జెకర్యా 9

జెకర్యా 9

జెకర్యా 9:1

1. హదరక్కు దేశమునుగూర్చి యెహోవా సెలవిచ్చిన వాక్యభారము; దమస్కు దాని విశ్రాంతిస్థలమగును; ఏలయనగా మనుష్యులయొక్కయు ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటియొక్కయు దృష్టి యెహోవావైపునకు తిరుగును.

1. Onus sermonis Iehovae in terra Chadrak, et Damascus quies ejus; quia ad

Iehovam oculus hominis et omnium tribuum Israel.

ప్రవక్త మాటలలో ఒక సంగతి నా దృష్టినుండి తప్పిపోయెను --- గొప్ప జనములును బలమైన జనములును వచ్చునని. “అనేకములు” అనుటకంటె “గొప్పవి” అనునదియే గ్రహింపవలెనని మనము చెప్పియున్నాము. దేవుని ఆరాధకులు వివిధ పట్టణములనుండి వచ్చెదరని రెండవ అర్థమును అంగీకరింపవచ్చును; అయితే {,}עצומיםotsumim అను పదమునకు సరియైన అర్థము బలమైనవి అనియే గనుక, ప్రవక్త ఆ రెండు పదములచేత ఒకే సంగతిని సూచించుచున్నాడనుట నిశ్చయమే గనుక, అతడు బలమైన పరాక్రమముగల జనములనుగూర్చి మాటలాడుచున్నాడనుట ఎక్కువ సంభావ్యము; ఏలయనగా వారు అంత సులభముగా లొంగరు; పరాక్రమమందు ఎవడు ఎంత మించియుండునో, అంత బిగువైన మెడతో కాడిని ఎత్తుకొనుటకు వెనుదీయును. కావున బలవంతులును శూరులును లోకమందు ఘనులైనవారును దేవునికి లోబడుటకు అంత సులభముగా అంగీకరింపరు గనుక, వారు బోధింపదగినవారగుదురనియు, సామాన్యముగా జరుగునట్లు గర్వము వారికి అడ్డుపడకుండునట్లు వారు సిద్ధమనస్కులు చేయబడుదురనియు ప్రవక్త ప్రత్యేకముగా చెప్పుచున్నాడు.

ఇప్పుడు ప్రవక్త సిరియాను గూర్చియు ఇతర పొరుగు జనములనుగూర్చియు భారమైన, అనగా కఠినమైన భయంకరమైన ప్రవచనమును ప్రకటించు భాగమునకు వచ్చుచున్నాను. చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు చేసినట్లు దీనిని ప్రవచనము అని అనువదించుటకంటె “భారము” అను పదమునే ఉంచుటకు నేను ఇష్టపడుదును; ఏలయనగా {,}משאmesha అను పదము కొన్నిసార్లు కేవలము ప్రవచనము అనియే తీసికొనబడినను, ఇక్కడ నాకు తోచునంతవరకు ఏదో విశేషమైనది ఉద్దేశింపబడియున్నది; ప్రవక్త సిరియాపైనను చుట్టునున్న దేశములపైనను దేవుని తీర్పును ప్రకటించుచున్నాడు, గనుక ప్రవచనము అను పదము తగినది కాదు; “వాక్యముయొక్క ప్రవచనము” అని చెప్పుట వింతగాను అర్థరహితముగాను ఉండును. (246 ఆ రెండు విశేషణములు ఒకే సంగతిని వర్ణించుచున్నవని భావించుటకు మంచి కారణమేదియు కనబడదు. దానికి విరుద్ధముగా ఉండుటయే ఎక్కువ సంభావ్యము. వారి సంఖ్యయు వారి స్వభావమును ఇక్కడ స్పష్టముగా చెప్పబడినవి; వారు “అనేకులు” మరియు “బలవంతులు”, అనగా పరాక్రమముగలవారును శక్తిగలవారును. సెప్టువజింట్ మరియు జెరోము ఆ పదమును “అనేకులు” అని అనువదించిరి, చాలామంది వ్యాఖ్యాతలును అటులనే చేసిరి. — సం.) అయితే “యెహోవా వాక్యభారము” అని అతడు చెప్పునప్పుడు వాక్యము సంపూర్ణమై చక్కగా ప్రవహించును; ఏలయనగా అతని వాక్యము నిష్ఫలముగా ఉండక, ఫలముతో నిండియుండునని, అది సిరియాపైనను ఇతర దేశములపైనను భారముగా పడియుండును గనుక వారు దానిని విదుల్చుకొనలేరని అతడు మనకు గుర్తుచేయుచున్నాడు. కావున యెహోవా వాక్యభారము; అనగా “ఇప్పుడు యూదులను, ఎన్నుకొనబడిన ప్రజను, కలవరపరచుచున్న ఆ అన్యజనులకు దుఃఖకరమైనదియు కఠినమైనదియునగు ఒక ప్రవచనము నాయొద్ద ఉన్నది.”

అయితే ఈ ఉపదేశము భక్తిపరులకు ఆదరణను కలిగియున్నది; ఏలయనగా దేవుడు వారి శత్రువులతో యుద్ధము చేయుచున్నాడు గనుక వారు ఆయన సంరక్షణలో క్షేమముగా ఉన్నారని దీనివలన వారు తెలిసికొనవచ్చును; అంతేకాదు, యూదులను బాధపెట్టిన వారందరిపై ఆయన పగ ఇప్పుడు సిద్ధపరచబడియుండెను. కావున మనము గమనించిన ఆ నమ్మశక్యముకాని దేవుని కటాక్షమును ఆయన ముందే వాగ్దానము చేసినట్లు, ఇప్పుడు భక్తిహీనులందరికి విరోధముగా పగ సిద్ధముగా ఉన్నది గనుక సంఘము దేవుని సంరక్షణలో క్షేమముగా ఉండునని ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు.

అయితే ప్రవక్త ఇక్కడ యూదులకు తెలిసిన పట్టణములను మాత్రమే పేర్కొనుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు ఎల్లప్పుడును తన సంఘమునకు రక్షకుడుగా ఉండునని, ఏ శత్రువును శిక్షింపబడక తప్పించుకొనడని యూదులు దీనివలన నిర్ణయించుకొనునట్లు వారిని ఒక ఉదాహరణముగా చూపుట చాలును.

కావున ఈ కొన్ని పట్టణములను ప్రవక్త యూదులకు పేర్కొనుటలో, లోకమందు దేవుడు సులభముగా లొంగదీసి నేలకూల్చలేనంత బలమైనదియు వేగముగలదియు ఏదియు లేదనియు వారు నిశ్చయముగా ఎరుగునట్లు చేయుటకే అనుటలో సందేహము లేదు. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశమును గ్రహించితిమి గనుక పదములకు వచ్చెదము.

{,}חדרךchedrak అను పదము సిరియా అంతటిని కలిగియున్నదని కొందరు తలంతురు, అది నాకు సంభావ్యముగా తోచుచున్నది. దమస్కు వెంటనే జోడింపబడియున్నది గనుక ఏదో ప్రసిద్ధమైన పట్టణమే ఉద్దేశింపబడెనని మరికొందరు భావింపుదురు. అయితే సంగతి అనిశ్చితమైనది గనుకను, ప్రవక్త సిరియా రాజ్యమును గూర్చియే మాటలాడుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు గనుకను, నేను ఈ విషయమున వాదింపను. అది పట్టణపు పేరైనను దేశపు పేరైనను ఒకటే; ఏలయనగా దేవుని పగ సిరియనులపై వ్రేలాడుచున్నదనియు, వారు పూర్తిగా నాశనమగువరకు వారిని విడువనంత విధముగా వ్రేలాడుచున్నదనియు ప్రవక్త భావము. దాని విశ్రాంతిస్థలము దమస్కు అని అతడు చేర్చునప్పుడు, దేవుని తీర్పు త్వరగా గతించిపోవు తుపానువంటిది కాదనియు, చెదరగొట్టబడలేని భారమైన బరువైన రాశివంటిదనియు సూచించుచున్నాడు; యెషయా చెప్పినదాని ప్రకారము --- “యాకోబుపై వాక్యము వచ్చి ఇశ్రాయేలుపై పడెను” (యెషయా 8:9); అనగా దేవుడు యాకోబుకు విరోధముగా పలికినది ఇశ్రాయేలుపై పడెను. అతడు పేరు మార్చెనుగాని, “దేవుడు యాకోబును శిక్షించునప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు తప్పించుకొనగలరా?” అని చెప్పినట్లే ఉన్నది; ఏలయనగా వారు ఒక్కటే. కావున తీర్పు పడును, అనగా తనకు తగిన స్థలమును కనుగొనును; వారు తప్పించుకొనుటకు ఇటు అటు పరుగెత్తుట వ్యర్థము. కావున యూదులు పారిపోవుటవలన ఏమియు సాధింపరు; ఏలయనగా ఇప్పుడు ప్రభువు ప్రకటించిన పగ వారిని పట్టుకొనును. అటులనే ఈ స్థలమునందును “హదరక్కు దేశముపై యెహోవా వాక్యభారము, రాజధానియు ప్రధాన నగరమునగు దమస్కు దాని విశ్రాంతిస్థలమగును, దాని నివాసమగును” అని చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు పగ అక్కడ తన స్థానమును నెలకొల్పును, అక్కడనుండి దానిని తొలగింపలేము. కావున సిరియనులు వివిధ విధములుగా తప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించుట వ్యర్థము; ఏలయనగా వారు నేలకూలువరకు దేవుని హస్తముచేత అణగద్రొక్కబడవలెను.

కావున దమస్కు దేవుని పగకు విశ్రాంతిస్థలమును, నివాసమును, వసతియునగునని ప్రవక్త ఏ భావముతో చెప్పుచున్నాడో ఇప్పుడు గ్రహించితిమి. (247 అది సిరియా రాజుయొక్క పేరని బ్లేనీ తలంచును, హెండర్సన్ కూడ అటులనే తలంచును. బ్లేనీ, 2 సమూయేలు 8:3 లోని రెహోబును [{Λραχος}] అని పిలుచు జోసీఫస్ను ఉదాహరించుచున్నాడు. ఈ రాజు సోబా అనబడు సిరియాలోని ఒక భాగముపై పరిపాలించెను. ఇది అంగీకరింపబడినయెడల సిరియాయొక్క మూడు ముఖ్యరాజ్యములు ఇక్కడ పేర్కొనబడినవి --- సోబా, దమస్కు మరియు హమాతు. అయితే హెండర్సన్ అది సిరియా రాజుల సామాన్యనామమగు ,[{]}חרר అను పదముయొక్క వికృతరూపమని తలంచుటకు మొగ్గుచూపుచున్నాడు. --- సం.)

అటుపిమ్మట అతడు యెహోవాకు మనుష్యుని దృష్టి అని చేర్చుచున్నాడు. {,}כיki అను పదము ఇక్కడ కాలసూచక క్రియావిశేషణముగా, “ఎప్పుడు” అనునట్లు తీసికొనబడవలెనని నేను తలంచుచున్నాను. వాస్తవమునకు భేదము అల్పమే, అయితే సాధారణ అనువాదము ప్రవక్త భావమును మిక్కిలి మరుగుపరచును. కాలసూచకముగా తీసికొనినయెడల ఆ భాగము ఇంకను చక్కగా చదువబడును: మనుష్యుని దృష్టియు ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటి దృష్టియు యెహోవావైపునకు తిరుగునప్పుడు; అనగా యూదులు కపటములేకుండ నిజమైన యథార్థతతో దేవునివైపు తిరుగ మొదలుపెట్టునప్పుడు, అప్పుడు దేవుడు వారిని అన్ని విధముల ఆశీర్వదించి, వారి శత్రువులకు విరోధముగా తన హస్తమును ఎత్తునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇంతకుముందు యూదులను మారుమనస్సునకు ప్రబోధించియుండెను; ఏలయనగా వారు బలులకును ఉపవాసములకును మిక్కిలి అలవాటుపడియుండిరి, వారిలో యథార్థత లేకుండెను.

అటులనే వారి వేషధారణ ఆటంకముగా ఉండి దేవుడు తన కటాక్షమును వారికి చూపకుండ అడ్డుపడెనని ఆయన మరల చూపుచున్నాడు; మరియు వారు ఆయనవైపు తమ కన్నులెత్తునప్పుడెల్ల, అనగా తమ నిరీక్షణను ఆయననుండియే పొందుచు ఆయనపై తమ ఆధారమును నిలుపునప్పుడెల్ల, దేవుని కటాక్షమునకును ఆశీర్వాదములకును ద్వారము తెరువబడి మార్గము చదునుగాను సమముగాను చేయబడునని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా దేవునివైపు కన్నులెత్తుట అనగా మన తలంపులన్నిటిని ఆయనపై నిలుపునట్లు ఆయనవైపు చూచుటయే గాని వేరుకాదు. “మనుష్యుడు” అను పదముచేత మనుష్యులందరిని కొందరు గ్రహింతురు, కాని దీనిని నేను అంగీకరింపను; ప్రవక్త యూదులను మాత్రమే సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; సందర్భమునకు సరిపడునట్లు యూదులను తప్ప మరెవరిని పరిగణించుట నిస్సందేహముగా తగదు.

ప్రవక్త ఇక్కడ అన్యజనుల పిలుపునుగూర్చి మాటలాడుచున్నాడన్నది నిజమే, కాని యూదులతో ఆరంభించునట్లు మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు ప్రథమ సంతానము గనుక వారికి ప్రథమ స్థానము ఉండుట అవసరము. కావున దేవుడు తన ఎన్నుకొనబడిన ప్రజలయందు మహిమగలవాడగుననియు, సరిహద్దులందున్న శత్రువులందరిని నేలకూల్చుననియు ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు. కావున మనుష్యుని దృష్టి అనగా ప్రజలందరి దృష్టియే అని అర్థము; యూదులు సమస్త కపటమును విడిచి దేవునికి తమను అంకితము చేసికొని తమ నిరీక్షణ అంతటిని ఆయనపై ఉంచ మొదలుపెట్టిన తరువాత, తమ శత్రువులందరిని ధూళిలో పడవేయుటకు దేవుడు తగినంత శక్తిమంతుడని వారు కనుగొందురని చెప్పినట్లున్నది.

అయితే అతడు తరువాత వివరణగా ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటి యొక్కయు అని చేర్చుచున్నాడు.

కొందరు దీనిని “ఎంతటి ఎక్కువగా” అని అనువదింతురు, ప్రవక్త ఇక్కడ అల్పమునుండి అధికమునకు వాదించుచున్నట్లు. అయితే నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు ఇది సమర్థింపబడలేదు.

మొదటిది, “మనుష్యుని దృష్టియు, ముఖ్యముగా ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటి దృష్టియు” అను ఈ వివరణ బలవంతముగా లాగబడినది; ఏలయనగా యూదులకు ప్రథమస్థానము ఉండవలెను; రెండవది, waw అను అక్షరము వర్ధనార్థమును కలిగియుండదు. సంక్షేపముగా, యూదులకు ప్రథమ స్థానము చెందునని ఒక చిన్న అక్షరముచేత చూపుటయే అతని ఉద్దేశము. కావున “మనుష్యుడు” అను పదములో అన్ని జనములను చేర్చి, తరువాత ప్రవక్త ఇశ్రాయేలు గోత్రములను పేర్కొనుటకు సాగుచున్నాడని భావించువారు ఏమి చెప్పదలచుచున్నారో నాకు అర్థముకాదు. దేవుని నిజమైన సేవకులు అప్పుడు కొద్దిమందియే అని నేను చెప్పినది చాలా సంభావ్యమే; అందుచేత ప్రవక్త ఇక్కడ ప్రజలందరిని మతవిషయమున ఐక్యత కలిగియుండుటకు ప్రబోధించుచున్నాడు. కావున ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నియు తమ కన్నులను దేవునివైపు త్రిప్పినప్పుడెల్ల, ఆయన వాక్యభారము దమస్కుపైనను సిరియనులందరిపైనను వచ్చును.

(248 ఈ వాక్యము కొంత కఠినమైనది. సెప్టువజింట్, టార్గమ్, సిరియాక్ మరియు అరబీ అనువాదములు ఈ భావమును ఇచ్చును, -- అనగా ఇశ్రాయేలు పది గోత్రములనే కాక మనుష్యులందరిని యెహోవా చూచును, అనగా గమనించును, కావున తీర్పు తీర్చును; గ్రోటియస్, పిస్కేటర్, మార్కియస్, డాతియస్ మరియు న్యూకమ్ తీసికొనిన అభిప్రాయమును ఇదియే. చివరివాని అనువాదము, -- మనుష్యులపైను ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటిపైను యెహోవా దృష్టి ఉన్నది గనుక. అక్షరార్థముగా ఇది, యెహోవాకు (చెందినది) మనుష్యునియొక్కయు ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటియొక్కయు కన్ను (అనగా చూచుట). ఇక్కడ “కన్ను” అనునది చూచు సామర్థ్యమునకు పెట్టబడినదని భావింపబడుచున్నది, మరియు కొందరు దీనిని “చూచువాడు --- వీక్షకుడు” లేక న్యాయాధిపతి అని అనువదింతురు, -- “ఏలయనగా అది

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు ఒక్కసారి మాత్రమే మాకు సరియైన మార్గమును చూపుటయేగాక, మా జీవితమంతటిలో మమ్మును నడిపించుటకును, అలసియున్నప్పుడు మమ్మును ఆదుకొనుటకును, పడినప్పుడు మమ్మును లేవనెత్తుటకును నీ హస్తమును మాపై దయతోను కృపతోను చాచుచున్నావు గనుక, --- ఓ, నీ యొక్క ఈ గొప్ప దయకు మేము కృతఘ్నులము కాక నీకు విధేయులముగా మమ్మును మేము అప్పగించుకొనునట్లును, అంతములేని నాశనమను అగాధములో వారిని ముంచివేయు పగను అనుభవింపబోవు నీ శత్రువులందరిపై నీవు ప్రకటించు నీ తీర్పుయొక్క భయంకరమైన బలమును మేము అనుభవింపకుండునట్లును అనుగ్రహింపుము; అయితే నీవు మమ్మును పిలుచుచున్న, మమ్మును నడిపించుటకు సిద్ధముగా ఉన్న ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతికి మేము చివరకు చేరువరకు నీ హస్తముచేత ఎల్లప్పుడును లేవనెత్తబడుటకు మమ్మును మేము అప్పగించుకొనునట్లును, నీ అద్వితీయ కుమారుని ద్వారా మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆశీర్వాదముల సంపూర్ణతను మేము అచ్చట అనుభవించునట్లును అనుగ్రహింపుము --- ఆమేన్.

నూట ఏబది రెండవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 9:2-4

2. దాని సరిహద్దును హమాతు కూడ ఆనుకొనియుండును; తూరును సీదోనును అవి బహు జ్ఞానముగలవైనను.

2. Etiam Chemath terminabit in ea; Tyrus et Sidon, quia (vel quamvis) sapiens sit valde.

3. తూరు తనకొరకు ఒక కోటను కట్టుకొనెను; ధూళివలె వెండిని, వీధుల బురదవలె మేలిమి బంగారమును కూర్చుకొనెను.

3. Et aedificavit Tyrus munitionem sibi, et coacervavit argentum quasi pulverem, et aurum quasi lutum platearum.

4. ఇదిగో ప్రభువు దానిని వెళ్లగొట్టును (లేక, దరిద్రతకు దిగజార్చును), సముద్రమందు దాని బలమును నాశనముచేయును, అది అగ్నిచేత దహింపబడును.

4. Ecce Dominus expellet (vel, ad inopiam rediget) eam, et percutiet in mari potentiam ejus, et ipsa igne devorabitur.

జెకర్యా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు: ఏలయనగా పొరుగువారై దేవుని ప్రజలను బాధించిన జనములన్నిటికి నాశనము సమీపముగా ఉన్నదని అతడు ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాడు. అతని ఉద్దేశము ఏమిటో నిన్న క్లుప్తముగా తెలిపితిని: అనగా దేవుడు తన సంఘమును సంరక్షించుచు, దానిని అన్యాయముగా హింసించిన భక్తిహీనులందరిపై పగతీర్చునని చూపుటయే; మరియు యూదాకు ఆనుకొనియున్న సిరియా రాజ్యమును గూర్చి అతడు మాటలాడెను. కాని ఇప్పుడు అతడు ఇంకను ముందుకు పోవుచున్నాడు, -- దేవుని కోపము సిరియాలోని దూరప్రాంతములకును వ్యాపించును; ఏలయనగా హమాతు గొప్ప అంతియొకయ, అది సిరియాలో ఒక భాగమునకు పేరిచ్చెను. దమస్కు సిరియా సామ్రాజ్యమునకు రాజధాని. అయితే మనము వేరొకచోట చెప్పినట్లు ఈ పదము లేఖనములో వివిధ భావములతో తీసికొనబడును, కాని సామాన్యముగా యూదానుండి యూఫ్రటీసు నదివరకును దానికి అవతలకును వ్యాపించిన దేశమంతటికి వాడబడును. కావున జెకర్యా సిరియాకు అంతియొకయను ఎందుకు చేర్చుచున్నాడో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; అనగా దేవుడు ఇప్పుడు తన ప్రజలకు పగతీర్చువాడుగా ఉండునని, సరిహద్దు పట్టణములకు మాత్రమే కాక దూరముననున్న వాటికిని ప్రతిఫలమిచ్చుననియే అతని భావము. తరువాత అతడు తూరు సీదోనులకు వచ్చుచున్నాడు; అవి అందరికి తెలిసినట్లు సముద్రతీరముననున్న పట్టణములు, యూదులకును సమీపములో ఉండెను; ఏలయనగా గలిలయకును ఫేనీకేకును మధ్య అంతగా దూరము లేదు. అయితే మనము నిన్న చెప్పినట్లు, ఎన్నుకొనబడిన ప్రజకు విరోధులైన జనములన్నిటిపై నాశనము ప్రకటింపబడుచున్నది. (248 వ గమనిక కొనసాగింపు: ...యెహోవాకు మనుష్యుని చూచువాడు, లేక చూచుటకు తగినవాడు “లేక మనుష్యజాతియొక్కయు ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటియొక్కయు” చెందినది.” అయితే కింఖీ, బ్లేనీ మరియు హెండర్సన్ కాల్విన్ అభిప్రాయముతోను మన అనువాదముతోను ఏకీభవింతురు. పూర్వపు అర్థము సందర్భమునకు ఎక్కువ సరిపడునట్లు తోచును, ఏలయనగా చుట్టునున్న అన్యజనులపై దేవుని తీర్పులకు కారణము ఇవ్వబడినది, అనగా ఆయన ఇశ్రాయేలు గోత్రముల నడవడిని గమనించునట్లే సామాన్యముగా మనుష్యుని నడవడిని కూడ గమనించును: ఆయన దైవసంరక్షణ మనుష్యజాతి అంతటిపై వ్యాపించియున్నదని ఇది ఒక ప్రకటన. డాతియస్ చేసిన భావార్థము ఇది: “ఏలయనగా యెహోవా తన దైవసంరక్షణచేత ఇశ్రాయేలు గోత్రములను పాలించునట్లే మనుష్యులందరిని పాలించుచున్నాడు.” -- సం.)

హమాతు, అనగా అంతియొకయ, దాని సరిహద్దులో ఉండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. దాదాపు అందరును ఒకే అభిప్రాయముతో దీనిని యూదాకును యెరూషలేమునకును అన్వయింతురు, కాని వారు పొరపడుచున్నారు; మరియు ఈ అధ్యాయము అంతయు యూదులు మొదలుకొని వ్యాఖ్యాతలందరిచేతను తప్పుగా గ్రహింపబడియున్నది. వారు ప్రవక్త భావమునుండి ఎంతగా తొలగిపోయిరో చూచినప్పుడు నేను నిజముగా సిగ్గుపడుచున్నాను, వారి పొరపాట్లను పూర్తిగా త్రోసిపుచ్చుట నాకు దాదాపు ఒక శ్రమగా ఉండును. అయితే ప్రవక్త భావమును వారిలో ఎవరును గ్రహింపలేదని స్పష్టముగా తేలును.

అంతియొకయ యూదా సరిహద్దులలోపల ఉండునని వారు ఈ భాగమును వివరింతురు, ఏలయనగా అంతకుముందు అన్యదేశములైన దేశములను దేవుడు తనకొరకు ప్రతిష్ఠించుకొనునని. కాని నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, దేవుడు వారందరిని వారి దుష్టత్వమునుబట్టి దర్శించునప్పుడెల్ల అంతియొకయ సిరియా సరిహద్దులలోపల ఉండునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు, అనగా: “అంతియొకయనుండి పేరు పొందిన సిరియా భాగమునుకూడ దేవుడు అదే శిక్షలో చేర్చును, ఏలయనగా సిరియనులందరును కలిసి సమకూడిన బలములతో ఆయన ఎన్నుకొనిన ప్రజపై దాడి చేసిరి; కావున వారు యూదాకు ఎంతో దూరముననున్నను, ఆయన సంఘమునకు విరోధముగా ఆయుధములు పట్టినందున వారు అదే శిక్షలో పాలుపొందెదరు.” కావున హమాతు, లేక అంతియొకయ, దమస్కు సరిహద్దులలో ఉండును; అనగా ఆ పొరుగు రాజ్యముపై దేవుడు విధించు శిక్షనుండి అది తప్పించుకొనదు. మనము ముందుకు సాగుకొలది ఈ అభిప్రాయము ఇంకను స్పష్టమగును.

అతడు తూరును సీదోనును అవి బహు జ్ఞానముగలవైనను అని చేర్చుచున్నాడు. {,}כיki అను పదము వాడబడినది, అది వాస్తవమునకు కారణార్థకము; అయితే అది విరుద్ధార్థకముగా తీసికొనబడునని లేఖనములోని అనేక భాగములనుండి మనము గ్రహింపవచ్చును. ఏ అర్థమైనను అసంబద్ధము కాదు, అనగా సీదోనీయులును సిరియనులును మిక్కిలి కపటులైనందున దేవుడు వారిపై పగతీర్చును, లేక వారు జాగ్రత్తగలవారైనను, తమ వ్యవహారములను నిర్వహించుటలో నేర్పరులుగాను చతురులుగాను కనబడినను వారు దేవుని తీర్పునుండి తప్పించుకొనరు. పూర్వపు అర్థము అంగీకరింపబడినయెడల, మనుష్యులు అత్యంత దూరదృష్టిగలవారై కపటోపాయములచేత తమను తాము బలపరచుకొనుటకు శ్రమించునప్పుడు దేవుడు వారికి విరోధిగా ఉండునని చూపుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము; ఏలయనగా కపటులను వారి స్వంత కపటముచేతనే పట్టుకొనుట ఆయనకు విశేషమైన పని. కావున మితిమీరిన చతురతయు కపటమును దేవునికి అప్రియములు గనుక, ధనవంతములైన సముద్రతీర పట్టణములలోని వర్తకులలో సామాన్యముగా ఉండునట్లు సిరియనులును సీదోనీయులును మిక్కిలి కపటులైనందున ఇప్పుడు దేవుని న్యాయపీఠము ఎదుట పిలువబడిరని చెప్పుట తగును; ఏలయనగా వారు దాదాపు వాడక తప్పని అనేక మోసములవలన వారు చాలా చతురతను నేర్చుకొందురు. కావున సీదోనీయులును సిరియనులును అటువంటివారు గనుక వారిపై పగ ప్రకటించుట సరియైనదే. అయితే తూరు సీదోనులకున్న కపటమంతయు దేవుడు తన తీర్పును అమలుపరచుటకు ఆటంకము కాదను రెండవ అభిప్రాయము కూడ అంతే తగినది. నా వరకైతే, సిరియనులకును సీదోనీయులకును వినాశనము బెదిరించబడుటకు ఇక్కడ ఒక కారణము ఇవ్వబడినదని, అనగా వారు కపటోపాయములకు లోనైనందున తమ పొరుగువారందరిని వంచించిరని నేను తలంచుచున్నాను. (249 మరియు హమాతుపైనను, అది దానిని ఆనుకొనియున్నది. — న్యూకమ్. న్యూకమ్ మరియు హెండర్సన్ చేసిన మన అనువాదములో ఈ భాగమంతటి నిర్మాణము సంతృప్తికరము కాదు. భారముయొక్క విశ్రాంతిస్థలము దమస్కు, హమాతు, తూరు మరియు సీదోను కావలసి యుండెను. కావున వ్యాకరణ రీత్యా దాని అనువాదము ఇట్లుండును — 1. హదరక్కు దేశముపై యెహోవా వాక్యభారము; దమస్కు దాని విశ్రాంతిస్థలమగును, (ఏలయనగా మనుష్యులను ఇశ్రాయేలు గోత్రములన్నిటిని చూచుటకు యెహోవాకు కన్ను ఉన్నది,) 2. మరియు దానిని ఆనుకొనియున్న హమాతు, తూరును సీదోనును కూడ: ఏలయనగా అది బహు జ్ఞానముగలది; 3. తూరు తనకొరకు కోటను కట్టుకొనెను, ధూళివలె వెండిని వీధుల బురదవలె మేలిమి బంగారమును కూర్చుకొనెను. 4. ఇదిగో, ప్రభువు దానిని స్వాధీనము లేకుండ చేయును, సముద్రమందు దాని బలమును కొట్టును, అది అగ్నిచేత దహింపబడును. “తూరు సీదోనులు” అనుదానిలో “బహు జ్ఞానముగల” అను వర్ణన సీదోనుకు చెందును గాని, హెండర్సన్ సూచించినట్లు తూరుకు కాదు; తరువాతి పంక్తులలో తూరు స్వభావమో స్థితియో వర్ణింపబడినది. ప్రవక్తలయొక్క సామాన్యశైలికి ఇది సరిగ్గా సరిపోవును; రెండు సంగతులు పేర్కొనబడినప్పుడు, మొదట చివరిదానిని, తరువాత మొదటిదానిని వివరింతురు. జ్ఞానముయొక్క ప్రగల్భము సీదోను లక్షణము; తన బలముపైనను ఐశ్వర్యముపైనను నమ్మకము తూరుకు ఆపాదింపబడినది. — సం.)

అయితే అతడు సడలింపుగా ఒక మంచి పదమును వాడుచున్నాడు; ఏలయనగా మోసము చేయదలచిన వారందరు తమ కపటమును జ్ఞానము లేక వివేకము అను పేరుతో కప్పివేయుదురు. “వారు జాగ్రత్తగలవారై యుండగోరుదురు,” అయినను తమ కుయుక్తులచేతను మోసములచేతను ఇతరులను దుష్టముగా వంచింతురు. కావున “జ్ఞానముగల” అను పదమునుగూర్చి సడలింపు ఇవ్వబడినది: అయితే ఇతరుల నష్టముచేత మనము మన స్వంత ఐశ్వర్యమును పెంచుకొనునప్పుడు ఈ విధమైన జ్ఞానము దేవునికి అసహ్యమని ప్రవక్త అదే సమయమున మనకు బోధించుచున్నాడు: ఏలయనగా వెంటనే ఒక వివరణ వచ్చుచున్నది ---

తూరు తనకొరకు ఒక కోటను కట్టుకొనెను. ఈ మాటలచేత సిరియనులు ఎంత జాగ్రత్తగలవారో, లేక వివేకులో ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు కోటలచేత తమను బలపరచుకొని, తాము ప్రమాదము అందని స్థానమున ఉన్నామని తలంచిరి. తరువాత అతడు, మరియు ధూళివలె వెండిని, వీధుల బురదవలె బంగారమును తనకొరకు కూర్చుకొనెను అని చేర్చుచున్నాడు, అనగా కొలతలేనంత సంపదను పోగుచేసెను; ఏలయనగా అపారమైన రాశిని సూచించుటకు అతడు “ధూళి” అనియు “బురద” అనియు పేర్కొనుచున్నాడు; అనగా “వారి అపారమైన సమృద్ధివలన వెండి బంగారముల విలువలేని రాసులు వారికున్నవి” అని చెప్పినట్లున్నది. అతడు పేర్కొనిన కోటలో వెండి బంగారములను కూడ చేర్చుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా కోట అను పదమును బురుజులకును దుర్గములకును మాత్రమే నేను పరిమితము చేయను; అయితే తూరు ఐశ్వర్యముతోను బలగములతోను అన్ని విధములైన రక్షణలతోను ఎంతగా సమకూర్చబడి బలపరచబడియుండెననగా తాను జయింపశక్యము కానిదని తలంచెనని ప్రవక్త సాధారణముగా చెప్పుచున్నాడని నేను తలంచుచున్నాను.

{,}צורtsur కును {,}מצורmetsur కును మధ్య ఒక విశేషమైన సామ్యము ఉన్నది {,}צור

అతడు, Tsur {,}מצורmetsur ను, అనగా కోటను కట్టెనని చెప్పుచున్నాడు. ఇది గమనింపదగిన శబ్దాలంకారము, కాని లాటిన్‌లో నిలుపుకొనలేము.

ఇప్పుడు దేవుడు పగతీర్చువాడుగా ఉండునని ప్రకటించుచున్నాడు. ఇదిగో, యెహోవా స్వాధీనపరచుకొనును, లేక కొందరు చదువునట్లు స్వాధీనపరచును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; కాని {,}ירשiresh అను క్రియకు ఉన్న రెండు అర్థములవలన వారు పొరపడుచున్నారు; అది స్వాధీనపరచుకొనుట అనియు, వెళ్లగొట్టుట లేక దరిద్రులనుగా చేయుట అనియు అర్థమిచ్చును; ఏలయనగా ఈ పట్టణములకు కటాక్షము మరియు రక్షణ గూర్చిన నిరీక్షణ ఇక్కడ ఇవ్వబడినదని వ్యాఖ్యాతలు తలంచి, అవి ఇప్పుడు దేవునిచేత స్వాస్థ్యముగా ఎన్నుకొనబడెనని చెప్పుదురు. అయితే ఇది ప్రవక్త ఉద్దేశమునకు పూర్తిగా విరుద్ధము, ప్రతి వాక్యభాగమును పరిశీలించినయెడల ఇది ఇంకను స్పష్టమగును.

కావున యెహోవా దానిని వెళ్లగొట్టి దాని బలమును కొట్టును. ప్రవక్త తాను ఇదివరకే చెప్పినదానిని సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు --- అనగా తూరు వెండి బంగారములను కూర్చుకొనెనని; ఇప్పుడు మరొకవైపున తూరు చెదరగొట్టబడుటకు గురియగుననియు, అది కూర్చుకొనిన బంగారు వెండి రాసి దేవునిచేత చెదరగొట్టబడుననియు అతడు ప్రకటించుచున్నాడు: కావున ఆయన చెదరగొట్టును; లేక ఈ క్రియను దరిద్రతకు తెచ్చుట అని తీసికొనుటకు ఎవరైనను ఇష్టపడినయెడల, ఆ విరుద్ధము ఈ విధముగా తగియుండును --- కావున దేవుడు దానిని దరిద్రముచేయును, లేక వెళ్లగొట్టును. తరువాత అతడు, సముద్రమందు దాని బలమును కొట్టును అని చేర్చుచున్నాడు. తూరు సముద్రముచేత చుట్టబడియుండెనని మనకు తెలిసినదే; ఈ సూచనచేత ప్రవక్త దానిపై పగతీర్చుటలో దేవుని శక్తిని చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన అక్కడ ప్రవేశింపనిశ్చయించినప్పుడు సముద్రము ఆయనకు ఏ అడ్డంకిని ఆటంకమును కాదు. సిరియనులు తమకు సముద్రము అన్ని వైపుల మూడు గోడలుగాను మూడు ప్రాకారములుగాను ఉన్నదని తలంచి, ప్రతి శత్రు దాడినుండి తమను క్షేమముగా భావించిరి. తూరు పూర్తిగా వెనిస్ వంటిది కాదు; ఏలయనగా వెనిస్ నిలిచిన సముద్రమందున్నది, తూరు ఉన్న స్థానము మిక్కిలి లోతైన సముద్రమందు, మహా అలెగ్జాండరు దాని మీద చేసిన దండయాత్రను వివరించు చరిత్రకారులు స్పష్టముగా చూపినట్లు. అది ఇంతకుముందే పట్టబడి కొల్లగొట్టబడెను; అయితే అతడు ఎవరును తలంచని పనిని చేసెను --- సముద్రములో ఒక భాగమును పూడ్చివేసెను, అందుచేత తూరు ఇక ద్వీపముగా ఉండలేదు. (250 ఈ క్రియ ఇక్కడ [{,[{רש అను పదముతో కలిపివేయబడినది, అది హిఫీల్‌లో దరిద్రులనుగా చేయుట అని అర్థమిచ్చును. అయితే [{]}יוש యొక్క హిఫీల్ వెళ్లగొట్టుట లేక తరిమివేయుట అను భావమును కలిగియున్నది; అక్షరార్థముగా దాని భావము ఒకనిని వారసునిగా చేయుట, అనగా అతని స్థానమున వేరొకనిని వారసునిగా నిలుపుట. హెండర్సన్ ప్రకారము, మన అనువాదమును న్యూకమ్ అనువాదమును చెప్పునట్లు వెళ్లగొట్టుట అనుటకంటె స్థానభ్రష్టము చేయుట అనునదే మూలముయొక్క భావము. ఈ మొత్తము భాగమునకు పూర్తిగా విరుద్ధమైనదై కాల్విన్ ఇక్కడ తిరస్కరించిన వివరణ సెప్టువజింట్‌నుండి వచ్చినది; వారు ఆ క్రియను కాల్ రూపమున ఉన్నట్లు, [{κληρονομησει}] అని అనువదించిరి. టార్గమ్ దానికి తరిమివేయుట లేక వెళ్లగొట్టుట అను భావమిచ్చును. హెబ్రీ ఎరుగని గ్రీకు పితరులగు థియోడొరెట్ మరియు సిరిల్ వేరే వివరణ ఇవ్వలేకపోయిరి. పితరులు ఇచ్చిన అనేక వివరణలు ఇటువంటి మూలమునుండియే వచ్చినవి. --- సం.)

జెకర్యా తూరుకు వినాశనము బెదిరించినప్పుడు అతని ఉద్దేశము ఏమిటో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము; దాని బలము సముద్రమధ్యమున, సామాన్యముగా చెప్పబడునట్లు అదృష్టపు అందుబాటుకు అతీతముగా ఉన్నను. మరియు అది అగ్నిచేత దహింపబడును. తూరు కొల్లగొట్టబడుటయే కాక, పూర్తిగా నేలమట్టము చేయబడునని అతని భావము; ఏలయనగా అత్యంత బలమైన వస్తువులు కూడ అగ్నిచేత దహింపబడునని మనకు తెలియును. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 9:5

5. అష్కెలోను దానిని చూచి భయపడును; గాజా చూచి బహుగా వేదనపడును, ఎక్రోనును అటులనే; దాని ఆశ భంగమగును; గాజానుండి రాజు నశించును, అష్కెలోను నివాసులులేనిదగును.

5. Videbit Ascalon et timebit; et Aza, et dolebit valde; et Ekron, quia confusus erit (aut, pudefactus) aspectus ejus; et peribit rex ab Aza (hoc est, Gaza) et Ascalon non habitabitur.

ఈ వచనములో కూడ ప్రవక్త పేర్కొనిన ఆ పట్టణములయొక్క పాడగుట వర్ణింపబడినది; దేవుని ప్రజలకు విరోధముగా లేచిన ఆ పట్టణములన్నియు అత్యంత పగకు అప్పగింపబడెనని చెప్పినట్లున్నది. దేవుని హస్తము చాచబడి అంతటను వ్యాపించును గనుక ఏదియు శిక్షనుండి తప్పించుకొనదని జెకర్యా చెప్పుచున్నాడు; ఆ విధముగా సంఘమును అన్యాయముగా బాధపెట్టినవారందరును తమ క్రూరత్వమునకు ఇట్లు ప్రతిఫలము పొందెదరని సులభముగా నిర్ణయింపవచ్చును. ఇక్కడ చెప్పబడినదాని సారాంశము ఇదే.

అష్కెలోను చూచి భయపడునని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆ కాలమున అష్కెలోనీయులు యూదులకు శత్రువులైయుండిరి. అతడు గ్రీకులు గాజా అని పిలిచిన అజా విషయమై అదే చెప్పుచున్నాడు; అయితే గాజా అనగా పారసీక భాషలో ధనము అని అర్థము గనుక అది కాంబిసెసుచేత ఇవ్వబడిన పేరని వారు తలంచుట వారి భ్రమ. ఇది బాలిశము. ఒక అక్షరముయొక్క ఉచ్చారణలో మార్పువలననే ఇది వచ్చెనని నిశ్చయమే; ఏలయనగా హెబ్రీయులలో {,}ע oin కంఠ్యాక్షరము, పూర్వము మన g వలె ఉచ్చరింపబడెను: వారు అమొర్రాను గొమొర్రా అనినట్లు అజా గాజా అయ్యెను. దీనిని గూర్చి మనము వేరొకచోట మాటలాడితిమి.

ఇప్పుడు ఈ పట్టణములు సముద్రము దగ్గర, లేక సముద్రమునుండి ఎంతో దూరముకాని చోట ఉండెనని భూగోళ శాస్త్రమునుండి తెలియుచున్నది; ఈ సదుపాయము కలిగి వారు విస్తారమైన సంపదను కూడబెట్టిరి. అయితే సంపద సామాన్యముగా గర్వమును క్రూరత్వమును పుట్టించును గనుక, ఈ జనములన్నియు యూదులకు మిక్కిలి తొందర కలిగించెను. ఈ కారణముచేతనే గాజాపైనను, తరువాత ఎక్రోనుపైనను ఇతర పట్టణములపైనను దుఃఖము వచ్చునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. అతడు, దాని ఆశ భంగమగును గనుక అని చేర్చుచున్నాడు. జయింపశక్యము కాదని తలంపబడిన తూరుపై వారు తమ నమ్మకము ఉంచిరనుటలో సందేహము లేదు; ఏలయనగా శత్రువులు దేశమంతటిని లొంగదీసినను, అక్కడ సురక్షితమైన స్థానము మిగిలియుండెను. వారందరును తూరువైపు చూచినందున, తూరు కూలద్రోయబడి నాశనమైనప్పుడు వారి నిరీక్షణ కలవరపడునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. సారాంశమేమనగా, పగ తూరునుండి ఆరంభమగును; అది లోకమునకు అవతల ఉన్నట్లుండి ఏ కీడులకును గురికానిదిగా ఉండెను.

కావున ఏ దురదృష్టములు ప్రవేశింపజాలవని తలంపబడిన ఆ పట్టణములో కీడు ఆరంభమగునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. తరువాత తూరు నాశనముచేత దర్శింపబడుటను చూచి ఇతర పట్టణములు భయపడునని, ఏలయనగా వాటి నమ్మకము ఆ విధముగా తలక్రిందులగునని అతడు పేర్కొనుచున్నాడు. అతడు తరువాత, గాజానుండి రాజు నశించును, అష్కెలోను నివాసులులేనిదగును అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా ఈ పట్టణముల రూపమే దాదాపు మాయమగునంత మార్పు కలుగును. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 9:6

6. అష్డోదులో సంకరజాతివాడు కాపురముండును, ఫిలిష్తీయుల గర్వమును నేను అణచివేసెదను.

6. Et habitabit extraneus in Azdoth, (hoc est Azoti, et Azdoth verterunt Graci

Azotum,) et excidam superbiam Philistim.

ఈ వచనములో ప్రవక్త అష్డోదుపైనను ఫిలిష్తీయుల దేశమంతటిపైనను, లేక పాలస్తీనా దేశమంతటిపైనను ఇటువంటి నాశనమునే ప్రకటించుచున్నాడు. యూదులు అష్డోదులో పరదేశులుగా నివసింతురని, అనగా వారు ఇంతకుముందు అన్యులుగా ఎంచబడినను అని వ్యాఖ్యాతలు చెప్పునది ఆకాశమునకు గాని భూమికి గాని అందనిది. దానికి విరుద్ధముగా, ఆ పట్టణములు నాశనమైన తరువాత నివాసులెవరైనను మిగిలియుండినయెడల, వారు నిశ్చయమైన నివాసము లేని పరదేశులవలె ఉండుదురని ప్రవక్త భావము. కావున దేశము పాడైపోయి నిర్జనమగుననియు, దాని నివాసులకు సురక్షితమైన లేక స్థిరమైన నివాసములు ఉండవనియు చూపుటకై ప్రవక్త దాని ఫలితమును పేర్కొనుచున్నాడు. కొందరు దీనిని ఇతర కొన్ని స్థలములలో అనువదింపబడినట్లు జారజుడు అని అనువదింతురు; మరియు వారు దీనిని యూదులకు అన్వయింతురు, ఏలయనగా వారు ఇంతకుముందు హీనస్థితిలో ఉండిరి, జారజాతివారివలె ఉన్నట్లు. అయితే {,}ממזרmemezar ను, పర్యటించుట అని అర్థమిచ్చు {,}זורzur నుండి పుట్టించువారి అభిప్రాయము సంభావ్యమైనది; మరియు నామవాచక రూపణములో రెట్టింపు {,}ממ mem వాడబడిన ఇతర ఉదాహరణములను వారు ఉదాహరింతురు; {,}ממזרmemezar అనగా పరదేశి అని లేఖనములోని అనేక వాక్యభాగములనుండి రుజువుపరచుట సులభము. మరియు ఎవరైనను ప్రవక్త ఉద్దేశమును జాగ్రత్తగా పరిశీలించినయెడల, నేను చెప్పినదానిలోని సత్యమును చూచును --- అనగా, శత్రువుల హత్యలవలనను పాడుచేతలవలనను స్థలములన్నియు పాడైపోవును గనుక అష్డోదు నివాసులందరును ఫిలిష్తీయుల దేశ నివాసులందరును అతిథులవలె ఉండుదురని చూపుటయే అతని ఉద్దేశము. కావున అష్డోదును పాలస్తీనాయును ఇంతకుముందు జనసంఖ్యకు ప్రసిద్ధిగాంచియుండెను గనుక, అక్కడ చెదరియున్న కొద్దిమంది సంచారులైన నివాసులు, పరదేశములో నివసించువారివలె ఉండుటతప్ప, పాలస్తీనా పట్టణములన్నియు అష్డోదు పట్టణమును నిర్జనమగునని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 9:7

7. వాని నోటనుండి వాని రక్తమును వాని పండ్ల మధ్యనుండి వాని హేయక్రియలను నేను తొలగింతును; అయితే శేషించినవాడు, వాడే, మన దేవునికి చెందినవాడగును; వాడు యూదాలో అధిపతివలె ఉండును, ఎక్రోను యెబూసీయునివలె ఉండును.

7. Et auferam sanguines ejus ex ore ejus, et abominationes ejus e medio dentium ejus; et qui residuus erit, etiam ipse, erit Deo nostro; et erit quasi dux in Iehuda, et

251 దీని అర్థము ఇదియే అని సెప్టువజింటు, టార్గుము, సిరియా అనువాదము అంగీకరించి యుండెను; గ్రోటియస్, న్యూకమ్, బ్లేనీ, హెండర్సన్ దీనినే అనుసరించిరి. లీ అనునతడు ద్విగుణమైన [{[{מ అక్షరమును ,[{]}מן నుండి, ,[{]}עם ప్రజ, ,[{]}זר పరదేశీయుడు లేక అన్యుడు అను పదములనుండి ఈ పదమును సాధించి వివరించును. ఈ ప్రాస వచనమున ఏకవచనము బహువచనమునకు బదులుగా వాడబడినది; తరువాతి వచనములోను ఇట్లే జరిగినది. ఈ భాగమంతయు ఇట్లు అనువదింపబడవచ్చును --- 6. అష్డోదులో అన్యుడు నివసించును; (ఏలయనగా ఫిలిష్తీయుల గర్వమును నేను నిర్మూలము చేయుదును;) 7. వాని నోటనుండి వాని రక్తమును వాని పండ్ల మధ్యనుండి వాని హేయక్రియలను నేను తొలగింతును, వాడు శేషించును, వాడే మన దేవునికి చెందును; అప్పుడు వాడు యూదాలో అధిపతివలె ఉండును, ఎక్రోను యెబూసీయునివలె ఉండును. ఈ చివరి వచనములోని “వాని” మరియు “వాడు” అనునవి 6వ వచనములోని “అన్యుని” సూచించును; అది సామూహికార్థములో వాడబడినది, అనగా అన్యులు లేక పరదేశీయులు అని సరిగా అనువదింపదగినది, సెప్టువజింటు దానిని [{ἀλλογενεις}] అని అనువదించెను; కాబట్టి ఈ ఉదాహరణలన్నిటిలో బహువచనమునే అనువాదమున వాడుట తగును --- “ఫిలిష్తీయుల గర్వము” వారి పట్టణములలోనికి అన్యులను ప్రవేశపెట్టుటచేత నిర్మూలము చేయబడెను; ఈ పాదమును కుండలీకరణ వాక్యముగా భావింపవచ్చును. --- సం.

Ekron quasi Iebusaeus.

వ్యాఖ్యాతలు ఈ వచనమంతటిని వక్రీకరించుచున్నారు; తరువాతి వచనమును గూర్చి అనగా ఆ వెనుక వచనమును గూర్చి, వారు పాఠకులను దాని నిజమైన భావమునుండి దూరముగా తప్పించుటయే తప్ప మరేమియు చేయరు. దేవుడు ఇప్పుడు శత్రువుల నోటినుండి రక్తమును తొలగింతునని చెప్పుచున్నాడు; అనగా “వారు ఇక నా ప్రజల రక్తమును మ్రింగివేయకుండునట్లు వారి క్రూరస్వభావమును నేను అడ్డగింతును” అని చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా వారు వేరొక ప్రజగా మారుదురనియు, సిరియనులు, సీదోనీయులు, ఫిలిష్తీయులు, దోపిడీకి లోనైన ఇతర జనములు దౌర్భాగ్యులైన యూదులపై క్రూరముగా విజృంభించినవారు గొఱ్ఱెపిల్లల సాత్వికతను పొందుదురనియు ఇచ్చట వర్ణింపబడలేదు; ప్రవక్త భావము అది కాదు; గాని శత్రువుల క్రౌర్యమును అణచుటకును, వారు సంఘముపై క్రూరముగా దాడిచేయకుండ నిరోధించుటకును బలముతో సన్నద్ధుడైన దేవుని ఇచ్చట అతడు పరిచయము చేయుచున్నాడు.

నేను వారి నోటనుండి రక్తమును తొలగింతును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; వారి నోటనుండి అని చెప్పుటకు కారణము, వారు క్రూరత్వమునకు అలవాటుపడినవారు. కావున వారు ఇంతవరకు చేసినట్లు తమ రక్తపిపాసను తీర్చుకొనకుండ నేను చేయుదును. హేయక్రియలను అని అతడు జోడించుచున్నాడు, అనగా వారి పండ్ల మధ్యనుండి వారి హేయమైన దోపిడీసొమ్మును నేను తీసివేయుదును; ఏలయనగా బలాత్కారముతోను దౌర్జన్యముతోను తీసికొనబడిన వానినన్నిటిని అతడు హేయములని పిలుచుచున్నాడు. వారు మాంసమును తినుట మాత్రమే గాక రక్తమును కూడ త్రాగి పచ్చి కళేబరమును చీల్చివేయు క్రూరమృగములతో అతడు వారిని పోల్చుచున్నాడు. సంక్షిప్తముగా, తోడేళ్లు, చిరుతలు, అడవిపందుల పోలికతో, సంఘమునకు శత్రువులు ఎంతటి అమానుషత్వము చూపిరో ఇచ్చట అతడు తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రూరములైన అడవిమృగములు తమ ఎరను మ్రింగివేయునట్లు వారు దౌర్భాగ్యులైన యూదులను మ్రింగివేసిరి.

తరువాత, శేషించినవాడు అని ఇట్లున్నది. కొందరు “వాడు విడువబడును” అని అనువదించి, దానిని ఫిలిష్తీయులను గూర్చియు ప్రస్తావింపబడిన ఇతర జనములను గూర్చియు వివరింతురు. అయితే ప్రవక్త నిస్సందేహముగా యూదులను ఉద్దేశించుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి ప్రవాసమునుండి శేషముగా కొద్దిమందియే తమ దేశమునకు తిరిగి వచ్చినను, ఈ కొద్దిసంఖ్య దేవునికి ప్రతిష్ఠితమగునని, శేషించినవారందరును యూదాలో, తృణీకరింపబడినవారైనను, అధిపతులవంటి వారగుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా వారిలోని ముఖ్యులలో కూడ ఏ ఆధిక్యతయు లేదు; రాజవంశమునకు చెందిన జెరుబ్బాబెలునకును, యాజకత్వము చేత యెహోషువకును వారు స్వచ్ఛందముగా గౌరవమిచ్చిరి అంతే; అయినను వారందరును దీనమైన హీనమైన స్థితిలో ఉండిరి. అయితే వారిలో మిక్కిలి తృణీకరింపబడినవారు యూదాలో అధిపతులును నాయకులునగుదురని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా సంఘము యొక్క శత్రువులందరిపై సమీపించుచున్న నాశనమును ముందుగా ప్రకటించిన తరువాత, అతడు ఇప్పుడు తన ప్రవచనము యొక్క ముగింపును ప్రయోజనమును వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా చాలాకాలము ప్రవాసులైయుండి, ఇప్పుడు తమ దేశమునకు తిరిగి పునరుద్ధరింపబడినను అందరిచేత దుర్వినియోగమునకు గురియై, తృణీకరింపబడి, తమ శత్రువులకు పరిహాసపాత్రులుగా కూడ చేయబడిన దౌర్భాగ్యులైన యూదుల క్షేమమును దేవుడు చూచుకొనును. కాబట్టి శేషించినవాడు, వాడే మన దేవునికి చెందినవాడగును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా “ప్రభువు కొంతకాలము మిమ్మును మీ పితరులను త్రోసివేసి, మిమ్మును అక్కడక్కడకు తరిమి చెదరగొట్టినను, ఇప్పుడు దేవుడు మిమ్మును సమకూర్చియున్నాడు, ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే --- మీరు ఆయన ప్రజలగుటకు: మీరు సంఖ్యలో కొద్దిమందియైనను స్థితిలో తృణీకరింపబడినవారైనను, అప్పుడు దేవుని ప్రత్యేక ప్రజలగుదురు” అని చెప్పినట్లున్నది.

252 కింఖీ, డ్రూసియస్, గ్రోటియస్ మరియు ఇతరులు ఇదే అభిప్రాయమునిచ్చిరి; అయితే జెరోము, మార్కియస్, న్యూకమ్, బ్లేనీ, హెండర్సన్, హెంగ్స్టెన్‌బర్గ్ ఇచ్చట విగ్రహారాధననే ఉద్దేశించిరి; “రక్తము” అనగా అన్యజనులు త్రాగిన బలిపశువుల రక్తమనియు, “హేయక్రియలు” అనగా విగ్రహములకు అర్పింపబడిన వస్తువులనియు వారి భావము. కాల్విన్ అనుసరించిన అభిప్రాయమునకు బలముగా అనుకూలించునది పదప్రయోగమే; అది క్రూరమృగము తన ఎరను మ్రింగుట, ఆ ఎర దాని నుండి తీసివేయబడుట అను రూపకాలంకారము; ఇది విగ్రహారాధనా పద్ధతులను అంతము చేయుననెడి భావముతో నిశ్చయముగా సరిపడదు. --- సం.

తరువాత, ఈ శేషించినవారు యూదాలో అధిపతులవలె ఉందురని అతడు చెప్పుచున్నాడు, అనగా దేవుడు వారిని అత్యున్నత గౌరవమునకు లేవనెత్తును; ఇప్పుడు వారికి ఏ ఘనతయు లేకపోయినను, దేవుని చేత వారిలో దాదాపు అందరును అధిపతులుగా చేయబడుదురు. తరువాత, ఎక్రోను యెబూసీయునివలె ఉండును అని ఇట్లున్నది. కొందరు దీనిని ఇట్లు వివరింతురు --- ఎక్రోను పౌరులు ఇంతకుముందు యెబూసీయులు స్వాధీనపరచుకొనియున్న యెరూషలేములో నివసింతురు; మరికొందరు వేరొక భావము చెప్పుదురు, కాని అది విషయమునకు సంబంధించినది కాదు. ఎక్రోను పౌరులపట్ల దేవుని కటాక్షమును గూర్చి ప్రవక్త ఇచ్చట మాటలాడుట లేదు; అందుకు విరుద్ధముగా, దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకును, తమ అదృష్టమును గూర్చి గర్వించిన అన్యజనులకును గల భేదమును చూపుచున్నాడు: కావున వారు యెబూసీయులవలె ఉందురని, ఏలయనగా చివరకు వారును అట్టి నాశనమునే అనుభవింపవలసి వచ్చునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. యెరూషలేము తరువాత కట్టబడినప్పుడు యెబూసీయులు ఆ పట్టణమునుండి వెళ్లగొట్టబడిరని మనకు తెలియును; అయితే అది ఆలస్యముగా, అనగా దావీదు కాలమున జరిగెను. కాబట్టి వారు ఆ స్థలమును చాలాకాలము ఆక్రమించియుండి చివరకు తొలగింపబడిరి గనుక, ఎక్రోను పౌరులు ఇప్పుడు పరిశుద్ధ దేశము నడిమధ్యనే ఉన్నట్లు కనబడినను, వారు యెబూసీయులవలె చేయబడుదురని ప్రవక్త చెప్పుటకు ఇదే కారణము, ఏలయనగా ప్రభువు వారినందరిని వెళ్లగొట్టి నాశనము చేయును. అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 9:8

8. సైన్యమువలన, వచ్చిపోవువారివలన నా మందిరమునకు కావలిగా నేను దండు దిగుదును; బాధించువాడు ఇకమీదట వారి మధ్య సంచరింపడు; ఏలయనగా ఇప్పుడు నేను నా కన్నులతో చూచియున్నాను.

8. Et castra metabor ad domum meam ab exercitu, a transeunte et redeunte; et non transibit super eos amplius exactor; quia nunc vidi oculis meis.

తాను ఏ విషయమును గూర్చి మాటలాడుచుండెనో దానిని అతడు ముగించుచున్నాడు, --- అనగా శత్రువులు ప్రతివైపునుండి చేయు హింసాత్మక దాడులను త్రిప్పికొట్టునట్లు దేవుడు తన ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలకు కావలివాడగును. అనగా “సంఘము బలమైన కోటలతో కాపాడబడకపోయినను, అది అభేద్యమైనదిగా ఉండును, ఏలయనగా దేవుని సంరక్షణ మనుష్యుల బలమంతటికంటెను, సకల సహాయసహకారములకంటెను విలువైనది” అని చెప్పినట్లున్నది. కావున దేవుడు తనను ఇచ్చట కందకముతోను ప్రాకారముతోను ఇతర విధములైన దుర్గములతోను పోల్చుకొనుచున్నాడు, నేను నా మందిరమునకు దండుగా ఉందును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. యూదులు ఒక సామాన్య గృహములోగాని, ఒక కుటీరములోగాని నివసించినను, దేవునియందే చాలినంత సహాయమున్నదని నమ్మకముతో ఉండునట్లు అతడు పట్టణము అనుకంటె మందిరము అని ఇచ్చట చెప్పుచున్నాడు. “నా సంఘము చిన్న మందిరమైనను, అది ఎట్టి హానికిని గురికాకుండ సురక్షితముగా ఉండునట్లు దానిని నా కాపుదలలతో నేను చుట్టుకొందును.”

సైన్యమువలన అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; తరువాత, సంచరించువానివలన, తిరిగివచ్చువానివలన అని చెప్పుచున్నాడు. అతడు సైన్యమును మందిరమునకు ఎదురుగా నిలుపుచున్నాడు; ఇట్లు యూదులు తమ స్వబలమును లక్ష్యపెట్టక, దేవుడొక్కడే సమస్త సైన్యములకంటె ఎంతో శ్రేష్ఠుడని తెలిసికొనవలెనని అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు. కాబట్టి లోకమంతయు ఏకమై తన బలగములన్నిటిని సమకూర్చినను, ప్రశాంతముగా నమ్మకముతో ఉండుడని అతడు వారికి చెప్పుచున్నాడు, ఏలయనగా సమస్త సైన్యములను పారదోలుటకు దేవుడొక్కడే చాలును. ఇదే భావముతో ఆయన సంచరించువానిని తిరిగివచ్చువానిని ప్రస్తావించుచున్నాడు; అనగా “శత్రువులు భూమి యంతటను తిరుగులాడి ఒక చివరనుండి మరియొక చివరవరకు దానిని ఆక్రమించినను, నేను నా మందిరమును క్షేమముగా ఉంచెదను” అని చెప్పినట్లున్నది. తిరిగివచ్చువానివలన అనుటచేత, శత్రువులు రెండవసారి, మూడవసారి తమ సైన్యములను పునరుద్ధరించినను, వారి దాడులను ఆపుటకు దేవుని బలము ఎల్లప్పుడును చాలునని అతడు సూచించుచున్నాడు. ఒక్క మాటలో, ఇచ్చట బోధింపబడునది దేవుని ప్రజల క్షేమము యొక్క శాశ్వతత్వమే, ఏలయనగా వారిని కాపాడుటలో ఆయన ఎన్నడును అలసిపోడు, ఆయన శక్తి ఎన్నడును తగ్గదు. అత్యుత్తమ ఉద్దేశ్యముతో తమ పొరుగువారికి సహాయపడువారు క్రమక్రమముగా అలసిపోవుట, లేక వారి ప్రయత్నములు వివిధ సంఘటనలచేత అడ్డగింపబడుట తరచుగా జరుగును; అయితే దేవుడు మనుష్యులవలె ఒకసారి తన ప్రజలకు సహాయము చేసి శత్రువులను త్రిప్పికొట్టిన తరువాత అలసిపోడు, అశక్తుడు కాడు అని ప్రవక్త మనకు తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా శత్రువులు నూరుసార్లు యుద్ధమును పునరుద్ధరించినను, ఆయన తన ప్రజలకు సహాయపడుటకు ఎల్లప్పుడును సిద్ధముగా ఉండును.

253 ఈ వాక్యభాగము యొక్క వివరణ మరికొందరిచే సమర్థింపబడినను అంగీకరింపదగినది కాదు. 6వ వచనములోని “అన్యుని” నుండి ఈ వచనములో చెప్పబడినవానిని యూదుల జనమునకు మార్చి అనువదించుటకు మూలపాఠమున ఏ ఆధారమును లేదు. అష్డోదులో నివసించు విదేశీయులు లేక అన్యులే నిస్సందేహముగా ఉద్దేశింపబడినవారు. థియోడోరెట్, డ్రూసియస్, గ్రోటియస్, బ్లేనీ, న్యూకమ్ ఇట్లే తలంచిరి; హెండర్సన్ అభిప్రాయము కూడ ఇదియే, అయితే ఆయన ఈ భాగమును అష్డోదులోని అన్యులకు కాక సాధారణముగా ఫిలిష్తీయులకు అన్వయించును. విదేశీయుని లేక అన్యుని “అధిపతి” అని భావించుట సరికాదు. ఈ ప్రవచనము మక్కబీయుల కాలమున నెరవేరెనని గ్రోటియస్ చెప్పి, జోసీఫసు 12:12 ను, 1 మక్కబీయులు 5:66 ను సూచించును; మరియు అలెగ్జాండరు కాలమున కూడ, ఫిలిష్తీయుల పట్టణములలో అనేకములు, విశేషించి అష్డోదు, గాజా యూదులచేత జయింపబడినప్పుడు, వారిలో అనేకులు యూదామతమును స్వీకరించిరి అని చెప్పును. వచనము యొక్క చివరి భాగమును గూర్చి బ్లేనీ ఇచ్చు వివరణ ఇది: అష్డోదులోని అన్యుడు లేక అన్యులు యూదాలో విశేషాధికారములుగల పౌరునితో సమాన స్థితిలో ఉందురు, అయితే సహజసిద్ధముగా పుట్టిన ఫిలిష్తీయుడైన ఎక్రోనీయుడు తనకు ఆ దేశము స్వంతమైయున్నప్పుడు తనకు గల అధికారములను కోల్పోయి, యెరూషలేములోని యెబూసీయునివలె ఉండును. ఇది “ఫిలిష్తీయుల గర్వమును నిర్మూలము చేయుట” అగును. --- సం.

కాబట్టి శత్రువు అనగా సైన్యబలములు; సంచరించుట అనగా శత్రువుల మొండి క్రూరత్వము; తిరిగివచ్చుట అనగా తన ఆశ భంగపడినప్పుడు ఒకడు కొత్త సైన్యమును సమకూర్చి తన బలమును పునరుద్ధరించుకొని చేపట్టు నూతన యుద్ధములు.

చివరకు అతడు, ఇకమీదట బాధించువాడు వారి మధ్య సంచరింపడు అని చేర్చుచున్నాడు. యూదులు తమ శత్రువుల ఇష్టమునకు గురియైయున్నను, ఇకమీదట వారు అన్యాయముగా చూడబడుటకును, ఇంతవరకు దోచుకొనబడినట్లు దోచుకొనబడుటకును దేవుడు అనుమతింపడని అతడు అలంకారరూపముగా చెప్పినదానిని ఈ వాక్యము వివరించుచున్నది: ఏలయనగా బాధించువాడు అను పేరు క్రింద దౌర్భాగ్యులైన యూదుల ఆస్తిని దోచుకొనిన దోపిడీదారులందరిని అతడు చేర్చుచున్నాడు. తరువాత, ఏలయనగా నేను నా కన్నులతో చూచియున్నాను అని చెప్పుచున్నాడు. కొందరు చేయునట్లు ఈ వాక్యమును, అనగా పైనుండి తనకు తెలియజేయబడినదానిని అతడు వివరించెనని ప్రవక్త చెప్పినట్లు, వివరించుట చప్పగా నిస్సారముగా ఉండును: ఏలయనగా అందుకు విరుద్ధముగా యూదులు ఎంత క్రూరముగా, ఎంత అవమానకరముగా చూడబడిరో తాను తన కన్నులతో చూచితినని దేవుడే ఇచ్చట సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. మరికొందరు దేవుని మాటలాడువానిగా భావించుచు, తాను ఏమి చేయబోవునో దేవుడు అప్పటికే ముందుగా చూచియుండెనని మిక్కిలి అవివేకముగా వివరించుదురు. కాని స్పష్టముగా, నేను చెప్పినట్లు, యూదులను అన్యాయములనుండి విడిపించుటకును, ఇకముందు వారిని సురక్షితముగా ఉంచి కాపాడుటకును తాను సంకల్పించుటకు కారణమును దేవుడు ఇచ్చట చూపుచున్నాడు; ఆ కారణము ఏమనగా, వారు ఎంత భయంకరమైన అన్యాయములను అనుభవించుచున్నారో ఆయన చూచెను. ప్రవక్త లేఖనమునందు సాధారణముగా అనుసరింపబడు రీతినే మాటలాడుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని కన్నులకు ఏదియు మరుగై యుండకపోయినను, ఆయన దేనిని గమనించునో, దేనిని గూర్చి తన న్యాయపీఠము ఎదుట లెక్క చెప్పవలెనని ప్రకటించునో దానిని ఆయన చూచునని చెప్పుట యుక్తము. కాబట్టి లోకసృష్టికి ముందే రాబోవు సమస్త యుగములలో జరుగబోవునదంతయు దేవుడు చూచినను, తాను తీర్పునకు పిలువనారంభించువానిని ఆయన చూచునని చెప్పుట యుక్తమే. యూదులు మాత్రము తాము ఆయనచేత నిర్లక్ష్యము చేయబడితిమని తలంచిరి; ఏలయనగా దేవుడు తన్ను మరుగుపరచుకొని అన్యాయములకు పగతీర్చువానిగా కనబడనప్పుడు ఆయన కన్నులు మూసికొనునని, నిద్రించునని, పండుకొనునని, మరచిపోవునని, పట్టించుకొనడని లేఖనము ఎల్లెడల చెప్పుచున్నది. కావున తిరిగి ప్రభువు ఇచ్చట, శత్రువులు సమస్త హద్దులను మీరి, ఎంతగా ముందుకు సాగి విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించిరనగా వారి గర్వము క్రూరత్వము సహింపరానివి అయ్యెనని, సహింపరాని ఆ సంగతులను తాను తన కన్నులతో చూచితినని ప్రకటించుచున్నాడు.

254 బహుశా ఇది మిక్కిలి సూక్ష్మ భేదము కావచ్చును. “సైన్యము” అనగా వ్యూహరచనతో నిలిచిన దళమనియు, దాటిపోవువాడును తిరిగివచ్చువాడును ఒక్కొక్క శత్రువులనియు మార్కియస్ ఈ అర్థమును ఇచ్చును. అయితే మన అనువాదము మిక్కిలి అక్షరార్థమైనది, అయితే దాటిపోవుట తిరిగివచ్చుట అనునవి సైన్యమునకు అన్వయింపవచ్చును, --- నేను నా మందిరమునకు దండుగా ఉందును, సైన్యమునుండి, అది దాటిపోవునప్పుడును తిరిగివచ్చునప్పుడును దానినుండి. లేక అక్షరార్థముగా, దాటిపోవుటనుండి, తిరిగివచ్చుటనుండి (అనగా సైన్యమునుండి.) న్యూకమ్ అనువాదము: నేను సైన్యముతో నా మందిరమును చుట్టుకొని దండు దిగుదును. కాబట్టి ఎవడును దాటిపోడు, తిరిగిరాడు. ఇది వ్యాకరణ రీత్యా సరియైనది కాదు, తరువాత జరిగిన సంగతులకును సరిపడదు; ఏలయనగా దేవుని మందిరము లేక దేవాలయము ఆక్రమింపబడకపోయినను సైన్యములు ఆ దేశము గుండా వెళ్లినవి. హెండర్సన్ అనువాదము సారాంశమున నేను ఇచ్చినదానితో సమానము, నేను సైన్యమువలన నా మందిరమునకు దండు దిగుదును, అది దాటిపోవునప్పుడును తిరిగివచ్చునప్పుడును. తరువాతి పాదమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును— వారిమీదికి బాధించువాడు ఇక రాడు. బాధించువాడు అనుదానికి సెప్టువజింటు [{ἐξελαύνων}] అని ఇచ్చును, అనగా తరిమివేయువాడు లేక వెళ్లగొట్టువాడు; టార్గుము “నిరంకుశుడు” అని ఇచ్చును, గ్రోటియస్ దానిని స్వీకరించును. “బాధించువాడు” అనునది డ్రూసియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ వాడిన పదము. ఐగుప్తు, సిరియా రాజులవలన యూదులు ఎంతో బాధపడినను, ఈ కాలమునుండి క్రీస్తు ఆగమనము వరకు బబులోనీయులవంటి ఏ విదేశీ బాధకుడును ఆ దేశముపై దండెత్తలేదని చెప్పబడినది; అయితే ఇక్కడి భాష ఎంత బలమైనదనగా, వారి జాతీయ నిబంధనతో ముడిపడిన ఆ వాగ్దానములన్నిటివలెనే ఈ వాగ్దానమును షరతుతో కూడినదిగా భావింపవలెను. “ఇకమీదట” అనుదానికి హద్దు లేదు: కావున ఈ వాగ్దానమును షరతుతో కూడినదిగా చూడవలెను. “ఈ వాగ్దానము ఇశ్రాయేలునకు చేయబడిన ఇతర వాగ్దానములలో అనేకమువంటిదే; అనగా వారి విధేయతపై ఆధారపడినది” అని డాక్టర్ మెక్‌కాల్ అనును. “యూదులతో దేవుడు వ్యవహరించు సాధారణ సూత్రమిదేయని, విశేషించి ఆ దేశమున ఆశీర్వాదమును వర్ధిల్లుటను స్వాధీనపరచుకొనుటను గూర్చి మోషే పలుమారు తెలిపియున్నాడు. (ద్వితీయోపదేశకాండము 30:15-18.)” --- సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నేడు భక్తిహీనులు తమ మలినములయందే ఎంతగా సంతోషించుచున్నారనగా, వారి గర్వము అహంకారములవలన మా విశ్వాసము యొక్క బలహీనత కొంతవరకు కలత చెందుచున్నది, --- ఓ, మా కన్నులను నీ తీర్పులవైపు ఎత్తుటకును, నీ హస్తబలమును నీవు ప్రదర్శించి, ఇప్పుడు క్రూరముగా విజృంభించుచు, నిర్దోషరక్తమును చిందించుచు, తమకు చేతనైన ప్రతి విధమున నీ సంఘమును హింసించుచున్న వారినందరిని నాశనము చేయువరకు, ఇప్పుడు మరుగైయున్నదాని కొరకు ఓపికతో కనిపెట్టుటకును మేము నేర్చుకొనునట్లు అనుగ్రహింపుము: మరియు మా క్షేమమునకు నీవే చాలువాడవనియు, నీవు సాక్ష్యమిచ్చినదానిని, అనగా నీ హస్తమునందు ఎంతటి సంరక్షణ యున్నదనగా, నీవు మాపై చింత వహించుట ఇష్టపడినంతకాలము మేము క్షేమముగాను ధన్యులముగాను ఉన్నామని నిర్భయముగా అతిశయింపగలమనుటను, నీవు చివరకు స్పష్టపరచెదవనియు సందేహింపకుండునట్లు మమ్ము నీ చింతపైన వేసికొనుటకు మాకు కృప చేయుము; ఇట్లు మా ప్రభువగు క్రీస్తు ద్వారా పరలోకమున మాకొరకు సిద్ధపరచబడియున్న ఆ ధన్యమైన విశ్రాంతిని చివరకు మేము చేరుకొనువరకు కాపాడుము. --- ఆమేన్.

నూట ఏబది మూడవ ఉపన్యాసము

జెకర్యా 9:9

9. సీయోను కుమారీ, బహుగా సంతోషించుము; యెరూషలేము కుమారీ, ఆనందధ్వనిచేయుము; ఇదిగో, నీ రాజు నీయొద్దకు వచ్చుచున్నాడు; ఆయన నీతిమంతుడును రక్షణ గలవాడునై, దీనుడై, గాడిదనెక్కి, గాడిదపిల్లయైన గాడిదపిల్లపై ఎక్కి వచ్చుచున్నాడు.

9. Exulta valde filia Sion, jubila fila Ierusalem: Ecce, rex tuus veniet tibi, justus et servatus ipse (vel, idem,) pauper, et equitans super asinum, et super pullum filium asinarum.

సంఘము ఏ విధముగా పునరుద్ధరింపబడునో ప్రవక్త ఇచ్చట సంక్షిప్తముగా చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా సమస్తమును తమ పూర్వస్థితికి తెచ్చుటకు దావీదు గోత్రము వంశమునుండి ఒక రాజు మరల లేచును. ప్రవక్తలందరును ఇచ్చు దృక్పథమిదియే; ఏలయనగా ప్రాచీన ప్రజల నిరీక్షణ, మన నిరీక్షణవలెనే, క్రీస్తుపై స్థాపింపబడియుండెను. కాబట్టి యూదులలో ఇంకను పరిస్థితులు క్షీణదశలోనే ఉండగా, విమోచకుని ఆగమనమును గూర్చి దేవుడు పూర్వము తన సేవకులద్వారా అనేకసార్లు వ్యర్థముగా మాటలాడలేదనియు, ఆ ప్రవచనములు తగిన సమయమున నెరవేరువరకు దృఢమైన నిరీక్షణ కలిగియుండవలెననియు జెకర్యా ఇచ్చట సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. కావున జెకర్యా ఇంతవరకు సంఘము యొక్క వర్ధిల్లు ఆనందకరమైన స్థితిని గూర్చి మాటలాడుచుండి, ఇప్పుడు తాను చెప్పినదానిని స్థిరపరచుచున్నాడు; ఇది విశేషించి అవసరమైనది, ఏలయనగా నేను ముందే చెప్పినట్లు, ఒక మధ్యవర్తి వారి యెదుట నిలుపబడకుండ, తమ రక్షణనుగూర్చి నమ్మకముతో ఉండునట్లు వారు తమ మనస్సులను ఎత్తుకొనలేరు. అయితే విశ్వాసులు అప్పుడు మిక్కిలి దుఃఖములోను వేదనలోను ఉండిరి గనుక జెకర్యా ఇచ్చట వారిని పట్టుదలతో కొనసాగుడని ప్రోత్సహించుచున్నాడు: ఏలయనగా బహుగా సంతోషింపుడనియు, ఆనందముతో కేకలు వేయుడనియు వారికి చెప్పుటవలన, దుఃఖమును వేదనయు వారి హృదయములను గట్టిగా పట్టియున్నను, దేవుని కటాక్షమును పొందుటకు వారు ధైర్యముగా పోరాడవలెనని అతడు నిస్సందేహముగా సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా క్రీస్తు వారి కన్నుల ఎదుట లేకపోయినయెడల, శరీరసంబంధమైన రీతిని కాదు గాని వాక్యమను దర్పణమునందు, వారు తమ శ్రమల క్రింద నూరుమారులు కృంగిపోవుదురు; విశ్వాసులు అందులో దూరముగా ఉన్నదానిని, తమకు మరుగైయున్నదానిని కూడ చూచుదురు.

కాబట్టి మొదట ప్రవక్త ఇచ్చట క్రీస్తును గూర్చి ఇంత హఠాత్తుగా ఎందుకు ప్రస్తావించుచున్నాడో, రెండవదిగా విశ్వాసులను సంతోషింపుడని మాత్రమే కాక, వారు అప్పటికే క్షేమకరమైన మిక్కిలి సంతోషకరమైన స్థితిలో ఉన్నట్లు బహుగా ఉల్లసింపుడని ఎందుకు ప్రోత్సహించుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

రాజు అను మాటవలన, దేవుడు తన వాగ్దానములలో నమ్మదగనివాడని వారు తలంచనియెడల, అప్పుడు పడిపోయినట్లు కనబడిన దావీదు రాజ్యము మరల లేచువరకు వారు నిరీక్షణ కలిగియుండవలెనని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు తన్ను నమ్మదగినవానిగా అంగీకరింపబడవలెనని, తన దత్తత మెస్సీయాయందు స్థిరమైనదిగాను ధ్రువపరచబడినదిగాను ఎంచబడవలెనని కోరుచున్నాడు గనుక, ప్రవక్త ఇప్పుడు ఒక రాజును సంక్షిప్తముగా ప్రస్తావించుట ఆశ్చర్యము కాదు; ఏలయనగా ఈ మాట తీరు ప్రజలకు బాగుగా తెలిసినదే. ప్రవక్తలు సంఘము యొక్క క్షేమమునుగూర్చి మాటలాడునప్పుడు రాజును ప్రస్తావింతురని మనము వేరొకచోట కూడ చూచియున్నాము, ఏలయనగా చెదరిపోయిన సంఘమును క్రీస్తు అను ఒకే శిరస్సు క్రింద తిరిగి సమకూర్చుట ప్రభువు సంకల్పము. క్రీస్తు ఐక్యతా బంధముగా లేనియెడల భయంకరమైన చెదరిపోవుట ఎల్లప్పుడును నిలిచియుండునని నిస్సందేహము. కాబట్టి ఒక రాజు వచ్చునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అయితే అతడు తెలియని రాజునుగూర్చి మాటలాడుటలేదు; దేవుడు తన వాగ్దానములయందు సత్యవంతుడును నమ్మకమైనవాడునై యుండునని మాత్రమే వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. క్రీస్తు రానియెడల ధర్మశాస్త్రమంతయు, దత్తతయు అదృశ్యమై పోవును గనుక, ఆయన ఆగమనము కొరకు సహనముతో కనిపెట్టవలసియుండెను.

మరియు దేవుని పిల్లలు మరింత స్థిరపడునట్లు, ఈ రాజు ప్రజయైన సీయోను కుమార్తె యొద్దకు వచ్చునని కూడ అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా సంఘమంతటి నిమిత్తము దేవుడు రాజసింహాసనమును దావీదు వంశమునందు స్థిరపరచెనని చెప్పినట్లున్నది: ఏలయనగా రాజు తన స్వవిజయములలో సుఖించుటకును, ఆడంబరములు సుఖభోగములతో తృప్తిచెందుటకును వచ్చునట్లయితే, అది స్వల్పమైన, సంపూర్ణముగా నిష్ఫలమైన ఆదరణ అయ్యెడిది: అయితే మెస్సీయాను పంపుటకు నిర్ణయించుటలో దేవుడు తాను వాగ్దానము చేసిన ప్రకారము సంఘమంతటి క్షేమమును చూచుకొనెను గనుక, ప్రజలు ఇచ్చట దృఢమైన నమ్మకమును పొందగలరు. కాబట్టి రాజు సీయోనునకును యెరూషలేమునకును వచ్చునని ప్రవక్త మనకు బోధించునప్పుడు అది అల్పమైన విషయము కాదు; అనగా “ఈ రాజు తమ ఇష్టానుసారముగా లేక తమ స్వలాభము కొరకు పరిపాలించు భూలోక రాజులవలె తన నిమిత్తము రాడు” అని చెప్పినట్లున్నది: గాని ఆయన రాజ్యము ప్రజలందరి ఉమ్మడి ప్రయోజనము కొరకు ఉండునని అతడు మనకు జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు, ఏలయనగా ఆయన సంతోషకరమైన స్థితిని తీసికొని వచ్చును.

అతడు తరువాత ఆ రాజు ఎట్టివాడగునో తెలుపుచున్నాడు. మొదట అతనిని నీతిమంతుడని, తరువాత రక్షింపబడినవాడు లేక కాపాడబడినవాడని పేర్కొనుచున్నాడు. నీతిమంతుడు అను పదము క్రియాత్మకార్థములో గ్రహింపదగినదని నేను తలంచుచున్నాను, తరువాతి పదమును అంతే: కావున నీతిమంతుడును రక్షణగలవాడును అని ఏర్పరచబడిన ప్రజల రాజు పిలువబడును, ఏలయనగా ఆయన వారికి నీతిని రక్షణను తెచ్చును. ఈ రెండు పదములును రాజు సీయోనునకు వచ్చునను ఈ వాక్యముపై ఆధారపడియున్నవి. ఆయన తన నిమిత్తమే ఏకాంతముగా వచ్చినయెడల తనకే నీతిమంతుడును రక్షింపబడినవాడునై ఉండవచ్చును, అనగా ఆయన నీతి రక్షణ తనకే లేక తన వ్యక్తికే చెందియుండవచ్చును: అయితే ఆయన ఇతరుల నిమిత్తము వచ్చెను గనుక, వారి నిమిత్తము నీతిని రక్షణను ధరింపజేయబడెను గనుక; ఇచ్చట ప్రస్తావింపబడిన నీతియు రక్షణయు సంఘమను శరీరమంతటికి చెందినవి, రాజు వ్యక్తికి మాత్రమే పరిమితము చేయదగినవి కావు. ఇట్లు చాలామంది అవివేకముగా, లేదా కనీసము మిక్కిలి ఆలోచనారహితముగా తమను తాము అలసటపరచుకొనిన ప్రతి వివాదమును తొలగింపబడుచున్నది; ఏలయనగా {,}נושעnusho అనునది క్రియాత్మకార్థములో గ్రహింపబడవలెనని స్థిరపరచుటవలన తప్ప యూదులను మరొక విధముగా జయింపలేమనియు, వారి మొండితనమును మరొక విధముగా అణచలేమనియు వారు తలంచిరి; నిఫాల్ రూపములోని క్రియ క్రియాత్మకార్థములో వాడబడిన కొన్ని లేఖనభాగములను కూడ వారు ఉదహరించిరి. అయితే విషయమున మనము బాగుగా అంగీకరింపగలిగినప్పుడు అట్టి వివాదములు చేపట్టవలసిన అవసరమేమి? కాబట్టి క్రీస్తు రక్షింపబడినవాడు లేక కాపాడబడినవాడు అనియు, జెకర్యా చేత ఆయన అట్లు చెప్పబడెననియు నేను యూదులకు ఒప్పుకొనుచున్నాను.

అయితే క్రీస్తునకు చెందిన ఈ రక్షణ ఏమిటో మనము చూడవలెను. ప్రవక్త చెప్పినదానినుండి దీనిని మనము గ్రహింపవచ్చును. కాబట్టి ఇచ్చట మనము పదములనుగూర్చి వాదింపక, విషయమేమిటో, అనగా నీతిమంతుడును రక్షింపబడినవాడునైన రాజు తన ఏర్పరచుకొనిన వారియొద్దకు వచ్చుచున్నాడనుటను ఆలోచింపవలెను: క్రీస్తునకు స్వయముగా రక్షణ అవసరము లేదని మనకు తెలియును. కాబట్టి ఏర్పరచబడిన ప్రజను సమకూర్చుటకు తండ్రిచేత పంపబడినందున, వారిని కాపాడుటకు లేక రక్షించుటకు ఆయన బలము ధరింపజేయబడెను గనుక ఆయన రక్షింపబడినవాడని చెప్పబడుచున్నాడు. కావున ఈ రెండు పదములను క్రీస్తు రాజ్యమునకు అన్వయించినయెడల వివాదమంతయు ముగియునని మనము చూచుచున్నాము, వాటిని ఒక్క మనుష్యుని వ్యక్తికి పరిమితము చేయుట అసంబద్ధము, ఏలయనగా ఇచ్చటి ప్రసంగము ఒక రాజవ్యక్తిని గూర్చినది; అవును, సంఘము యొక్క సార్వజనిక స్థితిని, శరీరమంతటి రక్షణను గూర్చినది. నిశ్చయముగా మనుష్యులనుగూర్చి మాటలాడునప్పుడు, ఒక రాజు తన రాజ్యమునుండి వెళ్లగొట్టబడినప్పుడు, లేక అతని ప్రజలు శత్రువులచేత కలవరపరచబడినప్పుడు, లేక పూర్తిగా నాశనము చేయబడినప్పుడు అతడు క్షేమముగాను సురక్షితముగాను ఉన్నాడని మనము చెప్పము. కాబట్టి సమస్త అధికారము పోగొట్టుకొనిన రాజు తన ప్రజలు దౌర్భాగ్యముగా అణచివేయబడుట చూచినప్పుడు, అతడు రక్షింపబడెననియు కాపాడబడెననియు చెప్పబడడు. అయితే నేను చెప్పినట్లు క్రీస్తు విషయము విశేషమైనది; ఏలయనగా ఆయన తన నిమిత్తము కాక తన ప్రజలందరి సంరక్షణ నిమిత్తమే ఏలుచున్నాడు. కావున వ్యాకరణ రీత్యా క్రీస్తు నీతిమంతుడనియు రక్షింపబడినవాడనియు కర్మార్థకముగా చెప్పబడెనని నేను సులభముగా అంగీకరింపగలను; అయితే విషయమునుబట్టి చూడగా ఆయన తన ప్రజలనుబట్టి నీతిమంతుడు, మరియు రక్షింపబడినవాడు లేక కాపాడబడినవాడు కూడ, ఏలయనగా ఆయన నశించినవారికి రక్షణను తనతో తెచ్చును; ఏలయనగా యూదులు అప్పుడు దాదాపు నిరీక్షణలేని స్థితిలో ఉండిరని మనకు తెలియును.

అయినను ఆయన ఆయుధములతోను సైన్యములతోను సమకూర్చబడినందున, లేక మనుష్యుల రీతిని తన ప్రజలను కాపాడునందున రాజు రక్షింపబడునని కాదు, ఏలయనగా ఆయన దీనుడై యుండునని అతడు చెప్పుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన భూలోక రాజులు సాధారణముగా కాపాడబడు రీతికంటె వేరు విధముగా క్షేమముగా కాపాడబడవలెను; ఆ రాజులు తమ శత్రువులను భయముతో నింపుదురు, తమ సరిహద్దులను బలపరచుదురు, సైన్యమును సిద్ధపరచుదురు, దాడులను నివారించుటకు ప్రతి రక్షణ సాధనమును ఏర్పరచుదురు. క్రీస్తు వేరు విధముగా కాపాడబడునని, ఏలయనగా దైవశక్తి చేత ఆయన తన శత్రువులకంటె అధికుడగునని జెకర్యా మనకు బోధించుచున్నాడు. కాబట్టి ఆయన దీనుడైనందున సమస్త విధములైన అన్యాయములకు గురికావలసినవాడు; ఏలయనగా భూలోక దుర్గము లేనప్పుడు భక్తిహీనులందరును వెంటనే ఎరమీదికి వలె ఒకేసారి పడుదురని మనము చూచుచున్నాము. కాబట్టి క్రీస్తు దీనుడైనయెడల ఆయన తన స్వజనమును కాపాడలేడు, తన రాజ్యమున వర్ధిల్లనూ లేడు. కాబట్టి ఆయన తాను క్షేమముగా నిలుచుటకును, తన సంఘమునకు హాని కలుగకుండ నివారించుటకును పరలోక శక్తితో సమకూర్చబడవలెనని దీనినుండి తేలుచున్నది; జెకర్యా దీనిని వెంటనే మనకు చెప్పును, మరింత స్పష్టముగా వ్యక్తపరచును. ఇప్పటికి అతని ఉద్దేశ్యమును సంక్షిప్తముగా తెలిపిన చాలును.

255 సెప్టువజింటు, టార్గుము, వల్గేటు ఈ పదమును క్రియాత్మకార్థములో [{σωζων}] --- రక్షకుడు అని అనువదించును. బోచార్ట్, గ్రోటియస్, మార్కియస్, డాతియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ దీనిని ఇట్లే గ్రహించిరి. నిఫాల్ రూపములోని అనేక క్రియలకు క్రియాత్మకార్థము ఉన్న ఉదాహరణలున్నవనునది ఇచ్చు కారణము. ఇది నిజమే; అయితే ఈ క్రియ ఇక్కడ తప్ప నిఫాల్ రూపములో మరి పంతొమ్మిదిసార్లు కనబడుచున్నది, అన్నియు కర్మార్థక భావముననే. దీని అర్థమును నిర్ణయించుటకు ఇదియే చాలును. కింఖీ, గ్లాసియస్, కొక్కేయస్ ఈ అభిప్రాయమునే అనుసరింతురు. కొక్కేయస్ ఇది ఆయన శ్రమలనుండియు మరణమునుండియు ఆయన విడుదలను సూచించునని చెప్పును. ఈ వచనము, కనీసము దానిలో కొంతభాగము, క్రీస్తు సిలువ వేయబడుటకు కొంచెము ముందు ఆయనకు అన్వయింపబడి ఉదహరింపబడెననుట విశేషము. మత్తయి 21:4,5. 9వ 10వ వచనములు ఆశ్చర్యకరమైన రీతిలో ముడిపడియున్నవి; 9వ వచనము చివరికిని 10వ వచనము ఆరంభమునకును మధ్య వైరుధ్యమున్నది, 10వ వచనము చివరికిని 9వ వచనము ఆరంభమునకును మధ్య సంగతి ఉన్నది. రాజు దీనుడై గాడిదపై ఎక్కి వచ్చును, --- రథము గుఱ్ఱము నిర్మూలమగును; ఆయన రక్షింపబడును లేక కాపాడబడును, --- యుద్ధపు విల్లు నాశనమగును; తరువాత సంగతి, --- ఆయన నీతిమంతుడు, అనగా తన కృపగల వాగ్దానములయందు నీతిమంతుడును నమ్మకమైనవాడును, --- ఆయన జనములకు సమాధానము పలుకును; ఆయన రాజు, --- ఆయన ఏలుబడి సముద్రమునుండి సముద్రమువరకు ఉండును. మొదటి రెండు పాదములు ఈ పోలికలో చేరవు, --- 9. సీయోను కుమారీ, బహుగా ఉల్లసింపుము; యెరూషలేము కుమారీ, ఆనందధ్వని చేయుము: ఇదిగో నీ రాజు నీయొద్దకు వచ్చును; నీతిమంతుడు, రక్షింపబడినవాడు అగును; దీనుడు, గాడిదపై ఎక్కును, గాడిదపిల్లపైనే, గాడిదపిల్లయైన కంచరగాడిదపైనే: 10. నేను ఎఫ్రాయిములోనుండి రథమును, యెరూషలేములోనుండి గుఱ్ఱమును నిర్మూలము చేయుదును, యుద్ధపు విల్లు నిర్మూలమగును; ఆయన జనములకు సమాధానము పలుకును; ఆయన ఏలుబడి సముద్రమునుండి సముద్రమువరకును, నదినుండి భూమి అంచుల వరకును ఉండును. --- సం.

256 దీనుడు, [{,[{עני అనుదానిని సెప్టువజింటు ``[{πραυς}], సాత్వికుడు'' అనియు; న్యూకమ్ “వినయుడు” అనియు; బ్లేనీ, హెండర్సన్, అట్లే కింఖీ, టార్గుము “దీనుడు” అనియు అనువదించిరి. దీని అర్థము క్రుంగిన దరిద్ర స్థితి కావచ్చును, లేక బ్లేనీ చెప్పినట్లు “స్వభావములోని వినయము” కావచ్చును. ఇచ్చట చెప్పబడిన రాజు విషయమున రెండును నిజమే. ఆయన స్థితిలో దరిద్రుడై గాడిదపిల్లపై ఎక్కి వచ్చెను, మనస్సులో కూడ దీనుడు; ఆయన ఊరేగింపు దానికి సాక్ష్యము. --- సం.

ఆయన తరువాత ఇంకను ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: గాడిదను, గాడిద పిల్లయగు కోడెను ఎక్కి వచ్చును. ఇక్కడ గాడిద దరిద్రతను సూచించుటకు పేర్కొనబడలేదని కొందరు తలంచుదురు, ఏలయనగా ఆ కాలమున ప్రజలలో అధికారముచేత శ్రేష్ఠులైనవారు గాడిదలమీద ఎక్కి ప్రయాణించుట వాడుక. అయితే ప్రవక్త {,}עניoni, అనగా దీనుడు అను పదమును వివరించుటకే ఈ వాక్యభాగమును చేర్చెనని నాకు నిశ్చయముగా తోచుచున్నది; అనగా తాను చెప్పుచున్న రాజు భూలోక రాజులవలె ఆడంబరమైన వైభవముగల రూపముతో విశిష్టుడు కాడనియు, ప్రజలలో అత్యంత దీనులైనవారికి, అత్యల్పులకు భిన్నముగా ఉండకుండునట్లు నీచమైన స్థితిలో, లేదా కనీసము సాధారణ స్థితిలో కనబడుననియు ఆయన చెప్పినట్లున్నది. అప్పుడు క్రీస్తు రాజ్యమును గూర్చిన నిజమైన జ్ఞానమునకు వచ్చునట్లును, నీతియు రక్షణయు ఆయననుండి కలుగునని నిశ్చయముగా నమ్మునట్లును విశ్వాసులు తమ కన్నులను పరలోకమునకు ఎత్తవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ఎట్లు? ఏలయనగా మనుష్యులను భయపెట్టు ఏదియు ఆయనతో కూడ ఉండదు, ఆయన ఒక దీనుడైన మరుగైన వ్యక్తివలె పరిచర్య చేయును. క్రీస్తు రాజ్యము యొక్క స్వభావమునుబట్టియే ఇక్కడ నీతియు రక్షణయు గ్రహింపబడవలెనని కూడ మనమిక్కడ చేర్చవచ్చును; ఏలయనగా క్రీస్తు రాజ్యము లౌకికమైనది కాదు, గతించిపోవునదియు కాదు గనుక, ఆయన కలిగియున్న నీతియు ఆయన తెచ్చు రక్షణయు శాశ్వతమైనవని మనము నిర్ణయించుచున్నాము. అయితే ఇక్కడ విశ్వాసము వలన కలుగు నీతిని గూర్చి చమత్కారముగా మాటలాడుటకు నాకు ఇష్టము లేదు; ఏలయనగా దీనికి విరుద్ధముగా, ఆ పదముచేత ఇక్కడ సరియైన వ్యవస్థ అని భావము, ఏలయనగా ఆ కాలమున ప్రజలలో సమస్తమును గందరగోళ స్థితిలో ఉండెను; ఇది లేఖనములోని అనేక భాగములనుండి సులభముగా రుజువుపరచబడవచ్చును.

మొత్తము సారాంశమేమనగా: దేవుడు తన ఏర్పరచుకొనిన జనమునకు విమోచన విషయమైన నిరీక్షణ కలుగజేసిన ప్రవచనములు వ్యర్థమైనవియు శూన్యమైనవియు కావు; ఏలయనగా దావీదు కుమారుడగు క్రీస్తు తగిన సమయమున చివరకు బయలుదేరి వచ్చును; --- రెండవది, ఈ రాజు నీతిమంతుడును రక్షింపబడినవాడు లేదా కాపాడబడినవాడునై యుండును, ఏలయనగా అవమానకరమైన గందరగోళ స్థితిలో ఉన్న సంగతులను ఆయన క్రమములోనికి తెచ్చును; --- మూడవది, ఈ రాజు దీనుడైయుండునని ఆయన చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన గాడిదను ఎక్కి వచ్చును, గొప్ప ఘనత కనబడదు, ఆయుధములచేతనైనను ధనముచేతనైనను వైభవముచేతనైనను సైనికుల సంఖ్యచేతనైనను, సామాన్యుల కన్నులకు మిరుమిట్లుగొలుపు రాజసంబంధమైన అలంకారములచేతనైనను ఆయన విశిష్టుడు కాడు: ఆయన గాడిదను ఎక్కి వచ్చును

257 అక్షరార్థముగా అది "ఆడగాడిదల పిల్ల" అని ఉన్నది; దానిని కింఖీ "ఆడగాడిదలలో ఒక దాని పిల్ల" అని వివరించి, న్యాయాధిపతులు 12:7ను ఉదాహరణగా చూపుచున్నాడు; అచ్చట "గిలాదు పట్టణములలో" అనగా "గిలాదు పట్టణములలో ఒకదానిలో" అని అర్థము. సప్తతి అనువాదములోను, టార్గుములోను, సిరియా అనువాదములోను ఇది ఏకవచనములో ఉన్నది. ఈ పదము ఆడ మగ రెండు లింగములను కలిగియున్నదని గ్రోటియస్ ఎంచుచున్నాడు, అనగా "గాడిదల పిల్ల", అది శుద్ధమైన పిల్ల, కంచరగాడిద కాదు, దాని తండ్రియు తల్లియు గాడిద జాతికి చెందినవి. అట్లే న్యూకమ్ ఆ వాక్యభాగమును "గాడిదల పిల్ల" అని అనువదించెను. పురాతన అనువాదములు ఏకవచనమిచ్చుటయు, బహువచనమునకు కారణము కనబడకపోవుటయు చూడగా, అది అచ్చుతప్పు అయియుండుటకు అవకాశమున్నది. — సం.

258 న్యూకమ్ మరియొక కారణమును సూచించుచున్నాడు: "యుద్ధములో గుఱ్ఱములు ఉపయోగింపబడునట్లు, ఈ క్రియచేత క్రీస్తు తన రాజ్యము యొక్క దీనమైనదియు సమాధానకరమైనదియునైన స్వభావమును కనుపరచెనని భావింపవచ్చును." — సం.

ఈ ప్రవచనము క్రీస్తునందు నెరవేరెనని మనమెరుగుదుము; ప్రవక్త మాటలు మరి ఎవరికిని న్యాయముగా అన్వయింపజేయబడవని యూదులలో కొందరు కూడ ఒప్పుకొనవలసివచ్చుచున్నది.

అయినను వారు మరియ కుమారుని దేవుని క్రీస్తుగా అంగీకరించరు; ప్రవక్త తమ కల్పిత మెస్సీయాను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని వారు తలంచుచున్నారు. అయితే వాగ్దానము చేయబడిన క్రీస్తు ప్రత్యక్షమై తన కార్యమును నెరవేర్చెనని సంపూర్ణముగా ఒప్పించబడి దృఢముగా నిలబెట్టుచున్న మనము, ఆయన దీనుడై గాడిదను ఎక్కి వచ్చునని చెప్పబడినది కారణము లేకుండ కాదని చూచుచున్నాము. ఈ సంగతిని గూర్చి కనబడు ఒక సంకేతము ఉండవలెనని నిజముగా ఉద్దేశింపబడెను; ఏలయనగా ఆయన తన మరణమునకు కొద్దికాలము ముందు యెరూషలేమునకు ఎక్కివెళ్లుచుండగా గాడిదను ఎక్కెను. ప్రవక్త మాటలు అలంకారికములని నిజమే: "రాజు గాడిదను ఎక్కి వచ్చును" అని ఆయన చెప్పినప్పుడు ఆ మాటలు రూపకాలంకారములు; ఏలయనగా క్రీస్తు సామాన్య జనులకు మించిన ప్రదర్శనము చేయని మరుగైన వ్యక్తివలె ఉండునని ప్రవక్త భావము. ఇదే నిజమైన అర్థమనుటలో సందేహము లేదు. అయినను క్రీస్తు గాడిదను ఎక్కుటలో దీనికి ఒక ఉదాహరణమును చూపకూడదనుటకు ఏ కారణమును లేదు.

నేను ఇట్టి మరియొక ఉదాహరణమును చూపెదను: ఇరువది రెండవ కీర్తనలో "నా వస్త్రములమీద చీట్లువేసిరి" అని చెప్పబడియున్నది. ఇక్కడ రూపకాలంకారము నిస్సందేహముగా స్పష్టముగా ఉన్నది; దావీదు శత్రువులు అతని కొల్లసొమ్మును పంచుకొనిరని దాని భావము. కాబట్టి తనకు అన్యాయము చేసిన ఆ దోపిడిగాండ్రు తనకు ఉన్నదంతయు తీసివేసిరని అతడు మొఱపెట్టుచున్నాడు; మరియు ఇది అక్షరార్థముగా నెరవేరెను, కాబట్టి అత్యంత అజ్ఞానులు కూడ ఇది వ్యర్థముగా ముందుగా చెప్పబడలేదని ఒప్పుకొనవలసి వచ్చును. కాబట్టి ఈ సంగతులు ఎంత చక్కగా పొందిక కలిగియున్నవో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము --- ప్రవక్త క్రీస్తు యొక్క దీనమైన రూపమును గూర్చి రూపకాలంకారముగా మాటలాడెను; అయినను కనబడు సంకేతము ఎంత సరిపోవుచున్నదనగా, ఇదివరకే ప్రత్యక్షమైన క్రీస్తు తప్ప మరి ఏ క్రీస్తును ఎదురుచూడవలసిన అవసరము లేదని అత్యంత అజ్ఞానులు కూడ ఒప్పుకొనవలసివచ్చును.

ప్రవక్త భావమును వివరించుటకు ఏమాత్రమును తోడ్పడక, దానిని వక్రీకరించి ప్రవచనమందలి విశ్వాసమును నాశనము చేయు అనేక పనికిమాలిన సంగతులను నేను విడిచిపెట్టుచున్నాను: ఏలయనగా క్రీస్తు గాడిదను ఎక్కియు, గాడిద పిల్లను కూడ ఎక్కియు వచ్చెననియు, ఏలయనగా ఆయన ఇదివరకు ధర్మశాస్త్రపు కాడిని మోయుటకు అలవాటుపడిన యూదులను పరిపాలింపవలసియుండెననియు, ఇదివరకు పేరు పెట్టబడనివారైన అన్యజనులను కూడ విధేయతకు తీసికొని రావలసియుండెననియు కొందరు తలంచుదురు. అయితే ఇవి మిక్కిలి పనికిమాలినవి. ప్రవక్త భావమేమో తెలిసికొనుట మనకు చాలును. తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 9:10

10. ఎఫ్రాయిములో రథములను యెరూషలేములో గుఱ్ఱములను నేను నిర్మూలము చేయుదును; యుద్ధపు విల్లు నిర్మూలము చేయబడును; ఆయన జనములకు సమాధానము ప్రకటించును; ఆయన ఏలుబడి సముద్రము మొదలుకొని సముద్రమువరకును, నది మొదలుకొని భూమి కడపటి సరిహద్దులవరకును వ్యాపించును.

10. Et excidam quadrigas (vel, currum) ab Ephraim, et equum ab Ierusalem, et excidetur arcus bellicus (arcus belli;) et loquetur pacem ad gentes; et imperium ejus a mari usque ad mare, et a fluvio usque ad terminos terrae.

ప్రవక్త ఇక్కడ "దీనుడు" అను పదముచేతను, మేము వివరించిన రూపకాలంకారముచేతను క్లుప్తముగా సూచించిన దానిని మరింత స్పష్టముగా తెలియజేయుచున్నాడు. కాబట్టి క్రీస్తు రాజ్యములో గుఱ్ఱములును రథములును విండ్లును యుద్ధ సాధనములును ఉండవని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా దానిలో నెమ్మది నెలకొనియుండును. మొత్తము సారాంశమేమనగా: క్రీస్తును ఆయన ప్రజలును మానవ రక్షణ సాధనములచేత, అనగా అనేకమంది సైనికులు మరియు అట్టి సహాయములు చేతికందుబాటులో ఉండుటచేత క్షేమముగాను భద్రముగాను కాపాడబడరు; గాని దేవుడే సమస్త యుద్ధ కలహములను అణచి, శాంతింపజేసి, చల్లార్చును, కాబట్టి అట్టి సహాయముల అవసరమే ఉండదు. ప్రవక్త ఉద్దేశమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే ఇక్కడ వాడబడిన భాషను మనము గమనింపవలెను. దేవుడు శాంతిదాతయై యుండునని, తద్వారా మెస్సీయా తన రాజ్యములో క్షేమముగా నిలిచియుండునని ఇక్కడ ఆయన ప్రకటించుచున్నాడు; "నేను నిర్మూలము చేయుదును" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా "ఆయన దీనుడైనయెడల క్షేమమునకు ఏ నిరీక్షణ ఉండును?" అని అభ్యంతరము చెప్పబడియుండవచ్చును. సమాధానమేమనగా: శత్రువుల దాడులన్నిటిని అణచుట దేవుని కార్యమై యుండును. సంక్షేపముగా, మెస్సీయా రాజ్యము క్షేమముగా ఉండునని ఆయన భావము, ఏలయనగా దేవుడు పరలోకమునుండి శత్రువుల కోపమంతటిని అడ్డగించును; కాబట్టి వారు హాని చేయుటకు ఎంత సిద్ధముగా ఉన్నను, వారు ఒక వేలైనను కదల్చలేనంతగా దేవుని మరుగైన కళ్లెముచేత తాము బందీలుగా పట్టబడినట్లు కనుగొందురు.

అయితే యూదులును ఇశ్రాయేలీయులును సమస్త రక్షణ సాధనములు తొలగింపబడి వస్త్రహీనులైనను క్షేమముగా ఉందురని చెప్పిన తరువాత, ఆయన "జనములకు సమాధానము ప్రకటించును" అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా ఆయన బెదిరింపులను భయములను ఉపయోగింపకపోయినను, గొప్ప సైన్యములను తేకపోయినను, జనములు ఆయనకు లోబడును; ఏలయనగా ఏ బలమును ఉపయోగించవలసిన అవసరము ఉండదు. కాబట్టి జనములకు సమాధానము ప్రకటించుట అనగా, వారు భయపడకయు బెదరింపబడకయు ప్రశాంతముగా వినుదురని అర్థము.

తండ్రిని మనతో సమాధానపరచు క్రీస్తు ఈ సమాధాన కృపను ప్రకటించునని అర్థమిచ్చుటలో కొందరు మరింత చాతుర్యము చూపుదురు; అయితే అన్యజనులు విధేయులై ఆయన అధికారమునకు నెమ్మదిగా లోబడుదురు గనుక, క్రీస్తు తన వాక్యముతోనే తృప్తిపడునని ప్రవక్త మరింత సరళముగా చెప్పుచున్నాడని నేననుకొనుచున్నాను. మొత్తము భావమేమనగా: క్రీస్తు ఎంత విశాలముగా పరిపాలించునంటే, అత్యంత దూరమున ఉన్నవారు కూడ ఆయన కాపుదలలో సంతృప్తిగా జీవించుదురు, తమపై పెట్టబడిన కాడిని విసర్జింపరు.

చివరిగా, ఆయన ఏలుబడి సముద్రము మొదలుకొని సముద్రమువరకు వ్యాపించునని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా ఎర్ర సముద్రమునుండి కిలికియావైపున్న సిరియా సముద్రమువరకును, నది అనగా యూఫ్రటీసు మొదలుకొని భూమి యొక్క అంతిమ సరిహద్దులవరకును. "భూమి" అనగా లోకమంతయని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు అవివేకముగా చెప్పినట్లు మనము గ్రహింపకూడదు; ఏలయనగా ప్రవక్త నిస్సందేహముగా యూదులకు అప్పటికే తెలిసిన స్థలములనే పేర్కొనెను. ఏలయనగా ఆ ప్రసిద్ధమైన దైవోక్తిని మనమెరుగుదుము ---

అతడు సముద్రము మొదలుకొని సముద్రమువరకు ఏలును. (కీర్తనలు 72:8.)

అయితే దేవుడు దావీదును గూర్చి మాత్రమే మాటలాడుచున్నాడు, మాటలు ఇక్కడివే; యూదులలో దీనికంటె సాధారణముగా ప్రసిద్ధమైన దైవోక్తి మరొకటి లేదు. కాబట్టి ఇక్కడ క్రొత్తదేదియు చెప్పని ప్రవక్త, యూదులు చాలాకాలము క్రిందట విన్నదానినే వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు, వారందరికి సుపరిచితమైనదానినే మాటకు మాట అన్నట్టు మరల చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా నేను ఆరంభములో చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను --- ప్రవక్త ఇక్కడ భక్తిపరుల మనస్సులను బలపరచుచున్నాడు, మరియు ఇందుచేతనే, ఏలయనగా ప్రజల ఉచితమైన దత్తతయు వారి రక్షణ నిరీక్షణయు ఎవరి రాకడ మీద ఆధారపడియుండెనో ఆ మెస్సీయా ఇంకను ప్రత్యక్షము కాలేదు. కాబట్టి ఈ వాక్యభాగము యొక్క నిజమైన భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. అప్పుడు ఆయన ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 9:11

259 "సమాధానము ప్రకటించుట" అనగా సమాధానమును తెలియజేయుట లేదా చాటించుట, సమాధానమును కలుగజేయుట కాదు. ప్రజలను సమాధానపరులుగా చేయుట కాదు, సమాధాన సందేశమును వారికి ప్రకటించుటయే. అది సువార్త ప్రచురణ. — సం.

260 "సముద్రము" విషయమైన సూచన నిర్గమకాండము 23:31కు కూడ వర్తింపవచ్చును; "నది" విషయమై ద్వితీయోపదేశకాండము 11:24కు. ఇశ్రాయేలీయులకు వాగ్దానము చేయబడిన దేశమే ఇక్కడ వర్ణింపబడినదనుటలో సందేహము లేదు, మరియు న్యూకమ్ చివరి వాక్యభాగమును "దేశము యొక్క కడపటి భాగమువరకు" అని అనువదించెను. హెండర్సన్ ఆ మాటలు మూలములో "హెబ్రీ రాజ్యము యొక్క అంతిమ సరిహద్దును వర్ణించునవి" అని అంగీకరించినను, భూమి అంతటిని కలుపుకొనుచు వాటి విశాలతమ భావములో ఇక్కడ గ్రహింపవలెనని అతడు తలంచుచున్నాడు. — సం.

11. నీవును నీతో చేసిన నిబంధన రక్తమునుబట్టి నీ బంధీలను నీళ్లులేని గుంటలోనుండి విడిపించియున్నాను.

11. Etiam tu, in sanguine foederis, tui emisi vinctos tuos e puteo, in quo non erat aqua.

ఇక్కడ ఆయన తన పూర్వపు బోధను దాని సరియైన ఉపయోగమునకు అన్వయించుచున్నాడు, తద్వారా విశ్వాసులు తమ దుఃఖమునుండి బయటపడి, తాము సంతోషింపవలెనని ఆయన ముందు ప్రోత్సహించిన ఆనందమునకు చేరుదురు. అప్పుడు ఆయన యెరూషలేమును సంబోధించుచున్నాడు, అనగా "నీవు కలత చెందిన ఆందోళనకరమైన తలంపులతో నిన్ను నీవు వేధించుకొనుటకు కారణము లేదు, ఏలయనగా నా జనమునకు విమోచకుడనగుదునని నేను వాగ్దానము చేసినదానిని నేను నెరవేర్చెదను" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా "దేవుని సంఘము ఇంకను కొంతవరకు చెరలో ఉండగా, తమ దేశమునకు తిరిగివచ్చినవారు తమ శత్రువులచేత దయనీయముగాను క్రూరముగాను బాధింపబడుచుండగా, ఆయన మనలను సంతోషింపుడని ఎందుకు ప్రోత్సహించుచున్నాడు?" అను సందేహము వారికి కలిగియుండవచ్చును. ఈ అభ్యంతరమునకు జెకర్యా దేవుని స్థానమున జవాబిచ్చుచున్నాడు --- వారు అత్యంత లోతైన అగాధములో మునిగియున్నను, వారిని విడిపింప దేవుడు సమర్థుడై యుండును. కాబట్టి ఈ వచనము ఇతర వచనములతో ఎట్లు పొందిక కలిగియున్నదో మనము చూచుచున్నాము: ఆయన ముందు క్రీస్తు రాజుగా ఉన్న సంఘము యొక్క సంతోషకరమైన స్థితిని గూర్చి చెప్పెను; అయితే ప్రజల స్థితి అప్పుడు మిక్కిలి కఠినమైనదియు దయనీయమైనదియునై యుండెను గనుక, విడుదల దేవునినుండి ఎదురుచూడవలెనని ఆయన చేర్చుచున్నాడు.

అయితే ఇక్కడ స్త్రీలింగ సర్వనామము వాడబడినదని మనము గమనింపవలెను, ఏలయనగా "నీవును" లేదా "నీవు కూడ" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. వాడబడిన భాష యొక్క సందిగ్ధతచేత లాటినువారును గ్రీకువారును మోసపోయిరి, మరియు క్రీస్తు తన బంధీలను లోతైన గుంటనుండి బయటికి తీయునట్లు ఆ మాటలు ఆయనకు చెప్పబడినవని తలంచిరి; అయితే దేవుడు ఇక్కడ తన సంఘమును సంబోధించుచున్నాడు, "నీవు ఆలకింపుము" అని ఆయన చెప్పినట్లున్నది. మరియు {,}גםgam అను పదము ఒత్తిచెప్పునదియై యున్నది, దాని భావమిది --- "నా మాటకు మీపై పెద్దగా ప్రభావము లేదని నేను చూచుచున్నాను, ఏలయనగా మీరు మీ కష్టములచేత ఒకవిధముగా అణగద్రొక్కబడియున్నారు, ఏ నిరీక్షణయు మిమ్మును తేరుకొనజేయుట లేదు, వేయి మరణములచేత దర్శింపబడినట్లు మీరు తలంచుచున్నారు; అయినను కష్టముల రాశి మిమ్మును నిరుత్సాహపరచినను, లేదా నేను చెప్పునది నిష్ఫలమగునంతగా కనీసము మిమ్మును అణచివేసినను --- సంక్షేపముగా, మీరు మనుష్యులందరిలో అత్యంత దయనీయులైనను --- నేను మీ బంధీలను విమోచించెదను." అయితే అనేక ఇతర స్థలములలో వలె, దేవుడు భార్య స్వరూపమున సంఘమంతటిని సంబోధించుచున్నాడు.

"నీ నిబంధన రక్తమునుబట్టి" అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఇది సంఘమునకు సరిగా సంబంధించినట్లు కనబడదు, ఏలయనగా నిబంధనకు కర్త దేవుడే తప్ప మరి ఎవడును కాదు; అయితే నిబంధన విషయమై దేవునికిని ఆయన ప్రజలకును మధ్య ఉన్న సంబంధము పరస్పరమైనదని మనమెరుగుదుము. అది దేవుని నిబంధన, ఏలయనగా అది ఆయననుండి ప్రవహించుచున్నది; అది సంఘము యొక్క నిబంధన, ఏలయనగా అది దాని నిమిత్తమే చేయబడి, దాని రొమ్మునందు భద్రపరచబడియున్నది. అది దైవికమైన నిబంధన మాత్రమే కాదు, ప్రజల సొంత నిబంధన కూడ అని వారు విన్నప్పుడు సత్యము భక్తిపరుల హృదయములలోనికి మరింత సంపూర్ణముగా చొచ్చుకొనిపోయెను: "కాబట్టి నీ నిబంధన రక్తమునుబట్టి," మొదలైనవి. దీనిని సున్నతికి అన్వయించువారు కొందరున్నారు, కాని అది మిక్కిలి అవివేకము, ఏలయనగా ప్రవక్త నిస్సందేహముగా బలులను దృష్టియందుంచుకొనెను. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది --- "మీరు ప్రతిదినము దేవాలయములో బలులను ఎందుకు అర్పించుచున్నారు? ఇందుచేత మీరు దేవుని ఆరాధించుచున్నారని తలంచినయెడల, అది మిక్కిలి స్థూలమైన పిచ్చి మూఢనమ్మకము. కాబట్టి ఉద్దేశింపబడిన ఫలితమును, లేదా పైనుండి మీకు ఇవ్వబడిన నమూనాను జ్ఞాపకము చేసికొనుడి; ఏలయనగా నిజమైన ఏకైక బలిచేత మీ పాపములను ప్రాయశ్చిత్తము చేయుటద్వారా మీకు దయ చూపుదునని దేవుడు ఇదివరకే వాగ్దానము చేసియున్నాడు, ఈ ఉద్దేశముతోనే మీ బలులను అర్పించుడి, ఆ రక్తము ప్రాయశ్చిత్తమును తనతో తెచ్చును. దేవుడు మీ బలులను వ్యర్థముగా నియమింపలేదు, మీరు వాటిని వ్యర్థముగా ఆచరించుటలేదు గనుక, ఆ ప్రయోజనము చివరకు నిస్సందేహముగా వెలుగులోనికి వచ్చును, ఏలయనగా నేను నీ బంధీలను విడిపించియున్నాను. ఏలయనగా దేవుడు మనుష్యులను నాశనము చేయుటకైనను శూన్యముగా తగ్గించుటకైనను వారిని క్షీణించి చనిపోనిచ్చుటకైనను వారితో సమాధానపడడు; ఏలయనగా నాశనమునుండి వారిని విడిపించుటకే గాక దేవుడు మనుష్యులను ఎందుకు క్షమించును?" (261 ఇది కాక, సప్తతి అనువాదమును అనుసరించి, క్రియ యొక్క పురుషను మార్చినవారి వలన, "[{ἐξαπέστειλας}], నీవు పంపివేసితివి" అని వచ్చెను. గ్రీకులో "[{συ}], నీవు" అను సర్వనామమునకు, హెబ్రీయములో వలె, లింగము లేదు. ఈ విధముగా థియొడొరెట్, సిరిల్, ఆగస్టిన్ అనువారు ఈ వాక్యభాగము యొక్క భావమును గూర్చి దారి తప్పిరి. టార్గుము హెబ్రీ పఠనమునే నిలుపుకొనుచున్నది. — సం.)

ప్రవక్త నిబంధన రక్తమును గూర్చి, సమస్త ప్రజల రక్షణతో ముడిపెట్టి, ఇట్లు ఎందుకు మాటలాడుచున్నాడో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. "మీరు ప్రతిదినము బలులను అర్పించుచున్నారు," అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు, "బలిపీఠముమీద రక్తము పోయబడుచున్నది: దేవుడు దీనిని వ్యర్థముగా నియమింపలేదు." మీరు క్షేమముగా ఉండునట్లు దేవుడు మిమ్మును దయలోనికి చేర్చుకొనుచున్నాడు గనుక, ఆయన తన సంఘము యొక్క బంధీలను విడిపించును; ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: నేను విడిపించెదను, లేదా, నీ బంధీలను విడిపించియున్నాను: ఏలయనగా భవిష్యత్తులో తాను చేయబోవు దానిని ఇక్కడ భూతకాలములో చెప్పుచున్నాడు.

నీళ్లులేని గుంటలోనుండి నీ బంధీలను నేను విడిపించెదను. ఆయన భావము లోతైన అగాధము, అక్కడ పైనుండి వచ్చు శక్తిచేత బయటికి లాగబడకుండ దయనీయులైన మనుష్యులను దాహమే నాశనము చేయును. సంక్షేపముగా, ఆయన భావము మొదటిది, యూదులు లోతులో మునిగియుండిరి; రెండవది, దేవునిచేత అద్భుతముగా విడిపింపబడితేనే గాని దాహము వారిని కబళించును, కాబట్టి మరణము సమీపముగా ఉండెను: అయితే అత్యంత లోతైన చీకటిలోనుండి వారిని వెలుగులోనికి లేవనెత్తకుండ దేవుని ఏ అడ్డంకియు ఆపదని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. కాబట్టి అవిశ్వాసమును బలపరచగల సమస్తమునకు వ్యతిరేకముగా యూదులు పోరాడుట నేర్చుకొనునట్లును, తాము క్షేమముగా కాపాడబడుదురని నిశ్చయముగా నమ్మునట్లును ఇది చేర్చబడెనని మనము చూచుచున్నాము, ఏలయనగా చనిపోయినవారిని లేపుట దేవుని విశేష కార్యము. ఇదే దాని భావము.

ఆయన ఇప్పుడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 9:12

12. నిరీక్షణగల బంధీలారా, ఆశ్రయపురమునకు తిరిగి రండి; నేడే నేను చాటించుచున్నాను, రెండంతలు నీకు మరల దయచేయుదును;

12. Convertimini ad munitionem vincti spei; etiam hodie annuntio duplicia, rependam tibi (vel, duplicia rependam tibi; uterque sensus non male convenit.)

జెకర్యా అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు. యూదులను తమ కోటకు వెంటనే తిరిగి వెళ్లుడని ఆయన ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. ఆ పదముచేత ఆయన పరిశుద్ధ దేశమును భావించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; మరియు దేవాలయము ఉద్దేశింపబడెనని తలంచువారి అభిప్రాయమును నేను ఎదిరింపను: ఏలయనగా యెరూషలేమును యూదయ అంతటిని కోట అని పిలుచుచున్నారు, మరియు ఇందుచేతనే, ఏలయనగా దేవుడు అక్కడ తన పరిశుద్ధ స్థలమును ఏర్పరచుకొనెను. కాబట్టి చెదరిపోయి తిరుగులాడు సైనికుల దండును సమకూర్చగోరు ఒకడు "పతాకమునకు, పతాకమునకు" అని, లేదా "దళమునకు, దళమునకు" అని చెప్పినట్లున్నది. ఏలయనగా యూదయ అప్పుడు కోటలతో బలపరచబడియుండకపోయినను, ఇంకను యెరూషలేమునకే ఎత్తైన ప్రాకారము గాని బలమైన గోపురములు గాని లేకపోయినను, వారికి దేవుడే ఆశ్రయదుర్గముగా ఉండెను, అది ఛేదింపరానిది; ఏలయనగా చుట్టునున్న వారందరి ఇష్టానుసారమైన చేష్టలకు గురియైనను యూదులు ఆయన రెక్కల నీడలో క్షేమముగా ఉందురని ఆయన వాగ్దానము చేసియుండెను. మరియు తిరిగివచ్చినవారిని మాత్రమే గాని, ఇంకను తూర్పున చెదరియున్న ప్రవాసులను మాత్రమే గాని ఆయన ఇక్కడ సంబోధించుట లేదు; ఈ ప్రకటనచేత ఆయన సంఘమంతటిని ప్రోత్సహించుచున్నాడు, తద్వారా దేవుని కాపుదల క్రింద సమకూడినప్పుడు, అన్ని వైపుల బలమైన దుర్గములచేత చుట్టబడినట్లు వారు కోటగలవారై యుందురనియు, శత్రువులకు ప్రవేశ మార్గము తెరువబడి ఉండదనియు వారు సంపూర్ణముగా నమ్మునట్లు చేయుచున్నాడు.

262 న్యూకమ్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "ఈ మాటలు బలుల రక్తముచేత నిబంధనలను స్థిరపరచు యూదుల ఆచారమును సూచించుచున్నవి." అది "నీ" నిబంధన అనబడెను, ఏలయనగా అది సీయోను కుమార్తెతో చేయబడిన నిబంధన. భావమేమనగా, "నీతో రక్తముచేత, అనగా బలుల రక్తముచేత స్థిరపరచబడిన నిబంధన." నిర్గమకాండము 24:6-8 చూడుము. [{[{ב ఇక్కడ "నిమిత్తము" లేదా "కారణముచేత" అని అర్థము. ఈ వచనము ఇట్లు అనువదింపబడవచ్చును --- నీవును, నీ నిబంధన రక్తము కారణముచేత, నీ బంధీలను నీళ్లులేని గుంటనుండి విడిపించియున్నాను. ఇక్కడ బబులోను నుండి ప్రజల విడుదల సూచింపబడినదని డ్రూసియస్ మరియు న్యూకమ్ తలంచిరి, అదే అత్యంత సంభావ్యమైన అభిప్రాయము, ఏలయనగా తరువాతి వచనము వారిని ఉద్దేశించి చెప్పబడినట్టు కనబడుచున్నది. అయితే భూతకాలము భవిష్యత్కాలమునకు వాడబడినదనుటలో మార్కియస్ మరియు హెండర్సన్ కాల్విన్‌తో ఏకీభవించుచున్నారు. --- సం.

అందుచేత కోటకు తిరిగి వెళ్లుడి. ఇది అసమంజసముగా కనబడి ఉండదు; ఏలయనగా వారు పట్టణమును కట్టుచుండగా వారి పని తరచుగా ఆగిపోయెనని మనమెరుగుదుము; మరియు అప్పుడు దేవాలయము గోడచేత బలపరచబడలేదని కూడ మనమెరుగుదుము. అయితే ఆ స్థితిలో దేవుడొక్కడే చాలినంత రక్షణ అని జెకర్యా వారికి బోధించుచున్నాడు.

కాబట్టి యూదులు కందకములచేతనైనను గోడలచేతనైనను దిబ్బలచేతనైనను క్షేమముగా చేయబడకపోయినను, వారిని కాపాడుటకు దేవుడే చాలునని, మరియొక చోట చెప్పబడినట్లు ఆయన వారికి గోడయు కోటయు అగునని ఆయన వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. (యెషయా 26:1.)

అయితే ఆయన వారిని నిరీక్షణగల బంధీలని పిలుచుట కారణము లేకుండ కాదు; ఏలయనగా అనేకులు తమ్మును తాము దేవునినుండి పూర్తిగా దూరము చేసికొని, ఏ వాగ్దానమునకును పాత్రులు కానంతగా సంపూర్ణముగా తొలగిపోయియుండిరి. కాబట్టి ఈ గుర్తుచేత ఆయన విశ్వాసులైన బంధీలను, పూర్తిగా భ్రష్టులై దేవుని కుటుంబమునుండి తమ్మును తాము వేరుపరచుకొని ఇకమీదట ఆయన ప్రజలలో లెక్కింపబడనివారిని వేరుపరచుచున్నాడు. వ్యాఖ్యాతలు నిర్లక్ష్యముగా వదిలివేసిన దీనిని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. తాము రక్షింపబడుదుమని నిరీక్షించిరి గనుక వారు నిరీక్షణగల బంధీలని పిలువబడిరని వారు నిజముగా చెప్పిరి; అయితే అవిశ్వాసులైన యూదులను గద్దించుటకు జెకర్యా ఉద్దేశించిన భేదమును వారు గమనింపలేదు. కాబట్టి ఆయన తన వాక్యమును విశ్వాసులకు మాత్రమే, అనగా బంధీలు మాత్రమే కాక నిరీక్షణగల బంధీలైనవారికే చెప్పుట అర్థరహితము కాదు.

నేను నేడు ముగింపజాలను.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, లౌకికమైన దుఃఖములనుండి మమ్ములను విడిపించుటకు ఒక విమోచకుని మేము నేడు ఎదురుచూడక, ఆయన పరలోకమునుండి మాకు ప్రత్యక్షమై ఆశీర్వదింపబడిన తన రాజ్యములోనికి మమ్ములను సమకూర్చువరకు సిలువ పతాకము క్రింద పోరాటము మాత్రమే సాగించుచుండగా, --- ఓ, మేము సమస్త కీడులను సమస్త కష్టములను ఓపికతో సహించునట్లు అనుగ్రహింపుము: మరియు క్రీస్తు ఒక్కసారే నూతనమును శాశ్వతమునునైన నిబంధన రక్తమును చిందించి, పరిశుద్ధ రాత్రి భోజనములో దాని సంకేతమును మాకు అనుగ్రహించియున్నాడు గనుక, ఇంత పరిశుద్ధమైన ముద్రయందు నమ్మిక యుంచి, ఆయన ఎల్లప్పుడును మాయెడల దయగలవాడై యుండునని, మా ప్రభువగు క్రీస్తు రక్తముచేత మా కొరకు సంపాదింపబడినదియు, సువార్తలో ప్రతిదినము మా యెదుట ఉంచబడుచున్నదియు, పరలోకములో మా కొరకు భద్రపరచబడియున్నదియునగు ఆ ఆశీర్వదింపబడిన సంపూర్ణ మహిమలోనికి, ఇప్పుడు మేము అణగద్రొక్కబడుచున్న ఆ కష్టముల భారము క్రింద కొంతకాలము మమ్ములను ఆదరించిన తరువాత, నీవు మమ్ములను సమకూర్చునప్పుడు ఆయన తన సమాధానపరచుటయొక్క ఫలమును మాకు విశదపరచునని మేము ఎన్నడును సందేహింపకుందుమునట్లు అనుగ్రహింపుము; అదే మా ప్రభువగు యేసుక్రీస్తు ద్వారా మేము చివరకు దానిని అనుభవించునంతవరకు. --- ఆమేన్.

నూట ఏబది నాలుగవ ఉపన్యాసము

నిన్నటి ఉపన్యాసములో, దేవుడు కాపరిగా ఉండబోవు ఆ కోటలోనికి సమకూడుడని ప్రవక్త యూదులను ప్రోత్సహించెను. మరియు యెరూషలేము అప్పుడు చాలామట్టుకు గోడలు లేనిదైనను, భక్తిపరులకు ఛేదింపరాని కోటగా ఉండెనని మేము చెప్పియున్నాము, ఏలయనగా ఆ స్థలము దేవునికి ప్రతిష్ఠితమైనదిగాను, ఆయన సంరక్షణ కాపుదలల క్రిందనున్నదిగాను ఉండెను. యెరూషలేమునకు చేరినవారు ప్రవాసమునకు ముందున్న తమ పితరులకంటె రెండింతలు ఎక్కువగా ఆశీర్వదింపబడుదురను ఈ సత్యమునకు ఆయన ఇప్పుడు ధ్రువీకరణ చేర్చుచున్నాడు: ఏలయనగా వారికిని వారి పితరులకును మధ్య నిస్సందేహముగా పోలిక చేయబడినది. దావీదు పరిపాలన నుండి ప్రవాసము వరకు, దేవుడు ఆ ప్రజలను గూర్చి శ్రద్ధ కలిగియున్నాడని అనేక సూచనలచేత రుజువుపరచెను; తరువాత ఆయన ఒక నూతన సంఘమును లేవనెత్తినట్లు చేసెను, అనగా తిరిగి వెళ్లుటకు యూదులకు స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడినప్పుడు. కాబట్టి ఇక్కడ భావమేమనగా: పితరులు తమ దేశమునుండి వెళ్లగొట్టబడకముందు దేవుని దయగలవానిగాను ఉదారుడైనవానిగాను అనుభవించినయెడల, ఇప్పుడు తమ దేశమునకు తిరిగివచ్చినవారు తన నూతన సంఘమునకు దేవుడు మరి ఎంతో ఎక్కువ ఉదారుడైనట్లు కనుగొందురు. కాబట్టి ఆయన "రెండంతలు," అనగా రెండంతల సంతోషము అనుటలో భావమేమో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా వారి స్థితి అప్పుడు ఏమాత్రమును కోరదగినది కాకపోయినను, లోక అంచనా ప్రకారము మిక్కిలి కఠినమైనదైనను, దేవుడు యూదులకు తన ఆశీర్వాదములను అధికము చేయును. అయితే ఈ ప్రవచనము యొక్క ఫలితము వెంటనే కనబడకపోయినను తాను నమ్మకముతో మాటలాడుచున్నానని సూచించుచు, ఆ రోజునుండి తాను ప్రకటించుచున్నానని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; ఏలయనగా తమతో చెప్పబడినదేదియు వ్యర్థముగా గాని తొందరపాటుగా గాని చెప్పబడలేదని కాలక్రమమున వారు కనుగొందురు. కాబట్టి ప్రవక్త ఇక్కడ తాను సంపూర్ణ నమ్మకముతో మాటలాడెనని చూపుచున్నాడు, ఇది వాగ్దానమునకు విశ్వసనీయత కలుగుటకై, జెకర్యా నోటినుండి వారు విన్నది చివరకు తమకు స్పష్టమగుననుటలో యూదులు సందేహింపకుండునట్లు.

ఇప్పుడు కొనసాగుదము ---

జెకర్యా 9:13

13. నేను యూదాను నాకొరకు విల్లుగా వంచి, ఎఫ్రాయిమును బాణముతో నింపి, సీయోనూ, నీ కుమారులను, గ్రీసు దేశమా, నీ కుమారులకు విరోధముగా రేపి, నిన్ను శూరుని ఖడ్గమువలె చేసిన తరువాత,

13. Quia tetendi mihi Iehudah arcum, implevi Ephraim, et excitavi filios tuos, Sion, contra filios tuos, Graecia; et posui te quasi gladium gigantis (vel, robusti.)

యూదులు అప్పుడు తృణీకరింపబడినను, వారు సమస్త జనములను జయించువారగుదురని దేవుడు ఇక్కడ ప్రకటించుచున్నాడు. ఆ ప్రజలు అందరిచేత ద్వేషింపబడిరని మనమెరుగుదుము; అదే సమయమున వారు బలహీనులు, అన్ని వైపులనుండి తమకు జరుగు అన్యాయములను ఎదిరించగలిగినంత బలము వారికి దాదాపుగా లేకుండెను. కాబట్టి ఈ పరీక్ష బలహీన మనస్సులను భయపెట్టవచ్చును గనుక, యూదులు దేవుని విల్లును అంబులపొదియు వలె ఉందురనియు, తమ బాణముతో సమస్త జనములను ఛేదింపగలుగుదురనియు, బలవంతులను గాయపరచి కూలద్రోయు ఖడ్గమువలె కూడ ఉందురనియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

ఈ మాటల భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము, మరియు ప్రవక్త ఈ చేర్పును ఎందుకు చేసెనో కూడ చూచుచున్నాము, అనగా యూదులు తమ చుట్టు అన్ని వైపుల హింసాత్మకులైన బలమైన శత్రువులు ఉండుట చూచి భయముతో నిండియుండిరి, వారితో బలములో వారు ఏమాత్రము సమానులు కారు. ఇప్పుడు, ఈ ఉపమానములు లేఖనములో మరియొక చోట కనబడునని మనమెరుగుదుము, మరియు వాటి భావము ఇదియని తోచుచున్నది --- యూదులు సమస్త జనములను జయించువారగుదురు, వారు చెప్పునట్లు తమ సొంత పరాక్రమముచేత కాదు, ప్రభువు తన సొంత హస్తముచేత వారిని నడిపించి దర్శకత్వము వహించును గనుక. ఏలయనగా వంచబడకపోతే విల్లు ఏమి? అంబు వదలబడకపోతే విల్లే నిరుపయోగము. కాబట్టి యూదులు తమంతట తాము ఏమియు చేయలేకపోయినను, దేవుని హస్తములో మాత్రమే చాలినంత బలము ఉన్నదని ప్రవక్త మనకు బోధించుచున్నాడు.

ఆయన ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: నేను యూదాను నాకొరకు విల్లుగా వంచియున్నాను. యూదులు తమ సొంత బలమును లక్ష్యపెట్టక, పైనుండి తాము బలపరచబడిరనియు, తమ శత్రువులను జయించుటకు బలము తమకు ఇవ్వబడుననియు ఒప్పుకొనునట్లు ప్రభువు వారికి తన సొంత శక్తిని జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. అందువలన ఆయన ఎఫ్రాయిమును అంబులపొదితో పోల్చుచున్నాడు. అయితే యూదాయును ఎఫ్రాయిమును ఒకటిగా గ్రహింపవలెనని నిన్న మనము చూచితిమి; ఏలయనగా అది విభజింపబడిన శరీరము అయియుండెను గనుక, యూదులు మరల ఏకమై కలిసి ఉన్నప్పుడు, పది గోత్రములు యూదా రాజ్యమునకు సోదర దయను చూపినప్పుడు, ప్రజలు ఆయనకు అంబులతో సంపూర్ణముగా నింపబడి చక్కగా సమకూర్చబడిన విల్లువలె ఉందురని దేవుడు ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు.

263 ఈ మాటలు దేవునిచేత చెప్పబడినవిగా ఎంచుట మరింత సముచితము. చివరి వాక్యము యొక్క అన్వయము వేర్వేరుగా ఇవ్వబడెను. కింఖీపై తన పరిశీలనలో ఎమ్'కాల్ దీనిని ఇట్లు అనువదించెను --- "రెండంతలు ప్రకటించువానిని నేను నీ యొద్దకు తిరిగి రప్పించెదను." అతని దృష్టిలో "రెండంతలు ప్రకటించువాడు" మెస్సీయా: అయితే మెస్సీయాను "తిరిగి రప్పించుట" అను భాష అంగీకరింపజాలనిది; మరియు హిఫిల్ రూపములోని [{[{נגד గూర్చి అతని వ్యాఖ్య సరియైనది కాదు, అనగా దాని తరువాత ద్వితీయా లేదా చతుర్థీ విభక్తి, లేదా రెండును, ఎప్పుడైనను వచ్చునని అతడు చెప్పుట. 1 సమూయేలు 24:18; 2 సమూయేలు 19:6 చూడుము. "రెండంతలు" లేదా రెండంతల ఆశీర్వాదమును "మరల దయచేయుదును" అను క్రియతో కలుపుట మేలు ---

ఆయన తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: సీయోనూ, నీ కుమారులను యావాను, నీ కుమారులకు విరోధముగా నేను రేపెదను. ఈ సంబోధన ప్రథమ పురుషను వాడినదానికంటె మరింత ఒత్తిచెప్పునది; ఏలయనగా మొదట సీయోనును, తరువాత గ్రీసును సంబోధించుటచేత, ఒకరిని లేవనెత్తుచు మరొకరిని తనకిష్టమైనట్లు కూలద్రోయుచు, సమస్త జనములమీద తనకు అధికారమున్నదని ఆయన చూపుచున్నాడు.

{,}יוןIvan అను పదమును గూర్చి, అది గ్రీసునకు, ఇప్పుడు సముద్రము ఆవలనున్న అన్ని దేశములకు వాడబడినదని మనము మరియొక చోట చూచియున్నాము. అయినను యోనా అను పదము ఈ హెబ్రీ పదమునుండి వచ్చినదనియు, తరచు జరుగునట్లు తప్పుగా ఉచ్చరింపబడెననియు అనేకులు తలంచుదురు.

అయితే {,}יוןIvan అను పదము గ్రీసునకు, లేదా దూరదేశములకు, ప్రత్యేకముగా మాసిదోనియకు వాడబడినదని అనేక ఉదాహరణములనుండి మనము సేకరింపవచ్చును. కాబట్టి ఆయన ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది --- అన్య జనములన్నియు ఏకమై దూరదేశములనుండి గొప్ప సైన్యములను తెచ్చినను, యూదులు వారందరికంటె ఉన్నతులగుదురు. ఏలయనగా గ్రీకులు అల్పబలముతో యూదయలో యుద్ధము చేయలేకపోవుదురు; తమకు అపరిచితమైన పరాయి దేశములో పోరాడుటకు వారు పెద్ద సైన్యములను తమతో తేవలసియుండును. పరలోకమునుండి సహాయము దయచేయబడితేనే గాని యూదులు గ్రీకులపై గాని ఇతర దూరదేశములపై గాని దాడి చేయలేరు. ఈ కారణమువలననే, బలవంతుడు తక్కువ బలముగలవారిని నాశనము చేయగల ఖడ్గమువలె వారుందురని కూడ ఆయన చేర్చుచున్నాడు. ఇప్పుడు కొనసాగుదము ---

జెకర్యా 9:14

14. యెహోవా వారిపైన ప్రత్యక్షమగును, ఆయన బాణము మెరుపువలె బయలువెళ్లును; ప్రభువగు యెహోవా బూర ఊదుచు దక్షిణదిశనుండి వచ్చు సుడిగాలులతో కూడ వెళ్లును.

14. Et Iehova super eos conspicuus erit, et egredietur quasi fulgur sagitta ejus; et Dominus Iehova tuba clanget, et procedet in turbinibus Theman. (vel, Austri.)

అతడు ఇదే అంశమును కొనసాగించుచు, నేను చెప్పిన దానిని వివరించుచున్నాడు — అనగా యూదులకు వాగ్దానము చేయబడిన విజయము వారు తమ స్వబలముచే సాధించునది కాదు, వారి ఊహకు మించి వారికి సంభవించునదియే; ఏలయనగా దేవుడు వారిపై కనబడునని అతడు చెప్పుటయందలి భావము ఇదియే. సమస్త యుద్ధముల ఫలితములును దేవునిపైనే ఆధారపడినను, మనుష్యులు వివరించలేని ఒక విశేషమైన విజయము ఎచ్చట కలుగునో అచ్చటనే ఆయన కనబడునని చెప్పబడును. అసమానమైన సైన్యములు పోరాడునప్పుడు ఒకడు విజయుడగుట ఆశ్చర్యము కాదు; మరియు ఒక్కొక్కప్పుడు తక్కువ సంఖ్యగలవారు అధిక సంఖ్యగలవారిని జయించుటయు సంభవించవచ్చును, ఏలయనగా వారు ధైర్యమునందును, ఆలోచనయందును, నేర్పునందును, లేక మరి ఏదో విధమున ఎదుటివారిని మించియుండవచ్చును, లేదా పెద్ద సైన్యము అననుకూలమైన స్థలమునుండి పోరాడియుండవచ్చును, లేదా తన బలమునే నమ్మి యోచనలేకుండ దూసుకొనిపోయియుండవచ్చును. (264 కింఖీ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: పదిగోత్రములలో శేషించినవారు బబులోనునుండి తిరిగివచ్చిన యూదులలో ఉండిరి; వారు షల్మనేసెరు చేత దేశములో విడువబడినవారు, 2 దినవృత్తాంతములు 34:6,9,33; 35:17 నుండి ఇది కనబడుచున్నది. "వీరు యూదా గోత్రముతోను బెన్యామీను గోత్రముతోను కూడి బబులోనుకు చెరలోనికి పోయి, వారు తిరిగివచ్చినప్పుడు వారితో తిరిగివచ్చిరి" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అబర్బనెల్ కూడ ఇదే అభిప్రాయమును ఇచ్చుచున్నాడు; సిరిల్ మరియు బోఖార్టు కూడ. ఈ చివరివాడు వారి తిరిగివచ్చుటను గూర్చి ఎజ్రా 6:17; 8:35 నుండి తెలియజేయుచున్నాడు. ఈ ప్రవచనము మక్కబీయుల యుద్ధములలో నెరవేరెనని హెండర్సన్ భావించుచున్నాడు. 1 మక్కబీయులు 1:62; 2:41-43; 3:33 చూడుము. ఇది థియొడొరెట్, జెరోము, గ్రోటియస్ మరియు మార్కియస్ల అభిప్రాయముగా కూడ ఉండెను. న్యూకమ్ మాత్రము "ఈ ప్రవచనపు భాష ఈ సంఘటనలకు మించి బలమైనది; గ్రీసు, మాసిదోనియ మరియు ఆసియా మైనరులో కొంతభాగమునై యుండిన యావాను అని పిలువబడు దేశముల ప్రస్తుత అధిపతులకు విరోధముగా ఇది ఇంకను నెరవేరవలసియుండవచ్చును" అని తలంచెను. ఈ అభిప్రాయముతో ఆడమ్ క్లార్క్ ఏకీభవించుచున్నాడు, స్కాట్ ఆక్షేపించినను. అయితే ఇక్కడ, విశేషముగా తరువాతి వచనములలో, మక్కబీయుల యుద్ధములతో చక్కగా సరిపడనిది ఏదియు లేనట్లు కనబడుచున్నది. — సం.) అయితే భయవిభ్రాంతియే ఒక పక్షమును క్రుంగదీసి, రెండవ పక్షమును విజయమొందజేయునప్పుడు, ఈ విషయమున దేవుని శక్తి స్పష్టమగుచున్నది. అన్యజనులు సహితము ధైర్యము చెడినప్పుడు మనుష్యులు పైనుండి కలవరపరచబడుదురని తలంచిరి; ఇది మిక్కిలి నిజము. కావున ప్రవక్త, దేవుడు యూదులపై కనబడునని ఏల చెప్పుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము — అనగా వారు తమ శత్రువులను సామాన్య సాధనములచేతనో, లౌకిక రీతిగానో కాక, ఆశ్చర్యకరమైన విధమున జయింతురు గనుక, అది దేవుని కార్యమని స్పష్టముగా కనబడును.

అటుపిమ్మట అతడు, వారి బాణము మెరుపువలె బయలుదేరును అని చేర్చుచున్నాడు. యూదులలో ఏ కదలికయు, ఏ వేగమును ఉండదనియు, మనుష్యుని చేత ఎత్తబడితేనే తప్ప నేలపై నిశ్చలముగా పడియుండు ఖడ్గమువలెను, ఎవడైనను విసరితేనే తప్ప ఏ హానియు చేయలేని బాణమువలెను వారుందురనియు, మనము ఇదివరకే గమనించిన దానిని అతడు మరల చెప్పి స్థిరపరచుచున్నాడు. ఇట్లు ముందు చెప్పబడిన విజయము దేవునికే ఆపాదింపబడుచున్నదని మనకు కనబడుచున్నది. ఇదే హేతువుచేత అతడు ఇంకను, యెహోవా బూరధ్వనితో వచ్చునని, దక్షిణపు సుడిగాలులతో కూడ వచ్చునని చేర్చుచున్నాడు. ఒక్కమాటలో, తమను పీడించినవారును ఇంకను పీడింపబోవువారునైన శత్రువులకు విరోధముగా యూదులు బయలుదేరునప్పుడు దేవుని కార్యము స్పష్టమగునని అతడు భావము. కావున వారు తమ బలమును తమ శత్రువుల బలముతో పోల్చుకొనకుండునట్లు, ఎవని అధికారము, నడిపింపు మరియు శక్తిచేత ఈ యుద్ధము జరుగవలసియుండెనో ఆ దేవుని ప్రవక్త ఇచ్చట వారి యెదుట ఉంచుచున్నాడు. ఆ తరువాత, ఆయన శక్తిని మహిమపరచుటకు, ఆయన బూరధ్వనితోను దక్షిణపు సుడిగాలితోను వచ్చునని చెప్పుచున్నాడు.

వ్యాఖ్యాతలు దక్షిణపు సుడిగాలులను కేవలము ప్రచండమైన తుపానులనే అనుకొందురు; ఏలయనగా అతి వేగవంతమైన సుడిగాలులు దక్షిణమునుండి లేచునని మనకు తెలియును. అయితే ప్రవక్త దక్షిణపు సుడిగాలులను బూరధ్వనితో జతచేయుచున్నందున, సీనాయి పర్వతముపై దేవుడు యూదులకు తన శక్తిని భయంకరముగా చూపిన ఆ అద్భుతములను అతడు సూచించుచున్నట్లు నాకు తోచుచున్నది; ఏలయనగా తేమాను అరణ్యమును పారాను పర్వతమును ఆ ప్రాంతముననే ఉండెను. హబక్కూకు మూడవ అధ్యాయమున హబక్కూకు 3:1 వద్ద ఇట్టి భాగమును మనము చూచితిమి: “దేవుడు తేమానునుండి, పరిశుద్ధుడు పారాను పర్వతమునుండి వచ్చుచున్నాడు” అని అతడు చెప్పెను. యూదులు నిరీక్షణ కలిగియుండునట్లు వారిని ప్రోత్సహించుటయే ప్రవక్త ఉద్దేశము; ఏలయనగా చాలాకాలము తనను మరుగుపరచుకొని వారికి సహాయము చేయక ఊరకుండిన దేవుడు, చివరకు వారి సహాయమునకు బయలుదేరి వచ్చును.

ఎట్లు? ఆ భాగమున అతడు ప్రాచీన చరిత్రను వారికి గుర్తుచేసెను; ఏలయనగా దేవుడు సీనాయి పర్వతముపై, తేమాను అరణ్యమున తన శక్తిని తెలియజేసెను, అది యూదయకు దక్షిణ ప్రాంతమైయుండెను; మరియు ఆకాశమున బూరలు మ్రోగెనని, యూదులు ధర్మశాస్త్రమును భక్తితో అంగీకరించునట్లును, ఆయన ఇట్లు తన సంజ్ఞచేత భూతములను కదలించి, ఆకాశమును మెరుపులతోను తుపానులతోను సుడిగాలులతోను నింపి, బూరల ధ్వనులతో మ్రోగించినందున తాము ఎల్లప్పుడును దేవుని హస్తముక్రింద సురక్షితముగా నుందుమని వారు నిశ్చయముగా తెలిసికొనునట్లును ఇదంతయు జరిగెనని కూడ మనకు తెలియును. అదే హేతువుచేత ప్రవక్త ఈ భాగమున మాటలాడుచు, దేవుడు పూర్వమువలె బూరధ్వనులచేత ప్రజలను ఆశ్చర్యపరచినప్పుడును, సీనాయి పర్వతముపై సుడిగాలులలో ప్రత్యక్షమైనప్పుడును ఆయన తన్ను తెలియజేసికొనినట్లే తెలియజేసికొనునని చెప్పుచున్నాడు. 265

265 13, 14 వచనములను ఈ రెండు వచనములును మరింత సరిగా అనువదింపబడగలవు.

అటుపిమ్మట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 9:15

15. సైన్యములకధిపతియగు యెహోవా వారిని కాపాడును; వారు భక్షించి వడిసెల రాళ్లచేత జయించెదరు; వారు త్రాగి ద్రాక్షారసముచేత అన్నట్లు ధ్వనిచేయుదురు; వారు పాత్రల వలెను బలిపీఠపు మూలల వలెను నింపబడుదురు.

15. Iehova exercituum proteget eos; et comedent et subjicient lapidibus fundae, (vel, lapides, ut alii vertun,) tanquam a vino, et replebuntur quasi phiala, quasi anguli altaris.

అతడు మరల అదే విషయమును వేరు మాటలలో చెప్పుచున్నాడు — అనగా దేవుడు తన ప్రజలకు నీడవలె ఉండును, ఆయన చాచిన హస్తముతో వారిని శత్రువులనుండి కాపాడును. యూదులు తమ స్వబలమునందు అపనమ్మకము కలిగియుండుట న్యాయమే గనుక, వారి రక్షణ లౌకిక సహాయములపై ఆధారపడినది కాదనియు, దేవుడొక్కడే చాలునని, ఏలయనగా ఆయన వారిని సులభముగా సురక్షితులనుగా చేయగలడనియు ప్రవక్త వారికి నిరంతరము బోధించుచున్నాడు.

వారికి తృప్తిగా ఉండునంత రొట్టెయు ద్రాక్షారసమును సమృద్ధిగా ఉండునని కూడ అతడు చేర్చుచున్నాడు.

అతడు ఇచ్చట మితిమీరిన సమృద్ధిని వాగ్దానము చేయుచున్నట్లు కనబడును, ఏలయనగా దాని దుర్వినియోగముచేత విలాసము పుట్టును; వారు తృప్తిపొంది మత్తులవలె ఉందురనియు, వారు త్రాగి ద్రాక్షారసముచేత అన్నట్లు ధ్వనిచేయుదురనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. నిశ్చయముగా ద్రాక్షారసమును మితముగా పుచ్చుకొనువారు ధ్వనిచేయరు; వారు భోజనానంతరము ఉపవాసముండువారివలె ప్రశాంతముగాను నిమ్మళముగాను ఉందురు. కావున జెకర్యా ఇచ్చట అనుచితమైన వాగ్దానము చేయుచున్నట్లు కనబడును, అనగా అన్నపానములలో అతిశయమును. అయితే పరిశుద్ధాత్మ ఎచ్చట సమృద్ధియైన మేలులను వాగ్దానము చేసినను, ఆయన మనుష్యుల దురాశలకు కళ్లెము విడిచిపెట్టడనియు, దేవుడు తన పిల్లలయెడల ఎంతో ఉదారుడై యుండునందున వారికి దేనికిని కొదువ ఉండదనియు, వారు ఏ లేమిలోను శ్రమపడరనియు చూపుటయే ఆయన ఉద్దేశమనియు మనము వేరొకచోట చూచితిమి. అంతేకాదు, ఆశీర్వాదముల సమృద్ధి మన పొదుపును పరీక్షించుటకే; ఏలయనగా అవసరమునకు మించినదానిని దేవుడు ఉదార హస్తముతో కుమ్మరించునప్పుడు ఆయన మనలో ప్రతివాని మితత్వమును పరీక్షించును; మనము గొప్ప సమృద్ధిని అనుభవించుచున్నప్పుడు మనమంతట మనమే మనలను అదుపులో ఉంచుకొనినయెడల, అప్పుడు మనము దేవునికి కృతజ్ఞులమని నిజముగా కనబరచుచున్నాము. 266

జూనియస్ మరియు ట్రెమెలియస్ 13వ వచనము ప్రారంభములోని [{,[{כי అను పదమును "ఎప్పుడు" అని అనువదించి, దానిని ముందటి వచనముతో జతచేయుదురు. అయితే ఆ అక్షరమును అట్లు అనువదించి, 14వ వచనము ప్రారంభములోని ,[{]}ו అను దానిని "అప్పుడు" అని అనువదించినయెడల, భావము మరింత స్పష్టమగును. 13వ వచనములోని క్రియలన్నియు భూతకాలములో ఉన్నవి; పూర్వ రచయితలు చేసినదానిని అనుసరించి వాటిని భవిష్యత్తు పూర్ణకాలములుగా అనువదింపవచ్చును. అప్పుడు ఆ రెండు వచనములును ఇట్లుండును --- 13. నేను నా కొరకు యూదాను వంచినప్పుడు, ఎఫ్రాయిముతో ధనుస్సును నింపినప్పుడు, సీయోనూ, నీ కుమారులను యావానూ, నీ కుమారులకు విరుద్ధముగా రేపినప్పుడు, నిన్ను శూరుని ఖడ్గముగా చేసినప్పుడు; 14. అప్పుడు యెహోవా వారిపై (నాయకునిగా) కనబడును, ఆయన బాణము మెరుపువలె బయలుదేరును; ప్రభువగు యెహోవా బూర ఊదును, దక్షిణపు సుడిగాలులతో (లేక, వాటితో కూడి) నడచును. హెండర్సన్ అనువదించినట్లు "దక్షిణపు" "సుడిగాలులు" లేక తుపానులు ప్రచండమైనవియు తీవ్రమైనవియునై యుండెను. యోబు 37:9; యెషయా 21:1 చూడుము. న్యూకమ్ న్యాయముగా గమనించినట్లు, ఇచ్చటి ఉపమానములు మిక్కిలి ఉదాత్తమైనవి. 14వ వచనమునందువలె పురుషభేదము మారుట ప్రవక్తలలోను లేఖనములోని ఇతర భాగములలోను మిక్కిలి సాధారణము. ఆదికాండము 3:22,23 చూడుము.

266 ఈ వచనమునందు ప్రకటింపబడునది శత్రువుల నాశనమే గాని ఆశీర్వాదముల సమృద్ధి కాదని సెప్టువజింటు మరియు టార్గమ్ అనువాదముల ప్రకారము మరొక దృష్టి తీసికొనబడుచున్నది; దీనిని జెరోము, కింఖీ, డ్రూసియస్, గ్రోటియస్, న్యూకమ్, బ్లేనీ మరియు హెండర్సన్ అనుసరించిరి. "పాత్ర లేక పళ్లెము, బలిపీఠపు మూలలు అన్నియు రక్తమును సూచించునట్లున్నవి; ఏలయనగా బలి పశువుల రక్తములో కొంత భాగము ప్రోక్షించుటకై పాత్రలలో పట్టబడెను, మిగిలినది బలిపీఠపు అడుగున పోయబడెను, లేవీయకాండము 4:5-7" అని బ్లేనీ చెప్పుచున్నాడు. హెన్రీ ఈ దృష్టిని తన స్వంతదానిగా పేర్కొనుచున్నాడు, మరియు కాల్విన్ ఇచ్చినదానిని కూడ ప్రస్తావించుచున్నాడు; స్కాట్ మరియు ఆడమ్ క్లార్క్ ఇద్దరును దానినే తీసికొనిరి. యూదులు తమ కృతజ్ఞతను వెల్లడించుటకు సమృద్ధిగా బలులు అర్పింతురను భావముగా వచనపు చివరి భాగము సెప్టువజింటులో అనువదింపబడినది. "వారు బలిపీఠమును వలెనే పాత్రలను కూడ నింపుదురు." జూనియస్ మరియు ట్రెమెలియస్, పిస్కేటర్ ఈ భావమును అనుసరించి హెబ్రీ పాఠమును అనువదించిరి; రెండు కఫ్ అక్షరములు "రెండును" మరియు "మరియు" లేక "వలెనే" అను అర్థమిచ్చునని తీసికొని, "వారు పాత్రను బలిపీఠపు మూలలను కూడ నింపుదురు" అనగా విజయమునకై కృతజ్ఞతా సూచకముగా బలులు అర్పించుటచేత అని చెప్పిరి. అయితే గ్రోటియస్ వివరణ ఇట్లున్నది: "బలుల రక్తముచేత బలిపీఠపు మూలలు ఎట్లు నింపబడునో అట్లు వారు తమ శత్రువుల రక్తముచేత నింపబడుదురు." లేవీయకాండము 4:25; 15:18. ఏ దృష్టిని తీసికొనవలెనో తెలిసికొనుట కష్టము. ప్రమాణములును, బహుశా సందర్భమును కూడ, గ్రీకులపై తీర్చుకొనబడు పగకు అనుకూలముగా ఉన్నవి. ఈ సందర్భమున

సమృద్ధియైన ఆశీర్వాదములనుబట్టి సంతోషము మనకు అనుమతింపబడినది అనుట నిజమే, ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రములో "నీ దేవుని సన్నిధిని నీవు సంతోషించుదువు" అని తరచుగా చెప్పబడెను (ద్వితీయోపదేశకాండము 12:18); అయితే దేవుని దానములు పాపభరితమైన ప్రయోజనమునకు మార్చబడకుండునట్లు ఆశీర్వాదములను మితముగా వాడవలెనని కోరబడుచున్నదని మనము జ్ఞాపకముంచుకొనవలెను.

కావున ప్రవక్త ఇచ్చట యూదులను అమితభోగమునకు రేపుటలేదు లేక పురికొల్పుటలేదు, అనగా వారు అతి ఎక్కువ ఆహారముతో తమ్మును నింపుకొనవలెనని గాని, అతి ఎక్కువ ద్రాక్షారసముచేత మత్తులగునట్లు గాని కాదు; అయితే దేవుడు పూర్వకాలమున వలె వారిని ఆశీర్వదించినప్పుడు అన్నపానములలో దేనికిని కొదువ ఉండదని మాత్రమే అతడు వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. వచనపు చివర అతడు బలిపీఠపు కొమ్ములను పేర్కొనునప్పుడు ఇది కూడ సూచింపబడినట్లు కనబడును. వారు పాత్రలవలె నిండియుందురని ఆయన ముందు చెప్పెను; అయితే "బలిపీఠపు కొమ్ములు" అని చేర్చునప్పుడు, వారు దేవుని సన్నిధిలో ఉన్నట్లే విందు చేసికొనవలెనని చెప్పుచు, నిస్సందేహముగా మితత్వమును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. వారు ద్రాక్షారసమును నూనెను బలిపీఠపు కొమ్ములపై పోయుట అలవాటుగా కలిగియుండిరి నిజమే; అయినను, తమ ద్రాక్షారస నూనెల సమృద్ధినుండి ప్రథమఫలములను దేవునికి అర్పించుచున్నామని వారు ప్రకటించుచున్నందున, తమ ద్రాక్షారసము పవిత్రమైనదని, తమ నూనె పవిత్రమైనదని, రెండును దేవునినుండియే వచ్చినవని వారు జ్ఞాపకముంచుకొనవలసియుండెను. కావున యూదులు ఇట్లు సమస్త మేలులతో ఐశ్వర్యవంతులై నిండియుందురని, అయినను వారు దేవుని సన్నిధిలో ఉన్నట్లు జీవింపవలెనని, లేనియెడల ఆయన యోగ్యమైన ప్రయోజనమునకై ప్రతిష్ఠించినదానిని విలాసముచేత అపవిత్రపరచుదురని జ్ఞాపకముంచుకొనవలెనని ప్రవక్త ప్రకటించుచున్నాడు. అంతట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

జెకర్యా 9:16

16. వారి దేవుడైన యెహోవా ఆ దినమున తన ప్రజల మందవలె వారిని రక్షించును; ఏలయనగా వారు కిరీటపు రత్నములవలె ఉండి, ఆయన దేశముమీద ధ్వజముగా ఎత్తబడుదురు.

16. Et servabit eos Iehova, Deus ipsorum, in die illa quad gregem populum suum; quia lapides coronae elevati super terram ejus.

అతడు అదే విషయమును కొనసాగించుచున్నాడు గాని, అప్పటికి నమ్మశక్యముకాని దానిని మరింత పూర్ణముగా స్థిరపరచుటకు నానావిధములైన ఉపమానములను వాడుచున్నాడు. మనుష్యులకు సామాన్యమైన రీతిలో దేవుడు తన ప్రజలను రక్షింపడని అతడు వారికి గుర్తుచేయుచున్నాడు. నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వారి రక్షణ పరలోకమునుండి వచ్చునని వారు తెలిసికొనునట్లు అతడు వారిని గొఱ్ఱెలతో పోల్చుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు స్వయముగా బలహీనులై, ఏ బలమును ఏ శక్తియు లేనివారు; దీనిని చూపుటయే ఈ పోలికయొక్క ఉద్దేశము. కావున దేవుడు తమ శత్రువులను జయించుటకు కావలసినదంతయు యూదులకు సమకూర్చును గనుక వారు రక్షింపబడుదురని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు; అయితే కాపరి తన గొఱ్ఱెలను తోడేలు నోటినుండి విడిపించునట్లు, ఆయన ఆశ్చర్యకరమైన రీతిలో వారి బలహీనతకు సహాయము చేయును. ఏలయనగా కాపరి వచ్చుటచేత మరణమునుండి తప్పించుకొనిన గొఱ్ఱెలు విజయమును గూర్చి గొప్పచెప్పుకొనుటకు ఏ కారణమును కలిగియుండవు, స్తుతి అంతయు కాపరికే చెందును. అట్లే యూదులను వారి శత్రువులనుండి విడిపించుట తన కార్యమై యుండునని దేవుడు చెప్పుచున్నాడు.

తన స్వంత ప్రజ అని చెప్పుటచేత, అతడు మిక్కిలి సామాన్యముగా కనబడినదానిని తన ఏర్పరచబడినవారికే పరిమితము చేయుచున్నట్లు కనబడును; ఏలయనగా దేవుడు వారిని రక్షించును అని అతడు చెప్పియుండెను. అయినను అప్పుడు చిన్న సంఖ్యగలిగియున్న ప్రజలు నరికివేయబడి, అధిక భాగము నశించిరనుట నిశ్చయమే; కానీ అదే సమయమున దేవుడు తన ప్రజలకు నమ్మకమైన సంరక్షకుడైయుండెననుట నిజము, ఏలయనగా అప్పుడు తమ ఉమ్మడి తండ్రియైన అబ్రాహాము నుండి సహజ సంతతిగా వచ్చిన అనేకమంది ఇశ్రాయేలీయులు ఉండిరి, వారు పేరునకు మాత్రమే ఇశ్రాయేలీయులు. (… ఉపమానములు, న్యూకమ్ గమనించినట్లు, క్రూరమృగములనుండి తీసికొనబడినవి, ఇది లేఖనములో అరుదైన విషయము కాదు. సంఖ్యాకాండము 23:24 చూడుము. — సం.)

అటుపిమ్మట అతడు మరొక పోలికను చేర్చుచున్నాడు — అనగా వారు కిరీటములోని వెలగల రత్నములవలె ఉన్నతముగా ఎత్తబడుదురు, అవి రాజు శిరస్సుపై ధరింపబడును; ధర్మశాస్త్రములో చెప్పబడినదాని ప్రకారము వారు రాజులైన యాజకసమూహమై యుందురని ఆయన చెప్పినట్లే. వారు వడిసెల రాళ్లను, లేక వడిసెల రాళ్లచేత, అణగద్రొక్కుదురని అతడు ముందు చెప్పియుండెను. వడిసెల రాళ్లచేత అని చదువువారి అభిప్రాయము మరింత సరియైనదిగా కనబడుచున్నది, అనగా యూదులు తమ శత్రువులను ఖడ్గములచేతనో బాణములచేతనో కాక, గొల్యాతు దావీదుచేత వధింపబడిన రీతిగానే రాళ్లచేత మాత్రమే జయింతురు. యుద్ధవిద్యలకు అలవాటుపడనివారై, ఆయుధములను ఉపయోగించుటలో సాధన లేనివారైనను, ప్రవక్త చూపునట్లు వారు జయశీలురగుదురు; ఏలయనగా తమ శత్రువులను వధించుటకు వారి వడిసెలలే చాలును. అయితే కొందరు అన్యజనులను అవిశ్వాసులను వడిసెల రాళ్లతో పోల్చబడినవారని తలంచుదురు, ఏలయనగా వారు విలువలేనివారును లెక్కకురానివారును; ఇది మొదటి చూపునకు చమత్కారముగా తోచినను, బలవంతముగా లాగబడిన భావము. వడిసెల రాళ్లకును కిరీటపు రాళ్లకును మధ్య ఇచ్చట ఒక పరోక్ష వ్యత్యాసము ఉన్నదని భావించుట అయోగ్యము కాదు; యూదులు తమ శత్రువులను నాశనము చేయుటకు తమ వడిసెలనుండి రాళ్లను విసరుదురు, వారు స్వయముగా వెలగల రత్నములై యుందురు. ప్రవక్త ఇచ్చట పరిశుద్ధ దేశమును సమస్త లోకమునకు శిరస్సుగా చూపుచున్నట్లు కనబడును. కిరీటపు రాళ్లు దేవుని దేశముపై ఎత్తబడుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. అతడు ఐగుప్తుపై లేక అష్షూరుపై అని చెప్పియుండినయెడల, వాక్యభాగముల సంబంధము అంత తగియుండదు; అయితే అతడు యూదయను లోకమునకు శిరస్సుగా పేర్కొనుచున్నాడు, మరియు యూదులు అందులో సుభిక్షముగాను సంతోషముగాను ఉన్నప్పుడు, సమస్త భాగములు క్రమబద్ధముగా పొదగబడిన కిరీటపు రాళ్లవలె ఉందురు. సంక్షేపముగా, దేవుని దయయు ఆయన ఆశీర్వాదమును మాత్రమే యూదులను సంతోషులుగా చేయుటకు చాలునని అతడు చూపుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు అప్పుడు ఘనతయందు అతిశయింతురు, సమస్త మేలుల సమృద్ధిని అనుభవింతురు, తమ విరోధులందరినీ ఎదిరించుటకు అదృశ్యమైన ధైర్యమును కలిగియుందురు.

ఇప్పుడు ఇవన్నియు ఎప్పుడు నెరవేరెనో విచారింతము. జెకర్యా యూదులకు సమృద్ధిని వాగ్దానము చేయుటచేత అన్నపానములలో తమ్మును తాము సంతుష్టిపరచుకొనుటకు వారికి కళ్లెములేని స్వేచ్ఛ ఇవ్వలేదనియు, దేవుడు వారిపట్ల చూపు అపారమైన దయను ఔదార్యమును అతిశయోక్తి పదములతో వెల్లడించి ప్రశంసించెనే గాని మరేమియు కాదనియు మనము చెప్పితిమి. ఇది ఒక విషయము.

అయితే అదే సమయమున మనము మార్గమధ్యమున మరొక ప్రశ్ననుకూడ పరిశీలింపవలెను: వారు బాణములవలెను ఖడ్గములవలెను ఉందురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారు రక్తము చిందించుటకు మిక్కిలి మొగ్గుచూపువారైనందున, తమ శత్రువులపై పూర్ణముగా పగతీర్చుకొనుటకు ఒకవిధముగా వారిని ఇచ్చట రేపుచున్నట్లు కనబడును, అది ఏ విధముగాను యుక్తము కాదు. దీనికి సమాధానము స్పష్టము — దేవుడు తన ధర్మశాస్త్రములో విధించినదానిని యూదులు మరువకూడదు: ఏలయనగా దేవుడు విస్తారమైన ద్రాక్షారస సమృద్ధిని సమృద్ధియైన సదుపాయమును వాగ్దానము చేసినప్పుడు, అన్నపానములలో మితముగా ఉండవలెనని తాను అప్పటికే ఆజ్ఞాపించినదానిని ఆయన రద్దుచేయలేదు; అట్లే ఇప్పుడు శత్రువులపై విజయమును వాగ్దానము చేయుచున్నప్పుడు, ఆయన తనతో తాను విరుద్ధముగా లేడు, తాను ఒకసారి అంగీకరించినదానిని ఖండించుటలేదు, శత్రువులపట్ల క్రూరత్వము చూపక, తమ్మును తాము అదుపులో ఉంచుకొని కనికరమును దయను చూపవలెనని తాను ఆజ్ఞాపించిన విధిని రద్దుచేయుటలేదు. (267 ఈ అనువాదమునకు సెప్టువజింటు, టార్గమ్, వల్గేట్ మద్దతునిచ్చుచున్నవి, మరియు గ్రోటియస్, మార్కియస్, న్యూకమ్ దీనిని స్వీకరించిరి. అయితే "వడిసెల రాళ్లను" "అణగద్రొక్కుదురు" అనునది కింఖీ, పిస్కేటర్, డాతియస్ మరియు హెండర్సన్ అనువాదము; 16వ వచనములో యూదులు గౌరవార్థముగా "కిరీటపు రాళ్లు" అని పిలువబడినట్లే, గ్రీకులు ఇచ్చట తిరస్కారార్థముగా "వడిసెల రాళ్లు" అని పిలువబడిరని వారు తలంచిరి; మొదటివి సామాన్యమైనవియు విలువలేనివియు, రెండవవి అరుదైనవియు వెలగలవియు. ఈ రూపకమునకు ప్రతికూలముగా తోచునది, "కిరీటపు రాళ్లకు" వర్తింపజేయబడిన "ధ్వజముగా ఎత్తబడుదురు" అను పదప్రయోగము. [{{}נזר{[, אבני అను పదములు "ప్రత్యేకపరచిన రాళ్లు" అని, అనగా వేరుపరచబడి, ప్రతిష్ఠింపబడి, ఒక ప్రత్యేక ఉపయోగమునకు నియమింపబడిన రాళ్లు అని అనువదింపబడినవి. ఆదికాండము 28:18; యెహోషువ 4:5,20 చూడుము. కావున సెప్టువజింటులోని "[{λιθοι} {ἁγιοι}] --- పవిత్రమైన లేక పరిశుద్ధమైన రాళ్లు" అనుదానికిని, సిరియా అరబీ అనువాదములకును అనుగుణముగా బ్లేనీ అనువాదము "ప్రతిష్ఠింపబడిన రాళ్లు". అవి విజయ స్మారకములుగా నిలుపబడిన రాళ్లని కనబడుచున్నది. కావున అవి దేశముపై ధ్వజములుగా ఎత్తబడెను, నిలుపబడెను లేక లేవనెత్తబడెనను పదప్రయోగము తగియున్నది. న్యూకమ్ అనువాదము "కిరీటము ధరించిన జయస్తంభములు" — విజయ స్మారకములుగా కిరీటముచేత చుట్టబడిన రాళ్లు. అయితే ఈ పదములను ప్రతిష్ఠింపబడిన రాళ్లని అనువదించినను, కిరీటము ధరించిన రాళ్లని అనువదించినను, అర్థము ఒక్కటే: మరియు తరువాత వచ్చు సూత్రము యొక్క యుక్తత స్పష్టమగుచున్నది. --- సం.) కావున ఈ మాటలనుండి మనము ఏమి చేయుట యుక్తమో, శత్రువులపై పగతీర్చుకొనుటలో ఎంతవరకు పోవచ్చునో నిర్ణయింపకూడదనియు, అన్నపానములలో మనకు ఎంత స్వేచ్ఛ కలదో నిర్ణయింపకూడదనియు మనకు ఇందువలన తెలియుచున్నది.

ఇట్టి సంగతులు ఈ భాగమునుండి గాని ఇట్టి ఇతర భాగములనుండి గాని నేర్చుకొనదగినవి కావు; ఏలయనగా ప్రవక్త ఇచ్చట దేవుని శక్తిని ఆయన తన ప్రజలయెడల చూపు ఔదార్యమును మాత్రమే ప్రకటించుచున్నాడు.

ఇప్పుడు మరల ప్రశ్నింపవచ్చును: దేవుడు దీనిని ఎప్పుడు నెరవేర్చెను, యూదులను నలుదిశలను ఎప్పుడు జయశీలురనుగాను తమ శత్రువులను నాశనము చేయువారినిగాను చేసెను? క్రైస్తవ వ్యాఖ్యాతలందరును మనకు రూపకార్థ వివరణను ఇచ్చుదురు — అనగా దేవుడు అపొస్తలులను లోకమంతటికి పంపినప్పుడు తన సైన్యములను పంపెననియు, వారు మనుష్యుల హృదయములను గాయపరచిరనియు, తాను నాశనము చేసిన దుష్టులను తన ఖడ్గముచేత వధించెననియు. ఇదంతయు నిజమే; అయితే ముందుగా ప్రవక్త మాటలనుండి సరళమైన అర్థమును తీసికొనవలెను, అదేమనగా — దేవుడు తన సంఘమును సమస్త లోకమునకు విరోధముగా విజయవంతముగా చేయును.

ఇది మిక్కిలి నిజము; ఏలయనగా విశ్వాసులకు ఖడ్గములు గాని ఏ యుద్ధాయుధములు గాని ఇయ్యబడకపోయినను, వారు దేవుని హస్తపు నీడక్రింద ఆశ్చర్యకరమైన రీతిలో సురక్షితముగా కాపాడబడుదురని మనము చూచుచున్నాము. విరోధులు వారిపట్ల క్రూరత్వము చూపినప్పుడు, దేవుడు వారి దుష్టాలోచనలను వారి స్వంత తలలపైనే ఎట్లు మరల్చునో మనము చూచుచున్నాము. ఈ విధముగా ఇచ్చట మనము చదువునది వాస్తవముగా నెరవేరుచున్నది — అనగా దేవుని పిల్లలు బాణములవలెను ఖడ్గములవలెను ఉందురు, వారు మందవలె కాపాడబడుదురు; ఏలయనగా దుష్టులచేత వారు బలవంతముగా ఆక్రమింపబడుట చూచి ప్రభువు తన శక్తిని ప్రయోగింపనియెడల వారు తమ స్థానమున నిలువలేనంత బలహీనులు. కావున శత్రువుల ఆయుధములన్నిటిని దేవుడు ఎల్లప్పుడును మొక్కవోజేసెను, అంతేకాదు తన బలమైన హస్తముచేత ఆయన తన బాణములను తరచుగా వదలి తన ఖడ్గమును ఝళిపించెను గనుక దేవుని సంఘము సురక్షితముగా కాపాడబడెనను ఈ సంగతి స్పష్టమై యుండగా, ప్రవక్త మాటలను రూపకార్థమునకు త్రిప్పవలసిన అవసరము లేదు. ఏలయనగా మహా అలెగ్జాండరు సముద్రమును దాటినప్పుడు, మధ్యధరా సముద్ర పరిసరమంతయు సంచరించినప్పుడు, దేశమంతటిని రక్తముతో నింపినప్పుడు, చివరకు యూదయకు వచ్చెను; దేవుడు అతనిని అదుపుచేసియుండనిదే, అతడు ఏ వధయు చేయకుండ, ఏ క్రూరత్వమును చూపకుండ దానిని విడిచిపోవుట ఎట్లు సంభవించెను? జోసెఫస్ గ్రంథములో మనము చదువుదానిని నేను చెప్పినయెడల మీకు విసుగు కలుగదు; అది నిజమని నాకు సందేహము లేదు. అలెగ్జాండరు వచ్చినప్పుడు, తనకు సహాయము చేయని యూదులపైనను, తన అధికారమును తృణీకరించినట్లు కనబడిన వారిపైనను కోపముతో నిండి బెదిరింపులు చేయుచుండెనని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఇట్లు తన ఆగ్రహమును వెళ్లగ్రక్కిన తరువాత, చివరకు ప్రధానయాజకుడైన యద్దూవ సన్నిధికి వచ్చి, అతడు పాగాతో అలంకరింపబడియుండుట చూచి, సాష్టాంగపడి వినయముతో క్షమాపణ వేడుకొనెను; అందరు ఆశ్చర్యపడుచుండగా అతడు చెప్పిన సమాధానము — తాను ఇంకను గ్రీసులో ఉండగానే దేవుడు ఆ రూపమున తనకు ప్రత్యక్షమై, ఆ దండయాత్ర చేపట్టుటకు తనను ప్రోత్సహించెనని. కావున ఆ యాజక వస్త్రధారణలో పరలోకపు దేవుని ప్రతిమను లేక ఆకారమును అతడు చూచినప్పుడు, దేవునికి మహిమ చెల్లించుటకు అతడు బలవంతపరచబడెను. ఇంతవరకు జోసెఫస్; ఈ విషయములో అతని సాక్ష్యము ఎన్నడును సందేహింపబడలేదు.

కావున ప్రవక్త మాటల అర్థమును కనుగొనుటకు ఎవడును శ్రమపడవలసిన కారణము లేదు, ఏలయనగా ఈ సంగతి చాలినంత స్పష్టము — దేవుడు తన బాణములను ఎల్లప్పుడును వదలి తన ఖడ్గమును ఝళిపించెను గనుక దేవుని ఏర్పరచబడినవారు విజయులైరి. అదే సమయమున ఈ విజయమునకు మరొక దృష్టి కలదు; ఏలయనగా అన్యులును దూరస్థులునైన ప్రజలు ఆత్మ ఖడ్గముచేత, అనగా సువార్త సత్యముచేత లోబరచబడిరి: అయితే ఇది మొదటి దానినుండి తీసికొనబడిన భావము; ఏలయనగా ప్రవక్త యొక్క అక్షరార్థమును మనము గ్రహించినప్పుడు, క్రీస్తు రాజ్యమునకు మనలను చేర్చు సులభమైన మార్గము మనకు తెరువబడును. ఈ మాటలు ఆహార సమృద్ధికిని, శత్రువులపై విజయమునకును వర్తించును.

తరువాత ఇట్లున్నది ---

జెకర్యా 9:17

17. ఆయన మంచితనము ఎంత గొప్పది! ఆయన సౌందర్యము ఎంత గొప్పది! ధాన్యము యౌవనులను, క్రొత్త ద్రాక్షారసము కన్యకలను సంతోషపరచును.

17. Nam quanta beneficentia ejus? et quanta pulchritudo ejus? Frumentum adolescentes, et mustum recreat (vel, corroborat) puellas.

యూదులు తాము ముందు చెప్పబడిన ఆ సౌభాగ్యము కొరకు ఎదురుచూడవలసి యున్నందున, లోకమునకు పైగా తమ తలంపులను లేవనెత్తుట నేర్చుకొనునట్లు, దేవుని నమ్మశక్యముకాని దయను చూచి ప్రవక్త ఇచ్చట ఆశ్చర్యోక్తి చేయుచున్నాడు. కావున ఈ ఆశ్చర్యోక్తిచేత ప్రవక్త చెప్పిన దానికి మరింత పూర్ణమైన స్థిరీకరణ ఇయ్యబడుచున్నదని మనకు కనబడుచున్నది; అతని మాటల భావము ఇట్లున్నట్లే, --- నేను చెప్పిన దేవుని దయను ఆయన స్వంత కార్యములను బట్టియో, నడతను బట్టియో, అనుభవమును బట్టియో ఎవడును తీర్పుతీర్చకూడదు; అందుకు విరుద్ధముగా, మీలో ప్రతివాడును దేవుని నమ్మశక్యముకాని దయను చూచియు ఆయన నమ్మశక్యముకాని సౌందర్యమును చూచియు ఆశ్చర్యముతో నిండవలెను.

అయితే చివరి పదముచేత అతడు దేవుని ఉపకారములన్నిటియందును దానములన్నిటియందును కనబడు తేజస్సును లేక ప్రకాశమును భావించుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట ధాన్యద్రాక్షారసముల సమృద్ధి ఎంత గొప్పదిగా ఉండునంటే, యౌవనులును యౌవన స్త్రీలును కలిసి తిని త్రాగి, పూర్ణముగా తృప్తి పొందుదురని చెప్పి అతడు ముగించుచున్నాడు. ఇక్కడ జెకర్యా యౌవన స్త్రీలకు ద్రాక్షారసము ఉపయోగించుట అనుమతించెనా అను వ్యర్థమైన ప్రశ్న అడుగబడవచ్చును. అయితే నేను ముందు చెప్పినట్లు, అతడు ఇచ్చట దేవుని ఆశీర్వాదమును విలాసమునకు ప్రేరణగా మాటలాడుటలేదు; ఆహార సమృద్ధి వృద్ధులకు మాత్రమే కాక యౌవనులకును యౌవన స్త్రీలకును కూడ పూర్తిగా చాలునంత గొప్పదై యుండునని మాత్రమే అతని భావము. ద్రాక్షారసము కొద్దిగా సరఫరా అయినప్పుడు వయస్సు హక్కుచేత అది వృద్ధులకు ఉంచబడవలెనని మనకు తెలియును; అయితే ద్రాక్షారసము ఎంతగా పొంగిపొర్లుచుండునంటే యౌవనులును యౌవన స్త్రీలును స్వేచ్ఛగా దానిని త్రాగగలుగుదురో, అది గొప్ప సమృద్ధికి రుజువు. కావున ప్రవక్త యొక్క అర్థము కేవలము ఇదియే: అయితే ఈ విషయమై రేపు మరికొంత చెప్పబడును.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, క్రీస్తు ద్వారా తప్ప ఐహికమైనదిగాని నిత్యమైనదిగాని ఏ సౌభాగ్యమును మేము ఆశింపజాలమనియు, ఆయనను సమస్త ఆశీర్వాదములకు అద్వితీయమైన నిజమైన ఊటగా నీవు మా యెదుట ఉంచుచున్నావనియు ఎరిగి, — ఓ దేవా, ఆయన ద్వారా మాకు అనుగ్రహింపబడిన దయతో తృప్తిపొంది, మేము లోకమంతటిని విసర్జించుట నేర్చుకొనునట్లును, అవిశ్వాసమంతటితో పోరాడునట్లును అనుగ్రహించుము; ఇట్లు నీవు ఎల్లప్పుడును దయగల కృపగల ఒక్క తండ్రివై యుందువనియు, మా పోషణకు అవసరమైనది యావత్తును సంపూర్ణముగా సమకూర్చుదువనియు మేము సందేహింపకుందుము గాక: మరియు అదే సమయమున మేము భూసంబంధమైన వాటి అధీనములో ఉండకుండునట్లు నిగ్రహముతోను మితముతోను జీవించుచు, ఆ పరలోక భాగ్యము కొరకు పైకి లేపబడిన హృదయములతో ఆశింతుము గాక; దానికి నీవు మమ్ములను పిలుచుచున్నావు, ఈ భూసంబంధమైన సహాయములచేత కూడ దానిలోనికి మమ్ములను నడిపించుచున్నావు; ఇట్లు మేము మా శిరస్సుతో నిజముగా ఐక్యమైనవారమై, ఆయన రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ మహిమను చివరకు చేరుదుము గాక. ఆమేన్.

268 మంచితనము మరియు సౌందర్యము దేవునివని చెప్పబడినవి, ఏలయనగా అవి ఆయనచేత అనుగ్రహింపబడినవి. కొందరు "ఆయన" అనుదానిని ప్రజలకును మరికొందరు దేశమునకును అన్వయింతురు. అర్థము ఒక్కటే, వ్యక్తీకరణ రూపము భిన్నమైనను. భవిష్యత్కాలమును సూచించుచున్నందున, ఇచ్చటి ప్రశ్న భవిష్యత్కాలములో మరింత చక్కగా వ్యక్తపరచబడవచ్చును, — ఆయన మంచితనము ఎంత గొప్పదగును! ఆయన సౌందర్యము ఎంత గొప్పదగును! ధాన్యము యౌవనులను వర్ధిల్లజేయును, క్రొత్త ద్రాక్షారసము కన్యకలను. అయితే మునుపటి వచనములోని "దేశము" తరువాత వచ్చిన [{[{ו అను దానిని అదే వచనములోని "ప్రజ" కు అన్వయించినయెడల, ఇచ్చట "మంచితనము" కు చేర్చబడిన [{]}ו అనుదానిని కూడ అదే పూర్వపదమునకు అన్వయింపవచ్చును: మరియు ఇది మిక్కిలి సహజమైన అనువాదమగును, --- 16. వారి దేవుడైన యెహోవా ఆ దినమున, తన ప్రజలను మందవలె వారిని రక్షించును: కావున ప్రతిష్ఠింపబడిన రాళ్లు వారి దేశముపై ధ్వజములుగా ఎత్తబడును. వారి మేలు (లేక సౌభాగ్యము) ఎంత గొప్పదగును! వారి సౌందర్యము ఎంత గొప్పదగును! ధాన్యము యౌవనులను వర్ధిల్లజేయును, క్రొత్త ద్రాక్షారసము కన్యకలను. "ప్రజ" అని మాటలాడునప్పుడు మనము "వారి" మరియు "వారి యొక్క" అని వాడుదుము, హెబ్రీ భాషలో ఏకవచన సర్వనామము వాడబడినను. --- సం.