జెకర్యా 6

జెకర్యా 6

జెకర్యా 6:1-3

1. మరల నేను తేరిచూడగా, ఇదిగో రెండు పర్వతముల మధ్యనుండి నాలుగు రథములు బయలుదేరుచుండెను; ఆ పర్వతములు ఇత్తడి పర్వతములు.

1. Et conversus sum, et levavi oculos meos, et aspexi; et ecce quatuor quadrigae egressae e mdio duorum montium; et montes illi, montes aenei.

2. మొదటి రథమునకు ఎఱ్ఱని గుఱ్ఱములును, రెండవ రథమునకు నల్లని గుఱ్ఱములును,

2. In quadriga prima equi rufi, et in quadriga secunda equi nigri,

3. మూడవ రథమునకు తెల్లని గుఱ్ఱములును, నాలుగవ రథమునకు చుక్కలు చుక్కలుగల బలమైన గుఱ్ఱములును కట్టబడి యుండెను.

3. Et in quiadriga tertia equi albi, et in quadriga quarta equi grandinei. (vel, varii; ,{}םיצומאrobusti, sed potius subscribo eorum sententiae qui vertunt subrufos.)

ఇక్కడ మరియొక దర్శనము మనకు కనబడుచున్నది; తాను తిరిగెనని చెప్పుటచేత ప్రవక్త దీనిని మునుపటి దర్శనములనుండి వేరుపరచుచున్నాడు; అనగా మధ్యలో కొంత కాలము గడిచినదని ఆయన చెప్పినట్లే ఉన్నది. కాబట్టి అవి ఒకదానివెంట ఒకటి సాగిన దర్శనములు కావు; అతడు వేరొకవైపునకు తిరిగి, తన కన్నులెత్తగా, ప్రభువు తాను ఇప్పుడు చెప్పుచున్నదానిని అతనికి బయలుపరచెను. అయితే ఈ దర్శనము గూఢమైనది గనుక వ్యాఖ్యాతలు దీనికి వేరువేరు అర్థములు చెప్పియున్నారు.

నాలుగు రథములచేత నాలుగు సువార్తలు సూచింపబడుచున్నవని తలంచువారు మిక్కిలి చప్పిడిదైన అభిప్రాయమును చెప్పుచున్నారు. స్వయముగానే మాయమైపోవు ఇట్టి వ్యర్థమైన సూక్ష్మబుద్ధులను విడనాడవలెనని నేను మరియొకచోట మీకు జ్ఞాపకము చేసితిని. రూపకార్థములు అనేకులకు ఆనందకరములని నేనెరుగుదును; అయితే ప్రవచన గ్రంథములను మనము భక్తితోను గంభీరముగాను వివరింపవలెను; మేఘములలో ఎగురక, ఎల్లప్పుడును గట్టి నేలపై మన పాదమును నిలుపవలెను. ఇతరులైతే కల్దీయలోను అష్షూరులోను జరిగిన మార్పులనుగూర్చియే ఇది చెప్పబడినదని తలంచుచున్నారు. బబులోను సామ్రాజ్యపు పీఠముగా ఉండునట్లు నీనెవె పడద్రోయబడెను గనుక ఎఱ్ఱని గుఱ్ఱములుగల మొదటి రథముచేత ఇదియే సూచింపబడుచున్నదని వారు భావించుచున్నారు. అటుపిమ్మట, యూదులు ఆరంభమున అనేక భారమైన బాధలను అనుభవించిరి గనుక రెండవ రథముచేత పారసీక సామ్రాజ్యము ఉద్దేశింపబడినదని వారు తలంచుచున్నారు. అటుపిమ్మట తెల్లని గుఱ్ఱములచేత, అలెగ్జాండరు యూదులను మానవత్వముతోను దయతోను చూచెను గనుక, మాసిదోనియా శక్తి సూచింపబడుచున్నదని వారి భావము.

నాలుగవ రథముచేత రోమా సామ్రాజ్యమని వారు గ్రహించుచున్నారు; కైసరులలో కొందరు యూదులపైనను దేవుని సంఘముపైనను క్రూరముగా విజృంభించిరి, మరికొందరు ఎక్కువ దయ చూపిరి గనుక గుఱ్ఱములు వేరువేరు వర్ణములు కలవని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే ఈ సంగతులు సరైన ఆధారముగలవో లేదో నేనెరుగను.

నాలుగవ రథము దక్షిణమునకు వెళ్లి, వివిధ దేశములలో, దాదాపు లోకమంతటను తిరిగినదని మనము చూచుచున్నాము. కావున ఇది కల్దీయకు అన్వయింపజేయబడజాలదు గనుక, ఈ నాలుగు రథములు కల్దీయలోను బబులోనీయులలోను మాత్రమేగాక, యూదయలోను ఇతర జనములలోను కూడ సంభవించిన వివిధ మార్పులను సూచించుచున్నవనుటయే సులభమైన అభిప్రాయముగా కనబడుచున్నది; ఇది సందర్భమునుండి సులభముగా గ్రహింపవచ్చును.

అయితే ఈ సంగతులన్నియు ఒకేసారి చెప్పబడజాలవు గనుక, ప్రవక్త వాటిని చెప్పిన క్రమములోనే మనము చర్చింతుము. అతడు కన్నులెత్తెనను మాటలను గూర్చి నేను మరియొకచోట చెప్పినదానిని ఇప్పుడు మరల చెప్పుదును; అది ప్రవచింపబడినదానికి దైవాధికారమున్నదని సూచించుచున్నది. తాను వ్యర్థముగా కల్పించుకొనినదానిని అతడు ముందుకు తేలేదనియు, తానే కట్టిన కథలను చెప్పలేదనియు, తనకు బయలుపరచబడినదానిని అతడు శ్రద్ధగా గమనించెననియు ఆ మాటలు తెలుపుచున్నవి; మరియు దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్య వ్యాఖ్యాతగా ఉండునట్లు అతడు సామాన్య జీవితమునుండి కొంత వేరుపరచబడెననియు తెలుపుచున్నవి. కావున జెకర్యా అనిశ్చితమైన సంగతులను చెప్పుటకు రాలేదు, పరలోకమునుండి పంపబడినవాడుగా వచ్చెను; ఏలయనగా పైనుండి తాను పొందినదానిని తప్ప మరేదియు అతడు అందజేయలేదు; అందుచేత ఈ ప్రవచనమునకు ఇక్కడ అధికారము ఆరోపింపబడుచున్నది.

నాలుగు రథములు అతనికి కనబడెననియు, అవి పర్వతములనుండి బయలుదేరెననియు, ఆ రథములు కనబడిన రెండు పర్వతములు ఇత్తడి పర్వతములనియు అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. ఈ పర్వతములచేత ప్రవక్త దేవుని సంరక్షణను, అనగా లోకసృష్టికి పూర్వమే సమస్తమును నిర్ణయించిన ఆయన గుప్తమైన ఆలోచనను భావించెననుటలో సందేహము లేదు; అవి విరుగజాలనివి గనుక అవి ఇత్తడి పర్వతములని చెప్పుచున్నాడు. కవులు విధి తప్పించుకొనజాలనిదని (ineluctable) చెప్పుదురు; అయితే ఈ భావము లౌకికమైనది గనుక, మార్పులేని దేవుని నిత్యమైన సంరక్షణనుగూర్చి ఇది చెప్పబడెనని గ్రహించుట మనకు చాలును. ఇచ్చట దేవుని ఆలోచన మనకు మిక్కిలి సముచితముగా వర్ణింపబడుచున్నది; ఏలయనగా సంగతులు కార్యరూపములో బయలుదేరకముందు అవి పర్వతముల ఇరుకైన కనుమల మధ్య బంధింపబడినట్లుండును; దేవుడు నిర్ణయించినది కనబడదు, లోతైన పర్వతములలో దాగియున్నట్లుండును. అందుచేత మనకు మునుపు మరుగైయున్నది ఇట్లుగానో అట్లుగానో నిర్ణయింపబడియుండెనని అనుభవము మనకు నేర్పినప్పుడు, అప్పుడే దేవుని ఆలోచనను మనము గుర్తింపనారంభింతుము. అయితే అవి ఇత్తడి పర్వతములని జెకర్యా చేర్చుట వ్యర్థము కాదు; దేవుని ఆలోచన మార్పుచెందునదికాదని మనకు బోధించుటకే అది; మూర్ఖులైన మనుష్యులు దేవుడు ఫలితమును గూర్చి సందేహములో ఉన్నవాడనియు, ఆయన (ఇంకొకరు) తూగాడుచున్నవానివలె అనిశ్చితిలో ఉంచబడియున్నాడనియు తలంచుచు ఊహించుకొనునట్లు కాదు; ఏలయనగా వారి భావనల ప్రకారము సంఘటనలు మనుష్యుల స్వేచ్ఛాసంకల్పముపై ఆధారపడియుండును. రాబోవు దానిని దేవుడు షరతుతో ముందుగా ఎరుగునని వారు తలంచుదురు; అనగా మనుష్యులకు ఇష్టమైతేనే తప్ప ఇది గాని అది గాని జరుగదనిరి. దేవుడు మార్పుచెందువాడని వారు ఒప్పుకొనకపోయినను, వారి వెఱ్ఱి ఊహలనుండి దేవునియందు నిశ్చితమైనదియు స్థిరమైనదియు ఏదియు లేదని మనము గ్రహించుచున్నాము. కాబట్టి అవి ఇత్తడి పర్వతములని ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు చేయవలెనని సంకల్పించినదానిని సమస్త యుగములకు ముందే స్థిరపరచియున్నాడు, మార్పులేని నిర్ణయముచేత దానిని స్థిరపరచియున్నాడు; దానిని సాతానుగాని లోకమంతయుగాని భంగపరచజాలదు.

214 ఈ అభిప్రాయమును జెరోము, కురిల్లు, కింఖీ, న్యూకమ్, బ్లేనీ అనువారును, గ్రోటియస్, పార్కరస్టు అనువారును స్వీకరించిరి; అయితే నాలుగవ రథము రోమీయులను కాక సిరియనులను ఐగుప్తీయులను సూచించునని వీరు తలంచుదురు. పార్కరస్టు నిఘంటువులో [{.[{אמף}] అను పదము క్రింద చూడుము. హెండర్సన్ అయితే రథములన్నిటిని మాదీయులకును పారసీకులకును మాత్రమే పరిమితము చేసి, ఐగుప్తు జయింపబడునంతవరకు జరిగిన వివిధ మార్పులను సంఘటనలను అవి సూచించునని చెప్పును; “దక్షిణ దేశము” అనగా ఆ దేశమే. రథములనుగూర్చి ఏ అభిప్రాయమునకైనను ఆధారము, మార్కియస్ సరిగా గమనించినట్లు, 5వ వచనమందు దూత ఇచ్చిన వివరణయే అయియుండవలెను; దానిని కొందరు, మన అనువాదములో వలెను, న్యూకమ్ హెండర్సన్లు అనుసరించినట్లును “వీరు ఆకాశముయొక్క నాలుగు ఆత్మలు,” అనగా దూతలు అని అనువదించుదురు; మార్కియస్ బ్లేనీ మొదలగు ఇతరులు “వీరు ఆకాశముయొక్క నాలుగు గాలులు” అని అనువదించుదురు; ఇక్కడ గాలులు అనునది దేవుని తీర్పులను సూచించు అలంకార ప్రయోగముగా భావింపబడినది. యిర్మీయా 49:36; ప్రకటన 7:1-3 చూడుము; మరియు కీర్తనలు 148:8 కూడ. ఆ పదములు భరించగల అనువాదములు ఇవి రెండు మాత్రమే; వీటిలో మొదటిది అత్యంత తగినదిగా కనబడుచున్నది. దేవుడు తన కనికర సంకల్పమును తీర్పు సంకల్పమును నెరవేర్చుటకు దూతలను వినియోగించునను బోధ లేఖనములో తరచుగా బోధింపబడినది. కీర్తనలు 104:4; యెహెజ్కేలు 1:6; 23:24; దానియేలు 7:10; 10:21; హెబ్రీయులకు 1:7, 14 చూడుము. ఇక్కడ దూతలే ఉద్దేశింపబడిరనునది పిస్కేటరు, డ్రూసియస్, హెన్రీ, స్కాటు, న్యూకమ్, హెండర్సన్ అనువారి అభిప్రాయము. రథములు దేవుని సంకల్పములను, గుఱ్ఱములు దూతలను, వాటి వేరువేరు వర్ణములు అవి నెరవేర్చవలసిన వేరువేరు కార్యములను సూచించునని చెప్పవచ్చును. ప్రకటన 6:1-8 చూడుము. “ఇత్తడి పర్వతములు,” కాల్విన్, బ్లేనీ, మరి అనేకులు తలంచినట్లు, “సర్వశక్తిమంతుని స్థిరమైనవియు మార్పులేనివియునైన నిర్ణయములను” సూచించుచున్నవి. --- సం.

పర్వతములనుండి రథములు బయలుదేరెనని ప్రవక్త చెప్పునప్పుడు ఈ చిత్రణ ఎంత సముచితమైనదో దీనిబట్టి మనము చూచుచున్నాము.

రథములనుగూర్చి, దూతలు గుఱ్ఱపురౌతులతో పోల్చబడుదురని మనము ఇతరచోట్ల చూచియున్నాము; ఏలయనగా దేవుడు తమకు ఆజ్ఞాపించినదానిని నెరవేర్చుటకు వారు లోకమంతటను వేగముగా సవారి చేయుచున్నట్లుండును; అట్లే సంభవించు ఏ మార్పులైనను దేవుని రథములని పిలువబడును; ఏలయనగా దేవుని విధేయతలో ఏదైనను చేయుటకు దూతలు సిద్ధముగా నుండుదురు, లేదా సంఘటనలే దేవుని రథములు, అనగా మునుపు తెలియనిదానిని మనకు ప్రకటించు వేగవంతులైన దూతలవంటివి. కావున అవిశ్వాసులు దైవవశమని పిలుచు సమస్త యాదృచ్ఛిక సంఘటనలును దేవుని రథములే, ఆయన దూతలే, మనకు మునుపు మరుగైయున్నదానిని తెలియజేసి ప్రకటించువారే అని మనము తెలిసికొందము. ఈ ఉపమానములోనేగాని అలంకారములోనేగాని ఏదియు బలవంతముగా తెచ్చినది లేదు.

గుఱ్ఱముల వర్ణమునుగూర్చి, నేను ఇదివరకే సూచించినట్లు, వ్యాఖ్యాతలు మిక్కిలి ఆతురతతో శ్రమపడిరి; నేను దేనినైనను నిశ్చయమని చెప్పుటకు సాహసింపకపోయినను, వ్యాఖ్యాతలు తలంచినదానికి భిన్నమైన ఉద్దేశముతో, నల్లని తెల్లని గుఱ్ఱములచేత పారసీకులు కాక బబులోనీయులే సూచింపబడుచున్నారనుటయే సంభావ్యమైన ఊహ. ఏలయనగా నల్లని గుఱ్ఱములును తరువాత తెల్లని గుఱ్ఱములును బబులోను వైపు బయలుదేరెనని చెప్పబడినప్పుడు అది యూదులను గూర్చియే అయియుండవలెను; యూదులను పీడించుటకును అన్ని స్థలములను అంధకారముతో నింపుటకును కల్దీయులకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడెనని పరిశుద్ధాత్మ సూచించుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త చెప్పిన నలుపు యూదులపైకి వచ్చిన విపత్తులను సూచించుచున్నది. కల్దీయులు తూర్పు సామ్రాజ్యమును ఏలిన ఆ కాలమంతయు, బబులోను పరిపాలనకును సామ్రాజ్యమునకును అత్యున్నత పీఠముగా ఉన్న కాలమంతయు, అంధకారమయమై దుఃఖముతోను వేదనతోను నిండియుండెను. తరువాత బబులోనీయులు జయింపబడి పారసీకుడు తూర్పు సామ్రాజ్యమును అనుభవించినప్పుడు మిక్కిలి భిన్నమైన కాలము వచ్చెను. అప్పుడు వర్ణము తెలుపు; ఏలయనగా దేవుని కటాక్షము యూదులపై మరల ప్రకాశించెను, వెంటనే వారి స్వదేశమునకు తిరిగిపోవుటకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడెను. కావున గుఱ్ఱముల వర్ణము తెలుపు అని ప్రవక్త సరిగానే చేర్చుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా పారసీకుడు యూదులపై చూపిన కటాక్షము అట్టిది, వారి హృదయములను ఉల్లసింపజేసిన ఆనందసూర్యుడు వారిపై ఉదయించెను. అయితే మొదటి రథము బయలుదేరుట గూర్చి ప్రవక్త ప్రస్తావింపడు; బబులోను సామ్రాజ్యము అప్పటికే పడద్రోయబడెను గనుకనే అని వ్యాఖ్యాతలు తలంచుదురు. అయితే నేను ఇదివరకే సూచించినట్లు, వారు వర్ణములను దేవుని సంఘముయొక్క స్థితికి అన్వయింపరు గనుక దీనిలో వారు పొరబడుచున్నారు. అందుచేత యూదులు తమ స్వదేశములోనే దేవుని తీర్పు సవారిని అనుభవించిరి, వారు తీవ్రముగా బాధింపబడిరి గనుక, ప్రవక్త మొదటి రథము బయలుదేరుటను ఉద్దేశపూర్వకముగానే వదలివేసెనని నేను సందేహింపను. కావున దేవుడు తన స్వగృహమునందే మొదట తన తీర్పును అమలుపరచుట అలవాటు, “తీర్పు దేవుని ఇంటియొద్దనే ఆరంభమగును” (1 పేతురు 4:17) అని వ్రాయబడియున్నట్లు, ఈ సందర్భములోను అదే క్రమమును పాటింపనుద్దేశించెను; అనగా కల్దీయులయొద్దకును ఇతర జనములయొద్దకును వెళ్లకముందు తన ఏర్పరచుకొనిన ప్రజల పాపములను శిక్షించుటకు సంకల్పించెను.

చివరి రథమునుగూర్చి, అది దక్షిణముగా బయలుదేరెననియు, పిమ్మట వేరొకచోటికి, లోకమంతటికిని కూడ వెళ్లెననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు అట్లు అనుమతించెను.

ఇప్పుడు ఈ ప్రవచనముయొక్క భావమునుగూర్చి — ఈ రథములచేత సమస్త సంఘటనలు, లేదా లోకములో జరుగు సమస్త విప్లవములు సూచింపబడుచున్నవనియు, మూర్ఖులు తలంచునట్లు అదృష్టముయొక్క గ్రుడ్డి శక్తి పాలింపదనియు, దేవుడే తన సొంత ఆలోచనను మనకు ఈ విధముగా బహిరంగముగా తెలియజేయుచున్నాడనియు — ఈ సత్యమూలములను మనము పట్టుకొనిన యెడల ఏదియు గూఢముగా ఉండదు. గుఱ్ఱములలో కొన్ని ఎఱ్ఱనివి, కొన్ని నల్లనివి, కొన్ని తెల్లనివి, కొన్ని కొంచెము ఎఱ్ఱనివి 215 అని ఎందుకు చెప్పబడెనో దాని స్పష్టమైన జవాబు ఇది — దేవుడు తన రథములను రక్తముతో నిండియున్న యూదయపై పంపియుండెను; కావున దీనిచేత ఎఱుపు వర్ణము సూచింపబడుచున్నది. అయితే వారి శత్రువులకును తమ సమయము వచ్చునని ఆయన చూపుచున్నాడు, ఇది కొంతవరకు నెరవేరియుండెను; ఏలయనగా నీనెవె పడద్రోయబడినప్పుడు దేవుడు తన రథచక్రములను వారి దేశముపై నడిపించి తన రథములతో వారిపై సవారి చేసియుండెను. ఆత్మ కేవలము అష్షూరీయులనుగాని కల్దీయులనుగాని ఉద్దేశించలేదు, నల్లని వర్ణముచేత వారిమధ్య జరిగిన యుద్ధములను సూచింపలేదు, అయితే వారిచేత యూదులపైకి వచ్చిన విపత్తులను ఉద్దేశించెను; అయినను నల్లని వర్ణము తూర్పు అంతటను జరిగిన భయంకరమైన కల్లోలములను సాధారణముగా సూచించునని నేను ఎంచుచున్నాను; ఆ దిక్కునుండి యూదులు ఇంపైనదేదియు ఆశింపజేయజాలరు, ఏలయనగా కొద్దికాలములోనే మరింత భారమైన బరువు వారి తలలపై పడెను. అయితే మూడవదిగా తెల్లని గుఱ్ఱములు ఉండెనని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు; అనగా దేవుడు తన సంఘమును విడిపింపనుద్దేశించిన కాలము పరిపూర్ణమైనప్పుడు.

అయితే రథములు తూర్పునకు లేదా బబులోనునకు మాత్రమే కాక, దక్షిణమునందును పరుగెత్తెననియు, పిమ్మట లోకమంతటిని దర్శించెననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. దీనిని మరింత సంపూర్ణముగా గ్రహించుటకు ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును మనము గమనింపవలెను. దేవుడు ఎంత తీవ్రముగా శిక్షించినను యూదులు తమ బాధలలో కృంగిపోకుండునట్లు వారికి కొంత ఓదార్పు కలిగించుట ఇచ్చట అతని ఉద్దేశమనుటలో సందేహము లేదు. జెకర్యా వారి యెదుట ఇక్కడ రెండు సంగతులను ఉంచుచున్నాడు — మొదటిది, భూమిలో ఏ భాగమును ఏ దేశమును దేవుని తీర్పులనుండి తప్పించుకొనదు, ఏలయనగా ఆయన రథములు సమస్త దేశములగుండ సంచరించును; రెండవదిగా, నలుపు ఎఱుపు వర్ణములచేత చూచుటకు భయంకరములైన దేవుని రథములు ఉత్తరదేశమునువలెనే యూదయను కూడ దర్శించినను, దేవుడు శాంతించినవాడై సంగతుల స్థితిని మార్చు సమయము ఇప్పటికే వచ్చియున్నది; కావున మూడవదిగా వారి యెదుట మరియొక వర్ణమును ఉంచుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని రథము యూదయగుండ పంపబడెను, పిమ్మట దేవుని ప్రతీకారము నీనెవెను, ఆ తరువాత బబులోనును దర్శించెను; ఇది మాత్రము నిలిచియుండెను, ఏలయనగా అది అప్పటికే కొంతవరకు నెరవేరియుండెను; ఏలయనగా దేవుడు అంధకారమును తొలగించి యూదులకు సూర్యప్రకాశమును కలుగజేసెను, అదియు కల్దీయనుండియే, ఏలయనగా అప్పుడు సామ్రాజ్యమును ఏలుచున్న పారసీకుడు యూదులయెడల కటాక్షము చూపనారంభించియుండెను. ఇప్పుడు ఇట్లున్నది ---

215 నాలుగవ రథముయొక్క గుఱ్ఱముల స్వభావమును సూచించుటకు రెండు పదములు ఉన్నవి. మొదటిదానిని సామాన్యముగా “చుక్కలు గలది” లేదా మచ్చలు గలది అని అనువదింతురు; హెండర్సన్ దానిని “పలుచుక్కలది” అని అనువదించెను; రెండవ పదమును మన అనువాదములోను న్యూకమ్ అనువాదములోను “బలమైన” (bay) అని అనువదించిరి, హెండర్సన్ “బూడిదరంగు” అనెను, వల్గేటులోను జెరోము, డాథియస్, బ్లేనీ అనువారి యొద్దను “బలమైన” (strong) అని అనువదింపబడెను. బలమైన, ఉత్సాహముగల, దృఢమైన అనునదే దాని సామాన్యార్థము; మరే సందర్భములోనైనను అది వర్ణమును సూచించునట్లు కనబడదు. సెప్టువజింటును తార్గుమును దీనికి ఈ అర్థమే ఇచ్చినవి; మొదటిది దీనిని ``బహువర్ణములది — [{ψαρους}]'' అనగా పిచ్చుకవంటి వర్ణము అని అనువదించెను, రెండవది “బూడిదవర్ణము — cinereos” అని అనువదించెను. అయితే ఈ సందర్భములో పదముయొక్క సామాన్యార్థమునుండి, అనగా బలమైన, దృఢమైన అనుదానినుండి, తొలగవలసిన అవసరము లేదు; ఈ గుఱ్ఱములు ఇతరములనుండి వర్ణములోనే కాక బలములోను భిన్నమైనవి. అక్విలా చేసిన అనువాదము ``[{κραταιοί}]---బలమైనవి'' అనునది. సంయోజకమేమియు లేక యుండుటవలన ఈ పదమును అన్ని గుఱ్ఱములకును మార్కియస్ అన్వయింపజూచును; అయితే ఇది సాధ్యము కాదు, ఏలయనగా 7వ వచనమందు “బలమైనవి” అనునవి 6వ వచనము చివరనున్న చుక్కలు చుక్కలవి లేదా “మచ్చలవి” అనువానితో నిశ్చయముగా ఒకటే. --- సం.

జెకర్యా 6:4, 5

4. అప్పుడు నేను–నా ప్రభువా, ఇవి ఏమిటివి? అని నాతో మాటలాడిన దూతనడిగితిని.

4. Et respondi et dixi ad Angelum, qui loquebatur mecum, Quid haec sunt, Domine mi?

5. అందుకు దూత–ఇవి భూలోకమంతటికి ప్రభువైనవాని సన్నిధిని నిలిచియుండి బయలుదేరు ఆకాశముయొక్క నాలుగు ఆత్మలు అని నాకు ఉత్తరమిచ్చెను.

5. Et respondi Angelus et dixit mihi, Hi quatuor spiritus sunt coelorum, egredientes e statione apud dominatorem cunctae terrae, (alii vertunt, Hi, vel, hae quadrigae, ad quatuor ventos coelorum egrediuntur e loco ubi stant apud dominatorem, etc.)

ప్రవక్త దూతను మరల అడుగుచున్నాడు; అతని ఆదర్శమువలన, ఈ ప్రవచనముల జ్ఞానములో మనము ప్రగతి సాధింపగోరిన యెడల, ప్రతి ఉదాసీనతను విడనాడి, దేవుని యెదుట బోధనొందుటకును శ్రద్ధ చూపుటకును మనలను సిద్ధపరచుకొనవలెనని మనకు బోధింపబడుచున్నది; ఏలయనగా లోకమునుండి తనను వేరుపరచుకొని తన కన్నులను హృదయమును పరలోకమునకు ఎత్తిన జెకర్యాకే అతనికి బోధించుటకును త్రోవ చూపుటకును దూత అవసరమైనయెడల, మనయందు మనము నమ్మిక యుంచి వ్యాఖ్యానమను వరమును తృణీకరించుట మనకు ఎంత మూర్ఖతయు గర్వమునై యున్నది! అయితే ప్రవచనములను మనకు వివరించుటకు దూతలు పరలోకమునుండి మనయొద్దకు పంపబడరు గనుక, దేవునిచేత మనకు అనుగ్రహింపబడినవని మనము ఎరిగిన సహాయములను ఉపయోగించుకొందము. ఇచ్చట మనకు బోధింపబడుటకు సిద్ధమనస్సును, భయభక్తులను, శ్రద్ధను నిర్దేశింపబడుచున్నవి.

మనుష్యులు దేవునికి లోబడిన వెంటనే ప్రత్యక్షతా వరము వారికొరకు సిద్ధపరచబడునని కూడ జ్ఞాపకముంచుకొందము; ఏలయనగా దేవుడు పసిబాలురకు బోధకుడని తరచుగా పిలువబడుట వ్యర్థము కాదు. కావున నిజమైన సాత్వికముతోను దీనత్వముతోను నేర్చుకొనుటకు సిద్ధమనస్సుగల ప్రతివాడును తన కోరికలో నిరాశ చెందడు; ఏలయనగా జెకర్యాకు బోధించుటలో దూత తన పాత్రను నెరవేర్చెనని మనమిక్కడ చూచుచున్నాము.

ఇప్పుడు వాక్యములకు వచ్చుచున్నాను: దూత–ఇవి నాలుగు ఆత్మలు, మొదలగునవి అని ఉత్తరమిచ్చెను. కొందరు మరియొక అనువాదమిత్తురు: ఈ రథములు ఆకాశముయొక్క నాలుగు గాలులకు లేదా దిక్కులకు బయలుదేరుచున్నవి; అయితే ఇది బలవంతపు అనువాదము, ఆ వాక్యములు కేవలము “ఇవి నాలుగు ఆత్మలు” అని అర్థమిచ్చును. ఆత్మ అను పదమే వ్యాఖ్యాతలను త్రోవతప్పించిందనుటలో నాకు సందేహము లేదు, ఏలయనగా వివిధ సంఘటనలను గాలులనియో లోకదిక్కులనియో పిలుచుట చప్పిడిదని వారు తలంచిరి. అయితే నేను ఈ పదమును భిన్నమైన భావములో, అనగా దేవుని ప్రేరణలను సూచించునదిగా తీసికొనుచున్నాను. కావున అవి నాలుగు గాలులని నేను భావింపను, దేవునిచేత పుట్టింపబడిన గుప్తమైన చలనములని భావింతును. దేవుని ఆత్మ ఒక్కడే అయినను, సమస్త క్రియలు ఆయననుండియే బయలుదేరును, లోకములో చేయబడు ప్రతిదానిని ఏ అనుచితమును లేకుండ ఆయన ఆత్మకు ఆపాదింపవచ్చును. అయినను ప్రవక్త లోకముయొక్క నాలుగు దిక్కులను సూచించుచున్నాడనుట నిశ్చయము; పరలోకములో నిర్ణయింపబడనిదేదియు లోకములో జరుగదని ఆయన చెప్పినట్లే ఉన్నది; ఏలయనగా దేవుని సంరక్షణ సమస్త లోకమును తనక్రింద ఇముడ్చుకొనును. కావున ఇక్కడ విశ్వమంతయు సూచింపబడినను, ఆత్మచేత ప్రవక్త నిత్యమైన దేవుని ఆలోచననుండియు సంరక్షణనుండియు బయలుదేరు గుప్తమైన చలనములను భావించుచున్నాడు. ఇది మిక్కిలి సముచితమైన అలంకారము; ఏలయనగా ఆత్మ అను పదము అదృష్టమునకు విరుద్ధముగా ఉంచబడినది. అదృష్టమునకు గ్రుడ్డి శక్తి కలదని లౌకికులు ఊహించుదురని మనము ఇదివరకే చెప్పితిమి; అయితే లోకములో కనబడు సమస్త విప్లవములు దేవుని ఆత్మనుండియే బయలుదేరుచున్నవనియు, అవి ఆయన ఆత్మలవలె లేదా రాయబారులవలె ఉన్నవనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

ఇవి ఆకాశముయొక్క నాలుగు ఆత్మలని దూత చెప్పునప్పుడు ప్రవక్త యొక్క నిజమైన భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఆకాశము అను పదము ఏ విధముగాను వ్యర్థముగా చేర్చబడలేదు; ఏలయనగా ప్రభుత్వము దేవునికి మాత్రమే ఉండునట్లు ఇతర కారణములన్నిటిని ప్రవక్త ఇక్కడ తొలగించుచున్నట్లున్నాడు. దేవుడు తరచుగా సాధనములద్వారా లేదా వారు చెప్పునట్లు మధ్యస్థ కారణములద్వారా పనిచేసినను, ఆయన తన గుప్తమైన నిర్ణయమే మొదట ఉంచబడవలెను. అందుచేతనే అవి ఆకాశముయొక్క ఆత్మలని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; దేవుడు మనుష్యుల చిత్తముపై ఆధారపడువాడనియు, మధ్యనున్న కారణములతో కలిసిపోయినవాడనియు మనము తలంపకుండునట్లు, ఆయన తన ఇష్టప్రకారము నిర్ణయించినదంతయు ఆయనే స్థిరపరచెనని తెలుపుటకే ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు. కావున “ఆకాశముయొక్క నాలుగు భాగములకు” అని వాక్యములను అనువదించువారు ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును చాలినంతగా ఆలోచింపలేదని మనము దీనిబట్టి చూచుచున్నాము.

అటుపిమ్మట అవి సమస్త భూమికి ప్రభువైనవాని సన్నిధిని తమ స్థానమునుండి బయలుదేరెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు, ఇత్తడి పర్వతములు రెండింటి మధ్యనున్న ఆ స్థలమును దేవుని సన్నిధిలో వాటి స్థానమని ప్రవక్త పిలుచుచున్నాడు. దేవుడు అకస్మాత్తుగా క్రొత్త ఆలోచనలను చేపట్టడనియు, ఆకస్మిక సందర్భములలో లేదా ఊహించని పరిస్థితులలో ఇది అది అని ప్రయత్నించు మనవంటివాడు కాడనియు, ఆయన మార్గము మిక్కిలి భిన్నమైనదనియు, పరలోకమందలి సంగతులు పైకీ క్రిందికీ తిరుగవనియు దీనిబట్టి మనము తెలిసికొందము; ఏలయనగా ఇక్కడ రథములకు స్థిరమైన, కలతలేని స్థానము ఉండెను. అవి వేగముగా కదులగల రథములైనను, దేవుడు వాటి బయలుదేరుటకు అనుమతించునంతవరకు అవి నిశ్చలముగాను, స్థిరపరచబడినట్లును ఉండెను. దేవుడు మనకు విశ్రమించుచున్నట్లు కనబడునప్పుడు, భక్తిహీనులు వెఱ్ఱిగా మాటలాడునట్లు ఆయన పరలోకములో ఖాళీగా కూర్చుండడనియు, తాను తగిన సమయములో చేయనుద్దేశించినదంతయు అక్కడ నిర్ణయించుచున్నాడనియు దీనిబట్టి మనము నేర్చుకొందుము. అటుపిమ్మట రథములు దేవుని యెదుట నిలిచియుండెనని ఆయన చెప్పునప్పుడు, మనకు యాదృచ్ఛికముగా కనబడునది దేవుని ఆలోచనలో స్థిరపరచబడియున్నదనియు, అదే సమయములో అనివార్యత కూడ ఉన్నదనియు దీనిబట్టి మనము నిర్ధారింపవచ్చును. మానవులలో అధికభాగము సమస్తమును యాదృచ్ఛికమని తలంచుటెట్లు సంభవించెను? వారు ప్రకృతిని మాత్రమే చూచుచుండుటవలననే కాదా? మనుష్యుని చిత్తము మార్పు చెందునది; కావున మనుష్యుని చిత్తమునుండి బయలుదేరునదంతయు మార్పు చెందునదే. చెట్టు కూడ వేడిమిచేత ఎండిపోవును, లేదా చలిచేత చచ్చును, లేదా ఫలించును. కావున మార్పు చెందు వైవిధ్యము కనబడుచున్నది గనుక సమస్తము యాదృచ్ఛికమని వారు నిర్ధారింతురు. మనుష్యులు ఇట్లు ప్రకృతినిబట్టి మాత్రమే సంగతులను నిర్ణయించునప్పుడు, లోకములో యాదృచ్ఛికత రాజ్యమేలుచున్నదని వారు తలంచుటలో ఆశ్చర్యము లేదు. అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకృతి సంగతులకును దేవుని ఆలోచనకును భేదము చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా రథములు నిలిచియుండెననియు, దేవుడు ఆజ్ఞాపించినప్పుడు బయలుదేరెననియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు. చక్రములలో కదలిక లేకుండెనా? లేదు, రథములు మొదటినుండియు కదులుటకు సిద్ధముగానే ఉండెను; అట్లయిన అవి ఎట్లు నిలిచియుండెను? దేవుని గుప్తమైన సంకల్పమువలన అవి ఆపబడియుండెను గనుకనే. ఇప్పుడు ఆయన వాటిని పంపినప్పుడు వాటిలో సహజముగా ఉన్న వేగమును అవి చూపుచున్నవి. కావున రెండు విధములుగా జరుగగలవని కనబడు సంగతులు ప్రకృతిచేత జరుగుచున్నవనియు, అయినను దేవుని ఆలోచన ఎల్లప్పుడును నెరవేరుననియు, తద్వారా మార్పులేని అనివార్యత పాలించుననియు, అదే సమయములో అది మనకు మరుగైయున్నదనియు మనము స్పష్టముగా నేర్చుకొనుచున్నాము. (216 నాలుగు అను సంఖ్యకు ముందు స్వీకరింపబడిన పాఠమునందలి [{]}כ స్థానములో అనేక ప్రతులును సిరియా అనువాదమును సమర్థించు [{,[{ב}] ను మనము స్వీకరించిన యెడల, ఈ వివరణ అత్యంత సంతృప్తికరమైనది. అయితే అధిక సంఖ్యగల ప్రతులు సమర్థించు స్వీకృత పాఠమును మనము తీసికొనిన యెడల, వాక్యభావమునకు వేరొక అర్థము ఉండును. హెండర్సన్ అనువాదము ఇది — ఏలయనగా ఆకాశముయొక్క నాలుగు గాలులవలె నేను మిమ్మును చెదరగొట్టియున్నాను అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. అయితే దీనికి ముందున్న దానితో దీని సంబంధమును అతడు స్పష్టముగా చూపడు. డ్రూసియస్ అభిప్రాయము, దానిని అనుసరించిన గ్రోటియస్ మార్కియస్ అభిప్రాయము అత్యంత సంతృప్తికరమైనదిగా కనబడుచున్నది. వారు [{]}פרש అను క్రియను విస్తరించుట, వ్యాపింపజేయుట, స్వేచ్ఛ ఇచ్చుట అను భావములో తీసికొని, యూదులకు ఇంతకుముందు ఇవ్వబడిన స్వేచ్ఛను అది సూచించుచున్నదని చెప్పుదురు; ఇట్లు ముందున్న పంక్తితో సంబంధము స్పష్టముగాను సహజముగాను ఉన్నది --- హో! హో! ఉత్తర దేశమునుండి ఇప్పుడు పారిపోవుడి అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆకాశముయొక్క నాలుగు గాలులవలె నేను మిమ్మును విశాలపరచితిని, (లేదా విడుదల చేసితిని) అని యెహోవా సెలవిచ్చుచున్నాడు. లోకములో ఏ భాగమునకైనను వెళ్లుటకు వారికి స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడెను, అదియే నాలుగు గాలులచేత సూచింపబడినది. తరువాతి వచనము --- హో! సీయోనూ, తప్పించుకొనుము, బబులోను కుమార్తెతో నివసించు నీవు. ఈ రెండు జనములు ఒకదానితో ఒకటి నివసించు ఇద్దరు స్త్రీలతో పోల్చబడినవి. --- సం.) మొదటి రథమునకు ఎఱ్ఱని గుఱ్ఱములు ఉండెనని ప్రవక్త చేర్చుచున్నాడు.

ఇదంతయు ఇప్పుడు వివరించియున్నాను; ఇక తరువాత ఉన్నది ---

జెకర్యా 6:6, 7

6. దానిలోనున్న నల్లని గుఱ్ఱములు ఉత్తరదేశమునకు బయలువెళ్లుచున్నవి; తెల్లని గుఱ్ఱములు వాటివెంట బయలువెళ్లుచున్నవి; చుక్కల గుఱ్ఱములు దక్షిణదేశమునకు బయలువెళ్లుచున్నవి.

6. In qua sunt equi nigri, exeunt ad terram Aquilonis, et albi exeunt post eos, et variegati, (aspersi vario colore,) exunt ad terram Australem.

7. ఎఱ్ఱని గుఱ్ఱములు బయలువెళ్లి, లోకమందు సంచరించవలెనని కోరగా ఆయన–మీరు ఇక్కడనుండి వెళ్లి లోకమంతట సంచరించుడని చెప్పెను.

అవి లోకమంతట సంచరించెను.

7. Et subrufi (dicam iterum de voce) exierunt, et postularunt ut perambularent in terra: et dixit, Ite, perambulate in terra; et pereambularunt in terra.

జెకర్యా ఈ ప్రవచనములోని ప్రతి భాగమును ఇక్కడ వివరించుచున్నాడు; అయితే రెండు రథములు కల్దీయదేశమువైపు త్వరపడి పోయెనని ఆయన అదే సమయమున చూపుచున్నాడు; దేవుని తీర్పును మొట్టమొదట అనుభవింపవలసి వచ్చినందుకు యూదులకు వేదనగా ఉండకుండునట్లే ఇది. పిమ్మట దేవుడు తన దూతలను అన్ని దిక్కులకును పంపెనని ఆయన చూపుచున్నాడు; అయితే, ముఖ్యముగా బబులోనీయులలో, విశేషమైన అసాధారణమైన మార్పులు కలిగెననియు, లేక కలుగబోవుననియు చూపుచున్నాడు. కాబట్టి అక్కడికి చెరగా తోలివేయబడిన తన ప్రజలనుగూర్చి దేవునికి శ్రద్ధ ఉన్నదని స్పష్టమయ్యెను. ఎఱ్ఱని గుఱ్ఱములనుగూర్చి ఆయన ఇక్కడ ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో కారణము నేను ఇదివరకే చెప్పియున్నాను; మొదటి రథము కల్దీయకు పంపబడెనని తలంచువారు పొరబడుచున్నారు; ఏలయనగా దేవుని తీర్పు ఎవరితో ఆరంభమయ్యెనో ఆ యూదులనుగూర్చియే ఇది చెప్పబడినదని నేను భావించుచున్నాను.

అటుపిమ్మట రెండు రథములు బబులోనువైపు పోయెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; మొదటిదానిని నల్లని గుఱ్ఱములును, రెండవదానిని తెల్లని గుఱ్ఱములును లాగినవి; పారసీకుడు చూపిన దయవలన యూదులకు సంతోషమను క్రొత్త వెలుగు కలిగెను గనుక అట్లు చెప్పబడెను.

దక్షిణదేశమునుగూర్చి చెప్పినప్పుడు, ప్రవక్త ఐగుప్తీయులను సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు.

అయితే చివరి రథము వేరొక చోటికి, అనగా లోకమంతటికిని కొనిపోబడెనని ఆయన తరువాత చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}אמוציםamustim అను పదమును బలమైనవి అని అనువదించుదురు; ఇదే ఆ పదమునకు సరైన అర్థము, ఏలయనగా {,}אמץamets అనగా సరిగా బలపరచుట, దృఢపరచుట అని అర్థము; అయితే ఇక్కడ రంగము ఉద్దేశింపబడినందున, కొందరు రబ్బీలు బోధించునట్లు దీని అర్థము కొంచెము ఎఱ్ఱనిది అని నాకు తోచుచున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త ముందు {,}ברדיםberedim, చుక్కలవి అను మరియొక పదమును చెప్పియున్నాడు. కాబట్టి కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఈ రెండింటిని కలిపి, ఆ గుఱ్ఱములు వడగండ్లవలె చుక్కలును మచ్చలును కలవై యుండెననియు, పిమ్మట అవి {,}אמוצים amutsim, కొంచెము ఎఱ్ఱనివి అనియు చెప్పుదురు. ఈ అభిప్రాయమును జెరోము చాలినంతగా ఖండించెనని నాకు తోచుచున్నది; ఏలయనగా మిగిలిన గుఱ్ఱములు {,}אדמיםademim, ఎఱ్ఱనివి, కాని ఇవి వేరువేరు రంగులు కలవి. మరియు ఈ రథమును లాగినవి మాత్రమే బలమైన గుఱ్ఱములని చెప్పుట తగదు; ఏలయనగా దేవుడు కల్దీయులకు విరోధముగా తన బలమును ఎంత ఆశ్చర్యముగా కనుపరచెననగా వారిమీదికి రెండు రథములు బయలుదేరెను, అవి బలహీనమైన దుర్బలమైన గుఱ్ఱములచేత లాగబడియుండవని మనమెరుగుదుము. కాబట్టి ఇక్కడ వాటి రంగే సూచింపబడినదని నేను తలంచుచున్నాను; ప్రవక్త వాటిని ఒకసారి చుక్కలవిగాను, మరియొకసారి కొంచెము ఎఱ్ఱనివిగాను పిలుచుచున్నాడు.

అయితే అవి దక్షిణదేశముతో తృప్తిపడక, లోకమంతట ఇటు అటు సంచరించుటకు దేవుని అనుమతి కోరెనని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. అపవాదియు దుష్టులును దేవుని ఆజ్ఞను లక్ష్యపెట్టరు, తమకు తెలియకుండగా తమ ఇష్టమునకు విరుద్ధముగా దేవుడు ఎక్కడికి తోలునో అక్కడికే నడిపింపబడుదురు; అయినను అవి కోరెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తమకు విధింపబడిన హద్దులను అవి దాటలేవు. యోబు విషయములో సాతాను ఇది అది చేయుటకు అనుమతి కోరినట్లు, సాతాను ఏదైనను ప్రయత్నింపబోవునప్పుడెల్లను దేవుని అనుమతి కోరునా అని మనము మరీ సూక్ష్మముగా విచారింపనవసరము లేదు; ఏలయనగా దేవుని పరిపాలనను ఏ విధముగానైనను కూలద్రోయుటకు ప్రయత్నించునట్లు అతడు తన తీవ్రమైన కోపముచేత కొనిపోబడుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు. అయితే ఇది మాత్రమే మనకు తృప్తికరముగా ఉండవలెను --- దేవుడు అనుమతించిన మేరకే తప్ప సాతానైనను దుష్టులైనను ఒక్క అంగుళమైనను ముందుకు సాగలేరు. కాబట్టి భావమేమనగా, చివరి రథము మొదట దక్షిణదేశమునకు బయలుదేరిన తరువాత, లోకమంతట సంచరించుటకు దానికి అనుమతి ఇయ్యబడెను. ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 6:8

8. అప్పుడు ఆయన నన్ను పిలిచి–ఉత్తరదేశమునకు పోవునవి ఉత్తరదేశమందు నా ఆత్మను శాంతిపరచినవి, చూడుమని నాతో చెప్పెను.

8. Et vocavit me et locutus est mecum, dicendo, Vide, qui egrediuntur ad terram

Aquilonis quiescere fecerunt spiritum meum in terra Aquilonis.

ఈ వచనమునుండి మనము నేర్చుకొనునదేమనగా, ఈ దర్శనము యొక్క ముఖ్యోద్దేశము ఇదియే --- కల్దీయలో కొంతమట్టుకు జరిగినవియు ఇంకను జరుగబోవునవియునైన భయంకరమైన కల్లోలములు ఉద్దేశము లేకుండ పుట్టినవి కావనియు, సమస్తమును దేవుని రహస్యమైన ఆలోచనచేత నడిపింపబడుచున్నదనియు, మరియు ఆ సామ్రాజ్యముయొక్క స్థితిని దేవుడు ఎంతగా కలతపెట్టి కలవరపరచెననగా దాని అంతము కనుపడునట్లు ఉండెననియు యూదులు తెలిసికొనవలెనని. కాబట్టి ప్రవచనములోని ప్రతి భాగము యొక్క భావమును గ్రహించుటకు ఎవడును మరీ ఆదుర్దాగా శ్రమపడవలసిన కారణము లేదు, దాని సామాన్యార్థము స్పష్టముగా ఉన్నది. అయితే దూత ఉత్తరదేశమునుగూర్చియైనను లోకమంతటినిగూర్చియైనను కాక దక్షిణదేశమునుగూర్చి ప్రత్యేకముగా ఎందుకు చెప్పుచున్నాడు? ఏలయనగా అందరి కన్నులును ఆ దిక్కునందే నిలిచియుండెను; కల్దీయ సంఘమునకు ఒక విధముగా సమాధివలె ఉండెనని మనమెరుగుదుము; దేవుడు ఆరాధింపబడునట్లు ఒక ప్రజ ఉండుటకై శేషము అక్కడినుండియే బయలుదేరి వచ్చెను.

కాబట్టి దూత ఇక్కడ యూదులను దైవసంరక్షణను ఆలోచింపుమని పిలుచుచున్నాడు; ఆ దేశములో ఏ మార్పులు కలిగినను అవి దేవుని రహస్యమైన ఆలోచననుండియే వచ్చినవని వారు తెలిసికొనవలెనని.

ఆత్మను శాంతిపరచినవి అను మాటలను వ్యాఖ్యాతలు రెండు విధములుగా గ్రహించుదురు. కొందరు, తన ప్రజలయెడల దేవునికి గల కటాక్షము ఇక్కడ సూచింపబడెనని, అనగా ఆయన అప్పటికే సమాధానపడెనని చెప్పినట్లుగా తలంచుదురు; మరికొందరు ఆత్మ అను మాటచేత దేవుని ప్రతీకారమును అర్థము చేసికొందురు, ఏలయనగా ఆయన కల్దీయులమీద తన కోపమును చాలినంతగా కుమ్మరించెను; ఈ రెండు అర్థములును సందర్భమునకు బాగుగా సరిపడును. ఒకడు తన కోరిక నెరవేరువరకు కోపము చాలింపడు గదా, అటులనే దేవుడు బబులోనీయులమీద తన కోపమును తృప్తి కలుగువరకు కుమ్మరించెననుట యూదులకు సామాన్యమైన ఆదరణ కాదు; ఈ విధమైన మాటతీరు లేఖనములలో తరచుగా కనబడును. కాబట్టి రెండవ వివరణను అంగీకరింప నేను ఇష్టపడుచున్నాను --- రెండవ రథము బయలుదేరిన తరువాత దేవుడు శాంతించసాగెను; ఏలయనగా అప్పుడు ఆయన తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలతో సమాధానపడెను, వారి విమోచనము వెంటనే వచ్చెను. దేవుడు తమయెడల కృపగలవాడని యూదులు తెలిసికొనునట్లు, ఈ రథములు కల్దీయ అంతటను తమ మార్గమును ముగించువరకు వారు తమ మనస్సులలో నెమ్మదిగాను కలతలేకయు ఉండవలెనని ఆయన వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు; ఏలయనగా దూత ఇప్పుడు చెప్పునది నెరవేరును, అనగా ముందు కలతపడినట్లు కనబడిన దేవుని ఆత్మ శాంతించును; ఏలయనగా ఆయన యూదయలోనే సమస్తమును అంధకారములో ముంచివేసెను.

217 గ్రోటియస్, డాతియస్, న్యూకమ్ మరియు హెండర్సన్ అనువారు కాల్విన్ ఇచ్చిన అభిప్రాయముతో ఏకీభవించుచున్నారు, ఏలయనగా ఇక్కడ "ఆత్మ" అను పదమును కోపము లేక ప్రతీకారము అను అర్థములో తీసికొనుచున్నారు. న్యాయాధిపతులు 8:3; యెషయా 33:11 చూడుము. అయితే మార్కియస్ మరియు బ్లేనీ దానిని 5వ వచనములో వలె తీర్పు అను అర్థములో "గాలి" అని అనువదించుదురు. తరువాతివాడు ఆ వాక్యమును ఇట్లు అనువదించును --- "ఉత్తరదేశమునకు విరోధముగా బయలువెళ్లినవారు నా గాలిని ఉత్తరదేశముమీద నిలుపునట్లు చేసిరి, చూడుము"; మరియు ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, "యిర్మీయా 4:11, 12లో [{[{רוח ఈ విధముగానే వాడబడినది; మరియు [{]}הנוח నిలుచునట్లు చేయుట లేక నిలిచియుండునట్లు చేయుట, అనగా నాటుట అని అర్థము. యెషయా 30:32; యెహెజ్కేలు 5:13; 24:13 చూడుము. మరియు కాల్ రూపములోని అదే క్రియాపదము, ఒక విపత్తువలె, దానిపై నిలుచుట లేక స్థిరపడుట అని అర్థమిచ్చును. నిర్గమకాండము 10:14."---సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మేము ఇక్కడ అనేక కీడులకు గురియై యున్నాము; అవి తరచుగా ప్రచండ తుపానులవలె ఆకస్మికముగా లేచుచున్నవి --- ఓ దయచేయుము, మేము హృదయములను పరలోకమునకు ఎత్తి, నీ రహస్య దైవసంరక్షణయందు తృప్తినొందునట్లును, మా శరీరసంబంధమైన తీర్పునుబట్టి ఇటు అటు కొట్టబడుచున్నను, నీవు మేము నమ్ముటకు కోరుచున్న ఈ సత్యమందు స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లును అనుగ్రహింపుము --- అదేదనగా, సమస్తమును నీచేత నడిపింపబడుచున్నది, నీ చిత్తమువలననే తప్ప ఏదియు జరుగదు; అందువలన అత్యంత గొప్ప కల్లోలములలో మేము ఎల్లప్పుడును నీ హస్తమును, నీ ఆలోచన సంపూర్ణముగా యథార్థమైనదియు, పరిపూర్ణమైనదియు, విశిష్టమైన జ్ఞానమును న్యాయమును గలదియు అని స్పష్టముగా చూచునట్లును అనుగ్రహింపుము; మరియు మేము ఎల్లప్పుడును నిన్ను ప్రార్థించుచు, ఈ రేవునకు పరుగెత్తుచుండునట్లును అనుగ్రహింపుము --- మేము ఇక్కడ ఇటు అటు కొట్టబడుచున్నాము, నీ అద్వితీయకుమారుని రక్తమువలన మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిలోనికి చివరకు మేము చేర్చుకొనబడువరకు నీవు నీ హస్తముచేత మమ్మును ఎల్లప్పుడును ఆదుకొనుదువు గదా. --- ఆమేన్.

నూట నలువది ఐదవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 6:9-11

9. యెహోవా వాక్కు నాకు ప్రత్యక్షమై యిట్లనెను,

9. Et fuit sermo Iehovae ad me, dicendo,

10. చెరపట్టబడి బబులోనునుండి వచ్చినవారిలో హెల్దయి, టోబీయా, యెదాయా అనువారియొద్దనుండి తీసికొని, నీవు ఆ దినమందే జెఫన్యా కుమారుడైన యోషీయా యింటికి వెళ్లుము;

10. Sume ex transmigratione, nempe ab Heldai, et a Tobia, et a Jedaia; et vade tu die illo, inquam, ad domum Josiae filii Zephaniae, qui venerunt e Babylone;

11. వెండి బంగారములను తీసికొని కిరీటములను చేయించి, యెహోజాదాకు కుమారుడును ప్రధానయాజకుడునైన యెహోషువ తలమీద పెట్టుము;

11. Et sume argentum et aurum, et fac coronas, et ponc super caput Iehosuae filii Iozedec, sacerdotis magni.

ప్రవక్త బలహీనమైన మనస్సులలో మంచి నిరీక్షణను నింపునట్లు ఈ దర్శనము జెకర్యాకు ఇయ్యబడెను; ఏలయనగా తమ పొరుగువారివలన యూదులు అన్ని వైపులనుండి తీవ్రముగా ఒత్తిడి చేయబడుచున్నారని కనుగొనిరి; శత్రువులు వారికి ముందును వెనుకను లేచిరి, వారి కష్టములకు అంతము లేకుండెను. కాబట్టి చెరనుండి తిరిగి వచ్చినవారు అట్టి స్థితిలో తమను దౌర్భాగ్యులని తలంచిరి. వారు బబులోనీయుల మధ్య నిజముగా నెమ్మదిగా జీవింపగలిగియుండెడివారు, ఆ విధమైన జీవితమునకు వారు అలవాటుపడియుండిరి, గనుక చెర వారికి అంత బాధాకరము కాకుండెను. ఆ ప్రకారము దేవుని కటాక్షము వారికి అసహ్యముగా మారెను, వారు దానిని దాదాపు ద్వేషించిరి; ఏలయనగా ప్రతిదినము క్రొత్త దాడులకు గురియగుటకంటె తమ దేశమును కోల్పోవుటయే మేలని వారు తలంచిరి. మరియు దేశమును స్వాధీనము చేసికొనుట తనంతట తాను కోరదగినది కాదు, వారికి ఇయ్యబడిన నిరీక్షణను బట్టియే అది కోరదగినది; అనగా దావీదు రాజ్యము మరల మహిమాన్వితమగుననియు, ఆలయపు వైభవమును మహిమయు మునుపటికంటె గొప్పవగుననియు దేవుడు తన ప్రవక్తలద్వారా వాగ్దానము చేసియుండెను. తమ శత్రువులచేత తాము నిరంతరము బాధింపబడుచుండుట యూదులు చూచినప్పుడు, వాగ్దానము చేయబడినదంతయు వ్యర్థమని తలంచిరి. కాబట్టి అనేక ఫిర్యాదులును అనేక కేకలును అంతట లేచెనని నిస్సందేహము. కావున వారు దేవునికి విరోధముగా ఇట్లు సణుగుట మానునట్లు, ఈ దర్శనము ప్రవక్తకు ఇయ్యబడెను; అందులో నలుగురు మనుష్యులనుండి వెండి బంగారములను తీసికొని, రెండు కిరీటములను చేయించి ప్రధానయాజకుడైన యెహోషువ తలమీద పెట్టుమని ఆయనకు ఆజ్ఞాపింపబడెను.

రాజు యాజకుడు అను ఉద్యోగములు వర్ధిల్లిన పూర్వకాలమున ప్రజల స్థితి ఎంత క్షేమముగా ఉండెనో అంతే క్షేమముగా ఉండునని యూదులు నిశ్చయముగా భావించునట్లు చేయుటయే ఉద్దేశము: ఏలయనగా ఇవియే శరీరమునకు ముఖ్యమైన అలంకారములు, లేక రెండు కన్నులవంటివి --- యాజకుడు దేవునికిని మనుష్యులకును మధ్యవర్తి, రాజు ప్రజలను పరిపాలించుటలో దేవుని స్థానమును వహించువాడు.

కాబట్టి ఆ రెండు కిరీటములచేత సంఘము యొక్క పునరుద్ధరణ సూచింపబడెనని మనము చూచుచున్నాము; అయితే ఆ రెండు కిరీటములు యెహోషువ తలమీద పెట్టబడెనని, అది క్రొత్తదియు అసాధారణమైనదియు అనియు మనము గమనింపవలెను. యాజకులకు పాగా ఇయ్యబడెనని మనమెరుగుదుము; రాజులు కిరీటముతో అలంకరింపబడిరనియు మనమెరుగుదుము; అయితే ఏ ఒక్క వ్యక్తియు రాజకిరీటమును యాజకపాగాను ధరింపవలసినవాడు కాడు. కాబట్టి ఇక్కడ రాజరికమును యాజకత్వమును ఒకే వ్యక్తిలో కలియుటను చూచుచున్నాము, ఇది మునుపెన్నడును జరుగలేదు; ఏలయనగా దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రములో ఆ రెండు ఉద్యోగముల మధ్య భేదము పెట్టియుండెను. కాబట్టి ఈ ప్రవచనముచేత మునుపెన్నడును తెలియని ఒకటి సూచింపబడుచున్నది, అదేదనగా ఒకే వ్యక్తి రాజును యాజకుడును అగును. ఏలయనగా అనేక కిరీటములు ఉండియుండవచ్చునని జెరోము ఇతర సంగతులతో కలిపి చెప్పినది బలహీనమైనదియు వ్యర్థమైనదియునై యున్నది; మరియు ఆయన ప్రవక్త మాటలకు విరుద్ధముగా మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా కొద్దిసేపటి తరువాత ఆ రెండింటి మధ్య, అనగా రాజరికమునకును యాజకత్వమునకును మధ్య, సమాధాన ఆలోచన ఉండునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ప్రధానయాజకునికి ఒక కిరీటము ఇయ్యబడెనని అదే గ్రంథకర్త తలంచుటయు తప్పే; అంతేకాక, ఆయన ప్రవక్త యొక్క బోధ అంతటిని తనకు చేతనైనంతమట్టుకు తారుమారు చేయుచున్నాడు. అయితే ఈ అల్పవిషయములను విడిచిపెట్టుచున్నాను; ఏలయనగా వెండి బంగారములను తీసికొని ప్రధానయాజకుని తలమీద పెట్టుటకు రెండు కిరీటములను చేయవలెనని దేవుడు తనకు ఆజ్ఞాపించెనని జెకర్యా చెప్పిన మాటలలో సందేహము లేదు. ఇప్పుడు ప్రవచన ఉద్దేశమునుగూర్చి ప్రవక్త యొక్క ఆశయమును, మాటల అర్థమును కూడ మనము గ్రహించుచున్నాము.

ఇప్పుడు ప్రవక్త నలుగురు మనుష్యులనుండి బంగారము తీసికొనవలెనని ఎందుకు ఆజ్ఞాపింపబడెనో విచారించుదము; ఏలయనగా ఆయన చెరనుండి తీసికొనుము అని చెప్పుచున్నాడు. {,}הגולהegule అను పదము అనేక ఇతర స్థలములలో వలె సముదాయార్థములో తీసికొనబడవలెను. కాబట్టి ఇప్పుడు బబులోనునుండి తమ స్వదేశమునకు తిరిగి వచ్చిన చెరపట్టబడినవారినుండి తీసికొనుము. అయితే ఆయన తరువాత నలుగురు మనుష్యులను పేర్కొనుచున్నాడు; ఆ వాక్యభాగములో ఒక విధమైన ఆకస్మికత ఉన్నది, అయినను ప్రవక్త భావమును మరుగుపరచునది ఏదియు లేదు; ఏలయనగా ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: హెల్దయియొద్దనుండియు, టోబీయాయొద్దనుండియు, యెదాయాయొద్దనుండియు తీసికొనుము; పిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: ఆ దినమందే వెళ్లి, జెఫన్యా కుమారుడైన యోషీయా యింట ప్రవేశించుము.

ప్రవక్త ఈ నలుగురియొద్దకు వెళ్లవలెనని ఆజ్ఞాపింపబడెననుటయు, వారిలో ఒకని యింట ప్రవేశింపవలెననుటయు నిస్సందేహము; ఇది పదవ వచనపు ముగింపునుండి స్పష్టమగుచున్నది, అందులో ఆయన బబులోనునుండి వచ్చినవారు అని చెప్పుచున్నాడు. ఆయన జెఫన్యా కుమారుడైన యోషీయానుగూర్చి మాత్రమే చెప్పియుండెను; పిమ్మట వారు బబులోనునుండి వచ్చిరని చేర్చుచున్నాడు. ఇప్పుడు నేను జవాబునకు వచ్చుచున్నాను. ఈ నలుగురు మనుష్యులు ప్రజలలో ప్రముఖులై యుండి, ఇతరులకంటె భక్తిలో శ్రేష్ఠులై యుండిరి గనుక వెండి బంగారములను సమకూర్చిరని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు తలంచుదురు. కాబట్టి ఆ కిరీటములను చేయుటకు వెండి బంగారములను సమకూర్చుటకు ఈ నలుగురు విశేష గౌరవచిహ్నముగా ఎన్నుకొనబడిరని వారు తలంచుదురు: అయితే అధ్యాయపు ముగింపునుండి నేను ఊహించునదేమనగా, వారి బలహీనత ఇక్కడ సూచింపబడినది, అనగా వారు విశ్వాసమందు బలహీనులై దేవుని వాగ్దానములను నమ్మక, ఆ విధముగా తమ మాదిరిచేత ఇతరులను నిరుత్సాహపరచిరి. వారు ఉన్నతాధికారముగల మనుష్యులై, ఇతరులందరికంటె శ్రేష్ఠులై యుండిరి గనుక అందరి కన్నులును వారిమీదనే నిలిచియుండెననుట నిశ్చయమే; ఇది నిశ్చయము. అయినను వారి అవిశ్వాసమే ఇక్కడ గద్దింపబడుచున్నది, ఏలయనగా వారు దేవుని వాగ్దానములను చాలినంతగా లక్ష్యపెట్టక, తమ నిరీక్షణ భంగమయ్యెనని తలంచిరి; ఏలయనగా వారు విస్తారమైన సమృద్ధిని అనుభవించిన బబులోనును విడిచి పరిశుద్ధ దేశమునకు తిరిగి వచ్చి, అది సేద్యములేనిదిగాను పాడైనదిగాను ఉండుట కనుగొనిరి. ముండ్లలోను కంపలలోను దున్నవలసి వచ్చినప్పుడు నిజముగా గొప్ప ఓపిక అవసరమాయెను; ఏలయనగా నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు ఆ దేశము క్రమముగా సేద్యము చేయబడలేదు. తూర్పునుండి పంపబడినవారు అక్కడక్కడ దానిలో నివసించిరి; అయితే సింహములును అడవిమృగములును అందులోనికి వచ్చియుండెను, గనుక యూదులు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆ దేశపు పాడుదనము విస్తారమైన పని అవసరమగునట్లు చేసెను.

218 ఈ తరువాతి మాటలను ఒక కుండలీకరణముగా తీసికొనుట మేలు, "నీవు ఆ దినమందే వెళ్లుము, జెఫన్యా కుమారుడైన యోషీయా యింటికే వెళ్లుము;" అప్పుడు ఆ పరిచ్ఛేదము అంతయు ఇట్లు అనువదింపబడవచ్చును,— 10. చెరపట్టబడినవారినుండి, హెల్దయియొద్దనుండియు, టోబీయాయొద్దనుండియు, యెదాయాయొద్దనుండియు తీసికొనుము, (నీవు ఆ దినమందే వెళ్లుము, జెఫన్యా కుమారుడైన యోషీయా యింటికే వెళ్లుము,) వారు బబులోనునుండి వచ్చినవారు; 11. అవును, వారియొద్దనుండి వెండి బంగారములను తీసికొని, ఒక పెద్ద (లేక, రెండంతల) కిరీటమును చేయించి, యెహోజాదాకు కుమారుడును ప్రధానయాజకుడునైన యెహోషువ తలమీద పెట్టుము. మొదటి భాగమును హెండర్సన్ పైన ఇవ్వబడినట్లును, కాల్విన్ అనువాదము ప్రకారమును అనువదించుచున్నాడు; అయితే న్యూకమ్ మరియు బ్లేనీ మన అనువాదమును అనుసరించుదురు, అది సరియైనదిగా కనబడదు; ఏలయనగా మొదటి "తీసికొనుము" మరల చెప్పబడినది, పిమ్మట వెండి బంగారములను ఎవరియొద్దనుండి తీసికొనవలెనో ఆ వ్యక్తులను ముందుగా పేర్కొని, ప్రవక్త ఏమి తీసికొనవలెనో చెప్పబడుచున్నది. ఆ కిరీటము లేక కిరీటములనుగూర్చి వివిధ అభిప్రాయములు కలిగియుండిరి. మొత్తము వాక్యభాగముతో అతి ఎక్కువగా సరిపడునది మార్కియస్ అభిప్రాయము; దానిని హెంగ్స్టెన్బర్గ్ మరియు మెక్కాల్ అంగీకరించిరి. హీబ్రూలో తరచుగా వాడబడునట్లు, గొప్పదానిని తెలుపుటకు ఇక్కడ బహువచనము వాడబడెనని ఆయన తలంచుచున్నాడు, ఈ క్రింది ఉదాహరణలనుబట్టి అది ప్రకాశమానమైనదియు, గొప్పదియు, లేక అసాధారణమైనదియు అని అర్థము: [{,[{שמחות ఆనందములు---గొప్ప ఆనందము, కీర్తనలు 45:15; ,[{]}חכמות జ్ఞానములు---ముఖ్యమైన జ్ఞానము లేక నిజమైన జ్ఞానము, సామెతలు 1:20; ,[{]}חסדום కనికరములు---గొప్ప కనికరము, విలాపవాక్యములు 3:22; ,[{]}מוצאת బయలువెళ్లుటలు---విశేషమైన బయలువెళ్లుట, మీకా 5:2. వీటికి ఈ రెండు ఉదాహరణలను చేర్చవచ్చును: ,[{]}כהמות మృగములు---ఒక గొప్ప మృగము, కీర్తనలు 73:22; మరియు ,[{]}עגלות దూడలు---ఒక గొప్ప దూడ, హోషేయ 10:5. దీనిని బలపరచుటకు, ఇక్కడ వాడబడిన అదే పదము దాని బహువచన రూపములో యోబు 31:36లో "ఒక కిరీటము" అని అనువదింపబడుటయు, ఇక్కడ 14వ వచనములో దాని తరువాత ఏకవచన క్రియాపదము వచ్చుటయు మనము కనుగొనుచున్నాము. పెద్ద, లేక ప్రకాశమానమైన, లేక రెండంతల కిరీటము అనియే స్పష్టముగా భావము. యెహోషువకు మునుపే తన యాజక పాగా ఉండెను, యెహోషువ 3:5 చూడుము; దాని చుట్టు వెండిది కాదు బంగారు కిరీటము ఉండెను, నిర్గమకాండము 28:36; 39:30 చూడుము; అయితే ఇప్పటి సందర్భములో బంగారముతోపాటు వెండియు ఉండవలెను. కాబట్టి అది అసాధారణమైన కిరీటము, అసాధారణమైనదానిని, అనగా రాజసింహాసనముపై పరిపాలించు యాజకుని, స్పష్టముగా సూచించుటకే ఉద్దేశింపబడినది.---సం.

కాబట్టి ప్రజల నడిపింపుకును ధ్వజవాహకత్వమునకును ఇతరులకు నాయకులై యుండవలసిన ఈ నలుగురు మనుష్యులను పరిశుద్ధాత్మ ఇక్కడ గద్దించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు; అందుకు విరుద్ధముగా వారు సామాన్య ప్రజల ధైర్యమును భంగపరచిరి. ఈ సంగతి అధ్యాయపు ముగింపునుండి నేర్చుకొనవచ్చునని నేను చెప్పుచున్నాను; అక్కడ ఆ రెండు కిరీటములను ఆలయములో ఉంచవలెనని దేవుడు ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు, అవి వారికి జ్ఞాపకార్థముగా ఉండునట్లును, వారు తమ అవిశ్వాసమునకు శిక్షావిధిని అక్కడ చూచునట్లును; దానిని తగిన స్థలమున వివరింతుము.

ప్రధానయాజకుని తలమీద ఆ రెండు కిరీటములను పెట్టవలెనని ప్రవక్త ఆజ్ఞాపింపబడెను. నేను చెప్పినట్లు, క్రీస్తు వ్యక్తియందు ఆ రెండు గౌరవములు కలియుటను సూచించు ఒక గుర్తుగా ఇది ఉద్దేశింపబడెను. క్రీస్తు వచ్చువరకు ప్రధానయాజకుని ఆరోను సంతతిలోనుండియే ఎన్నుకొనవలసియుండెను; రాజులు దావీదు వంశములోనుండియే ఉండవలెనని కూడ కోరబడెను; కాబట్టి వ్యక్తులను గూర్చి మాత్రమే కాక కుటుంబములనుగూర్చియు రాజ్యోద్యోగమునకును యాజకత్వమునకును మధ్య భేదమును మనము గమనించుచున్నాము. లేవీ గోత్రమునుండి ఒక రాజును చూచుట నిజముగా విచిత్రమైన సంగతియే; యూదా గోత్రమునుండియు దావీదు కుటుంబమునుండియు ఒక యాజకుని చూచుట దేవుడు నియమించిన క్రమమునకు విరుద్ధమైయుండును. కాబట్టి రాజు తనకు చెందిన కిరీటముతో అలంకరింపబడియుండగా, ప్రధానయాజకునికి తనకు తగిన పాగా ఉండగా, ఒకే మనుష్యుడు రెండు కిరీటములను ధరింపవలెనని చెప్పుటకు అర్థమేమి? గత క్రమములో ఇక్కడ ఏదో మార్పు ఉన్నదనియు, అసాధారణమైనది ఏదో సూచింపబడుచున్నదనియు మనము నిస్సందేహముగా గమనించుచున్నాము. అయితే వాగ్దానము చేయబడిన విమోచకుడు రాజుగాను యాజకుడుగాను ఘనుడై యుండునను దానిలో క్రొత్త సంగతి ఏదియు లేదు; ఏలయనగా నూట పదవ కీర్తనలో ఇది ముందుగా చెప్పబడెను, "యెహోవా నా ప్రభువునకు ఈలాగు సెలవిచ్చెను, నా కుడిపార్శ్వమున కూర్చుండుము;" --- ఇది రాజునకు కుడిపార్శ్వమున చెందిన సంగతి; తరువాత ఇట్లు వచ్చుచున్నది, "నీవు మెల్కీసెదెకు క్రమము చొప్పున యుగయుగములు యాజకుడవై యున్నావు." కాబట్టి రాజులు దావీదు కుటుంబమునుండియు యూదా గోత్రమునుండియు ఎన్నుకొనబడవలసి యుండినను, యాజకులు లేవీ గోత్రమునుండి తీసికొనబడవలసి యుండినను, మెల్కీసెదెకు విషయములో జరిగినట్లు యాజకుడు కూడ అయిన ఒక రాజు వచ్చునని ఆత్మ ముందుగా చెప్పెను. ప్రవక్త ఇప్పుడు స్థిరపరచునది ఈ సంగతినే.

యెహోషువ తలమీద కిరీటములను పెట్టవలెనని జెకర్యా ఆజ్ఞాపింపబడినప్పుడు, యెహోషువ రాజు యాజకుడు అను రెండు పదవులను వెంటనే చేపట్టినాడని మనము భావింపకూడదు; అతడు తన స్వంత పదవితోనే తృప్తిపడినవాడు; కాని మెస్సీయ వచ్చునప్పుడు ఏది ఎదురుచూడవలెనో దానిని ప్రవక్త ఈ సూచనద్వారా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా యెహెజ్కేలులో చెప్పబడినట్లు, క్రీస్తు రాజకిరీటమును పొందవలసిన కాలము ఇంకను రాలేదు, --- "కిరీటమును తీసివేయుడి; దానిని ప్రక్కన పెట్టుడి, ప్రక్కన పెట్టుడి, ప్రక్కన పెట్టుడి; దాని హక్కుదారుడు వచ్చువరకు అట్లుండవలెను." (యెహెజ్కేలు 21:26, 27.)

రాజకిరీటము కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడినట్లుండవలసిన ఒక కాలపరిమితిని ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. రాజకిరీటము ఇంకను తగినంత కాలము మట్టిలో పడియుండనప్పటికీ, ప్రవక్త దుస్సాహసముతో ఏమియు చేయలేదు; ఏలయనగా ప్రతిరూపముగా నిలిచిన యాజకుడు రెండు కిరీటములను ధరించి ముందుకు రాకుండినచో ఇక్కడ వాగ్దానము చేయబడినదానిని యూదులు తమ మనస్సులో గ్రహింపజాలకుండెడివారు. మరియు ఇది జెరుబ్బాబెలు వ్యక్తికి అంత తగి యుండదు; ఏలయనగా అతడు దావీదు వంశమువాడును క్రీస్తునకు ప్రతిరూపమునై యుండినను, అతనికి ఇంకను రాజు అను పేరు లేదు, రాజాధికారమును లేదు; కాబట్టి అతడు అంత తగిన వ్యక్తి కాజాలడు. కావున క్రీస్తునకు ప్రతిరూపమును ప్రతినిధియునైన ప్రధానయాజకుడగు యెహోషువను దేవుడు ముందుకు తెచ్చెననుటలో ఆశ్చర్యము లేదు; మరియు రాబోవువాడు, తరువాత చెప్పబడినట్లు, యాజకత్వమును రాజత్వమును ఏకము చేయును గనుక ఆయన అతనిని రెండు కిరీటములతో ముందుకు తెచ్చెను.

జెకర్యా 6:12, 13

12. మరియు నీవతనితో ఇట్లనుము–సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా–ఇదిగో చిగురు అను పేరుగల మనుష్యుడు; అతడు తన స్థలమునుండి మొలిచి యెహోవా మందిరమును కట్టును;

12. Et dic ad eum, dicendo (loquere ad eum, dicendo; repetitur bis idem verbum;) sic dicit Iehova exercituum, dicendo, Ecce vir, Germen nomen ejus; et e loco suo germinabit, et aedificabit templum Iehovae;

13. అతడే యెహోవా మందిరమును కట్టును; అతడే ప్రభావమును వహించి సింహాసనముమీద కూర్చుండి యేలును; అతడు తన సింహాసనముమీద యాజకుడై యుండును; ఆ ఇద్దరిమధ్య సమాధానకరమైన ఆలోచన యుండును.

13. Et ipse aedificabit templum Iehovae, et ipse gestabit decus (vel, gloriam) et sedebit, et dominabitur super solium suum; et erit sacerdos super solium suum, et consilium pacis erit inter hos duos (vel, inter utrumque.)

ఇప్పుడు దర్శనము వివరింపబడుచున్నది; ఏలయనగా ఈ వివరణ లేకుండ ప్రధానయాజకుడు రెండు కిరీటములతో అలంకరింపబడియుండినచో, "దీని అర్థమేమి?" అని ప్రజలలో గొప్ప చర్చ జరిగియుండెడిది. యెహోషువకు చేయవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించినది అతనికి సంబంధించినది కాదనియు, మరియొకనిని సూచించుచున్నదనియు దేవుడు ఇక్కడ చూపుచున్నాడు: నీవతనితో ఇట్లనుము–ఇదిగో మనుష్యుడు, చిగురు అని అతని పేరు. యెహోషువ అట్టి గౌరవమునకు యోగ్యుడు గనుకనో, రాజగౌరవమును ఆశింపవచ్చును గనుకనో కిరీటము పెట్టబడలేదనియు, రాజును యాజకుడునునైన ఒకడు పుట్టబోవుచున్నాడని యూదులు గ్రహించునట్లు అతడు ఈ గౌరవమును కొంతకాలము వహింపవలసియుండెననియు ప్రవక్త స్పష్టముగా సాక్ష్యమిచ్చినట్లే ఇది ఉన్నది. కాబట్టి చిగురు అను పేరుగల ఒక మనుష్యుడుండునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

ఈ పేరునుగూర్చి వేరొకచోట వివరింపబడినది. కొందరు ఆనందించు సూక్ష్మార్థములను నేను వదలిపెట్టుచున్నాను; అయితే నేను మరియొకచోట చూపినట్లు, క్రీస్తు ఆ పేరుతో పిలువబడుటకు సామాన్యమైన నిజమైన కారణమేమనగా, ఆయన లోతైన బలమైన వేళ్లుగల ఎత్తైన వృక్షమువంటివాడు కాక, ఒక చిన్న మొక్కవంటివాడు. వేరొకచోట ఆయన "యెష్షయి వేరునుండి వచ్చిన చిగురు" అని పిలువబడెను. (యెషయా 11:1.) కాని భావము ఒక్కటే; ఏలయనగా యెష్షయి యొక్క ఆ వేరు అనామకమై పేరులేనిదై యుండెను. అంతేకాక ఈ విధమైన చిగురులో ప్రసిద్ధమైనదేమియు లేదు. కావున క్రీస్తు చిగురు అని పిలువబడుటకు కారణము, ఆయన ఆరంభము తృణీకరింపదగినదై, అన్యజనులలో నిజముగా ఏ ప్రసిద్ధియు లేనివాడై, తన స్వజనులలోనైనను అట్టివాడైయుండుటయే. అయితే ఈ చిన్న మొక్క తన చేతితోనే నాటబడినట్లుండునని, ఆ విధముగా బలము పొందునని దేవుడు అదే సమయమున సూచించుచున్నాడు. కావున క్రీస్తు ఆరంభము దీనమైనదైనను, ఆయన గొప్ప యెత్తునకు చేరువరకు నిరంతరము పెరుగుటకు బలము ఇచ్చెదనని దేవుడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఈ భావములోనే క్రీస్తు చిగురు అని పిలువబడెను; మరియు అప్పుడు కేవలము ప్రతిరూపమైన యాజకుడైన యెహోషువపై ప్రజలు తమ దృష్టి నిలుపకుండునట్లు, వారి మనస్సులు రాబోవు క్రీస్తువైపు మళ్లింపబడెనని మనము స్పష్టముగా నిర్ణయింపవచ్చును. యెహోషువతో చెప్పుము–ఇదిగో మనుష్యుడు, చిగురు అని అతని పేరు. ఆ మనుష్యుడు ఎక్కడ? ఆయన యెహోషువనుగూర్చి మాటలాడుటలేదు; "నీవే ఆ మనుష్యుడవు" అని ఆయన చెప్పుటలేదు; ఇదిగో మనుష్యుడు, చిగురు అని అతని పేరు అని చెప్పుచున్నాడు, అనగా వేరొకచోట వచ్చువాడు. కాబట్టి ఈ కిరీటములు క్రీస్తువని, అయితే ఇంకను నిరీక్షణలో మరుగై యున్నదానిని యూదులు ప్రతిరూపములో చూచునట్లు యెహోషువకు ఇవ్వబడినవని దీనివలన మనము నేర్చుకొనుచున్నాము.

అటుతరువాత ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: అతడు తన స్థలమునుండి మొలుచును, అనగా అక్షరార్థముగా తనక్రిందినుండి. ఇక్కడను కొందరు మిక్కిలి సూక్ష్మముగా తత్త్వశాస్త్ర చర్చ చేసియున్నారు, --- క్రీస్తు నిత్యుడగు దేవుడు గనుక తన స్వశక్తిచేత తనయంతట తానే మొలిచెనని. నేనైతే దీనికి విరుద్ధముగా, మానవసాధనములన్నియు మాత్రమే మినహాయింపబడినవని తలంచుచున్నాను; క్రీస్తు చిన్న మొక్కవలె ఉండినను, భూమిలో లోతుగా నాటబడిన వేళ్లుగలవానివలె పెరుగునని ప్రవక్త చెప్పినట్లే. క్రీస్తు తన పరలోక శక్తిచేతనే పెరిగెననుటలో సందేహమే లేదు, ప్రవక్త మాటలు దీనిని కూడ కలిగియున్నవి; కాని ఆయన భావము ఇదే, --- క్రీస్తు ఆరంభమున మనుష్యుల ఆశ్చర్యమును ఆకర్షింపదగినదేదియు ఆయనలో లేదు. కావున క్రీస్తు కేవలము చిగురు మాత్రమే అయినను, మానవసాధనములు లేకపోయినను, ఆయన తన స్థలమునుండియే మొలుచుటకు దేవునికి తగిన శక్తి యుండెను; ఈ చిగురును దేవుడు ఆశీర్వదించి దాని తగిన యెత్తునకు పెరుగజేసినచో చాలును.

అతడు యెహోవా మందిరమును కట్టును అని ఆయన అనుచున్నాడు. ఇది గమనింపదగిన భాగము: అప్పుడు యూదులు కట్టనారంభించినదియు, తరువాత హేరోదు కట్టినదియు, "ఈ కడపటి మందిరపు మహిమ మొదటి దానికంటె గొప్పదగును" (హగ్గయి 2:9) అని హగ్గయి ప్రవచించిన నిజమైన మందిరము కాదని దీనివలన స్పష్టమగుచున్నది.

219 "మరియు అతడు తన స్థలమునుండి చిగురించును" --- న్యూకమ్. హెండర్సన్ మన తర్జుమాను అనుసరించును. తార్గుమ్ తర్జుమా విశేషమైనది: "ఇదిగో మనుష్యుడు, మెస్సీయ అని అతని పేరు; ఆయన బయలుపరచబడును." ఉపమానము విడువబడినది; "తన స్థలమునుండి మొలుచుట" అనుదాని భావము బయలుపడుట లేక ప్రత్యక్షమగుట అని అర్థము చేసికొనబడెను. "తన స్థలమునుండి" అనగా "బేత్లెహేమునుండి" అని హెన్రీ చెప్పును. "దావీదు వేరునుండి, గోత్రమునుండి, కుటుంబమునుండి" అని ఆడమ్ క్లార్క్ చెప్పును. --- సం.

హేరోదు మందిరము శోభాయమానమైనదైనను, మందిరమును కట్టుట క్రీస్తు స్వంత కార్యమని ఆత్మ ఈ చోట ప్రకటించుచున్నాడని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి లోకమునందలి బంగారమంతయు వెండియంతయు కుప్పగా పోగుచేసినను, హగ్గయి ప్రవచించినట్టియు యెహెజ్కేలు తన గ్రంథాంతమునకు సమీపమున విస్తారముగా మాటలాడినట్టియు నిజమైన మందిరమును ఎవడును కట్టజాలడు. కావున ఈ మందిరమును కట్టుటకు తండ్రిచేత క్రీస్తు మాత్రమే ఏర్పరచబడెను. క్రీస్తు తన శరీర విషయములో తానే మందిరమైయుండెను, ఏలయనగా దేవత్వ సంపూర్ణత ఆయనయందు నివసించెను (కొలొస్సయులకు 2:6;) అయితే ఆయన మూఢనమ్మకములను కూలగొట్టి, అంతటను పవిత్రమైన ఆరాధనను నెలకొల్పినప్పుడును, మనలను రాజులైన యాజకసమూహముగా ప్రతిష్ఠించినప్పుడును తండ్రియైన దేవునికి మందిరమును కట్టెను.

కాబట్టి ప్రవక్తకు చూపబడినదానిని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము, --- అప్పుడు యూదులు అనేక కీడులకును నిందలకును అన్యాయములకును గురియైనను, క్రీస్తు వచ్చి సమస్తమును సంపూర్ణ క్రమమునకు తెచ్చునని, ఆయన రాజు మాత్రమే కాక యాజకుడునై యుండునని; మరియు ఆయన ఆరంభము మరుగుపడినదై లోకముచే తృణీకరింపబడినదై యుండును, అయినను ఏ లౌకిక సహాయమును లేకనే ఆయన తన ఉన్నతిని పొందునని; చివరకు, దేవునికి మందిరమును కట్టుటయే ఆయన స్వకీయ కార్యమై యుండునని.

ఆయన చెప్పినదానిలో చివరిదానిని ఆయన మరల చెప్పుచున్నాడు: అతడే యెహోవా మందిరమును కట్టును. ప్రవక్త ఇక్కడ ఏ క్రొత్త వెలుగును చేర్చక అవే మాటలను వృథాగా మరల చెప్పుచున్నట్టు కనబడును; కాని నమ్ముటకు కష్టమని తోచినదానిని స్థిరపరచి ధ్రువపరచుటకే ఆయన ఈ విధముగా చెప్పెనని నాకు స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. కాబట్టి అప్పుడు కట్టనారంభింపబడిన మందిరమునకు శోభయును మహిమయును కొద్దిగా ఉండెను, అది మరింత మంచిదైన అలంకృతమైన కట్టడముగా మారునని ఆశింపజాలకుండిరి గనుక, ప్రవక్త ఈ వాగ్దానమును మరల చెప్పుచున్నాడు: అతడు, అతడే యెహోవా మందిరమును కట్టును; దీని భావము: "ఈ మందిరముపై మీ కన్నులు నిలిపియుండకుడి, ఏలయనగా దానిని చూచుట మీ విశ్వాసమును బలహీనపరచి మిమ్ములను దాదాపు నిరుత్సాహపరచును; కాని ఇప్పుడు మీరు చూడని మరియొక మందిరమును ఎదురుచూడుడి, ఏలయనగా యాజకుడును రాజునైనవాడు అంతమున వచ్చి మరింత మంచిదియు మరింత శ్రేష్ఠమైనదియునగు మందిరమును కట్టును."

అటుపిమ్మట ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: అతడు ప్రభావమును వహించి సింహాసనముమీద కూర్చుండి యేలును.

దేవుని మరుగైన శక్తిచేత పెరుగవలసిన ఈ మనుష్యుడు రాజుగాను యాజకుడుగాను చేయబడునని, అయితే ఏ లౌకిక సాధనముచేతను కాదని మనము ఇదివరకు పేర్కొన్నదానిని ఆయన పూర్తిగా స్థిరపరచుచున్నాడు. అతడు ప్రభావమును వహించును అను మాటలలో యెహోషువకును నిజమైన యాజకుడగు క్రీస్తునకును మధ్య ఒక వైరుధ్యము సూచింపబడుచున్నదనుటలో సందేహము లేదు. ఏలయనగా యెహోషువ తన కాలమున యాజకత్వము నెరవేర్చినను తృణీకరింపబడెను; కాని ప్రవక్త తన ప్రజలను అప్పటి స్థితినిబట్టి ఊహింపదగినదానికంటె ఎక్కువగా ఆశింపుడని పిలుచుచున్నాడు; ఏలయనగా రాజగౌరవముతో నిండిన ఒక ప్రఖ్యాత యాజకుడు రాబోవుచుండెను. అందుచేత ఆయన కూర్చుండి తన సింహాసనముమీద యేలును అని చేర్చుచున్నాడు. ఇది నిజముగా యాజకత్వమునకు చెందినది కాదు; కాని పైనుండి రాబోవు మనుష్యుడు యాజక పదవిని నెరవేర్చినను రాజై యుండునని ప్రవక్త ధ్రువపరచుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన యాజకుడై యుండియు తన సింహాసనముమీద ఉండి రాజువలె పరిపాలించును; పరిపాలించుట రాజునకు చెందినదేగాని యాజకునికి కాదు.

చివరకు ఆయన ఇట్లు చెప్పి ముగించుచున్నాడు: సమాధానకరమైన ఆలోచన ఆ ఇద్దరి మధ్య యుండును.

రాజులకును యాజకులకును మధ్య ఉండిన కలహములు ఇక్కడ పరోక్షముగా గద్దింపబడుచున్నవని నేను తలంపను. అట్టి కలహములు ఆ ప్రాచీన జనమునందు తరచు కనబడెనని నేను నిజముగా ఒప్పుకొనుచున్నాను; కాని ప్రవక్త దృష్టి దానికంటె ఎంతో భిన్నమైనదానిపై ఉండెను, అనగా --- యాజకత్వము రాజత్వముతో ఏకమగునని. కాబట్టి ఆయన సమాధానముతో నుండవలసిన వేరువేరు వ్యక్తులనుగూర్చి చెప్పలేదు; దీనికి విరుద్ధముగా, విషయములనుగూర్చి లేక రెండు పదవులనుగూర్చి మాటలాడెను; కావున ఆ ఇద్దరి మధ్య, అనగా రాజత్వమునకును యాజకత్వమునకును మధ్య, సమాధానకరమైన ఆలోచన యుండును.

జెకర్యా 6:14

14. ఆ కిరీటములు హెలెమునకును టోబీయాకును యెదాయాకును జెఫన్యా కుమారుడైన హేనునకును యెహోవా మందిరములో జ్ఞాపకార్థముగా ఉండును.

14. Et coronae erunt ipsi Chelem (pro Chadai, probabilis conjectura est fuisse hunc binomium, sicut etiam Iosia filius Zephaniae vocatur etiam Chen; erunt ergo tam ipsi Chelem quam) Tobiae et Iodaiae filio Zephaniae in memoriale in Templo

Iehovae.

కిరీటములు ఆ నలుగురి వద్ద భద్రపరచబడెనని తలంచువారు ప్రవక్త భావమును వక్రీకరించుచున్నారు; ఏలయనగా దీనికి విరుద్ధముగా అవి వారికి జ్ఞాపకార్థముగా దేవుని ఆలయములో ఉంచబడెను. కాబట్టి నేను ఇదివరకు చెప్పినట్లు, వారు భక్తిలోను పరిశుద్ధతలోను ఇతరులందరికంటె అధికులు గనుక బంగారము అందింపవలసివచ్చినది కాదు; దేవుడు వాగ్దానము చేసినదానిని వెంటనే నెరవేర్చనందున తమ నిరీక్షణ భంగమాయెనని వారు తలంచిరి గనుక వారి అవిశ్వాసమును ఖండించుట అవసరమై యుండెను అని స్పష్టమగుచున్నది. ఆత్మ ఇట్లనుచున్నాడు: ఈ కిరీటములు వారికి జ్ఞాపకార్థముగా ఉండును గాక, అనగా వారు ఈ కిరీటములను చూచినప్పుడెల్ల తమను తాము అదుపులో పెట్టుకొని, తమ ఆశలు మిక్కిలి అనుచితమైనవని, ప్రవచనములన్నియు ఒక్కదినమున నెరవేరవలెనని కోరుటలో తాము మిక్కిలి తొందరపడుచున్నారని తెలిసికొందురు గాక; మరియు ఈ వ్రేలాడదీయబడిన కిరీటములు జ్ఞాపకార్థముగాను సాక్ష్యముగాను ఉండును గనుక ప్రజలందరును తాము కారణములేకుండ ఫిర్యాదు చేసితిమని తెలిసికొందురు గాక. కాబట్టి ఈ నలుగురి వద్దనుండి బంగారమును వెండిని తీసికొనవలెనని ప్రవక్త ఎందుకు ఆజ్ఞాపింపబడెనో ఇప్పుడు మనము మరింత స్పష్టముగా చూచుచున్నాము: అది కిరీటములను చేయుటకే, అవి తరువాత దేవుని ఆలయములో ఉంచబడవలసియుండెను. అంతమున ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 6:15

15. దూరస్థులు వచ్చి యెహోవా ఆలయమును కట్టుటలో పాలుపొందుదురు; అప్పుడు సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా నన్ను మీయొద్దకు పంపెనని మీరు తెలిసికొందురు. మీ దేవుడైన యెహోవా మాట మీరు జాగ్రత్తగా వినినయెడల ఇది జరుగును.

15. Et longinqui venient, et aedificabunt in templo Iehovae; et scietis quod Iehova ed Iehova exercituum miserit me ad vos: et erit si audiendo audieritis vocem Iehovae

Dei vestri.

మందిర నిర్మాణమునకు శ్రమనైనను ధనమునైనను అందించుటకు దూరదేశములనుండి మనుష్యులు వచ్చెదరని కూడ ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా కట్టుట అను మాట ఈ రెండింటిలో ఏదైనను సూచింపవచ్చును. కాబట్టి దూరమునుండి వచ్చువారు వచ్చెదరు. ఇంతకుముందు అన్యజనులు కానుకలు అర్పించిరి, కాని సొలొమోనును అతని ప్రజలును తప్ప మరెవరును మందిరమును కట్టలేదు. కావున దేవుడు ఇక్కడ మరింత గొప్పదానిని వాగ్దానము చేయుచున్నాడు, అదేమనగా అంతవరకు పూర్తిగా పరాయివారైనవారు మందిరమును కట్టుటలో సహాయకులై తోడ్పడుదురు. జెకర్యా కాలమున కోరెషు ద్వారా చందాలు ఇవ్వబడెనని నిశ్చయమే; కాని ప్రవక్త అట్టి దానిని సూచించుటలేదు: ఆయన అంతకంటె ఎక్కువగా వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. కావున ఈ ప్రవచనము సువార్త ప్రకటనకు అన్వయింపబడవలెనని అనివార్యముగా తేలుచున్నది; ఏలయనగా అప్పుడే పరాయివారు దేవునికి మందిరమును కట్టుటకు తమ శ్రమను ధనమును అందించనారంభించిరి. కోరెషు మందిర నిర్మాణమునకు పెద్ద మొత్తము ఇచ్చినను, ఇక్కడి సూచన అతని ఔదార్యమునుగూర్చి కాదు. కోరెషు తరువాత ఏ పరాయివాడును అంత ఉదారముగా ఉండలేదు: ఏలయనగా గొప్పదియు మిక్కిలి శోభాయమానమునైన కట్టడమును లేపిన హేరోదు దూరమునుండి వచ్చినవాడు కాదు; అంతేకాదు, తాను ప్రజలలో ఒకడనని అనిపించుకొనగోరెను. కాబట్టి ముందు దేవుని ప్రజలకు దూరస్థులైయుండిన అన్యజనులు వారితో స్నేహితులుగా చేరి, రాళ్లతోనైనను కఱ్ఱతోనైనను నశించు ఇతర పదార్థములతోనైనను కాక, పరిశుద్ధాత్మ యొక్క బోధతోను వరములతోను మందిరమును కట్టు పనికి తమ శ్రమను తెచ్చిన ఆత్మీయ మందిరమును కట్టుటకే తప్ప ఈ ప్రవచనము వేరుగా అన్వయింపబడజాలదని మనము చూచుచున్నాము.

220 ఈ వాక్యమునకు విశేషముగా రెండు వ్యాఖ్యానములున్నవి; ఒకటి కాల్విన్‌చేతను, జెరోముచేతను, మార్కియస్, డ్రూసియస్, డాతియస్, స్కాట్, హెండర్సన్‌లచేతను అంగీకరింపబడినది; మరొకటి, ఆ "ఇద్దరు" యెహోవాయును చిగురు లేక మెస్సీయయును అనియు, ప్రస్తావింపబడిన "సింహాసనము" యెహోవా సింహాసనమనియు చెప్పునది. ఇది విట్రింగా, కోసియస్, హెన్రీ, మెకాల్, ఆడమ్ క్లార్క్‌ల వ్యాఖ్యానము. యెహోవాయే మాటలాడువాడు గనుక మూడవ పురుషగా ఇక్కడ గ్రహింపబడజాలడను చివరి అభిప్రాయముపై డాతియస్ చేసిన ఆక్షేపణ చెల్లునదిగా కనబడదు, ఏలయనగా "యెహోవా మందిరము" అను మాటలలో ఇదివరకే మూడవ పురుష వాడబడియున్నది. అయితే మొదటి వ్యాఖ్యానమే మిక్కిలి తగినదిగాను అర్థవంతముగాను కనబడుచున్నది --- ఆ ఇద్దరి మధ్య సమ్మతియు ఐక్యతయు. --- సం.

అటుపిమ్మట ఆయన సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా నన్ను మీయొద్దకు పంపెనని మీరు తెలిసికొందురు అని చేర్చుచున్నాడు. ఈ విధమైన తెలివినిగూర్చి మనము వేరొకచోట మాటలాడియున్నాము. ఈ ప్రవచనము సత్యమైనదని యూదులు మొదటినుండియే నిశ్చయపరచుకొనవలసియుండెను; కాని ఫలితము లేక అనుభవమే కూడ చేరినప్పుడు వారు మరింత స్పష్టముగా తెలిసికొననారంభించిరి. కాబట్టి ప్రవక్త ఇట్లు చెప్పినట్టే ఉన్నది: "నా నోటిద్వారా మాటలాడు దేవుడు మిమ్ములను నిరాశపరచడు, ఏలయనగా నేను ఇప్పుడు ప్రకటించుదానిని ఆయన అంతమున నెరవేర్చును; నేను సత్యవంతుడైన నమ్మకమైన ప్రవక్తనని అనుభవమే సాక్ష్యమిచ్చును." మరియు తాను చెప్పినది అనంతమైన శక్తిగల ఆయనయొద్దనుండి వచ్చినదని వినిన యూదులు తమ విశ్వాసమునందు స్థిరపడునట్లు ఆయనను సైన్యములకు దేవుడని పిలుచుచున్నాడు. కాబట్టి నెరవేర్పునుగూర్చి సందేహించుటకు వారికి కారణము లేదు, ఏలయనగా దేవుడు తన శక్తిని ప్రదర్శింపగోరినప్పుడు ఆయనను ఎదిరింపగలదేదియు లేదు.

తరువాత ఇట్లున్నది: మీ దేవుడైన యెహోవా మాట మీరు జాగ్రత్తగా వినినయెడల. జెకర్యా ఇక్కడ యూదులకు షరతుతో వాగ్దానము చేయుచున్నాడు --- వారు దేవునికి లోబడి ఆయన వాక్యమునందును ఆయన బోధయందును స్థిరముగా విధేయులైయున్నయెడల; ఏలయనగా అవిశ్వాసము మనుష్యులను దేవుని కటాక్షములో ఏ భాగమునుండియు తొలగించును. అందరును అవిశ్వాసులైనను క్రీస్తు వచ్చియుండెడివాడనుట నిజమే; ఏలయనగా దేవుడు సత్యవంతుడు గనుక లోకమంతయు అబద్ధికమైనను తన సంకల్పమును మార్చుకొనడు. కాబట్టి దేవుని నమ్మకత్వము మనుష్యులపై ఆధారపడదు గనుక, ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పిన మీరు యెహోవా మాట వినినయెడల అను మాటను, దేవునియెడల అవిశ్వాసులగుటచేత వారు ఈ ప్రవచన నెరవేర్పును వ్యర్థము చేయగలరన్నట్లు మనము గ్రహింపకూడదు. కావున వారి విశ్వాసభ్రష్టతయు, ఆ మొత్తము జనముయొక్క విశ్వాసభ్రష్టతయు, క్రీస్తు తన నియమిత కాలమున బయలుదేరకుండ ఆటంకపరచజాలదు.

అయితే ప్రవక్త దృష్టిలో మరియొకటి ఉండెను, అదేమనగా --- యూదులు దేవుని వాగ్దానమును అంగీకరించి ఆయన ధర్మశాస్త్రమునకు విధేయతతో లోబడినయెడల వారు ఈ ఆశీర్వాదములో పాలివారగుదురు, లేక చెప్పవలసినయెడల ఈ కటాక్షమును అనుభవింతురు. ఏలయనగా క్రీస్తు లోకరక్షకుడుగా ఇప్పటికే వచ్చినను, ఈ ప్రయోజనము అందరికి చేరలేదని మనమెరుగుదుము, ఎందుకనగా అనేకులు అవిశ్వాసముచేత దేవునికిని క్రీస్తుద్వారా కలుగు ఆయన కృపకును తలుపు మూయుదురు. కావున విశ్వాసులు మాత్రమే దేవుడు మాటలాడెనని నిజముగా ఎరుగుదురు, మరియు ఆయన కటాక్షములో నిజముగా పాలుపొందుదురు, ఇందుకే, ఏలయనగా వారు ఆయన మాట వినుదురు; అనగా వారు మొదట విశ్వాసముచేత దేవుడు అర్పించుదానిని పొందుదురు, తరువాత ఆయన సత్యమునుండి తొలగిపోక, అంతమువరకు విశ్వాసవిధేయతయందు నిలిచియుందురు.

కాబట్టి యూదులు దేవునికి చెవియొగ్గనియెడల ఆ మాటలు వారి విషయమై వ్యర్థముగా చెప్పబడినవని చూపుటయే ప్రవక్త దృష్టిలో ఉండెను. మరియు వారు చెవియొగ్గవలసిన విధానమును ఆయన చూపుచున్నాడు, అదే దేవుని మాట వినుట, అనగా తమ స్వంత తలంపులను విడిచిపెట్టుటయు, నమ్మశక్యము కానిదిగా తోచినదానిని ఆయన వాగ్దానము చేసినను ఆయనను అసత్యవంతునిగా ఎంచకుండుటయు. కాబట్టి వారు తమను తాము నిరాకరించుకొని, తమ స్వంత కల్పనలను వెడలగొట్టి, దేవుని వాక్యమునకు పూర్తిగా చెవియొగ్గి, ఆయన ప్రవక్తగా చెప్పినదానిని నమ్మినయెడల, ఆయన తమకు బోధించినది తమ రక్షణకొరకు సత్యమని వారు నిజముగా కనుగొందురని ఆయన వారికి హామీ ఇచ్చుచున్నాడు, అదేమనగా --- క్రీస్తు తన ప్రజలకు పరిపూర్ణ సౌభాగ్యమును నిశ్చయపరచుటకు రాజుగాను యాజకుడుగాను వచ్చును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, సమస్త ఆశీర్వాదముల సంపూర్ణతయును నిజమైన యథార్థమైన మహిమయును మాకు తేబడుటకు ద్వారమైన నీ కుమారుడు మాకు తెలియపరచబడియుండుటచేత, ---

ఓ, మేము ఆయనయందు స్థిరముగా నిలిచియుండునట్లును, అటు ఇటు తిరుగక ఏ విధముగానైనను చలింపకయుండునట్లును, ఆయన రాజత్వముతోను యాజకత్వముతోను ఎంత తృప్తిపడుదుమనగా మమ్ములను మేము పూర్తిగా ఆయన సంరక్షణకును కాపుదలకును అప్పగించుకొందుమట్లును, ఆయన కృపచేత మేము పరిశుద్ధపరచబడి ఇప్పుడు నీకు అంగీకారులమైతిమనుటలో ఎన్నడును సందేహింపకుందుమట్లును, ఆయనను మధ్యవర్తిగా ఆధారము చేసికొని పూర్ణహృదయ విశ్వాసముతో మమ్ములను మేము నీకు బలిగా సమర్పించుకొని, ఆ విధముగా మా జీవితకాలమంతయు నిన్ను మహిమపరచుటకు ప్రయత్నించునట్లును, తుదకు నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ పరలోక మహిమలో మేము పాలివారమగునట్లును అనుగ్రహించుము. --- ఆమేన్.