్తి ఇక్కడ చెప్పనక్కరలేనంత ప్రసిద్ధము; పాశ్చాత్య విద్య వ్యాప్తి అతని ప్రభావమును చాలావరకు క్షీణింపజేసినను, కుటుంబ యాజకుడు ఇంకను భారత గృహములలో అధిపతియైయున్నాడు. అయితే యాజక కులము వెలుపల మతజీవితము స్వీకరించు అనేకులున్నారు; వారిలో ప్రధానులు సాధువులు సన్యాసులు. ఈ పదములు తరచుగా కలియును, ఒక్కటే అని తలంచెదరు. ముఖ్య భేదము ఇదియే: సాధువు జీవితము ఆరంభము నుండియే మతమునకు ప్రతిజ్ఞ చేయబడినది; సన్యాసి జీవితము ఏ కాలమునైనను, ముసలితనములోనైనను, ఆరంభము కావచ్చును.

అనేక భారతీయులు తమ చివరి సంవత్సరములను మతమునకు ప్రతిష్ఠింపగోరుదురు; కాబట్టి కుటుంబ బంధములను లౌకిక ఆశలను బాధ్యతలను విడిచి, మిగిలిన దినములు సన్యాసి కఠోర వ్రతములు ఆచరించుదురు. అట్టివారు వివాహము చేసికొని సంతానము కలిగి లోకపు పనిలో పాలు పంచుకొని సాధారణ జీవిత బాధ్యతలను నెరవేర్చిరని సాధారణముగా గ్రహింపబడును.

అయితే సాధువు బాల్యములోనే లోకమును దాని సుఖములను త్యజించును. అతడు వివాహము చేసికొనడు, లోకపు సాధారణ వృత్తులలోనికి ప్రవేశింపడు.

సాధు జీవితము అంతులేని సాధ్యతల జీవితము, భయంకర శోధనల జీవితము; లోకమును లోకము ఇయ్యగలదంతయు పూర్ణ ఆత్మత్యాగములో కోల్పోవ ధైర్యము చూపు వీరత్వ రూపము గనుక భారతదేశము దానిని గౌరవముతో చూచును. ఈ ఆదర్శమును పరిపూర్ణముగా నెరవేర్చువాని ఎదుట భారతదేశములోని గర్విష్ఠ శిరస్సు కూడా గౌరవముతోను వినయముతోను వంగును. సన్యాసియు సాధువును కాషాయ వస్త్రము ధరించుదురు—భారతదేశమంతట స్వేచ్ఛ ఇచ్చు ఆ పురాతన వస్త్రము. వారి జీవిత సరళత అంతటిది గనుక వారికి ఇల్లు లేదు, ధనము మోయరు; హిందువులలో వారికి ఆశ్రయమును ఆహారమును ఇచ్చుట పుణ్యకార్యము.

పురాతన కాలము నుండి ఈ జీవితము భారతదేశ భక్త మనస్సులకు మిక్కిలి ఆకర్షణీయము; శతాబ్దములుగా మనుష్యులు ఆత్మ లోతైన దాహమును తీర్చుకొనుటకు సమస్త విధములైన కష్టములను ఆత్మనిగ్రహమును స్వీకరించి లోకమును దాని సర్వస్వమును స్వేచ్ఛగా త్యజించిరి. ఉన్నత ఆకాంక్షగలవారు ఆత్మశాంతిని దేవతలో లయమగుటను ఈ మార్గమున పొంద ప్రయత్నించిన సందర్భములు లెక్కలేనివి.

భారతదేశపు పుణ్యక్షేత్రములలో సాధారణమైన దృశ్యము ఒకడు లేక అనేకులు సాధువులు తమ వ్రతములు ఆచరించుట—నెమ్మది అగ్నిపై ఊయలలాడుట, కుడిచేయి బిగిసి గోళ్లు చేతివెనుకగుండా పెరుగువరకు ఎత్తియుంచుట, ముల్లుమంచముపై కూర్చుండుట, లేక మౌనవ్రతముతో పవిత్ర నదీతీరమున ధ్యానించుట. దురదృష్టవశాత్తు ఈ జీవితము అత్యంత ఘోరముగా దుర్వినియోగము చేయబడెను; కాషాయ వస్త్రము ధరించి ఇంటింటికి తిరిగి అజ్ఞాన జనులను భయపెట్టి, తాను కోరు దానము ఇష్టము లేని చేతుల నుండి పిండలేనప్పుడు శపించు మురికి బిచ్చగాడి లోకములోని అత్యంత అసహ్య దృశ్యములలో ఒకటి.

శీతకాలమున భారతదేశమును సందర్శించు సాధారణ పర్యాటకుడు తాను దాటు పుణ్యస్థలములన్నిటిలో అనేక భారతీయులు దేవుని వెదకుచున్నారని—«ఒకవేళ స్పర్శించి కనుగొనవచ్చునేమో» అని—చూచి ఆశ్చర్యపడకుండ ఉండడు. లెక్కలేని మురికి ఫకీరుల దృశ్యము అసహ్యమును వికర్షణను రేపును; అయితే అనేక సన్యాసుల స్వయం హింస చూచి, వారు అంత కష్టపడి వెదకు ఆ మహా శాంతి రహస్యమును వారికి బయలుపరచగోరు లోతైన ఆకాంక్ష లేకుండ ఏ క్రైస్తవుడును ఉండడు.

భారతదేశములో జీవితము అతి సరళముగా గడపవచ్చును. వాతావరణము కొద్ది వస్త్రముతోను బహిరంగ జీవితముతోను సరిపోవునట్లు చేయును. పాశ్చాత్య జీవన ప్రవాహము మనుష్యులను మరింత విలాసమువైపు త్రిప్పిన చోట్ల తప్ప, భారతీయుడు ఇంకను సరళ ఆహారముతోను జీవితముతోను తృప్తిపడును. కాబట్టి శతాబ్దములుగా నిజాత్ములు ఉన్నత ఆత్మీయ సంగతుల వెంట పోవుచు అతి సరళ జీవితము ఎన్నుకొని, స్వయం విధింపబడిన కఠోరతలచేత దాని కష్టములను పెంచుకొనుట ఆశ్చర్యము కాదు.

కఠిన వాతావరణమును వేరు ఆచారములును గల పాశ్చాత్య జాతులవారికి ఇట్టి సరళత అసాధ్యము, అనేకులకు గ్రహింపశక్యము కూడా కాదు. నిజమైన సాధువు ఆహారమును ఆశ్రయమును నిశ్చయమైన మఠమునకు వెళ్లడు. అతడు ఇల్లులేకుండా స్థలము నుండి స్థలమునకు సంచరించును, తాను ధరించు కొద్ది వస్త్రములు మాత్రమే కలిగి, పూర్ణ దరిద్రుడైయుండును.

డా. ఫార్క్వార్ తన క్రౌన్ ఆఫ్ హిందూయిజమ్‌లో ఇట్లు చెప్పును:—

లోకము నిలుచునంతకాలము మనుష్యులు భారతదేశ సన్యాసులవైపు ఆశ్చర్యముతో చూచెదరు. ప్రతి లౌకిక హక్కును నిశ్శబ్దముగా విడిచిపెట్టుటయు అనేక విధములైన శ్రమను ధైర్యముగా భరించుటయు ఆలోచించు భారతీయ తరములన్నిటికి ప్రేరణగా ఉండును. దాదాపు మూడు వేల సంవత్సరములు భారతదేశ సన్యాసులు ఆత్మీయము యొక్క ఆధిక్యతకు మాటలాడు సాక్షులుగా నిలిచియున్నారు.

ఆ ఆదర్శము గొప్పది. దీనిని క్రైస్తవీకరించి, ఇతరుల కొరకు త్యాగముగా చేసి, «లోకములో ఉండియు లోకముది కాక» ఒకడు ఇతర ఆత్మలను అలసిపోక వెదకుచు «సమస్తమును ఓర్చునట్లు» చేసినయెడల, భూమిపై పొందదగిన అత్యున్నత జీవితము మనకు కలుగును.

⁂