హగ్గయి 1

హగ్గయి 1

హగ్గయికి కాల్విన్ ముందుమాట

ప్రజలు తిరిగి వచ్చిన తరువాత, వారి క్షీణించిన హృదయములను ప్రోత్సహించి, ఆ పిమ్మట నియమితకాలమున విమోచకుడు వచ్చువరకు సమస్త ప్రవచనములను ముగించిన ముగ్గురు ప్రవక్తలచేత వారు విశేషముగా కటాక్షింపబడిరని మనమెరుగుదుము. బబులోను చెరకాలమున చెరలోనున్నవారిలో బోధించు బాధ్యతను యెహెజ్కేలును దానియేలును నిర్వహించిరి; ఇంకను అంతగా ప్రసిద్ధికెక్కని వారు మరికొందరుండిరి; ఏలయనగా కీర్తనలలో కొన్ని అప్పుడు లేవీయులచేతనో లేక మరికొందరు బోధకులచేతనో రచింపబడెనని మనము కనుగొనుచున్నాము. అయితే యెహెజ్కేలు, దానియేలు అను ఈ ఇద్దరు అందరికంటె అధికముగా ఖ్యాతిగాంచిరి. తరువాత ఎజ్రా నెహెమ్యాలు వారి వెనుక వచ్చిరి; వీరి అధికారము ప్రజలలో గొప్పదే; కాని వీరు ప్రవచన వరముచేత నింపబడినవారని మనము చదువము.

కాబట్టి ప్రజల భవిష్యత్తు స్థితిని ప్రకటించుటకు దేవునిచేత ప్రేరేపింపబడినవారు ముగ్గురు మాత్రమేనని స్పష్టమగుచున్నది.

క్రీస్తు వచ్చువరకు సంభవింపబోవు సమస్తమును దానియేలు వీరికి ముందే ప్రవచించియుండెను; అతని గ్రంథము దేవుని దైవసంరక్షణకు ఒక అద్భుతమైన దర్పణము; ఏలయనగా తన మరణానంతరము నెరవేరవలసినవియు, ఏ మనుష్యుడును ఊహింపజాలనివియునైన మూడు సంగతులను అతడు ఫలకముమీద చిత్రించినట్లు చిత్రించెను. ప్రజలు తిరిగి వచ్చినది మొదలు మందిర నిర్మాణమువరకును, క్రీస్తు మరణమువరకును గల సంవత్సరముల లెక్కనుకూడ అతడు ఇచ్చియున్నాడు. అయితే దానియేలు ప్రవచనములను స్థిరపరచిన ఇతర సాక్షులయొద్దకు మనము రావలెను. ప్రభువు ముగ్గురు సాక్షులను లేపెను---హగ్గయి, జెకర్యా, మలాకీ.

మొదటివాడు ప్రజల సోమరితనమును గద్దించెను; ఏలయనగా వారు తమ స్వలాభములయందే లక్ష్యముంచి, మందిర నిర్మాణమును అందరును నిర్లక్ష్యము చేసిరి; వారు కృతఘ్నతకు తగినట్లే శిక్ష అనుభవించుచున్నారని అతడు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు తమ విమోచకుడైన దేవుని తృణీకరించిరి, లేదా ఆయనను ఉండవలసిన దానికంటె తక్కువగా గౌరవించిరి, ఆయనకు చెందవలసిన ఆరాధనను ఆయనకు దక్కనీయకపోయిరి. అప్పుడతడు సంపూర్ణ పునరుద్ధరణను ఆశింపుమని వారిని ప్రోత్సహించెను; కష్టములనుబట్టి వారు నిరుత్సాహపడుటకు కారణము లేదనియు, వారు శత్రువులచేత చుట్టబడియుండినను, అనేక కీడులను సహింపవలసినవారైనను, బెదిరింపు శాసనములచేత భయపెట్టబడినను, వారింకను నిరీక్షణ కలిగియుండవలసినదనియు చూపెను; ఏలయనగా ప్రభువు తాను ఆరంభించిన కార్యమును, అనగా తన ప్రజలకు వారి పూర్వ గౌరవమును తిరిగి అనుగ్రహించుటను నెరవేర్చును, మరియు సంఘముయొక్క సంపూర్ణ సౌభాగ్యమును మహిమను నిశ్చయపరచుటకు క్రీస్తుకూడ ఆఖరున వచ్చును.

130 "క్రీస్తు కాలమువరకు ఈ ప్రవక్తలతో ప్రవచనము నిలిచిపోయెను. ఏలయనగా వాక్కు యొక్క ఈ క్షామముచేత (ప్రవచన భాషననుసరించి), అద్భుతములు చేయు శక్తియందు ప్రవక్తలందరిని మించబోవు మెస్సీయాను యూదులు మరింత ఆశించునట్లు (appetentiores) చేయుట దేవుని సంకల్పమై యుండెను."—గ్రోటియస్.

131 "హగ్గయి వంశమును గూర్చి మనకేమియు తెలియదు. అతడు బహుశః చెరలో బబులోనులో జన్మించియుండును. సుమారు పదునాలుగు సంవత్సరములు ఆగిపోయిన మందిర నిర్మాణమును కొనసాగించునట్లు యూదులను ప్రోత్సహించుటకు ప్రత్యేకముగా అతడు పంపబడెను."—ఆడమ్ క్లార్క్.

ఇదియే సంపూర్ణ సారాంశము. ఇప్పుడు నేను మాటలకు వచ్చుచున్నాను.

హగ్గయి 1:1

1. రాజైన దర్యావేషు ఏలుబడియందు రెండవ సంవత్సరము ఆరవ నెల మొదటి దినమున, యెహోవా వాక్కు ప్రవక్తయైన హగ్గయిద్వారా షెయల్తీయేలు కుమారుడును యూదాదేశపు అధిపతియునగు జెరుబ్బాబెలునకును, యెహోజాదాకు కుమారుడును ప్రధానయాజకుడునగు యెహోషువకును ప్రత్యక్షమై యిట్లనెను.

1. Anno secundo Darii regis, mense sexto, die primo mensis, datus fuit sermo Jehovae in manum Chaggai Prophetae ad Zerubbabel, filium Sealtiel, ducem Jehudah, et ad Jehosuah, filium Jehosadak, sacerdotem magnum, dicendo---

దేవుని ఆజ్ఞచేత ప్రజలను వారి సోమరితనమునుండియు నిరుత్సాహమునుండియు మేల్కొల్పుటకు తాను ఆరంభించిన సంవత్సరమును, నెలను, దినమును ప్రవక్త ఇచ్చట పేర్కొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రతివాడును తన స్వగృహ ప్రయోజనమునే చూచుకొనుచుండెను, మందిరమును కట్టుటయందు ఎవనికిని శ్రద్ధ లేకుండెను.

ఇది రాజైన దర్యావేషు రెండవ సంవత్సరమున జరిగెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ కాలమును గూర్చి వ్యాఖ్యాతలలో భేదాభిప్రాయములున్నవి; ఏలయనగా బబులోను చెర ఏ దినమున ఏ సంవత్సరమున ఆరంభమాయెనో వారు ఏకీభవింపరు. కొందరు డెబ్బది సంవత్సరముల ఆరంభమును యెకోన్యా కాలమున సంభవించిన నాశనమునుండి, అనగా పట్టణము నేలమట్టము చేయబడకముందును మందిరము ధ్వంసము చేయబడకముందును జరిగిన దానినుండి లెక్కింతురు. అయినను హగ్గయి ప్రవక్తగా తన పరిచర్యను ఆరంభించుటకు ముందు చాలా కాలము గడచియుండునని తోచుచున్నది; ఏలయనగా రాజైన కోరెషు మరణమునకు ఇరువది సంవత్సరములకు, లేదా కొంచెము ఎక్కువకాలమునకు ముందు బబులోను పట్టబడెను; అతని కుమారుడైన కాంబైసెసు ఎనిమిది సంవత్సరములు పరిపాలించి అతని తరువాత వచ్చెను. మూడవ రాజు హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషు; యూదులు ఇతడు ఎస్తేరుద్వారా అహష్వేరోషునకు పుట్టిన కుమారుడని చెప్పుదురు; కాని వారి కల్పనలకు విలువ ఇయ్యవలసిన పని లేదు; ఏలయనగా తెలియని విషయములలో వారు ఏ సాహసపు ఊహనైనను చేయుదురు, తమ బుద్ధికిని నోటికిని వచ్చినదానినెల్ల నొక్కి చెప్పుదురు; ఆ విధముగా వారు కట్టుకథలతో వ్యవహరింతురు, చాలవరకు సత్యమనిపించు ఛాయయైనను లేకయే. ఈ దర్యావేషు కాంబైసెసు తరువాత వచ్చిన హిస్టాస్పెసు కుమారుడని మనము గ్రహించిన చాలును (మాగీయుల ఏడు నెలలను నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను; ఏలయనగా వారు మోసముచేత చొరబడినట్లే, కొంతకాలమునకే నాశనము చేయబడిరి); మరియు కోరెషునకు మొదటి కుమారుడైన కాంబైసెసునకు మగ సంతానము లేకుండెనని తోచుచున్నది.

అందువలన, ప్రధానుల అంగీకారముతో అతని సోదరుడు చంపబడగా, రాజ్యము దర్యావేషునకు వచ్చెను. కావున చరిత్రలనుండి మనము తెలిసికొనగలిగినట్లు, అతడు పారసీకులకు మూడవ రాజు. దానియేలు అయిదవ అధ్యాయమున బబులోను పట్టణము కోరెషుచేత పట్టబడెనుగాని, అక్కడ మాదీయుడైన దర్యావేషు పరిపాలించెనని చెప్పుచున్నాడు.

అయితే ఈ విషయమున గ్రంథకర్తలమధ్య కొంత భేదాభిప్రాయమున్నది; కోరెషు రాజని అందరును చెప్పినను, సయాక్సరెసు ఎల్లప్పుడును మొదటివాడని జినోఫోన్ చెప్పును, కాబట్టి కోరెషు కేవలము ఒక రాజప్రతినిధి పాత్రను మాత్రమే వహించినట్లుండెను. కాని జినోఫోన్ చరిత్ర వ్రాయలేదనియు, తన స్వకల్పనను అనుసరించి మిక్కిలి ధైర్యముగా కట్టుకథలల్లెననియు, వివేచన గలిగి చరిత్రయందు పరిచయముగల వారందరును బాగుగా ఎరుగుదురు; ఏలయనగా కోరెషు తన తల్లివైపు తాతయైన ఆస్టియాజెసు వద్ద పెంచబడెనను కథను అతడు కల్పించెను. కాని ఆస్టియాజెసు యుద్ధమున కోరెషుచేత జయింపబడెనని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. బబులోను పట్టబడిన కొంతకాలము తరువాత కోరెషు ఒక భార్యను వివాహము చేసికొనెననియు, ఆమెను అతని మేనమామ సయాక్సరెసు అతనికి ఇచ్చెననియు, కాని అతడు పారసీకదేశమునకు తిరిగి వచ్చి తన తండ్రియైన కాంబైసెసు ఆ వివాహమును ఆమోదించువరకు ఆమెను పెండ్లియాడుటకు సాహసింపలేదనియు అతడు చెప్పును. ఇక్కడ జినోఫోన్ కట్టుకథలల్లుచున్నాడు, తన స్వకల్పనకు చోటిచ్చుచున్నాడు, ఏలయనగా చరిత్ర వ్రాయుట అతని ఉద్దేశము కాదు. అతడు చాలా మంచి రచయిత అనుట నిజమే; కాని లోకచరిత్రలన్నిటిని అతడు సేకరించెనని తలంచు విద్యలేనివారు మిక్కిలి పొరబడుచున్నారు. జినోఫోన్ మిక్కిలి ఆమోదింపబడిన తత్వవేత్త, కాని ఆమోదింపబడిన చరిత్రకారుడు కాడు; ఏలయనగా తనకు మిక్కిలి అనుకూలమని తోచినదానిని వాస్తవ సంఘటనలుగా కల్పితముగా వర్ణించుటయే అతని ఉద్దేశము. కోరెషు తన పడకమీదనే చనిపోయెననియు, సుదీర్ఘమైన మరణశాసనమును చెప్పించెననియు, తన విశ్రాంతి జీవితమున తత్వవేత్తవలె మాట్లాడెననియు అతడు కల్పించును; కాని కోరెషు స్కుతీయులతో జరిగిన యుద్ధమున చనిపోయెననియు, తన కుమారుని మరణమునకు ప్రతీకారము చేసిన రాణియైన తోమిరిస్‌చేత చంపబడెననియు మనమెరుగుదుము; ఇది బాలురకైనను బాగుగా తెలిసిన సంగతి.

అయినను జినోఫోన్ ఒక పరిపూర్ణ రాజు యొక్క రూపమును చిత్రించగోరెను గనుక కోరెషు తన పడకమీదనే చనిపోయెనని చెప్పును. కాబట్టి జినోఫోన్ వ్రాసిన సైరోపీడియా నుండి సత్యమైన దేనిని మనము సేకరింపజాలము. అయితే చరిత్రకారులను పరస్పరము పోల్చిచూచినయెడల ఈ సంగతులు దాదాపు ఏకగ్రీవముగా చెప్పబడినవని కనుగొందుము: కాంబైసెసు కోరెషు కుమారుడు; తన తమ్మునిపై అనుమానము కలిగినప్పుడు అతనిని చంపుడని ఆజ్ఞాపించెను; ఇద్దరును మగ సంతానము లేకయే చనిపోయిరి; మాగీయుల మోసమును కనుగొనినప్పుడు హిస్టాస్పెసు కుమారుడు పారసీకులకు మూడవ రాజాయెను. బబులోనులో పరిపాలించిన దర్యావేషును దానియేలు మాదీయుడని పిలుచుచున్నాడు; అతడే సయాక్సరెసు. దీనిని నేను సంతోషముగా అంగీకరించుచున్నాను; ఏలయనగా కోరెషు ఆ గౌరవమును ఇష్టపూర్వకముగా విడిచిపెట్టెను గనుక అతడు అనుమతితో పరిపాలించెను. మరియు కోరెషు ఆస్టియాజెసు కుమార్తెయైన మాండానె ద్వారా అతని మనుమడైనను, గొప్పవంశము కాని తండ్రికి పుట్టినవాడే; ఏలయనగా తన కుమార్తె నుండి వచ్చునదానిచేత ఆసియా అంతయు కప్పబడునని కల కనిన ఆస్టియాజెసు, ఆమెను పరాయివానికి ఇచ్చి వివాహము చేయుటకు సులభముగా ప్రేరేపింపబడెను. కాబట్టి అతడు ఆమెను కాంబైసెసునకు ఇచ్చినప్పుడు, ఆమెవలన పుట్టినవాడెవడును అంత గొప్ప సామ్రాజ్యమునకు రాకుండునట్లు ఆమెను దూరదేశమునకు తోలివేయుటయే అతని ఉద్దేశము; ఇది మాగీయుల ఆలోచన. కోరెషు తన స్వప్రయత్నముచేతనే నిస్సందేహముగా పేరును ప్రతిష్ఠను సంపాదించుకొనెను; అతడు మొదట రాజు అను పేరును తీసికొనుటకైనను సాహసింపక, తన మేనమామయును అదే సమయమున మామయునైన వానిని తనతో కూడ పరిపాలింపనిచ్చెను; అయినను అతడు రెండు సంవత్సరములు మాత్రమే అతనితో సహపాలకుడుగా ఉండెను; ఏలయనగా సయాక్సరెసు బబులోను పట్టబడినంత వరకే జీవించెను.

132 ప్లేటో, సిసిరోల అభిప్రాయముల ప్రకారము, జినోఫోన్ యొక్క సైరోపీడియా ఒక నీతి కల్పనకథ; ఈ గౌరవనీయ తత్వవేత్తలు, ఆ చరిత్రకారుడు కోరెషు ఎట్టివాడై యుండెనో దానిని వ్రాయుటకంటె, ప్రతి నిజమైన, మంచి, సద్గుణశీలుడైన రాజు ఎట్టివాడై యుండవలెనో దానినే వ్రాసెనని తలంచుదురు."—లెంప్రియర్ యొక్క క్లాసికల్ డిక్షనరీ. 133 మాగీయుల వృత్తాంతము సంక్షేపముగా ఇది: కోరెషునకు కాంబైసెసు, స్మెర్డిస్ అను ఇద్దరు కుమారులుండిరి. కాంబైసెసు సింహాసనమెక్కినప్పుడు, తన సోదరుని విశ్వాసముపై అనుమానపడి, అతనిని రహస్యముగా చంపించెను. ఇది మాగీయులలో కొందరికి తెలియును. కాంబైసెసు మరణించినప్పుడు, మృతుడైన రాజును పోలిన స్మెర్డిస్ అను వారిలో ఒకనిని కాంబైసెసు సోదరుడనన్న నెపముతో మాగీయులు రాజుగా ప్రకటించిరి. ఆ మోసము బయటపడెను, పారసీకుల ప్రధానులలో ఏడుగురు ఆరు నెలల పరిపాలన తరువాత అతనిని పదభ్రష్టుని చేసిరి, తమలో ఒకడైన హిస్టాస్పెసు కుమారుడగు దర్యావేషును క్రీస్తుపూర్వము 521వ సంవత్సరమున రాజుగా చేసిరి.—సం.

కాబట్టి ఇప్పుడు మన ప్రవక్తయొద్దకు వచ్చుచున్నాను: అతడు ఇట్లనుచున్నాడు, దర్యావేషు రెండవ సంవత్సరమున ప్రజల సోమరితనమును గద్దించుటకు ప్రభువుచేత నాకు ఆజ్ఞ ఇవ్వబడెను. ప్రజలు తమ స్వదేశమునకు తిరిగి రావడం ఆరంభమైనది మొదలు ఇరువది సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ గడచినవని మనము సులభముగా నిర్ణయింపవచ్చును. కొందరు ముప్పది లేదా నలువది సంవత్సరములందురు, మరికొందరు ఆ సంఖ్యను మించిపోవుదురు; కాని ఇది సంభవమైనదిగా తోచదు. యూదులు చెరలో ఏబది ఎనిమిదవ సంవత్సరమున తమ దేశమునకు తిరిగివచ్చిరని కొందరు చెప్పుదురు; కాని ఇది నిజము కాదు, దానియేలు మాటలచేతను ఎజ్రా చరిత్రచేతను దీనిని సులభముగా ఖండింపవచ్చును. యిర్మీయా నిర్ణయించిన కాలము సమీపించుచుండగా ప్రజలు తిరిగి వచ్చు సంగతి తనకు దేవునిచేత జ్ఞాపకము చేయబడెనని దానియేలు తొమ్మిదవ అధ్యాయమున (దానియేలు 9:1) చెప్పుచున్నాడు. ఇది హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషు మొదటి సంవత్సరమున కాక, బబులోను పట్టబడకముందు బెల్షజరు పరిపాలన ముగింపు కాలమున జరిగెను గనుక, అప్పటికి చెర కాలము పూర్తియాయెనని సిద్ధించుచున్నది. చరిత్ర ఆరంభమునందును ఇది మనకు కనబడుచున్నది: `డెబ్బది సంవత్సరములు పూర్తియైనప్పుడు, దేవుడు రాజైన కోరెషు మనస్సును రేపెను.' కాబట్టి యిర్మీయా ముందుగా చెప్పిన కాలమునందే తప్ప కోరెషు ప్రజలకు స్వేచ్ఛగా తిరిగి వచ్చుటకు అనుమతి ఇయ్యలేదనియు, యెషయా అంతకుముందు బోధించిన ప్రకారము, కోరెషు పుట్టకముందే ఈ కార్యమునకు ఏర్పరచబడియుండెననియు మనము ఇందువలన చూచుచున్నాము: అప్పుడు ప్రజలు చెరలోనికి నడిపింపబడకముందు తాను ఎంత సత్యముగా చెప్పెనో దేవుడు బహిరంగముగా చూపనారంభించెను. అయితే ప్రజలు ఏబది ఎనిమిదవ సంవత్సరమున తిరిగివచ్చిరని మనము అంగీకరించినయెడల, ప్రవచన సత్యము కనబడదు. కాబట్టి యూదులు డెబ్బదియవ సంవత్సరమునకు ముందే తమ దేశమునకు తిరిగివచ్చిరని చెప్పువారు మిక్కిలి తొందరపాటుతో మాట్లాడుచున్నారు; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, ఆ విధముగా వారు దేవుని కటాక్షమునుగూర్చిన ప్రతి భావమును తలక్రిందులు చేయుచున్నారు.

కాబట్టి బబులోను పట్టబడినప్పుడు డెబ్బది సంవత్సరములు గడచియుండగా, కోరెషు బహిరంగ శాసనముచేత యూదులు తమ దేశమునకు తిరిగి వెళ్లుటకు అనుమతి ఇచ్చినందున, దేవుడు ఆ సమయమున దీనులైన ప్రవాసులపక్షమున తన హస్తమును చాచెను; అయితే తరువాత వారి పొరుగువారివలన వారికి కష్టములు కలిగెను. కొందరు స్నేహమను ముసుగుతో వారితో చేరగోరిరి, ఇశ్రాయేలు అను పేరును తుడిచివేయుటకును, అనేక జనములను ఒక విధముగా కలిపివేయుటకును అట్లు చేసిరి. మరికొందరు బహిరంగముగా వారితో యుద్ధము చేసిరి; కోరెషు తన సైన్యముతో స్కుతీయాలో ఉండగా, అతని అధిపతులు యూదులకు విరోధులైరి, ఆ విధముగా ఆలస్యము కలిగెను. తరువాత కాంబైసెసు వచ్చెను; అతడు దేవుని సంఘమునకు మిక్కిలి క్రూరుడైన శత్రువు. అందువలన హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన ఈ దర్యావేషు కాలమువరకు మందిర నిర్మాణము కొనసాగింపబడలేదు. అయితే హిస్టాస్పెసు కుమారుడైన దర్యావేషు యూదులయెడల కటాక్షము చూపినందున, లేదా కనీసము వారియెడల శాంతించినందున, మందిర నిర్మాణమునకు ఇంకెట్టి ఆలస్యమును కలిగింపకుండ పొరుగు జనములను అతడు ఆపెను. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు తమ దేశమున నెమ్మదిగా జీవించునట్లును, ఆరంభింపబడిన మందిరమును మాత్రమే ముగించునట్లును వారిని కాపాడవలెనని అతడు తన అధిపతులకు ఆజ్ఞాపించెను. మరియు యోహాను రెండవ అధ్యాయమున చెప్పబడినదాని ప్రకారము (యోహాను 2:20) మందిరము నలువది ఆరు సంవత్సరములలో కట్టబడెనని ఇందునుండి మనము నిర్ణయింపవచ్చును; ఏలయనగా ప్రజలు తిరిగి వచ్చిన వెంటనే పునాదులు వేయబడెను, కాని ఆ పని శత్రువులచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడెను లేదా ఆటంకపరచబడెను. (134 ఆడమ్ క్లార్క్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: అది బబులోనునుండి వారు తిరిగివచ్చిన పదునారవ సంవత్సరమున జరిగెను.—సం. 135 యోహాను 2:19, 20లో చేయబడిన ప్రస్తావన అప్పుడు అది కట్టబడిన కాలమును గూర్చి కాక, మహా హేరోదుచేత అది కట్టబడిన లేదా తిరిగి కట్టబడిన కాలమును గూర్చి చేయబడినట్లు తోచును. ఏలయనగా ఈ మందిరము దర్యావేషు ఆరవ సంవత్సరమున (ఎజ్రా 6:15 చూడుము) పూర్తి చేయబడెను, మరియు మందిరము పూర్తియైన సుమారు ఇరువది ఒక్క సంవత్సరముల తరువాత క్రీ.పూ. 515 వచ్చెను. దర్యావేషు కాలమున అది కట్టబడుటకు సుమారు నాలుగు సంవత్సరములు పట్టెను.—సం.)

అయితే యూదులకు మందిరమును కట్టుటకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడినందున, వారు దేవుని యెడల కృతఘ్నులైయుండిరని మన ప్రవక్త చెప్పిన దానినుండి మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా ప్రతివాడును దాదాపుగా ప్రత్యేకముగా తన స్వలాభమునే లక్ష్యపెట్టెను, దేవుని ఆరాధనను గూర్చిన శ్రద్ధ అసలే లేకుండెను. కాబట్టి ప్రవక్త ఇప్పుడు భక్తిహీనతతో కూడిన ఈ నిర్లక్ష్యమును గద్దించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు పూర్వము అబ్రాహామునకు వాగ్దానము చేసిన దేశమును స్వాస్థ్యమును అనుభవించుచు, దేవుని లెక్కచేయకుండుటకంటె, ఆయన తమ మధ్య నివసించుటయను ఆయన అనుగ్రహింప కోరిన ప్రత్యేక కటాక్షమును లెక్కచేయకుండుటకంటె అధమమైనది ఏది? సీయోను కొండపై నివాసస్థలము దేవునిచేత ఏర్పరచబడెనని మనమెరుగుదుము, అక్కడినుండి లోకవిమోచకుడు బయలుదేరునట్లు. కాబట్టి ఈ కార్యము నిర్లక్ష్యము చేయబడి, ప్రతివాడు తన తన యిల్లు కట్టుకొనుచుండగా, ప్రవక్త దేవుని నామమున ఆయన ఆజ్ఞచేత వారిని తీవ్రముగా గద్దించుట న్యాయమే. కాలమునుగూర్చి ఇంతవరకు. అతడు దర్యావేషు రెండవ సంవత్సరమున అని చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా మందిరమును కట్టుటకు స్వేచ్ఛ వారికి ఇవ్వబడి అప్పటికి ఒక సంవత్సరము గడచియుండెను; కాని యూదులు తమ స్వలాభములకు మిక్కిలి అంకితులైయుండినందున నిర్లక్ష్యముగా ఉండిరి.

మరియు ఆ వాక్కు షెయల్తీయేలు కుమారుడైన జెరుబ్బాబెలునకును, యెహోజాదాకు కుమారుడైన యెహోషువకును అతని హస్తముద్వారా ఇవ్వబడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ సందేశము విచక్షణ లేకుండ సమాజమంతటిని గూర్చినదని మనము తరువాత చూచెదము; మరియు సంభావ్యమైన ఊహ చేసినయెడల, మందిరము నిర్లక్ష్యము చేయబడినందుకు జెరుబ్బాబెలు గాని యెహోషువ గాని తప్పుచేసినవారు కారు; ఇంతేకాదు, జెరుబ్బాబెలు వివేకముగల అధిపతియనియు, యెహోషువ యాజకునిగా తన పనిని నమ్మకముగా నిర్వర్తించెననియు జెకర్యా చెప్పినదానినిబట్టి మనము నిశ్చయముగా నిర్ణయింపవచ్చును. కాబట్టి ఇద్దరును దేవుని కొరకు శ్రమపడినవారైనందున, ప్రవక్త వారినెందుకు సంబోధించెను? మరియు నింద అంతయు ప్రజలదే గనుక, అతడు వారితో ఎందుకు మాటలాడలేదు? సమూహమంతటిని ఎందుకు సమకూర్చలేదు? తన సేవకుడగు హగ్గయికి జెరుబ్బాబెలును యెహోషువను సహచరులనుగా జతపరచుటయే ప్రభువు సంకల్పమై యుండెను, ఆ ముగ్గురును ప్రజలయొద్దకు వెళ్లి, దేవుడు తన సేవకుడైన హగ్గయికి అప్పగించినదానిని ఒక్క నోటితో ప్రకటించుటకు. కాబట్టి తాను జెరుబ్బాబెలునయొద్దకును యెహోషువయొద్దకును పంపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుటకు కారణము ఇదియే.

అదే సమయమున మనము ఇది నేర్చుకొందము: అధిపతులును, దేవుడు తన సంఘమును పరిపాలించు బాధ్యతను ఎవరికి అప్పగించెనో వారును, తమ పనిని ఎంత నమ్మకముగా నిర్వర్తించినను, తమ కర్తవ్యములను ఎంత ధైర్యముగాను ఎంత శ్రద్ధగాను నెరవేర్చినను, వారు మేల్కొల్పబడుటకును, అనేకములైన అంకుశములచేత ఒక విధముగా పొడువబడుటకును అవసరము కలిగియుందురు. ఇతర స్థలములలో జెరుబ్బాబెలును యెహోషువయు ప్రశంసింపబడిరని నేను ముందే చెప్పితిని; అయినను వారు మందిరమును కట్టుటను నిర్లక్ష్యము చేసినందున ప్రభువు వారిని గద్దించి తీవ్రముగా వారిని హెచ్చరించెను. ప్రవక్త చెప్పబోవు దానిని వారు తమ అధికారముచేత స్థిరపరచునట్లు ఇది జరిగెను: కాని ప్రజలు మందిర నిర్మాణ కార్యమును కొనసాగించుటలో ఇట్లు నిర్లక్ష్యముగా ఉండగా, వారును పూర్తిగా నిందారహితులు కారని అతడు సూచించుచున్నాడు.

జెరుబ్బాబెలు షెయల్తీయేలు కుమారుడని పిలువబడుచున్నాడు: ఇచ్చట కుమారుడు అనునది మనుమడు అనుదానికి వాడబడెననియు, అతని తండ్రి పేరు విడిచిపెట్టబడెననియు కొందరు తలంచుదురు. కాని ఇది సంభవమైనదిగా తోచదు.

దినవృత్తాంతములలో అతని తండ్రి పేరు పెదాయా అని చెప్పబడిన ఒక వచనమును వారు ఉదహరింతురు: కాని ఆ జనములో ఒకనికి రెండు పేర్లుండుట తరచుగా జరుగుచుండెనని మనమెరుగుదుము. కాబట్టి జెరుబ్బాబెలు షెయల్తీయేలు కుమారుడేనని నేను భావించుచున్నాను.

అతడు యూదాకు అధిపతి 136 అని చెప్పబడుచున్నాడు; ఏలయనగా రాజరికము తీసివేయబడినను, సర్వాధిపత్యమును సర్వోన్నతాధికారమును అంతరించినను, ఆ గోత్రములో కొంత పాలనాధికారము నిలిచియుండుట అవసరము. అయినను పితరుడైన యాకోబు ముందుగా చెప్పినదాని ప్రకారము, `షిలోహు వచ్చువరకు యూదానుండి రాజదండము తొలగిపోదు, అతని పాదముల మధ్యనుండి రాజ్యాధికార దండము తొలగదు' మొదలైనవాటి ప్రకారము (ఆదికాండము 49:10), కొన్ని అధికార చిహ్నములు నిలిచియుండవలెనని దేవుని సంకల్పమై యుండెను.

136 [{;[{פחה ఇది చాల్దీయ, పారసీక మొదలగు అనేక భాషలలో వాడుకలోనున్న పదము. పార్ఖర్స్ట్ దీనిని ,[{]}פה అనగా విస్తరింపజేయుట అనుదానినుండి పుట్టించుచున్నాడు. థియోడొటియన్. అక్విలా మరియు సిమ్మాకస్ దీనిని {ἡγούμενον}, అనగా అధిపతి, అని అనువదించిరి. ఎజ్రా 5:14లో అతడు షెష్బజ్జరు అని పిలువబడెను; కోరెషు అతనిని ,[{]}פחה అధిపతిగా లేదా ప్రతినిధిగా నియమించెనని చెప్పబడుచున్నది. ఇది రాజుచేత అధికారము ఇయ్యబడినవాని పేరు. జెరుబ్బాబెలు, ,[{]}זרבבל, అనునది ,[{]}זר అనగా అపరిచితుడు, మరియు ,[{]}בבנ అనగా బబులోను అనువాటినుండి, అనగా బబులోనులో అపరిచితుడు లేదా పరదేశి అని వ్యుత్పత్తి చెప్పబడెను. ఇచ్చట ప్రధానయాజకునికి ముందు పౌర అధిపతి పేర్కొనబడెననుట గమనింపదగినది; మందిరపు పరిశుద్ధ పాత్రలను కోరెషు ఒప్పగించినది పౌర అధిపతికేనని ఎజ్రాలో మనము కనుగొనుచున్నాము. ఎజ్రా 5:14 చూడుము.—సం.

రాజదండము నిజముగా తీసివేయబడెను, కిరీటము తొలగింపబడెను, యెహెజ్కేలు చెప్పినదాని ప్రకారము, `కిరీటమును తీసివేయుము, దానిని పడద్రోయుము, పడద్రోయుము, పడద్రోయుము' అని (యెహెజ్కేలు 21:26, 27;) ఏలయనగా ప్రభుత్వ అంతరాయము చాలినంత కాలము కొనసాగెను. అయినను ఆ వాగ్దానము పూర్తిగా మరువబడలేదని యూదులు తెలిసికొనునట్లు ప్రభువు ఈ మధ్యకాలమున కొన్ని శేషములను భద్రపరచెను. కాబట్టి షెయల్తీయేలు కుమారుడు యూదాకు అధిపతి అని చెప్పబడుటకు కారణము ఇదియే. ఇప్పుడు ఇట్లు వచ్చుచున్నది---

హగ్గయి 1:2-4

2. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నాడు–యెహోవా మందిరమును కట్టుటకు సమయము ఇంకను రాలేదని ఈ ప్రజలు చెప్పుకొనుచున్నారు.

2. Sic dicit Iehova exercituum, dicendo, Populus isti dicunt (hoc est, dicit,) Non venit tempus domui Iehovae ad aedificandum.

3. అప్పుడు యెహోవా వాక్కు ప్రవక్తయైన హగ్గయిద్వారా వచ్చి యిట్లనెను.

3. Et datus fui sermo Iehovae in manu Chaggai Prophetae, dicendo,

4. ఈ మందిరము పాడైయుండగా మీరు పలకలు పరచిన మీ యిండ్లలో నివసించుటకు ఇది సమయమా?

4. An tempus vobis, ut habitatis vos in domibus vestris tabulatis, et domus haec deserta?

డెబ్బది సంవత్సరములు దర్యావేషు పరిపాలనవరకు గడువలేదని తలంచువారు ఈ వచనమునుండి సులభముగా ఖండింపబడవచ్చును: ఏలయనగా డెబ్బది సంవత్సరములు పూర్తికాకపోయినయెడల, వారు మందిర నిర్మాణ కార్యమును వాయిదా వేసిరను సమాధానము సిద్ధముగా ఉండియుండెను; కాని ఆ కాలము అప్పటికి గడచిపోయెననియు, వారి నిర్లక్ష్యమువలననే మందిరము కట్టబడలేదనియు నిశ్చయము, ఏలయనగా సమస్త సామగ్రి స్వంత ఉపయోగములకు వినియోగింపబడెను. కాబట్టి వారు ఆ విధముగా తమ సంగతి చూచుకొనుచు తమ స్వలాభమునే ఆలోచించుచుండగా, మందిర నిర్మాణము నిర్లక్ష్యము చేయబడెను. మందిరము దర్యావేషు పరిపాలనవరకు కట్టబడకపోవుట, మేము చెప్పినట్లు, మరియొక కారణమువలన జరిగెను; ఏలయనగా రాజైన కోరెషు అధిపతులు యూదులకు అధికముగా బాధ కలిగించిరి, కాంబైసెసు వారికి మిక్కిలి విరోధిగా ఉండెను. అయితే వారికి స్వేచ్ఛ తిరిగి ఇవ్వబడినప్పుడు, దర్యావేషు మందిరమును కట్టుటకు అంత దయతో అనుమతించినప్పుడు, ఆలస్యము చేయుటకు వారికి ఏ సాకును లేదు.

అయినను అప్పుడు కాలమును గూర్చి వారికి అనేక వివాదములుండెనని తోచుచున్నది; ఏలయనగా తమ సోమరితనమును కప్పిపుచ్చుటకు ఏ సాకునైనను పట్టుకొని వారు ఈ అభ్యంతరమును చెప్పియుండవచ్చును,---తాము అతి తొందరపడినందున అనేక ఇబ్బందులు ఎదురాయెననియు, ఆ తొందరకు ఆ విధముగా శిక్షింపబడిరనియు, ఏలయనగా మందిర నిర్మాణమును దుడుకుతనముతో చేపట్టిరనియు: మరియు వారు కాలమును గూర్చి మరియొక దృష్టితో చూచి అది ఇంకను రాలేదని తలంచిరనియు మనము ఊహింపవచ్చును, ఏలయనగా ఈ అభ్యంతరము వారికి సులభముగా తట్టవచ్చును,--- 'దేవుని ఆరాధన ఇతర సమస్త విషయములకంటె అధికముగా ప్రాధాన్యమిచ్చుటకు తగినదనుట నిజమే; అయితే మన స్వంత యిండ్లను కట్టుకొనుటకు మనకు అనుమతి ఉండునట్లు ప్రభువు ఈ రాయితీని మనకు అనుగ్రహించుచున్నాడు; ఈ మధ్యకాలమున మనము బలులను గూర్చి శ్రద్ధ తీసికొనుచున్నాము. మన పితరులు అనేక తరములు మందిరము లేకుండ జీవించలేదా? అప్పుడు దేవుడు ఒక పరిశుద్ధ స్థలముతో తృప్తిపడెను: ఇప్పుడు ఒక బలిపీఠము నిలుపబడెను, అక్కడ బలులు అర్పింపబడుచున్నవి. కాబట్టి మనము మందిర నిర్మాణమును తగిన కాలమునకు వాయిదా వేసినయెడల ప్రభువు మనలను క్షమించును. కాని ఈ మధ్యకాలమున ప్రతివాడును తన యిల్లు కట్టుకొనవచ్చును, తద్వారా తరువాత మందిరము తీరికగా మరింత వైభవముగా కట్టబడును.' ఇది ఎట్లున్నను, నేను తరచుగా చెప్పిన సంగతి నిజమని మనము కనుగొనుచున్నాము,---యూదులు తమ గృహ వ్యవహారములలోను, తమ సుఖములోను, తమ ఆనందములలోను ఎంతగా నిమగ్నులైరనగా దేవుని ఆరాధనను అతి స్వల్పముగా ఎంచిరి. ప్రవక్త వారిమీద ఇంత మిక్కిలి అసంతృప్తి చెందుటకు కారణము ఇదియే.

వారు ఏమి చెప్పిరో అతడు ప్రకటించుచున్నాడు: ఈ ప్రజలు--యెహోవా మందిరమును కట్టుటకు సమయము ఇంకను రాలేదని చెప్పుచున్నారు 137. చాలా కాలము వాయిదా వేసిన తరువాత, పరమ నిస్సిగ్గుతోనే తప్ప తమ సమర్థనలో ఏమియు చెప్పలేని స్థితిలో తమ సోమరితనమును కప్పిపుచ్చుటకు యూదులు చెప్పుచుండిన దానిని అతడు ఇక్కడ పునరుక్తి చేయుచున్నాడు. అయినను తమకు తాము క్షమాపణ వాగ్దానము చేసికొనుటకు వారు వెనుదీయలేదని మనము చూచుచున్నాము. మనుష్యులును ఆ విధముగానే తమ పాపములలో తమను తాము ముద్దుచేసికొందురు; దేవునితో ఒడంబడిక చేసికొని, ఏవో నిస్సార విషయములతో ఆయనను శాంతింపజేయగలమన్నట్లు. అప్పుడు ఇట్లుండెనని మనము చూచుచున్నాము. అయితే మనుష్యుల కృతఘ్నత ఎంత గొప్పదో కూడ ఇక్కడ దర్పణములో వలె చూడవచ్చును.

దేవుని దయ ప్రత్యేకముగా స్మరింపదగినదై యుండెను, దాని మహిమ కాలాంతమువరకు జ్ఞాపకముంచుకొనబడవలసినది: వారు ఎన్నడును ఎదురుచూడని విధమున చెరనుండి తిరిగి తేబడిరి. తమ విమోచకుని సేవకు తమను సంపూర్ణముగా అర్పించుకొనుట తప్ప వారు ఇంకేమి చేయవలసియుండెను?

కాని వారు దేవునికి ఒక గుడారమునైనను కట్టలేదు, బయలు ప్రదేశమున బలులర్పించిరి; ఆ విధముగా వారు ఉద్దేశపూర్వకముగా దేవునితో చెలగాటమాడిరి. అయినను అదే సమయమున వారు అందముగా అలంకరింపబడిన యిండ్లలో సుఖముగా నివసించిరి.

ఇప్పుడు పరిస్థితి ఎట్లున్నది? దేవుని ఒక అద్భుతమైన అద్భుతముచేత సువార్త మన కాలమున ప్రకాశించెననియు, మనము అధోలోకముల నివాసములనుండి వచ్చినట్లు బయటపడితిమనియు చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు ఎవడు స్వేచ్ఛాపూర్వకముగా దేవునికి ఒక బలిపీఠమును నిర్మించుచున్నాడు? దానికి విరుద్ధముగా, అందరును తమకు మాత్రమే లాభకరమైనదానిని చూచుకొనుచున్నారు; తమ స్వంత వ్యవహారములలో నిమగ్నులై యుండగా దేవుని ఆరాధన పక్కకు నెట్టివేయబడుచున్నది; దానిగూర్చి శ్రద్ధ లేదు, ఆసక్తి లేదు, చింత లేదు; ఇంతేకాదు, అంతకంటె హీనముగా, అనేకులు సువార్తను లాభదాయకమైన వ్యాపారమువలె ఉపయోగించుకొని సంపాదించుకొనుచున్నారు. కాబట్టి ప్రజలు తమ విడుదలను ఇంత నీచముగా లక్ష్యపెట్టక, దాని జ్ఞాపకమును దాదాపు తుడిచివేసినయెడల ఆశ్చర్యము లేదు. నేడు మన మధ్య కనబడుచున్న ఉదాహరణ ఇంతకంటె తక్కువ సిగ్గుచేటైనది కాదు.

అయితే దేవుడు తన సంఘమునకు ఎంత కటాక్షముగా ఏర్పాటు చేసెనో ఇందునుండి కూడ మనము చూడవచ్చును; ఏలయనగా ఈ గద్దింపు నిలిచియుండవలెనని ఆయన సంకల్పమై యుండెను, తద్వారా ఆయన నేడు మనలను ప్రేరేపించి, మనలో భయమును సిగ్గును కలిగించునట్లు. ఏలయనగా మనముకూడ మన స్వలాభములనే వెదకునట్లు నడిపింపబడినప్పుడెల్లను దేవుని ఆరాధనను వృద్ధి చేయుటలో ఆ విధముగా చల్లారిపోవుచున్నాము. దేవుని మందిరము ఆత్మసంబంధమైనదైనందున, మనము ఆ విధముగా సోమరులమైనప్పుడు మన తప్పు మరింత ఘోరమైనదని కూడ చేర్పవచ్చును; ఏలయనగా కలపనైనను, రాళ్లనైనను, సున్నమునైనను సమకూర్చుమని దేవుడు మనలను ఆజ్ఞాపించుట లేదు, కాని ఆయన నిజముగా ఆరాధింపబడు పరలోక మందిరమును కట్టుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆ ప్రజలు ఎంత కఠినముగా గద్దింపబడిరో, మనము అట్లే ఉదాసీనులమైనప్పుడు నిస్సందేహముగా మన సోమరితనము మరింత హేయమైనది. ప్రవక్త తన కాలపు మనుష్యులతో మాత్రమే మాట్లాడలేదనియు, దేవుని అద్భుత సంకల్పముచేత మనకు కూడ బోధకుడుగా నియమింపబడెననియు మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము, కాబట్టి అతని బోధ నేడు మన చెవులలో ధ్వనించుచు, మన జడత్వమును కృతఘ్నతతో కూడిన ఉదాసీనతను గద్దించుచున్నది: ఏలయనగా మనము మనకే అంకితులమై, మనలో ప్రతి ఒక్కనికి ప్రయోజనకరమైనదానినే చూచుకొనునప్పుడెల్లను ఆత్మసంబంధమైన మందిర నిర్మాణము వాయిదా వేయబడుచున్నది. తరువాతి భాగమును రేపు కొనసాగించెదము.

137 మూలములో అక్షరార్థముగా ఇట్లున్నది,— ఈ ప్రజలు చెప్పుదురు, రాలేదు కాలము, యెహోవా మందిరమును కట్టుటకు కాలము. —సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, ఈ లోకమున మేము పోరాటము సాగింపవలసియున్నందున, అనేక పోరాటములతో మమ్మును పరీక్షించుట నీ చిత్తమైయున్నందున,---ఓ, మేము సహింపవలసిన శోధనలు ఎంత తీవ్రమైనవైనను మేము ఎన్నడును సొమ్మసిల్లకుండునట్లు అనుగ్రహింపుము: మరియు మమ్మును నీ ఆత్మసంబంధమైన మందిరమును నిర్మించువారినిగాను కట్టువారినిగాను చేయుటకు ఇంత గొప్ప ఘనతను నీవు మాకు అనుగ్రహించియున్నావు గనుక, మాలో ప్రతి ఒక్కడు తన్ను తాను సంపూర్ణముగా నీకు సమర్పించుకొని ప్రతిష్ఠించుకొనును గాక: మరియు మాలో ప్రతి ఒక్కడు ఏదో ప్రత్యేక వరమును పొందియున్నందున, ఈ మందిరమును కట్టుటలో దానిని వినియోగించుటకు ప్రయత్నించుదుమును గాక, తద్వారా నీవు మా మధ్య నిరంతరము ఆరాధింపబడుదువు; ముఖ్యముగా, చివరకు మేము నీ రూపమునకు నూతనపరచబడి, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ మహిమలో సంపూర్ణ భాగస్వామ్యమునకు చేర్చబడువరకు, మాలో ప్రతి ఒక్కడు తన్ను తాను సంపూర్ణముగా నీకు ఆత్మసంబంధమైన బలిగా అర్పించుకొనునుగాక.

ఆమేన్.

నూట ఇరువది తొమ్మిదవ ఉపన్యాసము

మీరు చక్కగా అమర్చబడిన వైభవోపేతమైన గృహములలో నివసించుటకు యూదులకు సమయము వచ్చెనా, మందిరమును కట్టుటకు సమయము రాలేదా అని ప్రవక్త ప్రశ్నించుచుండగా, వారు దేవునితో మిక్కిలి స్థూలముగా ఆటలాడుచుండిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా పట్టణమును కట్టుటకు ఉన్న కారణమే మందిరమును కట్టుటకును ఉండెను.

యెహోవా యిర్మీయా నోటిద్వారా సాక్ష్యమిచ్చినదానిని నెరవేర్చుటచేతనే గాక, వారు తమ దేశమునకు ఎట్లు తిరిగి రప్పింపబడిరి? కాబట్టి వారి తిరిగివచ్చుట వారికి వాగ్దానము చేయబడిన విమోచనపై ఆధారపడియుండెను; అందుచేత మందిరమును కట్టుటకు సమయము అప్పటికే వచ్చెనని వారు సులభముగా నిర్ణయించుకొనగలిగిరి; ఏలయనగా చెప్పబడినట్లు ఆ రెండును వేరుచేయబడలేదు, వేరుచేయబడకూడదు. కావున ఆయన వారి కృతఘ్నతను నిందించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవుని ఉపకారమును అనుభవింపగోరిరి, అయినను దాని జ్ఞాపకార్థమును నిర్లక్ష్యము చేసిరి.

మరియు ఆయన—మీరు మీ ఇండ్లలో నివసించుటకు ఇది సమయమా? అని పలుకునప్పుడు ఆ మాటలు మిక్కిలి బలముగలవి. ఏలయనగా వారు విలువ ఇవ్వని మందిరముగల దేవునికిని, సౌకర్యవంతమైనవి మాత్రమే గాక ఆడంబరమైన నివాసములను కోరిన తమకును మధ్య ఒక పోలిక ఇందులో సూచింపబడుచున్నది. కాబట్టి పురుగులకు భిన్నులుకాని మర్త్యమానవులు వైభవోపేతమైన గృహములను కలిగియుండగా, దేవుడు తన మందిరము లేకుండ ఉండుట తగునా అని ప్రవక్త ప్రశ్నించుచున్నాడు. వారి ఇండ్లు పలకలు కొట్టబడినవి అని ఆయన చేర్చినదియు అదే ఉద్దేశ్యముతో; ఏలయనగా {,}ספוניםsaphunim అనునది హెబ్రీ భాషలో మనము కాంబ్రిసీస్ అని చెప్పుదానిని సూచించును. కావున సౌకర్యమునకు చాలినదానితో వారు తృప్తిపడక, ఆడంబరమును విలాసమును కూడ కోరినందున, అదే సమయమున దేవుడు ఆరాధింపబడవలసిన ఆయన మందిరమును ఆయన యొద్దనుండి దొంగిలించుట వారికి మిక్కిలి అవమానకరము. తరువాత ఇట్లున్నది---

138 ఇక్కడ ద్వివిధ సర్వనామము ఉన్నది, [{{`` }אתם{[, }לכם{ העת మీరు, మీరే, ఈ సమయము మీకు వచ్చెనా, లేక “మీరే స్వయముగా?” అని. వెల్ష్ వారు ఒత్తిడికొరకు ఇట్లే రెండు సర్వనామములను తరచుగా వాడుదురు. మన అనువాదమునందు, హెండర్సన్ స్వీకరించినట్లు, “ఓ మీరా, మీకు సమయము వచ్చెనా?” మొదలగు అనువాదము మిక్కిలి నీరసమైనది. ఎల్లప్పుడును సవరణలు చేయు హౌబిగాంట్ ,[{]}אתה అని చదివి, “మీకు సమయము వచ్చెనా?” మొదలగునదిగా సూచించుచున్నాడు. ఇది సరిపడును, కాని ఆధారము లేనిది. దాథియస్ ఆ స్థానమును సూచించుచున్నాడు, కాని అది ఊహ మాత్రమే. పునరుక్తిద్వారా ఒత్తిడి ఉద్దేశింపబడెననుటకు సందేహము లేదు.---సం.

139 దీనిని హెండర్సన్ "పలకలు కొట్టబడిన" అని అనువదించెను; సెప్టువజింటు "{κοιλοσταθμοις}---కప్పబడిన" అనియు, "{ωροφωμενοις}---పైకప్పు వేయబడిన" అనియు అక్విలా అనువదించిరి. తూర్పుదేశములలో పైకప్పును పలకలతో లేక చెక్కతో కప్పుటయు లేక అమర్చుటయు ఆచారమని పార్క్‌హర్స్ట్ చెప్పుచున్నాడు.---సం.

హగ్గయి 1:5, 6

5. కాబట్టి సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా—మీ ప్రవర్తనను ఆలోచించుకొనుడి.

5. Et nunc sic dicit Iehova exercituum, Adjicite cor vestrum ad vias vestras;

6. మీరు విస్తారముగా విత్తినను కొంచెమే కోయుచున్నారు; మీరు భోజనము చేయుచున్నను తృప్తిపొందకున్నారు; పానము చేయుచున్నను దప్పిక తీరకున్నది; బట్టలు ధరించుకొనుచున్నను ఎవనికిని వెచ్చదనము కలుగకున్నది; కూలికి పనిచేయువాడు చిల్లులుపడిన సంచిలో వేయుటకై కూలి సంపాదించుకొనుచున్నాడు.

6. Seminastis multum, et intulistis parum; comedere, et non ad satietatem; bibere, et non ad ebrietatem; vestire, et non ad calorem cuique; et qui colligit mercedem, colligit mercedem in sacculum perforatum.

ఇక్కడ ప్రవక్త మొండివైఖరిగల ప్రజలతో వారి స్వభావమునకు తగినట్లు వ్యవహరించుచున్నాడు; ఏలయనగా బోధింపదగినవారికిని విధేయులకును ఒక మాటయే చాలును; అయితే తమ పాపములలో మొండిగా నిమగ్నమైనవారిని మరింత తీక్షణముగా ప్రేరేపింపవలెను, ప్రవక్త ఇక్కడ చేయుచున్నట్లే; ఏలయనగా అప్పటికే వారికి వచ్చిన శిక్షలను ఆయన యూదుల ఎదుట ఉంచుచున్నాడు. అనుభవమే మూర్ఖులకు ఉపాధ్యాయుడని సామాన్యముగా చెప్పబడును; ప్రవక్త ఈ మాటలలో దీనిని దృష్టియందుంచుకొనియున్నాడు—మీ ప్రవర్తనపై మీ హృదయమును లగ్నము చేయుడి; 140 అనగా, “దేవుని అధికారము లేక ఆయనయెడల గౌరవము మీ మధ్య ఏమాత్రమును ప్రాముఖ్యమైనది కానియెడల, దేవుడు మీతో ఎట్లు వ్యవహరించుచున్నాడో కనీసము ఆలోచించుడి. మీరు ఆకలితో ఉండుటయు, ఆకాశమును భూమియు మీకు ఆహారము నిరాకరించుటయు ఎట్లు సంభవించెను? అంతేగాక, మీరు విస్తారముగా ఆహారము భుజించినను అది మిమ్మును తృప్తిపరచదు. ఒక్కమాటలో, సమస్తమును మీ చేతులలో వాడిపోయి మాయమగుట ఎట్లు? ఇది ఎట్లు? దేవుడు మీయందు అసంతృప్తి గలవాడగుటయే దీనికి కారణమని మీరు వేరుగా వివరింపలేరు. కావున మీరు స్వచ్ఛందముగా దేవుని వాక్యమునకు లోబడనియెడల, ఈ తీర్పులైనను మిమ్మును పశ్చాత్తాపమునకు నడిపింపవలెను.” తాము ఈలాగు ఆకలితో ఉన్నది యాదృచ్ఛికముగా కాదనియు, దేవుని శాపము తమను పీడించుచున్నదనియు, లేక తమ తలలపై వ్రేలాడుచున్నదనియు వారు ఒప్పుకొనినప్పుడు, అది తమ ప్రవర్తనపై హృదయమును లగ్నము చేయుటయే అగును.

కావున సంఘటనలనుండియే, అనగా తాము అనుభవించుచున్న దానినుండియే, ఉపదేశము పొందుమని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఈ మాటలద్వారా ప్రవక్త వారిని మరింత తీక్షణముగా బోధించుచున్నాడు; ఉపదేశముచేతను హెచ్చరికచేతను వారికి ఏమియు లాభము కలుగలేదనియు, ప్రభువు వారిని శిక్షించుచుండగా వారు బలవంతముగా లాగబడుటయే చివరి మార్గముగా మిగిలియున్నదనియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది.

వారు విస్తారముగా విత్తిరనియు, పంట మాత్రము స్వల్పమనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఈ వాక్యభాగమును భవిష్యత్కాలములో అనువదించువారు ప్రవక్త అభిప్రాయమును వక్రీకరించుచున్నారు: ఏలయనగా, ఆయన కేవలము భవిష్యత్తులో రాబోవు శిక్షను ప్రకటించుచున్నట్లైతే, మీ ప్రవర్తనపై మీ హృదయమును లగ్నము చేయుడి అని ఆయన ఎందుకు చెప్పెను?

అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వారు మిక్కిలి అజాగ్రత్తగా కళ్ళెమును కొరుకుచుండిరని ఆయన సూచించుచున్నాడు, ఏలయనగా తమ కష్టములన్నియు దేవుని హస్తముచేత కలుగజేయబడినవని వారు గ్రహింపలేదు, ఆయన తీర్పును నీతియుక్తమైనదిగా ఎంచలేదు. కావున వారు విస్తారముగా విత్తిరనియు పంట స్వల్పమైనదనియు; అంతేగాక వారు భుజించిరి కాని తృప్తిపొందలేదనియు; పానము చేసిరి కాని దప్పిక తీరలేదనియు; బట్టలు ధరించుకొనిరి కాని వెచ్చదనము పొందలేదనియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. జీవనాధారమునకు అవసరమని తోచినవాటిని వారెంత ఉపయోగించినను, అవి వారికి ఏమియు ప్రయోజనపడలేదు. మరియు దేవుడు మనుష్యులను ఈ రెండు విధములుగా శిక్షించునని మనకు తెలియును: తన ఆశీర్వాదములను ఉపసంహరించుకొనుటద్వారా, భూమిని ఆకాశమును పొడిబారజేయుటద్వారా; లేదా విస్తారమైన పంటను తృప్తినీయనిదిగాను నిరుపయోగమైనదిగాను చేయుటద్వారా. మనుష్యులు జీవనాధారమునకు చాలినది సమకూర్చుకొనినను ఎల్లప్పుడును ఆకలితోనే యుండుట తరచుగా సంభవించును. ఇది ఒక విధమైన శాపము; దేవుడు రొట్టెనుండియు ద్రాక్షారసమునుండియు వాటి పోషకశక్తిని తీసివేయగా అవి మనుష్యునికి ఏ ఆధారమును ఇయ్యనప్పుడు ఇది మిక్కిలి స్పష్టముగా కనబడును. కాబట్టి ఫలములును, మనుష్యుని అవసరములకొరకు భూమి ఇచ్చునదంతయు, ఏ ఆధారమును ఇయ్యనప్పుడు, దేవుడు చాచిన హస్తముతో వలె తాను ప్రతీకారకుడని నిరూపించుచున్నాడు. అయితే రెండవ శాపము మరింత తరచుగా కలుగును; అనగా దేవుడు భూమిని అనావృష్టితో కొట్టగా అది ఏమియు పండించనప్పుడు. అయితే మన ప్రవక్త ఈ రెండు విధములైన కీడులను సూచించుచున్నాడు. ఇదిగో, మీరు విస్తారముగా విత్తిరి కాని కొంచెమే కూర్చుకొనుచున్నారు అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, మీకు ద్రాక్షారసమును ధాన్యమును సమృద్ధిగా లభించినను, తినుటచేతను త్రాగుటచేతను మీరు తృప్తిపొందలేరు; ఇంకను, మీ వస్త్రములే మీకు వెచ్చదనమీయవు అని చెప్పుచున్నాడు. వారు తమ పాపములచేత దేవుని కటాక్షప్రవాహమును త్రెంచివేయకపోయియుండినయెడల, గొప్ప సమృద్ధిని గూర్చి వారు నిశ్చయమైన నిరీక్షణ కలిగియుండవచ్చును. వారు మిక్కిలి గ్రుడ్డివారు కానియెడల, యోవేలు మొదటి అధ్యాయములో చెప్పబడినదానినిబట్టి, ఈ అనుభవము వారిని మేల్కొల్పియుండవలెను.

140 అక్షరార్థముగా ఇది "మీ హృదయమును మీ మార్గములపై ఉంచుడి" అని యున్నది. ఇది ఒక పలుకుబడి, కాని మిక్కిలి భావగర్భితమైనది. వారు తమ ప్రవర్తనపై దృష్టినిలుపవలెను, కేవలము ఒక చూపు చూచుటయే గాక, గంభీరముగాను స్థిరముగాను తమ మార్గములను గూర్చి ఆలోచింపవలెను.

ఆయన వచనము చివరిలో—కూలి సంపాదించువాడు చిల్లులుపడిన సంచికొరకే కూలి సంపాదించుచున్నాడు అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ మాటలద్వారా దేవుని ప్రతీకారము భూమి బంజరగుటలోను, తినియు తృప్తిపొందని మనుష్యుల ఆకలిలోను మాత్రమే గాక, వారి పనిలో కూడ కనబడుచున్నదని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా సంచిలో వేయబడిన సొమ్ముకూడ మాయమగుటచేత వారు ఏ లాభమును లేకుండ మిక్కిలి అలసిపోవుచుండిరి. కావున మీ పని కూడ వ్యర్థమే అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వారి సొమ్ము దాచబడినను మాయమగుట దేవుని ఉగ్రతకు మిక్కిలి స్పష్టమైన నిదర్శనమే. 141

ప్రవక్త భావమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము: ఆయన బోధ యూదులకు చప్పగా కనబడి, ఆయన హెచ్చరికలు తిరస్కరింపబడినందున, వారి మనస్సుయొక్క మొండితనమునకు తగినట్లు ఆయన వారితో వ్యవహరించుచున్నాడు. కాబట్టి వారు దేవుని యెడలను ఆయన ప్రవక్తలయెడలను నిర్లక్ష్యము చూపినను, ఆయన తీర్పులచేత వారు చాలినంతగా బోధింపబడిరనియు, అయినను వారు ఉదాసీనులుగానే నిలిచిరనియు ఆయన చూపించుచున్నాడు. కావున గాడిదలనువలె ఆయన వారిని పొడుచుచున్నాడు; దేవుడు వారిపై న్యాయముగా అసంతృప్తి గలవాడనియు, దేశము బంజరగుటలోను వారి జీవితమునకు సంబంధించిన ప్రతి విషయములోను ఆయన ఉగ్రత స్పష్టముగా కనబడుచున్నదనియు వారు చివరకు ఒప్పుకొనునట్లు చేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు భుజించినను భోజనము మానినను ఆకలితోనే యుండిరి; వారు శ్రద్ధతో పనిచేసి కూలి సంపాదించినప్పుడు, చిల్లులుపడిన సంచిలో వేసినట్లు వారి కూలి మాయమాయెను. తరువాత ఇట్లున్నది---

హగ్గయి 1:7, 8

7. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా—మీ ప్రవర్తనను ఆలోచించుకొనుడి.

7. Sic dicit Iehova exercituum, Ponite cor vestrum super vias vestras;

8. మీరు కొండకు పోయి కలపను తెచ్చి మందిరమును కట్టుడి; అప్పుడు నేను దానియందు ఆనందించి మహిమపరచబడుదును; ఇదే యెహోవా వాక్కు.

141 ఈ వచనమంతటి నిర్మాణములో ఒక అసమానత కనబడుచున్నది. అక్షరార్థముగా ఇది ఇట్లున్నది— మీరు విస్తారముగా విత్తిరి, కాని రాబడి స్వల్పము; భోజనమున్నది, కాని తృప్తికొరకు కాదు; వారు పానము చేయుదురు, కాని నిండుగా కాదు; వస్త్రధారణ ఉన్నది, కాని దానిలో వెచ్చదనము లేదు; మరియు కూలి సంపాదించువాడు చిల్లులుపడిన సంచికొరకు సంపాదించుచున్నాడు. నిర్మాణ విధానములోని ఈ మార్పు, లేనియెడల కనబడగల ఏకరీతి నీరసమును తొలగించుచున్నది. [{,[{]}אכול{[, הבא మరియు ,[{]}לבוש అను పదములు కొందరు భావించునట్లు అనంత క్రియారూపములు కావు, నామవాచకములుగా వాడబడిన క్రియావిశేషణములు; ఇది హెబ్రీ భాషలోను, వెల్ష్ భాషలోను, తరచుగా ఇంగ్లీషులోను కూడ, బోధించుట, త్రాగుట, ధరించుట మొదలగు రూపములలో తరచు జరుగును.---సం.

8. Ascendite in montem et afferte lignum, et aedificate domum (vel, hance domum;) et propitius ero in ea (vel, mihi placebit in ea;) et glorificabor, dicit Iehova.

యూదులు తమ కష్టములచేత ఈలాగు బోధింపబడినందున, మందిరమును కట్టు పనికి ఆలస్యము లేకుండ సిద్ధపడుటయే వారికి మిగిలియున్నదని ప్రవక్త ఇప్పుడు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన హక్కును స్థాపించుటకై ఆయుధహస్తముతో బయలుదేరి వచ్చెనని వారు తెలిసికొనునట్లు చేయబడిరి గనుక, వారు సమయమును వాయిదా వేయకూడదు: ఏలయనగా ఆయన చెప్పిన బంజరుతనమును, కరవును, శాపముయొక్క ఇతర సూచనలును దేవుని చేతిలోని దూసిన ఖడ్గమువంటివి; వీటిద్వారా ప్రజల నిర్లక్ష్యమును శిక్షింప ఆయన సంకల్పించెనని స్పష్టమాయెను. కాబట్టి దేవుడు తన హక్కును అపహరింపబడినవాడైనందున, ఆయన తన ప్రవక్తలద్వారా ప్రజలను హెచ్చరించుట మాత్రమే గాక, ఈ తిరస్కారముపై తన ప్రతీకారమును కూడ అమలుపరచెను.

ప్రవక్త ఇప్పుడు—మీ హృదయమును లగ్నము చేయుడి అని చెప్పి, తరువాత—కొండకు ఎక్కిపోయి కలపను తెండి మొదలగునవి చేర్చుటకు కారణమిదే. మరియు దేవుడు వారి పాపములను శిక్షించిన కారణమును ఈ వాక్యభాగము ఎంత స్పష్టముగా చూపుచున్నది: వారు పాపము చేసిరని గ్రహించుట మాత్రమే గాక, దేవునికి అసంతృప్తి కలిగించినదానిని సరిదిద్దుకొనుటకును ప్రయత్నించునట్లు. ఇందునుండి, నిజమైన పశ్చాత్తాప మార్గమున మనము సరిగా ఎట్లు సాగిపోవలెనో రెండవదిగా మనము నేర్చుకొనవచ్చును. మన పాపములు మనకు అసహ్యములగుటయే ఆరంభము; అయితే మనలో ఎవరైనను అంతకంటె ముందుకు సాగనియెడల అది క్షణికమైన భావనగా మాత్రమే ఉండును: కాబట్టి రెండవ మెట్టునకు ముందుకు సాగుట అవసరము; మెరుగైన దిశకు సవరణ అనుసరింపవలెను. ప్రవక్త ఇక్కడ ఈ రెండింటిని వ్యక్తపరచుచున్నాడు: ఆయన మొదట—మీ హృదయమును మీ ప్రవర్తనపై ఉంచుడి అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, “మీకు ఈ కరవు ఎక్కడనుండి వచ్చెనో, తరువాత మీరు విస్తారముగా కష్టపడినను దేవుడు మీపై కోపముగా ఉండుట తప్ప మరేమియు సంపాదించకుండుట ఎట్లు సంభవించుచున్నదో ఆలోచింపుడి.”

ఇదియే వివేకము కోరినది. అయితే ఆయన మరల అదే విషయమును చెప్పుచున్నాడు, మీ హృదయమును మీ ప్రవర్తనపై ఉంచుడి, అనగా, “మీరు పాపమును అసహ్యించుకొనుట మాత్రమే గాక, ఇంతవరకు దేవునికి అసంతృప్తి కలిగించి ఆయన ఉగ్రతను రేపిన ఈ సోమరితనము శ్రద్ధగల కార్యశీలతగా మార్పుచెందవలెను.” కావున ఆయన—కొండకు ఎక్కిపోయి కలపను తెండి, మందిరము కట్టబడునట్లు చేయుడి అని చెప్పుచున్నాడు

మందిరమును కట్టుటను గూర్చి ప్రవక్త ఇంతగా ఒత్తిడి చేయుట ఎందుకో ఎవరికైనను తెలియకపోయినయెడల, సిద్ధమైన సమాధానమిది: ఈ విధముగా తన ప్రాచీన ప్రజలను మతధర్మములయందు సాధకులనుగా చేయుట దేవుని సంకల్పము. మందిరము దేవుని దృష్టికి గొప్ప ప్రాముఖ్యముగలది కాకపోయినను, దాని ఉద్దేశ్యమును పరిగణింపవలెను; ఏలయనగా భావికాలమున రాబోవు క్రీస్తునిగూర్చిన నిరీక్షణలో ప్రజలు ఆ ప్రత్యక్ష మందిరముద్వారా కాపాడబడిరి; మరియు వారు బాహ్యచిహ్నములయందు దేవుని ఆత్మతో ఆరాధించునట్లు పరలోక నమూనాను ఎల్లప్పుడును మనస్సునందు ఉంచుకొనుట వారికి తగినది. కాబట్టి వారు మందిరమును నిర్లక్ష్యము చేసినందుకు దేవుడు అసంతృప్తి చెందుట కారణములేకుండ కాదు; ఏలయనగా యూదులలో మతమునుగూర్చిన శ్రద్ధయు ఉత్సాహమును లేవని దీనివలన స్పష్టమాయెను. బాహ్య ఆరాధనయందు వారు అవసరమైనదానికంటె ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపిన సందర్భములు తరచుగా ఉండెను, అయితే సరియైన అంతరంగ భావముతో కూడనప్పుడు వారి ఆ శ్రద్ధను దేవుడు తృణీకరించెను; కాని బాహ్య కట్టడమును కూడ నిర్లక్ష్యము చేయుటలో కనబడిన దేవునియెడల స్థూలమైన తిరస్కారమునే ఇక్కడ ప్రవక్త గద్దించుచున్నాడు.

తరువాత ఆయన—నేను దానియందు దయగలవాడనగుదును, లేక నేను దానియందు ఆనందించెదను అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు, అది నాకు ఇష్టమగును అని చదువుదురు; వారు క్రియాపదము యొక్క నిజమైన భావమునుండి తొలగిపోవుటలేదు: ఏలయనగా {,}רצהretse అనగా ఆమోదయోగ్యముగా ఉండుట. అయితే, నా దృష్టిలో, దేవుని వాగ్దానమును ప్రవక్త సూచించుచున్నాడని తలంచువారి అభిప్రాయమే మరింత సరియైనది; ఏలయనగా తాను యూదుల మధ్య నివసించుననియు, వారి ప్రార్థనలను ఆలకించి వారియెడల దయగలవాడగుననియు ఆ షరతుపై ఆయన చెప్పియుండెను. కాబట్టి యూదులు తమ పాపములను ప్రాయశ్చిత్తము చేసికొని దేవుని కటాక్షమునకు తిరిగి వచ్చుటకు మందిరమునకు వచ్చుచుండగా, ఆ మందిరమునందు తాను దయగలవాడగుదునని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుట కారణములేకుండ కాదు.

ఎవడైనను పాపము చేసి, ఈ మందిరములో ప్రవేశించి దీనముగా ప్రార్థించినయెడల, నీవును నీ పరలోక నివాసమునుండి ఆలకింపుమని సొలొమోను చెప్పెను.

(1 రాజులు 8:30.)

మరియు నిబంధన మందసము యొక్క మూత కరుణాపీఠము అని పిలువబడెనని మనకు తెలియును, ఏలయనగా దేవుడు అచ్చట విన్నపము చేయువానిని కటాక్షములోనికి చేర్చుకొనెను. కావున, మందిరము కట్టబడినయెడల దేవుడు అచ్చట దయగలవాడగునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడన్న ఈ భావమే మిక్కిలి తగినదిగా తోచుచున్నది. అయితే దేవుడు తమకు విరోధిగా ఉండగా తాము వర్ధిల్లగలమని తలంచుట అత్యంత భక్తిహీనతకు నిదర్శనము: ఏలయనగా సమస్త ఆశీర్వాదములకును ఏకైక ఊటయైన ఆయన యొద్దనుండియే గాక, అనగా దేవుడు వారిని కటాక్షించి వారియెడల దయగలవాడైనప్పుడే గాక, మరెక్కడనుండి వారు సౌభాగ్యమును ఆశింపగలరు? వారు ఆయన పరిశుద్ధాలయమునకు వచ్చి, అచ్చటనుండి విశ్వాసముచేత తమ మనస్సులను పరలోకమునకు ఎత్తనిదే, ఆయన కటాక్షము ఎట్లు వెదకబడును? కాబట్టి మందిరమును గూర్చిన శ్రద్ధ లేనప్పుడు, దేవుడే నిర్లక్ష్యము చేయబడెననియు, దాదాపు తిరస్కారముతో చూడబడెననియు నిర్ణయించుట సులభము. కావున నేను అచ్చట దయగలవాడనగుదును, అనగా మందిరమునందు, అని ఇది ఎంత ఒత్తిడితో చేర్చబడెనో మనము చూచుచున్నాము; ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “పరిశుద్ధాలయములో నన్ను ఆరాధించుటయను ఈ సహాయము మీకు అవసరమని మీ బలహీనత మీకు జ్ఞాపకము చేసియుండవలెను. అయితే సీయోను పర్వతమున నాకొరకు మందిరము కట్టబడవలెనని నేను ఆజ్ఞాపించినప్పుడు, మీ మధ్య నా సన్నిధికి ప్రత్యక్షమైన అద్దమువంటిదానిని ఇచ్చితిని; మీరు ఆ మందిరమును తృణీకరించునప్పుడు, మీరు నన్ను నిరాకరించినట్లు కాదా?”

అప్పుడు ఆయన—నేను మహిమపరచబడుదును, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు అని చేర్చుచున్నాడు. ఆయన దయగలవాడగుటకు గల కారణమును వ్యక్తపరచుచున్నట్లు కనబడుచున్నది; ఏలయనగా తన మహిమ యూదులచేత గౌరవింపబడుటను ఆయన అప్పుడు చూచును. అయినను ఈ కారణమును ఒంటరిగా కూడ తీసికొనవచ్చును, ఇదే నేను ఇష్టపడునది. 142 కావున యూదులను మేల్కొల్పుటకు ప్రవక్త రెండు పోటులను ఉపయోగించుచున్నాడు: మందిరము కట్టబడినప్పుడు దేవుడు వారిని ఆశీర్వదించును; ఏలయనగా ఆయన శాంతించియుండవలెనని వారు కోరుదురు, ఆయన అసంతృప్తి గలవాడని వారు కనుగొనినప్పుడెల్ల వారు విన్నపకులుగా వచ్చి క్షమాపణ వెదకవచ్చును; మందిరమును కట్టుపనిని ఉత్సాహముతో చేపట్టుట వారికి తగినదనుటకు ఇది ఒక కారణము. రెండవ కారణమేమనగా, దేవుడు మహిమపరచబడును. తమ విమోచకుడైన దేవుని, అదియును ఇటీవలే విమోచించిన దేవుని, నిర్లక్ష్యము చేయుటకంటె అసంగతమైనది ఏది? అయితే మందిరముద్వారా దేవుడు ఎట్లు మహిమపరచబడెనో నేను ఇదివరకే సంక్షేపముగా వివరించితిని; అది దేవునికి ఏమైనను చేర్చెనని కాదు; కాని యూదులు ఇంకను బిడ్డలవలె ఉండినందున, అట్టి మతవిధులు అప్పట్లో అవసరమైనవి. తరువాత ఇట్లున్నది---

హగ్గయి 1:9

9. విస్తారముగా వచ్చునని మీరు ఎదురుచూచితిరి, అయితే ఇదిగో, కొంచెమే వచ్చెను; మీరు దానిని ఇంటికి తెచ్చినప్పుడు నేను దానిమీద ఊదితిని. ఎందుకు? అని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా అడుగుచున్నాడు. పాడైయున్న నా మందిరమునిమిత్తమే, మరియు మీరందరు మీ మీ ఇండ్లకు పరుగెత్తుచున్నారు.

142 ఈ వచనమంతయు ఇట్లు అనువదింపబడవచ్చును— మీరు కలపను తెచ్చితిరి గనుక పర్వతములకు ఎక్కిపోవుడి; మరియు నేను దానియందు ఆనందించునట్లు మందిరమును కట్టుడి, నేను మహిమపరచబడునట్లు, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. ఇక్కడ రెండు సందర్భములలో [{,[{ו vau అనునది ut అనగా "నిమిత్తము" అను భావము కలిగియుండవచ్చును; అయితే భూతకాల క్రియ ,[{]}הבאתם కు ముందు దానిని “ఏలయనగా,” లేక “గనుక” అని అనువదింపవలెను; ఆ వాక్యభాగము ఒక బ్రాకెట్‌వంటిదిగా కనబడుచున్నది. ఆజ్ఞార్థక క్రియకు ముందు వచ్చినప్పుడు ,[{]}וvau పరివర్తనము చేయునదికాదు, ఇది వచనము చివరినుండి కనబడుచున్నది. ఆ పర్వతము అనేకులు భావించినట్లు లెబానోను కాదు, కాని సీయోనే, అచ్చటికి కలప ఇదివరకే తేబడియుండెను కాని వాడబడలేదు. ఎజ్రా 3:7 చూడుము. ,[{]}ב తో కూడిన ,[{]}רצה క్రియను గూర్చి, అది ఆమోదించుట, సంతోషించుట, లేక ఒక దానియందు ఆనందించుట అని అర్థము. 2 దినవృత్తాంతములు 29:3; కీర్తనలు 147:10; మీకా 6:7 చూడుము. చివరి రెండు పంక్తులకు బహుశా ఉత్తమమైన అనువాదమిది--- మరియు మందిరమును కట్టుడి, నేను దానియందు ఆనందించెదను, మరియు దానిని మహిమాన్వితముగా చేసెదను, అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. చివరి క్రియను కారణార్థకముగా తీసికొనుట ఆ వాక్యభాగ సారమునకు మరింత అనుగుణము. టార్గమ్ ఇచ్చిన అర్థమిదే, దాథియస్ దీనిని స్వీకరించెను.---సం.

9. Respexistis ad multum, et ecce parum; et intulistis ad domum, et sufflavi in illud: cur hoc? dicit Iehova exercituum: Propter domum meam quae est deserta, et vos curritis (vel, addicti estis quisque domi suae) quisque in domum suam.

ఇక్కడ ప్రవక్త మరల వివరించుచున్నాడు: యూదులు జీవనాధారము లేనివారైరనియు, తమ శ్రమలో ఒకవిధముగా క్షీణించిపోవుచుండిరనియు, ఏలయనగా వారు దేవునికి చెల్లింపవలసిన ఆరాధనను ఆయన యొద్దనుండి అపహరించిరనియు. ఆయన మొదట వాస్తవమును పునరుక్తి చేయుచున్నాడు: మీరు విస్తారము కొరకు ఎదురుచూచితిరి, అయితే ఇదిగో కొంచెమే 143 ఎక్కువ ఆశింపనందున ఒకడు అతి స్వల్ప భాగముతో తృప్తిపడవచ్చును. తమ దారిద్ర్యముతో తృప్తిపడువారు తమ ఆహారభాగము స్వల్పమైనను, గింజలు తినవలసి వచ్చినను చింతింపరు.

కష్టములను సహించుటలో కఠినపడినవారు ఎక్కువ కోరరు; అయితే ఎక్కువ కోరువారు తమ దారిద్ర్యముచేత మరింత కలతపడి బాధపడుదురు. కావున ప్రవక్త—మీరు విస్తారము కొరకు ఎదురుచూచితిరి, ఇదిగో కొంచెమే ఉండెను అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా, “ఏ విధమైన ఆహారముతోనైనను తృప్తిపడి తమ ఇరుకైన పరిస్థితులను గూర్చి కలతచెందని పల్లెవాసులవలె మీరు కారు; మీ కోరిక మిమ్మును సమృద్ధిని వెదకునట్లు చేసెను. కావున మీరు అన్ని వైపులనుండి ఆశతో వెదకి పట్టుకొనుచున్నారు; అయితే ఇదిగో, అది కొంచెమే అగుచున్నది.”

రెండవదిగా ఆయన—మీరు దానిని ఇంటికి తెచ్చితిరి అని చేర్చుచున్నాడు. ఇంకొక విధమైన కీడును ఆయన సూచించుచున్నాడు—వారు ద్రాక్షారసమును ధాన్యమును సొమ్మును కూర్చుకొనినప్పుడు, ఇవన్నియు వెంటనే మాయమాయెను. మీరు దానిని ఇంటికి తెచ్చితిరి, నేను దానిమీద ఊదితిని. వారు ఇంటికి తెచ్చిరని చెప్పుటద్వారా, తాము సంపాదించినది భద్రముగా కాపాడబడునట్లు నిల్వచేయబడెనని ఆయన సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ కొట్లను, ద్రాక్షారస గిడ్డంగులను, సంచులను నింపుకొనినవారు, ఇక దేవునితో తమకు పనిలేదని తలంచిరి. అందుచేతనే అపవిత్రులు నిశ్చింతగా తమను తాము సుఖపెట్టుకొనిరి; తమ ఇండ్లు బాగుగా నిండియున్నప్పుడు తాము ప్రమాదమునకు అతీతులమని తలంచిరి. దేవుడు ఇందుకు విరుద్ధముగా, ఇండ్లు ధనధాన్యములతో నిండియున్నప్పుడే అవి ఖాళీ అయ్యెనని చూపించుచున్నాడు.

అయితే ఆయన ఇంకను స్పష్టముగా మాటలాడుచున్నాడు—ఆయన వాటిమీద ఊదెనని, అనగా తన ఊపిరిచేత వాటిని చెదరగొట్టెనని; ఏలయనగా యూదులు అనుభవించినదానిని చరిత్రరూపమున చెప్పుట చాలునని ప్రవక్త తలంచలేదు; కారణమును కూడ వేలుతో చూపినట్లు సూచించుట ఆయన ఉద్దేశ్యమై యుండెను. కావున వారు తమ ఇండ్లలో నిల్వచేసినది కారణములేకుండ మాయమాయెనని కాదు, దేవుని ఊదుటచేత, అనగా ఆయన వారి ఆశీర్వాదమును శపించుటచేత అది జరిగెనని ఆయన మనకు బోధించుచున్నాడు; మలాకీ ప్రవక్తలో మనము ఇకముందు చూడబోవు దానినిబట్టి ఇది ఉన్నది.

అప్పుడు ఆయన—ఇది ఎందుకు? అని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు అని చేర్చుచున్నాడు. దేవుడు ఇక్కడ అడుగుచున్నది ఆ విషయమై ఆయనకు సందేహములున్నందున కాదు, ఈ విధమైన పొడుచుటద్వారా యూదులను వారి మందబుద్ధినుండి తట్టిలేపుటకే,---“కారణమును ఆలోచింపుడి, మిమ్మును కొట్టునప్పుడు నా హస్తము గ్రుడ్డి ఆవేశముచేత నడిపింపబడదని తెలిసికొనుడి. కావున సమస్తమును ఈలాగు క్షీణించి నశించుటకు గల కారణమును మీరు ఆలోచింపవలెను.” ఇక్కడ మరల ప్రజల మూర్ఖత్వము తీక్షణముగా గద్దింపబడుచున్నది, ఏలయనగా తమ కీడులకు కారణమునకు వారు మనస్సు పెట్టలేదు; వారు దీనిని తమంతట తామే తెలిసికొనియుండవలసినవారు. (143 ఈ వచనములోని మొదటి పదము, [{,[{פנה స్పష్టముగా ఒక క్రియావిశేషణ నామరూపము; ఇట్టి ఉదాహరణలు 6వ వచనములో మనకు కనబడును. ఈ వచనమునకు అక్షరార్థ అనువాదమిది--- విస్తారము కొరకు చూచుట, మరియు ఇదిగో కొంచెము! మరియు మీరు దానిని ఇంటికి తెచ్చితిరి, నేను దానిమీద ఊదితిని; దేనినిబట్టి ఇది, అని సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు? పాడైయున్నందున నా మందిరమునిబట్టి, మరియు మీరు పరుగెత్తుచున్నారు, ప్రతివాడును తన తన ఇంటికి. మొదటి పంక్తి హెబ్రీ భాషలో కొన్నిసార్లు జరుగునట్లు నిరపేక్ష రూపములో ఉంచబడెను; “ఉండెను,” లేక అట్టి పదములు ఊహింపబడినవి. టార్గమ్ను సెప్టువజింటును ,[{]}הנה కు బదులు [{]}היה అని చదివెను; అది దాని ముందు ל ఉన్న తరువాతి పదమునకు మరింత అనుకూలము. అప్పుడు ఆ పంక్తి ఇట్లుండును--- విస్తారము కొరకు చూచుట ఉండెను, కాని అది కొంచెమే అయ్యెను. “ఊదుట” అనునది వృక్షసంపదపై వీచి దానిని వాడిపోజేయు దహించు గాలినుండి తీసికొనిన ఒక అలంకారముగా కనబడుచున్నది. చివరి పంక్తిని ఇట్లు అనువదింపవచ్చును--- మరియు మీరు ప్రతివాడును తన తన ఇంటియందు సంతోషించుచున్నారు. ---సం.)

అయితే వారు మందమతులై నిలిచిరని ఆయన చూచినందున దేవుడే సమాధానమిచ్చుచున్నాడు---నా మందిరమునిమిత్తము, అది పాడైయున్నందున అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు 144 దేవుడు ఇక్కడ కారణమును చూపుచున్నాడు; తాము ఎందుకు ఇట్లు ఆకలితో ఉండిరో వారిలో ఎవడును ఆలోచింపకపోయినను, మందిరము పాడైయుండుటనుబట్టి ఆయన శాపతీర్పు ఇంకను చాలినంత స్పష్టముగా ఉన్నదని ఆయన చూపుచున్నాడు. మరియు మీరు ప్రతివాడును తన తన ఇంటికి పరుగెత్తుచున్నారని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. కొందరు, మీరు ప్రతివాడును తన తన ఇంటియందు సంతోషించుచున్నారు అని చదువుదురు; ఏలయనగా మనము ఇటీవల గమనించిన {,}רצהretse క్రియయే ఇది; అది ఒక దానియందు సంతోషించుట, లేక పరుగెత్తుట అని అర్థమిచ్చును. కావున ప్రతివాడును తన ఇంటికి పరుగెత్తుచున్నాడు, లేక ప్రతివాడును తన ఇంటియందు సంతోషించుచున్నాడు. అయితే ప్రతివాడును తన ఇంటికి పరుగెత్తుచున్నాడు అను ఈ అనువాదమిచ్చుట సందర్భమునకు మరింత తగినది. ఏలయనగా మందిరమును కట్టు పనిలో యూదులు మందముగాను సోమరులుగాను ఉండిరనియు, ఏలయనగా వారు తమ స్వంత ఇండ్లకు త్వరపడిరనియు ప్రవక్త ఇక్కడ వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కావున తమ స్వంత ఇండ్లను కట్టుటయందు వారికున్న ఆసక్తిని, ఎంతగా అనిన మందిరమును కట్టుటకు వారికి తీరిక లేకుండెనని, ఆయన ఇక్కడ గద్దించుచున్నాడు. ప్రవక్త యూదులలో నిందించి ఖండించుచున్న ఆ త్వరపాటు ఇదే.

సమయము వచ్చిన తరువాత కూడ పరిశుద్ధాలయమును కట్టుటను వారు చాలాకాలము ఆలస్యము చేసిరని దీనినుండి మనము మరల నేర్చుకొనవచ్చును: ఏలయనగా నిన్న మనము చెప్పినట్లు, యూదులు ఏబది ఎనిమిదవ సంవత్సరమున తిరిగివచ్చిరనియు, యిర్మీయా ప్రకటించిన శిక్షను వారు అప్పటికి అనుభవింపలేదనియు తలంచువారు మిక్కిలి మోసపోయినవారు; ఏలయనగా వారు ఈలాగు దేవుని కటాక్షమును మరుగుపరచుచున్నారు; అంతేగాక, తమ విమోచనకు సాధనముగా కోరెషు ఉండునని యెషయా చెప్పియుండగా, వారు దేవుని చిత్తమునకు విరుద్ధముగా కోరెషు అనుమతిచేత తిరిగివచ్చినట్లు వాగ్దానముల సత్యమునే వారు పూర్తిగా కూలద్రోయుచున్నారు. (యెషయా 45:1.)

అయితే నిశ్చయముగా, కోరెషు కాలము నెరవేరకముందే మరణించియుండవలెనే! అట్లైనయెడల దేవుడు తన ప్రజల విమోచకుడై యుండలేడు. కావున యూసీబియసును అతనితో ఏకీభవించువారును కాలక్రమమును మిక్కిలి అసంబద్ధముగా కలగాపులగము చేసిరి. తరువాత ఇట్లున్నది---

హగ్గయి 1:10, 11

10. కాబట్టి మీ నిమిత్తము ఆకాశము మంచును కురిపింపక నిలిపివేసెను, భూమియు తన పంటను ఇయ్యక నిలిపివేసెను.

10. Propterea prohibiti super vos sunt coeli a rore, et terra a proventu suo prohibita est.

11. మరియు నేను భూమిమీదికిని పర్వతములమీదికిని ధాన్యముమీదికిని క్రొత్త ద్రాక్షారసముమీదికిని తైలముమీదికిని భూమి పండించు సమస్తముమీదికిని మనుష్యులమీదికిని పశువులమీదికిని చేతుల కష్టమంతటిమీదికిని అనావృష్టిని రప్పించితిని.

11. Et vocavi siccitatem super terram, et super montes, et super triticum, et super mustum (aut, vinium,) et super omne quod profert terra, et super hominem, et super animal, et super omnem laborem manuum.

గత వచనము తెలిపినదానిని ఆయన బలపరచుచున్నాడు---ప్రజల మతోత్సాహము చల్లారిపోయినందున, ప్రత్యేకించి వారందరును తమ స్వలాభమునందు విచిత్రముగా నిమగ్నులై మందిరమును కట్టుటయందు ఏ శ్రద్ధయు చూపనందున, దేవుడు వారిపై అసంతృప్తి గలవాడని స్పష్టముచేసెను. కావున ఆయన—ఇందువలన ఆకాశములు మూయబడి మంచును నిలిపివేయుచున్నవి అని చెప్పుచున్నాడు; అనగా అవి భూమిపై మంచును కురిపింపవు; భూమి మూయబడి ఫలమును ఇయ్యలేదని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; అది ఏ పంటను ఇయ్యలేదు, దాని సేద్యగాండ్రను నిరాశపరచెను. (144 ఇది అక్షరార్థ అనువాదము—"పాడైయున్నందున నా మందిరమునిబట్టి." [{[{אשר ఇక్కడ “ఏది” అని కాదు, ఏలయనగా దాని తరువాత ,[{]}הוא అనగా “అది” ఉన్నది; అది “ఏలయనగా” అను సంయోజకము. లాటిన్‌లోని quod అను పదమునకు ఇట్టి రెండు సారూప్య అర్థములు కలవు.---సం.) {}כן-{,}עלol-can అను పదమును గూర్చి, నేను చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను: దేవుడు బాహ్యమైన ప్రత్యక్షమైన మందిరమును కాక, అది ఉద్దేశింపబడిన ప్రయోజనమును లక్ష్యపెట్టెను; ఏలయనగా ధర్మశాస్త్ర విధుల క్రింద తాను ఆరాధింపబడవలెననుట అప్పుడు ఆయన చిత్తము. కాబట్టి యూదులు అంగహీనమైన, కుంటి, లేక రోగముగల బలులను అర్పించినప్పుడు, వారు భక్తిహీనతను దేవునియెడల తిరస్కారమును ప్రదర్శించిరి. అయినను దేవునికి అది ఒకటే అనుట నిజము; కాని తన కొరకు బలులు అర్పింపబడవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించినది తన స్వంత ప్రయోజనముకొరకు కాదు, ఆ సేవలద్వారా వారు నిజమైన మతమును పోషించుకొనవలెనని. కాబట్టి ఇప్పుడు ఆయన మందిరమును గూర్చిన వారి నిర్లక్ష్యమును తాను శిక్షించెనని చెప్పినప్పుడు, యూదుల చల్లదనమును ఉదాసీనతయు గద్దింపబడెనని మనము గ్రహించునట్లు మందిరమును పరలోక విషయముల నమూనాగా ఎల్లప్పుడును లక్ష్యపెట్టవలెను; ఏలయనగా దేవుని ఆరాధనయందు వారికి శ్రద్ధ లేదని దీనివలన స్పష్టముగా కనబడెను.

మంచును పంటను నిలిపివేయుటను గూర్చి: ప్రజలకు బోధించుటకు ఉపయోగపడినదానిని ప్రవక్తలు ధర్మశాస్త్రమునుండి తీసికొని తమ ఉద్దేశ్యములకు అనువర్తింపజేసిరని మనకు తెలియును. ధర్మశాస్త్రములోని శాపములు సాధారణమైనవి. (ద్వితీయోపదేశకాండము 11:17.) కావున దేవుడు మోషేద్వారా హెచ్చరించినది నిజముగా నెరవేరెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లే అగును. ఆకాశము తన మంచును వర్షమును ఆపినప్పుడెల్ల అది దేవుని కోపమునకు సూచనయని వారికి క్రొత్త సంగతి కారాదు. కాని నేడు యుద్ధములయందైనను కరవునందైనను తెగులునందైనను మనుష్యులు ఈ సాధారణ సత్యమును లక్ష్యపెట్టరు గనుక దానిని అన్వయించి చెప్పుట అవసరము; భక్తిగల బోధకులు ఈ విషయమును వివేకముతో గమనింపవలెను, అనగా పరిస్థితులను సందర్భములను బట్టి అవసరమైనప్పుడు, దేవుడు తన వాక్యములో సాక్ష్యమిచ్చినదానిని కార్యములద్వారా ఋజువుపరచుచున్నాడని మనుష్యులకు జ్ఞాపకము చేయవలెను. మన ప్రవక్త ఇప్పుడు చేయునదియు ఇదియే: ఆకాశములు మంచును, భూమి తన పంటను నిలిపివేసెను.

ఒక్క మాటలో చెప్పవలెనంటే, భూమి ఫలించునట్లు మంచును కురిపించుటకును మనకొరకు సమకూర్చుటకును ఆకాశములు శ్రద్ధ తీసికొనుచున్నవనియు, మనుష్యులకు తల్లియని పిలువబడు భూమియు తనంతట తాను తన గర్భమును తెరువదనియు, ఆకాశములును భూమియును దేవుని తండ్రివంటి ప్రేమకును ఆయన మనయెడల చూపు శ్రద్ధకును స్థిరమైన సాక్ష్యమిచ్చుననియు దేవుడు సూచించుచున్నాడు. ఆకాశములవలనను భూమివలనను తాను మనకు సమకూర్చుచున్నాడని దేవుడు ఇట్లు చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆకాశములును భూమియును దేవుని ఆశీర్వాదములను మనకు అందించి సమకూర్చునప్పుడు అవి మనయెడల ఆయన ప్రేమను ప్రకటించుచున్నవి. అట్లే ఆకాశము ఇనుపవలె అయినప్పుడును, భూమి తన గర్భమును మూసికొని మనకు ఆహారమును నిరాకరించినప్పుడును, అవి మనపై దేవుని ప్రతీకారమును అమలుపరచుటకు నియమింపబడినవని మనము ఎరుగవలెను. ఏలయనగా అవి ఆయన దాతృత్వమునకు సాధనములు మాత్రమే కాక, అవసరమైనప్పుడు మనలను శిక్షించుటకు కూడ దేవుడు వానిని ఉపయోగించును. సంక్షేపముగా దీని భావమిదియే.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు దయతోను కృపతోను మమ్మును నీ యొద్దకు ఆహ్వానించుచున్నావు గనుక, నీవు మమ్మును మొనదేలిన కర్రలతో పొడుచువరకు మేము వేచియుండక, మా సోమరితనమును విడనాడి త్వరగా నీ యొద్దకు పరుగెత్తునట్లు అనుగ్రహింపుము. మా మందబుద్ధి మమ్మును ఎంతగా ఆవరించినదనగా శిక్ష అవసరమైనప్పుడు, మేము కఠినపరచుకొనకుండ మమ్మును అనుమతింపకుము; ఎట్టకేలకు సమర్థవంతముగా హెచ్చరింపబడినవారమై, యథార్థ మార్గమునకు తిరిగి, మేము చేయునదంతయు నీకు అనుకూలమగునట్లు ప్రయత్నించుచు, నీ కృపకును దయకును తెరువబడిన ద్వారమును కనుగొనునట్లు చేయుము; మరియు పరలోకమందు మేము అనుభవింపబోవు నీ మంచితనమును రుచిచూపజేయు ఆ ధన్యతలలో పాలివారమై, ఎల్లప్పుడును అటు ఆశించుచు, మేము ప్రతిదినమును నిత్యమును నీ చేతినుండి పొందుచున్న సమృద్ధియైన ఆశీర్వాదములతో తృప్తిచెందుచు, ఈ లోకము మమ్మును ఆపివేయకుండునట్లు ఉండుము; పరలోకమువైపు పైకెత్తబడిన మనస్సులతో మేము ఎల్లప్పుడును పైకి సాగుచు, అచ్చట మా కొరకు భద్రపరచబడిన సంపూర్ణ ఆనందము కొరకు కృషిచేయునట్లు అనుగ్రహింపుము, మన ప్రభువగు క్రీస్తు ద్వారా. ఆమేన్.

145 కాల్విన్ [{,[{“ עליכם నీ నిమిత్తము” అను దానిని విస్మరించినట్లున్నాడు. వచనమిట్లున్నది--- కావున మీ నిమిత్తము ఆకాశములు మంచును ఆపివేసెను, భూమి తన పంటను ఆపివేసెను. ,[{]}כלא అనగా నిరోధించుట, ఆపివేయుట, నిలిపివేయుట అను క్రియ ఇక్కడ రెండుమారులు వాడబడినది; మొదటి పంక్తిలో అకర్మక భావమునందును, రెండవ దానిలో సకర్మక భావమునందును వాడబడినది; ఇతర భాషలలో కూడ ఒకే క్రియ అకర్మకముగాను సకర్మకముగాను ఉండుట తరచు సంభవించును. 11వ వచనము ప్రత్యేకమైన వ్యాఖ్యానమేమియు లేకుండ విడువబడినది. [{]}חרב అను పదము జెరోము చేసినట్లు “Siccitas---drought” (క్షామము) అని అనువదింపబడినది; మన అనువాదమును, న్యూకమ్‌ను, హెండర్సన్‌ను అట్లే చేసిరి; అయితే గ్రోటియస్‌ను మార్కియస్‌ను కూడ ఇక్కడ దాని భావము “పాడు” లేక “నిర్జనము” అని చాల యుక్తముగా గమనించిరి; ఏలయనగా 9వ వచనమందు దేవుని మందిరమునకు వర్తింపజేయబడిన పదమే ఇది. వారు ఆయన మందిరమును పాడుగా విడిచిరి; న్యాయమైన ప్రతిఫలముగా ఆయన దేశముపై పాడును రప్పించెను లేక పిలిచెను, మొదలగునవి. ఈ భేదము ఎంత స్పష్టమైనదనగా దానిని నిరాకరింపజాలము. ఈ పదము యొక్క మూలార్థము పాడగుట లేక నిర్జనమగుట; అది తరువాత నిర్జనమును కలుగజేయు వివిధ విషయములకు వర్తింపజేయబడినది---ఖడ్గము, క్షామము, తెగులు మొదలైనవి; కాని ఇక్కడ దాని ప్రాథమిక భావములోనే వాడబడినది, భేదము మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరము: “నా మందిరము పాడుగా విడువబడినది; నేను మిగిలిన ప్రతిదానిమీదికి పాడును రప్పించితిని.” వచనమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును--- నేను పాడును పిలిచితిని దేశముమీదికిని పర్వతములమీదికిని, ధాన్యముమీదికిని ద్రాక్షారసముమీదికిని నూనెమీదికిని, భూమి పండించు సమస్తముమీదికిని, మనుష్యులమీదికిని పశువులమీదికిని, చేతుల ప్రయాసమంతటిమీదికిని. ---సం.

నూట ముప్పదియవ ఉపన్యాసము

హగ్గయి 1:12

12. అప్పుడు షయల్తీయేలు కుమారుడైన జెరుబ్బాబెలును, యెహోజాదాకు కుమారుడును ప్రధానయాజకుడునైన యెహోషువయు, శేషించిన ప్రజలందరును తమ దేవుడైన యెహోవా మాటను, తమ దేవుడైన యెహోవా తన్ను పంపినట్లుగా ప్రవక్తయైన హగ్గయి పలికిన మాటలను ఆలకించిరి; ప్రజలు యెహోవా సన్నిధిని భయభక్తులు కలిగియుండిరి.

12. Et audivit Zerubbabel, filius Sealtiel, et Jehoasua, filius Jehosadak, sacerdos magnus, et omnes reliquiae populi vocem Iehovae Dei sui, et ad verba Chaggai

Prophetae; quemadmodum miserat ipsum Iehova Deus eorum; et timuerunt populus a conspectu Iehovae.

కొద్దికాలములోనే ప్రజలందరును ఆ పనికి సిద్ధపడిరి గనుక తన సందేశము ఫలములేనిదిగా పోలేదని ప్రవక్త ఇచ్చట ప్రకటించుచున్నాడు. అతడు జెరుబ్బాబెలునకును యెహోషువకును పేరు పెట్టుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ముందుగా నడిపించి, ఇతరులకు చేయి చాపినట్లుండుట వారికి తగును. నాయకులు లేకుండినయెడల సామాన్యులలో ఎవడును తక్కినవారికి మార్గము చూపియుండడు. ఒక మాట ప్రజలందరితో విచక్షణ లేకుండ చెప్పబడినప్పుడు సాధారణముగా ఏమి జరుగునో మనకు తెలియును: వారు ఒకరికొకరు ఎదురుచూచుదురు. కాని యెహోషువయు జెరుబ్బాబెలును ప్రవక్త ఆజ్ఞలను లక్ష్యపెట్టినప్పుడు తక్కినవారు వారిని అనుసరించిరి; ఏలయనగా వారు అధికారమునందే కాక పలుకుబడియందును ప్రముఖులై యుండిరి గనుక ప్రజలు తమ కర్తవ్యమును ఇష్టపూర్వకముగా నెరవేర్చునట్లు వారిని ప్రేరేపించిరి. ఒకడు ప్రజలకు అధిపతి, మరియొకడు ప్రధానయాజకుడు; ఇద్దరి యథార్థతయు విశ్వాస్యతయు బాగుగా ఎరుగబడినవి గనుక ప్రజలు తమంతట తామే వారి మాదిరిని అనుసరించిరి.

దేవుడు అందరినిని తన సేవకు ఆహ్వానించినను, ఒకడు గౌరవమునందైనను ఇతర విషయములందైనను ఎంత ఎక్కువ శ్రేష్ఠుడో అంత త్వరగా దేవుని అధికారముచేత నియమింపబడినదానిని అతడు చేపట్టవలెనని ఈ భాగము మనకు బోధించుచున్నది. మొదట జెరుబ్బాబెలును యెహోషువయు, తరువాత ప్రజలందరును అతని మాట వినిరని చెప్పుటలో మన ప్రవక్త ఈ యుక్తమైన క్రమమును చూపగోరెనని నిస్సందేహము.

అయితే అందరును చెరనుండి తిరిగి రాలేదు, తమకు అనుగ్రహింపబడిన దయను వినియోగించుకొనని ఆ గొప్ప సంఖ్యతో పోల్చినయెడల కొద్దిభాగమే తిరిగివచ్చెను గనుక---ఈ కారణముచేతనే ప్రవక్త కేవలము ప్రజలు అని చెప్పక, ప్రజల శేషము, {,}שארית{ }העםsharit eom అని చెప్పుచున్నాడు. అంతేకాక, ప్రవచన వరము చాలకాలమునుండి అరుదుగా ఉండెను; సమూయేలు, యెషయా, దావీదు మొదలగువారికి ఉండినట్లు తమ పిలుపునకు స్పష్టమైన ఋజువు కలిగినవారు ప్రజలలో కొద్దిమందే కనబడిరి; ఈ కారణముచేత ప్రవక్త ఇచ్చట తన స్వంత పరిచర్యను మరింత జాగ్రత్తగా ప్రశంసించి గౌరవపరచుచున్నాడు: ప్రజలు యెహోవా స్వరమును ఆలకించిరని అతడు చెప్పుచున్నాడు---ఎట్లు? తమ దేవుడైన యెహోవా తనను పంపెను గనుక ప్రవక్తయైన హగ్గయి మాటలను ఆలకించుటవలననే అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తన శ్రమ ఫలములేనిదిగా పోలేదని అతడు సంక్షేపముగా చెప్పియుండవచ్చును; కాని తన స్వంత పిలుపును స్థిరపరచుటకు అతడు ఈ చుట్టుతిరిగిన పద్ధతిలో చెప్పెను; ఇది ఉద్దేశ్యపూర్వకముగా చేసెను, ఏలయనగా ప్రజలు చాలకాలము దేవుని ప్రవక్తల మాటలు వినుటకు అవకాశములేకయుండిరి, ప్రవక్తలు వారిలో ఎవరును లేరు.

అయితే హగ్గయి ఇచ్చట సంఘములోని బోధకులందరికిని సాధారణముగా చెందినదానిని తప్ప మరేమియు చెప్పుట లేదు: ఏలయనగా దేవుడే మౌనముగా ఉండునట్లు మనుష్యులు దైవాధికారముతో పంపబడరని మనకు తెలియును. కాబట్టి వాక్యపరిచారకులు దేవుని అధికారమునుండి ఏమియు తగ్గింపరు గనుక, ఏకైక సత్యదేవుడు తప్ప మరెవరును వినదగినవారు కారని సిద్ధించును.

కాబట్టి దేవుడు హగ్గయి నోటిద్వారా మాటలాడెనని చెప్పబడినప్పుడు అది ఒక్క మనుష్యునికి పరిమితమగు విశేషమైన వ్యక్తీకరణ కాదు; ఏలయనగా అతడు తాను దేవుని నిజమైన, అధికారముగల ప్రవక్తనని అట్లు ప్రకటించెను. కాబట్టి ఈ మాటలనుండి మనము గ్రహింపదగినదేమనగా, దేవుడు తన స్థానమందు మనుష్యులను ఉంచి తన పరిచర్యనుండి తాను తొలగినట్లుగా వాక్యము యొక్క బాహ్య ప్రసంగముచేత సంఘము పరిపాలింపబడదు, ఆయన వారి నోటిద్వారా మాత్రమే మాటలాడును. ఈ మాటల భావమిదియే: ప్రజలు తమ దేవుడైన యెహోవా స్వరమునకును ప్రవక్తయైన హగ్గయి మాటలకును లోబడిరి. ప్రవక్త తనదైనదేమైనా కలిపినట్లు దేవుని వాక్యము ప్రవక్త మాటలనుండి వేరుపరచబడలేదు. కాబట్టి హగ్గయి ఈ మాటలను తనకు ఆపాదించుకొనెను; అది తన స్వంతముగా ఏదో కల్పించి, దేవునిచేత తనకు అప్పగింపబడిన శుద్ధ సిద్ధాంతమును చెరుపుటకు కాదు, గాని సిద్ధాంతకర్తయగు దేవునికిని ఆయన పరిచారకునికిని మధ్య భేదము చూపుటకే, “యెహోవా కత్తియు గిద్యోను కత్తియు” (న్యాయాధిపతులు 7:20) అనియు, “ప్రజలు యెహోవాను ఆయన సేవకుడైన మోషేను నమ్మిరి” అనియు చెప్పబడినట్లు.

(నిర్గమకాండము 14:31.) దేవునికి వేరుగా మోషేకైనను గిద్యోనుకైనను ఏదియు ఆపాదింపబడలేదు; దేవుడే అత్యున్నత గౌరవమందు ఉంచబడి, తరువాత మోషేయును గిద్యోనును ఆయనతో జతపరచబడిరి. అపొస్తలులును “పరిశుద్ధాత్మకును మాకును ఇష్టమైయున్నది” అని తమ్ము కూడ చేర్చి వ్రాసినప్పుడు ఇదే భావముతో వ్రాసిరి. (అపొస్తలుల కార్యములు 15:22.)

దీనిని బట్టి పోపు మతస్థులు ఎంత మూర్ఖులో ఎంత హాస్యాస్పదులో స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా మనుష్యులు తమ స్వంత కల్పనలను దేవుని వాక్యమునకు చేర్చుట ధర్మమని వారు దీనినుండి నిర్ణయించుచున్నారు. అపొస్తలులు పరిశుద్ధాత్మ అధికారమును మాత్రమే కాక, తమకు కూడ యుక్తమనిపించెనని చెప్పిరని వారందురు. కాబట్టి దేవుడు సమస్తమును తనకై ఎంచుకొనక, కొన్ని విషయములను తన సంఘము యొక్క నిర్ణయమునకు విడిచిపెట్టునని వారందురు; మన ప్రవక్త ఇచ్చట చెప్పుదానికంటె, అనగా అపొస్తలులు తాము దేవుని ఆత్మనుండి పొందినదానిని నిజముగాను నమ్మకముగాను అప్పగించిరనుటకంటె, వేరొకటి వారు భావించినట్లు.

కాబట్టి దేవుని స్వరమును హగ్గయి మాటలను ప్రజలు భక్తితో ఆలకించిరని వినునప్పుడు, ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపదగిన ఒక వ్యక్తీకరణ రీతి.---ఎందుకు? దేవుడు అతనిని పంపెను గనుక, అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా మనుష్యుని నోటిద్వారా దేవుడు మాటలాడినప్పుడు ఆయన స్వరము వినబడెనని చెప్పినట్లు. ఇది కూడ గమనింపదగినది, ఏలయనగా అనేకమంది ఉన్మాదులు తాము ప్రభువు వాక్యమునకు గౌరవమిచ్చుదుమని ప్రగల్భములాడుదురు గాని మనుష్యులను నమ్ముటకు ఇష్టపడరు, అది విపరీతమని చెప్పుదురు; మరియు ఇట్లు ఏకైక సత్యదేవునికి చెందినది సృష్టింపబడినవారికి బదలాయింపబడునని నటించుదురు. కాని ఈ రెండు సంగతులను పరిశుద్ధాత్మ మిక్కిలి సులభముగా సమన్వయపరచును---ప్రజలు ఒక ప్రవక్త నోటినుండి తాము విన్నదానిని అంగీకరించునప్పుడు దేవుని స్వరము వినబడును. ఎందుకు ఇట్లు? మన విశ్వాసముయొక్క విధేయతను ఇట్లు పరీక్షించుట దేవునికి ఇష్టము, ఈ పరిచర్యను ఆయన మనుష్యునికి అప్పగించును. ప్రభువు తానే మాటలాడగోరినయెడల మనుష్యులను నిర్లక్ష్యము చేయుట న్యాయమే; కాని ఆయన ఈ విధానమును ఎన్నుకొనెను గనుక, దేవుని ప్రవక్తలను తిరస్కరించువారు దేవునినే తృణీకరించుచున్నారని స్పష్టముగా చూపుదురు. ప్రకటింపబడిన వాక్యమునకు లేక మనుష్యుల బాహ్య స్వరమునకు, ప్రత్యక్షతలకంటె ఎక్కువగా, మనము ఎందుకు లోబడవలెనో ఇచ్చట విచారింప అవసరములేదు; ఇది దేవుని చిత్తమని తెలిసికొనుట మనకు చాలును. కాబట్టి ఆయన ప్రవక్తలను మన యొద్దకు పంపినప్పుడు, వారు తెచ్చినదానిని నిస్సందేహముగా మనము అంగీకరింపవలెను.

హగ్గయి తాను ఇశ్రాయేలు దేవునిచేత పంపబడెనని స్పష్టముగా కూడ చెప్పుచున్నాడు; అనగా దేవుని ప్రవక్తను అతని న్యాయమైన పిలుపునందు గుర్తించినప్పుడు ప్రజలు తమ యథార్థ భక్తిని చాటిరని చెప్పినట్లు. ఏలయనగా తన వాక్యమును ప్రకటించుటకు మనుష్యులను పంపుట దేవునికి ఇష్టమో కాదో తనకు తెలియదని గట్టిగా అభ్యంతరపెట్టువాడు తాను దేవునినుండి పూర్తిగా వేరైనవాడని కనుపరచుకొనును: ఇది మన మొదటి సూత్రములలో ఒకటియని మనకు సరిపడునంత స్పష్టముగా ఉండవలెను.

తరువాత ప్రజలు యెహోవా యెదుట భయపడిరని అతడు చేర్చుచున్నాడు. హగ్గయి ఇచ్చట అదే సత్యమును స్థిరపరచుచున్నాడు---మర్త్యుని నోటినుండి తాము విన్నదానిని, దేవుని మహిమ బహిరంగముగా ప్రత్యక్షమైనట్లే ప్రజలు స్వీకరించిరి. దేవుని ప్రత్యక్ష దర్శనము ఇవ్వబడలేదు; కాని ప్రవక్త యొక్క సందేశము, దేవుడు పరలోకమునుండి దిగివచ్చి తన సన్నిధికి స్పష్టమైన గుర్తులను ఇచ్చినట్లే అంత శక్తిని పొందెను. కాబట్టి ఈ మాటలనుండి మనము నిర్ణయింపవచ్చును: దేవుని మహిమ ఆయన వాక్యములో ఎంతగా ప్రకాశించుననగా, ఆయన తన సేవకులద్వారా మాటలాడునప్పుడెల్ల, లేఖనము వేరొకచోట చెప్పినట్లు ఆయన మనకు సమీపమందు ముఖాముఖిగా ఉన్నట్లే మనము ఆయన వాక్యముచేత ప్రభావితులు కావలెను. ఇప్పుడు తరువాత ఇట్లున్నది---

హగ్గయి 1:13, 14

13. అప్పుడు యెహోవా దూతయైన హగ్గయి యెహోవా నియమించిన వర్తమానమునుబట్టి–నేను మీకు తోడైయున్నానని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడని ప్రజలతో చెప్పెను.

13. Et dicit Chaggai, legatus Iehovae in legatione Iehovae, dicendo (vel, dicens) populo, Ego vobiscum sum, dicit Iehova.

14. యెహోవా యూదాదేశాధికారియు షయల్తీయేలు కుమారుడునైన జెరుబ్బాబెలుయొక్కయు, ప్రధానయాజకుడును యెహోజాదాకు కుమారుడునైన యెహోషువయొక్కయు, శేషించిన ప్రజలందరియొక్కయు మనస్సును ప్రేరేపింపగా వారు వచ్చి తమ దేవుడును సైన్యములకధిపతియునగు యెహోవా మందిరపు పని చేసిరి.

14. Et excitavit Iehova spiritum Zerubbabel, filli Sealtiel, ducis Jehudah, et spiritum Jehosuae, filii Jehozadak, sacerdotis magni, et spiritum omnium reliquiarum (hoc est, totius residuae multitudinis) populi; et venerunt et fecerunt opus in templo (in domo, ad verbum) Iehovae exercituum Dei sui.

ప్రవక్త ఇచ్చట, తాను నాయకులను సామాన్యజనులను కూడ మరల ప్రేరేపించెనని మనకు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు తన హెచ్చరికలను తరచుగా పునరుక్తి చేయని యెడల మన ఉత్సాహము సడలిపోవును. కాబట్టి వారందరును దేవుని ఆజ్ఞను లక్ష్యపెట్టినను, క్రొత్త వాగ్దానముచేత వారు బలపరచబడుట అవసరమైయుండెను: దేవుడు తన సహాయమును అర్పించి వాగ్దానము చేయునప్పుడు తప్ప మరి ఏ ఇతర విధముగాను మనుష్యులు ప్రోత్సహింపబడరు, వారి ఉదాసీనత సరిదిద్దబడదు. కాబట్టి వారు ఇప్పుడు ప్రోత్సహింపబడిన విధానమిదియే: నేను మీకు తోడైయున్నాను. మనము ఆయన వాగ్దానములపై ఆధారపడి సఫలతను ఆశించునప్పుడు తప్ప హృదయపూర్వకముగా నిజముగా లోబడమని అనుభవము చాలినంతగా చూపుచున్నది. దేవుడు మనలను మన పనికి పిలుచుటమాత్రమే చేసి, మన ఆశ సందేహాస్పదమైనయెడల మన ఉత్సాహమంతయు నిస్సందేహముగా చల్లారిపోవును. కాబట్టి ఆయన వాగ్దానములచేత మనలను ఆదరించి ప్రోత్సహించునప్పుడు తప్ప మనము మన సేవను దేవునికి అర్పింపజాలము. దేవుడు ఒక్కమారు మాటలాడి, మనము ఒక్కమారు ఆయన వాక్యమును స్వీకరించుట చాలదనియు, ఆయన మరల మరల మనలను ప్రేరేపించుట అవసరమనియు కూడ మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా మొనదేలిన కర్రలు ప్రయోగింపబడనప్పుడు గొప్ప ఉత్సాహమైనను చల్లారిపోవును.

146 ఈ వాక్యభాగమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును,— మరియు యెహోవా నిమిత్తము ప్రజలు ఆయనకు భయపడిరి. ఇది యెహోవా అతనిని పంపెను అను ముందరి వాక్యభాగముతో మరింత సరిపోవును. “భయపడిరి” అనుదానికి చేర్చబడిన [{[{ו అనునది సర్వనామము; లేనియెడల క్రియ బహువచనమగును, మరియు “ప్రజలు” అనుదానితో క్రియ బహువచనములో ఉండుట అరుదు, లేక ఎన్నడును ఉండదు. భయపడుట అనునది కొన్నిమారులు గౌరవించుట, భక్తి చూపుట అని అర్థమిచ్చును: ప్రజలు అతని వర్తమానమునకు లోబడుటవలన అతనిని దేవుని సేవకునిగా గౌరవించిరి.---సం.

ప్రవక్త తన పిలుపును మరల తెలియజేయుచున్నాడు, ఏలయనగా తాను యెహోవా దూతయైనందున యెహోవా వర్తమానమందు మాటలాడెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}מלאךmalak అను పదము దూతయని అర్థము; దేవదూతలు {,}מלאכיםmelakim అని పిలువబడుదురు గనుక, కొందరు మూర్ఖులు హగ్గయి మనుష్యరూపము ధరించిన పరలోక దూతలలో ఒకడని తలంచిరి: కాని ఇది మిక్కిలి వ్యర్థమైన ఊహ; ఏలయనగా మలాకీ రెండవ అధ్యాయములో (మలాకీ 2:1) యాజకులు ఈ బిరుదుతో గౌరవింపబడిరని మనకు తెలియును, మరియు దేవుడు అనేక ఇతర స్థలములలో తన ప్రవక్తలను దూతలనియు రాయబారులనియు పిలుచును. కాబట్టి హగ్గయి తాను ఏమియు దుడుకుతనముతో ముందుకు తేలేదనియు, వాక్యమును నమ్మకముగా పంచిపెట్టువాడనియు కేవలము సాక్ష్యమివ్వగోరెననుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా తాను దేవునిచేత పంపబడినవాడని అతనికి తెలియును; మరియు ప్రజలు వినునట్లు, తన వర్తమానము పరలోకమునుండి వచ్చినదని న్యాయముగా సాక్ష్యమివ్వగలిగెను.

కాబట్టి అతడు యెహోవా దూతగా యెహోవా వర్తమానమందు మాటలాడెనని చెప్పుచున్నాడు; అనగా అతడు తన పిలుపునుబట్టి మాటలాడెను, సామాన్యునివలె కాక, పరలోకమునుండి తన అధికారమును పొందినవానివలె, ప్రజలందరినిని క్రమమునకు పిలువగలిగినవానివలె మాటలాడెను; ఏలయనగా దేవుడు తనకు అప్పగించిన వర్తమానము కలిగియుండుటచేత అతడు వారికంటె ఉన్నతుడు గనుక ప్రధానయాజకునికైనను ప్రజల పాలకుడగు జెరుబ్బాబెలునకైనను అతడు లొంగవలసినవాడు కాడు. ఇప్పుడు ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశ్యమును గ్రహించుచున్నాము.

దేవుని వాక్యము మనకు సంబోధింపబడినప్పుడు, అందరికిని సాధారణమైన విధేయతనుండి మనలను తప్పించు ఏ ఘనతయు లేదని దీనివలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము. మతవిషయములలో ప్రధానయాజకుడైన యెహోషువ తక్కినవారందరికంటె ఉన్నతుడు, సైన్యములకధిపతియగు దేవుని ప్రధానదూత అతడు; అయినను దేవుని ప్రవక్తకు లోబడుటకు అతడు నిరాకరింపలేదు, ఏలయనగా ఈ పనికి దేవుడు తనను ప్రత్యేకముగా నియమించెనని అతడు గ్రహించెను. ప్రజల పాలకుడగు జెరుబ్బాబెలును అతని మాదిరిని అనుసరించెను. కాబట్టి దేవుని వాక్యము ఈ షరతుమీద ప్రకటింపబడునని మనము ఎరుగుదము: గౌరవమునందైనను ఘనతయందైనను ఏ ఔన్నత్యమును, ఒక విధమైన ప్రత్యేక హక్కుచేత అన్నట్లు, దానిని స్వీకరించు బాధ్యతనుండి మనలను తప్పింపదు.

చివరకు ప్రవక్త, దేవుడు వారందరికిని ప్రోత్సాహము ఇచ్చెను గనుక ప్రజలు పనికి త్వరపడిరని చేర్చుచున్నాడు. తన బోధ ఫలమును గూర్చి అతడు ఇంతకుముందు మాటలాడెను; కాని ఇప్పుడు, తన స్వరము తనంతట తాను శక్తిగలదైనట్లు అందరి హృదయములలోనికి చొచ్చుకొనిపోలేదనియు, అది ఆత్మ యొక్క రహస్య ప్రభావముతో జతపరచబడియుండెననియు ప్రకటించుచున్నాడు.

147 వచనము అక్షరార్థముగా ఇట్లున్నది— అప్పుడు యెహోవా దూతయైన హగ్గయి యెహోవా వర్తమానములలో ప్రజలతో చెప్పెను, నేను మీకు తోడైయున్నానని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. “వర్తమానములు” అను పదము బహువచనములో ఉన్నది, దానికి ముందు [{.[{ב అను ఉపసర్గము ఉన్నది. వ్యాఖ్యాతలు సాధారణముగా దానిని ఏకవచనములో ఎందుకు అనువదించిరో కనబడదు. హగ్గయి ప్రజలకు తాను చేసిన వర్తమానములను లేక సమాచారములను గూర్చి లేక వాటియందు దేవుని దూతయని స్పష్టముగా చెప్పబడినాడు. కొందరు చేసినట్లు ఈ పదమును “చెప్పెను” అనుదానితో అనుసంధానించినయెడల, న్యూకమ్ చేసినట్లు “యెహోవా వర్తమానముచేత”, అనగా ఆయన ఆజ్ఞచేత అని ఆ వాక్యభాగమును అనువదింపనియెడల, అర్థము ఏమియు రాదు; కాని అప్పుడు బహువచన పదము ఏకవచనముగా చేయబడును.---సం.

ఈ భాగము గమనింపదగినది; ఏలయనగా ప్రవక్త ఈ రెండు సంగతులను చేర్చుచున్నాడు---దేవుడు తన వాక్యము వ్యర్థముగాను నిష్ఫలముగాను ఉండనీయడు---అయినను ఇది మనుష్యుల శ్రద్ధవలన కాక ఆత్మ యొక్క రహస్య శక్తివలన కలుగును. కాబట్టి ప్రవక్త తన ప్రయత్నములలో విఫలము కాలేదు; అతని శ్రమ వ్యర్థము కాలేదు, ఫలమును ఫలించెను.

అదే సమయమున, “నాటువాడైనను నీళ్లు పోయువాడైనను ఏమియు కాడు” (1 కొరింథీయులకు 3:7) అను మాట సత్యమై నిలుచునట్లు, ఇశ్రాయేలీయులు పనికి సిద్ధముగా ఉండిరి, ఏలయనగా ప్రభువు వారిని ప్రేరేపించెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; యెహోవా జెరుబ్బాబెలు మనస్సును, యెహోషువ మనస్సును, ప్రజలందరి మనస్సును ప్రేరేపించెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఆత్మ యొక్క ప్రభావమును ఒక్క విషయమునకు మాత్రమే పరిమితము చేయుట తగదు; కొందరు అట్లు చేయుదురు; ఇశ్రాయేలీయులు ముందు తమంతట తామే దేవుని వాక్యమునకు లోబడియున్నందున తమ మంచి నిశ్చయమందు స్థిరపరచబడిరని వారు తలంచుదురు. ప్రవక్తలో కలిపి చదువవలసినదానిని వారు నిష్కారణముగా వేరుపరచుదురు. ఏలయనగా దేవుడు జెరుబ్బాబెలు మనస్సును ప్రజలందరి మనస్సును ప్రేరేపించెను; అందువలననే వారు ప్రవక్త సందేశమును స్వీకరించి అతని మాటలను శ్రద్ధగా ఆలకించిరి. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు తమ స్వతంత్ర చిత్తముచేతనే దేవుని వాక్యమునకు లోబడుటకు నడిపింపబడిరనియు, తరువాత వారు తమ మార్గమందు స్థిరముగా సాగుటకు పరిశుద్ధాత్మ సహాయమేదో అనుసరించెననియు వారు వ్యర్థముగా తలంచుదురు. కాని ప్రవక్త మొదట తన సందేశము ప్రజలచేత గౌరవముతో స్వీకరింపబడెనని ప్రకటించెను; ఇప్పుడు అది ఎట్లు జరిగెనో వివరించుచున్నాడు, అనగా దేవుడు ప్రజలందరి హృదయములను తాకెను గనుకనే.

జెరుబ్బాబెలును ప్రజలందరి మనస్సును ప్రేరేపింపబడెనని చెప్పబడిన వ్యక్తీకరణను మనము గమనింపవలెను. ఏలయనగా ముఖ్యముగా జనసమూహములో చాలా సోమరితనము వ్యాపించియుండెనని మనకు తెలియును. అయితే జెరుబ్బాబెలును యెహోషువయు, మనము చెప్పినట్లు, అప్పటికే సుముఖులైయుండిరి గాని తాము పడియున్న చల్లదనము గద్దింపబడువరకు ఆలస్యము చేసిరి. కాని ప్రవక్త ఇచ్చట కేవలము, వారు దేవుని రహస్య ప్రేరణ ద్వారా ఈ విధముగా విధేయులైరనియు, తమ ఉద్దేశ్యమందు స్థిరపరచబడిరనియు భావించుచున్నాడు. దేవుడు మనలను తన సేవకు ఆకర్షించునప్పుడు మనలో క్రొత్త ఆత్మలను నిర్మింపడు; మనలోని తప్పును మార్చును: ఏలయనగా ఆయన మన చెవులను తెరువని యెడల ఆయన వాక్యమును మనము ఎన్నడును లక్ష్యపెట్టము; ఆయన మన హృదయములను త్రిప్పనియెడల విధేయతయందు ఆసక్తియే ఉండదు; ఒక్క మాటలో, ఆయన పట్టుదల వరమును చేర్చనియెడల చిత్తమును ప్రయత్నమును వెంటనే మనలో విఫలమగును. కాబట్టి ప్రభువు ప్రజల హృదయములను ప్రభావవంతముగా తాకెను గనుకనే హగ్గయి శ్రమలు ఫలములనిచ్చెనని మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా ఏర్పరచబడినవారు శిష్యులగుట ఆయన ప్రత్యేక వరమని మనకు నిజముగా తెలియును, ఈ ప్రకటన ప్రకారము, `నా తండ్రి ఆకర్షించితేనే తప్ప యెవడును నా యొద్దకు రాలేడు.' కాబట్టి వారు వచ్చి యెహోవా మందిరపు పని చేసిరని చెప్పబడినది.

148 ఒక వాక్యభాగమునుండి ఒక సిద్ధాంతమును అక్రమముగా రాబట్టి, తరువాత దానిని అన్యాయముగా ఖండించుట కొన్నిమారులు సంభవించును. మందిర నిర్మాణమునకు ఆధ్యాత్మిక జీవితము యొక్క మొదటి కదలికతో సంబంధమే లేదు: కాబట్టి ఆ పనిని చేపట్టుటకు ప్రజలకుండిన సుముఖతనుండి రక్షణ యను గొప్ప విషయములో స్వతంత్ర చిత్తమునకు అనుకూలముగా వాదము తీయుట ఎంతమాత్రమును న్యాయము కాదు. కాబట్టి వాక్యభాగమును దాని క్రమ మార్గమునుండి త్రిప్పుటకంటె ఆ అన్వయమును నిరాకరించుట మేలైయుండెను. కాని ఈ వచనారంభమందలి [{[{ו ను “ఇట్లు” అని అనువదించి, “ప్రేరేపించుట”ను ముందు ప్రకటింపబడిన హెచ్చరికకును వాగ్దానమునకును చేర్చినయెడల, మనము వాక్యభాగమునకు బలాత్కారము చేయము. ప్రజల మనస్సులపై ఆత్మ యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రభావమును వివరించుట ఉద్దేశ్యమైనట్లు కనబడదు, గాని ప్రవక్త ద్వారా ప్రభువునుండి వారికి అందింపబడిన సందేశము వారిపై కలిగించిన ఫలితమును చూపుటయే. దేవుడు మనుష్యుల మనస్సులను తన వాక్యముచేతను తన ఆత్మచేతను, బాహ్యముగాను అంతరంగముగాను ప్రేరేపించును. ఇచ్చట మొదటి దానినే భావించి యుండవచ్చును అనుట మరింత యుక్తము.---సం.

దేవునికి బలులు అర్పించుటకైనను మరి ఏ సేవ చేయుటకైనను, ఆత్మ యొక్క రహస్య కార్యముచేత రూపింపబడినవాడు తప్ప మరెవడును యోగ్యుడు కాడని కూడ మనము దీనివలన నేర్చుకొనవచ్చును.

నిజముగా మనము ఇష్టపూర్వకముగా మనలను మన సమస్తమును దేవునికి అర్పించుకొని ఆయన మందిరమును కట్టుదుము; అయితే ప్రభువు మనలను లోబరచుకొని ఆ విధముగా బోధింపదగినవారినిగాను విధేయులనుగాను చేయుటయే తప్ప, ఈ స్వచ్ఛంద క్రియ ఎక్కడనుండి వచ్చును? తరువాత ఇట్లు చేర్చబడినది---

హగ్గయి 1:15

15. రాజైన దర్యావేషు యేలుబడియందు రెండవ సంవత్సరమున ఆరవ నెల యిరువది నాల్గవ దినమున.

15. In die vicesimo quarto mensis sexti, anno secundo Darii regis.

మందిర నిర్మాణము వారు ఆరంభించిన కాలమును కూడ ప్రవక్త పేర్కొనుచున్నాడు. మొదటి సందేశమునకును పని ఆరంభమునకును మధ్య ఇరువది మూడు దినములు గడచెను. ఈ వచనమునుండి రెండవ అధ్యాయమును ఆరంభించి అధ్యాయములను విభజించినవాడు ఎంత అజ్ఞానియో దీనివలన తెలియుచున్నది; ఏలయనగా ప్రజలను ప్రోత్సహింప ఆరంభించిన దినమునకును, అతడు చెప్పుచున్న సఫలతకును మధ్య ఎంత దూరమున్నదో ప్రవక్త ఇచ్చట తన వ్రేలితో చూపినట్లు చూపుచున్నాడు. కాబట్టి మందిర నిర్మాణము ఎప్పుడు ఆరంభమైనదో ఆయన ఇచ్చట కేవలము మనకు చెప్పుచున్నాడు---అనగా రాజైన దర్యావేషు రెండవ సంవత్సరమున, ఆరవ నెల యిరువది నాల్గవ దినమున. అంతకుముందు రాజైన దర్యావేషు రెండవ సంవత్సరమున, ఆరవ నెలలో, మొదటి దినమున ఒక సందేశము తనకు ఇవ్వబడెనని అతడు చెప్పియుండెను. కాబట్టి ఆ దినమునుండి ఇరువది నాలుగవ దినము వరకు ప్రజలు ఆలస్యము చేసిరి; ప్రవక్త ఆజ్ఞను వారు లక్ష్యపెట్టలేదని కాదు, గాని వారందరిని ఏకగ్రీవముగా ఆ పనిని చేపట్టునట్లు ఒప్పించుట అంత సులభమైన సంగతి కాకుండెను.

కాబట్టి ప్రజల త్వరను ప్రశంసింపబడినను, అందులో కొంత బలహీనత కలిసియుండెనని మనము గమనింపవలెను; ఏలయనగా ఇరువది నాలుగవ దినము వరకు ఆ బోధ యొక్క ఫలితము కనబడలేదు. తరువాత ఇట్లున్నది---

149 ఇచ్చట వేరొక విభజనకు ఇవ్వబడిన కారణములు ఎంతమాత్రమును తృప్తికరములు కావు. వాస్తవమేమనగా ఈ వచనము ముందటి అధ్యాయముయొక్క చివరిదానికి అవశ్యముగా చెందినది, ఏలయనగా అక్కడ చెప్పబడిన పనిని ప్రజలు ఆరంభించిన కాలమును ఇది తెలుపుచున్నది; ఈ వచనము తరువాత వచ్చునది వేరొక కాలమందలి వేరొక సందేశము. సాధారణ విభజనయే నిస్సందేహముగా శ్రేష్ఠము.