జెకర్యా 14

జెకర్యా 14

నూట అరువది ఐదవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 14:1, 2

1. ఇదిగో యెహోవా దినము వచ్చుచున్నది; నీలోనుండి దోచుకొనబడినది నీ మధ్యను పంచుకొనబడును.

1. Ecce dies venit Iehovae, et dividentur spolia tua in medio tui.

2. యెరూషలేముతో యుద్ధము చేయుటకై నేను అన్యజనులందరిని సమకూర్చెదను; పట్టణము పట్టుకొనబడును, ఇండ్లు దోచుకొనబడును, స్త్రీలు చెరుపబడుదురు; పట్టణములో సగము చెరలోనికి పోవును, శేషించిన జనులు పట్టణములోనుండి కొట్టివేయబడరు.

2. Et congregabo omnes gentes contra Ierusalem in proelium, et capietur urbs, et diripientur domus; mulieres stuprabuntur; et exibit dimidia pars urbis in exilium, et residuum populi non excidetur ex urbe.

జెకర్యా ఈ అధ్యాయములో కూడ ముందటి అధ్యాయములోని విషయమునే కొనసాగించుచున్నాడు; ఏలయనగా, కల్దీయ దేశములోని సుఖభోగములను తృణీకరించి తమ స్వదేశమునకు తిరిగివచ్చిన విశ్వాసులకు సంతోషకరమైన భాగ్యకరమైన స్థితిని వాగ్దానము చేసిన పిమ్మట, యూదయలో వారి సమాధానస్థితి అనేక శోధనలును ఇబ్బందులును లేనిదిగా ఉండదని ఇప్పుడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; కావున వారు తమ శ్రమలయందు సొమ్మసిల్లి తాము తిరిగివచ్చినందుకు పశ్చాత్తాపపడకుండునట్లు ఓర్పు కలిగియుండుడని వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు.

కొందరు ఈ అధ్యాయమును క్రీస్తువిరోధి కాలమునకు అన్వయించుదురు, కొందరు అంత్యదినమునకు సంబంధించినదిగా ఎంచుదురు, మరికొందరు వెస్పేసియను పరిపాలనకాలములో సంభవించిన పట్టణ నాశనమునుగూర్చినదిగా వివరింతురు; అయితే సమీపమునందున్న విపత్తులను కూడ ప్రవక్త ఇక్కడ చేర్చినాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు, ఏలయనగా పట్టణము ఇంకను కట్టబడియుండలేదు, (331) యూదులు తమ పొరుగువారివలన అధికముగా బాధింపబడిరి; ఆంతియోకసు చేసిన క్రూరమైన నిరంకుశత్వము ఎంత ఘోరమైనదో కూడ మనకు తెలియును; ఒక్కమాటలో, పట్టణమును దేవాలయమును కట్టబడ నారంభించిన కాలమునుండి క్రీస్తు వచ్చువరకు ఆపద పరంపర ఎడతెగక సాగెను. కాబట్టి స్వదేశముకంటె పరదేశములను ఎక్కువగా కోరుకొనిన యూదులు తమ భాగమునుగూర్చి అతిశయపడి, తమ సహోదరులు మూర్ఖముగాను ఆలోచనలేకయు పరదేశములనుండి బయలుదేరి తొందరపడి తిరిగివచ్చిరని తిరస్కరించగలిగియుందురు; కావున విశ్వాసులు ధైర్యముగల మనస్సుతో తమ శోధనలను సహించుటకు సిద్ధపడునట్లును, ఏ ఆపదలయందును ఎన్నడును కృంగిపోకుండునట్లును — ఏలయనగా కల్దీయలోను ఇతర దేశములలోను వారు పొందగలిగిన దానికంటె ఎక్కువగా ప్రభువు వారికి వాగ్దానము చేసియుండెను — సమీపమునందున్న కీడులు ఎట్టివో జెకర్యా నోట ప్రకటింప దేవుడు సంకల్పించెను. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును వివరించితిని గనుక మాటలకు వచ్చెదను. (332)

331 ఇది నెహెమ్యా కాలమువరకు జరుగలేదు; అతడు జెరుబ్బాబెలు క్రింద జరిగిన మొదటి తిరిగివచ్చుటకు సుమారు తొంబది సంవత్సరముల తరువాత, అనగా ఈ ప్రవచనకాలమునకు కొన్ని సంవత్సరముల, బహుశః ముప్పది లేక నలువది సంవత్సరముల, తరువాత యూదయకు తిరిగివచ్చెను. — సం.

ఇదిగో యెహోవాకు దినము వచ్చుచున్నది, నీ మధ్య పట్టణములో నీ కొల్లసొమ్ము పంచుకొనబడును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. "ఇదిగో" అను సూచక పదముచేత, మరియొకచోట చెప్పబడినట్లు, ప్రవచనము యొక్క నిశ్చయత తెలియజేయబడుచున్నది; ఏలయనగా మానవ మనస్సులు ఇంకను గ్రహింపలేని దానిని ప్రవక్త వ్రేలుపెట్టి చూపినట్లు చూపుచున్నాడు. మరియు ప్రభువు వారిని ఈ విధముగా చూచునప్పుడు తాము న్యాయమైన శిక్షను అనుభవించుచున్నామని వారు తెలిసికొనునట్లు, యెహోవాకు దినము వచ్చుచున్నదని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా మనుష్యులు తమను తాము సుఖపెట్టుకొనుచు సుఖములను వెదకుదురనియు, దేవుడు తమయెడల దయ చూపనట్లు కనబడినప్పుడు, ఆయన మిక్కిలి కఠినుడైనట్లు అరచి గొణుగుదురనియు మనకు తెలియును. కావున ఇంత గొప్ప ఆపద కారణములేకుండ రాదనియు, ఏలయనగా అప్పుడు దేవుడు తన తీర్పును అమలుపరచుననియు ప్రవక్త వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. దానిని అతడు స్పష్టముగా వర్ణింపలేదు; అయితే వారిని దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుటికి పిలిచినట్లు మాటలాడుచున్నాడు. మనము దేవునితో వ్యవహరించవలసియున్నామని గ్రహించినప్పుడు, గొణుగుట మనకు ఏమియు ప్రయోజనకరము కాదు. దేవుడు మన మధ్యనున్నవానిగా చూపబడునప్పుడు మౌనముగా నుండుటయే మేలు; ఏలయనగా మనలను శిక్షించుటలో ఆయన న్యాయమైన పరిమితిని మీరడనుట నిశ్చయము.

అయితే ఇక్కడ కఠినమైన బాధ వర్ణింపబడుచున్నది; ఏలయనగా పట్టణము శత్రువుల ఇష్టమునకు వదలివేయబడునని, అందువలన వారు దాని మధ్యనే తమ కొల్లసొమ్మును తమ యిష్టప్రకారము పంచుకొందురని జెకర్యా సూచించుచున్నాడు. జయించినవారు దోచుకొనినదానిని తరువాత రహస్యముగా తమలో పంచుకొందురు; జయించినవారు తాము దోచుకొనిన దానిని బహిరంగముగా చూపుటకైనను సాహసింపక, అనేక పట్టణములు కొల్లగొట్టబడిన సంగతి మనకు తెలియును. అయితే తమ శత్రువులు పట్టణము మధ్యనే తీరికగా కొల్లసొమ్మును పంచుకొనకుండ అడ్డగించుటకు యూదులకు బలము ఉండదని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత అతడు ఇంకను, యెరూషలేముతో యుద్ధము చేయుటకు నేను అన్యజనులందరిని సమకూర్చెదను అని చెప్పుచున్నాడు. ఆ ఆపదలకు దేవుడే కర్త అని నేను ఇదివరకు చెప్పినదానిని అతడు ధృవపరచుచున్నాడు; ఈ విధముగా యూదులు తమ శిక్ష యొక్క కఠినత్వమును గూర్చి ఆయనతో వాదింపకుండునట్లు వారిని అదుపులో ఉంచుచున్నాడు. అటుపిమ్మట, అన్యజనులు యాదృచ్ఛికముగా యెరూషలేమును ముట్టడించుటకు రారనియు, ఎన్ని అల్లర్లు రేగినను అవి దైవికముగా నిర్ణయింపబడినవే గాని యాదృచ్ఛికమునకుగాని అదృష్టమునకుగాని మనుష్యుల ఉద్దేశ్యములకుగాని ఆపాదింపదగినవి కావనియు అతడు సంక్షేపముగా తెలియజేయుచున్నాడు. (332 ఈ అధ్యాయమును వివరించుటలో వ్యాఖ్యాతలు అధికముగా శ్రమపడిరని డాథియస్ సత్యముగా చెప్పుచున్నాడు; కొందరు ఈ మాటలను ఆత్మీయార్థములో తీసికొనిరి, మరికొందరు ఇక్కడ చెప్పబడినది క్రీస్తు రాకకు ముందే నెరవేరెనని వాదింతురు, మూడవ వర్గమువారు సమస్తము ఇంకను నెరవేరవలసియున్నదని అభిప్రాయపడుదురు. ఈ ప్రవచనమును, మునుపటి అధ్యాయములలోని కొన్నిటిని వలెనే, మక్కబీయుల కాలములో నెరవేరెనని చెప్పు గ్రోటియస్ అభిప్రాయము — అది కొంతవరకు కాల్విన్ అభిప్రాయముతో సరిపోవును — దానికి మొత్తముమీద అతడు సమ్మతించుటకు మొగ్గు చూపెను. ఈ సిద్ధాంతము కష్టములన్నిటిని తొలగింపదని అతడు ఒప్పుకొనెను గాని, ఇతరములకంటె ఇది తక్కువ కష్టములనే మిగిల్చునని చెప్పెను. ఈ అధ్యాయము ఆరంభము రోమీయులచేత యెరూషలేము నాశనము చేయబడుటను గూర్చిన ప్రవచనమని మార్కియస్ సందేహింపలేదు; జెరోము, కూరిలు, థియోదొరెతు కూడ ఇదే అభిప్రాయమును వ్యక్తపరచిరని అతడు ఉదాహరించుచున్నాడు. లౌత్, స్కాట్, ఆడమ్ క్లార్క్, హెండర్సన్ అదే అభిప్రాయమును కలిగియున్నారు. అయితే ఈ అధ్యాయము యొక్క తరువాతి భాగమును, యెరూషలేమును రోమీయులు నాశనము చేసినందున కలిగిన సంఘటనలవలన వివరించుటకంటె, గ్రీకు-సిరియా రాజులు యెరూషలేముపై చేసిన దాడులను అనుసరించిన సంఘటనలవలన (2 మక్కబీయులు 4 చూడుము) వివరించుట ఎక్కువ మేలు. బ్లేనీ ఈ అధ్యాయములోని విషయములను, మునుపటి అధ్యాయములలో కనబడు అనేక విషయములను, ఇంకను నెరవేరవలసినవిగా ఎంచెను; న్యూకమ్ కూడ కొంతవరకు ఆలాగే ఎంచెను. ఈ అధ్యాయమును దాని మునుపటి అధ్యాయమును ప్రవక్త దినములనుండి మెస్సీయా దినములవరకుగల కాలమంతటికి సంబంధించినవిగా తీసికొనవలెనా, లేక ఆ కాలములోని కొన్ని సంఘటనలకు సంబంధించినవిగా తీసికొనవలెనా, లేక క్రీస్తు రాకకును యూదుల రాజ్యవ్యవస్థ శిథిలములమీద ఆయన తన రాజ్యమును స్థాపించుటకును సంబంధించినవిగా తీసికొనవలెనా అనుదానిలో హెన్రీ సందేహించుచున్నాడు. — సం.) ఇందువలన దేవుని బలిష్ఠమైన హస్తముక్రింద వారు తమ్మును తాము తగ్గించుకొనునట్లు అతడు వారిని దేవునివైపు చూడుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; పేతురు కూడ ఆలాగే చేయుచున్నాడు (1 పేతురు 5:6). "అన్యజనులందరును కుట్ర చేయుదురు" అని అతడు సంక్షేపముగా చెప్పగలిగియుండెను; అయితే దీనిని దేవునికి ఆపాదించి, తన పతాకక్రింద పోరాడుటకు తాను ఆజ్ఞాపించు సైన్యమును సమకూర్చు రాజువలె ఆయన వారిని రప్పించునని చెప్పుచున్నాడు. మరియు అన్యజనులందరును అని పేర్కొనుటవలన, వారి శోధనలు తేలికవి కావని అతడు వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా శత్రువుల సంఘటన అంత గొప్పదియు, వారి సంఖ్య అంత విస్తారమైనదియు అగుటవలన యెరూషలేము సంపూర్ణ నాశనమునకు సమీపించును. అయితే ఆ ఆపద యొక్క భారమును తగ్గించుటకు అతడు తరువాత ఆదరణను జోడించుచున్నాడు; అయినను మొదట ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు ---

పట్టణము పట్టుకొనబడును, ఇండ్లు దోచుకొనబడును, స్త్రీలు చెరుపబడుదురు. తుఫానువలె పట్టబడిన పట్టణమునకు సాధారణముగా సంభవించునదానిని యెరూషలేము పౌరులు అనుభవింపవలసి వచ్చునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. శత్రువులచేత స్త్రీలు చెరుపబడుట నిజముగా అతి ఘోరమైన అన్యాయము; మరియు దరిద్రత తరచుగా మరణముకంటె ఎక్కువ బాధాకరము; అయినను తమ ఆస్తిని కోల్పోయిన వారు, మరణముకంటె సహింప కష్టమైన అన్యాయమును చూడవలసి వచ్చునని, ఏలయనగా తమ స్త్రీలు అట్టి అవమానమునకు గురియగుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

పట్టణములో సగము బయలుదేరిపోవునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మూడవ భాగము మాత్రమే రక్షింపబడునని అతడు ఇంతకుముందు చెప్పియుండెను; ఇప్పుడైతే తనకు తానే విరుద్ధముగా మాటలాడునట్లు కనబడుచున్నాడు. అయితే సంఖ్యను గూర్చి మనము ఆత్రముగా విచారింపనవసరము లేదు, నేను మరియొకచోట మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు తరచుగా సగమని, తరువాత మూడవ భాగమని చెప్పుదురు, అయినను వారు ఒకే సంగతిని ఉద్దేశించుదురు. నాశనము ఎంత గొప్పదిగా ఉండునంటే వారిలో సగముమంది కూడ ప్రాణములతో మిగులరని అతడు చెప్పినట్లే ఇది ఉన్నది.

ఇప్పుడు నేను చెప్పిన ఆదరణ వచ్చుచున్నది --- అదేమనగా శేషించిన జనులు పట్టణములోనుండి నిర్మూలము చేయబడరు. ఈ మాటలచేత ప్రవక్త వారికి బోధించునదేమనగా: పట్టణము దాదాపు పాడైపోవునట్లు దాని స్థితి కఠినముగా ఉండినను, స్వదేశమునకు తిరిగివచ్చి యథార్థముగా దేవుని ఆరాధించినవారు ధన్యులగుదురు; ఏలయనగా సంఘము ఎల్లప్పుడును సురక్షితముగా నిలుచును, దేవుడు ఎంతగా సంఖ్యను తగ్గించినను సంఘములో ఒక భాగము, ఎంత చిన్నదైనను, భద్రముగా కాపాడబడును. కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశ్యమేమనగా: సమీపించియున్న ఏ కీడులనైనను విశ్వాసులు సహించునట్లును, దేవుడు వాగ్దానము చేసినదానికొరకు, అనగా సంఘము మరల పైకి వచ్చునని, యెరూషలేము దేవునికి వ్యర్థముగా పరిశుద్ధ స్థలము కాలేదని, తప్పించుకొనిన శేషమును, ఆయన అద్భుతమైన కటాక్షముచేత తప్పించుకొనిన శేషమును ఆయన ఆశీర్వదించునని దేవుడు నిజముగా రుజువుపరచునని ఎదురుచూచునట్లును వారిని ఆదరించుటయే. తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 14:3

3. అప్పుడు యెహోవా బయలుదేరి యుద్ధదినమున పోరాడినట్లు ఆ అన్యజనులతో పోరాడును.

3. Et egredietur Iehova, pugnabit contra gentes istas, sicut die quo proeliatus est in die proeli.

జెకర్యా ఇక్కడ దేవుని కటాక్షమును విశదీకరించుచున్నాడు --- అదేమనగా ఆయన బహిరంగముగా బయలుదేరి, యెరూషలేము శత్రువులందరితో ప్రత్యక్షముగా యుద్ధము చేయును. సంఘములోని ఒక భాగము రక్షింపబడుట వారి ఆపదలకు చిన్న ఉపశమనము కాదు. అయితే అంతకంటె మిక్కిలి శ్రేష్ఠమైన దానిని ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు --- అదేమనగా దేవుడు తన సంఘమును బాధించి, శత్రువులు దానిని బలవంతముగా ఎదుర్కొనుటకు అనుమతించినప్పుడు, ఆఖరికి వారు చేసిన సమస్త అన్యాయములకు ఆయన ప్రతీకారము చేయువాడగును. దేవుడు భక్తిహీనులకు వదులుగా పగ్గములు విడిచిపెట్టినప్పుడు, వారు తమ దుర్మార్గతలో విచ్చలవిడిగా తిరుగుచు జయోత్సాహము చేయుచు, దేవుని అవమానించుచు, ఆకాశమేఘములమీదనే ఉమ్మివేయునంతగా ప్రవర్తించునప్పుడు, మనము ఎట్లు గాయపరచబడి శోధింపబడుదుమో మనకు తెలియును.

కావున భక్తిహీనులు ఇట్లు కొంటెతనముతో ఉల్లసించుచుండగా, దేవుడు ఈ మధ్య తన్ను తాను దాచుకొని మౌనముగా ఉండగా, ఫలితమునకై ఓర్పుతో కనిపెట్టుట కష్టము. అందువలన, తన సంఘము భక్తిహీనులైన దుష్ట శత్రువులచేత కొంతకాలము శిక్షింపబడుటకు అనుమతించిన తరువాత, దేవుడు ప్రతీకారకుడగునని ప్రవక్త వాగ్దానము చేయుచున్నాడు.

యెహోవా బయలుదేరును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ రూపకాలంకార వాక్యము యొక్క భావము మనకు తెలియును. "దేవుడు తన పరిశుద్ధ స్థలమునుండి బయలుదేరును" అను వాక్యమును ప్రవక్తలు కొన్నిసార్లు విస్తరింతురు; అనగా తన ఆలయములో దేవుని నామము వ్యర్థముగా ప్రార్థింపబడదనియు, దేవుడు కెరూబుల మధ్య ఆసీనుడై యున్నాడని వ్యర్థముగా చెప్పబడలేదనియు యూదులు అనుభవమువలన తెలిసికొందురని వారు చెప్పినట్లున్నది. అయితే ఇక్కడ ప్రవక్త, తన సంఘపు శత్రువులను ఎదిరించుటకు దేవుడు తన నివాసములనుండి ఆయుధధారియై బయలుదేరునని సామాన్యముగా చెప్పుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు.

కావున దేవుడు బయలుదేరును; ఏలయనగా ఆయన కొంతకాలము తన శక్తిని మరుగుపరచియుండెను. అదే విధముగా, దేవుడు మనకు సహాయము చేయనప్పుడును, ఆయన మనలను నిర్లక్ష్యము చేసెనని మనమును తలంచునప్పుడును ఆయన తన ముఖమును మననుండి దాచుకొనునని మనకు తెలియును. కాబట్టి దేవుడు తన శక్తిని దాచియుంచినంతకాలము శక్తిలేనివానివలె కనబడుచుండగా, ప్రవక్త ఇక్కడ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: యెహోవా బయలుదేరి ఈ అన్యజనులతో పోరాడును.

ఈ మాటలచేత, శత్రువులకు సమస్తమును సఫలముగా సాగుచున్నప్పుడు కూడ, వారియందు విశ్వాసులు అసూయపడుటకు కారణము లేదని అతడు తెలియజేయుచున్నాడు; ఏలయనగా "నీ శత్రువులకు నేను శత్రువునగుదును" (నిర్గమకాండము 23:22) అని ఆయన చేసిన వాగ్దానమునకు అనుగుణముగా, దేవుడు సంఘముయొక్క వ్యాజ్యెమును చేపట్టకుండ దానికి హాని చేయలేరని వారు ఆఖరికి తెలిసికొందురు.

అయితే ఇది నమ్ముటకు కష్టమైన సంగతి గనుక, అతడు పురాతన చరిత్రను గుర్తుచేయుచున్నాడు ---

ఆయన యుద్ధదినమున పోరాడిన దినమున వలె అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కొందరు ఈ భాగమును ఎఱ్ఱసముద్రమును దాటుటకే పరిమితము చేయుదురు; అయితే దేవుడు యూదులకు తమయెడల తనకున్న శ్రద్ధను నిరూపించుటకు ఇచ్చిన దృష్టాంతములన్నిటిని జెకర్యా చేర్చుచున్నాడని నేననుకొందును. కాబట్టి యూదులు తమ జయములు ఆయన సహాయమువలననే కలిగినవని స్పష్టముగా చూచునట్లు దేవుడు తన శక్తిని ఒక్కసారి మాత్రమే, ఒకే సమయమున కాదు, ఒకే విధముగా కాదు కనుపరచెను. ఇదియే జెకర్యా చెప్పుచున్నది. ఆయన సారాంశములో ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "దేవుడు తన సంఘము కొరకు పోరాడుట అలవాటని మీరును మీ పితరులును ఎప్పుడో కనుగొనిరి; ఏలయనగా లెక్కలేనన్ని జయములతో ఆయన మిమ్మును ఘనపరచెను; మీరు తరచుగా నిరాశచేత ముంచివేయబడితిరి, అయినను ఆయన కటాక్షము ఊహించని విధముగా మీపై ప్రకాశించి, మీరు ఆశించినదంతటికంటె మించి మిమ్మును విడిపించెను; మీరు తరచుగా అతి బలవంతులైన శత్రువులతో పోరాడవలసివచ్చెను; సంఖ్యలో మీరు వారికి ఏ విధముగానైనను సరిసమానులు కాకపోయినను వారు పారిపోయిరి, అయినను దేవుడు మీకు సులభమైన జయములను అనుగ్రహించెను. ఇట్లు దేవుడు ఇన్నిసార్లు ఇన్ని వివిధ విధములలో మీ శత్రువులను పడద్రోసియుండగా, ఇకమీదట కూడ ఆయననుండి అదే సహాయమును మీరు ఎందుకు ఆశింపకూడదు?"

కావున యూదులను వారి నిరీక్షణలో వాస్తవములచేత స్థిరపరచుటకును, భక్తిహీనులందరిని అణచుటకు దేవుడు తగినంత బలము గలవాడనుటలో వారు సందేహింపకుండునట్లును, ప్రవక్త ఇప్పుడు దేవుని పురాతన యుద్ధములను ఎందుకు ఉదాహరించుచున్నాడో మనకు తెలియుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన దేనినీ కోల్పోడు.

మరియు యుద్ధదినమున అని అతడు చేర్చుచున్నాడు, అనగా పరలోకమునుండి సహాయము అవసరమైనప్పుడు.

అతడు దానిని నిశ్చితయుద్ధ దినము లేక పోరాటదినము అని పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా {,}קרבkoreb అను పదమునకు సరియైన అర్థము అదియే. కాబట్టి దేవుడు శత్రువులతో పోరాడవలసి వచ్చినప్పుడు, ఆయన శక్తి కనబడెను: "కావున ఇకమీదట ఆయన మీ శత్రువులపై ఇంకను జయించునను విషయములో మీరు సందేహపడుటకు కారణము లేదు." దేవుడు తన సంఘ విమోచనకు ఆయనయందే చాలినంత సహాయము ఉన్నదని రుజువుపరచిన తన కటాక్షము యొక్కయు శక్తి యొక్కయు ఉదాహరణలను ప్రవక్తలు ఉదాహరించునప్పుడు, ఈ విధమైన మాటల రీతి వారిచేత తరచుగాను సాధారణముగాను వాడబడునని మనకు తెలియును.

ఇక్కడ చెప్పబడినదానిని మనము ఇప్పుడు మనకు అన్వయించుకొనవలెను; ఏలయనగా జెకర్యా తన కాలపు మనుష్యులకొరకైనను, రాబోవు తరమువారికొరకైనను మాత్రమే మాటలాడలేదు గాని, విశ్వాసులు ఏ శోధనలయందును సొమ్మసిల్లకుండునట్లు, లోకాంతమువరకు సంఘమునకు ధైర్యము కలిగించుటకు ఉద్దేశించెను. కాబట్టి భక్తిహీనులు ప్రబలి, మనకు ఏ నిరీక్షణయును కనబడనప్పుడెల్లను, దేవుడు తన సంఘమును మరణమునుండి అన్నట్లు ఎన్నిసార్లు ఎన్ని వివిధ విధముల అద్భుతముగా విడిపించెనో జ్ఞాపకము చేసికొందము; ఏలయనగా తన ప్రజలకు ఒక్కసారి మాత్రమే సహాయము చేయుట ఆయన సంకల్పము కాదు, పితరులు మునుపు పోరాడిన కీడులను ఈ దినమున మనము సహించునప్పుడు మనము నిరాశ చెందకుండునట్లు మనలను ఉత్సాహపరచుటయు ఆయన సంకల్పమే.

అటుపిమ్మట అతడు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 14:4

4. ఆ దినమున ఆయన పాదములు యెరూషలేముకు ఎదురుగా తూర్పున ఉన్న ఒలీవల కొండమీద నిలుచును; ఒలీవల కొండ తూర్పు పడమరలకు నడిమికి చీలి మిక్కిలి విశాలమైన లోయ ఏర్పడును; కొండలో సగము ఉత్తరమునకును సగము దక్షిణమునకును తొలగును.

4. Et stabunt pedes ejus in die illa super montem Olivarum, qui est e regione

Ierusalem ab Oriente; et scindetur mons Olivarum a dimidia parte sui ab Oriente ad

Occidentem (vel, versus Orientem et Occidentem) vallis magna valde; et discedet dimidia pars montis ad Aquilonem, et dimidia pars ejus ad Meridiem.

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు, అనగా శత్రువులను పారదోలుటలో దేవుని శక్తి అప్పుడు స్పష్టముగా కనబడును. యూదులు ఆ దృశ్యమునే చూచునట్లు చేయగోరినట్లు అతడు తన ప్రసంగమును అలంకారిక వాక్యములచేత ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ వ్యక్తీకరణ యొక్క ఉద్దేశ్యము, విశ్వాసులు దేవుని కనబడు రూపముతో అన్నట్లు తమ యెదుట నిలుపుకొనవలెనన్నదే గాని వేరొకటి కాదు; ఈ విధముగా అతడు వారి విశ్వాసమును స్థిరపరచుచున్నాడు, అది నిజముగా అవసరమే; ఏలయనగా మనము మందబుద్ధులమై భూసంబంధమైన తలంపులలో చిక్కుకొనియుండుటవలన, ప్రభువు స్పష్టమైన స్వరముతో తన యొద్దకు మనలను పిలుచుచున్నను, మన మనస్సులు పరలోకమునకు ఎక్కుట కష్టము. కావున మన బలహీనతకు సహాయపడుటకు ప్రవక్త సజీవమైన చిత్రణను చేర్చుచున్నాడు, దేవుడు వారి కన్నుల యెదుట నిలిచినట్లుగా.

దేవుడు వారి కన్నుల యెదుట నిలిచినట్లుగా.

ఆయన పాదములు ఒలీవల కొండమీద నిలుచును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అజ్ఞానులు కూడ అక్షరార్థముగా తలంచగలుగు అద్భుతమును అతడు ఇక్కడ వాగ్దానము చేయుటలేదు; అతడు తరువాత కొండ చీలిపోవును, దానిలో సగము తూర్పునకును సగము పడమరకును తొలగును అని చెప్పునప్పుడు కూడ ఆలాగు చేయుటలేదు. ఇది ఎన్నడును జరుగలేదు, ఆ కొండ ఎన్నడును చీలిపోలేదు: అయితే భక్తిపరుల మనస్సులను నూరుమారులు ముంచివేయగల ఆ ఘోరమైన శోధనలలో, ఆ సందర్భము కోరినంతగా దేవుని శక్తిని అత్యంత అలంకారిక భాష వాడకుండ ప్రవక్త ఘనపరచలేకపోయెను గనుక, నేను చెప్పినట్లు అతడు మన శరీర గ్రహణశక్తికి తగినట్లు తన్ను తాను సర్దుకొనుచున్నాడు. (333 "ఈ సూచన," [ఒలీవల కొండమీద దేవుని పాదములు నిలుచుట,] అని కింఖీ చెప్పుచున్నాడు, "యెరూషలేమునకు విరోధముగా వచ్చి చెదరిపడిపోవు అన్యజనులను శుద్ధిచేయుటకు సూచకము." టార్గుము ఈ వివరణను ఇచ్చుచున్నది: "ఆయన తన శక్తితో బయలుపరచబడును." "చీలిక," అని డ్రూసియస్ చెప్పుచున్నాడు, "అన్యజనులు తమకు విరోధముగా దేవుడు పోరాడుట కనుగొని అన్నివైపులకు పారిపోవుటను సూచించును; అందువలన ముట్టడివారు శిబిరము వేసిన కొండ భాగములుగా విభజింపబడినట్లు కనబడును." థియోదొరెతు మాటలు కూడ ఇదే ఉద్దేశ్యమునకు చెందినవి; అతడు ఆ కొండను పట్టణమునకు విరోధముగా కూడిన శత్రువులకు సూచనగా ఎంచెను — [{ὄρος} {καλει} {τήν} {φάλαγγα} {των} {πολεμίων}], మొదలగునవి. ఈ వాక్యభాగమునుగూర్చి మార్కియస్ అభిప్రాయము ఇది: ఈ కొండ తూర్పువైపున పట్టణమునకును దేవాలయమునకును చేరుటను కష్టతరము చేసెను, ఆ దిక్కునుండి వచ్చు ఉదయకాంతిని నీటి ప్రవాహమును అడ్డగించెను; ఈ రెండును 7, 8 వచనములలో తరువాత ప్రస్తావింపబడినవి. ఈ కొండమీదికి దేవుడు దిగివచ్చుట ఆ జనమునుగూర్చి ఆయనకు గల గొప్ప అసంతృప్తికి సూచన, కొండ చీలుట సువార్త లోకమంతటను వ్యాపించుటకు మార్గము తెరువబడుటకు సూచన. మరియు తరువాతి వచనములోని ప్రభువు రాకను, ఆయన తన పరిశుద్ధులద్వారాను అపొస్తలులద్వారాను పరిచారకులద్వారాను లోకమంతటను సువార్త పరిచర్యలో వచ్చి దానిని సఫలము చేయుటగా అతడు ఎంచెను. — సం.)

సారాంశమేమనగా --- తన సంఘ విమోచనలో దేవుని శక్తి ఎంత ప్రసిద్ధమగునంటే, దేవుడు తన్ను తాను కనబడు రూపములో బయలుపరచుకొని కొండ శిఖరమునుండి యుద్ధమును పరిశీలించి, ప్రతిదియు ఎట్లు జరుగవలెనో ఆజ్ఞలిచ్చినట్లుగా ఉండును.

ఆయన పాదములు ఒలీవల కొండమీద నిలుచును అని అతడు మొదట చెప్పుచున్నాడు. "పట్టణములోనే" అని అతడు ఎందుకు చెప్పలేదు? ఏలయనగా తన సంఘ విమోచనకు ఏమి అవసరమో చూచునట్లు దేవుడు కనిపెట్టుకొనియుండునని ఈ మాటల రీతిచేత చూపగోరెను. ఈ సంగతులన్నియు ఉపమానార్థముగా వివరింపబడుచున్నవని నాకు తెలియును --- అనగా క్రీస్తు పరలోకమునకు ఆరోహణమైనప్పుడు ఒలీవల కొండమీద కనబడెననియు, ఆ కొండ చీలుటవలన అది దాటుటకు వీలగుననియు, అపొస్తలులు సమస్త అన్యజనులపై దాడి చేయునట్లు లోకముయొక్క వివిధ భాగములకు వెళ్ళగలుగుటకే అనియు: అయితే ఇవి అనేకులకు ఇష్టమైనవైనను, ఎవరైన వాటిని సరిగా పరిశీలించినప్పుడు వాటియందు స్థిరమైనది ఏదియు లేని సూక్ష్మవాదములు. కావున నేను ప్రవక్త చెప్పుచున్న దానిని సరళముగా తీసికొనుచున్నాను --- అనగా తన దీనులును బాధపడువారునగు సంఘమునకు సహాయము చేయుట ఆయన ఉద్దేశ్యమైనప్పుడెల్లను దేవుని హస్తము చాలినంతగా ప్రసిద్ధమగును.

తరువాత వచ్చు మాటలనుగూర్చి కూడ ఇదే దృష్టి కలిగియుండవలెను, అనగా మధ్యలో ఒక గొప్ప లోయ ఉండునని; ఏలయనగా చీలిక సగము ఉత్తరమునకును సగము దక్షిణమునకును ఉండును. యెరూషలేము ఆ కొండ క్రింద మరుగైయున్నట్లుండెను, అది దాగియుండెను గాని, తరువాత ఎత్తైన స్థలములో ఉండునని అతడు చెప్పినట్లే ఇది ఉన్నది; మరియొకచోట "యెహోవా పర్వతము ఎత్తబడును, సమస్త పర్వతములకంటె పైగా" అని యెషయాయును మీకాయును ఇద్దరును చెప్పుచున్నారు. (యెషయా 2:2; మీకా 4:1.)

ఆ కొండ చిన్నదని మనకు తెలియును; అయినను యెషయాయును మీకాయును మేఘములనే దాటునంతటి ఎత్తును వాగ్దానము చేయుచున్నారు. దీని అర్థమేమి? యెరూషలేము దేవుని మహిమ ఎంత గొప్పదగునంటే ఆయన ఆలయము ఇతర సమస్త ఎత్తైన స్థలములకంటె పైగా కనబడునని. అదే విధముగా ఈ స్థలమునందును ఒలీవల కొండ చీలును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అందువలన యెరూషలేము ఇదివరకువలె నీడ గల లోయలో ఉండక, ఒకవైపున చిన్న కొండను మాత్రమే కలిగియుండక, సమస్త అన్యజనులు దానిని చూచునట్లు దూరదూరముగా కనబడును. నా అభిప్రాయములో ప్రవక్త సరళముగా భావించునది ఇదియే. అయితే ఉపమానార్థములయందు ఆనందించువారు వాటిని ఇతరులనుండి వెదకుకొనవలెను. ఇప్పుడు తరువాత వచ్చునది ---

జెకర్యా 14:5

5. కొండల లోయ ఆజేలువరకు చేరును గనుక మీరు కొండల లోయలోనికి పారిపోవుదురు; యూదా రాజైన ఉజ్జియా దినములలో కలిగిన భూకంపమునకు మీరు పారిపోయినట్లు పారిపోవుదురు. అప్పుడు నా దేవుడైన యెహోవా వచ్చును; పరిశుద్ధులందరు ఆయనతోకూడ వచ్చెదరు.

5. Et fugietis in vallem montium (vel, per vallem,) quia pertinget vallis montium ad Azal (alii vertunt, ad proximum; alii ad excelsum;) et fugietis sicuti fugistis a facie motus diebus Uziae regis Iehudah; et veniet Iehova, Deus meus; omnes sancti tecum.

దేవుని సన్నిధి భయంకరమైనదై యూదులందరినీ పారిపోవునట్లు చేయునని ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు విమోచకుడగుదునని వాగ్దానము చేసినను, వారితో ఇంకను కపటులు కలిసియుండినందున ఆయన మాటలు మారుచున్నవి. అయితే ఇంకను మనము గమనింపవలసినదేమనగా: మన విడుదలకై ప్రభువు ప్రత్యక్షమైనను, ఆయన మహిమ మనలను భయముచేత కొట్టకుండ ఉండజాలదు; ఏలయనగా శరీరము దేవుని యెదుట తగ్గింపబడవలెను. కాబట్టి ప్రవక్త చెప్పునది, అతడు ఇప్పుడే పేర్కొనిన దేవుని రాక, తాను నాశనము చేయుటకు వచ్చు బహిరంగ శత్రువులకు మాత్రమే కాక, ఆయన తమను రక్షించుటకు తన శక్తిని ప్రయోగించునని తెలిసిన విశ్వాసులకు కూడ, అందరికి భయంకరమైనదగునని చెప్పినట్లే ఉన్నది. ఈ విధముగా ప్రవక్త తక్కువనుండి ఎక్కువకు వాదించుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవునికొరకు ఆతురతతో ఎదురుచూచు విశ్వాసులే ఆయన సన్నిధిని చూచి వణకి కంపించినయెడల, ఆయన తమకు విరోధి అని ఎరిగిన ఆయన శత్రువులకు ఏమి సంభవించును? కాబట్టి దేవుని కొరకు భక్తితో ఎదురుచూచుటకు సిద్ధపడుడని ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులను ఆజ్ఞాపించినట్లే, భక్తిహీనులందరికి ఆయన భయంకరుడగునని కూడ చూపుచున్నాడు, ఏర్పరచబడినవారు ఆయన సహాయమునకై పారిపోవుటకును ఆయనపై ఆధారపడుటకును సందేహింపకుండునట్లు.

కొండల లోయగుండా మీరు పారిపోవుదురు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పర్వత శ్రేణులగుండా సుదీర్ఘముగా విస్తరించినందున అది ఆ పేరు గల ఒక లోయ అని కొందరు ఊహింతురు; అయితే లేఖనములో దీనిని గూర్చి మనము ఏమియు చదువము. నాకు ఇది సంభావ్యముగా తోచునదేమనగా: కఠినమైనవియు దాటరానివియు చిక్కుపడినవియునైన స్థలములన్నియు "కొండల లోయలు" అని పిలువబడెను. కావున ఈ దేశములలో విస్తారమైన అడవి ఉండినందునను, సులభమైన మార్గము లేనందునను, ఇదివరకు ఎన్నడును లేని ఒక పొడవైన లోయ ఉండునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; అతడు చెప్పిన చీలికయే దానిని కలుగజేయును.

మరియు అదే ఉద్దేశ్యముతో అతడు కొండల లోయ ఆజేలువరకు చేరును అని చేర్చుచున్నాడు.

ఇది ఒక స్థలము యొక్క సంజ్ఞానామమని నాకు తోచుచున్నది; (334) అయినను కొందరు దీనిని "సమీపము" అని అనువదింతురు; అయితే ఏ కారణమువలన అని నాకు కనబడదు. కావున భావమేమనగా --- ఇదివరకు దాటరాని అనేక కొండలును, లేక చొచ్చుకొనిపోవుట కష్టమైన పర్వతములును ఉండిన చోట్ల, అతి దూరమైన ఒక స్థలమువరకు ఒకే అవిచ్ఛిన్నమైన సమతలమైన లోయ ఉండును.

మరియు యూదా రాజైన ఉజ్జియా దినములలో వలె పారిపోవుట త్వరితముగా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా అప్పుడు యూదా ఒక భయంకరమైన భూకంపముచేత కదిలింపబడెనని పరిశుద్ధ చరిత్రనుండి తెలియుచున్నది.

యూదులు తమ ఊహలలో సాహసులైనందున, ఉజ్జియా దేవునికి ధూపము వేయుటకు బలిపీఠము సమీపించినప్పుడు ఇది జరిగెనని తలంతురు; జెరోము వారిని అనుసరించెను.

అయితే ఆ భూకంపము ఏ కాలమున జరిగెనో నిశ్చయము కాదు. భూకంపమునకు రెండు సంవత్సరముల తరువాత తాను ప్రవచింప ఆరంభించితినని ఆమోసు చెప్పుచున్నాడు (ఆమోసు 1:1); అయితే భూమి అప్పుడు ఏ కారణమువలన కదిలింపబడెనో మనము ఎక్కడను చదువము: అయినను ఇది దేవుని ప్రతీకారమునకు భయంకరమైన సూచనయును ముందటి సూచనయునై యుండెనని ఈ వాక్యభాగమువలనను ఇతర వాక్యభాగములవలనను మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. కావున దేవుడు భూమిని ఇట్లు కదిలించినప్పుడు, యూదులకు ఒక భయంకరమైన ఆపదను ప్రకటింప ఆయన ఉద్దేశించెను.

మరియు అదే ఉద్దేశ్యముతో జెకర్యా ఇప్పుడు కూడ చెప్పుచున్నాడు: యూదులు అతి నిరాశలో అన్నట్లు పారిపోయినప్పుడువలె, ఉజ్జియా కాలమునందువలె పారిపోవుట తొందరగా ఉండును. కావున మీరు భూకంపమునకు పారిపోయినట్లు ఇప్పుడును పారిపోవుదురు. ఉజ్జియా మరణమునుండి ప్రజలు తిరిగివచ్చుటవరకు దీర్ఘకాలము గడచియుండెను; కావున అది అసాధారణమైన ఆపదగునని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా యూదులకు అనేక తరములుగా అంత భయము కలిగించిన అట్టిది సంభవించి యుండలేదు.

334 కింఖీ, డ్రూసియస్, గ్రోటియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ కూడ ఇట్లే తలంచిరి. జెరోము దీనిని "proximum — సమీపము లేక దగ్గరది", అనగా దేవాలయము అని అనువదించెను. ఈ వచనములో "మీరు పారిపోవుదురు" అని అనువదింపబడిన క్రియాపదము ,[{נסתםwith a prefixed ,[{]}ו మూడుసార్లు కనబడుచున్నది; అది ,[{]}סתם (మూసివేయుట) యొక్క నిఫాల్ రూపమై యుండవచ్చును, అలాగే ,[{]}נם (పారిపోవుట) యొక్క రెండవ పురుష బహువచనమును అయి యుండవచ్చును. సెప్టువజింటు, టార్గుము, సిమ్మకస్, అరబిక్ మొదటి అర్థమును తీసికొనెను; దానిని డాథియస్, బ్లేనీ అంగీకరించిరి: అప్పుడు వచనము ఇట్లుండును, --- 5. మరియు కొండల లోయ మూసివేయబడును, కొండల లోయలు ఆజేలువరకు చేరును; అవును, అది మూసివేయబడును, యూదా రాజైన ఉజ్జియా దినములలో భూకంపమునందు మూసివేయబడినట్లు. ఈ అనువాదమునకు రెండు అభ్యంతరములు ఉన్నవి; ఒకటి, "భూకంపము" ముందున్న ,[{`` ]}מפני "సన్నిధినుండి" అను పదము "మూసివేయబడును" అనుదాని తరువాత వచ్చుటకు తగిన విభక్తి కాదు: అయితే "భూకంపము యొక్క సన్నిధినుండి", లేక దానినుండి, "పారిపోవుట" అనునది తగిన భాష. కాబట్టి అధిక శాతము ఆధునిక విమర్శకులు స్వీకరించిన అనువాదమే సరియైనదని ఈ వచనమే స్పష్టముగా చూపుచున్నది.

అయితే నేను చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను --- దేవుని యీ రాకడ భయంకరమైనదిగా వర్ణింపబడుట యూదులను బెదిరించుటకు కాదు; ఆయన ఎవరి సహాయార్థము బయలుదేరునో వారినే ఆయన భయపెట్టునంతగా భక్తిహీనులు దేవుని సన్నిధిని నిలువలేరని చూపుటకే. అదియును గాక, దేవుడు తన ప్రవక్తల ద్వారా తన సంభాషణను మార్చుచుండునని చెప్పబడిన సంగతిని కూడ మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఇప్పుడు ఆయన సంఘమంతటితో మాటలాడుచున్నాడు, అందులో యథార్థవంతులతో కపటులు కలిసియున్నారు, కావున బెదిరింపులు వాగ్దానములతో కలుపబడవలెను; తరువాత ఆయన తన అనుగ్రహమును చూపు ఏర్పరచబడినవారినే ప్రత్యేకముగా ఉద్దేశించి మాటలాడుచున్నాడు.

తుదకు ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు: మరియు నా దేవుడైన యెహోవా వచ్చును. కొంచెము ముందు తాను చెప్పినదానినే ప్రవక్త మరల చెప్పుచున్నాడు --- యూదులు తమ కన్నులతో చూచుచున్నట్లుగా దేవుని ప్రభావము వారికి ప్రత్యక్షమగునని. దేవుడు నిజముగా ఆకాశమునుండి దిగివచ్చునని తలంచవలసిన అవసరము లేదు; అయితే నేను చెప్పినట్లు, దేవుని ప్రభావము కొంతకాలము మరుగై యుండినను, ఆయన ఏర్పరచుకొనినవారి విడుదలయందు, దేవుడే అందుకొరకు ఆకాశమునుండి దిగివచ్చినట్లుగా, అది తుదకు ప్రత్యక్షమగునని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు. తన ప్రవచనమునకు ఎక్కువ విశ్వసనీయత కలిగించుటకై ఆయనను తన దేవుడని పిలుచుచున్నాడు. వాగ్దానములును బెదిరింపులును పరిహాసముగా నుండిన భక్తిహీనులందరిని ఆయన నిస్సందేహముగా ఇట్లు ధైర్యముగా ఎదుర్కొనెను; అంతేకాక, కేవలము మానవమాత్రుని స్వరమునే వారు వినినను ఇది పైనుండి తమకు వాగ్దానము చేయబడినదనుటలో భక్తులు సందేహింపకుండునట్లు వారి మనస్సులను బలపరచుటయు ఆయన ఉద్దేశము. కావున ప్రవక్త మిక్కిలి నమ్మకముతో ఇక్కడ దేవుని తన దేవుడని చెప్పుకొనుచున్నాడు; అనగా ఆయన చెప్పినదానిని లోకసంబంధమైన ఏ పరిస్థితినిబట్టియైనను ఆయన వ్యక్తినిబట్టియైనను తీర్పు తీర్చుటకు వారికి కారణమే లేదని ఆయన అన్నట్లు; సంక్షేపముగా, తాను పైనుండి పంపబడితినని, తానే కల్పించిన దేనినైనను వాగ్దానము చేయుటకు తొందరపడి చొరబడలేదని, దైవికమైన నియామకమును పొందినవాడనై స్వయముగా దేవుని ప్రతినిధినైతినని ఆయన ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు.

కొందరు గమనింపని ముగింపు యొక్క ఉద్దేశము కూడ ఇదియే.

పరిశుద్ధులందరు నీతో కూడ. ఇక్కడ ఒక విధమైన కోపము కనబడుచున్నది; తన శ్రోతలు తన పరలోకసంబంధమైన బోధను మొండిగా తిరస్కరించుటకు కొంతవరకు సిద్ధపడియుండిరని గ్రహించి ప్రవక్త వారినుండి తన ముఖము త్రిప్పుకొనినట్లున్నది; ఏలయనగా ఆయన తన ప్రసంగమును దేవుని వైపునకు త్రిప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇంత ఆకస్మికముగా మాటలాడునప్పుడు వాక్యము తన సొగసులో కొంత కోల్పోయినట్లు కనబడుచున్నది: నా దేవుడైన యెహోవా వచ్చును, పరిశుద్ధులందరు నీతో కూడ (335 సంఖ్యగల గమనిక: దాదాపు అన్ని వ్రాతప్రతులలో, సెప్టువజింటులో, టార్గమునందు, సిరియా భాషాంతరమునందు, అరబీ భాషాంతరమునందు "పరిశుద్ధులందరు" అనుదానికి ముందు "మరియు" ఉన్నది. చివరి మూడు భాషాంతరములలో "పరిశుద్ధులు" అనుదానికి ముందు "ఆయన" అనియు ఉన్నది. అనేక వ్రాతప్రతులలోను, సెప్టువజింటులోను, టార్గమునందును, ప్రాచీన భాషాంతరములయందును "నీతో కూడ" అనుటకు బదులుగా "ఆయనతో కూడ" అని ఉన్నది. అప్పుడు ఉత్తమమైన పాఠము ఇట్లుండును --- నా దేవుడైన యెహోవా వచ్చును, ఆయన పరిశుద్ధులందరు ఆయనతో కూడ. బ్లేనీ మరియొక అనువాదమును సూచించుచున్నాడు --- యెహోవా వచ్చును, పరిశుద్ధులందరి దేవుడు నీతో కూడ. మొదటి వచనమున రెండవ పురుషలో సంబోధింపబడిన యెరూషలేమునే ఇక్కడను సంబోధించుచున్నదనియు, "నీతో కూడ" అనుటవలన భావము ఏమనగా, పరిశుద్ధులందరికి, అనగా యథార్థ విశ్వాసులందరికి రక్షకుడైన దేవుడు, మూడవ వచనమున పేర్కొనబడిన జనములకు విరోధముగా యెరూషలేమునకు మిత్రుడైనట్లు దానితో కలిసి యుద్ధమునకు సాగివచ్చునన్నదనియు ఆయన భావించుచున్నాడు. వాక్యమును ఉన్నదున్నట్లు తీసికొనిన యెడల అనువాదము నిస్సందేహముగా అక్షరార్థమైనదే; అయితే పైన సవరింపబడిన వాక్యమునకే ఉత్తమ ప్రమాణములు అనుకూలముగా ఉన్నవి. --- సం.) ఆయనతో కూడ పరిశుద్ధులందరు అని ఆయన చెప్పి యుండవచ్చును; అయితే నేను చెప్పినట్లు, ఆయన దేవుని సంబోధించుచున్నాడు; అసహ్యముచేత దుష్టులైన మొండివారితో మాటలాడలేనట్లు; ఇది ఆయన ప్రవచనము యొక్క అధికారమును దృఢపరచుటకు ఎంతో తోడ్పడును; ఏలయనగా రాబోవుదానిని మనుష్యులకు ధైర్యముగా ప్రకటించుట మాత్రమే గాక, దేవుని తన సాక్షిగా పిలుచుచున్నాడు; అంతేకాదు, దేవుడు తనకు అప్పగించినదని తాను నిశ్చయముగా ఎరిగినదానిని ఆయన ఒక రహస్యమైన సన్నిహిత సంభాషణవలన పొందినట్లు కనబడుచున్నాడు. అయితే పరిశుద్ధులు అనుటవలన ఆయన దూతలను ఉద్దేశించుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను; పరిశుద్ధులైన పితరులను రాజులను కూడ చేర్చుట అసహజముగాను కృత్రిమముగాను కనబడును; మరియు దూతలు ఇతర స్థలములలో పరిశుద్ధులని పిలువబడుదురని మనకు తెలియును, హబక్కూకు మూడవ అధ్యాయమున (హబక్కూకు 3:1) మనము చూచినట్లు; వారు కొన్నిసార్లు ఏర్పరచబడిన దూతలనియు పిలువబడుదురు. సంక్షేపముగా, దేవుని రాకడ మహిమాన్వితముగా ఉండునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; మనుష్యుల మనస్సులు ఆశ్చర్యముతోను విస్మయముతోను కదలింపబడునట్లు, ఆయన తన దూతలతో కూడ కనబడు విధముగా దిగివచ్చును. ఇదియే భావము.

జెకర్యా 14:6, 7

6. ఆ దినమున వెలుగు స్పష్టముగా నుండదు, చీకటిగాను ఉండదు.

6. Et erit, die illo non erit lumen pretiosum et coagulatum (ad verbum est, non erit lumen pretiositatum et coagulationum.)

7. అయితే అది యెహోవాకు తెలిసిన ఒక్క దినముగా ఉండును; అది పగలు కాదు, రాత్రి కాదు; అయితే సాయంకాలమున వెలుగుండును.

7. Et erit, die uno (ille notus est Iehovae) non dies, neque nox; et erit (aut, accidet) ad tempus vespertinum, ut sit lumen.

సంఘము అనేక శ్రమలకును కలవరములకును లోనగునని, కావున విశ్వాసులు సామాన్య వెలుగును అనుభవింపక, ఇతర మనుష్యులకంటె ఎక్కువ దౌర్భాగ్యులై యుందురని మనము ఇదివరకు గమనించిన సంగతిని ప్రవక్త దృఢపరచుచున్నాడు. విశ్వాసులను ఓపిక కనుపరచుటకు సిద్ధపరచుట, మరియు సిలువ శోధనలనుండి విముక్తులై యుండునట్లు పరిశుద్ధ దేశమున అట్టి సుఖములను తమకు తాము వాగ్దానము చేసికొనకూడదని వారికి జ్ఞాపకము చేయుట అను ఒకే ఉద్దేశమును ఆయన ఎల్లప్పుడును దృష్టియందుంచుకొనుచున్నాడు. కావున వారు వ్యర్థమైన ఆశలతో తమను తాము మోసపరచుకొనకుండునట్లు, ఆయన వారి యెదుట అనేక కీడులను అనేక విపత్తులను ఉంచుచున్నాడు; దట్టమైన అంధకారమున మునిగియుండి, పగటికిని రాత్రికిని భేదమును గుర్తింపలేనివారై యున్నప్పుడును, తాను చెప్పిన సహాయముకొరకు వారు నమ్మకముతో కనిపెట్టుకొనియుండుటకే. మిగిలినదానిని రేపు విచారింతము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మమ్మును నీ ప్రత్యేక సొత్తుగా ప్రత్యేకపరచుటకు నీవు దయతలచితివి, ప్రతిదినము నీ ధ్వజము క్రింద మమ్మును నడిపించుచున్నావు, నీ సువార్త స్వరముచేత మమ్మును ఇంత దయతోను సౌమ్యముగాను పిలుచుచున్నావు --- ఓ అనుగ్రహింపుము, ఇంత గొప్ప దయను మేము తిరస్కరింపకుండునట్లును, మా పరిశుద్ధ పిలుపునకు అయోగ్యులముగా మమ్మును మేము చేసికొనకుండునట్లును; మేము భరింపవలసిన ఏ కీడులనైనను, నీవు ఇప్పుడు మా విశ్వాసమును సాధించి పరీక్షించుటకు ఉపయోగించు పోరాటములను తుదకు ముగించి, పరలోకమందు మాకొరకు ఉంచబడియున్న, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడియున్న ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి చేర్చుకొనబడు వరకు, అణగిన మనస్సులతో వాటిని సహించుదుముగాక. ఆమేన్.

నూట అరువది ఆరవ ఉపన్యాసము

ప్రవక్త కొంతకాలము పగటికిని రాత్రికిని భేదము ఉండదని ఎందుకు చెప్పుచున్నాడో నిన్న క్లుప్తముగా వివరించితిమి; అది విశ్వాసులను సమస్త మార్పులకు సిద్ధపరచుటకును, ఈ లోకమున నిశ్చయమైనదైనను స్థిరమైనదైనను దేనినైనను వారు తమకు వాగ్దానము చేసికొనకూడదని చూపుటకును. సంవత్సరములోని అన్ని కాలములలోను పగళ్ళును రాత్రులును తిరుగుచుండును, అయితే అది సంధ్యవేళవలె అనిశ్చితమైన కాలమై యుండునని, అనగా నిరంతరము వెలుగుండదు గాని చీకటి కలిసిన వెలుగు ఉండునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. ఆయన ఆ దినమున ప్రశస్తమైన వెలుగును కలిసిన వెలుగును ఉండదు, లేదా అందుకు విరుద్ధముగా దట్టమైన అంధకారము ఉండును అని చెప్పునప్పుడు ఈ రెండు వచనములు కలుపబడవలెను. ఆ తరువాత ఆయన చెప్పునది, ఆ దినమున పగలును రాత్రియు ఉండవు అనుదానిని కొందరు వేరుపరచుదురు, కాని అది సరిగాదు, మనము వెంటనే చూతుము.

అయితే ప్రశస్తముల వెలుగు అను మాటలను గూర్చి, {,}יקרותikarut అను పదమునకు శ్రేష్ఠమైనదని అర్థమని రచయితలందరిలో అంగీకారము ఉన్నది. కావున ఈ పదమునుగూర్చి సందేహమేమియు లేదు; ఏలయనగా నిర్మలమైన ఆకాశమున సాధారణముగా ఉండునట్లు అది తేజోవంతమైన దినము కాదని ప్రవక్త భావము. అయితే రెండవ పదమును గూర్చి వ్యాఖ్యాతలు భేదించుచున్నారు. అది {,}יקפאוןikophaun అని వ్రాయబడియున్నది: {,}קפאkopha అనగా గడ్డకట్టుట, చిక్కబడుట; కావున {,}יקפאוןikophaun అనగా సాంద్రత లేదా దట్టమైన అంధకారము. కొందరు దానిని సమాసముగా భావింతురు; మరికొందరు {,}וvau చేర్చబడవలెనందురు; ఇది సందర్భమునుబట్టి సంభావ్యమే, అయినను దీనికి రెండు విధములైన అర్థము ఉండవచ్చును. ఈ రెండు పదములను మనము కలిపిన యెడల, వెలుగు అంత నిర్మలముగా ఉండదనియు, దట్టమైన అంధకారమును ఉండదనియు ప్రవక్త భావించవచ్చును. అయితే సాంద్రతల వెలుగు అనుదానిని స్థిరముగాను నిలకడగాను ఉండునదిగా, అనగా చీకటి కాజాలనంత బలమును పొందినదిగా మనము తీసికొనవచ్చును. కాని నేను వేరొక అభిప్రాయమును ఇష్టపడుచున్నాను: హెబ్రీ భాషలో సముచ్చయ సూచకము తరచుగా విరుద్ధార్థముగా తీసికొనబడునని మనకు తెలియును; మరియు ఈ వివరణయే మిక్కిలి తగినది --- నిర్మలమైన వెలుగు ఉండదు గాని, అందుకు విరుద్ధముగా సాంద్రత, అనగా సూర్యుని వెలుగును మరుగుపరచునట్టి లేదా మనుష్యుల కన్నులు నిర్మలమైన వెలుగును అనుభవింపకుండ అడ్డుకొనునట్టి దట్టమైన అంధకారము ఉండును. మన ప్రవక్త భావము ఇదియే అని కనబడుచున్నది: ఆ దినమున వెలుగు ఉండదు, అనగా ఆ దినము స్పష్టముగా ఉండదు, అనగా అది మంచి దినములలో, ప్రకాశవంతమైన లేదా నిర్మలమైన దినములలో లెక్కింపబడగలిగినంతగా ఉండదు; అందుకు విరుద్ధముగా సాంద్రతలు ఉండును, అనగా అది మబ్బుల కాలమగును, ఏలయనగా విస్తారమైన అంధకారము ఆకాశమును నింపి, సూర్యుని చూడకుండ మనుష్యులను అడ్డగించును. 336

విషయమునుగూర్చి ప్రవక్త భావము ఏమిటో బాగుగా స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా నేను నిన్న చెప్పినట్లుగాను మరల మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లుగాను, అది ప్రమాదకరమైన కాలమై యుండును, కావున దౌర్భాగ్యులైన యూదులు తమ చుట్టు అనేక అపాయములను చూచుచుండగా ప్రతి గంటయును ప్రతి క్షణమును భయముతో నిండియుందురు; మరియు అకస్మాత్తుగా మార్పు కలుగునను సూచన ఎల్లప్పుడును ఉండును. దక్షిణపు గాలి వీచుటయు ఆకాశము మబ్బులతో కప్పబడుటయు మనము చూచినప్పుడు వాన వచ్చునని ఎదురుచూతుము, ప్రతివాడును ఇంటిలోపలనే ఉండును, ప్రయాణము చేయువారు తుఫాను తమ్మును కమ్ముకొనునేమోయని ముందుకు సాగుటకు సాహసింపరు; అట్లే ఈ కాలము మబ్బులతో చీకటిగా ఉన్న దినములవలె ఉండునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

ఆయన తరువాత చేర్చు మాటలకును ఇదే భావము: అది ఒక దినముగా ఉండును, అది పగలును రాత్రియు కానిదిగా ఉండును; వాతావరణమునకు స్థిరమైన స్థితి ఏదియు ఉండదని ఆయన చెప్పినట్లు. వ్యాఖ్యాతలు మిక్కిలి భిన్నమైన అభిప్రాయము ఇచ్చియున్నారు --- అది పగలును కాదు రాత్రియును కాదని. ప్రభువు తన సంఘమును విశ్వాసముచేత పరిపాలించును గనుక అని కొందరు ఈ కారణము చెప్పుదురు; మన రక్షణ విశ్వాసము యొక్క సురక్షిత పరిరక్షణ క్రింద మరుగైయున్నదని మనకు నిశ్చయముగా తెలియును. మరికొందరు పూర్తిగా భిన్నమైన అర్థము ఇచ్చుదురు --- ప్రభువు తన స్వంత తేజస్సుచేత ఆకాశమును భూమిని ఎంతగా నింపునంటే, యెషయా చెప్పినదానినిబట్టి సూర్యచంద్రులు అవసరము లేకపోవునని: సూర్యుడు పగలు నీకు ప్రకాశింపడు, చంద్రుడు రాత్రి నీకు ప్రకాశింపడు; యెహోవాయే నీకు నిత్యమైన వెలుగై యుండును. (యెషయా 60:19.)

336 ఎదుట ఉన్న [{[{ו అనుదానికి బదులుగా [{]}י యెదుట [{]}קפאון అని చదువుటకు అనేక వ్రాతప్రతులును, కేరీయు, ప్రాచీన భాషాంతరములన్నియు అనుకూలముగా ఉన్నవి. ఆ పదమునకు సాంద్రత, అనగా అంధకారము యొక్క సాంద్రత అని అర్థము, ఏలయనగా అది తరువాతి వచనమందలి రాత్రికి సరిపోవుచున్నది; కావున దానిని "దట్టమైన అంధకారము" అని అనువదింపవచ్చును. నిషేధార్థకము తరువాత వచ్చు [{]}ו తరచుగా "కాని" అని అనువదింపబడవచ్చును. [{]}יקר యొక్క మొదటి భావము ప్రకాశవంతమైనది, తేజోవంతమైనది, నిర్మలమైనది; తరువాత, ప్రకాశవంతమైనదానికి సాధారణముగా చెందునదానిని బట్టి --- ప్రశస్తమైనది, శ్రేష్ఠమైనది అని అర్థము. ఇక్కడ అది బహువచనములో ఉన్నది, అయినను విశేషణమునకున్న అర్థమునే కలిగియున్నది --- హెబ్రీ భాషలో ఇది సాధారణమైన వ్యక్తీకరణ విధానము. ఈ వచనము తరువాతి వచనమున మరింత సంపూర్ణముగా వివరింపబడినది స్పష్టము; కావున సమాసమును గూర్చియు అర్థమును గూర్చియు ఏ కష్టమును ఉండదు --- 6. ఆ దినమున ఇట్లుండును, నిర్మలమైన వెలుగును దట్టమైన అంధకారమును ఉండవు: 7. అయితే అది యెహోవాకు తెలిసిన ఒక్క దినముగా ఉండును, పగలు కాదు, రాత్రి కాదు; అయితే సాయంకాలమున వెలుగుండును. "ఒక్క దినము" అనుటవలన ప్రతి యితర దినమునుండి వేరుపరచబడిన ప్రత్యేక దినమని మనము గ్రహింపవలెను. హెండర్సన్ చేసినట్లు ఈ రెండు వచనములను వేరుపరచుట ఎంతమాత్రమును సరియైనదిగా కనబడదు; మరియు ఆయన రెండవ పంక్తికి ఇచ్చిన అనువాదము, "ప్రశస్తమైన గోళముల వెలుగు ఉండదు" అనునది, మూలమునకు దాదాపు ఏ చిహ్నమును కలిగిలేదు. --- సం.

అయితే ఇవి కేవలము సూక్ష్మతర్కములు. ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావము, నాకు సందేహము లేదు, మనుష్యులు నిరంతరము వణకుచుండుదురనియే; మబ్బులు పైకి లేచునప్పుడు, ఉరుము వినబడునప్పుడు, సూర్యుని వెలుగు మాయమగునప్పుడు, గాలి వివిధ విధములుగా కదిలింపబడునట్లు. ఆకాశము అట్టి స్థితిలో ఉన్నప్పుడు మనుష్యులు భయపడుదురని మనకు తెలియును, ఏలయనగా పగటికిని రాత్రికిని భేదమే దాదాపు ఉండదు. ఆ విధముగా మన ప్రవక్త భావికాలమున జరుగబోవు సంగతులను గూర్చి విశ్వాసులను హెచ్చరించి, ఏ తుఫానైనను తమను ముంచివేయకుండునట్లును, అది తమ్మును కమ్ముకొనినప్పుడు వారు నిరాశచెందకుండునట్లును, ముందే చెప్పబడినదానికొరకు, అనగా నిరంతర సంధ్యయగు వెలుగుతో కలిసిన అంధకారమునకొరకు వారు ఎదురుచూచునట్లును వారిని ఓపికకు సిద్ధపరచుచున్నాడు: మరియు సంధ్య అను పదము సందేహాస్పదమైనదానిని సూచించు పదమునుండి పుట్టినదని ప్రాచీనులు చెప్పిరి (crepusculum a crepero.)

అయితే ఆయన తరువాత చెప్పునదానిని కూడ మనము గమనింపవలెను, అనగా సాయంకాలమునకు ఈ దినము వెలుగుగా ఉండునని. విశ్వాసుల శ్రమలకు ఎల్లప్పుడును సంతోషకరమైన ముగింపు ఉండునని ఆయన ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు. కావున వారు అనేక చింతలతో కొట్టబడినను, చీకటిలో ఉన్నట్లు వివిధ రకముల భయములతో కలవరపడినను, సాయంకాలము నిర్మలముగా ఉండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపదగినది, ఏలయనగా భక్తుల దుఃఖములను ఉపశమింపజేయుటకు ఆత్మ సాధారణముగా ఈ ఆదరణనే ఉపయోగించును, అనగా దేవుడు వారిని కొంతకాలము పరీక్షించిన తరువాత, వారి కీడులన్నిటికి త్వరలో ఒక అంతము, అదియును సంతోషకరమైనది, వచ్చును; అప్పుడు దేవుడు మధ్యాహ్నపు తేజస్సుతో సూర్యునివలె వారిపై ప్రకాశించును. సంక్షేపముగా, ఆయన విశ్వాసుల దృష్టిని ఈ అంతమువైపునకు పిలుచుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు ఈ విధముగా ఏర్పరచబడినవారికిని నిరాకరింపబడినవారికిని మధ్య భేదము చేయును; ఏలయనగా ఆయన ఇద్దరిని సమానముగా బాధపెట్టినను, చీకటిలో వలె వారిని ముంచివేసినను, ఏర్పరచబడినవారికొరకు వెలుగు సిద్ధపరచబడియున్నది; వారిని కొంతకాలము చీకటిలో పడియుండనిచ్చిన తరువాత, తుదకు ఆయన వారిని నిర్మలమైన వెలుగులోనికి రప్పించును; అయితే నిరాకరింపబడినవారిని ఆయన ప్రతి ఆశనుండియు దూరము చేయును.

ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ విషయమునే చర్చించుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లుగా --- “చీకటి నలువైపుల వారిని చుట్టుముట్టినప్పుడు, ఆపదలవలన విశ్వాసులు నిరుత్సాహపడుటకు కారణమేమియు లేదు; ఏలయనగా కొంతకాలము వారు దేనిని కోల్పోవలసి యుండెనో ఆ వెలుగును ప్రభువు తుదకు వారికి మరల అనుగ్రహించును.” అయితే జెకర్యా ఇక్కడ ఒక్క దినమును గూర్చి చెప్పుట లేదు గాని, చీకటి దినమువలె ఉండు ఒక కాలమును గూర్చి చెప్పుచున్నాడు, అది క్రీస్తు తన రాకడచేత మలాకీ ఆయనను పిలిచినట్లు నీతి సూర్యుడై సంపూర్ణ వెలుగును మరల అనుగ్రహించు వరకు ఉండును.

తరువాత ఆయన ఈ దినము యెహోవాకు తెలిసినదని చెప్పుచున్నాడు, విశ్వాసులు ఆయన ఇష్టముపై ఆధారపడునట్లును, తమకును సర్వలోకమునకును మరుగైయున్న సంఘటనను గూర్చి మరీ ఆత్రుతతో విచారింపకుండునట్లును. కావున జెకర్యా చెప్పుచున్నాడు, ఆ దినము దేవునికి మాత్రమే తెలిసినది, అయినను ఆయన బాగుగా తెలిసిన సంగతులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, అవి యూదులు తుదకు అనుభవమువలన తెలిసికొనవలసియుండెను. అయితే ఆయన ఉద్దేశమును గమనింపవలెను, ఏలయనగా భక్తులు అనవసరముగా తమను తాము వేధించుకొనకుండ అదుపుచేయుటయే ఆయన ఉద్దేశము; ఏలయనగా సంగతులను తెలిసికొనుటకు మనము అతి కుతూహలము గలవారము: మనలను శాంతపరచుటయు, తన దైవసంరక్షణపై ఆధారపడునట్లు చేయుటయు దేవుని సంకల్పమైయున్నప్పుడు, అప్పుడు అనేక తలంపులు మన మనస్సులయందు చొరబడి మనలను అటుఇటు కొట్టి, ఆ విధముగా మనలను మనమే చింతతో వేధించుకొందుము. ఈ వ్యాధి మానవ స్వభావమునందు సహజముగానే ఉన్నందున, ప్రవక్త తగిన సమయోచితమైన ఔషధమును అందించుచున్నాడు --- విశ్వాసులు దేవునిచేత పరిపాలింపబడుటకు తమను అనుమతించవలెనని, తమ తండ్రియైన అబ్రాహాము ఆదర్శమును అనుసరింపవలెనని, “యెహోవా చూచుకొనును:” అని చెప్పి, అతడు తీవ్ర సంకటమందును తప్పించుకొను మార్గమేమియు తెరవబడియుండని స్థితియందును తనను దైవసంరక్షణకు అప్పగించుకొనెను. అట్లే జెకర్యాయు చెప్పుచున్నాడు, ఇది ఆకాశమును చీకటితో కప్పుటయు, తరువాత సూర్యుని మరల అనుగ్రహించుటయు, చీకటిని వెలుగుతో కలుపుటయు కూడ పూర్తిగా దేవుని ఇష్టముపై మాత్రమే ఆధారపడియుండునని; మరియు తమను తాము అదుపులో ఉంచుకొనుటకంటె, తగినదానికంటె ఎక్కువగా విచారింపకుండుటకంటె, దేవుని శక్తినుండి దేనిని తీసివేయకుండుటకంటె మనుష్యులకు మేలైనది వేరొకటి లేదు; ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని తీర్పులకు విరుద్ధముగా సణుగుకొనునప్పుడెల్లను, వారు ఆకాశమున ప్రవేశింప ప్రయత్నించుచున్నట్లును, తమకు తామే సరియని తలంచునది తప్ప ఆయనకు ఏదియు ఒప్పుకొనకయున్నట్లును అదే అగును.

కావున ఈ అహంకారమును అదుపుచేయుటకై, ప్రవక్త ఈ దినము యెహోవాకు తెలిసినదని చెప్పుచున్నాడు, అప్పుడు విశ్వాసులు పరిపక్వమైన అంతము వచ్చు వరకు ఓపికతో కనిపెట్టుకొనియుండుటకు; ఏలయనగా మన కుతూహలము మనలను అటుఇటు తరుముచున్నది, కావున “ఇది ఎంతకాలము నిలుచును?” అని మనము అంతమును గూర్చి ఎల్లప్పుడును నిశ్చయము కోరుచున్నాము, ఆ విధముగా దేవునికి విరుద్ధముగా ఫిర్యాదు చేయుచున్నాము; అయితే మన మనస్సులను ఆయన ఇష్టమునకు లోబరచుకొనలేనప్పుడు, మనము ఉగ్రమైన కోపములోనికి వలె చెలరేగుదుము.

కావున ఈ వాక్యభాగము ఎంత ఉపయోగకరమైన సిద్ధాంతమును కలిగియున్నదో మనము చూచుచున్నాము, అందులో ప్రవక్త దేవుని సమస్త సంఘటనలకు న్యాయాధిపతిగాను మధ్యవర్తిగాను ఉంచుచున్నాడు, ఆయన సంఘమును తనకు ఇష్టమైనంతకాలము బాధించును, ఆపదలకు హద్దులు నియమించును, తనకు మంచిదని తోచినట్లు సమస్తమును నియంత్రించును; ఆయన ఆకాశమును దట్టమైన మేఘములతో కప్పును, సూర్యుని దృష్టిని తీసివేయును. కావున ఇదంతయు దేవుని శక్తిలోనిదనియు ఆయన ఆలోచనచేత నడిపింపబడుననియు మనకు తెలియవలెనని ప్రవక్త కోరుచున్నాడు. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:8

8. ఆ దినమున జీవజలములు యెరూషలేమునుండి బయలుదేరును; వాటిలో సగము తూర్పు సముద్రమువైపునకును సగము పడమటి సముద్రమువైపునకును పారును; వేసవికాలమందును చలికాలమందును అవి ఉండును.

8. Et accidet die illo, Exibunt aquae vivae e Ierusalem; medium earum ad mare Orientale, et medium earum ad mare novissimum, (vel, posterius,) aestate et hyeme erunt.

ఇక్కడ మరింత ఆదరణకరమైన ప్రవచనము జతచేయబడినది --- దేవుని కృప ఇంకను జయించునని. విశ్వాసులకొరకు ఎట్టి కీడులు, శ్రమలు, అపాయములు, భయములు, వ్యాధులు వేచియున్నను, అట్టి దుర్దశలలో వారు ఇంకను ధన్యులుగా చేయబడుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపదగినది, ఏలయనగా ఒకవైపు దేవుని ఉపకారములను, మరొకవైపు ఆయన మనపైకి తెచ్చు శిక్షలను శిక్షణలను త్రాసులో తూచుటకంటె మన దుఃఖములను ఉపశమింపజేయుటకు తగినది మరేదియు కనబడదు; ఏలయనగా దేవుని కనికరమును దయయు ఎల్లప్పుడును ఎంతో అధికముగా బరువుగా ఉండును గనుక, పరిశుద్ధుడైన యోబుతో కలిసి: “మేలు దేవునిచేత పొందుచున్నాము గదా, కీడునుగూడ పొందకూడదా?” (యోబు 2:10.) అని చెప్పగలుగుట తప్పక జరుగును.

కావున జెకర్యా మన యెదుట ఉంచునది ఇదియే --- సంఘము అనేక చింతలచేత బాధింపబడినను, అనేక భయములకు లోనైనను, అనేక అపాయములచేత భయపెట్టబడినను, వణకుచున్నట్లు ఉన్నను, దేవుని కృప సరిగా పరిశీలింపబడిన యెడల అమూల్యమైన ఆదరణ నిచ్చుటకు చాలును, ఏలయనగా జీవజలములు యెరూషలేమునుండి బయలుదేరును 337

337 "జీవము గలవి, అనగా ప్రవహించునవి. ఈ వాక్యభాగము దైవిక జ్ఞానము యొక్క విస్తృతమైన వ్యాపనమును సూచించుచున్నది; అది యెరూషలేమునుండి, అది పునరుద్ధరింపబడినప్పుడు, (బయలుదేరును)." --- న్యూకమ్. సువార్త ఆశీర్వాదములు తరచుగా జలములుగా పేర్కొనబడినవి. యెషయా 55:1; యిర్మీయా 2:13; యెహెజ్కేలు 47:1; యోహాను 4:10 చూడుము. "శాశ్వతముగా ప్రవహించు జలములు" అనునది డాతియస్ ఇచ్చిన అనువాదము. --- సం.

ఈ ప్రవచనము క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చినదని నిస్సందేహము, ఇది ఇతర వాక్యభాగములనుబట్టి చాలినంతగా రుజువుచేయబడగలదు. కావున యూదులు మూర్ఛిల్లకుండునట్లును పూర్తిగా కుంగిపోకుండునట్లును, సమీపముగా ఉన్న అనేక బాధలనుగూర్చి ప్రవక్త ఇంతవరకు మాటలాడెను; అయితే ఇప్పుడు ఆయన వారి మనస్సులను క్రీస్తు రాజ్యమువైపునకు త్రిప్పుచున్నాడు, అక్కడనుండి సమస్త కీడులనుండి విడుదలను మాత్రమే గాక, సంఘము యొక్క సంపూర్ణ పునరుద్ధరణను, లోకము యొక్క నూతనీకరణమును కూడ వారు ఎదురుచూడవలెను.

ఇక్కడ జీవజలములకును త్వరగా ఎండిపోవు జలములకును మధ్య ఒక అంతర్గత వ్యత్యాసము ఉన్నదనుటలో సందేహము లేదు: కావున అవి వేసవిలోను చలికాలములోను నిరంతరము ప్రవహించునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. 338 యూదయలో నీటి కొరత ఉండెనని మనకు తెలియును, మరియు యెరూషలేము చుట్టు సిలోయము ఊట తప్ప జలములేవియు లేవు, అది సమృద్ధిగా జలములు కలిగి పౌరుల అవసరములను తీర్చెను. అయితే ప్రవక్త జీవజలములను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, అవి అప్పుడప్పుడు పారు ప్రవాహములవలె కాక నిరంతరము ప్రవహించును. అదే సమయమున ఆయన మరింత ఉన్నతమైనదానిని దృష్టించుచున్నట్లున్నది. జీవజలములవలన ఆయన ఆత్మసంబంధమైనవాటిని ఉద్దేశించినట్లే, ఈ జలములను భూసంబంధమైన ప్రవాహములన్నిటితో పోల్చుచున్నాడు; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లు, “రెండు ప్రవాహములు ఉద్భవించు ఊట తరగనిది, కావున దాని సమృద్ధి ఎన్నడును లోపింపదు, అది ఒక సముద్రమునుండి ఎదుటి సముద్రమునకు ప్రవాహములను పంపి, భూమి యొక్క దూరతమ ప్రాంతములకు నీరు పారించును.”

తూర్పు సముద్రమును అనేకులు అస్ఫాల్టైటెస్ సరస్సని భావింతురు, అయితే ప్రవక్త పారసీక సముద్రమును గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని నాకు ఎక్కువ సంభావ్యముగా తోచుచున్నది; 339 ఏలయనగా ఆ సరస్సువరకు జలములు పారునని ఆయన చెప్పియుండిన యెడల దూరము మిక్కిలి కొద్దిగా ఉండెడిది; కాని అందుకు విరుద్ధముగా, జలముల సమృద్ధి ఎంత విస్తారముగా అధికముగా ఉండునంటే అవి భూమియంతటిగుండా సాగినను వాటి ప్రవాహము ఎన్నడును ఆగదని చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశము. వెనుకటి సముద్రము అనుటవలన ఆయన నిస్సందేహముగా మధ్యధరా సముద్రమును ఉద్దేశించెను. మొత్తముమీద భావమేమనగా --- భూమి పూర్వము ఎండియుండినను, పూర్వకాలమున యెరూషలేము నివాసులకు మాత్రమే గాక, దేశములో ఏ భాగమున నివసించిన యూదులందరికిని చాలునంత సమృద్ధిగా జలములు ఉండునని.

ఇప్పుడు, భాష అలంకారికమైనది గనుక, నేను ఇటీవల చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను --- ఇక్కడ దేవుని ఆత్మసంబంధమైన కృప వివరింపబడుచున్నదని; దేవుని ఆత్మకు జలములు అను పదమును ఉపయోగించుట క్రొత్త సంగతి కాదు: “ఎండిన భూమిపై జలములను, దప్పిగొనిన నేలపై ప్రవాహములను కుమ్మరింతును” (యెషయా 44:3;) మరియు మరల, “నేను శుద్ధజలములను ఇచ్చెదను.” (యెహెజ్కేలు 36:25.)

పరిశుద్ధాత్మకు లేఖనము జలములని పేరిడుటకు రెండు విధములైన కారణము ఉన్నది --- ఆయన శుద్ధిచేయుటయు తడుపుటయు అను రెండు పనులను నెరవేర్చుచున్నాడు గనుక: ఏలయనగా ప్రభువు తన ఆత్మచేత పరలోకమునుండి మనకు క్రొత్త శక్తిని ఇచ్చి తేమను అందించితేనే తప్ప మనము నిస్సారమైన ఎండిన భూమివలె ఉన్నాము. కావున భూమి ఫలములు ఇచ్చునట్లు పరలోకమునుండి తేమను పొందునట్లే, మనకు ఉండు శక్తి యేదైనను ఆత్మ యొక్క మరుగైన బలముచేత మనకు అనుగ్రహింపబడవలెను. కావున జెకర్యా జీవజలముల ఊటను వాగ్దానము చేయుచున్నందున, దేవుని కృప యూదులందరికి అందింపబడునని, వారు త్రాగి తృప్తిపొందుదురని, ఇకమీదట పూర్వమువలె నీటి కొరతకు గురికారని ఆయన భావము.

338 "ఆ దేశములలో వేసవిలో చాలా ఊటలు ఎండిపోయెను." --- న్యూకమ్. 339 న్యూకమ్ మరియు హెండర్సన్ ఇద్దరును దీనిని అస్ఫాల్టైటెస్ సరస్సనియు, అనగా మృత సముద్రమనియు భావించుచున్నారు. కాల్విన్ మరియు అనేకులు తలంచినట్లు సర్వలోకము కాక, కనాను దేశమే ఇక్కడ అంతటను ఉద్దేశింపబడినది. కనాను దేశము సంఘ దేశమునకు, అనగా సర్వలోకమునకు సూచనగా ఉండెను; కావున దాని సరిహద్దుల అంచులవరకు విస్తరించునని వాగ్దానము చేయబడినది, క్రీస్తు రాజ్యమునకు సంబంధించినప్పుడు, భూమి యొక్క అంతిమ పరిమితులవరకు విస్తరించునని అర్థము చేసికొనబడవలెను. --- సం.

ఎవడైనను ఈ వ్యాఖ్యానము బలవంతముగా కనబడుచున్నదని అభ్యంతరము చెప్పిన యెడల, జవాబు సిద్ధముగా ఉన్నది, అదేమనగా --- ప్రవక్త ఇక్కడ క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చి మాటలాడుచున్నాడని నిశ్చయము గనుక, ఈ నియమమును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను --- క్రీస్తు రాజ్యమునుగూర్చి ముందుగా చెప్పబడిన ప్రతి సంగతియు దాని స్వభావమునకును లక్షణమునకును సరిపోవవలెను. కావున క్రీస్తు రాజ్యము ఆత్మసంబంధమైనది గనుక, మనము చూచినట్లు లేఖనము ధాన్యద్రాక్షారసముల విస్తార పంటను, సమస్త మంచి సంగతుల సమృద్ధిని, నెమ్మదిని శాంతిని, ప్రకాశవంతమైన దినములను వాగ్దానము చేయునప్పుడు, ఈ సంగతులన్నిటిద్వారా క్రీస్తు రాజ్యము యొక్క లక్షణమును వివరించుట దాని ఉద్దేశమనుటలో సందేహము లేదు. కావున జీవజలములవలన ప్రవక్త ఏమి భావించుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; మరియు అవి తూర్పునకును పడమరకును ఎందుకు పారునని చెప్పుచున్నాడో; చివరిగా, అవి వేసవిలోవలె చలికాలములోను ప్రవహించునని ఎందుకు జతచేయుచున్నాడో. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:9

9. యెహోవా భూమియందంతటిపై రాజుగా ఉండును; ఆ దినమున యెహోవా ఒక్కడే అనియు, ఆయన నామము ఒక్కటే అనియు ఉండును.

9. Et erit Iehova in regem super totam terram; die illo erit Iehova unus, et nomen ejus unum.

ఇక్కడ ప్రవక్త, లేనిపక్షమున మరింత మరుగై యుండునదానిని, అలంకారభాష వాడక మరింత స్పష్టముగా చూపుచున్నాడు: యెహోవా రాజుగా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ జెకర్యా క్రీస్తు రాజ్యమును, అంతకుముందు సంభవించి క్రీస్తు వచ్చువరకు కొనసాగిన దుస్థితి యొక్కయు విపత్తుల యొక్కయు కాలములతో పోల్చుచున్నాడు. పది గోత్రములు దావీదు వంశమునుండి విడిపోయిన కాలమునుండి దేశమంతటను అతి భయంకరమైన చెదరిపోవుట కలిగినదని మనకు తెలియును; ప్రజల శరీరము ఒక్కటిగా ఉండుట మానిన తరువాత వారు కావలెనని తమకే నాశనమును తెచ్చుకొనిరి.

కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు యూదాతో యుద్ధము చేసినప్పుడు, వారి తిరుగుబాటు ఫలమైన దేవుని ఆగ్రహము కనబడెను. దావీదు మనుష్యుల ఓట్లచేత రాజు చేయబడలేదు గాని దేవుని నిర్ణయముచేత ఏర్పరచబడెనని మనకు తెలియును. కావున ఇశ్రాయేలు రాజ్యము దావీదు కుమారునినుండి తొలగిపోయినప్పుడు, అది దేవుని అధికారమునే భరింప నిరాకరించినట్లుండెను; ఆయన సమూయేలుతో చెప్పినట్లు––“వారు నిన్ను తృణీకరింపలేదు గాని, తమమీద నేను రాజుగా ఉండకుండునట్లు నన్నే తృణీకరించియున్నారు.” (1 సమూయేలు 8:7.)

అయినను సమూయేలు కొంతకాలము మాత్రమే ప్రజలమీద పాలకుడుగా ఉండెను; కాని ప్రజలు అవివేక ఆసక్తితో అప్పుడు తమకు ఒక రాజు ఇయ్యబడవలెనని కోరినప్పుడు, తామొక్కడే తమమీద ఏలుటకు తనకు అవకాశమియ్యబడక తాను తృణీకరింపబడెనని దేవుడు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. పది గోత్రములు దేవుడే స్థాపించి భంగపరచరాదని ఆజ్ఞాపించిన న్యాయబద్ధమైన రాజ్యమునుండి తమ్మును తాము వేరుపరచుకొనినప్పుడు ఇది మరింత సంపూర్ణముగా నెరవేరెను. కాబట్టి ఆ కాలమునుండి దేవుడు వారికి రాజు కాలేదు. ఇది ఒక సంగతి.

తరువాత, ఇశ్రాయేలు రాజులు యూదా రాజ్యమును కూలద్రోయుటకు సిరియా రాజులతో చేరిరనియు, యూదులును అష్షూరీయుల సహాయము కొరకు వర్తమానము పంపి, ఆ తరువాత ఐగుప్తీయులను ఆశ్రయించిరనియు మనకు తెలియును. ఎట్టకేలకు ఇశ్రాయేలు రాజ్యము నిర్మూలము చేయబడెను; తరువాత యూదా రాజ్యమును, పట్టణము నాశనము చేయబడెను, దేవాలయము కాల్చబడెను, తద్వారా దేవుని ఆరాధన కొంతకాలము నిలిచిపోయెను. వారు ఆ తరువాత తిరిగి వచ్చిరి; కాని వారు దేవుని రెక్కల క్రింద ఆశ్రయింప నిరాకరించిరి గనుక, తమకు రక్షణ లేదని గ్రహించినప్పుడు వారు ఎల్లప్పుడును కఠినమైన క్రూరమైన నిరంకుశత్వముచేత అణగద్రొక్కబడిరని మనకు తెలియును. తన రక్షణ క్రింద వారు భద్రముగాను నిశ్చింతగాను ఉందురని ఆయన ఎన్నోమారులు వారికి చెప్పినను, వారు ఆ కృపను నిరాకరించిరి. కాబట్టి దేవుడు తమకు రాజు కాడని యూదులు అప్పుడు తమ గొప్ప నష్టముచేత తెలిసికొనిరి.

కావున జెకర్యా ఇప్పుడు సంఘ పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడుచున్నప్పుడు, యెహోవా రాజుగా ఉండునని సరిగానే చెప్పుచున్నాడు; అనగా యూదులు నిరంకుశులచేత చీల్చబడి దోచుకొనబడినను, అనేక నిందలను అన్యాయములను అనుభవించినను, దేవుడు తిరిగి వారికి రాజగును, అన్యాయమైన ప్రతి బలాత్కారమునుండి వారిని కాపాడుటకును తన రక్షణ క్రింద వారిని ఉంచుటకును ఆయన అట్లు చేయును. దేవుని పరిపాలన క్రింద జీవించుటకంటె ధన్యకరమైనది వేరొకటి లేదు; ఈ అత్యున్నత సౌభాగ్యమే విశ్వాసులకు ఎల్లప్పుడును వాగ్దానము చేయబడియున్నది.

ఈ భాగమునుగూర్చి ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించితిమి; అయితే యూదులు నిజముగా నిజమైన మతమును లక్ష్యపెట్టి, దేవుని సరిగా ఆరాధించి, తమ మూఢనమ్మకములను విసర్జించితేనే తప్ప ఇది ఆశింపతగినది కాదని అతడు వెంటనే చూపుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు ఈ రెండు సంగతులను జతపరచుచున్నాడు––ప్రజల స్థితి సౌభాగ్యకరముగా ఉండును, ఏలయనగా దేవుడు వారి సంరక్షణ భారము వహించి రాజు యొక్క పనిని నెరవేర్చును, అంతేగాక దేవుడు వారికి రాజుగా ఉండును, అది వారు ఆయనను సరిగాను యథార్థముగాను ఆరాధించుటకే: ఒక్క యెహోవా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇక్కడ దేవుని న్యాయబద్ధమైన ఆరాధన, మూఢనమ్మకము నిర్మూలము చేయబడితేనే తప్ప స్థాపింపబడదని ప్రవక్త సంక్షేపముగా చూపుచున్నాడు. దేవుడు తన్ను తానే చెప్పుకొనినట్లు రోషముగల దేవుడనియు, ప్రతిస్పర్ధులను సహింపజాలడనియు మనకు తెలియును: ఏలయనగా మనము ఏదో ఒక విధమైన దైవమును మనకొరకు కల్పించుకొనినప్పుడు, ఆయనకు చెందినదానిని వెంటనే ఆయననుండి తీసివేయుచున్నాము. కావున దేవుడు సర్వోన్నతుడుగా ఒక్కడే ప్రకాశించితేనే తప్ప ఆయన సత్యముగా ఆరాధింపబడడనియు, అప్పుడే మన మతము పవిత్రముగాను నిర్దోషముగాను ఉండుననియు ప్రవక్త మనకు బోధించుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, భూమిని చెరిపి అపవిత్రము చేసిన మూఢనమ్మకములను, నిజమైన మతమును కల్తీ చేసిన, ధర్మశాస్త్రము క్రింది ఆరాధనను భంగపరచిన మూఢనమ్మకములను అతడు ఇక్కడ పరోక్షముగా ఖండించుచున్నాడు. ఈ కారణముచేతనే యెహోవా ఒక్కడుగా ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఆయన నామము ఒక్కటియే అని చెప్పుటచేత దీనిని ఇంకను స్పష్టముగా తెలుపుచున్నాడు. ఈ రెండవ వాక్యము నిజముగా నిష్ప్రయోజనమైనదిగా తోచవచ్చును; ఏలయనగా దేవునిగూర్చి చెప్పదగినదంతయు ఆయన ఏకత్వములో ఇమిడియున్నది. అయితే మనము నానావిధములైన ఉపాయములచేత మూఢనమ్మకములను కప్పిపుచ్చుట అలవాటుగా కలిగి, మన భక్తిహీనత సుందరముగాను నమ్మదగినదిగాను కనబడునట్లు ఎల్లప్పుడును క్రొత్త సాకులను క్రొత్త వేషములను కల్పించుకొనుచుండుటచేత, ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రత్యేకముగా దేవుని నామము ఒక్కటియే అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, “ప్రజలు ఒక్క నిజమైన దేవుని లేక ఒక్క సర్వోన్నత దైవమును తాము అంగీకరించుచున్నామని ప్రకటించుట చాలదు, ఈ ఒక్క నిజమైన దేవుని నామము భూమిపై కీర్తింపబడునట్లు ఏదో ఒక యథార్థమైన నిరాడంబరమైన విశ్వాసములో కూడా వారు ఏకీభవింపవలెను” అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

340 మన అనువాదము, న్యూకమ్, హెండర్సన్ అనువాదములనుబట్టి “సర్వభూమిమీద” అని చేర్చబడినది; అయితే తరువాతి వచనములనుండి స్పష్టమగునట్లు అది “సర్వదేశముమీద” అని ఉండవలెను; మన అనువాదమును న్యూకమ్ అనువాదమును తరువాతి వచనములో అదే పదబంధమును “దేశమంతయు” అని అనువదించుచున్నవి, అయితే హెండర్సన్ తనతో ఎక్కువ సరిపడినవాడై, కాని ఆ భాగము యొక్క భావముతో సరిపడక, “సర్వభూమి” అను పదములనే నిలుపుచున్నాడు. — సం. 341 హెండర్సన్ అనావశ్యకముగా మరియొక అనువాదమును ప్రవేశపెట్టినట్లు కనబడుచున్నది: ఆ దినమున యెహోవా మాత్రమే ఉండును, ఆయన నామమును మాత్రమే. స్పష్టమైన భావమేమనగా, కల్పిత దేవతలందరిని మినహాయించి “ఒక్క యెహోవా” మాత్రమే అంగీకరింపబడును, ఇతర నామములన్నిటిని మినహాయించి ఆయన “నామము” ఒక్కటియే ఉండును. ఇది, అనేక దేవతలు అంగీకరింపబడి, వారికి అనేక నామములు పెట్టబడి వాటిక్రింద వారు పూజింపబడిన పూర్వస్థితికి తగిన ప్రకటనయైయున్నది. సాధారణ అనువాదము మరింత బలమైనది, మరింత భావగర్భితమైనది — ఆ దినమున ఒక్క యెహోవా ఉండును, ఆయన నామము ఒక్కటియే. [{Εσται} {κύριος} {εἱς} {καὶ} {τὸ} {ὄνομα} {αὐτου} {ἕν}]. --- సెప్టువజింటు “ఒక్క నామము” అని చెప్పబడుటకు కారణము, అన్యజనులు నానా నామములతో నిజమైన దేవుని ఆరాధింతుమని నటించుటయే.

అయితే నిజమైన ఒక్క దేవునికిని, ఒక్క నిజమైన దేవుని నామమునకును, లేక దేవుని ఒక్క నామమునకును గల భేదమును మనము గమనించినయెడల ప్రవక్త యొక్క భావము మరింత స్పష్టమగును.

తత్వవేత్తలందరును ఏకకంఠముతో బోధించునదేమనగా, అనేక దేవతలు లేరు గాని, దైవత్వమునకు మూలమైన ఒక సర్వోన్నత దైవము మాత్రమే ఉన్నాడు; అన్యజనులందరును ఇదియే నమ్మిరి. అయితే కాలక్రమమున ఈ మూలమునుండి అనేక దేవతలు ఉద్భవించిరని వారు కల్పింపసాగిరి; అందువలన కొందరు బృహస్పతిని, కొందరు బుధుని, కొందరు అపోలోను పూజించునట్లు అసత్య దేవతల సమూహము పుట్టెను; అనేకమంది దేవతలు మూల దైవత్వములో భాగస్వాములని వారు తలంచినందున కాదు గాని, దేవతలు సర్వోన్నతమైన ఊటనుండి బయలుదేరిరని వారు కల్పించినందున. కాబట్టి తాము హృదయములో అనేక దేవతలను పూజింపమని చెప్పుకొని యూదులు తప్పించుకొను మార్గములను వెదకవచ్చును గనుక, ప్రవక్త రెండవ వాక్యమును చేర్చుచున్నాడు––దేవుని నామము ఒక్కటియే; దీని భావమేమనగా, దేవుని ఆరాధింపవలసిన ఒక నిర్దిష్టమైన విధానము కలదు, ఒక నిర్దిష్టమైన స్థిరనియమము కలదు, కాబట్టి ఎవడును తన కల్పనకు సరియని తోచినదానిని అనుసరింపరాదు, దేవుని మహిమను వివిధములైన పొరపాట్లచేత అపవిత్రము చేయరాదు, మనుష్యులు ఎవరి భావములో వారే నశింపరాదు, అందరును దేవుని స్వరమునకు చెవియొగ్గి, ఆయన తన్నుగూర్చి సాక్ష్యమిచ్చుదానిని వినవలెను.

కాబట్టి ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనకు అర్థమగుచున్నది: మొదట అతడు చెప్పునదేమనగా, దేవుడు ఒక్కడుగా, అనగా దేశమంతయు దాని అపవిత్రతలనుండి శుద్ధి చేయబడి నిజమైన మతము మరల ప్రబలినప్పుడు, ఆయన ఒక్కడుగా ఎంచబడునప్పుడు, యూదయలో సంగతులు సౌభాగ్యకరమైన స్థితిలో ఉండును: అయితే ఈ పవిత్రత లోకములో సులభముగా నిలదొక్కుకొనదు, మనుష్యులు దానినుండి సులభముగా తొలగిపోవుదురు గనుక, దేవుడు ఆయన ఒక్కడే ఆరాధింపబడితేనే తప్ప సరిగా ఆరాధింపబడజాలడని యూదులు గ్రహించునట్లును, తమ తాము కల్పించుకొనినదానిని లేక తమ పితరులనుండి పొందినదానిని అనుసరించుటయే తప్ప మరొక మతములేని అన్యజనులవలె వేరువేరు అభిప్రాయముల మధ్య ఊగిసలాడక, విధింపబడిన నిశ్చితమైన ఒక్క విశ్వాసము ఉండితేనే తప్ప ఆయన నామము ఒక్కటిగా ఉండజాలదనియు వారు గ్రహించునట్లును ఆయన నామము ఒక్కటియే అని అతడు చేర్చుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ఇది ఒక విశేషమైన భాగము: దేవుడు తన్ను తాను అన్ని విగ్రహములనుండియు, తన ఆరాధనను అన్ని మూఢనమ్మకములనుండియు వేరుపరచుకొనుచున్నాడు; నేను చెప్పినట్లు వ్యర్థతవైపు మన మొగ్గు అంత గొప్పది గనుకను, అనుభవమే దీనిని చాలినంతగా చూపుచున్నది గనుకను, మూఢనమ్మకము సుడిగాలివలె మనలను ఎంత సులభముగా కొట్టుకొనిపోవునో, ఒక్క మూఢనమ్మకమే కాదు, లెక్కలేనన్ని విధములైన మూఢనమ్మకములు మనలను ఎట్లు కొట్టుకొనిపోవునో మనము చూచుచున్నాము గనుకను, ప్రవక్త మనకు బోధించుదానిని మనము ఇంకను శ్రద్ధగా పరిశీలింపవలెను. కాబట్టి దేవుని ఒక్క నామము మన మధ్య ప్రబలునట్లును, తనకు ఇష్టమైనదేదైనను కల్పించుకొను స్వేచ్ఛను ఎవడును తనకు ఇచ్చుకొనకుండునట్లును, మనచేత ఆరాధింపబడవలసిన దేవుడు ఎవడో మనము తెలిసికొనునట్లును ఈ సత్యమును గమనించుట మనకు మరింత అవసరము. ఈ కారణముచేతనే క్రీస్తును లోకములో ప్రబలిన ఆరాధనా విధానములన్నిటిని ఖండించి, సమరయ స్త్రీతో––“మీరు తెలియనిదానిని ఆరాధించుచున్నారు; మేము తెలిసినదానిని ఆరాధించుచున్నాము, ఏలయనగా రక్షణ యూదులలోనుండియే వచ్చుచున్నది” అని చెప్పెను. (యోహాను 4:22.)

కాబట్టి మనుష్యులు తమ స్వకల్పనలను అనుసరించి, మోసపోజాలని స్థిరమైన మార్పులేని నియమమును లక్ష్యపెట్టనప్పుడు, ఈ ఒక్క సంగతియే అన్ని మూఢనమ్మకములను ఖండించుటకు చాలునని మనము చూచుచున్నాము. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:10

10. దేశమంతయు గెబనుండి యెరూషలేమునకు దక్షిణమందున్న రిమ్మోనువరకు మైదానముగా చేయబడును; అది ఎత్తబడి, తన స్థలమందే నివసింపబడును, బెన్యామీను గుమ్మము మొదలుకొని మొదటి గుమ్మపు స్థలమువరకును, మూలగుమ్మమువరకును, హనన్యేలు గోపురమునుండి రాజుయొక్క ద్రాక్షగానుగలవరకును.

10. Vertetur tota terra quasi planities a Geba ad Rimmon versus meridiem

Ierusalem; exaltabitur et habitabitur loco suo, (sub se, ad verbum,) a porta

Ben-jamin ad locum portae primae, ad portam angulorum, et ab arce Chananeel ad torcularia Regis.

ఈ వచనములో ప్రవక్త రెండు సంగతులను వాగ్దానము చేయుచున్నాడు––పట్టణము దూరమునుండి కనబడునట్లు చాల ఉన్నతమైన స్థలములో ఉండునని, మరియు అది సురక్షితమైన ప్రశాంతమైన నివాసముగా ఉండునని.

మొదటి భాగమునుగూర్చి అతడు చెప్పుచున్నాడు: దేశమంతయు మైదానముగా త్రిప్పబడును. యెరూషలేము చుట్టు పర్వతములు ఉన్నవనియు, కీర్తన 87:1లో చెప్పబడినట్లు దాని పునాదులు పరిశుద్ధ పర్వతములమీద ఉండెననియు మనకు తెలియును. కాబట్టి అనేక కొండలవలన ఆ ప్రదేశము ఎగుడుదిగుడుగా ఉన్నందున, అది విశాలమైన మైదానముగా అగునని, అందువలన ప్రయాణము ఇంతకుముందువలె కఠినముగాను కష్టముగాను ఉండదనియు, ఇంకను యెరూషలేము లోతైన చోట పల్లములో ఉండక మైదానమందు ఉండునని, సందర్శకులు ఏ దిశనుండి వచ్చినను దానిని చూడకుండ అది అడ్డుపడదనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. దేశమంతయు గెబనుండి రిమ్మోనువరకు మైదానముగా ఉండును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆ ప్రదేశము ఎట్టిదో గెబయు రిమ్మోనును ఎక్కడ ఉండెనో మనకు పూర్తిగా తెలియదు గనుక, ఇక్కడ ప్రతి పదమును గూర్చి విశేషముగా నేను మాటలాడను; కాని చెప్పబడినదాని ఉద్దేశమును గ్రహించుట మనకు చాలును, అదేమనగా––నిటారైన స్థలములు సమతల భూమిగా అగును, తద్వారా యెరూషలేము దూరమునుండి కనబడును, ఉపరితలము సమముగా ఉండుటచేత దూర దృష్టికి అడ్డు కలిగించు పర్వతములు ఉండవు.

తరువాత రెండవ వాక్యము వచ్చుచున్నది: యెరూషలేము తన స్థలమందే నివసింపబడును; అనగా అది పూర్వము కూలద్రోయబడి ఇప్పుడు శిథిలమైనట్లు పడియున్నను, ఇప్పటికే ఆరంభింపబడిన కట్టడములు చాల అసంపూర్ణములుగా ఉన్నను, అది తనమీదనే నివాసముగా ఉండును, దానికి అవే సరిహద్దులు, అవే సీమలు ఉండును: సంక్షేపముగా, పట్టణము యొక్క విస్తీర్ణము పూర్వమువలెనే ఉండునని ప్రవక్త భావము.

యూదులు గొప్ప అడ్డంకులు లేకుండ కాక పట్టణమును కట్టుటకు ఆరంభించినప్పుడు జెకర్యా బోధకుని పనిని నిర్వహించెనని మనకు తెలియును. మొదట వారు దాని చుట్టుకొలత అంతటిని చేపట్టజాలకపోయిరి; నిజముగా ఎజ్రా నెహెమ్యాలు వారిని ప్రోత్సహించువరకు, ఇది అసాధ్యమని వారు తలంచిరి, ఆ ఇద్దరి గ్రంథములనుండి మనకు తెలియునట్లు. కాబట్టి వారు కట్టనారంభించిన పట్టణము తన హద్దులలో ఇరుకుగా ఉన్నందున, నిరాశపడుటకు కారణము లేదని జెకర్యా చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా కొద్దికాలములో అది మరల తన పూర్వ వైభవమును పొంది, తరువాత చెప్పబడినట్లు దాని గుమ్మములన్నిటివరకు విస్తరించును. నాశనము చేయబడినప్పటి పూర్వ పట్టణమును గూర్చిన వర్ణన ఇక్కడ ఇయ్యబడినదనుటలో సందేహము లేదు, ఎందుకనగా అతడు బెన్యామీను గుమ్మము నుండి మొదటి గుమ్మపు స్థలమువరకు అని చెప్పుచున్నాడు, (గుమ్మము ఉండిన స్థలమును అతడు పేర్కొనుచున్నాడు, ఏలయనగా పట్టణము యొక్క ఆ భాగము అప్పటికి ఇంకను పాడుగా ఉండుటచేత అప్పుడు గుమ్మము లేకుండెను,) మూలల గుమ్మమువరకు, హనన్యేలు కోటనుండి రాజు యొక్క ద్రాక్షగానుగలవరకు. పూర్వపు యెరూషలేము ఎంత దూరము విస్తరించెనో, దాని ఖచ్చితమైన స్థానమేదో ఇప్పుడు మనకు పూర్తిగా తెలియకపోయినను, పట్టణము యొక్క గొప్పతనమును వైభవమును ఎట్టిదై యుండునంటే, దాని స్థితి అప్పుడు అదృశ్యమైన దాని పూర్వ వైభవమునకు పూర్తిగా సమానముగా ఉండునని ప్రవక్త భావమని నిశ్చయము. పట్టణము చాల పెద్దదైయుండెనని బాగుగా తెలిసిన సంగతి; ఈ విషయమై గ్రంథకర్తలు ఏకీభవింపకపోయినను, అది 30 స్టాడియాలను కలిగియుండెనని సాధారణముగా ఒప్పుకొనబడుచున్నది. ఇది నిశ్చయముగా సాధారణ పరిమాణము కాదు; కాబట్టి పట్టణము యొక్క విస్తీర్ణము చిన్నదైనను, అది పెద్దతనములోనైనను వైభవములోనైనను మరి ఏ విషయములోనైనను పూర్వ యెరూషలేమునకు తీసిపోని క్రొత్త యెరూషలేము అగునని, అందరును నమ్మశక్యము కానిదని తలంచినదానిని ప్రవక్త తెలుపుచున్నాడు. అయితే మిగిలినదానిని రేపటికి వాయిదా వేయవలెను.

342 ఆ మాటలను నేను ఇట్లు అనువదింతును — దేశమంతయు చుట్టు మైదానమువలె ఉండును. [{,[{סב అను క్రియాపదమునకు త్రిప్పబడుట లేక చుట్టు తిరుగుట, చుట్టుకొలతలో ఉండుట అని అర్థము. --- సం. 343 “గెబ” బెన్యామీనులో యెరూషలేమునకు ఉత్తరమున ఉండెను, యెహోషువ 21:17; “రిమ్మోను” యూదాలో యెరూషలేమునకు దక్షిణమున ఉండెను, యెహోషువ 15:32. — సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తుడగు దేవా, మేము నీకు ప్రత్యేక ప్రజగా ఉండునట్లు ఈ ఉద్దేశముతో నీవు మమ్ము సమకూర్చుచున్నావు గనుకను, నీ న్యాయబద్ధమైన ఆరాధన మా మధ్య ప్రబలునట్లు భక్తిహీనుల నుండి మమ్ము వేరుపరచియున్నావు గనుకను, ––ఓ దయచేసి, మేమందరమును నీ వాక్యమునకు చెవియొగ్గి, పూర్తిగా మమ్ము నీకు అప్పగించుకొని, కుడివైపుకైనను ఎడమవైపుకైనను ఎన్నడును తొలగక, నీవు విధించిన నియమమును గైకొనుచుండునట్లు అనుగ్రహింపుము, తద్వారా నీవు మా మధ్య ఏలుచున్నావని నీ కృప యొక్క నిరంతర ప్రవాహముచేత మేము తెలిసికొనునట్లును; ఈ అనుభవముచేత నిన్ను ప్రేమించుటకును, ఆరాధించుటకును, భయపడుటకును మేము అంతకంతకు ప్రేరేపింపబడునట్లును, ఆ విధముగా దేహముతోను ఆత్మతోను యథార్థముగా హృదయపూర్వకముగా మమ్ము నీకు ప్రతిష్ఠించుకొని, మా శరీరము యొక్క మలినమంతటిని విడిచి, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యకరమైన స్వాస్థ్యమునకు మేము చివరకు చేరువరకు నిజమైన భక్తిలో నిరంతరము అభివృద్ధి పొందునట్లును అనుగ్రహింపుము––ఆమేన్.

నూట అరువది ఏడవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 14:11

11. జనులు అందులో నివసించెదరు, ఇకమీదట శాపముండదు; యెరూషలేము నిర్భయముగా నివసింపబడును.

11. Et habitabunt in ea, et excidium non erit amplius: et habitabitur Ierusalem confidenter.

జెకర్యా, యెరూషలేము దేవునిచేత తన పూర్వ స్థితికి పునరుద్ధరింపబడినప్పుడు జనసమృద్ధిగల పట్టణముగా ఉండునని చెప్పుటచేత గత వచనములో తాను చెప్పినదానిని ముగించుచున్నాడు; ఇక్కడ వాడబడిన అనిర్దిష్ట క్రియాపదము, కొద్ది భాగము మాత్రమే తిరిగి వచ్చినను జనుల సంఖ్య పూర్వమువలె గొప్పదిగా ఉండునని అతడు చెప్పినట్లే అర్థమిచ్చుచున్నది. ఒకసారి నిర్జనమైన పట్టణమును, విశేషముగా చాలకాలము గడచిన తరువాత, నివాసులతో నింపుట ఎంత కష్టమో మనకు తెలియును. అయితే ప్రభువు మరల అనేకమంది మనుష్యులను సమకూర్చి, పట్టణమును నివాసులతో నింపునని ఇక్కడ ప్రవక్త యూదులను నిరీక్షింపుడని ప్రోత్సహించుచున్నాడు.

ఇకమీదట శాపముండదు అని అతడు చేర్చుచున్నాడు. {,}חרםcherem అను పదముచేత ప్రజలు చెరలోనికి తరుమబడినప్పుడు సంభవించినటువంటి సమస్త పూర్ణ నాశనమును ప్రవక్త సూచించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు. ఈ కారణముచేతను ఇదే భావములోను యెషయా, పట్టణ నాశనము నోవహు జలప్రళయమువలె ఉండునని దేవుడు ప్రమాణము చేసెనని చెప్పుచున్నాడు, (యెషయా 54:9;) ఏలయనగా ఆయన తన ప్రజలమీదికి అట్టి భారమైన భయంకరమైన ప్రతిదండనను ఇకమీదట ఎన్నడును రప్పింపడు. అయితే ఈ ప్రవచనము క్రీస్తు రాజ్యమువరకు విస్తరించుచున్నదని ఆ భాగమంతటినుండి మనము తెలిసికొనుచున్నాము; ఏలయనగా యెరూషలేము తీతుచేత నాశనము చేయబడినను, క్రీస్తు బయలుపరచబడునట్లు కాలము పరిపూర్ణమగువరకు దేవుడు ఆ పట్టణమునకు నిరంతర సంరక్షకుడుగా ఉండెననుట నిజము. కాబట్టి దేవుని కోపము ఎంత మితముగా ఉండునంటే, పట్టణము యొక్క పేరే పూర్తిగా నశించదు, ప్రజలందరును వలసపోవుటకు బలవంతము చేయబడరని ప్రవక్త చెప్పినట్లున్నది.

344 సెప్టువజింటును, మార్కియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ ను ``శాపము — [{ἀνάθεμα}]'' అని అనువదించిరి, “వధ --- occisio” అని టార్గుము అనువదించెను. ఈ క్రియాపదమునకు ముఖ్యముగా రెండు అర్థములు కలవు --- ఒకదానిని దేవునికి అర్పించుట, ఒకదానిని మరణమునకు లేక సంపూర్ణ నాశనమునకు అర్పించుట. ఈ రెండవ అర్థమునుండి శాపమను భావమును నాశనమను భావమును వచ్చినవి, ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినది స్పష్టముగా ఇదియే. యూదులు అనేక కష్టములకు లోనైనను, పూర్తిగా నాశనమగునంతగా శాపగ్రస్తులు కాకూడదు. పౌలు బోధనను బట్టి వారు ఇప్పటికిని పూర్తిగా నరకబడలేదు. --- సం.

కాబట్టి {,}חרםcherem అనుదానిచేత అతడు ఉద్దేశించునది ఇదియే.

ఇప్పుడు అతడు, అక్కడికి తిరిగి వచ్చినవారు యెరూషలేములో నిర్భయముగా నివసింతురని చేర్చుచున్నాడు, ఏలయనగా ప్రభువు వారిని కాపాడి, చాచిన హస్తముచేత సమస్త శత్రువులనుండి వారిని రక్షించును. ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును మేము వేరొకచోట మీకు జ్ఞాపకము చేసియున్నాము; ఏలయనగా పైనుండి తమకు వాగ్దానము చేయబడిన స్వాస్థ్యమునకు తిరిగి వచ్చుట తమకు అసహ్యముగాను భారముగాను ఉండునంతగా కల్దీయలో తమ సుఖములను గొప్పగా ఎంచిన వారి మందతనమును సోమరితనమును అతడు పొడిచి లేపగోరెను. కాబట్టి వారు దేవుని ఎంత గొప్ప ఉపకారమును తమకు తామే పోగొట్టుకొనిరో అతడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా అన్యజనుల మధ్య చెదరియుండి, తమకొరకు దేవుని సహాయము సిద్ధపరచబడియుండెనని వారు ఎరుగకుండిరి. యెరూషలేములో నివసించిన శేషమునకు ప్రత్యేకముగా చెందిన ఆ వాగ్దానమును వారు నిజముగా తమకు తామే పోగొట్టుకొనిరి. దేవుని వాగ్దానములచేత ప్రేరేపింపబడి, సమస్త ప్రమాదములను సమస్త కష్టములను తృణీకరించి, తమ స్వదేశమును స్వాధీనపరచుకొనుటకు అయిష్టత లేకుండ గొప్ప శ్రమలను అనుభవించిన దేశపు ఆ దీనులైన నివాసులపైనను ప్రవక్త ప్రత్యేక దృష్టి కలిగియుండెను. కావున వారు పశ్చాత్తాపపడుటకు కారణము లేదని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా ప్రభువు వారిని ఆశీర్వదించి, వారు నలువైపులను శత్రువులచేత చుట్టబడియున్నారని మనకు తెలిసినప్పటికిని, శత్రువుల మధ్యను వారిని నిర్భయముగా నివసింపజేయును, ఇంకను అప్పుడు వారు సంఖ్యలో అనేకులు కాకపోయినను పట్టణము జనసమృద్ధిగలదగును. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:12

12. యెరూషలేముతో యుద్ధము చేసిన జనములనందరిని యెహోవా మొత్తబోవు తెగులు ఇది; వారు కాళ్లమీద నిలిచియుండగానే వారి శరీరము క్షీణించిపోవును, వారి కన్నులు కటకములలో క్షీణించిపోవును, వారి నాలుక నోటిలో క్షీణించిపోవును.

12. Et haec erit plaga qua percutiet (vel, plagabit) Iehova omnes populos, qui pugnaverint contra Ierusalem, ---liquescet (alii vertunt, tabescet) caro ejus, dum ipse stabit super pedes suos; et oculi ejus liquescent in foraminibus suis; et lingua ejus liquescet in ore ipsorum.

సంఘమును బాధించి దాని నాశనమునకై అనేక ప్రయత్నములు చేయు భక్తిహీనులు అనేకులు లేకపోరుగాని, దేవుడు రక్షకుడుగా ఉండి, తన సంఘము ఎడల తాను చూపు తండ్రివంటి కృపకు స్పష్టమైన నిశ్చితమైన రుజువును కనబరచు శిక్షను విధించునని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు. అయితే ప్రజలు యెరూషలేములో నిర్భయముగా నివసింతురనుట, అయినను శత్రువులు పట్టణమును బలాత్కారముగా కలవరపరతురనుట ఈ రెండును పొసగనట్లు కనబడును: అయితే వారు నిర్భయముగా నివసింతురని చెప్పుటచేత, వారికి హాని చేయగోరువారు ఎవరును ఉండరని అతడు ఉద్దేశించుటలేదు; కాని వారి పక్షమున నిలుతునని వాగ్దానము చేసిన దేవుడు అందరికంటె బలవంతుడని వారు ఒప్పింపబడుదురు గనుక, దేవుని సంరక్షణయందు నమ్మిక యుంచి వారు మహా ప్రమాదములలో సురక్షితముగా నిలిచియుందురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. భక్తిపరుల నివాసము సురక్షితముగా ఉండునది, వారు శత్రువుల దాడులకు భయపడకయుండుటచేత కాదు, గాని సాతాను నలుదిశల అనేకమంది ప్రజలను వారికి విరోధముగా రేపినను, వారి నాశనమును పన్నాగము పన్నుటకు అనేకమంది దుష్టులను సిద్ధపరచి ప్రేరేపించినను, పైనుండి వచ్చు శక్తిచేత తాము కాపాడబడుదురని వారు దృఢముగా నమ్మినందువలననే.

వివిధములైన శత్రువులు మన మీద విజృంభించునప్పుడు మన ఆలోచనలను ఈ శక్తివైపు ఎత్తుట మనకు తగును, అట్లు మనము సురక్షితముగా నివసించి, దేవుడు మనలను విడిపించువరకు ప్రశాంతమైన మనస్సులతో వేచియుండగలము; ఏలయనగా మన రక్షణ దేవుని నమ్మకమైన సంరక్షణ క్రింద దాగియున్నది, అది వాక్యముచేతను వాగ్దానములచేతను మాత్రమే మనకు తెలియజేయబడుచున్నది. అయినను ప్రవక్త ఇక్కడ మనకు బోధించుదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొందము––దేవుడు శత్రువులకు వదలు ఇచ్చునప్పుడు, ఆయన ప్రతీకారము సమీపముగా ఉన్నదనియు, మనము ఓర్పుతో సహించు అన్యాయములన్నిటిని, హానులన్నిటిని ఆయన శిక్షతో దర్శించుననియు.

యెహోవా సమస్త జనములను మొత్తబోవు తెగులు ఇదియే అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. విశ్వాసులు తాము శత్రువుల సమూహమునకు సమానులు కారని, వారి విస్తారమైన సంఖ్యచేత దాదాపు ముంచివేయబడినట్లు తెలిసికొనునప్పుడు శత్రువుల గుంపు వారిని భయపెట్టకుండునట్లు, అతడు సమస్త జనములను మరల పేర్కొనుచున్నాడు; దేవుని హస్తమే గెలుచునని వారు సందేహింపకూడదు. తరువాత అతడు చేర్చుచున్నాడు: వారి శరీరము క్షీణించిపోవును, లేక కరిగిపోవును: ఇక్కడ వచన భేదము కలదు, అయినను భావము మరుగుపడలేదు; ఏలయనగా అతడు చెప్పునదేమనగా, యెహోవా సమస్త జనములను మొత్తబోవు తెగులు ఇదియే; అతడు ఒక్క మనుష్యునిగూర్చి మాటలాడినట్లు వాని శరీరము కరిగిపోవును; తరువాత వెంటనే చేర్చుచున్నాడు, అతడు తన కాళ్లమీద నిలిచియుండగానే; అతని కన్నులు కరిగిపోవును, అతని నాలుక వారి నోటిలో కరిగిపోవును. ప్రవక్త మూడుమారులు వచనమును ఎట్లు మార్చుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; అయినను విషయములో ఏ సందిగ్ధతయు లేదు. తన సంఘ విరోధులను శిక్షింప నిశ్చయించినప్పుడు, వారు అనేకులైనను కొద్దిమందియైనను దేవునికి అది ఏమియు కాదని అతడు ఉద్దేశించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఒక్క మనుష్యునితో మాత్రమే వ్యవహరించవలసినట్లు ఆయన వారందరిని సులభముగా నాశనము చేయగలడు. అయితే జెకర్యాకు మరొక సంగతి దృష్టిలో ఉండెననియు కనబడుచున్నది––దేవుని ప్రతీకారము ప్రతి వ్యక్తిని లక్ష్యపెట్టును గనుక, వారిలో ఎవడును సురక్షితముగా ఉండడు, ఆ విధముగా దేవుని ప్రతీకారము ఏ మినహాయింపు లేకుండ సార్వత్రికమై, సమస్త సైన్యములమీదను ప్రతి వ్యక్తిమీదను అమలుపరచబడును.

ఇప్పుడు ఇక్కడ వర్ణింపబడిన శిక్షా విధమును మనము గమనింపవలెను––దేవుడు మనుష్యుల హస్తము లేక సహాయము లేకుండగనే వారందరిని నాశనము చేయును: అతని శరీరము కరిగిపోవును, లేక కరగును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ సందర్భములో దైవ ప్రతీకారము మరింత స్పష్టముగా కనబడును, అనగా శత్రువులతో ఎవడును యుద్ధము చేయకపోయినను, వారు తమంతట తామే క్షీణించిపోవుదురు: తరువాత అతడు చేర్చుచున్నాడు, వారు తమ కాళ్లమీద నిలిచియుండగా; అయినను వారి శరీరము కరిగిపోవును. ధర్మశాస్త్రపు శాపములను ప్రవక్త నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు, వాటిలో ముఖ్యముగా గమనింపదగినది ఇది––ఏ కారణమును కనబడనప్పుడు దుష్టులు కరిగిపోవునట్లు దేవుడు వివిధ విధములుగా వారిని క్షీణింపజేయును. (ద్వితీయోపదేశకాండము 28:21, 22.)

కాబట్టి భావమేమనగా, మన శత్రువులు నలుదిశల సహాయమును వెదకినను, వారిని శూన్యముగా చేయుటకు దేవునికి వివిధ సాధనములు కలవు. కావున మన శత్రువులు ప్రమాదపు అవకాశమునకు అతీతముగా ఉంచబడినట్లు కనబడునప్పుడును, తమకు ఏ ప్రతికూలమును సంభవింపదని నిబ్బరముగా అతిశయపడునప్పుడును, వారి మరణమును జీవమును దేవుని చేతిలో ఉన్నవి, కాబట్టి ఆయన ఊపిరిచేతనే వారు కరిగిపోగలరు అని ఈ మాటలనుండి మనము బోధింపబడుచున్నాము. కాబట్టి మన శత్రువుల నాశనమును గూర్చి నిశ్చయతను కోరునప్పుడు లౌకిక సాధనములపై ఆధారపడుటకు మనకు కారణము లేదు; ఏలయనగా దేవుడు వారిని లోపలనుండి క్షీణింపజేయగలడు; వారు పూర్ణముగాను ఆరోగ్యముగాను నిలిచియున్నట్లు కనబడినను, వారు కరిగిపోవుదురు, కనుక వారి కన్నులు సహా వారి కటకములలో కరిగిపోవును, అనగా ఏ బాహ్య బలమును లేకుండగనే వారు క్షీణించిపోవుదురు. (345 దీనికి కారణము చెప్పు విధమేమనగా, వచనారంభమందలి [{,[{}העמים-{}כל-{את అను మాటలు “ప్రజలలో ప్రతివాడు” లేక “జనములలో ప్రతి జనము” అని అనువదింపబడవలెను. అప్పుడు ఇక్కడి ఏకవచనము జనములలో “ప్రతివాడు” లేక “ప్రతి” జనమును సూచించును. --- సం.) కన్నులు బాగుగా కాపాడబడునని మనకు తెలియును; వాటి రక్షణలచేత కప్పబడి అవి హానికి అతీతముగా కనబడును. అయితే దేవుని రహస్య ప్రతీకారము అంతరంగములలోనికిని మజ్జలోనికిని చొచ్చుకొనిపోగలదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; సంక్షేపముగా, దేవుని ప్రతీకారమునుండి తప్పించుకొనగలంత సురక్షితమైనది ఏదియు లేదు. నాలుక కూడ వారి నోటిలో కరిగిపోవును, లేక క్షీణించును (అదే క్రియాపదము) అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత అతడు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 14:13

13. ఆ దినమున యెహోవా వలన వారి మధ్య గొప్ప కల్లోలము కలుగును; వారు ఒకనినొకడు చేతపట్టుకొందురు, ఒకని చేయి వేరొకని చేతిమీదికి ఎత్తబడును.

13. Et accidet, die illo erit tumultus Iehovae magnus in illis; et apprehendet quisque manum socii sui; et ascendet manus ejus contra manum proximi sui (vel, evanescet; alii vertunt, excidetur manus ejus, quia [{]}עלהetiam significat excidere.)

ప్రవక్త మరల తనకు తానే విరుద్ధముగా మాట్లాడుచున్నట్లు కనబడుచున్నాడు; ఏలయనగా, దేవుడు తన ప్రజలకు రక్షకుడై యుండి, వారి నిమిత్తము సకల జనములను నాశనము చేసి నిర్మూలించునని ప్రకటించిన తరువాత, ఇప్పుడు వారిలో అంతఃకలహములు కలుగునని, వాటివలన యూదులు తామే ఒకరినొకరు ఉద్దేశపూర్వకముగా నాశనము చేసికొందురని చేర్చుచున్నాడు; అయినను దేవుని సంరక్షణ క్రింద జీవించు ప్రజలు బయటి శత్రువు లేకయే దౌర్భాగ్యముగా నశించునంతగా వర్గములుగా చీలిపోవుట కంటె నమ్మశక్యము కానిది మరొకటి లేదు. కాని నేను ఇదివరకే చెప్పిన దానిని మనస్సులో ఉంచుకొనినయెడల ఈ సంగతులు ఒకదానికొకటి విరుద్ధము కావు --- అనగా ఈ సంగతులను వేర్వేరు భావములో గ్రహింపవలెను; ఏలయనగా ప్రవక్త ఒకప్పుడు విశ్వాసులను రాబోవు కీడులనుగూర్చి హెచ్చరించుచున్నాడు, అవి హఠాత్తుగా వచ్చి వారిని కలవరపరచి నిరాశపడకుండునట్లు; మరియొకప్పుడు వారు ఎల్లప్పుడును దేవుని సంరక్షణకు పాత్రులై యుందురు గనుక వారికి సంతోషకరమైన స్థితిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ సంగతిని ఇట్లు వివరింపవచ్చును --- చుట్టునున్న శత్రువులందరు ఏకమై మీకు విరోధముగా కుట్ర పన్నినను, మిమ్మును నాశనము చేయుటకు మహా ఆగ్రహముతోను క్రోధముతోను త్వరపడినను, ఇంటిలోని గొప్ప సమూహమును మీ పట్టణపు గర్భమునుండి లేచిన గృహశత్రువులును మీకు విరోధముగా లేచినను, దేవుడు వారిపై జయము పొందును, మీ శత్రువులందరును చివరకు మీ మేలుకును ప్రయోజనమునకును ఉపకరింతురు.

కాబట్టి పూర్తిగా విరుద్ధముగా కనబడు సంగతులను జెకర్యా కలిపి చెప్పుటకు కారణమిదే. ఈ రెండు సంగతులను తెలిసికొనుట అవసరమైయుండెను --- మొదటిది, పరిశుద్ధ పట్టణమును కాపాడుటయు దానికి శాశ్వతమైన సంరక్షకుడై యుండుటయు దేవుని సంకల్పము గనుక ఆయన తమ క్షేమమును కనిపెట్టుచున్నాడని విశ్వాసులకు పూర్తి నిశ్చయత కలుగుటకు; రెండవది, తమకు సంతోషకరమైన స్థితి కలుగునని తమలో తాము అనుకొని శరీరసంబంధమైన నిర్భయతలో మునిగిపోకుండునట్లు, అనేక శ్రమలను బాధలను సహించుటకు వారు తమ మనస్సులలో సిద్ధపడియుండుటకును. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశమును వివరించియున్నాము గనుక, మాటలను సంక్షేపముగా పరిశీలింపవలెను.

వారిలో యెహోవా వలన గొప్ప కల్లోలము కలుగునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది నిస్సందేహముగా యూదులను గూర్చినదే; ఏలయనగా వారు బయటి హానులకు మాత్రమే గాక, మరియొక కీడునకును గురియగుదురని --- అనగా తమ స్వంత ప్రేగులనే చించుకొనునట్లు వారు ఒకరిమీదికి ఒకరు ఆయుధములు ధరించుదురని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు. వారిలో కల్లోలము కలుగునని ఆయన అనుచున్నాడు; ఇది ఒక పట్టణమునకుగాని ప్రజకుగాని సంభవింపగల కీడులన్నిటిలో ఎక్కువైనది;

ఏలయనగా శత్రువును త్రిప్పికొట్టుటకు ఒక్క మనుష్యునివలె బలమును ధైర్యమును కూర్చుకొనవలసినవారే లోలోపల తమ మీద తామే రేగుటకంటె సమీపమైన ప్రమాదము మరొకటి లేదు.

అయితే ఈ భాగము ప్రత్యేక శ్రద్ధకు తగినది; ఏలయనగా లోకాంతము వరకు సంఘము ఉండబోవు స్థితి ఇక్కడ మనకు వర్ణింపబడుచున్నది; ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజలు తిరిగివచ్చిన కాలమునకును క్రీస్తు రాకకును మధ్యనున్న కాలమును గూర్చి మాట్లాడుచున్నను, సంఘము ఈ కీడునుండి ఎన్నడును విముక్తమై యుండదని --- అది గృహశత్రువులను తరిమివేయలేదని మనము చూడగలుగునట్లు సజీవమైన చిత్రమును మనకు చిత్రించుచున్నాడు. మరియు ఈ కల్లోలము యెహోవా వలన కలుగునని ఆయన చెప్పుచున్నాడని కూడ మనము గమనింపవలెను. సంఘము చీల్చబడినప్పుడెల్ల, కక్షలు పుట్టినప్పుడెల్ల, కొంతకాలము దేవుని నిజమైన సేవకులమని నటించు అనేకమంది కపటులును భక్తిహీనులును నిజమైన మతముపై ఉగ్రముగా దాడి చేసినప్పుడెల్ల --- ఇవి యాదృచ్ఛికముగా జరుగుట లేదనియు, తన ప్రజల విశ్వాసమును పరీక్షించుటకును తన సంఘమును తగ్గించుటకును, తన ప్రజలకు జయమును కిరీటమును ఇచ్చుటకును అవి దేవుని తీర్పులనియు ప్రవక్త భావము. ఏది ఏమైనను, తమ స్వంత ఆశయే విధర్మవాదులను భక్తిహీనులందరిని సంఘమును కలవరపరచుటకు రేపినను, అపవాది తన స్వంత విసనకర్రలతో వారిని ప్రేరేపించినను, దేవుడే ప్రధానస్థానమున ఆసీనుడై యున్నాడు, సంఘములో చెలరేగు కల్లోలములన్నియు ఆయన వలననే కలుగుచున్నవి. కావుననే, యోగ్యులైనవారు స్పష్టముగా కనబడునట్లు మతభేదములు తప్పక కలుగునని పౌలు చెప్పుచున్నాడు. (1 కొరింథీయులకు 11:19.)

నిశ్చయముగా ఇది అపవాది ఉద్దేశము కాదు; కాని యథార్థులైన తన సేవకులను కపటులనుండి కఠినమైన పరీక్షద్వారా వేరుపరచుట దేవుని ఉన్నతమైన సంకల్పమని పౌలు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన కల్లోలములు పుట్టుటకు అనుమతించుట మాత్రమే గాక, వాటిని రేపుచున్నాడు. కావున భక్తిహీనులు మన సమాధానమును భంగపరచి వక్రీకరించునప్పుడు ఆయనను ఆశ్రయించుటకంటె మేలైనది లేదని కూడ మనము నేర్చుకొనుచున్నాము; ఏలయనగా ఆయన రేపు ఆ కల్లోలములను ఒక్క సైగతో సులభముగా అణచివేయగలడు.

ఆయన ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు: ప్రతివాడును తన తోడివాని చేతిని పట్టుకొనును, అతని చెయ్యి తన పొరుగువాని చేతికి విరోధముగా లేచును (లేక నశించును). ఈ భాగమునకు రెండు అర్థములు ఉండవచ్చును. మొదటిది, సహాయము పొందుటకై ప్రతివాడును తన పొరుగువాని చేతిని పట్టుకొనును, అయినను ప్రయోజనము లేకపోవును, ఏలయనగా అతని చెయ్యియే నశించును, అనగా తన స్నేహితునికి సహాయము వెదకినవాడు తనను తానే ఆదుకొనలేడు; అనేకమంది వ్యాఖ్యాతలు ఇచ్చు అర్థమిదే; పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకమగునంటే ప్రతివాడును తన స్నేహితునియొద్ద సహాయము వెదకవలసి వచ్చును, అయినను తాను కోరినదానిని పొందలేడు, ఏలయనగా తన స్నేహితుని చేతిని పట్టుకొన ప్రయత్నించునప్పుడు దానిని అందుకొనలేడని అతడు కనుగొనును అని ప్రవక్త చెప్పినట్లుండును. కాని తరువాతి వచనమునకు మరొక అర్థము ఎక్కువగా సరిపోవును --- అనగా ప్రతివాడును తన పొరుగువాని చేతిని బలాత్కారముగా పట్టుకొనును, అతని చెయ్యి తన పొరుగువాని చేతికి విరోధముగా లేచును. కాబట్టి దేవుడు యూదులలో కల్లోలములను రేపినప్పుడు ప్రతివాడును తన పొరుగువానిపై బలాత్కారముగా వ్యవహరించుటకు ముందుకు దూకి, వానికి హాని చేయుటకు తన చేతిని ఎత్తునని వివరణగా ఈ భాగము చేర్చబడినదని నేను తలంచుచున్నాను; ఏలయనగా ఇట్లున్నది --- (346 అక్షరార్థముగా ఇది “యెహోవా కల్లోలము”, అనగా ఆయననుండి వచ్చునది, ఆయన వలన కలిగినది లేక కలుగజేయబడినది. పదముల అమరికను బట్టి మనము ఈ క్రింది అనువాదము చేయవచ్చును— 13. ఆ దినమున యెహోవా వలన కల్లోలము కలుగును, వారిలో అది గొప్పదై యుండును; వారు వారిని బలపరచుదురు; అతని చెయ్యి తన పొరుగువానికి విరోధముగా ఎత్తబడును. చివరి రెండు పంక్తులు కల్లోలమును గందరగోళమును వర్ణించుచున్నవి; కొందరు తమ పొరుగువారి చేతులను బలపరచుదురు, మరికొందరు వారికి విరోధముగా తమ చేతులను ఎత్తుదురు. “బలపరచు” అను క్రియాపదము “చేయి” కి ముందు ఏ విభక్తియు లేకుండా ఉన్నప్పుడు, శత్రుభావముతో పట్టుకొనుట అని అర్థము కాజాలదు. యెషయా 35:3; యిర్మీయా 23:14 చూడుము; మరియు యెషయా 41:13; యెహెజ్కేలు 30:25 కూడ చూడుము. ఇక్కడ వర్ణింపబడిన పరిస్థితి ఆ దినములలోని యూదు జనాంగమును గూర్చి జోసీఫస్ ఇచ్చిన వృత్తాంతముతోను, మక్కబీయుల గ్రంథములతోను ఖచ్చితముగా సరిపోవుచున్నది; వారు బయటి శత్రువులచేత మాత్రమే గాక తమ మధ్యనున్న ద్రోహులచేతను బాధింపబడిరి. — సం.)

జెకర్యా 14:14

14. యూదావారును యెరూషలేమునొద్ద యుద్ధము చేయుదురు; చుట్టునున్న అన్యజనులందరి ఆస్తి, అనగా బంగారమును వెండియు వస్త్రములును అసంఖ్యాకముగా పోగుచేయబడును.

14. Atque etiam Iehudah pugnabit contra Ierusalem, et congregabitur exercitus (alii vertunt, opulentiam, quod etiam non male quadraret) omnium gentium in circuitu aurum et argentum et vestes ad copiam multam (ad multitudinem valde, ad verbum.)

జెకర్యా ఇక్కడ నిస్సందేహముగా అదే విషయమునుగూర్చి మాట్లాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేశమునకును పట్టణమునకును మధ్య అంతర్యుద్ధము కలుగునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు, అవి ఒకే శరీరమైనను, తిరిగివచ్చినది మొదలు ఒకే దైవిక పతాకము క్రింద ఉండినను; దేవుడే వారి ప్రయాణములో వారి నాయకుడై యుండెను, సంక్షేపముగా ప్రజలకు మిగిలియున్న ఏకైక మహిమ ఆయనే. కావున పట్టణమును నాశనము చేయుటకు యూదా శత్రువులతో చేరుట భయంకరమైన వింత. అయినను ఇతర కీడులవలెనే ఈ కీడును కూడ త్వరలో కనబడునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; అందువలన దూరమునుండి వచ్చు శత్రువుల దాడులను వారు సహించవలసివచ్చుట మాత్రమే గాక, తమ సహోదరులు తమకు విరోధులుగాను హానికరులుగాను ఉండుటయు వారికి కనబడును: యూదా యెరూషలేమునకు విరోధముగా పోరాడును.

ఇది ఏ కాలమున జరిగినదో బాగుగా తెలిసినదే; ఏలయనగా అంతియోకస్ కాలములో పట్టణమును దేశమంతయును ద్రోహులతో నిండియుండెనని మనకు తెలియును; నూటికి ఒకడైనను నిజమైన మతమును అనుసరించుట కొనసాగింపలేదు. ఆ ప్రకారము దాదాపు అందరును కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడిరి. కాబట్టి యూదులు తమ సహోదరులకు క్రూరమైన శత్రువులగుదురని జెకర్యా ముందుగా చెప్పుట కారణములేకుండా కాదు.

తరువాత ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు: సకల జనముల సైన్యములు పోగుచేయబడును. {,}חילchil అను పదమునకు బలగములు, సంపద, బలము అని అర్థము. యెరూషలేమును కూలద్రోయుటకు చుట్టునున్న సకల జనముల సైన్యము లేక బలము పోగుచేయబడునని నేను ఇదివరకే చెప్పిన దానిని అనుసరింప నేను మొగ్గుచూపుచున్నాను. ఆ కాలమునాటి స్థితినిబట్టి యూదుల పరిస్థితిని అంచనా వేసినయెడల వారు మనుష్యులలో అత్యంత దౌర్భాగ్యులుగా కనబడుదురని ప్రవక్త ఈ మాటలలో సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా లోపల వారిని బాధించు ద్రోహులుండెదరు, గనుక కుట్రలకును రహస్య ప్రమాదములకును వారు భయపడవలసి వచ్చును; మరియు ప్రతి దిక్కునుండి అనేక జనులు వారిని నాశనము చేయుటకు ఏకమగుదురు. లోపలినుండియు బయటినుండియు దాదాపు మానవజాతి అంతటిచేత ఆక్రమింపబడుటకంటె దౌర్భాగ్యమైనది ఊహింపజాలము. కాని వెంటనే ఓదార్పు వచ్చును; కావున హెచ్చరికల రూపములో బెదిరింపులు ఇవ్వబడినవని నేను చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను, అనగా విశ్వాసులు దేవుడు వాగ్దానము చేసినదానినిబట్టి మంచి స్థితినిగూర్చిన నిరీక్షణపై ఆధారపడి ఆ నాశనకరమైన దాడులను ధైర్యముగా సహించునట్లు.

తరువాత ఆయన బంగారమును వెండియు వస్త్రములను పేర్కొనునప్పుడు, తాను చెప్పుచున్న శత్రువులు ఆకలిగొన్నవారివలె ఆహారముకొరకు పరుగెత్తుచు రారని, రక్తము తప్ప మరేమియు వెదకనంత క్రూరులై వత్తురని సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారికి అవసరమైనవి సమకూర్చబడియుండును, సమృద్ధిగా బంగారమును వెండియు కలిగియుందురు. (347 చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు ఈ పంక్తిని “యూదా యెరూషలేములో పోరాడును” అని అనువదించుదురు, కాని ఇది లేఖన వాడుకకు విరుద్ధము. “పోరాడు” అను క్రియాపదము [{,[{ב తో కూడి వచ్చినప్పుడు దాదాపు ఎల్లప్పుడును “విరోధముగా పోరాడు” అని అర్థము. స్థలమునుగూర్చి హెండర్సన్ చేయు మినహాయింపు సరియైన ఆధారము లేనిది. నెహెమ్యా 3:8 లోను ఇవే మాటలు కనబడును, అక్కడ అనువాదము “యెరూషలేమునకు విరోధముగా” అని ఉన్నది. 1 సమూయేలు 23:1 కూడ చూడుము. జోసీఫస్ను మక్కబీయులను వివరించినట్లు యూదుల చరిత్ర ఇక్కడ చెప్పబడిన దానిని పూర్తిగా సమర్థించుచున్నది; మరియు ఇది 12:2 లో యూదాను గూర్చి చెప్పబడిన దానికి అనుగుణమైనది. ఈ అధ్యాయమునుగూర్చియు ముందటి అధ్యాయములనుగూర్చియు ఏ అభిప్రాయము తీసికొనబడినను, వాటిలో ఉన్నదానికిని ఎజ్రా కాలమునుండి క్రీస్తు రాకవరకు యూదులకు సంబంధించిన సంఘటనలకును మధ్య అద్భుతమైన సాదృశ్యము కలదని నిరాకరింపజాలము. --- సం.)

అట్లయిన వారు ఎందుకు వత్తురు? తమ లోభమును తృప్తిపరచుకొనుటకు కాదు, కేవలము మానవ రక్తమును తృప్తిగా త్రాగుటకును, ఆ ప్రకారము ఏర్పరచబడిన ప్రజల జ్ఞాపకమును తుడిచివేయుటకును. దీనిని వినుటయే భయంకరము; అయినను ఏదైన హఠాత్సంఘటనచేత వారు విభ్రాంతి చెందకుండునట్లు విశ్వాసులను హెచ్చరించుట అవసరమైయుండెను. ఆయన తరువాత ఇంకను చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 14:15

15. ఆ గుడారములలోనుండు గుఱ్ఱములకును కంచరగాడిదలకును ఒంటెలకును గాడిదలకును సమస్త పశువులకును ఈ తెగులువంటి తెగులు కలుగును.

15. Et talis erit plaga equi, muli, cameli, et asini, et cujuslibet jumenti (vel, animalis,) quod erit in castris istis, sicuti plaga haec.

జెకర్యా ఈ వచనములో భక్తిపరుల మనస్సులను పైకెత్తుచున్నాడు, అనగా వారి బలములు ఏమియు సాధింపవనియు, ప్రతి ప్రయత్నమును చేసిన తరువాత వారు దేవుని బలముచేత పారిపోవుదురనియు వారు తెలిసికొనునట్లు. కావున రెండుమారులు పునరుక్తమైనది ఇంకను స్పష్టమగుచున్నది --- అనగా ప్రవక్త యూదులను భయపెట్టుటకు కేవలము ఆపదలను ప్రకటించుట లేదు, కాని వారు స్థిరచిత్తులగునట్లు ప్రోత్సహించుటకు, అనగా కీడుల గొప్ప రాశిచేత దాదాపు ముంచివేయబడినప్పుడును వారు ధైర్యముగా ఉల్లసింపవలెనని.

కాబట్టి భావమేమనగా --- సాతాను సంఘ నాశనమునకై సమస్తమును ప్రయత్నించిన తరువాతను, భక్తిహీనులు ఏదియు చేయకుండ విడువని తరువాతను, విశ్వాసులకు విజయవంతమైన ఫలితము కలుగును; ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులపై మాత్రమే గాక గుఱ్ఱములపైనను ఒంటెలపైనను సమస్త పశువులపైనను తన ప్రతీకారమును అమలుపరచును: మరియు స్వతహాగా నిర్దోషములైన సమస్త జంతువులపై దేవుని కోపము మండునని చెప్పబడినందున, తమ క్రూరత్వముచేత ఆయనను రెచ్చగొట్టిన ఆ శత్రువులు ఆయన తీర్పునుండియు ప్రవక్త ఇక్కడ వర్ణించిన శిక్షనుండియు తప్పించుకొనజాలరని నిశ్చయముగా నిర్ణయింపవచ్చును. తరువాత ఆయన చేర్చుచున్నాడు -

జెకర్యా 14:16

16. మరియు యెరూషలేముమీదికి వచ్చిన అన్యజనులందరిలో మిగిలినవారు ప్రతి సంవత్సరము రాజును సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను ఆరాధించుటకును పర్ణశాలల పండుగ ఆచరించుటకును వచ్చెదరు.

16. Et erit, (hoc est, accidet,) ut quisque residuus fuerit ex cunctis gentibus quae venerint contra Ierusalem, ascendat ab anno in annum ad adorandum, (vel, ad supplicandam,) Regem Iehovam exercituum, et celebrandum celebritatem tabernaculorum.

జెకర్యా ఇక్కడ ఇంకను ముందుకు సాగుచున్నాడు --- అనగా తాను చెప్పిన నాశనమునుండి తప్పించుకొనినవారు ఎంతగా తగ్గింపబడుదురంటే వారు తమ అంతట తామే దేవునికి లోబడుదురు. దేవుడు ప్రతీకారము తీర్చుకొని తన సంఘ శత్రువులందరిని నాశనము చేయునని ఆయన ఇంతకుముందు చెప్పెను; అయితే ఇక్కడి వాగ్దానము ఇంకను విలువైనది --- అనగా శిక్షనుండి తప్పించుకొనినవారి హృదయములను ఆయన త్రిప్పును, వారు ఏ బలాత్కారమును లేకుండ లోబడువారగుదురు; ఏలయనగా వారు ప్రతి సంవత్సరము దేవుని ఆలయములో ఆయనను ఆరాధించుటకు వచ్చెదరని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి చెప్పబడినదాని సారాంశమేమనగా, దేవుడు తన సంఘ శత్రువులందరిని లోబరచుకొనును, అది రెండు విధములుగా; కొందరిని ఆయన నాశనము చేయును, ఇతరులను తగ్గించి, తమ అంతట తామే ఇష్టపూర్వకముగా ఆయన అధికారమునకు లోబడు సేవకులనుగా చేయును. కాబట్టి యెరూషలేమునకు విరోధముగా వచ్చిన సకల జనములలో మిగిలిన ప్రతివాడును దేవుని వేడుకొనుటకు, లేక వినయముతో దేవుని ఆరాధించుటకు వచ్చును.

ఏ కాలమని విచారించినయెడల, ప్రవక్తలు అన్యజనుల మారుమనస్సును గూర్చి మాట్లాడునప్పుడెల్ల సాధారణ పదములలోనే మాట్లాడుట వారి అలవాటని నేను జవాబిచ్చుచున్నాను; అయితే ఇది అతిశయోక్తి భాషయని, అయినను ఈ అతిశయమునందు అసమంజసమేమియు లేదని చెప్పుచున్నాను, ఏలయనగా అన్యజనులలోనుండి గొప్ప సంఖ్యలో జనులు ఆయనకు లోబడినప్పుడు అది నిశ్చయముగా దేవుని ఆశ్చర్యకార్యమే. ఇశ్రాయేలు ప్రజల పేరు విశ్వవ్యాప్తముగా ద్వేషింపబడెనని, వారి మతము దాదాపు లోకమంతటికిని అప్రియమైయుండెనని మనకు నిశ్చయముగా తెలియును. కాబట్టి సకల దేశములలోని మనుష్యులు ఇశ్రాయేలు యొక్క నిజమైన దేవుని ఆరాధించునంతగా మార్పు చెందుదురని జెకర్యా చెప్పినప్పుడు అది నమ్మశక్యము కానిదిగా ఉండెను. అయినను లోకమంతటను అనేక సంఘములు ఏర్పడినవని, లెక్కలేనంతమంది దేవుని నామమును ఒప్పుకొని, ఆయన కాడిని వహించి, తాము పూర్వము తృణీకరించిన, నిజముగా మహా ద్వేషముతో హింసించిన ఆ మతమును స్వీకరించిరని మనకు తెలియును.

కాబట్టి ప్రతీకారపు ఖడ్గమునుండి తప్పించుకొనిన శేషము చివరకు దేవునికి ఇష్టపూర్వకముగా సేవచేయువారగుదురని ప్రవక్త చెప్పుటలో ఆశ్చర్యము లేదు. అయితే నేను చెప్పినట్లు ప్రవక్తలు సాధారణముగా అవలంబించు మాటలాడు విధానమును మనము గమనింపవలెను, ఏలయనగా దేవుని కృపను ఘనపరచుటకు వారు సాధారణ పదములతో మాట్లాడుదురు, అయినను వారు చెప్పునది ఏర్పరచబడినవారికి మాత్రమే పరిమితమై యుండవలెను.

ప్రతివాడును సంవత్సరము సంవత్సరము ఎక్కి వచ్చును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. జెకర్యా ఇక్కడ కూడ ప్రజల గ్రహణశక్తికి అనుగుణముగా మాట్లాడుచున్నాడు. పండుగలు దేవునిచేత నియమింపబడినవని మనకు తెలియును; ఇశ్రాయేలీయులు సంవత్సరమునకు కనీసము మూడుమారులు దేవాలయమునకు ఎక్కిపోవుచుండిరి; అయితే సకల దేశములలో చెదరియున్న దౌర్భాగ్యులైన బందీలకు ఇది మిక్కిలి కష్టమును కఠినమునైనందున, మతవాంఛచేత ప్రేరేపింపబడినవారు సంవత్సరమునకు ఒక్కమారు యెరూషలేమునకు దిగివచ్చుట అలవాటు చేసికొనిరి. ధర్మశాస్త్రము యొక్క ఈ ఆచారమును ప్రవక్త ఇప్పుడు సూచించుచున్నాడు, ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లు: “దేవుడు కొందరిని విడిచిపెట్టును, అయినను వారు చివరకు ఏ బలాత్కారమును లేకుండ ఆయన సేవకు వచ్చి ఇశ్రాయేలు దేవునికి లోబడుదురు.” అయితే నేను చెప్పినట్లు ఆయన ధర్మశాస్త్ర విధుల ప్రకారము మాట్లాడుచున్నాడు; ఈ మాటలాడు విధానమును గూర్చి మేము మీకు తరచుగా జ్ఞాపకము చేసియున్నాము: కావున ఈ విషయమును విడిచిపెట్టుదును, అయితే ఈ అధ్యాయము ముగింపున కొన్ని అదనపు వ్యాఖ్యలు చేయబడును. కాబట్టి ప్రతివాడును రాజును సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను వేడుకొనుటకు ఎక్కి వచ్చును; అనగా ఏకైక నిజదేవుడే రాజని వారు ఒప్పుకొనునట్లు: ఏలయనగా నిన్న మనము ఆలోచించిన ప్రవచనమును ఆయన దృష్టియందుంచుకొనుచున్నాడు, అక్కడ ఏకైక నిజదేవుడే రాజగునని ఆయన చెప్పెను. ఈ స్థలమందును ఆ ప్రకారమే, మునుపటి సత్యమును స్థిరపరచుచు, సంఘముపై ఉగ్రముగా దాడి చేసినవారు దేవుని ఆరాధకులగుదురని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన సర్వలోకమునకు రాజని వారు గ్రహింతురు. అయితే మిగిలినది మరియొక సమయమునకు వాయిదా వేయబడును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీ సంఘము నేడు అనేక కలహములచేత దౌర్భాగ్యముగా చీల్చబడుటయు, దానిని కలవరపరచుట మానని సాతాను ద్రోహులైన సేవకులు ఇంతమంది ఉండుటయు నీవు చూచుచున్నావు గనుక --- ఓ అనుగ్రహింపుము, నీవు ఒకసారి తన స్వంతముగా ఎన్నుకొనుటకు సంతోషించినవారికిని, నీ స్వంత కౌగిలిలో చేర్చుకొనినవారికిని నీవు శాశ్వత సంరక్షకుడవై యుందువని నీ ప్రవక్త ద్వారా నీవు వాగ్దానము చేసినదానిని మేము అనుభవమువలన కనుగొనునట్లును, వారు సమస్త కలహముల మధ్య ధైర్యముగా సాగిపోయి చివరకు జయశీలురై బయటికి వచ్చునట్లును; మరియు అదే ప్రవక్త ద్వారా నీవు ప్రకటించిన ప్రతీకారమును అమలుపరచుటకు నీ హస్తమును చాపుటకును దయచేయుము, అనగా బహిరంగముగా నిన్నును నీ సేవకులను బిడ్డలను ఎదిరించువారిని మాత్రమే గాక, కుతంత్రములచేతను మోసములచేతను ఇతర నీచ మార్గములచేతను నీ సంఘమును వేధించి బాధించు ఆ సర్పములను కూడ నాశనము చేసి శూన్యముగా చేయుదువు గాక; ఆ ప్రకారము మేము చివరకు పరలోకమందలి నీ రాజ్యములో మా శిరస్సైన క్రీస్తు యేసు ప్రభువుతో కూడ సంపూర్ణ జయమును విజయోత్సవమును పొందుదుముగాక. --- ఆమేన్.

నూట అరువది ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 14:17, 18

17. లోకమందలి వంశములలో ఎవరు రాజును సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను ఆరాధించుటకు యెరూషలేమునకు రాకుందురో, వారిమీద వర్షము కురియదు.

17. Et erit, Qui non ascenderit e familiis terrae in Ierusalem ad supplicandum Regi, Iehovae exercituum, etiam non erit super eos pluvia.

18. ఐగుప్తు వంశస్థులు ఎక్కి రాక పోయినయెడల వారిమీద వర్షము కురియదు; పర్ణశాలల పండుగ ఆచరించుటకు రాని అన్యజనులను యెహోవా మొత్తు తెగులు వారిమీదికి వచ్చును.

18. Et si familia Egypti non ascenderit et non venerit, etiam non super eos; erit autem plaga qua percutiet, (plagabit, ad verbum,) Iehova gentes quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem Tabernaculorum.

జెకర్యా ఇక్కడ అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు --- అనగా ఏకైక నిజదేవుని నామము సర్వలోకమునందు తెలియబడును, సకల జనములు ఆయన ఆరాధనలో ఏకమగును, అయితే మునుపు భూమియంతయు వివిధ మూఢవిశ్వాసములచేత అపవిత్రమైయుండెను, ప్రతివాడును తన స్వంత దేవతను అనుసరించుచుండెను: అయితే క్రిందటి ఉపన్యాసములో కంటె ఇక్కడ ఆయన ఇంకను స్పష్టముగా, నిజదేవుని తృణీకరించు వారందరికొరకు ప్రతీకారము సిద్ధపరచబడినదని చెప్పుచున్నాడు.

కాబట్టి దేవుని వినయముతో ఆరాధించుటకు యెరూషలేమునకు రాని వారందరికొరకు దేవుని శాపము దాచబడియున్నదని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఈ మాటలలో దేవుని యథార్థమైన ఆరాధన తెలుపబడినదని మేము చెప్పియున్నాము; ఏలయనగా క్రీస్తు వచ్చిన తరువాత యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోవుట అవసరము లేదు, యోహాను 4:21 లో యోహాను చెప్పినదాని ప్రకారము “ఒక కాలము వచ్చుచున్నది, ఇప్పుడే వచ్చియున్నది, అప్పుడు నిజమైన ఆరాధకులు ఈ పర్వతముమీదనైనను యెరూషలేములోనైనను కాక” సర్వలోకమందు దేవుని ఆరాధింతురు. అయితే ప్రవక్తలు తమ కాలపు స్థితిని బట్టి మాట్లాడుదురు, ధర్మశాస్త్ర ప్రతిరూపములను బట్టియే దేవుని ఆత్మసంబంధమైన ఆరాధనను ఎల్లప్పుడును వర్ణింతురు. కాబట్టి యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోవుట అనగా నిజమైన మతమును స్వీకరించి, ఏకైక నిజదేవుని ఆరాధనలో, ఆయన వాక్యములో నిర్దేశింపబడినట్లుగా, హృదయపూర్వకముగా నిమగ్నమగుటయే. కాబట్టి భావమేమనగా --- ఇశ్రాయేలు దేవుని తృణీకరించువారందరు శాపగ్రస్తులగుదురు.

తరువాత వచ్చునది ప్రవక్తచేత భాగమును సమస్తమునకు సూచనగా చెప్పుటకై పేర్కొనబడినది; దేవుని తృణీకరించువారిపై వర్షము ఉండదని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; అనగా ఆయన వారినుండి జీవితావసరములన్నిటిని తీసివేయును గనుక వారు దేవుని ప్రతీకారమును గ్రహింతురని ఆయన చెప్పినట్లున్నది; ఏలయనగా వర్షమనగా జీవమును నిలుపుటకు అవసరమైన సమస్తమని ప్రవక్త భావము. మరియు ప్రస్తుత జీవితమునకు అవసరమైన దేవుని ఆశీర్వాదములను గూర్చి, ఆకాశమును భూమిని ఆయన తన ఉదారతకు మనకొరకు సేవకులనుగా చేయుటయే ప్రధానమని మనకు తెలియును: ఏలయనగా భూమి ఆయన ఆజ్ఞచేత తన గర్భమును తెరచి, ఆకాశములు భూమికి ప్రత్యుత్తరమిచ్చి, అన్యత్ర చెప్పబడినట్లు (హోషేయ 2:21) వర్షము దానిని తడిపి సారవంతము చేయకపోయినయెడల, లేనిచో నిస్సారముగా ఉండునది, మనకు ఆహారము ఎట్లు లభించును?

కాబట్టి ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము --- సకల జనములను దేవుని శుద్ధమైన ఆరాధనకు ఆహ్వానించుటకై, ఏకైక నిజదేవుని సేవించుటకు నిరాకరించువారందరు శాపగ్రస్తులగుదురని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు. యూదులు నిజమైన మత మార్గములో క్రీస్తు రాకవరకు స్థిరముగా సాగునట్లును, తాము ఆరాధించు దేవుడు సర్వలోకమునకు సర్వోన్నత రాజై యుండునని ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లును, ఆయన యూదయలో మాత్రమే ఆరాధింపబడుచు లోకములో ఒక మూలలో దాగియున్నట్లు ఉండినను, వారిని ప్రోత్సహించుటకు ఈ ప్రవచనముచేత ఆయన ఇంకను సంకల్పించెను. కాబట్టి దేవుడు సకల జనములచేత తృణీకరింపబడినను ఆయన నామము పరిశుద్ధపరచబడి ఆరాధింపబడునని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; అంతేకాక, ఎవడైనను ఆయనకు న్యాయమైన ఆరాధనను కోల్పోవునట్లు చేసినయెడల వారు శిక్షకు గురియగుదురని కూడ సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆకాశములు వారికి వర్షమును నిరాకరించును, భూమి వారికి ఆహారమును ఇయ్యదు గనుక వారు కరవుచేతను కొరతచేతను నశించుటకు నిర్ణయింపబడిరి.

అయితే జెకర్యా ప్రత్యేకముగా ఐగుప్తీయులను గూర్చి మాట్లాడుచున్నాడు: వారు నిజమైన మతమునకు మిక్కిలి పాతబడిన శత్రువులని మనకు నిశ్చయముగా తెలియును; ఆయన అష్షూరీయులను కల్దీయులను కూడ పేర్కొనవచ్చును; కాని ఐగుప్తీయులు పరిశుద్ధ దేశమునకు సమీపముగాను ఎక్కువ ఆనుకొనియు ఉండుటచేత యూదులపట్ల వారి ద్వేషము ఎక్కువ తీవ్రమైనది. జెకర్యా వారిని ప్రత్యేకముగా పేర్కొనుటకు కారణమిదే. అదే సమయములో ఆయన వారిని వర్షాభావముతో బెదిరించుట వింతగా కనబడవచ్చును; ఏలయనగా ఆ దేశపు విశేష స్థితిని బట్టి ఐగుప్తు పైనుండి వర్షమును ఆశింపదని మనకు తెలియును; నైలు నది ఎంతగా ప్రవహించునో, అంతగా నివాసులు ధాన్యము మరియు ఇతర సమస్తము యొక్క సారవంతమైన పంటను ఆశింతురు. కాబట్టి ప్రవక్త ఐగుప్తీయులను ఇట్లు బెదిరింపకూడదు, ఏలయనగా వారికి వర్షము ఉండదని ఆయన చెప్పినందుకు, అక్కడ దాని కొరత అంతగా అనుభవింపబడదు గనుక, వారు ఆయనను న్యాయముగా పరిహసింపవచ్చును. అయితే ప్రవక్త ఉద్దేశము నేను ఇదివరకే వివరించినదే --- అనగా దేవుడు యూదులకును, ధర్మశాస్త్రము ప్రకారము ఆయన ఆరాధనలో చేరిన ఇతరులకును తండ్రిగా ఉండును. కావున ఐగుప్తీయులకు వర్షము అవసరము లేకపోయినను, ఈ రూపకాలంకారముచేత జెకర్యా భక్తిహీనతకు శిక్షగా వారిపై నిస్సారతను ప్రకటించెను.

మరియు నైలు నది ప్రవాహము దేశమంతటిని తడిపి సారవంతము చేసినను వర్షము ఏ విధముగాను నిష్ప్రయోజనము కాదని కూడ మనము గమనింపవచ్చును; కీర్తనలు 105:32 లో “ఆయన వారి వర్షమును వడగండ్లుగా మార్చెను” అని చెప్పబడినది, అక్కడ ఐగుప్తును గూర్చియే చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా వర్షము వడగండ్లుగా మార్చబడినందున ప్రభువు దాని ఫలమంతటిని నాశనము చేసెను. ఐగుప్తులో పంట మరి సమృద్ధిగా ఉండుటకు వర్షము కోరదగినదని చరిత్రనుండియు స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. అయితే ప్రభువు నైలు నదిద్వారా వర్షాభావమును పూరించి ఆ దేశమునకు విశేషమైన ఉపకారమును అనుగ్రహించెను.

కాబట్టి ప్రవక్త యొక్క భావములో సందేహించదగినదేమియు లేదు, ఏలయనగా ప్రభువు సకల జనులను నిజమైన మతమునకు విధేయులగునట్లు బలవంతపెట్టునని చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశము, యూదయకు దూరముగా ఉన్న యూదులను మాత్రమే గాక, నిజమైన శుద్ధ ఆరాధనకు ఎల్లప్పుడును అత్యంత దూరముగా ఉండిన ఐగుప్తీయులను కూడ.

ఆయన ఇంకను ఇట్లనుచున్నాడు: వారిమీద తెగులు కలుగును. ఆయన ఇప్పుడు మరింత సాధారణముగా మాట్లాడుచున్నాడు; మునుపు ప్రత్యేకముగా పేర్కొనినదానిని ఇప్పుడు సాధారణ పదములలో ప్రకటించుచున్నాడు --- అనగా ధర్మశాస్త్రము విధించినదాని ప్రకారము యూదులతో కూడ యథార్థముగా ఆయనను ఆరాధించుటకు కాడిని వహింపనివారందరి మీద దేవుడు ప్రతీకారము తీర్చుకొని, వారిని నాశనము చేసి శూన్యముగా చేయును. యెరూషలేమునకు ఎక్కిపోనివారు అను మాటలను ఆయన మరల చెప్పుచున్నాడు; ధర్మశాస్త్రము క్రింద దేవుని ఆరాధనను ఆచారములకును విధులకును పరిమితము చేయుట ఆయన ఉద్దేశము కాదు; కాని క్రీస్తు ప్రాచీన విధులన్నిటిని రద్దు చేయునంతవరకు దేవుని ఆరాధన ఇట్లు వర్ణింపబడుట అవసరమైయుండెను; అప్పుడు దానిని ఈ బాహ్య అభ్యాసములనుండి వేరుచేయుట సాధ్యము కూడ కాదు.

అయితే ప్రవక్త పర్ణశాలల పండుగను గూర్చి ప్రత్యేకముగా ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడని ఇక్కడ న్యాయముగా అడుగవచ్చును; ఏలయనగా పండుగలన్నిటిలో పస్కా ప్రథమమైనదిగా ఎంచబడెను. దీనికి కారణము నాకు ఇట్లు తోచుచున్నది --- యూదులు తమ స్వదేశమునకు తిరిగివత్తురనియు, దేవుడు మరల వారికి విమోచకుడగుననియు నమ్ముట కష్టముగా నుండెను గనుక.

పర్ణశాలల పండుగను గూర్చి ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణము, వారు లోకములో పరదేశులుగా ఉండవలసియుండెననియే అనేకులైన వ్యాఖ్యాతలు చెప్పుదురు; కాని ఇతర దినములకును ఇట్టి కారణమునే చెప్పవచ్చును. కావున ఇతర పండుగలను కాక పర్ణశాలల పండుగనే అతడు ఎందుకు పేర్కొనుచున్నాడో మనము విచారింపవలెను. ఇప్పుడు ప్రవక్తలు ప్రజల రెండవ పునరుద్ధరణను గూర్చి మాటలాడునప్పుడు, దేవుడు తన ప్రజలను విమోచించి రక్షించుటకు చాలిన శక్తి తనకు కలదని రుజువుపరచిన ఐగుప్తునుండి కలిగిన ఆ అద్భుతమైన విడుదలను తరచుగా జ్ఞాపకము చేయుదురని మనకు తెలియును. జెకర్యా ఇప్పుడు ఈ సంగతినే సూచించుచున్నాడని నేననుకొనుచున్నాను; దేవుడు తన అద్భుతమైన, వర్ణింపజాలనంత గొప్పదైన శక్తిచేత తన ప్రజలను పునరుద్ధరించునని, కావున వారి పితరులు పూర్వము ఆచరించినట్లే వారును న్యాయముగా పర్ణశాలల పండుగను ఆచరింపవచ్చునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు యూదులను ప్రతి సంవత్సరము చెట్ల కొమ్మల క్రింద నివసింపవలెనని ఎందుకు ఆజ్ఞాపించెనో మనకు తెలియును; వారి పితరులకు అనుగ్రహింపబడిన ఆ విడుదలను వారు జ్ఞాపకము చేసికొనవలెనని అట్లు చేసెను; ఏలయనగా వారు నలువది సంవత్సరములు అరణ్యములో ఉండిరి; అచ్చట వారికి గృహములు లేవు, చెట్ల కొమ్మలతో చేసిన పాకలు మాత్రమే ఉండెను. కావున వారు తమ ఇండ్లనుండి బయలుదేరి, దాదాపు బయటి గాలిలోనే గుడారములలో నివసించినప్పుడు, తమ పితరులు విడిపింపబడిన ఆశ్చర్యకరమైన విధానమును ఈలాగున మరల జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుకొనుచుండిరి. కాబట్టి బబులోను చెరనుండి వారు తిరిగివచ్చుట జ్ఞాపకార్హమైనదని చూపుటకై దేవుడు ఇక్కడ పర్ణశాలల పండుగ ఆచరింపబడునని చెప్పుచున్నాడు.

సంక్షేపముగా, దేవుడు తన ప్రజలకు ఎంతటి విమోచకుడగునంటే, దూరదేశముల వరకును సకల జనములు దానిని ఒక గొప్ప అద్భుతముగా ఒప్పుకొనునని ప్రవక్త భావము; అనగా ప్రజల విడుదల దైవశక్తికి అంత స్పష్టమును ప్రసిద్ధమునైన నిదర్శనమగునని, ఇశ్రాయేలు దేవుడే ఆకాశమునకును భూమికిని సృష్టికర్తయనియు, ఆయన సర్వోన్నతమైన శక్తి గలవాడై లోకమంతటిని పరిపాలించుననియు, ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే ఆరాధింపదగిన ఏకైక సత్యదేవుడు ఆయనేయనియు సకల జనములు ఒప్పుకొనునని అతడు చెప్పినట్లున్నది. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:19

19. ఐగుప్తు వారికిని, పర్ణశాలల పండుగ ఆచరించుటకు రాని సకల జనములకును కలుగు శిక్ష యిదే.

348 నెహెమ్యా 8:13-18 చూడుము. 349 17, 18 వచనములను నేను ఇట్లు అనువదింతును, — 17. దేశ వంశములలో యెవరు రాజును సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాను ఆరాధించుటకు యెరూషలేమునకు వెళ్లరో, 18. వారిమీద వర్షము కురియదు; ఐగుప్తు వంశమువారు వెళ్లక రాకయుండినయెడల, వారిమీద యెహోవా ప్రజలందరిమీదికి తెచ్చు తెగులు వచ్చును, పర్ణశాలల పండుగ ఆచరించుటకు వెళ్లని వారిమీదికి అదే వచ్చును. ఇక్కడ "దేశము" అనగా భూమియైనను లోకమైనను కాదు, యూదా దేశమే; తరువాతి వచనములోని "ఐగుప్తు వంశము" అను వ్యత్యాసమునుబట్టి ఇది స్పష్టమగుచున్నది. {[{ארף అను పదమునకు ప్రవక్తల గ్రంథములలో సాధారణముగా కనాను దేశమని అర్థము. 18వ వచనములో "వారిమీద" అనుదానికి ముందున్న {[{ולא అను పదములు నాలుగు చేతిప్రతులలోను, సెప్టువజింటులోను, సిరియాక్‌లోను విడువబడినవి; అవి ఇక్కడ పూర్తిగా అస్థానమున ఉన్నట్లు తోచుచున్నది. నేను {[{ ]}גוים ను "ప్రజలు" అని అనువదించి, 14, 16 వచనములలో వలె అనేక చేతిప్రతులును సెప్టువజింటును ఆధారపరచినట్లు దానిని చేర్చుచున్నాను. ఈ అధ్యాయమునందంతటను, అనగా 2, 3, 14, 16, 19 వచనములలో, ఈ పదము అన్యజనులైన "జనములు" అని అనువదింపబడుట నా దృష్టిలో సరికాదు. అనేక స్థలములలో దీనికి ఆ అర్థము నిశ్చయముగా ఉన్నది గాని, ఇది ప్రజలు అనియు, అనగా ఇశ్రాయేలు ప్రజ అనియు అర్థము ఇచ్చును. ద్వితీయోపదేశకాండము 4:6; యెహోషువ 5:6 చూడుము. ఇది ఒక జనసమూహమును సూచించు సాధారణార్థక పదము; ఇక్కడను ఈ అధ్యాయములో మరియొక చోటను, కనాను దేశములో గాని లోకములోని ఇతర భాగములలో, విశేషముగా ఐగుప్తులో గాని నివసించుచున్న యూదుల సమాజమంతటిని ఇది సూచించును. ఈ అధ్యాయములో అన్యులతో యుద్ధములు కాక అంతర్యుద్ధములే సూచింపబడుచున్నవి. కావున "పర్ణశాలల పండుగ" ఎందుకు పేర్కొనబడెనో, దానిని విడిచినవారిపై శాపము ఎందుకు ప్రకటింపబడెనో మనకు స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. --- సం.

19. Haec erit poena Egypti et poena omnium gentium, quae non ascenderint ad celebrandum celebritatem tabernaculorum.

అతడు అదే సంగతిని, దాదాపు అవే మాటలలో మరల చెప్పుచున్నాడు; అయినను అది కారణము లేకుండ చేయబడినది కాదు; ఏలయనగా చెప్పబడిన సంగతిని నమ్ముట ఎంత కష్టమో మనము ఆలోచింపవలెను; తమ దేశమునకు తిరిగివచ్చిన యూదులు కొద్దిమందియే, యుద్ధశక్తి లేనివారు, ప్రతి వైపున శత్రువులచే ఎదిరింపబడినవారు. కావున సంఘము దాదాపు ప్రతి క్షణమును ఆపదలో ఉండగా, తరచు తమ మనస్సులను కలవరపరచి బాధించుచుండిన ఆ శోధనలలో విశ్వాసులు బలపరచబడవలసిన అవసరము గలవారైయుండుట ఆశ్చర్యము కాదు. కాబట్టి ప్రవక్త తరచుగా ఒకే సంగతిని పునరుక్తి చేయుటకు ఇదే కారణము.

ఇది ఐగుప్తునకును సకల జనములకును పాపము అగును, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు, మొదలైనవి. {,}חטאת chethat అను పదమునకు అసలు అర్థము దుష్టత్వము, పాపము; అయితే లాటిన్‌లో piaculum అనునది ఒకప్పుడు పాపమును, ఒకప్పుడు ప్రాయశ్చిత్తమును సూచించునట్లు, హెబ్రీయములో {,}חטאתchethat కూడ ఒక సమయమున పాపమును, మరొక సమయమున పాపము నివారణ చేయబడు బలిని సూచించును; అందువలననే క్రీస్తు పాపముగా చేయబడెనని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా ఆయన తనను ప్రాయశ్చిత్తముగా అర్పించుకొనినప్పుడు, మన అందరికి చెందిన శాపమును తనపైకి మళ్లించుకొని దానిని భరించెను (గలతీయులకు 3:13). కావున క్రీస్తు ప్రాయశ్చిత్తమైనందున ఈ హేతువుచేత పాపము అని పిలువబడెను. గ్రీకు అనువాదకులు ఆ పేరును మార్చలేదు, ఏలయనగా హెబ్రీయములో {,}חטאתchethat అనునది పాపమునకు వలెనే బలికిని శిక్షకును వాడబడునని వారు చూచిరి; అందువలన వారు hamartia అను పదమునే భేదము లేకుండ వాడిరి.

కావున ఐగుప్తునకును సకల జనములకును ఇది పాపము లేక శిక్ష అగునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; అనగా "వారు ఇశ్రాయేలు దేవుని తిరస్కరించి ఆయన ఆరాధనను ఖండించినయెడల, అట్టి మొండితనము శిక్షింపబడకుండ ఉండదు; ఏలయనగా దేవుడు తన మహిమకు ప్రతీకారకుడుగా తన్ను చూపుకొనును" అని చెప్పినట్లున్నది. దీనినుండి మనము తీర్మానించునదేమనగా, దేవుడు మనకు తన్ను తాను బయలుపరచుకొనవలెనన్నదానికంటె మనము ఎక్కువగా కోరదగినది మరేదియు లేదు; అప్పుడు మనము మూఢనమ్మకముల వెంట ధైర్యము చేసి తిరుగక, ఆయనను శుద్ధముగా ఆరాధింపగలము; ఏలయనగా తన వాక్యమువలన బోధింపబడినవాడు తప్ప మరెవడును దేవుని సరిగా ఆరాధింపడు. కావున ప్రభువు తన్ను సరిగా ఆరాధించుటకు నియమమును మనకు విధించుట ఒక అసాధారణమైన కృప; అయితే ఆయన యథార్థమైన న్యాయమైన ఆరాధనకు మనము సమ్మతింపనప్పుడు, మన జీవితమంతయు శాపగ్రస్తమని ఇక్కడ చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 14:20

20. ఆ దినమున గుఱ్ఱముల గంటలమీద–యెహోవా పరిశుద్ధుడు అను మాటలు వ్రాయబడును; యెహోవా మందిరములోని కుండలు బలిపీఠము ఎదుటనున్న పాత్రలవలె ఉండును.

20. Die illo erit super fraena (aut, phaleras; alii vertunt, frontalia; alii, collaria; dicemus postea de hac voce; vel, stabula, hoc meum est, et postea dicam rationem; super stabula ignitur) equi (hoc est, equorum, est mutatio numeri) sanctitas Iehovae; et erit (hoc est, erunt; iterum est mutatio numeri) lebetes in domo Iehovae sicuti phialae (sic vertit Hieronymus, alii vertunt, pelves) coram altari.

దేవుడు లోకమునకు రాజగుననియు, కావున సమస్తమును ఆయన సేవకు ఉపయోగింపబడుననియు, దేవుని సేవకై పరిశుద్ధపరచబడునట్లు తన స్వభావమును మార్చుకొనని అంతటి అపవిత్రమైనది ఏదియు ఉండదనియు జెకర్యా ఈ వచనములో మనకు బోధించుచున్నాడు. దీని సారాంశము ఇదే. మాటలలో కొంత అస్పష్టత ఉన్నది; అయితే వ్యాఖ్యాతలు ఎక్కువమంది ప్రవక్త ఉద్దేశమును తగినంతగా గమనింపనందున దారి తప్పిరి; ఈలాగున వారు విషయమును గ్రహింపక, మాటలను తమ అభిప్రాయములకు వంచిరి. (350 దీనిని Targum "పాపము యొక్క శిక్ష" అని వివరించును; Jun., Trem., Piscator కూడ అట్లే చేయుదురు. "పాపము" అను పదమును జెరోము, సిరిల్, మార్కియస్ నిలుపుకొనిరి. అయితే న్యూకమ్, హెండర్సన్ మన అనువాదమునకును కాల్విన్ అనువాదమునకును అనుగుణముగా దానిని "శిక్ష" అని అనువదించిరి. — సం.)

గుఱ్ఱముల నీడలమీద లేక తలకప్పులమీద–యెహోవా పరిశుద్ధుడు అను వ్రాత ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రధానయాజకుని పాగాకును సమస్త అపవిత్ర వస్తువులకును మధ్య ఇక్కడ ఒక పరోక్ష పోలిక ఉన్నదని ఏ వ్యాఖ్యాతయు గ్రహింపలేదు; ఏలయనగా ప్రధానయాజకుడు క్రీస్తునకు ఛాయారూపి గనుక, అతని పాగామీద–యెహోవా పరిశుద్ధుడు, {,}קדש{ }ליהוהkodash la-Ieve, అని వ్రాయబడియుండెను; మందిరము యొక్క పరిశుద్ధతయును, ధర్మశాస్త్రము క్రింద సేవకు సంబంధించిన సమస్తము యొక్క పరిశుద్ధతయును యాజకత్వముపై ఆధారపడియుండెను గనుక, ఈ వ్రాత మందిరములోని ప్రతి దానికిని, బలిపీఠమునకు, పరిశుద్ధస్థలమునకు, బలులకు, అర్పణలకు, దీపస్తంభమునకు, ధూపమునకు, ఒక్క మాటలో సమస్త పవిత్ర వస్తువులకును వర్తించునని భావింపవలెను.

ప్రవక్త భావమేమి? ప్రధానయాజకుడు తన తలమీద ధరించు ఆ వ్రాత, అనగా యెహోవా పరిశుద్ధుడు, అనునది ఉండును; ఈ వ్రాత గుఱ్ఱముల శాలలమీద ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు

{,}מצלותmetsalut అను పదము ఇక్కడ మాత్రమే కనబడుచున్నది. కొందరు దానిని {,}צול tsul నుండి, మరికొందరు {,}צלעtsale నుండి పుట్టినదందురు; అయితే {,}צללtsalal నుండి వచ్చినదనునదే ఎక్కువ అంగీకరింపబడిన అభిప్రాయము; ఇందులో {,}לlamed ద్విత్వమయ్యెను. కొందరు దీనిని అలంకారములని, మరికొందరు కళ్లెములని, ఇంకొందరు గంటలని అనువదింతురు; ఇవన్నియు ఊహలు మాత్రమే, నిశ్చయము లేదు. 351

కొందరు దీనిని "అగాధము" అని కూడ అనువదింతురు; ఈ అర్థముకూడ తగియుండవచ్చును. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినది నాకు ఎక్కువ సంభావ్యముగా తోచుచున్నది --- అనగా గుఱ్ఱముల నీడలు లేక కంటికడ్డములు ఇక్కడ ఉద్దేశింపబడినవి, వాటిని ఇక్కడ అలంకారికముగా శాలలు అనిరి. కావున గుఱ్ఱపు శాల నీచమైనది, మురికిదియు, తరచు అపరిశుద్ధమైనదియునైన స్థలమైనను, అది ప్రభువునకు పరిశుద్ధమగునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

కావున భావమేమనగా, దేవుడు లోకమంతటిలో ఏలునప్పుడు పరిశుద్ధపరచబడని అంతటి అపవిత్రమైన స్థలము ఏదియు ఉండదు. అయితే ఎవడైనను అలంకారములని గాని యుద్ధ సన్నాహమని గాని కోరినయెడల నాకు అభ్యంతరము లేదు; ఏలయనగా ఈ అభిప్రాయముకూడ అసందర్భము కాదు. మానవ రక్తము చిందించుటకంటె పరిశుద్ధతకు విరుద్ధమైనది మరొకటి లేదు; అందుచేతనే యుద్ధములో శత్రువును న్యాయముగా సంహరించువారి చేతులు కూడ అపవిత్రమగునని లేఖనము చెప్పుచున్నది; హత్య స్వతహాగా పాపమని కాదు, గాని మనుష్యులు తొందరపడి హత్య చేయకుండునట్లు వారిని భయముతో కొట్టవలెనని ప్రభువు ఉద్దేశించెను గనుక. కావున ఇకమీదట యుద్ధములో ఏ అక్రమమును జరుగదనియు, ఆయుధములు ధరించు ప్రతివాడును పరలోకమందు న్యాయాధిపతి యున్నాడని ఒప్పుకొనునట్లును, న్యాయమైన కారణము లేకుండ తన శత్రువుతో పోరాడ సాహసింపడనియు ప్రభువు గుఱ్ఱముల అలంకారములను పరిశుద్ధపరచునని చెప్పుట ఈ స్థలమునకు తగనిది కాదు.

థియొడోరు తన సంఘ చరిత్ర మొదటి గ్రంథములో చెప్పునది హాస్యాస్పదమును బాలిశమునై యున్నది. అతడు ఈ లేఖనభాగమును ఉదాహరించి, కాన్స్టాంటైన్ తల్లియైన హెలెనా సిలువ మేకుతో గుఱ్ఱపు అలంకారములను అలంకరించినప్పుడు ఇది నెరవేరెనని చెప్పును; ఏలయనగా దీనిని తన కుమారునికి ఒక విధమైన రక్షరేకుగా ఇయ్యవలెనని ఆమె ఉద్దేశము. క్రీస్తు సిలువ వేయబడెనని ఆమె తలంచిన ఆ మేకులలో ఒకదానిని ఆమె రాజకిరీటములో ఉంచెను; రెండవదానితో కళ్లెపు కడిమిని చేయించెను, లేక యూసీబియస్ చెప్పినట్లు, కొంతవరకు చేయించెను; అయితే థియొడోరు మొత్తమంతయు దానితో చేయబడెనని చెప్పును. ఇవి నిజముగా పనికిమాలిన వ్యర్థకథలే; అయినను ఆ కాలము ఎంత మూఢమైనదో మీరు తెలిసికొనునట్లు వీటిని పేర్కొనుట యుక్తమని తలంచితిని. జెరోము నిజముగా ఆ కట్టుకథను త్రోసివేయును; అయితే అనేకులు దానిని నమ్మిరి గనుక, ఆ కాలమున సంఘపు జ్యోతులుగా ఎంచబడినవారిలో అనేకులు ఎంత సిగ్గుమాలినట్లు మోసపోయిరో మనము చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు ప్రవక్త మాటలకు తిరిగి వచ్చుచున్నాను.

351 దీనిని సెప్టువజింటు, సిరియాక్, జెరోము "కళ్లెము — [{τὸν} {χαλινὸν}]" అనియు; Targum "అలంకారములు" అనియు; Aq. మరియు Theod. "అగాధము — [{βυθον}]" అనియు; Sym. "నీడగల ఊరేగింపు — [{περίπατον} {συσχιον}]" అనియు; Drusius, గ్రోటియస్, మార్కియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ "గంటలు" అనియు అనువదించిరి. చివరివాడు, అవి "అలంకారము కొరకు గుఱ్ఱముల ఒంటెల మెడలకు లేక తలలకు వ్రేలాడదీయబడి, తాళములవలె ఒకదానితో ఒకటి తాకి గణగణమను ధ్వనిని చేయు చిన్న లోహపు రేకులు" అని చెప్పును. గుఱ్ఱములును వాటి గంటలును శత్రువులనుండి తీసికొనబడి దేవునికి ప్రతిష్ఠింపబడిన జయచిహ్నములను బ్లేనీ అభిప్రాయము ఈ భాగము యొక్క ధోరణికి సరిపడదని తోచుచున్నది; ఏలయనగా ఇక్కడ యూదులు వాడిన వస్తువులే ప్రస్తావింపబడుచున్నవి, అవి దేవుని మహిమకై పరిశుద్ధముగా వాడబడవలసియుండెను. --- సం.

గుఱ్ఱముల శాలలమీద, లేక గుఱ్ఱముల అలంకారములమీద–యెహోవా పరిశుద్ధుడు --- {,}קדש{ }ליהוהkodash la-Ieve అను వ్రాత ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; తరువాత అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: యెహోవా మందిరములోని కుండలన్నియు బలిపీఠము ఎదుటనున్న పాత్రలవలె ఉండును; అనగా ఇదివరకు సామాన్య ఉపయోగములకు మాత్రమే వాడబడినదంతయు పరిశుద్ధతను ధరించును. కావున నేను ఈ వివరణ ఇచ్చుచున్నాను --- వంట సామగ్రి అంతయు దేవుని సేవకై మార్చబడునట్లు, కుండలును గిన్నెలును బలిపీఠపు పాత్రలవలె ఉండును; అనగా మునుపటివలె అపవిత్రమైన భోగవిలాసములు ఉండవనియు, మనుష్యులే ప్రభువునకు పరిశుద్ధులగుదురు గనుక, తమ జీవితమంతటిలోను తమ సకల క్రియలలోను పరిశుద్ధులై యుందురు గనుక, సాధారణ ఆహారముకూడ పరిశుద్ధపరచబడుననియు అతడు చెప్పినట్లున్నది.

అయితే అలంకారములు కుండలుగా చేయబడునని తలంచుటలో చాలమంది తప్పిపోవుదురు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఉద్దేశము వేరొకటి: శాంతిలోను యుద్ధములోను మనుష్యులమధ్య పరిశుద్ధత ఉండును; వారు యుద్ధము చేసినను, ఇంటి వద్ద విశ్రమించినను, తినినను త్రాగినను, తినుటలోను త్రాగుటలోను, యుద్ధములోను సహా, వారు దేవునికి పవిత్రమైన బలినే అర్పించుదురు. కావున ప్రవక్త మాటలనుగూర్చి మనము ఇట్టి దృక్పథము కలిగియుండవలెను

--- యెహోవా మందిరములోని కుండలన్నియు బలిపీఠము ఎదుటనున్న పాత్రలవలె ఉండును; అనగా "ఇదివరకు మనుష్యుల అజితేంద్రియత్వముచేతను భోగవిలాసములచేతను అపవిత్రమైనదంతయు ఇకమీదట పరిశుద్ధమగును, మందిరపు పాత్రలవలెనే ఉండును."

ధర్మశాస్త్రము క్రింద అర్పింపబడిన బలులు లెక్కకు రావనియు, ఏలయనగా దేవుడు ఇకమీదట జంతువుల క్రొవ్వును గాని ఆచారపరమైన ఏ నియమములను గాని కోరక, తనకు అంగీకారమైన బలులగు ప్రార్థనలను మాత్రమే కోరుననియు ప్రవక్త సూచించెనని జెరోము ఇక్కడ మిక్కిలి సూక్ష్మబుద్ధితో తత్త్వశాస్త్ర చర్చ చేయును; అందుచేత అతడు {,}מזרקים mesarekim అను పదమును విశాలార్థముగల "పాత్రలు" అని కాక "గిన్నెలు" అని అనువదించును; అయితే ఆ పదము రెండవదానిని సూచించును.

జెకర్యా భావమేమనగా, దేవుడు సమస్త లోకమును తనదిగా ఎంతగా స్వీకరించునంటే, మనుష్యులను వారి సమస్త ఆస్తిని సంపూర్ణముగా తన సేవకే ప్రతిష్ఠించును; అందువలన ఇకమీదట ఏ అపవిత్రతయు ఉండదు, వారు తినినను త్రాగినను, యుద్ధములో నుండినను, మరి ఏ పనిని చేపట్టినను, సమస్తము పవిత్రముగాను పరిశుద్ధముగాను ఉండును, ఏలయనగా దేవుడు ఎల్లప్పుడును వారి కన్నుల ఎదుట ఉండును అని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. ముందుకు సాగుదము -

జెకర్యా 14:21

21. యెరూషలేమునందును యూదాయందును ఉన్న ప్రతి కుండ సైన్యములకధిపతియగు యెహోవాకు ప్రతిష్ఠితమగును; బలులు అర్పింప వచ్చు వారందరును వచ్చి వాటిలో కొన్నిటిని తీసికొని వాటిలో వండుదురు; ఆ దినమున సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా మందిరములో ఇకమీదట కనానీయుడు ఉండడు.

21. Et erit omnis lebes in Ierusalem et Iehudah sanctitas Iehovae exercituum; et venient omnes qui sacrificabunt et accipient ex ipsis et coquent in ipsis; et non erit

Chamanaeus (alii vertunt non erit mercator) amplius in domo Iehovae exercituum die illo.

మనము ఇదివరకే పరిశీలించిన సంగతిని ప్రవక్త ఇక్కడ మరింత స్పష్టముగా వివరించుచున్నాడు --- లోకమంతటిలో దేవునియెడల భక్తియు ఆయన యెడల భయమును ఎంతగా ఉండునంటే, మనుష్యులు చేపట్టునదంతయు ఆయనకు బలియగును; కావున కెటిళ్లు, కుండలు, పాత్రలన్నియు దేవునికి పవిత్రములగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పౌలు మనలను హెచ్చరించినట్లు, మనుష్యులు తమ జీవితమంతటిలో దేవుని మహిమపరచు ఈ ఉద్దేశమును లక్ష్యముగా పెట్టుకొనినప్పుడు ఇది నెరవేరును (1 కొరింథీయులకు 10:31). మన ఆహారమును, పడకలును, ఇతర సమస్తమును దేవునికి పరిశుద్ధములగునది, మనము నిజముగా ఆయనకు మనలను అప్పగించుకొని, మన జీవితపు సకల క్రియలలో నేను చెప్పిన ఉద్దేశమును, అనగా ఆయనే మన దేవుడనియు మనము ఆయన నడిపింపు క్రింద ఉన్నామనియు సత్యముగా సాక్ష్యమిచ్చుటను, లక్ష్యముగా పెట్టుకొనినప్పుడే. ఇట్టి పోలికలచేత జెకర్యా మనుష్యులు దేవునికి పవిత్రులగుదురని మనకు బోధించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ముట్టునదేదియు అపవిత్రము కాదు, ఇదివరకు సామాన్యమైనది ఆయన మహిమకై పరిశుద్ధపరచబడును.

బలులు అర్పించువారు వచ్చి కుండలలో మాంసము వండుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా దేవునికి బలులు అర్పించుటకు పైకి వచ్చు మనుష్యుల సమూహము ఎంతగా ఉండునంటే, ఇదివరకు వాడబడిన మందిరపు పాత్రలు చాలవని అతడు చెప్పినట్లున్నది.

కావున ఆ ప్రయోజనము కొరకు ఇదివరకు సామాన్యముగా ఉన్నదానిని వాడవలసివచ్చును.

యెషయా మాటలును ఇట్టివే; లేవీయులుగా ఉన్నవారు ప్రథమశ్రేణి యాజకులగుదురనియు, సామాన్య ప్రజలలోనివారు లేవీయులగుదురనియు, ఈ విధముగా వారందరును దేవుని సమీపింపగలరనియు అతడు చెప్పును (యెషయా 66:20, 21). కావున ప్రవక్త భావము ఇప్పుడు స్పష్టము --- తమ అల్పసంఖ్యను తమకు అవమానముగా ఎంచి దాదాపు నిరుత్సాహపడిన యూదులను స్థిరత్వమునకును దృఢత్వమునకును పురికొల్పవలెనని అతడు కోరెను: ప్రభువు ప్రజలందరిని సమకూర్చలేదు గనుక తాము తమ దేశమునకు వ్యర్థముగా తిరిగివచ్చితిమని వారు తలంచుచుండగా, యూదయలో పరిస్థితులు మిక్కిలి వర్ధిల్లిన కాలమున కంటె దేవుని ఆరాధన మరింత ప్రసిద్ధమగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా యెరూషలేములో దేవునికి బలులు అర్పించుటకు లోకమంతటినుండి వారు సమకూడుదురు; అందువలన పట్టణమంతయు, దాని సమస్త పాత్రలతో సహా, దేవునికి పరిశుద్ధమగును, ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము క్రింద ఇదివరకు వాడబడిన కుండలును మందిరపు పరిశుద్ధ పాత్రలును చాలవు.

మరియు అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: దేశములో ఇకమీదట కనానీయుడు ఉండడు: భావమేమనగా సంఘము సకల అపవిత్రతలనుండి శుద్ధమగును; ఈ మార్పు విచారకరమైన ఆపత్కాలమైన స్థితిలో ఉన్న యూదులకు కొంచెము ఆదరణ కాకూడదు; ఏలయనగా అందరును చెరలోనికి త్రోలివేయబడినప్పుడు దేవుడు కొంచెము కఠినత చూపలేదు; ఈ భయంకరమైన కఠినత యొక్క అనేక గుర్తులు ఇంకను మిగిలియుండెను, ఏలయనగా అతి కొద్దిమందియే దేవుని ఆరాధించిరి, అందరిచేత తృణీకరింపబడిరి, అందువలన నిజమైన మతము సకల జనముల తిరస్కారమునకును అపహాస్యమునకును గురియాయెను.

కావున ప్రభువు ఈ నివారణచేత తన సంఘమును దాని మాలిన్యమునుండి శుద్ధిచేయునను ఈ ప్రతిఫలము వారి దుఃఖమును మిక్కిలి చల్లార్చి యుండవలెను: ఈ విషయమై నేను ఇదివరకే అనేకము చెప్పియున్నాను.

352 ద్రూసియస్, గ్రోటియస్, మరికొందరు వేరొక అభిప్రాయమును తీసికొందురు; బలులకు అవసరమగు పాత్రల సంఖ్య మిక్కిలి ఎక్కువగా ఉండునని, బలిపీఠమునకు చెందిన గిన్నెలు చాలకపోవుటచేత కుండలు వాడబడునని వారు తలంచుదురు. అంతియోకస్ ది గ్రేట్ మందిరములో బలులకై ఖర్చుచేయుటకు 20 వేల వెండినాణెములు (20 mille nummos argenteos) పంపెననియు, దెమెత్రియస్ ప్రతి సంవత్సరము 150 వేలు పంపెననియు గ్రోటియస్ చెప్పి, జోసెఫస్ 12:3 మరియు 13:5 ను సూచించును. అయితే ఇక్కడ సంఖ్యను గూర్చిన ప్రస్తావన లేదనియు, ప్రతిష్ఠను గూర్చినదే అనియు మార్కియస్ న్యాయముగా చెప్పి, కాల్విన్ ఇక్కడ ఇచ్చిన అభిప్రాయమును అంగీకరించును. హెన్రీ, న్యూకమ్, స్కాట్, హెండర్సన్ కూడ ఇదే అభిప్రాయమును తీసికొందురు. ఇక్కడ చెప్పబడినదాని అక్షరార్థ నెరవేర్పు, లేఖనములో నమోదైన చివరి సంస్కర్తయైన నెహెమ్యా తరువాతి కాలమునకు చెందినది; అతడు జెకర్యా తరువాత అనేక సంవత్సరములు --- బహుశః ఏబది అరువది సంవత్సరములు --- జీవించెను, జెరుబ్బాబెలు క్రింద జరిగిన మొదటి తిరిగివచ్చుటకు సుమారు తొంభై సంవత్సరముల తరువాత. నెహెమ్యా తరువాత దాదాపు మూడు శతాబ్దములు యూదుల స్థితి మిక్కిలి వర్ధిల్లుచు సమృద్ధిగా ఉండెను. వారి ఆపదలు ముఖ్యముగా అంతియోకస్ ఎపిఫనీస్ పాలనలో ఆరంభమై, కొంత విరామములతో, రోమీయులచే వారు తుదకు నాశనమగువరకు కొనసాగెను. — సం.

సంఘము శుద్ధమగునని, అందువలన అందరును హృదయపూర్వకముగాను యథార్థముగాను దేవుని ఆరాధింతురనియు, మందిరమును పరిశుద్ధ వస్తువులను అపవిత్రపరచు వేషధారుల కలయిక ఉండదనియు జెకర్యా ఇప్పుడు సంక్షేపముగా వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. అయితే ఇది విచిత్రముగా తోచును, ఏలయనగా సంఘము ఎల్లప్పుడును అనేక కల్మషములతో అపవిత్రమగుచునే ఉన్నది; అందువలన బాప్తిస్మమిచ్చు యోహాను దానిని గోధుమలతో ఊక కలిసియున్న కళ్లముతో పోల్చెను; అది మంచివియు చెడ్డవియునగు అనేక చేపలు చేరిన వలతో కూడ పోల్చబడెను; ఈ దినమున కూడ క్రీస్తు రాజ్యములో సంఘము సకల అవినీతిని వెళ్లగొట్టలేని ఈ దుష్టత్వములకు లోనైయున్నది: కావున ప్రవక్త అతిశయోక్తిగా మాటలాడెనని తోచును. అయితే మనము ఇతరచోట్ల చెప్పినది జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను --- ప్రజల ప్రాచీన స్థితికిని సంఘము నూతనపరచబడిన వారి రెండవ స్థితికిని మధ్య పోలిక చేయబడెను. మతము అత్యంత అవమానకరముగా చెడిపోయియుండగా, యూదులు మనుష్యులలో అత్యంత దుర్మార్గులైయుండియు, తాము దేవుని పరిశుద్ధ ప్రజ అని సిగ్గులేకుండ గర్వించుచుండగా, నూతనపరచబడిన సంఘము మరింత శుద్ధముగా ఉండునని ప్రవక్త న్యాయముగా చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా బంగారమును వెండిని శుద్ధిచేయునట్లు ప్రభువు దానిని సిలువచేత శుద్ధిచేయును; అవి అగ్నిచేత పరీక్షింపబడుట మాత్రమే కాక, మాలిన్యము తొలగింపబడుటచేత ఎక్కువ ప్రకాశించును. దేవుని ప్రజలమధ్య కనానీయుడు ఉండడని ప్రవక్త చెప్పుటలో అతని భావము ఇదే; అనగా దేవుని పవిత్ర ఆరాధనను అపవిత్రపరచుటకు విశ్వాసులతో కలిసియున్న అన్యులు లేక అపవిత్రులు ఉండరు.

కొందరు ఈ భాగమును వంచి క్రీస్తు చివరి రాకడకు అన్వయింతురు. అయితే ఇది చర్చింపబడుచున్న విషయమునకు విరుద్ధము. అదే సమయమున, ప్రవచన రచనా విధానము ప్రకారము, క్రీస్తు రాజ్యము దాని ఆరంభమునుండి దాని అంతమువరకు ఇక్కడ వర్ణింపబడుచున్నదని నేను అంగీకరించుచున్నాను. కావున దేవుడు తన సంఘమును నూతనపరచ సంకల్పించినప్పుడు, దానిని అనేక కల్మషములనుండి శుద్ధిచేసెను, ఇప్పటికిని ప్రతిదినము శుద్ధిచేయుచున్నాడు; లోకపు సకల మాలిన్యములు తొలగింపబడిన తరువాత మనము పరలోకరాజ్యములో చేర్చుకొనబడువరకు ఆయన ఆపడు. కావున ప్రవక్తలు క్రీస్తు పాలన క్రింద పరిపూర్ణతను గూర్చి మాటలాడునప్పుడెల్ల, వారు చెప్పునదానిని ఒక దినమునకో స్వల్ప కాలమునకో పరిమితము చేయక, ఆరంభమునుండి అంతమువరకు గల కాలమంతటిని చేర్చవలెను. కావున క్రీస్తు లోకములో ప్రత్యక్షమైనప్పుడు, జెకర్యా ఇప్పుడు చెప్పుచున్న ప్రభ ప్రకాశింపనారంభించెను: అయితే ఇప్పుడు నిరంతరము ముందుకు సాగుచున్నది సంపూర్ణమగువరకు ప్రభువు కొనసాగించును.

కొందరు, ఇకమీదట వర్తకుడు ఉండడు, మొదలైనట్లు చదువుదురు; వారు చెప్పుదానికి వారికి కొంత కారణము కూడ ఉన్నది, ఏలయనగా ఆ పదము ఒకప్పుడు వర్తకుడని అనువదింపబడును: అయితే ఈ సందర్భములో, మనము రూపకాలంకారములను ఆశ్రయించి, దేవుని ఆరాధనను వ్యాపారముగా చేసికొను భక్తిహీన భ్రష్టులను వర్తకులని తీసికొనవలసివచ్చును, లేదా అందరును స్వేచ్ఛగా తమ అర్పణలను తెచ్చుదురు గనుక ఇకమీదట వర్తకుడు ఉండడని వివరణ ఇవ్వవలసివచ్చును, --- ఈ వివరణలు తగినవి కాకపోవుటచేత, ఆ భాగమును సరళముగా ఉన్నట్లే తీసికొనుట మేలు --- ప్రభువు తన ఏర్పరచబడినవారిని సమకూర్చును, అందువలన వారందరిచేత పవిత్రమైన బలులు అర్పింపబడును; సంఘమును కలుషితపరచి చెరుపుటకు గాని దేవుని ఆరాధనను కల్తీ చేయుటకు గాని ఇకమీదట వేషధారులు ఉండరు. 353

ప్రార్థన

353 ఈ పదము సెప్టువజింటులో "కనానీయుడు — [{χαναναιος}]" అనియు, Targum మరియు అక్విలాలో "వర్తకుడు" అనియు అనువదింపబడెను; జెరోము, న్యూకమ్, హెండర్సన్ దానిని ఈ అర్థములో తీసికొందురు: అయితే థియొడొరెట్, సిరిల్ మొదటి అర్థమును తీసికొందురు, రెండవవాడు దానిని "అపరిచితుడు మరియు విగ్రహారాధకుడు — [{αλλογευνὴς} {και} {εἰδωλολάτρης}]" అని వివరించును. ఈ భాగములో ఆ పదమునకు వర్తకుడు అను ద్వితీయార్థమును ఇచ్చుటకు నడిపించునదేదియు లేదని మార్కియస్ న్యాయముగా గమనించెను. --- సం.

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు మమ్మును నీ ప్రత్యేక ధనముగా ఏర్పరచుకొనుటకును, నీ అద్వితీయ కుమారుని యందు మమ్మును నీకు ప్రతిష్ఠించుకొనుటకును కృప చూపియున్నావు గనుక, --- ఓ, అనుగ్రహించుము, మా జీవితమంతటిలో మేము పరిశుద్ధతను అనుసరించునట్లును, తద్వారా నీ మహిమ మా సకల క్రియలలో ప్రకాశించునట్లును; నీ నామము అంతకంతకు మహిమపరచబడునను ఈ ఉద్దేశము కొరకే తప్ప మరి దేనిని మేము చేపట్టకుందుమునట్లును; మేము ఈ విధముగా మా పిలుపు యొక్క నిరీక్షణయందు స్థిరపరచబడి, మా పరుగులో మిగిలిన భాగమును కొనసాగించుటకు ప్రోత్సాహము పొందునట్లు, శరీరమందును ఆత్మయందును పరిశుద్ధులమై, శరీరము యొక్కయు లోకము యొక్కయు సకల కల్మషములనుండి విడుదల పొందినవారమై, చివరకు నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ మహిమను మేము చేరువరకు ఉండునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.

జెకర్యాపై కాల్విన్ వ్యాఖ్యానము సమాప్తము