హబక్కూకు 1

హబక్కూకు 1

హబక్కూకుకు కాల్విన్ ముందుమాట

ఇక తరువాత ప్రవక్తయైన హబక్కూకు వచ్చుచున్నాడు; అయితే అతడు బోధకునిగా తన పరిచర్యను నెరవేర్చిన కాలము సరిగా తెలియదు. హెబ్రీయులు తమ రివాజు ప్రకారము, అతడు మనష్షే రాజు కాలములో ప్రవచించెనని సంకోచములేక నొక్కి చెప్పుదురు; అయితే ఈ ఊహకు తగిన ఆధారము లేదు. అయినను ప్రజల మొండితనము సరిదిద్దలేనంతగా మారిన సమయమున ఈ ప్రవచనము ప్రకటింపబడెనని మనకు తోచుచున్నది. మనము ఇప్పుడే గమనింపబోవు ఫిర్యాదునుబట్టి, ప్రజలు అంతకుముందే తీర్చలేని దుష్టత్వమునకు అనేక నిదర్శనములను చూపియుండిరని భావించుట యుక్తముగా నున్నది. ఇతరులు ప్రజల దుష్టత్వమును సరిదిద్దుటకు వ్యర్థముగా ప్రయత్నించిన తరువాత ప్రవక్త పంపబడెనని నాకు స్పష్టముగా కనబడుచున్నది. అయితే అతడు కల్దీయులపై రాబోవు తీర్పును ప్రకటించుచున్నందున, అతడు మనష్షే కాలములోనైనను, లేక సిద్కియాకు ముందున్న ఇతర రాజుల కాలములోనైనను ప్రవచించియుండునని తోచుచున్నది; అయినను ఖచ్చితమైన కాలమును మనము నిర్ణయింపజాలము.

ఈ గ్రంథము యొక్క సారాంశమును ఇట్లు చెప్పవచ్చును:--- మొదటి అధ్యాయములో అతడు ప్రజల తిరుగుబాటుతో కూడిన మొండితనమును గూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచు, అప్పుడు ప్రబలియున్న భ్రష్టత్వములను గూర్చి విలపించుచున్నాడు; తరువాత అతడు దేవుని వార్తాహరునిగా కనబడి, యూదులకు రాబోవు నాశనమును గూర్చి హెచ్చరించుచున్నాడు; అటుపిమ్మట కల్దీయుల గర్వము సహింపరానిదైనప్పుడు దేవుడు వారిని శిక్షించునని చెప్పి ఓదార్పును కలుగజేయుచున్నాడు. రెండవ అధ్యాయములో అతడు తన స్వంత ఉదాహరణద్వారా భక్తిపరులను ఓర్పు వహింపుడని ప్రబోధించుచు, బబులోనుకు సమీపించుచున్న నాశనమును గూర్చి విపులముగా మాటలాడుచున్నాడు; మూడవ అధ్యాయములో మనము చూడబోవునట్లు అతడు విన్నపముతోను ప్రార్థనతోను ముగించుచున్నాడు.

11 హబక్కూకు ఎవడో తెలియదు. 3:19 నుండి అతడు లేవీ గోత్రమువాడని కొందరు నిర్ణయించిరి; అయితే ఆ ఆధారములనుబట్టి ఆ నిర్ణయము సమర్థింపబడదు. ఆడమ్ క్లార్క్ ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: "అతడు బహుశః షిమ్యోను గోత్రమునకు చెందినవాడై బేత్-జకార్ నివాసియై యుండును." ఈ సంభావ్యతకు కారణములు చెప్పబడలేదు.— సం. 12 న్యూకమ్ అభిప్రాయము ఇది:— "హబక్కూకు కల్దీయులను గూర్చి ప్రవచించుచు అష్షూరీయులను గూర్చి మౌనముగా నుండుటవలన అతడు నీనెవె పట్టబడిన తరువాత జీవించియుండెనని తోచుచున్నది. అతడు యూదుల చెరకు కొద్దికాలము ముందే ప్రవచించెనని నిర్ణయించుటకు కూడ మనకు కారణము కలదు. 1:5; 2:3; 3:2, 6-19 చూడుము. కావున అతనిని క్రీస్తుపూర్వము 606 మొదలు 598 వరకుగల సంవత్సరముల మధ్య యెహోయాకీము పాలనలో ఉంచవచ్చును." హెండర్సన్ ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవించుచున్నాడు. "Hunc librum canonicum esse constat,"—tum 1. quia in Bibliis Hebrais extat; tum 2. quia in N.T. allegatum, Acts 13:41; Romans 1:17; Galatians 3:11; Hebrews 10:38. ఈ గ్రంథము ప్రామాణికమైనదని తేలుచున్నది; మొదటిది, ఇది హెబ్రీ గ్రంథములో ఉన్నది; రెండవది, క్రొత్త నిబంధనలో ఉదాహరింపబడినది" మొదలగునవి.— తార్నోవియస్.

ఇప్పుడు మనము మాటలకు వచ్చెదము.

నూట ఆరవ ఉపన్యాసము.

హబక్కూకు 1:1

1. ప్రవక్తయైన హబక్కూకునకు దర్శనమువలన కలిగిన దేవోక్తి.

1. Onus quod vidit Chabakuk Propheta.

వ్యాఖ్యాతలలో అధికులు ఈ దేవోక్తిని కల్దీయులకును బబులోను రాజ్యమునకును అన్వయింతురు; అయితే ఈ అభిప్రాయమును నేను ఆమోదింపను, వారి అభిప్రాయమును విడిచిపెట్టుటకు తగిన కారణము నన్ను బలవంతపెట్టుచున్నది: ఏలయనగా ప్రవక్త యూదులను సంబోధించుచు, ఏ చేర్పును లేకుండనే తన ప్రవచనమును దేవోక్తి అని పిలుచుచున్నందున, అతడు వారినే సూచించుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు.

అంతేకాక, వారి అభిప్రాయము పూర్తిగా అసంగతముగా కనబడుచున్నది; ఏలయనగా ప్రవక్త దేశమునకు రాబోవు పాడును గూర్చి భయపడుచు, దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలను ఇంత క్రూరముగా వ్యవహరింపనిచ్చుచున్నాడని ఆయనకు ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. ఈ దేవోక్తి యూదులకు సంబంధించినదనుట ఇతరులు తలంచుచున్న దానికంటె సరియైనది.

{,}משאmesha అను పదముచేత ప్రవక్త ఏమి ఉద్దేశించెనో ఇతర స్థలమున చెప్పబడియున్నది. కావున హబక్కూకు ఇచ్చట తన స్వజనమునే గద్దించుచు, వారు దేవుని ప్రవక్తలందరినీ తిరస్కారముతో వ్యర్థముగా ఎదిరించిరనియు, వారికి చేయబడిన బెదిరింపులు చివరకు నెరవేరునని వారు తెలిసికొందురనియు చూపుచున్నాడు. కాబట్టి ప్రవక్తయైన హబక్కూకు చూచిన దేవోక్తి ఇదియే:--- దేవుడు యూదులయెడల చాల కాలము సహనము చూపిన తరువాత, చివరకు వారి అనేక పాపములకు శిక్షించువాడగునని. ఇక తరువాత ఇట్లున్నది---

హబక్కూకు 1:2, 3

2. యెహోవా, నేను మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను, నీవు ఎంతకాలము ఆలకింపకుందువు? బలాత్కారము జరుగుచున్నదని నీకు మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను, నీవు రక్షింపకయున్నావు!

2. Quousque, Jehova, clamabo, et non exaudies? Vociferabor ad te ob violentiam, et non servabis?

3. నీవు నాకు దోషమును ఎందుకు చూపుచున్నావు? బాధను చూచునట్లు ఎందుకు చేయుచున్నావు? నాశనమును బలాత్కారమును నా యెదుట నున్నవి; కలహమును వివాదమును రేపువారు కలరు.

3. Quare ostendis mihi iniquitatem, et moestiam aspicere facis? Et direptio et violentia in conspectu meo? et est qui litem et contentionem excitet.

నేను ఇదివరకే మీకు జ్ఞాపకము చేసినట్లు, ప్రవక్త ఇచ్చట భవిష్యత్తులో జరుగబోవు సంగతులను గూర్చి మాటలాడుచున్నాడని, తాను తరువాత పేర్కొనబోవు విపత్తును తన దృష్టిలో ఉంచుకొనినట్లు వ్యాఖ్యాతలు తలంచుదురు; అయితే ఇది మరీ బలవంతపు అర్థము; కావున ప్రవక్త భ్రష్టులైన ప్రజలను ఇంత ఓర్పుతో సహించుచున్నందుకు ఇచ్చట దేవునితో వాదించుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు.

ప్రవక్తలు ప్రజల క్షేమమునుగూర్చి నిజమైన శ్రద్ధ కలిగియుండిరనుట నిజమే అయినను, వారు దేవుని మహిమనుగూర్చిన ఉత్సాహముతో రగులుచుండిరనుటలో సందేహము లేదు; మరియు మొండివారితో తాము పోరాడవలసి యున్నదని చూచినప్పుడు వారు పరిశుద్ధమైన అసంతృప్తితో మండిపడి, దేవుని పక్షమును వహించిరి; పరిస్థితి నిరాశాజనకమైనప్పుడు ఒక ప్రతిక్రియ కలుగజేయుటకు ఆయన సహాయమును వేడుకొనిరి. కావున ప్రజలు తమను తాము కఠినపరచుకొనిన ఈ అనేక పాపములను దేవుడు శిక్షింపవలెనని ప్రవక్త ఇచ్చట ఆయనను వేడుకొనుచున్నాడని నేను భావించుచున్నాను. దీనినుండి అతడు అంతకుముందే బోధకునిగా తన పరిచర్యను నెరవేర్చియుండెనని మనము నిర్ధారించవచ్చును; ఏలయనగా లేనియెడల అట్టి ఫిర్యాదుతోను వాదనతోను తన పనిని ఆరంభించుట అతనికి తగనిదై యుండును. కావున ప్రజలు అత్యంత మూర్ఖులని అతడు అనుభవమువలన తెలిసికొనియుండెను. సవరణకు ఏ ఆశయు లేదనియు, పరిస్థితి దినదినము మరింత చెడిపోవుచున్నదనియు చూచినప్పుడు, అతడు దేవునిపట్ల ఉత్సాహముతో రగులుచు తన భావములను పూర్తిగా వెళ్లగ్రక్కెను. కాబట్టి అతడు ప్రజలను దేవుని రాబోవు ప్రతీకారముతో బెదిరింపక ముందు, మనుష్యుల సహవాసమునుండి తనను తాను తొలగించుకొనినట్లు, ఏకాంతములో దేవునినే సంబోధించుచున్నాడు.

ఇది మనము మొదట మనస్సున ఉంచుకొనవలెను: ప్రవక్త ఇచ్చట దేవునితో తనకు కలిగిన రహస్య సంభాషణను తెలుపుచున్నాడు; అయితే ఈ మాటలలో అతడు తన స్వజనులపై దేవుని ప్రతీకారమును త్వరపెట్టగోరెనని దానిని కఠినహృదయమునకు ఆపాదింపకూడదు; ఏలయనగా ప్రజల రక్షణనుగూర్చి శ్రద్ధ వహించుట మాత్రమేగాక, దేవుని మహిమనుగూర్చి కూడ శ్రద్ధ కలిగియుండుటయు, పరిశుద్ధమైన ఉత్సాహముతో రగులుటయు ప్రవక్తకు తగియున్నది. కావున అతడు చాలకాలము వ్యర్థముగా శ్రమపడినందున, సాక్షులందరి సన్నిధినుండి దూరముగా తొలగియున్నవాడై, ప్రజల దుష్టత్వమును ఇంకను ఎంతకాలము ఇట్లు సహింపదలచెనని ఇచ్చట దేవుని అడుగుచున్నాడనుటలో నాకు సందేహము లేదు. ఇప్పుడు ప్రవక్త ఉద్దేశమును, అతని మాటల భావమును మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయితే అతడు మొదట ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు: యెహోవా, నేను ఎంతకాలము మొఱ్ఱపెట్టుదును, నీవు ఆలకింపకున్నావు? బలాత్కారమునుగూర్చి, అనగా బలాత్కారమునుబట్టి, నేను ఎంతకాలము నీకు మొఱ్ఱపెట్టుదును, నీవు రక్షింపకున్నావు?

దీనినుండి మనము నేర్చుకొనునదేమనగా, ప్రజలను వారి దుష్టత్వమునుబట్టి శిక్షింపవలెనని, లేక పాపము చేయుటలో ఇంత విచ్చలవిడితనము కలుగకుండ ఏదైనా ఉపాయము తలంపవలెనని ప్రవక్త దేవుని అనేకమారులు ప్రార్థించియుండెను.

ఆశ ఉన్నంతవరకు ప్రవక్త ప్రార్థించియుండునని చెప్పుట నిజముగా సంభావ్యమే; అయితే పరిస్థితులు చక్కబడలేని స్థితికి వచ్చినవని చూచినప్పుడు, దేవుడు న్యాయాధిపతి పనిని చేపట్టి ప్రజలను శిక్షింపవలెనని అతడు మరింత ఆసక్తితో ప్రార్థించెను. ఏలయనగా నశించుచున్నవారి విషయమై ప్రవక్త నిజముగా దుఃఖించి, నేను చెప్పినట్లు వారి ప్రజాక్షేమమునుగూర్చి గంభీరమైన శ్రద్ధతో కదిలింపబడినను, అతడు దేవుని మహిమకే ప్రాధాన్యమిచ్చెను: కావున శిక్షింపబడకపోవుటవలన పాపములో ధైర్యము హెచ్చుచున్నదనియు, శిక్ష లేకుండ పాపము చేయవచ్చునని చూచి యూదులు దేవుని పరిహసించుచున్నారనియు అతడు చూచినప్పుడు, అట్టి అదుపులేని విచ్చలవిడితనమును అతడు సహింపలేకపోయెను. మరియు ప్రవక్త ఇట్లు మాటలాడినది తన స్వంత భావమును వ్యక్తపరచుటకు మాత్రమే కాక, భక్తులందరితో కలిసి తాను అనుభవించినదానిని వ్యక్తపరచుటకు కావచ్చును; అతడు ఇచ్చట ఒక ప్రజాకర్తవ్యమును చేపట్టి, విశ్వాసులందరికి సామాన్యమైన ఫిర్యాదును పలుకుచున్నట్లున్నది: ఏలయనగా ఇంత అస్తవ్యస్తమైన స్థితిలో భక్తులందరును ఒకే విధముగా దుఃఖించిరనుట సంభావ్యమే. కాబట్టి నేను ఎంతకాలము మొఱ్ఱపెట్టుదును? బలాత్కారమునుబట్టి నేను ఎంతకాలము మొఱ్ఱపెట్టుదును అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా, సమస్తము అస్తవ్యస్తముగా నున్నప్పుడు, న్యాయమునకును నీతికిని ఇకమీదట ఏ గౌరవమును లేక, మనుష్యులు సడలించిన కళ్లెములతో సర్వవిధములైన దుష్టత్వమునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుచుండగా, ప్రభువా, నీవు ఎంతకాలము దానిని పట్టించుకొనకుందువు? అయితే ఈ మాటలలో ప్రవక్త తన స్వంత భావములను వ్యక్తపరచుట మాత్రమేకాక, ప్రతీకార సమయము వచ్చెనని యూదులు మరింత చక్కగా గ్రహించునట్లు ఇట్టి ఒక పీఠికను వేయుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు దేవునికి మాత్రమేకాక ఆయన సేవకులకు కూడ పూర్తిగా సహింపరానివారైరి. దేవుడు తన ప్రవక్తచేత అనేకమారులు కోరబడినను తన తీర్పును వాయిదా వేసెనన్న మాట నిజము. దీనినుండి, వారి దుష్టత్వము ఎంతగా ముదిరెననగా, ఇప్పుడు ప్రభువు వారిని కఠినముగా శిక్షించినయెడల ఆశ్చర్యము లేదని తేలుచున్నది; ఏలయనగా వారు తమ పాపములచేత ఆయనను తమకు విరోధముగా రేపుట మాత్రమేకాక, భక్తులను విశ్వాసులను అందరినీ కూడ రేపియుండిరి.

అటుపిమ్మట అతడు ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు: నీవు ఎందుకు నాకు దోషమును చూపుచున్నావు, బాధను చూచునట్లు ఎందుకు చేయుచున్నావు? ఇచ్చట ప్రవక్త తన ఆగ్రహమునకు కారణమును సంక్షిప్తముగా తెలుపుచున్నాడు,--- దేవుడు ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలలో అట్టి చెడుతనములు ప్రబలుటను అతడు గొప్ప దుఃఖములేకుండ, అనగా మనోవేదన లేకుండ చూడలేకపోయెను; దీనిని కల్దీయులకు అన్వయించువారు బలవంతముగాను అనవసరముగాను అట్లు చేయుదురు; ప్రవక్త ఇచ్చట యూదులకు బోధించుటలేదు గాని రాబోవు తీర్పునకు వారిని సిద్ధపరచుచున్నాడు అని నేను చెప్పిన కారణమును వారు గమనింపలేదు; ఏలయనగా భక్తులందరు చేయుచున్న మొఱలచేతను ఫిర్యాదులచేతను వారు అపరాధులని రుజువైనందున, వారు న్యాయముగా శిక్షింపబడుచున్నారని వారు చూడకుండ ఉండజాలరు.

ఇప్పుడు దేవుని నిజముగా సేవించి ప్రేమించువారందరు, మనుష్యులమధ్య, విశేషముగా దేవుని సంఘములో, దుష్టత్వము అదుపులేక ఏలుచుండుట చూచినప్పుడెల్ల ప్రవక్త ఉదాహరణప్రకారము పరిశుద్ధమైన ఆగ్రహముతో రగులవలెనని ఈ భాగము మనకు బోధించుచున్నది. మనుష్యులు దేవునియెడల అపవిత్రమైన తిరస్కారముతో మండిపడుటయు, ఆయన ధర్మశాస్త్రమునకును దైవసత్యమునకును ఏ గౌరవమును లేకపోవుటయు, సమస్త క్రమమును కాళ్లక్రింద త్రొక్కివేయబడుటయు చూచుటకంటె మనకు ఎక్కువ దుఃఖము కలిగింపవలసినది మరేదియు లేదు. కావున అట్టి గందరగోళము మనకు కనబడినప్పుడు, మనలో భక్తి యొక్క ఒక్క నిప్పురవ్వయైనను ఉన్నయెడల మనము కదిలింపబడవలెను. ప్రవక్త మితిని మీరెనని అభ్యంతరము చెప్పబడినయెడల, దానికి స్పష్టమైన జవాబు ఇది,--- అతడు తన భావములను స్వేచ్ఛగా కుమ్మరించినను దేవుని యెదుట దానిలో తప్పేమియు లేదు, కనీసము ఏ తప్పును అతనికి ఆపాదింపబడలేదు: ఏలయనగా మనలో ప్రతి ఒక్కడు తన చింతలను, దుఃఖములను, వ్యాకులములను దేవుని ఎదలో కుమ్మరించి భారము దింపుకొనవలెనని తప్ప మరి ఎందుకు ప్రార్థించుచున్నాము? కాబట్టి దేవుడు తనతో ఇంత చనువుగా వ్యవహరింప మనకు అనుమతించుచున్నందున, ప్రవక్త విషయములో వలెనే విధేయతయను కళ్లెము మనలను ఎల్లప్పుడును తగిన హద్దులలో ఉంచునంతవరకు, మన భావములను ఇట్లు స్వేచ్ఛగా కుమ్మరించునప్పుడు మన ప్రార్థనలకు ఏ తప్పును ఆపాదింపకూడదు; ఏలయనగా అతడు నిజమైన దయాస్వభావముచేత అదుపులో ఉంచబడెనని నిశ్చయము.

యిర్మీయా నిజముగా అదుపులేని ఆవేశముతో ప్రార్థించెను (యిర్మీయా 15:10): అయితే అతని పరిస్థితి మన ప్రవక్త పరిస్థితికి భిన్నమైనది; ఏలయనగా యిర్మీయా తన జన్మదినమును శపించినప్పుడును, వివాదగ్రస్తుడగు మనుష్యునిగా తాను చేయబడినందుకు దేవునితో వాదించినప్పుడును వలె, ఇతడు ఇచ్చట మితిమీరుటలేదు. అయితే మన ప్రవక్త ఇచ్చట న్యాయమును సమర్థించుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని ధర్మశాస్త్రము పరిహాసమునకు గురియగుటయు, మనుష్యులు పాపము చేయుటలో ప్రతి విధమైన స్వేచ్ఛను తమకు అనుమతించుకొనుటయు అతడు సహింపలేకపోయెను.

కావున ప్రవక్త ఇచ్చట దేవునితో వాదించినను అతనిని న్యాయముగా సమర్థింపవచ్చునని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము, ఏలయనగా మన ప్రార్థనలలోని ఈ స్వేచ్ఛను దేవుడు ఖండింపడు; పైగా కీర్తనలలో చెప్పబడినట్లు, మనలో ప్రతి ఒక్కడు తన హృదయమును దేవుని యెదుట కుమ్మరించుటయే ప్రార్థన యొక్క ముగింపు. కాబట్టి మనము మన చింతలను దుఃఖములను దేవునికి తెలుపుచున్నందున, ప్రవక్త మనుష్యుల విధానమును అనుసరించి, నీవు ఎందుకు నాకు దోషమును చూపుచున్నావు, బాధను చూచునట్లు ఎందుకు చేయుచున్నావు అని చెప్పుటలో ఆశ్చర్యము లేదు. బాధ అనునది ఇచ్చట కర్తృవాచక అర్థములో తీసికొనబడవలెను, మరియు {,}תבימtabith అను క్రియకు సకర్మక అర్థము కలదు. కొందరు దీనిని నీవు ఎందుకు బాధను చూచుచున్నావు? అని అనువదింతురు, అనగా దేవుని ఉపేక్షను ప్రవక్త ఆగ్రహముతో సహించెనన్నట్లు. అయితే సందర్భమునుబట్టి ఈ క్రియను సకర్మక అర్థములో తీసికొనవలెను. "నీవు నాకు దోషమును ఎందుకు చూపుచున్నావు?" అటుపిమ్మట, "బలాత్కారమును చూచునట్లు నన్ను చేయుచున్నావు?" అతడు తరువాత, మూడవదిగా, నా దృష్టిలో బలాత్కారము కలదు అని చెప్పుచున్నాడు. అయితే బాధ అను పదము కర్తృవాచకముగా తీసికొనబడవలెనని నేను చెప్పితిని; ఏలయనగా తాను అలసటచేత క్షీణించెనని ప్రవక్త భావము కాదు గాని, పాపములో స్వేచ్ఛ ప్రబలినప్పుడు సాధారణముగా జరుగునట్లు, దుష్టులు మంచివారికిని నిర్దోషులకును బాధాకరులైరని అతని భావము.

మరియు నా దృష్టిలో బలాత్కారమును దోపిడియు ఎందుకున్నవి? మరియు రేపువాడు కలడు, మొదలగునవి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. {,}נשאnusha అను క్రియ కొందరు అనువదించునట్లు ఇచ్చట చేపట్టుట అని కాదు, పైగా లేపుట అని అర్థము. ఇతరులు దీనిని "ఎవడు సమర్థించుచున్నాడు" అని అనువదింతురు, అయితే ఇది నీరసము.

కాబట్టి నేను చెప్పిన అనువాదమే అత్యంత తగినది--- మరియు కలహమును వివాదమును రేపువాడు ఎందుకు కలడు?

అయితే ప్రవక్త ఇచ్చట ధర్మశాస్త్రములోని రెండవ పలకకు విరుద్ధమైన పాపములను మాత్రమే వారిపై మోపుచున్నాడు: అతడు ప్రజల మూఢనమ్మకములనుగాని, దేవుని ఆరాధనలోని భ్రష్టతనుగాని ప్రస్తావింపడు; గాని న్యాయమైనదానిని ఉచితమైనదానిని వారు లెక్కచేయరని సంక్షిప్తముగా చెప్పుచున్నాడు: ఏలయనగా ఎవడు ఎంత బలవంతుడో అంతగా అతడు నిస్సహాయులను నిర్దోషులను బాధపెట్టెను. ఈ కారణముచేతనే అతడు దోషము, బాధ, దోపిడి, బలాత్కారము, వివాదము, కలహము అను వానిని పేర్కొనెను. క్లుప్తముగా చెప్పవలెనంటే, ప్రజలలో ఇప్పుడు న్యాయమును సహోదర ప్రేమయు లేవనియు, దోపిడీలును అపహరణములును నిరంకుశ బలాత్కారమును సర్వత్ర ప్రబలియున్నవనియు ప్రవక్త ఇచ్చట విలపించుచున్నాడు. ఇక తరువాత ఇట్లున్నది---

హబక్కూకు 1:4

4. అందువలన ధర్మశాస్త్రము నిర్వీర్యమైనది, న్యాయము ఎన్నడును బయలువెళ్లదు: భక్తిహీనుడు నీతిమంతుని చుట్టుకొనుచున్నాడు; అందుచేత వక్రమైన న్యాయము బయలువెళ్లుచున్నది.

4. Propterea dissolvitur (vel, debilitatur) lex, et non egredietur perpetuo judicium (vel, non egreditur:) quia impius circumdat justum, propterea impius circumdat justum, propterea egredietur judicium perversum.

నేను ఇదివరకే చెప్పిన దానిని ప్రవక్త ఇచ్చట స్థిరపరచి, తన ఉత్సాహమునకు ఒక సమర్థనను చూపుచున్నాడు; అతడు ఇంత తీవ్రమైన ఆసక్తికి నిష్కారణముగా లోనుకాలేదని రుజువుచేయుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని ధర్మశాస్త్రము ఇంచుమించు కాళ్లక్రింద త్రొక్కబడుచున్నట్లు అతడు చూచెను; మనుష్యులు సర్వవిధములైన పాపములో ఎంతగా కఠినపడిరనగా సమస్త మతమును దేవునియెడల భయమును ఇంచుమించు ఆరిపోయినట్లు అతడు చూచెను.

13 బదులుగా, కర్తృవాచక అర్థము అనవలెను; ఏలయనగా కాల్విన్ దానిని అట్లే తీసికొనుచున్నాడు; జూనియస్, ట్రెమెలియస్, పిస్కేటర్, గ్రోటియస్, న్యూకమ్ అతనితో ఏకీభవించుచున్నారు: అయితే డ్రూసియస్, మార్కియస్, హెండర్సన్ మొదలగువారు దీనిని కేవలము చూచుట లేక కనిపెట్టుట అను అర్థములో తీసికొనుచున్నారు, మరియు హిఫిల్ రూపములో ఇది తరచుగా కనబడినను, ఇచ్చటి వలె దీనికి కర్తృవాచక అర్థము కలిగిన మరియొక ఉదాహరణ లేదని సత్యముగా చెప్పుదురు. సందర్భము కాల్విన్ చెప్పినట్లు ఈ అర్థమునకే అనుకూలముగా కనబడుచున్నది; హబక్కూకు దీనిని ఇతరులకు భిన్నమైన అర్థములో వాడెనని మనము తలంపవచ్చును, అతడు ఈ అధ్యాయములోనే కనీసము రెండుమారులు, 5, 13 వచనములలో, దీనిని కేవలము చూచుట లేక కనిపెట్టుట అను అర్థములో వాడకుండినయెడల. ఈ రెండు వచనములలో ప్రశ్నార్థక రూపమును అంతటను కొనసాగించవలసిన అవసరము లేదు, మూలము కూడ దానిని సమర్థింపదు. ఈ క్రింది విధమైన కచ్చితమైన అక్షరార్థ అనువాదము అత్యంత తగినది: 2. యెహోవా, నేను ఎంతకాలము మొఱ్ఱపెట్టితిని, నీవు ఆలకింపకున్నావు? "బలాత్కారము" అని నేను నీకు బిగ్గరగా మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాను, నీవు రక్షింపకున్నావు: 3. నీవు నాకు దోషమును ఎందుకు చూపుచున్నావు? నిజముగా నీవు చూచునది దుష్టత్వమే; నాశనమును బలాత్కారమును సైతము నా యెదుట నున్నవి; అంతేగాక కలహము కలదు, వివాదము రేగుచున్నది. రెండవ పంక్తిలో నేను "బలాత్కారము" అని అనువదించిన [{,[{חמם కు ముందు ఒక విభక్తి ప్రత్యయమును అధ్యాహరింపవలెనని కొందరు తలంచుదురు; అయితే దాని అవసరము లేదు. ఆ పదమునకు అత్యాచారము, బలవంతముగా చేయబడిన అపరాధము, హింసాత్మకమైన అన్యాయము అని అర్థము. మూడవ వచనపు రెండవ పంక్తిలోని ,[{]}עמל దుష్టత్వము అనుదానికి మూలార్థములో శ్రమ, కష్టము అని అర్థము; శ్రమను పుట్టించునదానికి, అనగా కీడునకును దుష్టత్వమునకును కూడ ఇది వర్తించును. హెండర్సన్ దీనిని దురవస్థ అని అనువదించెను; అయితే అది అంత తగినది కాదు; ఏలయనగా అది క్రితము పంక్తిలోని దోషమునకు సరిపడునదై యుండవలెను. న్యూకమ్ స్వీకరించిన పదము దుష్టత్వము. ,[{]}ריב కలహము అనునది మాటల వివాదము లేక తగాదా; [{]}מדוז వివాదము అనునది న్యాయపరమైన పోరాటము, లేక ధర్మశాస్త్రరీత్యా చేయు విచారణ. అటుపిమ్మట తరువాతి వచనములో ఈ విచారణ ఎంత అన్యాయముగా నడిపింపబడెనో మనము చూచెదము.--- సం.

కాబట్టి నేను ఇదివరకే చెప్పితిని, మనకు తరచుగా జరుగునట్లు మనకు చేయబడిన అన్యాయములనుండి మనలను మనము కాపాడుకొనునప్పుడు వలె ప్రవక్త ఇచ్చట శరీరసంబంధమైన ఆవేశముచేత ప్రేరేపింపబడలేదు; ఏలయనగా మనలో ఎవనికైనను అపకారము జరిగినప్పుడు అతడు వెంటనే కోపముతో మండిపడును, అదే సమయమున దేవుని ధర్మశాస్త్రము పరిహాసమగుటకును, ఆయన సత్యమంతయు తిరస్కరింపబడుటకును, న్యాయమైనదంతయు ఉల్లంఘింపబడుటకును మనము అనుమతించుచున్నాము. మనకు వ్యక్తిగతముగా సంబంధించిన విషయములలో మాత్రమే మనము సున్నితముగా నుందుము, ఈ లోగా దేవునికి అన్యాయము జరిగినప్పుడును ఆయన సత్యము తిరస్కరింపబడినప్పుడును మనము సులభముగా క్షమించుదుము. అయితే ప్రవక్త వ్యక్తిగత భావముచేత ఆగ్రహము పొందలేదనియు, దేవుని ఆరాధన అపవిత్రము చేయబడుటను ఆయన పరిశుద్ధ ధర్మశాస్త్రము ఉల్లంఘింపబడుటను సహింపలేకపోయెను గనుకనే ఆగ్రహము పొందెననియు ఇచ్చట చూపుచున్నాడు.

కావున అతడు ధర్మశాస్త్రము సడలింపబడెను లేక బలహీనపరచబడెనని చెప్పుచున్నాడు, అనగా దేవుని ధర్మశాస్త్రమునకు ఇకమీదట ఏ అధికారమును గౌరవమును లేదనిన మాట. కావున దుర్మార్గులు బహిరంగముగా దేవుని తిరస్కరించి ఎగతాళి కూడ చేయుచుండగా మనము చాలా చల్లబడియున్నాము గనుక, మనలను మనము రేపుకొనుట నేర్చుకొందము. ఈ విషయములో మనము మరీ ఉదాసీనముగా నున్నందున, ప్రవక్త ఉదాహరణనుబట్టి మనలను మనము ప్రేరేపించుకొనుట నేర్చుకొందము. పౌలు కూడ పరోక్ష రీతిగా ఆగ్రహమునకు న్యాయమైన కారణము కలదని చూపుచున్నాడు--- "మీరు కోపపడుడి గాని పాపము చేయకుడి" అని అతడు చెప్పుచున్నాడు (ఎఫెసీయులకు 4:26); అనగా, ప్రతివాడును తన స్వంత పాపములను లక్ష్యపెట్టి తనకు తానే విరోధి కావలెను; మరియు దేవుడు అవమానింపబడుట చూచినప్పుడెల్ల అతడు ఆగ్రహము చెందవలెను కూడ.

ఈ నియమమును ప్రవక్త ఇప్పుడు అనుసరించుచున్నాడు: ధర్మశాస్త్రము బలహీనపరచబడెను అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. పాపభరితమైన ఆచారము ప్రబలినప్పుడు బోధింపబడునదానికి చాలా కొద్ది అధికారమే ఉండునని మనకు తెలియును: మనుష్యుల ధైర్యము సమస్త నిరోధములను ఛేదించునప్పుడు మానవ చట్టములు మాత్రమే తిరస్కరింపబడవు, దేవుని ధర్మశాస్త్రము సహితము ఏమీ కాదని ఎంచబడును; ఏలయనగా అందరి సమ్మతితో తప్పుగా చేయబడు ప్రతిదియు న్యాయమేనని వారు తలంచుదురు. కావున పరిశుద్ధుడైన లోతు (ఆదికాండము 19:1-38) దేశములో, విశేషముగా దేవుడు అందరికంటె ఎక్కువగా తనకు ప్రతిష్ఠించుకొనిన ఏర్పరచబడిన ప్రజలలో, దేవునిపట్ల సమస్త గౌరవము ఇంచుమించు అంతరించుట చూచినప్పుడు వలె, ప్రవక్త కూడ గొప్ప మనోవేదన అనుభవించెనని మనము ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

అటుపిమ్మట అతడు, న్యాయము ఎన్నడును బయలువెళ్లదు అని చేర్చుచున్నాడు. లోకములో కార్యములు అస్తవ్యస్తముగా నున్నప్పుడు దైవ దైవసంరక్షణ అనునది లేనేలేదని తలంచు మూర్ఖుల పక్షమున ఇది చెప్పబడెనని అనేకులు అసంగతముగా భావింతురు: గాని ప్రవక్త సామాన్యముగా న్యాయమంతయు అణచివేయబడెనని మాత్రమే చెప్పుచున్నాడు. యెషయా 59:4లో దాదాపు ఇదే ఫిర్యాదు మనకు కనబడును. న్యాయము ఎన్నడును బయలువెళ్లదని అతడు చెప్పుటకు కారణము, తాము ఎవరికిని లెక్క అప్పగింపనక్కరలేదని దుర్మార్గులు తలంచుటయే.

కావున ఎవడైనను వారికి విరుద్ధముగా ఒక్క మాట పలుకుటకు తెగించినయెడల, వారు వెంటనే కోపముతో ఉడికిపోయి, క్రూరమృగములవలె అతనిపై తీవ్రముగా పడుదురు. కాబట్టి దుర్మార్గులు ఇట్లు జయించుచు, నిత్యము విచ్చలవిడిగా ప్రవర్తించుటవలన ధైర్యము పొందుచుండగా, అందరు మౌనముగా నుండిరి, ఇంచుమించు మూగవారైరి. అందుచేత, 'న్యాయము ఎన్నడును బయలువెళ్లదు;' అనగా, "ప్రభువా, సంగతులు ఇప్పుడు ఆశలేని స్థితికి వచ్చినవి, మా శరీరము ఊహింపగలిగిన దానికంటె అధికమైన ఒక ఉపశమనమును నీవు త్వరగా వచ్చి కలుగజేయని యెడల మా కీడులకు అంతము కనబడదు."

14 వచనము ఆరంభములోని "అందువలన" అను [{,[{}כז-{על ను కాల్విన్ గమనింపక విడిచిపెట్టెను. దీనికి రెండవ వచనముతో సంబంధము కలదని హెండర్సన్ చెప్పుచున్నాడు: అయితే ఇది ఏ మాత్రమును సరిపడదు; మరియు ఈ వచనములోని విషయము క్రితము వచనమున చెప్పబడినదానికి కారణము కాదనుట నిశ్చయము. ఇచ్చట వలె దీనిని ,[{]}כי తో అనుసరించునప్పుడు ,[{]}לכז వంటి ఇట్టి వాక్యము ఒక్కొక్కప్పుడు పూర్వమున ఉన్నదానిని గాక వెనుక వచ్చుదానిని సూచించును. కీర్తనలు 16:10, 11; 78:21, 22 చూడుము. ఈ వచనము యొక్క భావము ఈ క్రింది అనువాదమువలన వెలువడునని నేను తలంచుచున్నాను:--- ఈ కారణమువలన ధర్మశాస్త్రము విఫలమగుచున్నది, న్యాయము జయమునకు బయలువెళ్లదు, --- ఏలయనగా దుష్టత్వము నీతిమంతుని చుట్టుకొనుచున్నది; నిజముగా ఈ కారణమువలననే వక్రమైన న్యాయము బయలువెళ్లుచున్నది. {}לנצח{[, ]}לא అను పదబంధము మన అనువాదములోను న్యూకమ్ అనువాదములోను "ఎన్నడును" అని అనువదింపబడినది; అయితే దాని అర్థము ఎన్నటికిని ఇది కాదు: ఇతర స్థలములలో అది "ఎల్లప్పుడును కాదు, లేక సదా కాదు" అని అనువదింపబడినది. కీర్తనలు 9:19; 74:19 చూడుము. అయితే [{]}נצח నామవాచకముగా ఆధిక్యము, శ్రేష్ఠత, బలము, జయము అని అర్థమిచ్చును; మరియు పార్క్హర్స్ట్ ప్రకారము ఇచ్చట దాని అర్థము ఇదియే. ,[{]}רשע ను దుష్టుడు అని గాక దుష్టత్వము అని అనువదించుట మేలు. దాని అర్థము అన్యాయము, నీతిని వక్రీకరించుట; దీనిచేత నీతిమంతుడు చుట్టుకొనబడెను, లేక పూర్తిగా ముట్టడింపబడెను, అందువలన అతనికి న్యాయము జరుగుటకు ఏ అవకాశమును లేకపోయెను.--- సం.

దుష్టులు నీతిమంతుని చుట్టుకొనుచున్నారు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; అనగా మతమునందును న్యాయమునందును కొంత గౌరవమును నిలుపుకొనుచు కొనసాగినవాడెవడైనను ఉన్నయెడల, వెంటనే దుష్టులు అతనికి విరుద్ధముగా లేచి, ముందును వెనుకను అతనిని చుట్టుముట్టిరి; అందుచేత మోసములును అపహరణములును దౌర్జన్యములును క్రూరత్వమును హత్యలు కూడ సర్వత్ర ప్రబలియుండినను, ఆ ప్రవాహమును ఎదిరించుటకు ఎవడును తెగింపలేదు; ఇంకను నీతిమంతులు కొందరు మిగిలియున్నయెడల, వారు బహిరంగముగా బయటికి రాలేదు, ఏలయనగా దుష్టులు అన్ని వైపులనుండి వారిని ముట్టడించిరి.

అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు, అందుచేత వక్రమైన న్యాయము బయలువెళ్లుచున్నది. ప్రవక్త ఇప్పుడు ఇంకా పైకి ఎక్కుచున్నాడు: పాలకులే కీడులపట్ల ఆవేశమును హెచ్చించి, నీతికిని అనీతికిని మధ్య సమస్త భేదమును గందరగోళపరచుచు, దుష్టత్వమునకు ఇంధనము సమకూర్చినట్లు చేసిరి: ఏలయనగా ప్రవక్త ఇచ్చట ఎవడైనను చేసిన వ్యక్తిగత అన్యాయములను గూర్చి మాటలాడుటలేదు గాని పాలకులనే గూర్చి మాటలాడుచున్నాడు, అనగా, "ఒక ప్రతిక్రియ ఉండియుండవచ్చును, న్యాయాధిపతులు ఇంత తెగింపును అడ్డుకొనియుండవచ్చును; అయితే వారే దుష్టులకు చేతులు చాపి వారికి సహాయము చేయుచున్నారు" అని అతడు చెప్పినట్లు. కాబట్టి పరిశుద్ధముగా నుండవలసిన న్యాయస్థానములు దొంగల గుహలవలె అయిపోయెను.

{,}משפטmeshiphith అను పదము సరిగా తీసికొనినయెడల మంచి అర్థములో ఉన్నది: అయితే న్యాయము కోరదగిన విషయము కాదా? అవును, కాని అది వక్రీకరింపబడెనని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. కావున న్యాయము అని పేర్కొనుట అంగీకారముగా చెప్పినదే; ఏలయనగా చట్టముల నిర్వహణ చెడ్డదిగాను హానికరమైనదిగాను ఉండెనని చూపు ఒక మాటను అతడు దానికి తరువాత చేర్చుచున్నాడు: ఏలయనగా బాధింపబడిన ఎవడైనను చట్టముల సహాయమును ఆశ్రయించినప్పుడు అతడు దోచుకొనబడెను. సంక్షిప్తముగా, ప్రజలలో ప్రైవేటుగాను బహిరంగముగాను సమస్తము భ్రష్టమైపోయెనని ప్రవక్త భావము. ఇక తరువాత ఇట్లున్నది---

హబక్కూకు 1:5

5. అన్యజనులలో చూడుడి, లక్ష్యపెట్టుడి, ఆశ్చర్యపడుడి, విస్మయమొందుడి: మీ దినములలో నేనొక కార్యము చేయబోవుచున్నాను, అది మీకు వివరింపబడినను మీరు నమ్మరు.

5. Videte in gentibus, et aspicite, et admiramini, admiramini; quia opus operans in diebus vestris, non credetis, quum narratum fuerit.

తన స్వజనముయొక్క మొండి దుష్టత్వమును దేవుడు ఇంత ఓర్పుతో సహించినందుకు ఆయనతో వాదించిన ఆ రహస్య సంభాషణను తెలిపిన తరువాత ప్రవక్త తన ప్రసంగమును యూదుల వైపు త్రిప్పుచున్నాడు. ఇప్పుడు, వాస్తవముగా అట్లే యుండినట్లు, దేవుని ఆజ్ఞను పొందినవాడై, అతడు వార్తాహరుని పనిని నిర్వర్తించుచు, సమీపించుచున్న నాశనమును ప్రకటించుచున్నాడు. అతడు నిజముగా నిద్రమత్తులోనున్న నిర్లక్ష్యపు మనస్సులను మేల్కొల్పవలసిన ఒక పీఠికను వేయుచున్నాడు. అతడు ఇట్లు చెప్పుచున్నాడు--- చూడుడి, లక్ష్యపెట్టుడి, ఆశ్చర్యపడుడి, ఆశ్చర్యపడుడి; ఈ పునరుక్తులు భయమును కొద్దిగా పెంచవు; రెండుమారులు చూడుడని వారికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు, రెండుమారులు ఆశ్చర్యపడుడని, అనగా విస్మయమొందుడని హెచ్చరించుచున్నాడు. అటుపిమ్మట అతడు దేవుని తీర్పును సంక్షిప్తముగా ప్రకటించుచున్నాడు, దానిని అతడు తరువాత మరింత విపులముగా వర్ణించుచున్నాడు. కావున ప్రవక్త యొక్క ఉద్దేశమును, అతడు తన విషయమును కొనసాగించు విధానమును మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము.

మరియు అతడు అన్యజనులలోనివారిని చూడుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు, అనగా వారు దేవుని పాఠశాలలో బోధింపబడుటకు అయోగ్యులని అతడు చెప్పినట్లు; కావున మనము త్వరలో చూడబోవునట్లు, ఆయన వారికి వేరు ఉపాధ్యాయులను, అనగా కల్దీయులను నియమించెను. అతడు దేవుని వైపు చూడుడని చెప్పియుండవచ్చును; అయితే ప్రవక్త వారికి బోధించుటలో ఇంతకాలము తన ప్రయాసను వ్యర్థముగాను నిష్ప్రయోజనముగాను వెచ్చించినందున, అతడు కల్దీయులను వారిపై బోధకులుగా నియమించుచున్నాడు. అన్యజనులలోని బోధకులారా, చూడుడి అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇచ్చట నిజముగా ఒక వ్యత్యాసము సూచింపబడుచున్నది, అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లు--- "దేవుడు ఇంతవరకు అనేకమారులు మిమ్ములను తన వైపునకు తిరిగి పిలిచెను, తనను తాను మీకు సమర్పించుకొనెను, అయితే మీరు ఆయన వైపు చూడనిరాకరించితిరి; కావున ఇంతకాలము ఓర్పు వహించి అలసియున్న ఆయన మీకు ఇతర ఉపాధ్యాయులను నియమించుచున్నాడు; దేవుని పరిశుద్ధ నోటినుండియే నేర్చుకొనుటకు మీరు ఇంతవరకు తిరస్కరించినదానిని ఇప్పుడు అన్యజనులనుండి నేర్చుకొనుడి".

గ్రీకు అనువాదకులు {,}בגורים అని చదివిరనుటలో సందేహము లేదు, ఏలయనగా వారి అనువాదము--- "తిరస్కరించువారలారా, చూడుడి" అని ఉన్నది. అయితే హెబ్రీ భాషలో ఈ పదమును గూర్చి ఏ సందిగ్ధతయు లేదు.

అతడు తరువాత ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు--- మరియు విస్మయమొందుడి, ఆశ్చర్యపడుడి ఈ మాటలచేత దేవుని తీర్పు ఎంత భయంకరమైనదై యుండునో ప్రవక్తలు వ్యక్తపరచుచున్నారు; అది యూదులనే ఆశ్చర్యపరచును. వారు మరీ మొండివారు కానియెడల వారు ప్రశాంతముగా ఉపదేశమును స్వీకరింపగలిగియుందురు, ఏలయనగా దేవుడు తన స్వంత పిల్లలను సంబోధించినట్లు తన ప్రవక్తల ద్వారా వారిని సంబోధించియుండును. ఆ విధముగా వారు ప్రశాంతమైన మనస్సులతో దేవుడు తమతో మాటలాడుట ఆలకింపగలిగియుందురు; అయితే వారు ఆశ్చర్యముతో నింపబడు సమయము ఇప్పుడు వచ్చెను. కావున ప్రభువు వారినుండి తాము బోధింపదగినవారుగా ఉండుట తప్ప మరేమియు కోరనప్పుడు, వారు సున్నితమైన విధానములో పరిపాలింపబడుటను సహింపరు గనుక, ఇష్టములేనివారిని ఆశ్చర్యముతో ముంచివేయు ఒక క్రొత్త బోధనా విధానము ఉండునని ప్రవక్త కొన్ని మాటలలో భావించెనని మనము దీనినుండి చూచుచున్నాము.

దేవుని తీర్పు భయంకరముగా ఉండునని చెప్పిన తరువాత, అది సమీపముననే యున్నదని అతడు చేర్చుచున్నాడు—మీ దినములలో ఒక కార్యమును నేను చేయుచున్నాను అని మొదలగునవి అనుచున్నాడు. ఆ ప్రతీకారమును గూర్చి వారికి అప్పటికే పలుమారులు హెచ్చరిక చేయబడెను; అయితే వారు దానిని చాలకాలమునుండి లక్ష్యపెట్టకపోవుటచేత, కాలమును పొడిగించుకొనుటకును తమ్మును తాము సుఖపెట్టుకొనుటకు నలుదిక్కుల సాకులు వెదకుటకును అలవాటుపడినవారివలె, తమ స్వీయమోసములలోనే మునిగియుండిరి. కావున ప్రజలు సమస్త బెదిరింపులకును కఠినులైనప్పుడు, దేవుడు ఎల్లప్పుడును తమ్ము సహించుచుండునని వారు తలంచిరి; అందుచేత వారు కల్పనకథగా ఎంచిన దానిని నెరవేర్చుట సమీపమైయున్నదని ప్రవక్త స్పష్టముగా ప్రకటించుచున్నాడు—ఈ కార్యమును ఆయన మీ దినములలోనే చేయును అని అనుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట అతడు—ఎవడైనను మీకు దానిని తెలిపినను మీరు నమ్మరు అని చేర్చుచున్నాడు; అనగా, దేవుడు నమ్మశక్యముకాని, సమస్త నమ్మకమునకును మించిన శిక్షను అమలుపరచును. ప్రవక్త నిస్సందేహముగా ప్రజల అవిశ్వాసమును సూచించుచు, పరోక్షముగా వారిని గద్దించుచున్నాడు; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది—“మీరు ఇంతవరకు దేవుని వాక్యమునకు నమ్మకమీయ నిరాకరించితిరి; అయితే ఆయన సత్యము పలికెనని చివరకు మీరు తెలిసికొందురు; ఇది మీకు ఆశ్చర్యము కలుగునట్లు తెలియును; ఏలయనగా ఆయన వాక్యము మీకు నమ్మశక్యము కానిదిగా ఎంచబడినట్లే, ఆయన తీర్పును నమ్మశక్యము కానిదై యుండును.”

సంక్షేపముగా ప్రవక్త సూచించునదేమనగా—ప్రవక్తలు యూదులచేత ఎగతాళి చేయబడి, కల్పనకథలు కల్పించువారని తృణీకరింపబడినను, వారు చెప్పినదేదియు సంపూర్ణముగా నెరవేరకపోలేదు. కావున అవిశ్వాసులందరికిని ఈ ప్రతిఫలము చెల్లింపబడబోవుచుండెను; ఏలయనగా దేవుడు వారి భక్తిహీనతకు అత్యంత భయంకరముగా ప్రతీకారము చేయును; అందువలన వారే ఆశ్చర్యపడి ఇతరులకు ఆశ్చర్యకారణమగుదురు. యూదులు తమకు తెలుపబడినప్పుడు దేవుని కార్యమును, అనగా ఆయన వెంటనే వర్ణించబోవు ప్రతీకారమును, నమ్మరని ప్రవక్త చెప్పుటలోని ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము. (15 ఏక ప్రతిలోనైనను సమర్థన లేకయే సెప్టువజింటు నిజమైన పాఠమును నిలుపుకొనినట్లు కనబడు అతి కొద్ది సందర్భములలో ఇది ఒకటిగా ఎంచబడవచ్చును; ఏలయనగా “తృణీకరించువారు” అను పదము సందర్భమునకు మరింత తగియున్నది. ఇదే పదము ఈ అధ్యాయముయొక్క 13వ వచనములో కనబడుచున్నది. ఆ లోపము మిక్కిలి స్వల్పము—అది కేవలం [{,[{ד అను అక్షరమే; పౌలు ఈ భాగమును అపొస్తలుల కార్యములు 13:41లో ఉదహరించుచు ఈ పదమును నిలుపుకొనెను, మిగిలిన వాక్యభాగములలో సెప్టువజింటునుండి తొలగి హెబ్రీ పాఠమునకు సమీపముగా వచ్చెను. [{]}בגוים అనునది అరబీ భాషలోని ,[{]}בגא అను పదమునుండి వచ్చిన నామవాచకమనియు, దాని అర్థము అన్యాయముగా లేక హానికరముగా ఉండుట అనియు పోకాక్ తలంచెను; ఆ విధముగా హెబ్రీ పాఠము సెప్టువజింటుతోను, పరిశుద్ధ పౌలుయొక్క {καταφρονηται} అనగా తృణీకరించువారు—అహంకారులు అనుదానితోను ఏకమగుచున్నది; అయితే [{]}ד అను అక్షరము విడువబడెనను పూర్వ అభిప్రాయమే మరింత సంభావ్యమైనదిగా కనబడును. దాథియస్ ఈ పదమును “perfidi—విశ్వాసఘాతకులు” అనియు, న్యూకమ్ “అతిక్రమించువారు” అనియు అనువదించిరి.—సం.)

16 ఇదియే సరియైన అనువాదము; మన తర్జుమాలో ఉన్నట్లు కాదు. రెండు క్రియలను జతపరచి భావమును ఎక్కువచేయుట హెబ్రీ భాషలో సాధారణ విధానము కాదు; అయితే ఇక్కడి ఇతర రెండు క్రియలును ఆజ్ఞార్థకములే; మొదటిది నిఫాల్ రూపములోను, రెండవది కాల్ రూపములోను ఉన్నవి. పార్క్‌హర్స్ట్ వాటిని, మరియు ఆశ్చర్యపడుడి, విస్మయము చెందుడి, మొదలగునట్లు మిక్కిలి సముచితముగా అనువదించెను. ఈ పునరుక్తి నొక్కిచెప్పుటకొరకే అని డ్రూసియస్ అనుచున్నాడు.—సం.

ఈ భాగమును పౌలు ఉదహరించెను; అది అప్పుడు యూదులకు వేచియున్న శిక్షకు అన్వయింపబడెను; ఏలయనగా పౌలు క్రీస్తును వారికి సమర్పించిన తరువాత, వారిలో అనేకులు సువార్త ప్రకటనను తిరస్కారముతో చూచుచుండుటను గమనించి, ఈ మాటలను చేర్చెను—“చూడుడి, ఆశ్చర్యపడుడి; ఏలయనగా దేవుడు మీ దినములలో ఒక కార్యమును చేయును, దానిని మీరు నమ్మరు” అని చెప్పెను. పౌలు అదే సమయమున ప్రవక్త మాటలను సముచితముగా అన్వయించెను; ఏలయనగా దేవుడు ఒకప్పుడు తన ప్రవక్తయైన హబక్కూకు ద్వారా తన ప్రజలను బెదిరించినట్లే, ఆయన ఇప్పుడును తన స్వభావమునందు మారనివాడు; తన ధర్మశాస్త్రమును నిర్లక్ష్యము చేసినందుకు పూర్వపు ప్రజలను ఆయన అంత కఠినముగా శిక్షించియుండగా, ఇంత దుర్మార్గముగాను కృతఘ్నతతోను, అవును, ఇంత అల్లరిగాను మొండిగాను ప్రవర్తించి తన కృపను తిరస్కరించిన ఆ ప్రజల భక్తిహీనతను ఆయన నిశ్చయముగా సహింపజాలడు; ఏలయనగా యూదులకు ఇదియే చివరి నివారణ. కావున తన కాలపు యూదులు తమ అవిశ్వాసముచేత క్రీస్తును తిరస్కరించుటలో కొనసాగుచుండగా పౌలు ఈ ప్రతీకారమును వారిముందు ఉంచుటలో ఆశ్చర్యమేమియు లేదు. ఇప్పుడు వివరణ తరువాత ఇట్లున్నది ---

హబక్కూకు 1:6

6. ఇదిగో నేను కల్దీయులను రేపుచున్నాను; వారు క్రూరులును త్వరపడువారునైన జనము; తమవి కాని నివాసస్థలములను స్వాధీనపరచుకొనుటకు వారు దేశము యొక్క వైశాల్యముల గుండా సాగిపోవుదురు.

6. Quia ecce ego excito Chaldaeos, gentem asperam, et praecipitem, quae incedet per latitudines terrae, ad possidendum tabernacula non sua.

ప్రవక్త ఈ వచనమును వివరణగా చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుని కార్యమును గూర్చి సాధారణముగా మాత్రమే మాటలాడి, కల్దీయులచేత వారికి కలుగు నాశనము సమీపముననే యున్నదని వారికి జ్ఞాపకము చేయకపోవుట చాలదు. అతడు ఈ వచనములో, గత వచనమైన హబక్కూకు 1:5లో తాను పేర్కొనిన ఆ తీర్పు స్వభావమేమో వివరింపడు; అయితే అది రాబోవు భాగములలో చేయును. ఇప్పుడు ప్రవక్తలు మోషేకంటె ఈ విషయములో భిన్నముగా ఉన్నారు; ఏలయనగా అతడు సాధారణముగా బెదిరించినదానిని వారు వేలితో చూపినట్లు చూపి, దేవుని విశేషమైన తీర్పులను ప్రకటించుచున్నారు; ఇది “ఇదిగో” అను సూచక క్రియావిశేషణము వలన స్పష్టమే. ఇది ఎంత అవసరమో ఆ ప్రజల మొండితనమునుబట్టి మనము గ్రహింపవచ్చును; ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని తీర్పులను వారికి ఎంత స్పష్టముగా చూపినను, వారు తమ కన్నులతో వాటిని చూచునంతగా చూపినను, వారి మందబుద్ధి ఎంత గొప్పదనగా, అంత స్పష్టమైన ప్రకటనలను వారు తృణీకరించిరి. ఇక ప్రవక్తలు “దేవుడు మిమ్ము విడిచిపెట్టడు!” అని సాధారణముగా మాత్రమే చెప్పియుండినయెడల ఏమి జరిగియుండును? కావున, ప్రవక్త దేవుని భయంకరమైన ప్రతీకారమును గూర్చి మాటలాడిన తరువాత, కల్దీయులు ఆయన తీర్పును అమలుపరచుటకు ఆయనచేతనే అప్పటికే ఆయుధధారులుగా చేయబడిరని ఇప్పుడు స్పష్టమైన మాటలతో ప్రకటించుటకు ఇదియే కారణము. మిగిలిన దానిని రేపటికి వదలుచున్నాము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిమంతుడవగు దేవా, మా పాపములు నిరంతరము ఆకాశమునకు మొఱ్ఱపెట్టుచుండగా, మాలో ప్రతివాడును పశ్చాత్తాపమునకు మరలునట్లును, మమ్ము మేమే స్వచ్ఛందముగా శిక్షావిధించుకొనుటచేత నీ తీర్పును ముందుగా ఎదుర్కొనునట్లును, ఆ విధముగా పశ్చాత్తాపమునకు మమ్ము మేము పురికొల్పుకొనునట్లును, కృపలోనికి చేర్చుకొనబడినవారమై, ప్రతీకారము తీర్చుకొనునట్లు మేము రెచ్చగొట్టిన నిన్ను నిజముగా మా తండ్రిగా కనుగొనునట్లును అనుగ్రహించుము; ఈ లోకములో నీవు మమ్ము కాపాడుదువుగాక; అందువలన మేము చివరకు మా దుర్గుణములన్నిటిని విడిచి, నీవు మమ్ము పిలుచుచున్న ఆ పవిత్ర పరిపూర్ణతను పొందుదుమువుగాక; ఇంకను నీ ఆత్మచేత మమ్ము అంతకంతకు నీ వైపునకు నడిపించి, ఈ లోకపు భ్రష్టత్వమునుండి మమ్ము వేరుపరచుము; అందువలన మేము మనుష్యుల యెదుట నిన్ను మహిమపరచి, నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తమువలన మాకొరకు సంపాదింపబడిన ఆ పరలోక మహిమలో చివరకు పాలివారముగా చేయబడుదుమువుగాక. ఆమేన్.

నూట ఏడవ ఉపన్యాసము

నిన్నటి ఉపన్యాసములో, యూదులు దేవుని ప్రతీకారమును ఎవరినుండి ఎదురుచూడవలెనో, అనగా తమ స్వంత ప్రేరణచేత కాక దేవుని గుప్తమైన ప్రోత్సాహముచేత వచ్చు కల్దీయులనుండియే అని ప్రవక్త చూపనారంభించెను. ఈ యుద్ధమునకు తానే కర్తనని, కల్దీయులు ఆయన అధికారముక్రింద యుద్ధము చేయుదురని దేవుడు నిజముగా సాక్ష్యమిచ్చుచున్నాడు. రేపువాడను నేనే అని ఆయన అనుచున్నాడు, మొదలగునవి. ఆ తరువాత కల్దీయులను క్రూరులును త్వరపడువారునైన జనమని పిలుచుటచేత, సమస్త బెదిరింపులను నిర్లక్ష్యముగా తృణీకరించిన యూదులను గంభీరముగా భయపెట్టవలెనని అతడు ఉద్దేశించెను. కల్దీయులు క్రూరులును ఆవేశపరులునై యుండుట వారికి ప్రశంసకు కారణము కాదు నిజమే; అయితే ప్రభువు ఈ దుర్గుణములను మంచి ప్రయోజనమునకు త్రిప్పగలడు, ఏలయనగా ఆయన చీకటినుండి వెలుగును రాబట్టుచున్నాడు. కావున కల్దీయులు క్రూరులనియు త్వరపడువారనియు మనము చదువునప్పుడు, మనుష్యుల దుర్గుణములను తన తీర్పులను అమలుపరచుటలో వినియోగింపగలడనియు, అయినను ఆ కారణమున ఏ మచ్చనైనను కళంకమునైనను తనకు అంటించుకొనడనియు దేవుడు ఇట్లు సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా మన మురికిచేత ఆయనను అపవిత్రపరచుట అసాధ్యము, ఆయన తన న్యాయముయొక్కయు సమత్వముయొక్కయు తేజస్సుచేత దానిని దూరముగా చెదరగొట్టును.

అటుపిమ్మట అతడు—వారు భూమియొక్క వైశాల్యముల గుండా సాగిపోవుదురు, తమవి కాని నివాసస్థలములను స్వాధీనపరచుకొనుటకై అని చేర్చుచున్నాడు. కల్దీయులకు మార్గములో ఏ ఆటంకములును ఉండవనియు, వారు భూమియంతటను వ్యాపించి దూరముగానున్న ప్రదేశములను ఆక్రమించుకొందురనియు అతడు భావము. ఏలయనగా భయపడువారు ఇట్లు చెదరిపోవుటకు సాహసింపరు; దానికి వ్యతిరేకముగా, వారు సమకూర్చిన సైన్యముతో జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగుదురు; అయితే ఇప్పటికే విజయము పొందినవారు దేశమును పాడుచేయుటకు ముందుకు సాగిపోవుదురు. కల్దీయులు చేయుదురని ప్రవక్త చెప్పునది ఇదియే.

భావమేమనగా—వారు అనిశ్చితమైన యుద్ధము చేయుటకు రారు, విజయమును అనుభవించుటకే వచ్చెదరు; ఏలయనగా వారు ఆవేశపూరితమైన గమనముతో దేశమును నింపి, తమవి కాని గుడారములను లేక నివాసస్థలములను ఆక్రమించుకొందురు. కల్దీయులు ఇట్లు తమ పొరుగువారిపై దాడులు చేయుట నిజముగా వారి దోషమే; అయితే నేను చెప్పినట్లు, సమస్త బెదిరింపులు తృణీకరింపబడుచున్నవని ఆయన కనుగొనెను గనుక యూదులను భయముతో నింపుటయే దేవుని ఉద్దేశ్యము. కావున కల్దీయులు ఎంత భయంకరులగుదురో చూపుట ఆయన ఉద్దేశ్యము; దానినే ఆయన తరువాతి వచనములో స్థిరపరచుచున్నాడు.

హబక్కూకు 1:7

7. వారు భీకరులును భయంకరులునై యున్నారు; వారి న్యాయమును వారి ఘనతయును వారినుండియే బయలుదేరును.

7. Terribilis et metuenda ipsa, ab ipsa judicium ejus (pro jure ponitur hoc nomen,) et exultatio (vel, dignitas) ejus egredietur.

కల్దీయులు భీకరులును భయంకరులునై యుందురని చెప్పుటచేత అతడు వారి సద్గుణములను పొగడుట లేదు; అయితే నేను ఇదివరకే జ్ఞాపకము చేసినట్లు, వారు తన ప్రతీకారమును అమలుపరచుటలో తన సేవ చేయుటకు సిద్ధపడియుందురని అతడు చూపుచున్నాడు; మరియు వారి క్రూరత్వమును ఒక మంచి ప్రయోజనమునకై వినియోగించునట్లు ఆయన తన తీర్పును నియమించుకొనెను. ఆ విధముగా అతి చెడ్డవారు సయితాను వలెనే దేవుని చేతిలో ఉన్నారనియు, అయినను ఆయన వారి దుష్టత్వములో భాగస్వామి కాడనియు మనము చూచుచున్నాము; కొందరు వెఱ్ఱివారు వాదించునట్లు కాదు; ఏలయనగా దేవుడు తన దైవసంరక్షణచేత లోకమును పరిపాలించినయెడల పాపమునకు ఆయనే కర్తయగుదురనియు, మనుష్యుల పాపములు ఆయనకే ఆపాదింపబడవలెననియు వారు అందురు. అయితే లేఖనము మనకు దానికి పూర్తిగా భిన్నమైనది బోధించుచున్నది—దుష్టులు దేవుని గుప్తశక్తిచేత ఇటునటు నడిపింపబడుదురు, అయినను వారు ఏదైనను కపటముగాను క్రూరముగాను చేయునప్పుడు దోషము వారిలోనే ఉన్నది, మరియు ఆయన ఎట్టి సాధనములను, అవును అత్యంత చెడ్డ సాధనములను సయితము వినియోగించినను దేవుడు ఎల్లప్పుడును నీతిమంతుడుగానే నిలిచియుండును. (17 “క్రూరులు” అను పదమును డ్రూసియస్ “కఠినులు” అని అనువదించెను. మనస్సులో “చేదుగా” ఉండుట అనగా నిష్క్రియార్థములో, దుఃఖపడుట, వేదనపడుట లేక అసంతృప్తి చెందుట అని (1 సమూయేలు 22:2); క్రియార్థములో, పగతీర్చుకొనువాడుగా, కఠినుడుగా లేక అమానుషుడుగా ఉండుట అని (యూదా 18-25) అర్థము. “త్వరపడువారు” అనగా తొందరపాటుగా, ఆలోచనలేక, లేక త్వరగా కోపము తెచ్చుకొని రెచ్చిపోవువారు అని అర్థము. క్రమము తిరగబడినదని స్పష్టము; తరువాతి దానిని ముందు, ముందు వచ్చినదానిని తరువాత పేర్కొనిరి; ఏలయనగా కోపమును త్వరగా తెచ్చుకొనుట మొదటిది, దానిని అమలుపరచుటలో క్రూరత్వము తరువాత వచ్చును. అటువంటి క్రమమే తరువాతి వచనములో కనబడును; అత్యంత చెడ్డ లక్షణము ముందు పేర్కొనబడెను, అనగా ఆ జనము “ఘోరమైనది” అని; తరువాత అంతకంటె తక్కువదియగు “భయంకరమైనది” అని. పాత నిబంధన క్రొత్త నిబంధన గ్రంథకర్తలు ఇద్దరును దీనిని తరచుగా చేయుదురు.—సం.)

18 [{,[{מרהבים అను పదమునకు “వైశాల్యములు” లేక విశాలమైన స్థలములు, లేక హెండర్సన్ అనువదించినట్లు విశాలమైన ప్రాంతములు అని అర్థము.—సం.

అయితే దాని తీర్పు ఆ జనమునుండియే వచ్చునని ప్రవక్త చేర్చునప్పుడు, కల్దీయులు తమ స్వంత ఇచ్ఛప్రకారము ప్రవర్తింతురని అతని భావము. ఎవడైనను చట్టములకు లోబడి వాటికి ఇష్టపూర్వకముగా విధేయుడగునప్పుడు, వివాదము వచ్చినయెడల న్యాయాధిపతులనైనను మధ్యవర్తులనైనను స్వేచ్ఛగా అంగీకరించును; అయితే సమస్తమును తన స్వంత సంకల్పప్రకారమే జరుగవలెనని కోరువాడు న్యాయాధిపతులందరినీ తిరస్కరించును. కాబట్టి కల్దీయులు తమకు తామే న్యాయాధిపతులగుదురనియు, యూదులు గాని ఇతరులు గాని తమకు జరిగిన అన్యాయములను గూర్చి వ్యర్థముగా ఫిర్యాదు చేయుదురనియు ప్రవక్త భావము. “వారు తమకు తామే న్యాయాధిపతులై తీర్పు తీర్చుకొందురు, ఏలయనగా వారు మధ్యవర్తులను అంగీకరింపరు” అని అతడు అనుచున్నాడు. తీర్పు అను పదము మంచి అర్థములో ఇక్కడ న్యాయమునకు (jus) వాడబడెను; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది—“కల్దీయులు తమకొరకు ఏమి కోరుదురో అది వారిదే అగును; ఏలయనగా ఎవడును అడ్డగింపసాహసింపడు, వారు ఇతరుల ఇష్టమునకు లోబడరు; వారి అధికారమే వారికి న్యాయమగును, వారి ఖడ్గమే వారికి న్యాయపీఠమగును.” ఇప్పుడు ప్రవక్త భావమును గ్రహించుచున్నాము; మరియు నేను ఇదివరకే చెప్పినదానిని ఎల్లప్పుడును మనస్సులో ఉంచుకొనవలెను—ఈ దోషములలో దేవునికి భాగమేమియు లేదు; అయితే తిరిగిరాని ప్రజల మొండితనము ఈ విధముగా సరిచేయబడుట, లేదా కనీసము విరువబడుట అవసరమైయుండెను. ప్రభువు ఇంతలో అట్టి సాధనములను తన తీర్పులలో కొంత మితము కాపాడబడునట్లు వినియోగింపగలడు.

తరువాత ఇట్లున్నది ---

హబక్కూకు 1:8

8. వారి గుఱ్ఱములు చిరుతపులులకంటె వేగముగలవియు, సాయంకాలమున తిరుగులాడు తోడేళ్లకంటె క్రూరములునై యున్నవి; వారి రౌతులు విస్తరించుదురు, వారి రౌతులు దూరమునుండి వచ్చెదరు; ఆహారము తినుటకు త్వరపడు పక్షిరాజువలె వారు ఎగిరివత్తురు.

8. Et velociores pardis equi ejus, et acutiores lupis vespertinis: et multiplicati sunt equites ejus, et equites ejus e longinquo venient; volabunt quasi aquila festinans ad comedendum (vel, ad cibum.)

ఈ అలంకార వాక్యముల ఉద్దేశ్యము ఒక్కటియే. యూదులు తృణీకరించిన ఆ శత్రువుల క్రూరత్వమును గూర్చి ప్రవక్త మాటలాడెను; ఇప్పుడు వారు వేగములో చిరుతపులులను పక్షిరాజులను మించునంత, లేక కనీసము వాటితో సమానమగునంత చురుకైనవారని అతడు చేర్చుచున్నాడు. కావున అతడు మొదట వారి గుఱ్ఱములు చిరుతపులులకంటె వేగముగలవని చెప్పుచున్నాడు. యూదులు అతని బెదిరింపులను తప్పించుకొనవచ్చును, లేదా కనీసము వ్యర్థమైన నమ్మకముచేత తమ మందబుద్ధిని పోషించుకొనవచ్చును; ఈ దోషము లోకములో ఎంత ప్రబలియున్నదో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా “కల్దీయులు దూరముగా ఉన్నారు, ప్రవక్త చెప్పిన ప్రమాదము అంత సమీపముగా ఉండజాలదు” అని వారు తమలో తాము అనుకొనవచ్చును. కావున వారి గుఱ్ఱములు చిరుతపులులకంటె వేగముగలవని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు.

అటుపిమ్మట వారు సాయంకాలపు తోడేళ్లకంటె క్రూరులని అతడు చేర్చుచున్నాడు. తోడేలు వేటాడు జంతువు; అది పగలంతయు తాను మ్రింగుటకు ఏదైనను వెదకుచు వ్యర్థముగా తిరుగులాడినప్పుడు, సాయంకాలమున ఆకలి దాని క్రోధమును రగిల్చును. కావున ఆకలిగొనిన తోడేళ్లకంటె భయంకరమైనదేదియు లేదు. అయితే నేను చెప్పినట్లు, సాయంకాలమున ఏదో ఒక వేట వారికి దొరకనియెడల అవి ఇంకను అధికముగా మండిపడును. ఇదే ఉపమానము జెఫన్యా 3:1లో మనకు కనబడును. ప్రవక్త మాటల ఉద్దేశ్యమేమో ఇప్పుడు చూచుచున్నాము.

వారి రౌతులు విస్తరించుదురని అతడు చేర్చుచున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు వారి బలమును వివరించుచున్నాడు; ఏలయనగా యూదులు ఐగుప్తీయులనుండి గాని ఇతర పొరుగువారినుండి గాని ఏదో సహాయము పొందవచ్చునను కారణమున వ్యర్థమైన ఆశలను ఆశ్రయించుదురేమో. అట్టి ఆశలన్నియు పూర్తిగా వ్యర్థమగునని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారు నలుదిక్కులనుండి సహాయక సైన్యములను సమకూర్చుకొనినను, కల్దీయులు బలములోను సంఖ్యలోను వారిని మించియుందురు.

అటుపిమ్మట వారి రౌతులు దూరమునుండి వచ్చెదరని అతడు చెప్పుచున్నాడు. వారి ప్రయాణము దీర్ఘమైనను, దూరదేశమునుండి రావడములో అలసట వారిని ఆటంకపరచదు, ఆలస్యము చేయదు. వారు యూదయకు చేరువరకు ప్రయాణశ్రమ వారిని బలహీనపరచదు. ఎట్లు? ఏలయనగా అది ఎగిరివచ్చును, అని అతడు అనుచున్నాడు (అతడు అంతటను ఆ జనమునుగూర్చియే మాటలాడుచున్నాడు), మ్రింగుటకు త్వరపడు పక్షిరాజువలె. ఈ రూపకము కూడ ప్రస్తుత ప్రయోజనమునకు మిక్కిలి తగియున్నది; ఏలయనగా కల్దీయులు ఎక్కడ వేటను చూచినను, పక్షిరాజు తాను గమనించిన కళేబరమునొద్దకు వచ్చునట్లు వెంటనే వచ్చెదరని ఇది సూచించుచున్నది. దూరము ఎంతైనను, అది వేటను చూచిన వెంటనే త్వరితముగా ఎగిరి, మ్రింగుటకు కొద్దిలోనే అక్కడ ఉండును; ఏలయనగా పక్షిరాజుల వేగము అందరికి తెలిసినట్లు ఆశ్చర్యకరమైనది.

ప్రవక్త మాటలనుండి మనము నేర్చుకొనునది సారాంశములో ఇదియే అని ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము,— దేవుని తీర్పునకు భయపడవలసి యుండెను, ఏలయనగా ఆయన కల్దీయులను తన సేవకులుగా వినియోగింపనుద్దేశించెను, వారి క్రూర స్వభావమును అమానుషత్వమును భయంకరమైనవి; కల్దీయులు బలములోను సంఖ్యలోను మిక్కిలి అధికులై యుందురనియు అతడు చూపుచున్నాడు; మూడవదిగా, వారు ఆశ్చర్యకరమైన వేగమును కలిగియుందురనియు, ప్రయాణపు దూరము ఆటంకమని ఎంచబడినను వారు ఆకాశమునుండి భూమికి బాణమువలె వచ్చు పక్షిరాజులవలె, తమకు వేట కనబడినప్పుడెల్లను ఉందురనియు తెలుపుచున్నాడు. మరియు పక్షిరాజులు ఎగురుటలో వేగముగలవి మాత్రమే కాక, చూపునందు తీక్షణత కూడ కలిగియున్నవి; ఏలయనగా పక్షిరాజుల కన్నులు అసాధారణముగా తీక్షణమైనవియు బలమైనవియునని మనము ఎరుగుదుము; అవి తమ పిల్లలు సూర్యునివైపు స్థిరముగా చూడజాలవని కనుగొనినయెడల వాటిని పారవేయునని చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా వాటిని అవి అసలు సంతానము కాదని ఎంచును. కాబట్టి కల్దీయులు దూరమునుండే తమ వేటను గమనింతురని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు: నమ్మశక్యము కాని చూపుత్వరగల పక్షిరాజులు మధ్యాకాశమునుండి నేలపై పడియున్న ప్రతి కళేబరమును చూచునట్లు, కల్దీయులును త్వరగా వేటను కనుగొని ఒక్క క్షణములో దానిపైకి వచ్చెదరు. ముందుకు సాగుదము.

హబక్కూకు 1:9

9. వారందరును బలాత్కారము చేయుటకే వచ్చెదరు; వారి ముఖములు తూర్పుగాలివలె మ్రింగివేయును, వారు చెరపట్టబడినవారిని ఇసుకవలె పోగుచేయుదురు.

9. Tota (semper de ipsa gente loquitur, hoc est. totus ipse populus) ad praedam venict; occursus vultus ipsorum (jam in plurali numera loquitar) ventus orientalis, et colliget quasi arenam captivitatem.

వారు వేటకై వచ్చెదరని చెప్పుటచేత, వారికి ఏ శ్రమయైనను కష్టమైనను ఉండదని అతని భావము; ఏలయనగా వారు తమ శత్రువులతో ఏ పోరాటమైనను చేయకముందే, లేక ఏ యుద్ధమైనను జరుగకముందే విజయము పొందియుందురు. కావున భావమేమనగా, ఎదిరించుటకు బలమైన శక్తి ఉన్నప్పుడు జరుగునట్లు కల్దీయులు యుద్ధములో ఎక్కువ కాలము గడుపుటకు రారు; అయితే వారు కేవలము దోపుడుసొమ్ముకొరకే వచ్చెదరు, ఏలయనగా యూదులు భయపడి వెంటనే లోబడిపోవుదురు. ఈ మాటలచేత, అంత మొండి ప్రజలలో బలమైనను ధైర్యమైనను ఉండదని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా తన వాక్యమును తీవ్రముగా ఎదిరించువారి హృదయములను దేవుడు ఇట్లు బలహీనపరచును. కావున మనుష్యులు దేవునికి విరోధముగా బలవంతులైనప్పుడెల్లను, ఆయన వారి హృదయములను కరిగించును, అందువలన వారు తోటి మర్త్యులనైనను ఎదిరింపజాలరు; ఆ విధముగా ఆయన వారి నమ్మకమును, లేదా వారి వెఱ్ఱితనమును అపహసించును. కాబట్టి యూదులు యుద్ధాదృష్టమువలన ఇంకను ఏదైనను ఆశ ఉంచుకొనకుండునట్లు, కల్దీయులు కేవలము వేటకే వచ్చెదరని, ఏలయనగా అందరును వారికి లోబడియుందురని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు.

19 బహుళము, వివిధము; అయితే ఇది [{;[{פשה అను క్రియయొక్క అర్థము కాదు; అది విశాలముగా సంచరించుట, లేక దూరదూరములకు వ్యాపించుట అని అర్థమిచ్చును. వచనమంతయు ఇట్లు అనువదింపబడవచ్చును,— మరియు చిరుతపులులకంటె వేగముగలవి దాని గుఱ్ఱములు, సాయంకాలపు తోడేళ్లకంటె తీవ్రమైనవి; దూరదూరములకు వ్యాపించును దాని రౌతులు, అవును, దాని రౌతులు దూరమునుండి వచ్చి, ఆహారముకొరకు త్వరపడు పక్షిరాజువలె ఎగురుదురు. రౌతులు దేశమంతటిని ఊడ్చివేయుచు, అన్ని దిక్కులయందు విస్తరించుచున్నట్లు చిత్రింపబడిరి; మరియు దూరమున వేట కనబడినప్పుడు వారు పక్షిరాజువలె దానివైపు ఎగిరెదరని చెప్పబడెను. జూనియస్ ట్రెమెలియస్ ఈ క్రియను అనువదించినట్లు “అసంఖ్యాకులు” లేక “సమృద్ధిగా” ఉండుటయను భావము రబ్బీలనుండి వచ్చినది, లేఖనములో ఉదాహరణలచేత సమర్థింపబడలేదు. సెప్టువజింటు అనువాదము {ἐξιππασονται} అనగా బయలుదేరి స్వారీ చేయుదురు; జెరోము అనువాదము diffundentur అనగా వ్యాపించుదురు. హెండర్సన్ చేయునట్లు అరబీ భాషనుండి అర్థమును అరువు తెచ్చుకొని దానిని “గర్వముగా వ్యాపించును” అని అనువదించుటకు అవసరము లేదు. న్యూకమ్ మన సామాన్య తర్జుమాను అనుసరించెను.—సం.

వారి ముఖముల ఎదురుపడుట తూర్పుగాలివలె ఉండునని అతడు అటుపిమ్మట చేర్చుచున్నాడు.

{,}גמה gime అను పదము ఎదురుగా ఉన్నదానిని సూచించును; దాని నుండి వచ్చిన పదము ఎదురుపడుటను లేక వ్యతిరేకతను (occursus) సూచించును. తూర్పుగాలి యూదయ దేశమునకు మిక్కిలి హానికరమైనదనియు, అది పైరును ఎండబెట్టుననియు, అవును, భూమియొక్క పంటనంతటిని దహించివేయునట్లుండుననియు మనము ఎరుగుదుము. ఆ గాలి యొక్క తీవ్రతయు మిక్కిలి గొప్పది. కావున ప్రవక్తలు తీవ్రమైన వేగమును వ్యక్తపరచగోరినప్పుడెల్లను తూర్పుగాలి అను ఈ పోలికను చేర్చిరి. కాబట్టి యూదులు ఇప్పుడు వ్యర్థముగా తమను తాము ముఖస్తుతి చేసికొనుచున్నారని ప్రవక్త చెప్పినట్లే అది యున్నది; ఏలయనగా తూర్పుగాలి వీచుటను గ్రహించినవెంటనే, దాని ఎదుట నిలువలేమని ఎరిగి వారు పారిపోవుదురు.

కావున ప్రవక్తలు చేర్చినది ఇట్లు అనుసరించును: అతడు చెరపట్టబడినవారిని ఇసుకవలె పోగుచేయును; అనగా, బబులోను రాజు ఏ శ్రమయు లేకయే ప్రజలందరినీ లోబరచుకొని, ఇసుకవలె లెక్కలేనంతమంది చెరపట్టబడినవారిని సమకూర్చును; ఏలయనగా సముద్రపు ఇసుక అనగా అపారమైన మనుష్యుల సంఖ్య అని భావము. సంక్షేపముగా యూదులు అప్పటికే ఓడిపోయిరని ప్రవక్త చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా వారి పోరాటమును వివాదమును తాము అంత తరచుగాను మొండిగాను రెచ్చగొట్టిన దేవునితోనే జరిగెను; మరియు చురుకుదనములోను శక్తిలోను క్రూరత్వములోను అధికులైన అట్టి సేవకులను దేవుడు తనకొరకు ఏర్పరచుకొనెను. ఇదియే సమస్తముయొక్క సారాంశము. అతడు అటుపిమ్మట ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

హబక్కూకు 1:10

10. వారు రాజులను అపహసించుదురు, అధిపతులు వారికి ఎగతాళి; వారు ప్రతి కోటను పరిహసించుదురు; ఏలయనగా వారు మన్నును పోగుచేసి దానిని పట్టుకొందురు.

10. Et ipse reges ridebit, et principes subsannatio ei; ipse omnem munitionem subsannabit; congregabit pulverem et capiet eam.

ఇంతవరకు తాను అనుసరించిన విషయమును ప్రవక్త ముగించుచున్నాడు. కల్దీయులు సందేహాస్పదమైన యుద్ధములో పాల్గొనుటకు రారనియు, జయింపబడిన జనములపై జయోత్సవము చేయుటకే వచ్చెదరనియు అతడు చెప్పుచున్నాడు. యూదులు సంఖ్యలోనైనను ఐశ్వర్యములోనైనను అధికులు కాకపోయినను, మిక్కిలి గర్విష్ఠులై ఇతర జనములను ధిక్కారముతో చిన్నచూపు చూచుచుండిరని మనము ఎరుగుదుము; మరియు వారు వ్యర్థమైన సహాయములయందు వ్యర్థముగా నమ్మకముంచిరని కూడ మనము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా వారు ఐగుప్తీయులతో సంధి చేసికొనియున్నందున తాము ప్రమాదపు పరిధికి బయట ఉన్నామని తలంచిరి. కావున రాజులును అధిపతులును కల్దీయులకు కేవలము క్రీడయగుదురనియు, వారి కోటలు వారికి కేవలము పరిహాసమగుననియు ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. ఎట్లు? ఏలయనగా వారు మన్నును పోగుచేయుదురు, అని అతడు అనుచున్నాడు; అనగా భూమి మన్నుతో దిబ్బ వేసి, ఆ విధముగా కోటలుగల పట్టణములన్నిటిలోనికి చొచ్చుకొనిపోవుదురు.

20 ఈ వాక్యభాగము వివిధ విధములుగా వ్యాఖ్యానింపబడెను. టార్గుము, వల్గేటు, సిమ్మాకస్ ఇక్కడ ఇవ్వబడిన భావమును సమర్థించుచున్నారు. సెప్టువజింటునుండి ఏ సహాయమును లేదు, ఏలయనగా అది ఏ అర్థమును ఇవ్వదు. ఇక్కడ మాత్రమే కనబడు [{,[{מגמח అను పదమును సిమ్మాకస్ {προσοψις} అనగా దృష్టి, రూపము అని అనువదించెను. టార్గుము దానిని “ముందుభాగము” అను అర్థమిచ్చు పదముతో వివరించుచున్నది. హెండర్సన్ లీ ఇదియే దాని అర్థమని భావించుదురు. న్యూకమ్ డ్రూసియస్ వంటి ఇతరులు దానిని మ్రింగివేయుట లేక శోషించుట అని అనువదించి, ,[{]}גמא అనగా త్రాగివేయుట, శోషించుట అను దానినుండి ఉత్పన్నమైనదిగా చెప్పుదురు; కల్దీయుల ఉనికియే దహించు గాలివలె సమస్తమును శోషించునను భావమని వారు తలంచుదురు. అయితే న్యూకమ్ అనువాదమైన “వారి ముఖముల మ్రింగుట తూర్పుగాలివలె ఉండును” అనునది విచిత్రమైన వాక్యము. చివరి పదమునకు [{]}ה జోడింపబడియున్నది, అది తూర్పుగాలిని సూచించునప్పుడు ఎన్నడును జరుగదు. దాని సరియైన నిర్మాణము “తూర్పువైపు” అనునదియే అని అందరును అంగీకరించుదురు. కావున ఈ వాక్యభాగమునకు మిక్కిలి సంభావ్యమైన అనువాదము “వారి ముఖముల దృష్టి తూర్పువైపు ఉండును” అనునది; దీనికి తరువాతి మాట, అనగా వారు “ఇసుకవలె చెరపట్టబడినవారిని పోగుచేయుదురు”, అనగా తమ ముఖములు త్రిప్పిన స్థలమునకు వారిని తీసికొనిపోవుదురు అనునది సరిపోవును. సిమ్మాకస్ అనువాదమును ముఖ్యముగా అనుసరించు హెండర్సన్ అనువాదము ఇది,— వారి ముఖముల దృష్టి తూర్పుగాలివలె ఉన్నది. చివరి పదమునుగూర్చి కష్టమున్నదని అతడు ఒప్పుకొని, దానిని ఇక్కడ క్రమరహితమైన రూపముగా పరిగణించుచున్నాడు. దాథియస్ ఈ వివరణను ఇచ్చుచున్నాడు,— దాని ముఖము తూర్పువైపునకే నేరుగా ఉండును. ,[{]}קדום అను పదము స్వయముగా తూర్పునుండి వచ్చు విషపూరిత గాలిని ఎన్నడును సూచింపదనియు, అది ఆ అర్థమునిచ్చునప్పుడు దానికి మరియొక పదము జోడింపబడుననియు అతడు చెప్పుచున్నాడు.—సం.

సంక్షేపముగా యూదులు దేవుని యెదుట తమను తాము తగ్గించుకొనునట్లు వారికి ప్రతి ఆశను తొలగించుట ప్రవక్త ఉద్దేశ్యము; లేదా వారు పశ్చాత్తాపపడనియెడల ప్రతి సాకును తొలగించుట అతని ఉద్దేశ్యము, అట్లే జరిగెను కూడ; ఏలయనగా ఈ హెచ్చరికలున్నను వారు పశ్చాత్తాపపడలేదనియు, చివరకు ప్రతీకారము వారిని సంపూర్ణముగా పట్టుకొనెననియు మనము ఎరుగుదుము. అతడు అటుపిమ్మట ఇట్లు చేర్చుచున్నాడు ---

హబక్కూకు 1:11

11. అప్పుడు అతని మనస్సు మారును, అతడు మేర దాటి అపరాధము చేయును; తన ఈ బలమును తన దేవునికి ఆపాదించును.

11. Tunc mutabit spiritum, et transgredietur, et impie aget: haec virtus ejus deo ipsius.

ప్రవక్త ఇప్పుడు విశ్వాసులకు కొంత ఆదరణ ఇవ్వనారంభించుచున్నాడు, వారు ఇంత భారమైన కీడులక్రింద కృంగిపోకుండునట్లు. అతడు ఇంతవరకు తన ప్రసంగమును ఆ తిరిగిరాని ప్రజలకు నడిపించెను, ఇప్పుడు అతడు శేషమువైపు తిరుగుచున్నాడు; ఏలయనగా వారిలో కొద్దిమందియైనను విశ్వాసులు ఎల్లప్పుడును ఉండిరి, వారిని దేవుడు ఎన్నడును విడువలేదు; అవును, వారి నిమిత్తమే ఆయన తరచుగా తన ప్రవక్తలను పంపెను; ఏలయనగా జనసమూహమునకు ఏ ప్రయోజనమును కలుగకపోయినను, దేవుడు వ్యర్థముగా బెదిరింపలేదని విశ్వాసులు గ్రహించి, ఆ విధముగా ఆయన భయములో నిలుపబడిరి. కావుననే ప్రవక్తలు సాధారణముగా మాటలాడిన తరువాత విశ్వాసులయొద్దకు దిగివచ్చి, వారిని ప్రత్యేకముగా రహస్యముగా ఆదరించుట వారి అలవాటు. మరియు ఈ భేదమును గమనింపవలెను, మనము వేరొకచోట చెప్పినట్లు; ఏలయనగా ప్రవక్తలు దేవుని ఉగ్రతను ప్రకటించునప్పుడు, ప్రసంగము ప్రజల సమూహమంతటికి భేదము లేకుండ నిర్దేశింపబడును; అయితే వారు వాగ్దానములను చేర్చునప్పుడు, విశ్వాసులను ఒక ప్రైవేటు సంభాషణకు పిలిచి, ప్రభువు తమకు అప్పగించినదానిని వారి చెవిలో చెప్పినట్లుండును. వారందరును సరియైన మనస్సునకు తిరిగియుండినయెడల సత్యము అందరికి ఉపయోగకరమై యుండెడిది; అయితే దాదాపు ప్రజలందరును తమ దుర్గుణములలో కఠినపడియుండిరి, మరియు సాతాను దాదాపు అందరి మనస్సులను హృదయములను మందముగా చేసియుండెను గనుక, దేవుని ఏర్పరచబడినవారిపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించుట ప్రవక్తకు అవసరమై యుండెను. కావున ఇప్పుడు అతని ఉద్దేశ్యమును మనము గ్రహించుచున్నాము.

మరియు ఆయన చెప్పుచున్నాడు—ఇప్పుడు అతడు తన ఆత్మను మార్చుకొనును. కల్దీయులు తమ క్రోధమంతయు కుమ్మరించిన పిమ్మట వారి గర్వమునుబట్టి ప్రభువు వారిని శిక్షించునని, ఏలయనగా అది సహింపజాలనిదని, కావున ఆశను పట్టుకొనియుండుడని ఆయన విశ్వాసులకు బోధించుచున్నాడు. భక్తిహీనులకు ఇది చప్పగా తోచవచ్చును; ఏలయనగా కల్దీయులు ఇన్ని జయములను పొందిన పిమ్మట గర్వించి తమ విజయములో ఉప్పొంగుట, సాధారణముగా జరుగునట్లు, ఆశ్చర్యమేమి? అయితే మనుష్యులు మితిమీరి ఉప్పొంగి ఎట్టి హద్దును పాటింపనప్పుడు వారి గర్వము దేవునికి సహింపజాలనిదగునను ఈ సూత్రము మనకు స్థిరమైనది గనుక, ఇది మిక్కిలి బలమైన వాదము—అనగా, ఇట్లు తన కొమ్ములెత్తువాడు ఎవడైనను ప్రభువుచేత అకస్మాత్తుగా నేలకూల్పబడును. లేఖనము కూడ దీనినే ఎల్లప్పుడును మన యెదుట ఉంచుచున్నది—దేవుడు అహంకారపు గర్వమును కూలద్రోయునని, భక్తిహీనులు ఇట్లు ఉగ్రమైన పిచ్చితో రేగి తాము మర్త్యులమని ఎరుగకుండునప్పుడు వారందరికి నాశనము సమీపముగా నున్నదని మనము తెలిసికొనునట్లు ఆయన ఆలాగు చేయుచున్నాడని. కావున ప్రవక్త ఇక్కడ చెప్పిన దానిని పేర్కొనుటకు కారణమిదియే; శత్రువుల బలాత్కారమునకు ఏదో ఒక అంతము కలుగునని విశ్వాసులు ఆశించునట్లే, వారు మితిమీరినప్పుడు దేవుడు వారి గర్వమును అణచివేయును. అయితే ఆయన చెప్పునది—అప్పుడు ఆయన తన ఆత్మను మార్చును; ఇంతకుముందు కల్దీయులలో ఏదో వినయము ఉండెనని కాదు గాని, జయము వారిని మత్తెక్కించి వారి వివేచనయంతటినీ పోగొట్టెనని అర్థము. మరియు అదృష్టము చేతిలో ఉన్నట్టు కలిగినవాడు తన్ను తాను మరచి, ఇక తాను మర్త్యుడు కాడని తలంచుట సాధారణమైన సంగతి. గొప్ప రాజులు తాము మనుష్యులమని ఒప్పుకొందురు గాని, వారిని వెఱ్ఱి ఎట్లు పట్టుకొనునో మనము చూచుచున్నాము; ఏలయనగా నేను చెప్పినట్లు, వారు ఐశ్వర్యముచేత మోసపోయి తమ్ము తాము దేవతలకు ఏమాత్రమును తక్కువ కానివారినిగా ఎంచుకొందురు.

ప్రవక్త ఇక్కడ బబులోను రాజును అతని ప్రజలందరినిగూర్చి చెప్పుచున్నాడు. అతడు తన ఆత్మను మార్చుకొనును అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా జయము అతనికి ఉన్న వివేచనను మితభావమును ఎంత యున్నను తొలగించివేయును. ఇప్పుడు, అదృష్టము నవ్వినప్పుడు గర్విష్ఠులు తమ్ము తాము తమ స్వభావమును బయలుపరచుకొనుచున్నారు గనుక, ఈ పరీక్షను బట్టి మనుష్యులనుగూర్చి మన తీర్పు ఏర్పరచుకొనుట నేర్చుకొందము. మనము ఎవనినైనను సరిగా తీర్పుతీర్చవలెనన్న అతడు మేలును కీడును ఎట్లు సహించుచున్నాడో చూడవలెను; ఏలయనగా ఓర్పుతోను నెమ్మదితోను అప్పగించుకొనిన మనస్సుతోను ఆపదను సహించినవాడు వర్ధిల్లినప్పుడు మనలను నిరాశపరచి, తన్ను తాను ఎంతగా పొంగించుకొనునంటే పూర్తిగా మరియొక మనుష్యుడగుట సంభవించును. కాబట్టి ప్రవక్త ఆత్మ మార్పునుగూర్చి కారణములేకుండ చెప్పుట లేదు; ఏలయనగా కల్దీయులు మునుపు గర్విష్ఠులైనను, తమ అనేక జయములైన పిమ్మట వారి గర్వము అన్ని హద్దులు దాటినప్పటివలె వారు అంత విపరీతముగా అహంకరించలేదు.

కాబట్టి అతడు తన ఆత్మను మార్చును; కల్దీయులు మరియొక విధమైన ప్రజలని కాదు గాని, ప్రభువు ఇట్లు వారి పూర్వము దాగియున్న వెఱ్ఱితనమును బయలుపరచునని భావము.

అటుపిమ్మట ఆయన అనును—అతడు దాటిపోవును. ప్రభువు కల్దీయులను దూరదూరము ఏలనిచ్చినప్పుడు, శరీరసంబంధమైన తీర్పునకు మిక్కిలి భిన్నమైన తన తీర్పులకు అట్లు మార్గము తెరవబడెనని సూచింప ప్రవక్త ఉద్దేశించెను. ఏలయనగా మనుష్యులు ఎంత అధికారము సంపాదింతురో అంత ధైర్యము వహింతురు; మరియు తమ జయమును ఎట్లు ఉపయోగించవలెనో వారికి తెలిసియుండుట వారి అధికారమును స్థిరపరచుటకే దోహదమగునట్లు తోచెను. అయితే ప్రభువు, నేను చెప్పినట్లు, వారు ఇట్లు గర్వించి అన్ని హద్దులు దాటినప్పుడు వారిని నాశనము చేయుటకు రహస్యముగా మార్గమును సిద్ధపరచుచుండెను; కాబట్టి ప్రవక్త కల్దీయుల అహంకారమును గర్వమును మాత్రమే ఖండించుటలేదు గాని, వారు తమ్ము తాము సహింపజాలనివారినిగా చేసికొనుటచేత, ఆయన వారిని నాశనము చేయునట్లు దేవుని తీర్పునకు మార్గము ఇప్పటికే తెరవబడియున్నదని చూపుచున్నాడు.

ఆ తరువాత ఆయన అనును—మరియు అతడు భక్తిహీనముగా ప్రవర్తించును. {,}אשםashem అను క్రియను నేను వచనము చివరికి వాయిదా వేయుచున్నాను—అక్కడ అతడు తన బలమును తన దేవునికి ఆపాదించుకొనుచున్నాడు. బబులోను రాజు పాపము ఎట్టి పాపమగునో యూదులు తెలిసికొనునట్లు ప్రవక్త ఈ వివరణను చేర్చుచున్నాడు. కాబట్టి అతడు యూదయను తన విగ్రహము యొక్క దయవలన జయించితినని తలంచును, ఆ విధముగా నిజమైన దేవుని శక్తిని మహిమను ఏమాత్రమును లెక్కింపడు; కావున ప్రవక్త అతనిపై దేవదూషణ నేరమును మోపుచున్నాడు. ఇట్లు బబులోనీయుడు దేవుని మహిమను తన విగ్రహమునకు మార్చునప్పుడు, అతని నాశనమే అట్లు పక్వమగును; ఏలయనగా ప్రభువు తన స్వంత వ్యాజ్యమును చేపట్టి అట్టి దేవదూషణపై ప్రతీకారము చేయును; ఏలయనగా ఆయన ఇక్కడ బబులోనీయునిగూర్చియు అతని దృష్టిననుసరించియు చెప్పుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు, ఎందుకనగా ఆయన ఇట్లనుచున్నాడు—

ఇతని బలము అతని దేవునిదే; అయితే కొందరు చేయునట్లు ఎవరైనను దీనిని నిజమైన దేవునిగూర్చి వివరింప ఇష్టపడినయెడల, అతడు కఠినమును బలవంతమునైన అర్థమును చెప్పినవాడగును; ఏలయనగా బబులోనీయులు నిజమైన దేవుని ఆరాధింపలేదు గాని, అందరికి తెలిసినట్లు తమ స్వంత మూఢనమ్మకములకు అంకితులై యుండిరి. కాబట్టి బబులోనీయులు ఏ గర్వముతో ఉప్పొంగి తద్వారా దేవుని ఉగ్రతను తమపైకి రేపుదురో, మరియు తమకు ఇయ్యబడిన జయములను తమ విగ్రహములకు ఆపాదించుచు ఏ దేవదూషణపు ప్రగల్భములలో మునిగిపోదురో, దానిని ప్రవక్త ఇక్కడ విశ్వాసులకు తెలియజేయుచున్నాడనుటలో సందేహము లేదు; అది నిజమైన దేవునిపై ధైర్యముగల నిందను చేయకుండ జరుగదు. ఇప్పుడు ఇట్లు కొనసాగుచున్నది—

హబక్కూకు 1:12

12. యెహోవా, నా దేవా, నా పరిశుద్ధ దేవా, ఆదినుండి యున్నవాడవు నీవే గదా? మేము మరణమునొందము. యెహోవా, తీర్పు తీర్చుటకై నీవు వారిని నియమించితివి; ఆశ్రయదుర్గమా, శిక్షించుటకై నీవు వారిని స్థాపించితివి.

12. Annon tu ab initio, (vel, jampridem,) Jehova, Deus meus? sanctus meus, non moriemur; Jehova, ad judicium posiusti eum; et fortis, ad castigationem fundasti eum.

ప్రవక్త ఇప్పుడు, విశ్వాసులందరు అనుభవించునట్లు ఉల్లసించుచు, తాను ఇప్పుడే పేర్కొనిన దాని ఫలితమును చూపుచున్నాడు; ఏలయనగా భక్తిహీనులు దేవునిపై విచ్చలవిడిగా లేచి, సాతాను వారిని వెఱ్ఱివారినిగా చేయగా, తాము మాటలాడుటచేతనే భూమ్యాకాశములను కలవరపరచగలమన్నట్లు వ్యర్థమైన ఉబ్బిన మాటలను వెళ్ళగ్రక్కునట్లే, విశ్వాసులును దేవుని వాక్యమునుండి పరిశుద్ధమైన ధైర్యమును పొంది, వారికి ఎదురుగా నిలిచి, తమ మనస్సుల ఔదార్యముచేతను స్థిరత్వముచేతను వారి క్రూరత్వమును జయించి, గొప్ప శ్రమలలోనైనను తాము సంతోషులమును ధన్యులమునని నిర్భయముగా అతిశయింపగలరు.

కాబట్టి ప్రవక్త—నీవు మా దేవుడవు కావా? అని చేర్చునప్పుడు ఆయన భావమిదియే. నిజమైన దేవుడు యూదయలో ఆరాధింపబడుచున్నాడనియు, కావున ఆయన ఆ జనమునకు రక్షకుడగుననియు ఆయన కేవలము ప్రకటించియున్నట్లయిన దానికంటె ఈ ప్రశ్న మిక్కిలి ప్రభావవంతమైనది; ఏలయనగా ప్రవక్త ప్రశ్నవేయునప్పుడు, హెబ్రీ భాషలో సాధారణముగా అర్థము చేసికొనబడినట్లు, ఆ సంగతి సందేహమునకు తావులేనిదని ఆయన భావము. “ఏమి! నీవు మా దేవుడవు కావా?”

కాబట్టి అపవిత్రులు మునిగియుండు దుష్టమైన భక్తిహీనమైన ప్రగల్భములకును, తమ దేవునియందు ఉల్లసించు విశ్వాసులకు ఉన్న పరిశుద్ధ ధైర్యమునకును వ్యత్యాసము ఉన్నదని మనము చూచుచున్నాము. అయితే ప్రసంగము భక్తిహీనులను ఉద్దేశించక దేవుని ఉద్దేశించియుండుట కారణములేకుండ కాదు, ఏలయనగా దుష్టులతో వాదించుట నిష్ప్రయోజనమై యుండును.

ఇది నిజముగా కొన్నిసారులు అవసరము, ఏలయనగా తిరస్కరింపబడినవారు బహిరంగముగా దేవుని దూషించునప్పుడు మనము మనలను అదుపులో ఉంచుకొనజాలము; వారి దూషణలన్నిటిని మనము లెక్కచేయమని సాక్ష్యమిచ్చుటనుండి మనము విరమించుకొనుట కూడ తగదు; అయితే ముందుగా మనకును దేవునికిని మధ్య సంగతి నెలకొనియుండి, ప్రవక్తలతో కూడ—“నీవు మా దేవుడవు” అని చెప్పగలిగినప్పుడు కలుగునంత ధైర్యముగా వారి దుస్సాహసమును మనము ఎదిరింపజాలము. కాబట్టి భక్తిహీనులతో ధైర్యముగా పోరాడగోరు ప్రతివాడు మొదట దేవునితో వ్యవహరించవలెను, మరియు దేవుడు మనకు ప్రతిపాదించిన ఆ ఒడంబడికను, అనగా మనము ఆయన ప్రజలమనియు, ఆయన తన వంతుగా ఎల్లప్పుడు మనకు దేవుడై యుండుననియు, స్థిరపరచి ధ్రువీకరించవలెను. దేవుడు ఇట్లు మనతో నిబంధన చేయగా, మన విశ్వాసము నిజముగా స్థిరపరచబడవలెను; అప్పుడు మనము బయలుదేరి భక్తిహీనులందరికి వ్యతిరేకముగా పోరాడుదము. ప్రవక్త ఇక్కడ పాటించిన క్రమమిదియే, మనము పాటింపవలసినదియు ఇదియే—నీవు మా దేవుడవు కావా?

21 పై వచనము సంతృప్తికరమైన వివరణ ఇయ్యబడని వచనములలో ఒకటి. ఇక్కడ అనుసరింపబడిన వివరణను చివరి వాక్యభాగము విషయములో తప్ప వాటాబ్లస్, ద్రూసియస్, దాతియస్ గణనీయముగా అనుసరించిరి. వచనపు మొదటి భాగమునకు హెండర్సన్ ఉత్తమమైన అర్థమునిచ్చెను, ఏలయనగా అది “మార్చుట” అనుదానికి [{[{חלף అనుదానితోను, “ధైర్యము” అనుదానికి ,[{( ]}רוח అనుదానితోను (యెహోషువ 2:11; 5:1 చూడుము) సరిపోవును, మరియు “దాటిపోవుట” అనుదానికి ,[{]}עבר అనుదానితోను సరిపోవును, గాని “దాటివేయుట”తో, అనగా హద్దులను లేక మితభావమును దాటివేయుటతో కాదు; ఇక్కడ వలె అకర్మకముగా వాడబడినప్పుడు దానికి ఆ అర్థము ఉన్నట్లు కనబడదు. ఇక్కడ దాటుట అనునది 6వ వచనములో సూచింపబడినదియే అని స్పష్టము, ఏలయనగా ధైర్యము నూతనమగుట 10వ వచనములో పేర్కొనబడిన జయమునుండి కలుగును.

చివరి వాక్యభాగమునకు ఉత్తమమైన వ్యాఖ్య గ్రోటియస్ సూచించినదే, దానిని మార్కియస్, దాతియస్ అనుసరించిరి—కల్దీయులు తమ స్వంత బలమునే తమ దేవునిగా చేసికొనిరి (16వ వచనము చూడుము); అప్పుడు అనువాదము ఇట్లుండును,— అప్పుడు అది ధైర్యమును పునరుద్ధరించుకొనును, దాటిపోయి అపరాధి యగును;— బలమే దాని దేవుడైన ఇది, లేక అక్షరార్థముగా, బలము దాని దేవునికొరకైన ఇది. 6వ వచనమునుండి ఈ వచనము చివరివరకు ఈ భాగమునుగూర్చి మన అనువాదములోను కాల్విన్ అనువాదములోను అసంగతి ఉన్నది. వచనము మారినది. 6వ వచనములో పేర్కొనబడిన “కఠినమైన జనము” అంతటను ఉద్దేశింపబడినది; మనము న్యూకమ్ చేసినట్లు, లేక హెండర్సన్ ప్రకారము ఏకవచనమును, అంతటను బహువచనమునే అనుసరింపవలెను. కొందరు తలంచునట్లు, 10వ వచనము ఆరంభమున పురుషమార్పు లేదు; ఏలయనగా అక్కడి ,[{]}הוא అనునదియు 6వ వచనములోని [{]}הוא అనునదియు ఒకటే—“కఠినమైన జనము.”— సం.

ఆయన ఇంకను అనును—పూర్వమునుండి, {,}מקדםmekodam; ఈ మాటచేత ప్రవక్త, దేవుడు తన ప్రజలతో నిన్న మొన్న కాదు గాని అనేక యుగముల క్రిందట, ఆయన వారి పితరులను ఐగుప్తునుండి విమోచింపక 400 సంవత్సరములకు పూర్వమే చేసిన నిబంధనవైపు విశ్వాసుల దృష్టిని ఆకర్షించుచున్నాడు. కాబట్టి యూదులయెడల దేవుని కటాక్షము ఇంత దీర్ఘకాలము స్థిరపరచబడియుండగా, ప్రవక్త ఇక్కడ ఇట్లు చెప్పుట కారణములేకుండ కాదు—

—నీవు ఆదినుండి మా దేవుడవు; అనగా, “మేము అంగీకరించు మతము నీ చేతులద్వారానే మాకు అందింపబడినది, నీవే దాని కర్తవని మేము ఎరుగుదుము; ఏలయనగా మా విశ్వాసము మనుష్యుల అభిప్రాయముపై ఆధారపడదు గాని నీ వాక్యముచేత నిలుపబడుచున్నది. కాబట్టి నీవు మా దేవుడవని మేము అనేక సారులు, అనేక విధములుగా, అనేక సంవత్సరములుగా తెలిసికొనియుండగా, ఇప్పుడు సందేహమునకు తావే లేదు.” 22

అటుపిమ్మట ఆయన చేర్చును—మేము మరణమునొందము. ఈ స్థలమును లేఖకులు సరిచేసిరని యూదులు చెప్పునది నాకు సంభవమని తోచదు; ఏలయనగా వారు చెప్పు కారణము మిక్కిలి వ్యర్థమైనది. అది lo tamut అని, అనగా నీవు మరణింపవు అని వ్రాయబడెననియు, ప్రవక్త దేవుని మనుష్యులతో పోల్చి ఆయనకు అస్థిరమైన అమరత్వమును ఆపాదించెనన్నట్లు ఆ లేఖకులకు ఆ మాట అభ్యంతరకరమై నున్నందున “మేము మరణమునొందము” అని nun అను అక్షరము చేర్చబడెననియు వారు తలంచుదురు; కాని అట్లు తలంచువారు మిక్కిలి బుద్ధిహీనులైన విమర్శకులగుదురు. కాబట్టి ఆ పదమును ప్రవక్త మనమిప్పుడు చదువునట్లే వ్రాసెనని నేను తలంచుచున్నాను—నీవు మా దేవుడవు, మేము మరణమునొందము. కొందరు దీనిని ప్రార్థనగా వివరింతురు—“మేము మరణింపకుందుముగాక”; హెబ్రీ భాషలో భవిష్యత్ రూపము తరచుగా ఈ అర్థములో తీసికొనబడును; అయితే ఈ వివరణ ప్రస్తుత భాగమునకు తగినది కాదు; ఏలయనగా ప్రవక్త, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, ఇక్కడ జయశాలివలె లేచి, తాను చెప్పుచుండిన ఆ వ్యర్థమైన ప్రగల్భములన్నిటిని పొగమంచువలె చెదరగొట్టుచున్నాడు, ఇట్లు చెప్పినట్లుగా—“మేము మరణమునొందము, ఏలయనగా మేము దేవుని సంరక్షణలో ఉన్నాము.”

ఆయన తన ప్రసంగమును దేవునివైపు ఎందుకు త్రిప్పెనో నేను ఇదివరకే వివరించితిని; అయినను ఇది వాదమునకు ముగింపు—దేవుడు ఆ ప్రజను దత్తపుచ్చుకొని వారిని కటాక్షములోనికి చేర్చుకొని, తాను వారి రక్షకుడుగా ఉండుదునని సాక్ష్యమిచ్చియున్నందున, ఈ ప్రజ నశింపజాలదు, ఏలయనగా వారు దేవునిచేత కాపాడబడుచున్నారు అను ఈ ముగింపును ప్రవక్త ధైర్యముగా తీసికొనుచున్నాడు. ఈ లోకపు ఏ శక్తియు, దాని ఏ రక్షణలును, ఈ భద్రతను మనకు నిజముగా ఇయ్యజాలవు; ఏలయనగా మనలను కాపాడుటకైనను సహాయపడుటకైనను మర్త్యులందరు ఏ బలములను తెచ్చినను, అవి అన్నియు మనతో కూడ నశించును. కాబట్టి మరణభయమునుండి మనలను విడిపింపగలది దేవుని సంరక్షణ మాత్రమే. ప్రవక్త ఈ రెండు సంగతులను—“నీవు మా దేవుడవు” అనునదియు “మేము మరణమునొందము” అనునదియు—ఎందుకు కలిపి చెప్పుచున్నాడో ఇప్పుడు మనకు అర్థమగుచున్నది; వీటిలో ఒకదాని నుండి మరియొకటి వేరుచేయబడనూ లేదు; ఏలయనగా మనము దేవుని సంరక్షణలో ఉన్నప్పుడు, మనము అవశ్యముగా క్షేమముగాను, నిత్యము క్షేమముగాను కొనసాగవలెను; మనకు కీడులు ఉండవని కాదు గాని, ప్రభువు వేయి మరణములనుండి మనలను విడిపించి మన ప్రాణమును ఎల్లప్పుడు క్షేమముగా కాపాడునని భావము. ఆయన నిత్యరక్షణ యొక్క రుచిని మనకు చూపినప్పుడు మాత్రమే, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, వేయి మరణములనుండి చివరకు విమోచింపబడిన మనకు, ఇప్పుడు వాగ్దానము చేయబడియున్నను ఇంకను ఎదురుచూడబడుచున్నదై, అందువలన ఆశ యొక్క కావలిలో దాగియున్న ఆ ధన్యజీవితము యొక్క పరిపూర్ణతను ఆయన మనకు చూపువరకు, జీవము యొక్క ఏదో ఒక నిప్పురవ్వ మన హృదయములలో ఎల్లప్పుడు నిలిచియుండును.

22 మన అనువాదములోవలెనే “ఆదినుండి,” లేక “నిత్యమునుండి,” అనుదానిని కాల్విన్ చేసినట్లుగా “దేవుడు”తో కాక యెహోవాతో కలుపుటలో చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు ఏకీభవించుదురు. అతని అభిప్రాయము ఆ భాగముయొక్క ఉద్దేశమునకు మిక్కిలి అనుగుణమైనదనియు, సెప్టువజింటుచేత సమర్థింపబడినదనియు స్పష్టము, ఏలయనగా అందులో యెహోవా {κυριε} అని సంబోధనా విభక్తిలో అనువదింపబడెను. ఇక్కడ దేవుని నిత్యత్వమును నొక్కి చెప్పుట అవసరమని తోచదు; గాని ఆయన పూర్వకాలమునుండి ఇశ్రాయేలుకు దేవుడై యున్నాడని చెప్పుట సందర్భమునకు తగినది. ప్రవక్త “నా దేవా” అని చెప్పుటలో తన్ను ప్రజలతో ఏకము చేసికొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన తరువాత “మేము మరణమునొందము” అని చెప్పుచున్నాడు. ఈ దృష్టితో చూచినప్పుడు వచనపు మొదటి భాగమును ఇట్లు అనువదింపవచ్చును,— యెహోవా, నా దేవా, పూర్వమునుండి నీవు కావా! నా పరిశుద్ధుడా, మేము మరణమునొందము. ఆయనను “పరిశుద్ధుడు” అని ఎందుకు పిలుచుచున్నాడో తరువాతి వచనములోని సంగతులనుండి తెలియవచ్చును. యెహోవా ఇశ్రాయేలు దేవుడనియు, ఆయన పరిశుద్ధ దేవుడనియు నున్న రెండు విషయములవలన ప్రవక్త తన్ను తాను నిలబెట్టుకొనుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. “మేము మరణమునొందము” అని ఆయన చెప్పినప్పుడు, మార్కియస్ గమనించినట్లు, ఒక జనముగా ప్రజలు నాశనము కారనియే ఆయన ఉద్దేశమనుటలో సందేహము లేదు, ఏలయనగా కల్దీయులచేత వారి లోబడుటను చెరను ఆయన ప్రవచించియుండెను. ఆయన దృష్టిలో ఉన్నది దేవుని సంఘము, దానిని గూర్చి వాగ్దానములు చేయబడియుండెను.— సం.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, నీవు మా చుట్టు ఇన్ని భయములను ఉంచియున్నందున, మేము మేల్కొనవలెనని, మా శరీరము యొక్క సోమరితనమును మందగతిని ఎదిరింపవలెనని ఎరిగి, నీవు మమ్మును వేరొక నమ్మకముచేత బలపరచునట్లును; మేము నీ సహాయముపై ఇంతగా ఆనుకొని, మా శత్రువులపై ధైర్యముగా జయోత్సవము చేయునట్లును, సాతాను యొక్కయు దుష్టుల యొక్కయు సకల దాడులపై నీవు చివరకు మాకు విజయము ఇచ్చెదవని ఎన్నడును సందేహింపకుండునట్లును; మరియు మేము ప్రస్తుత జీవితమందలి సమస్త శ్రమలను దాటి, నీ కుమారుడు తన రక్తముచేత మాకొరకు సంపాదించిన ఆ నిత్య స్వాస్థ్యములోనికి చేర్చబడిన పిమ్మట చివరకు మాకు శిరస్సైయున్న ఆయనతో ఐక్యమగువరకు, మా విశ్వాసము నీ అద్వితీయ కుమారుని రక్తముచేత మాకొరకు స్థిరపరచబడిన ఆ నిత్యమైన, మార్పులేని నిబంధనపై పూర్తిగా ఆధారపడియుండునట్లును మేము నీ వైపు చూచునట్లు అనుగ్రహించుము. ఆమేన్.

నూట ఎనిమిదవ ఉపన్యాసము

నిన్న మేము ప్రవక్త యొక్క మాటలను వివరింపనారంభించితిమి; వాటిద్వారా ఆయన తన్నును విశ్వాసులను ప్రోత్సహించుకొని, నిరాశకు సమీపమైన పరిస్థితులలో ఆధారము పొందెను; ఏలయనగా భక్తిహీనులు వర్ధిల్లుటచేత ఉప్పొంగుటయే కాక సజీవుడైన దేవునికి విరోధముగా దూషణలను కుమ్మరించుట చూచినప్పుడు ఆయన దేవునివైపు తిరిగెను. కాబట్టి దేవుని సంరక్షణలో ఉన్నవారు నశింపరని ప్రవక్త చెప్పుచున్నాడు. దీనిని గూర్చి ఆయన తనలో తాను నిశ్చయముగా భావించెను. నేను చెప్పినట్లు, ఈ ప్రకటన, తాను ఏకాంత సంభాషణలో చెప్పినట్లు సాక్ష్యమిచ్చిన దానిని బహిరంగముగా బిగ్గరగా ప్రకటించియుండుట కంటె, ప్రవక్త తన తలంపులన్నిటిని దేవునివైపు త్రిప్పుటచేత, మరింత ప్రభావవంతముగా ఉన్నది.

అయితే ఆయన “నా దేవా, నా పరిశుద్ధుడా, నీవే” అని చెప్పుట కారణములేకుండ కాదు; ఇది, “నేను నీ ఏర్పరచబడిన ప్రజలలో ఒకడనైనందున నేను నిన్ను నమ్ముచున్నాను” అని ఆయన చెప్పినట్లుండెను.

ఆయన ఇక్కడ తన స్వంత వ్యక్తిగత పేరున మాత్రమే మాటలాడుటలేదు గాని, తనతోపాటు సంఘమంతటిని చేర్చుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ఈ ప్రత్యేకాధికారము అబ్రాహాము సంతానమందరికి చెందినది, ఏలయనగా వారు దేవుని ఉచితమైన దత్తతచేత ప్రత్యేకింపబడి, రాజులైన యాజకసమూహమై యుండిరి. కాబట్టి ప్రవక్త—నా దేవా, నా పరిశుద్ధుడా, నీవే అని చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా యూదులు లోకములోని ఇతరులనుండి ఏర్పరచబడినందున దేవుని ఇట్లు పిలుచుట వారి అలవాటు. వారి పరిశుద్ధత ఏమనగా, స్వభావరీత్యా వారికిని ఇతరులకును భేదమేమియు లేనప్పటికిని, దేవుడు ఇతరులను విసర్జించి వారిని తన ప్రజగా స్వీకరింపను దయచేసెను. 23

అంతేకాక, తరువాతి మాటలలో గొప్ప బరువు ఉన్నది—యెహోవా, తీర్పుకొరకు నీవు అతనిని నియమించితివి. మనము మన నమ్మికను దేవునియందు ఉంచుటకు యత్నించునప్పుడెల్ల ఈ శోధన మనకు కలుగుచునే యుండును—ఇది ఏమి? ఏలయనగా దేవుడు ఇప్పుడు మనలను విడనాడి, దుష్టుల ఇష్టమునకు మనలను అప్పగించుచున్నాడు; వారు తమకు ఇష్టమైనట్లు చేయుటకు అనుమతింపబడుచున్నారు, దేవుడు జోక్యము చేసికొనుట లేదు. అట్లయిన ఈ కలవరములలో మనము ఆశను ఎట్లు పోషించుకొనగలము? ప్రవక్త ఇప్పుడు ఈ శోధనకు విరోధముగా డాలును నిలుపుచున్నాడు—“నీవు, తీర్పుకొరకు అతనిని నియమించితివి” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. ఏలయనగా అష్షూరీయులు దేశమును ఇంత విచ్చలవిడిగా పాడుచేసిరనియు, లేక వారు వచ్చినప్పుడు పాడుచేయుదురనియు ఆయన దేవుని దైవసంరక్షణకు ఆపాదించుచున్నాడు; ఏలయనగా ఆయన ఇంకను భవిష్యత్తులోనున్న సంగతులనుగూర్చి చెప్పుచున్నాడు—“నీవు, తీర్పుకొరకు అతనిని నియమించితివి” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు.

23 కాల్విన్ “నా పరిశుద్ధుడా” అనుదానిని “నన్ను పరిశుద్ధపరచువాడు” అనుదానికి సమానముగా భావించెనని తోచుచున్నది; అనగా ప్రజలను ఇతరులనుండి వేరుపరచి తన స్వంతముగా చేసికొనినవాడు. [{[{קדש అనుదాని ప్రాథమిక అర్థము ఒక వస్తువును సామాన్య వినియోగమునుండి పవిత్రమైనదానికి వేరుపరచుట అనుటలో సందేహము లేదు; అయితే ఈ సందర్భములో దానికి ఈ అర్థమున్నదో లేదో కొంతవరకు నిశ్చయము కాదు. “ఇశ్రాయేలు పరిశుద్ధుడు” అనునది యెషయా అనేకసార్లు వాడిన పదబంధము, 30:11; 43:3 మొదలగునవి చూడుము. ఇక్కడ వాక్యమును “నా పరిశుద్ధతకు దేవా,” లేక “నా దేవా, నా పరిశుద్ధతా,” అని అనువదింపవచ్చును.— సం.

ఇది ఎంతయు అవసరమైన సత్యము; ఏలయనగా మనకు ఏదైనను ఆపద కలిగినప్పుడును, దేవుడే ఇట్లు మన విశ్వాసమును పరీక్షించునప్పుడును, సాతాను మేఘములచేతవలె దేవుని కటాక్షమును కప్పివేయును.

అయితే ఆపదలు మేఘములవంటివి; ఆకాశము చీకటిపడినప్పుడు సూర్యుని వెలుగు మనకు కనబడనట్లు, అవి దేవుని వాత్సల్యమును చూడకుండ మనలను అడ్డగించును. నిజముగా, కీడుల సమూహము ఎంత గొప్పదిగాను ఎంత దట్టమైనదిగాను ఉన్నదనగా మన మనస్సులు ముంచివేయబడునట్లయితే, అవి మేఘములు కావు, రాత్రియొక్క గాఢాంధకారమే. ఆ స్థితిలో దేవుని దైవసంరక్షణ మన దృష్టికి వచ్చితే తప్ప మన విశ్వాసము స్థిరముగా నిలువజాలదు; అప్పుడు ఇట్టి కలవరమధ్యమున ఆయన దుష్టులకు ఇంత స్వేచ్ఛను ఎందుకు అనుమతించుచున్నాడో, వారి ప్రయత్నములు ఎట్లు పరిణమించునో, వాటి ఫలితము ఏమగునో మనము తెలిసికొనగలము. కాబట్టి దేవుడు తన రహస్యమైన దైవసంరక్షణచేత ఈ కలవరములన్నిటిని నడిపించుచున్నాడని మనము పూర్ణముగా ఒప్పించబడితే తప్ప, దేవునియందు నిలుపవలసిన ఆ నమ్మకమును సాతాను దినమునకు నూరు మారులు, అవును ప్రతి క్షణమును కదలించును. ప్రవక్త ఈ వాక్యభాగమును ఎంత సమయోచితముగా చేర్చెనో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. ఆయన—“నీవు మా దేవుడవు కావా? మేము మరణమునొందము” అని చెప్పియుండెను. ఇప్పుడు ముందుగా ఎదురుచూచి దీనిని చేర్చుచున్నాడు—“అష్షూరీయులు నిజముగా నీ దేశమును కళ్లెము లేని విచ్చలవిడితనముతో పాడుచేయుచున్నారు, నీ ప్రజలను దోచుకొనుచున్నారు, నిర్దోషులను శిక్షలేకుండ చంపుచున్నారు; అయితే ప్రభువా, ఇది నీ అనుమతివలననే గాని జరుగుట లేదు: ఈ కలవరపు వ్యవహారములన్నిటిని నీవు నడిపించుచున్నావు, ఇదంతయు నీచేత కారణములేకుండ జరుగుటలేదు. యెహోవా, నీవు తీర్పుకొరకు అతనిని నియమించితివి.”—తీర్పు అనగా శిక్షగా తీసికొనవలెను.

అయితే ప్రవక్త అదే సంగతిని పునరుక్తి చేయుచున్నాడు, మరియు, బలవంతుడవై, శిక్షించుటకు నీవు అతనిని స్థాపించితివి. కొందరు {,}צורtsur అనగా బలమైన అనుదానిని ద్వితీయా విభక్తిలో అనువదించి, రెండు విధముల వివరణ ఇచ్చుదురు. ఒక పక్షము ఈ పదమును కఠినమైన విధానములచేత లోబరచుకొనవలసిన యూదులకు అన్వయింతురు, ఏలయనగా వారు అంత మొండివారు; కావున యూదులు రాళ్లవంటివారు గనుక వారు బలవంతులని పిలువబడిరని తలంతురు. మరికొందరు ఈ అర్థమిత్తురు—శిక్షించుటకు నీవు అతనిని బలవంతునిగా చేసితివి; అనగా, అతడు మనలను దండించుటకు ఉపయోగించు బలమును నీవు అతనికిచ్చితివి. అయితే ఇది దేవుని బిరుదులలో ఒకటి గనుక, ఆ రెండు వాక్యభాగములు సరిపోవుననుటలో నాకు సందేహము లేదు. కాబట్టి ఆయన ఇప్పుడు ఈ పేరును దేవునికి ఇచ్చుచున్నాడు. యెహోవా నిత్యుడైన దేవుడని ఆయన పేరు పెట్టిన పిమ్మట, ఇప్పుడు ఆయనను బలవంతుడని పిలుచుచున్నాడు. ఆయన {,}צורtsur ను యెహోవాకు సరిపోవునట్లును, శిక్షించుటకు అనుదానిని తీర్పునకు సరిపోవునట్లును ఉంచుచున్నాడు. కాబట్టి సందర్భమంతయు ఎంత చక్కగా పొందియున్నదో, పదములు ఒకదానికొకటి ఎట్లు సరిపోవుచున్నవో మనము చూచుచున్నాము. అప్పుడు అది ఇట్లుండును—బలవంతుడవైన నీవు శిక్షించుటకు అతనిని స్థాపించితివి. అయితే ప్రవక్త ఆయనను బలవంతుడని ఎందుకు పిలుచుచున్నాడు? ఈ బిరుదు సాధారణముగా దేవునికి ఆపాదింపబడినను, నేను చెప్పినట్లు, ప్రవక్త ఆ కాలపు పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకొనెననుటలో నాకు సందేహము లేదు.

విషయములు తలక్రిందులైనప్పుడు, లోకము దేవుని రహస్యమైన ఆలోచనచేత పరిపాలింపబడుచున్నది అను ఈ సత్యమును పట్టుకొనియుండుట నిజముగా కష్టము; ఏలయనగా అపవిత్రులు అప్పుడు దేవునికి విరోధముగా గొణుగుచు ఆయన అలసత్వమును నిందింతురు; మరికొందరు సమస్తమును ఇట్లు యాదృచ్ఛికముగా అనిశ్చితముగా మారుచున్నదని అరుతురు; కావున వారు అదృష్టమును గ్రుడ్డిదని పిలుతురు. కాబట్టి, నేను చెప్పినట్లు, ఈ సత్యమును గట్టిగా పట్టుకొనియుండుట కష్టము. అందుచేత ప్రవక్త తన స్వంత బలహీనతను ఆదుకొనుటకు, దేవుని ఈ బిరుదును తన యెదుట ఉంచుకొనుచున్నాడు—నీవు, బలవంతుడవైన దేవా, లేక ఆశ్రయదుర్గమా, మొదలగునవి; ఏలయనగా {,}צורtsur అనగా వాస్తవముగా బండ, అయితే ఇక్కడ దానిని బలముగల దేవుడు అని తీసికొనవలెను. ఎందుకు? “ఇదిగో, మన విశ్వాసమును తడబడజేయుట మాత్రమే గాక మన తలంపులన్నిటిని చెదరగొట్టునట్లుండు మార్పులను మనము నిజముగా చూచుచున్నాము; అయితే లోకము ఎంతగా కలవరముతో తిరిగినను, దేవుడు బండయే; ఆయన సంకల్పము విఫలము కాదు, తడబడదు; ఎల్లప్పుడు స్థిరముగా నిలుచును.” కాబట్టి ప్రవక్త దేవుని బలవంతుడని ఎందుకు పిలుచుచున్నాడో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. 24

నీవు, బలవంతుడవైన నీవు, అతనిని స్థాపించితివి అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు. “స్థాపించితివి” అను మాటచేత ఆయన మొదటి వాక్యభాగములో కంటె ఎక్కువ తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా దేవుడు (సులభముగా ఊహింపగలిగినట్లు) తన ప్రజలకు తక్షణ ఉపశమనము ఇయ్యక, ఆపదలపై ఆపదలు చేర్చినయెడల, ఆయన నిరంతరమైన కీడులకు విరోధముగా దృఢముగా సిద్ధపడుచున్నాడు. కాబట్టి దేవుడు కీడులపై కీడులు చేర్చినయెడల, ప్రవక్త పట్టుదలకై సిద్ధపడుచున్నాడు; “బలవంతుడవైన నీవు అతనిని స్థాపించితివి” అని ఆయన చెప్పుచున్నాడు; అనగా, “అష్షూరీయుడు సుడిగాలివలెను భీకరమైన తుఫానువలెను మాపై విరుచుకొనుట మాత్రమే గాక, దేశమునకు అంటుకొనిన తెగులువలెనో, స్థిరముగా నాటబడిన కొండవలెనో మమ్మును అణగద్రొక్కుచునే యున్నను, ప్రభువా, నీవే అతనిని స్థాపించితివి.” ఏ ఉద్దేశముతో? శిక్షించుటకు. అయితే దేవుడు తన ప్రజలను న్యాయముగా శిక్షించుచున్నాడని ప్రవక్త ఎరుగకుండినయెడల ఇది చెప్పియుండజాలడు. ఆయన తన నిమిత్తము మాత్రమే దీనిని చెప్పలేదు; తన స్వంత మాదిరిచేత విశ్వాసులను అదే పరిశుద్ధమైన భక్తిగల ఒప్పుకోలునకు నడిపింపవలెనని కూడ ఆయన ఉద్దేశించెను.

కాబట్టి ఈ వాక్యము యొక్క రెండు భాగములు ఇవి—అష్షూరీయుడు క్రూరమైన అడవి మృగమువలె కళ్లెము లేని విచ్చలవిడితనముతో రేగినను, ఈ లోకపు కలవరములను తన రహస్య దైవసంరక్షణచేత నడిపించుట ప్రత్యేకముగా తనకే చెందిన దేవుని రహస్య శక్తిచేత అతడు అదుపులో ఉంచబడును. ఇది ఒక సంగతి. ప్రవక్త దేవుని శక్తికి న్యాయమును కూడ ఆపాదించుచున్నాడు; ఆ విధముగా తన అపరాధమును ప్రజల అపరాధమును ఒప్పుకొనుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రజలకు అట్టి శిక్షణ అవసరమైనందున ప్రభువు అంత కఠినమైన కొరడాను న్యాయముగా వాడును. ఇక ముందుకు సాగుదము— హబక్కూకు 1:13

13. చెడుతనమును చూడలేనంత నిర్మలమైన దృష్టిగలవాడా, దుష్టత్వమును సహింపజాలనివాడా, ద్రోహము చేయువారిని నీవేల చూచుచున్నావు? దుష్టుడు తనకంటె నీతిమంతుడైనవానిని మింగివేయునప్పుడు నీవేల మౌనముగా నుంటివి?

13. Mundus es oculis, ne videas malum, et aspicere ad molestiam non potes (non poteris, adverbum;) quare aspicis transgressores? dissimulas quum impius devorat justiorem se?

ప్రవక్త ఇక్కడ దేవునితో వ్యాజ్యమాడుచున్నాడు, అధ్యాయారంభములో వలె కాదు; ఏలయనగా ఆయన ఇక్కడ పరిశుద్ధమైన నెమ్మదిగల మనస్సుతో దేవుని మహిమ పక్షమున వాదము చేపట్టుటలేదు గాని, న్యాయాధిపతియొద్దకు వెళ్లి ఆయన సంరక్షణను వేడుకొను పీడితులైన మనుష్యులు చేయునట్లు అన్యాయములనుగూర్చి ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ ఫిర్యాదు మునుపటి దానినుండి భిన్నమైనదిగా గుర్తింపవలెను; ఏలయనగా అధ్యాయారంభములో ప్రవక్త తన స్వంత వ్యాజ్యమును గాని ప్రజల వ్యాజ్యమును గాని వాదింపలేదు; దేవుని మహిమ విషయమైన ఆసక్తి ఆయనను రేపెను, అందువలన ఇంత గొప్ప మొండి దుష్టత్వముపై ప్రతీకారము తీర్చుకొనుమని ఆయన ఒక విధముగా దేవుని అడిగెను; అయితే ఇప్పుడు ఆయన వచ్చుచున్నాడు

24 చాలామంది ఈ అభిప్రాయముతో ఏకీభవింతురు—ద్రూసియస్, పిస్కేటర్, మార్కియస్, హెండర్సన్ మొదలగువారు. సెప్టువజింటు ఏ సహాయమును ఇయ్యదు. సిమ్మాకస్ అనువాదము {κραταιον}, బలమైన, అకిలా అనువాదము {στερεον}, దృఢమైన; అప్పుడు అది, “మరియు శిక్షకై బలవంతుడవైన (లేక దృఢమైన) నీవు అతనిని స్థాపించితివి” అని ఉండును. గ్రోటియస్, న్యూకమ్ కూడ ఈ అర్థమునే అంగీకరించిరి. మరియు మమ్ములను శిక్షించుటకు నీవు వారిని బండపై స్థాపించితివి. ఇదియే నిస్సందేహముగా అత్యంత సులభమైన, సహజమైన అన్వయము. యెహెజ్కేలు 3:9 చూడుము.

దేవుడు కల్దీయుల జనమును యూదులను శిక్షించుటకు స్థిరముగాను బలముగాను దృఢనిశ్చయముగాను చేసెను.—సం.

...మనుష్యుల భావములను తెలుపుచున్నాడు; ఏలయనగా తమ శత్రువుల దౌర్జన్యము క్రింద అన్యాయములను అనుభవించినవారి తలంపులను దుఃఖములను గూర్చి అతడు మాట్లాడుచున్నాడు.

మరియు అతడు–దేవా, నీవు కన్నులలో పవిత్రుడవు, నీవు చెడుతనమును చూడవు అని చెప్పుచున్నాడు. కొందరు {,}טהורtheur అను క్రియాపదమును ఆజ్ఞార్థకములో, అనగా కన్నులను నిర్మలము చేయుము అని అనువదించుదురు; కాని వారు పొరపడుచున్నారు; ఏలయనగా ఈ వచనములో రెండు భాగములున్నవి, ఒకదానికొకటి విరుద్ధమైనవి. ప్రవక్త దేవుని స్వభావమునుండి వాదించుచున్నాడు, ఆ తరువాత దానికి వ్యతిరేకమైన దానిని తెలుపుచున్నాడు. దేవా, నీవు కన్నులలో పవిత్రుడవు, కావున నీవు చెడుతనమును చూడలేవు; మనుష్యుల దోషములను చూచీ చూడనట్లు విడిచిపెట్టుట నీ స్వభావమునకు సరిపడదు, ఏలయనగా ప్రతి దుర్నీతియు నీకు అసహ్యము అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇట్లు ప్రవక్త దేవుని స్వభావమును తన యెదుట ఉంచుకొనుచున్నాడు. ఆ తరువాత అనుభవము దీనికి విరుద్ధముగా ఉన్నదని అతడు చేర్చుచున్నాడు; ఏలయనగా దుష్టులు ఉల్లసించుచున్నారు, నిర్దోషులను దయనీయముగా పీడించుచుండగా ఎవడును సహాయము చేయుటలేదు. ఇది ఎట్లు? దేవుడు ఆకాశమందు నిద్రించుచున్నాడనియు, మనుష్యుల కార్యములను నిర్లక్ష్యము చేయుచున్నాడనియే గదా? ఈ వచనములో ప్రవక్త యొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

దేవుడు కన్నులలో పవిత్రుడని చెప్పుటలో, భక్తిపరులైన మనుష్యులందరిచేత నిశ్చయమైనదిగాను సందేహములేనిదిగాను ఎంచబడవలసిన దానిని అతడు ఒప్పుకొనుచున్నాడు. అయితే దేవుని న్యాయము ఎల్లప్పుడును కనబడదు గనుక ప్రవక్త పోరాడుచున్నాడు; అతడు ఒక విధముగా తడబడినట్లు కనుపరచుచున్నాడు, ఏలయనగా దేవుడు న్యాయవంతుడును యథార్థవంతుడునైయున్నాడని తన భక్తి తనకు బోధించుచున్నను, తన యెదుట ఉన్న పరిస్థితులలో దానిని అతడు చూడలేకపోయెను. వచనము యొక్క రెండవ భాగము దూషణకు సమీపముగా ఉన్నదనుట నిజమే; ఏలయనగా ప్రవక్త ఎల్లప్పుడును దేవుని గూర్చి గౌరవముగాను భక్తితోను తలంచినను, ఇక్కడ అతడు సణుగుచున్నాడు, నీతిమంతులు దుష్టులచేత అవమానకరముగా పీడింపబడుట చూచియు దేవుడు ఊరకుండుటచేత, ఆయన మిక్కిలి ఆలస్యము చేయుచున్నాడని పరోక్షముగా ఆయనపై నింద మోపుచున్నాడు.

అయితే ప్రవక్త పాటించు క్రమమును మనము గమనింపవలెను. ఏలయనగా దేవుడు కన్నులలో పవిత్రుడని చెప్పుటచేత అతడు నిస్సందేహముగా తన్ను తాను అదుపులో పెట్టుకొనుచున్నాడు. ఈ శోధన అతనిని మిక్కిలి దూరము కొనిపోవు ప్రమాదము ఉన్నందున, అతడు సమయమునకే దానిని ఎదిరించి, ఈ హద్దులోపల ఒక విధముగా తన్ను తాను ఉంచుకొనుచున్నాడు---అదేమనగా, దేవుని న్యాయమును గూర్చి మనము సంపూర్ణ నిశ్చయతను కలిగియుండవలెనని. యిర్మీయా కూడ ఇట్లే క్రమమును పాటించుచున్నాడు: ‘యెహోవా, నీవు నీతిమంతుడవని నేనెరుగుదును, అయినను భక్తిహీనులు ఈలాగున సమస్త న్యాయమును ఎందుకు వక్రీకరించుచున్నారు? నీవు ఏమియు పట్టించుకొనవు, లేదా ఏ ప్రతీకారమును చేయవు. కావున నేను నీతో స్వేచ్ఛగా వాదింపవలెనని యున్నాను.’

ప్రవక్త వెంటనే ‘ప్రభువా, నేను న్యాయవిచారణలో నీతో వాదింతును’ అనునట్టి మాటలలోనికి విరుచుకొనిపడడు; కాని తన భావములు తీవ్రముగా రేగియున్నవని ఎరిగి, తన ఫిర్యాదును పేర్కొనుటకు ముందు ఒక విధమైన ఉపోద్ఘాతమును చేయుచున్నాడు, ఒక విధముగా తన్ను తాను అదుపులో ఉంచుకొనుచున్నాడు; లేనిచో అది అతనిని తగిన హద్దులకు మించి కొనిపోవునట్టి ఆ అతి తీవ్రమైన ఆవేశమును అడ్డగించుటకై అట్లు చేయుచున్నాడు; ‘ప్రభువా, నీవు నీతిమంతుడవు’ అని అతడు చెప్పుచున్నాడు.

ఇదే విధముగా మన ప్రవక్త ఇక్కడ మాట్లాడుచున్నాడు: నీవు కన్నులలో పవిత్రుడవు, కావున చెడుతనమును చూడవు; నీవు శ్రమను చూడలేవు

25 హెబ్రీయములో విశేషణములును కృదంతములును సాధారణముగా బహువచన రూపమును తీసికొనును, కాని ఎల్లప్పుడు కాదు, ప్రస్తుత సందర్భములో స్పష్టముగా అట్లు లేదు; ఏలయనగా “పవిత్రమైన” అను పదము ఏకవచనమైనను, “కన్నులు” అను దానితో వేరొక విధముకంటె మెరుగ్గా అన్వయింపగలదు; కావున గ్రోటియస్ ఈ వాక్యభాగమును “నీ కన్నులు ... కంటె పవిత్రమైనవి” మొదలైన రీతిగా అనువదించుచున్నాడు; ఇది న్యూకమ్ మరియు హెండర్సన్ అనుసరించిన మన అనువాదముకంటె మెరుగైనది. ఈ మొత్తము భాగము ఇట్లు మరింత చక్కగా చదువబడును:— చెడుతనమును చూచుటకంటె నీ కన్నులు పవిత్రమైనవి, దుష్టత్వమును చూచుటకు నీకు శక్తి లేదు: ఇట్లుండగా విశ్వాసఘాతకులను నీవేల చూచుచున్నావు, దుష్టుడు తనకంటె ఎక్కువ నీతిమంతుని మ్రింగివేయునప్పుడు నీవేల ఊరకుందువు? మనుష్యుని సముద్రపు చేపవలెను, అధిపతి లేని ప్రాకు జంతువువలెను చేయుచున్నావు? ఇక్కడ “చెడుతనము” అనగా అన్యాయము, అక్రమము; దానికి సరిపోవు వాక్యభాగము దుష్టుడు తన కంటె మంచివానిని మ్రింగివేయుట లేక పీడించుట. యూదులు చెడ్డవారు, కాని కల్దీయులకంటె మంచివారు. “దుష్టత్వము,” [{,[{עמל అనునది ద్రోహముచేత చేయబడు కీడు: కావున ప్రవక్తల శైలి ప్రకారము దీనితో సరిపోలు తరువాతి పంక్తిలో “విశ్వాసఘాతకులు” పేర్కొనబడిరి; దీనిని హెండర్సన్ సరిగా అనువదింపలేదు, న్యూకమ్ “అతిక్రమించువారు” అని అనువదించెను. కల్దీయులు యూదులకు మిత్రులుగా ఉండిరి. ప్రాకు జంతువు లేక జలముల అడుగున ఉండు ప్రాకు చేపలను గూర్చి చూడగా, అది అధిపతి లేనిదని ఎందుకు చెప్పబడెను? అది ఇతర చేపలకంటె ఒంటరిగాను, గుంపుగా కూడుకొనని దానిగాను ఉండునా? అట్లయినయెడల “అధిపతి లేనిది” అనుదానికి స్పష్టమైన అర్థము కలదు.—సం.

అతడు–నీవు శ్రమను చూడలేవు అని చెప్పుటచేత, దేవుని న్యాయమును ఆయన స్వభావమునుండి వేరుపరచలేమను సత్యములో అతడు తన్ను తాను స్థిరపరచుకొనుచున్నట్లు మనకు కనబడుచున్నది: మరియు {,}לא{ }תוכלla tucal, “నీవు చూడలేవు,” అని అతడు చెప్పుటచేత, “ప్రభువా, నీవు దేవుడవైనందున నీతిమంతుడవు; నీవు నీతిమంతుడవైనందున దేవుడవు” అని చెప్పినట్లే ఉన్నది.

ఏలయనగా దేవుని నిత్యత్వమును ఆయన అస్తిత్వమును రెండును ఆయన న్యాయము లేక నిలువజాలవు గనుక, ఈ రెండు సంగతులను వేరుపరచజాలము. ఇందునుబట్టి ప్రవక్త తన ఆవేశమును ఎదిరించి ఎంత గట్టిగా పోరాడెనో మనము చూచుచున్నాము; ఆ ఆవేశముచేత వెంటనే వచ్చు ఫిర్యాదులో అతడు మితిమీరి మునిగిపోకుండునట్లు అతడు పోరాడెను.

ఏలయనగా అతడు అప్పుడు శరీర సంబంధమైన సాధారణ తీర్పు ప్రకారము ఇట్లు అడుగుచున్నాడు: భక్తిహీనుడు తనకంటె నీతిమంతుని మ్రింగివేయునప్పుడు నీవేల చూచుచూ ఊరకుందువు? ప్రవక్త ఇక్కడ దేవుని శక్తిని ఆయననుండి తీసివేయుట లేదు, కాని సందేహముతో మాట్లాడుచున్నాడు, దేవునితో వాదించుటకంటె తనతో తానే ఎక్కువగా వాదించుకొనుచున్నాడు. అపవిత్రుడైనవాడు “దేవుడు లేడు, సంరక్షణ లేదు” అనియైనను, లేదా “ఆయన లోకమును లక్ష్యపెట్టడు, ఆకాశమందు తన సుఖమును అనుభవించుచున్నాడు” అనియైనను చెప్పియుండును.

అయితే ప్రవక్త–ప్రభువా, నీవు చూచుచున్నావు అని చెప్పుచున్నాడు. కావున ఆయనకు విశేషముగా చెందినదానిని---అనగా తాను సృష్టించిన లోకమును ఆయన నిర్లక్ష్యము చేయడని---అతడు దేవునికి ఆపాదించుచున్నాడు. అయినను అదే సమయమున అతడు ఇక్కడ రెండు వైపులకు మొగ్గుచు, ఊగిసలాడుచున్నాడు; భక్తిహీనుడు తనకంటె నీతిమంతుని మ్రింగివేయునప్పుడు నీవేల చూచుచున్నావు? ఎపిక్యూరియనులు చెప్పినట్లు, లోకము యాదృచ్ఛికముగా తిరుగుచున్నదనియైనను, దేవుడు ఆకాశమందు తన ఆనందమును సుఖమును అనుభవించుచున్నాడనియైనను అతడు చెప్పుట లేదు; కాని లోకమును దేవుడు చూచుచున్నాడనియు, మనుష్యుల కార్యములపై ఆయన శ్రద్ధ వహించుచున్నాడనియు అతడు ఒప్పుకొనుచున్నాడు: అయినను ఇంత గందరగోళమైన పరిస్థితిలో తన మార్గమును స్పష్టముగా చూడలేక, అతడు ఈ విషయమును దేవునితో వాదించుటకంటె తనతోనే ఎక్కువగా వాదించుకొనుచున్నాడు. ఈ వాక్యము యొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము. అయినను ప్రవక్త ఇంకను కొనసాగించుచున్నాడు---

హబక్కూకు 1:14, 15

14. నీవు మనుష్యులను సముద్రపు చేపలవలెను, నాయకుడు లేని ప్రాకు జీవులవలెను చేయుచున్నావు.

14. Facis hominem quasi pisces maris, quasi reptile, quod caret duce (ad verbum, non est dux in illo.)

15. వాడు గాలముచేత వారినందరిని పైకి లాగును, తన వలలో వారిని పట్టుకొనును, తన యీడ్పువలలో వారిని పోగుచేయును; అందువలన వాడు సంతోషించి ఉల్లసించుచున్నాడు.

15. Totum hamo suo attrahet, colliget in sagenam suam, et congregabit in rete suum; propterea gaudebit et exultabit (hoc est, gaudet et exultat.)

చెప్పబడినట్లు, అతడు తన ఫిర్యాదులో కొనసాగుచున్నాడు; మరియు దుష్టుల హింసను అడ్డగించుటకైనను, వారి విచ్చలవిడితనమును అదుపు చేయుటకు తన హస్తమును వారికి ఎదురుగా ఉంచుటకైనను, దేవుడు మనుష్యులనుండి ముఖము త్రిప్పుకొనినట్లుగా ఆ తీర్పు ఉండునని ఒక పోలికచేత అతడు చూపించుచున్నాడు. కావున ప్రతివాడును తనకంటె బలహీనుని బలముచేత మించి అతనిని పీడించునప్పుడును, దీనులపైనను బీదలపైనను అధికమైన అహంకారముతో లేచునప్పుడును, ప్రవక్త మనుష్యుని సముద్రపు చేపతో పోల్చుచున్నాడు---“దీని అర్థమేమి?” అని అతడు అనుచున్నాడు. “ఏలయనగా మనుష్యులు దేవుని స్వరూపమునందు సృష్టింపబడిరి: అట్లయితే వారి మధ్య కొంత న్యాయము ఎందుకు కనబడదు? ఒకడు మరియొకని మ్రింగివేయునప్పుడును, ఒక్క మనుష్యుడే దాదాపు లోకమంతటిని పీడించునప్పుడును, దీని అర్థమేమి కావచ్చును? దేవుడు మానవ వ్యవహారములతో ఆటలాడుచున్నట్లున్నది. ఏలయనగా ఆయన మనుష్యులను తన పిల్లలుగా ఎంచుచున్నయెడల, తన శక్తిచేత వారిని ఎందుకు కాపాడడు? కాని లోకములోని ఇతరులు చేపలవలెనో ప్రాకు జీవులవలెనో ఉన్నట్లు, ఒక మనుష్యుడు (అష్షూరు రాజును గూర్చి అతడు మాట్లాడుచున్నాడు) అంత కోపోద్రిక్తుడుగాను అంత క్రూరుడుగాను ఉండుట మనము చూచుచున్నాము.” నీవు మనుష్యులను ప్రాకు జీవులవలెను చేపలవలెను చేయుచున్నావు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు; ఆ తరువాత అతడు చేర్చుచున్నాడు: వాడు గాలముచేత అందరిని పైకి లాగుచున్నాడు, తన యీడ్పువలలో వారిని పోగుచేయుచున్నాడు, తన వలలో వారిని కూర్చుకొనుచున్నాడు, వాడు ఉల్లసించుచున్నాడు.

ప్రవక్త భావమేమో ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము---అష్షూరీయులు లోకమంతటిని విచ్చలవిడిగా పాడుచేయుచుండగా, దేవుడు ఒక విధముగా తన కన్నులు మూసికొనునని; మరియు ఈ క్రూరపాలన పరిశుద్ధ దేశమునకు చేరినప్పుడు, తమను దేవుడు విడిచిపెట్టెనని తప్ప విశ్వాసులు మరేమి తలంపగలరు? మరియు నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అన్యాయపు క్రూరపాలన మనుష్యులలో ఇట్లు ప్రబలుటకంటె భయంకరమైనది మరొకటి లేదు; ఏలయనగా వారందరును, అల్పులనుండి అధికులవరకు, దేవుని స్వరూపమునందు సృష్టింపబడిరి. కావున మానవజాతిని కాపాడుటలో దేవుడు విశేష శ్రద్ధ వహింపవలెను; ఈ విషయములో ఆయన తండ్రిప్రేమయు శ్రద్ధయు స్పష్టముగా కనబడవలెను: కాని మనుష్యులు ఇట్లు శిక్షలేక నాశనము చేయబడుచుండగా, ఒకడు దాదాపు మిగిలినవారందరిని పీడించుచుండగా, దైవ సంరక్షణ లేనట్లే కనబడుచున్నది. ఏలయనగా ఇట్లు మనుష్యులను విడిచిపెట్టి, ఇంత గందరగోళమైన స్థితిలో ఏ సహాయమును చేయకుండునప్పుడు, పక్షులనుగాని ఎద్దులనుగాని గాడిదలనుగాని చెట్లనుగాని మొక్కలనుగాని ఆయన ఎట్లు లక్ష్యపెట్టును? ప్రవక్త చెప్పుదాని భావమును ఇప్పుడు మనము గ్రహించుచున్నాము.

అయినను నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, అతడు దేవుని శక్తిని ఆయననుండి తీసివేయుట లేదు, లేదా అనేక తర్కవాదులు చేయునట్లు ఇక్కడ అతడు విధిని దూషించుటలేదు. నీవు మనుష్యులను చేయుచున్నావు అని అతడు చెప్పుచున్నాడు: ఆయననుండి తీసివేయబడజాలని దానిని---అనగా ఆయన లోకమును పరిపాలించుచున్నాడని---అతడు దేవునికి ఆపాదించుచున్నాడు. కాని దేవుని న్యాయమును గూర్చి అతడు సంశయించి, దేవునికే మొఱ్ఱపెట్టుచున్నాడు. ప్రవక్త ఇక్కడ పిచ్చివారివలె తలకొట్టుకొనుచు పరుగెత్తుచున్నట్లు కనబడినను, సమస్తమును పరిశీలించినయెడల అతడు తన శోధనలతో గట్టిగా పోరాడెనని మనము చూచెదము; ఈ మాటలలో కూడ విశ్వాసపు నిప్పురవ్వలైనను ప్రకాశించుచున్నవి, అవి ప్రవక్త యొక్క గొప్ప స్థిరత్వమును మనకు చూపుటకు చాలును. ఏలయనగా ప్రవక్త దేవుని వైపు తిరుగుచున్నాడనుట ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది. ఎపిక్యూరియనులు దేవునికి విరుద్ధముగా అరచునప్పుడు, ఎక్కువగా జనసమూహపు చెవిని వెదకుదురు; ఇట్లు వారు దేవుని దూషించి ఆయనకు దూరముగా తొలగిపోవుదురు; ఏలయనగా లోకముపై ఆయన ఏ శ్రద్ధయు వహింపడని వారు తలంచుదురు. కాని ప్రవక్త నిరంతరము దేవునినే సంబోధించుచున్నాడు. కావున దేవుడు సమస్తమునకు పరిపాలకుడని అతడు ఎరిగియుండెను. ఇంతటి ముళ్ళతో నిండిన కలవరపెట్టు ఆలోచనలనుండి విడిపింపబడవలెనని కూడ అతడు కోరుచున్నాడు; మరి ఉపశమనము ఎవరినుండి వెదకుచున్నాడు? దేవునినుండియే. అపవిత్రులు విచ్చలవిడిగా దేవుని అపహసించునప్పుడు, వారు తమ్మును తాము సంతుష్టిపరచుకొనుచు, తమ భక్తిహీనమైన ఊహలలో కఠినపడుటయే తప్ప మరేమియు వెదకరు: కాని ప్రవక్త దేవునియొద్దకే వచ్చుచున్నాడు, “ప్రభువా, ఇది ఎట్లు సంభవించుచున్నది?” అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లుండును, “నేను ఎట్లు కలతపడి బంధింపబడియున్నానో నీవు చూచుచున్నావు---అనేక అసంబద్ధమైన తలంపులచేత కలతపడి, నేను దాదాపు తికమకపడునట్లు; ఏ విధముగా విడిపించుకొనజాలని గొప్ప చిక్కులచేత బంధింపబడియున్నాను. ప్రభువా, నీవు ఈ ముడులను నాకు విప్పుము, చెదరియున్న నా తలంపులను ఒకచోట కూర్చుము, అప్పుడు సత్యమేదో, నేను ఏమి నమ్మవలెనో గ్రహించెదను; ముఖ్యముగా ఈ సందేహమును నాయొద్దనుండి తొలగించుము, లేనిచో అది నా విశ్వాసమును కదలించును; ప్రభువా, గందరగోళముగా కనబడు ఈ సంగతులను పరిపూర్ణమైన న్యాయమునకు అనుగుణముగా నీవు నడిపించుచున్నావనియు, నీవు ఎట్లు నీతిమంతుడవైయున్నావనియు నేను చివరకు తెలిసికొని సంపూర్ణముగా గ్రహించునట్లు అనుగ్రహింపుము.”

26 ఈ వచనము యొక్క అన్వయమును పూర్వ వచనమును సూచించుట వలననే గ్రహింపగలము; అందులో రెండు సంగతులు పేర్కొనబడినవి, సముద్రపు చేపయు ప్రాకు జంతువును: ప్రవక్తలకు సాధారణమైనట్లు, మొదటి భాగము గాలముచేత పైకి లాగబడుటను గూర్చినది, చేపలు వలలో చుట్టబడెను, లేక యీడ్పువలచేత కూర్చబడెను. ప్రాకు జంతువు, [{,[{רמש ఏకవచనములో ఉన్నది, సమష్టి భావముతో వాడబడినది, ఈ వచనము ప్రారంభములోని ,[{]}כלה ప్రతివాడును అనునది కూడ అదే వచనములో ఉన్నది. ఇది విమర్శకులు భావించిన కష్టమును, సవరణలను ప్రతిపాదించునట్లు వారిని చేసిన కష్టమును పూర్తిగా తొలగించుచున్నది. ఈ వచనము ఇట్లు చదువబడును:--- ప్రతి ఒక్కటిని (అనగా ప్రతి ప్రాకు జంతువును) గాలముచేత పైకి లాగును వాడు తన వలచేత వారిని (అనగా చేపలను) బయటికి లాగును, తన యీడ్పువలచేత వారిని కూర్చును; కావున వాడు సంతోషించి ఉల్లసించును. కావున “వలలోనికి కూర్చుట” అనుదానికి అర్థము ఉండుట కష్టము; “వలలో” అనుట కూడ అంత మెరుగైనది కాదు. బయటికి లాగుటయు కూర్చుటయు వలచేతను యీడ్పువలచేతను జరిగినవని స్పష్టము; ,[{]}ב అను విభక్తి ప్రత్యయమునకు గ్రీకులోని {ἐν} వలె ఈ అర్థము చాలా సాధారణము. ఇక్కడి చిత్రణ ఏమనగా, సమస్త ఉపాయములు వినియోగింపబడునని: మనుష్యులు చేపలతో పోల్చబడినందున, కొందరు అడుగున పాకువారిగాను, మరికొందరు అన్ని లోతులలో స్వేచ్ఛగా ఈదువారిగాను చూపబడిరి; అప్పుడు జాలరియగు కల్దీయుడు వచ్చి మొదటివారిని గాలముచేతను మిగిలినవారిని వలచేతను యీడ్పువలచేతను బయటికి లాగుచున్నాడు; ఇట్లు వాడు అందరిని పట్టుకొనుచున్నాడు.---సం.

భక్తిహీనులు ఒక్కొక్కప్పుడు దేవుని బహిరంగముగా దూషించుట కూడ సంభవించును, సాతాను సంబంధమైన ఆవేశము వారిని పట్టుకొనియుండును. కాని ప్రవక్త విషయమున సంగతి పూర్తిగా భిన్నమైనది; ఏలయనగా తాను ముంచివేయబడెనని, అంత భారమైన శ్రమలలో తన మనస్సు తనను ఆదుకొనజాలదని గ్రహించి, అతడు ఉపశమనము వెదకెను, మరియు మనము చెప్పినట్లు, దేవునియొద్దకే మొఱ్ఱపెట్టెను.

కావున వాడు సంతోషించి ఉల్లసించుచున్నాడు అని చెప్పుటలో, అతడు అవమానమును పెంచుచున్నాడు; ఏలయనగా ప్రభువు కొంతకాలము దుష్టులు నిర్దోషులను పీడించుటకు అనుమతించినను, వారు తమ దోషములలో అతిశయించుచు విజయోత్సాహము చేయుటను ఆయన కనుగొనునప్పుడు, అంత విచ్చలవిడితనము ఆయన ప్రతీకారమును మరి ఎక్కువగా రేపవలెను. ప్రభువు ఇంకను ఊరకుండుట నిజముగా మిక్కిలి విచిత్రముగా కనబడుచున్నది. అయితే ప్రవక్త కొనసాగించుచున్నాడు---

హబక్కూకు 1:16

16. కావున వాడు తన వలకు బలులు అర్పించును, తన యీడ్పువలకు ధూపము వేయును; వాటివలన వాని భాగము క్రొవ్వినదై వాని ఆహారము సమృద్ధిగా ఉన్నది.

16. Propterea sacrificabit sagenae suae, et suffitum offeret reti suo, quia in illis pinguis portio ejus, et cibus ejus lautus.

ప్రవక్త గత వచనము యొక్క ముగింపు వాక్యమును స్థిరపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా తాను చెప్పిన ఆ సంతోషమేదో---అనగా దుష్టులు ఒక విధముగా ఉద్దేశపూర్వకముగా దేవుని తమకు విరోధముగా రేపు సంతోషమే అది---అతడు వివరించుచున్నాడు. భక్తిహీనులు తమ దోషములలో ఆనందించుట నిజముగా అసహ్యకరమైన సంగతి; కాని వారు దేవుని తానే అపహసించుట మరింత ఘోరమైనది. కావున ప్రవక్త ఇప్పుడు చేర్చిన వృత్తాంతము అట్టిదే; అతడు ఇట్లు చెప్పినట్లున్నది: “నీవు వారిని విడిచిపెట్టినప్పుడు లేక కొంతకాలము వారిని సహించినప్పుడు భక్తిహీనులు తమ్మును తాము అభినందించుకొనుట మాత్రమే కాదు; కాని ఇప్పుడు వారు నీకు విరోధముగా లేచి నీ మహిమనంతటిని అపహసించుచున్నారు, ఆకాశమునకే విరోధముగా బహిరంగముగా దూషించుచున్నారు; ఏలయనగా వారు తమ సొంత వలకు బలులు అర్పించుచున్నారు, తమ యీడ్పువలకు ధూపము వేయుచున్నారు.” ఈ రూపకాలంకారముచేత దుష్టులు తమ దోషములలో కృతార్థులైనప్పుడు కఠినపడుట మాత్రమే కాదు, నీతి యొక్క ప్రశంసను కూడ తమకే ఆపాదించుకొనుచున్నారని ప్రవక్త సూచించుచున్నాడు; ఏలయనగా విజయముతో కూడినదానినే వారు సరిగా చేయబడినదిగా ఎంచుదురు. ఇట్లు వారు దేవుని సింహాసనమునుండి దింపి, ఆయన స్థానమున తమ్మును తాము ఉంచుకొనుచున్నారు. కావున ప్రవక్త భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము.

అయితే దేవుని యథార్థముగాను నిష్కపట మనస్సుతోను సేవింపని వారందరి రహస్య భక్తిహీనతను ఈ వాక్యభాగము మనకు బయలుపరచుచున్నది. దేవుని ఉనికిని గూర్చిన ఒక నిశ్చయత మనుష్యుల హృదయములలో ముద్రింపబడియున్నది; ఏలయనగా మతమును గూర్చిన కొంత భావము లేనంత అనాగరికులు ఎవరును లేరు: ఇట్లు వేయి మార్లు వారిని దోషులుగా చేయుటకు చాలిన ధర్మశాస్త్రమును తమ హృదయములలో వారు కలిగియుండుటచేత అందరును ఎటువంటి సాకును లేనివారగుచున్నారు.

కాని అదే సమయమున భక్తిహీనులును, విశ్వాసముచేత ప్రకాశింపజేయబడని వారును, ఈ జ్ఞానమును పాతిపెట్టుదురు, ఏలయనగా వారు తమలోనే చుట్టబడియుందురు: మరియు దేవుని గూర్చిన కొంత జ్ఞాపకము లోనికి ప్రాకినప్పుడు, వారు మొదట ప్రభావితులై ఆయనకు కొంత గౌరవమును ఆపాదింతురు; కాని ఇది అశాశ్వతమైనది, ఏలయనగా తాము చేయగలిగినంతగా వారు త్వరలోనే దానిని అణచివేయుదురు; అంతేకాదు, ఈ జ్ఞానమును, ఆకాశమునుండి తమకు కలిగిన ఏ వెలుగైనను ఆర్పివేయుటకు కూడ వారు ప్రయత్నింతురు (అది వారికి సాధ్యము కాకపోయినను). అష్షూరు రాజు యొక్క వ్యక్తిత్వములో ప్రవక్త ఇప్పుడు దీనినే సజీవముగా వర్ణించుచున్నాడు. అంతకుముందు అతడు–ఈ శక్తి అతని దేవునిది అని చెప్పియుండెను. దేవునికి మాత్రమే విశేషముగా చెందిన దానిని అష్షూరీయులు తమ విగ్రహములకు ఇచ్చి, ఇట్లు ఆయన హక్కును ఆయనకు లేకుండా చేయుదురని అతడు ఫిర్యాదు చేసియుండెను: కాని ఇప్పుడు వారు తమ సొంత యీడ్పువలకు బలులు అర్పించి తమ వలకు ధూపము వేయుదురని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ఇది చాలా భిన్నమైన సంగతి: ఏలయనగా తాము పొందిన విజయములన్నియు తమ యీడ్పువల కారణమని వారు ఆపాదించినయెడల, తమ విగ్రహములకు వారు ఎట్లు బలులు అర్పించగలరు? యీడ్పువల, వల అను పదములచేత ప్రవక్త వారి ప్రయత్నములు, బలము, సైన్యములు, శక్తి, ఆలోచనలు, వారు పిలుచుకొను రాజనీతులు, అపవిత్రులు తమకై ఆపాదించుకొను ఇతర సమస్తము అని భావించుచున్నాడు. అయితే తన సొంత వలకు బలి అర్పించుట అనగా ఏమి? అష్షూరీయుడు ఇట్లు చేసెను, ఏలయనగా తంత్రములో అందరినీ తాను మించితినని అతడు తలంచెను, ఏలయనగా అన్ని జనములతో యుద్ధము చేయుటకు వెనుకాడనంత ధైర్యవంతుడనని తనను తలంచుకొనెను, సైన్యములతో సిద్ధపడినవానినిగాను తన కార్యములలో న్యాయవంతునిగాను తన్ను ఎంచుకొనెను; మరియు అతడు కృతార్థుడాయెను, విజయమును నిశ్చయపరచుటకు తగిన దేనిని విడువలేదు. ఇట్లు నేను చెప్పినట్లు అష్షూరీయుడు తన విగ్రహములను ఏమియు లేనివిగా ఎంచెను; ఏలయనగా సమస్త దేవతల స్థానమున తన్ను తాను ఉంచుకొనెను. అయితే అతని విజయము ఎక్కడినుండి వచ్చెనని అడిగినయెడల, అష్షూరీయుడు దానినంతటిని ఏకైక నిజమైన దేవునికి ఆపాదింపవలసియుండెనని మనము సమాధానము చెప్పవలెను: కాని తన స్వంత శౌర్యముచేత తాను వర్ధిల్లితినని అతడు తలంచెను. ఆలోచనను గూర్చి చూడగా, మనుష్యుల ఆలోచనలను మనస్సులను పరిపాలించువాడు దేవుడే అని నిశ్చయము; కాని తన సొంత నైపుణ్యముచేత సమస్తము సాధించితినని అష్షూరీయుడు తలంచెను. మరల బలమును గూర్చి మాట్లాడినయెడల, అది ఎక్కడినుండి వచ్చెను? ధైర్యము ఎక్కడినుండి వచ్చెను, దేవునినుండి కాక? కాని అష్షూరీయుడు ఇవన్నియు తనకే చెందినవిగా చేసికొనెను. అట్లయితే దేవుని గూర్చి అతనికి ఏ పట్టింపు ఉండెను? తన సొంత విగ్రహములనుండి కూడ ఇప్పుడు అతడు సమస్త గౌరవమును ఎట్లు తీసివేయుచున్నాడో, సమస్తమును తనకే ఎట్లు ఆపాదించుకొనుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము.

కాని ఈ పాపము, నేను ఇదివరకే చెప్పినట్లు, భక్తిహీనులందరికి చెందినది; ఏలయనగా దేవుని ఆత్మ ఏలుబడి చేయని చోట వినయము లేదు, దేవుడు వారిని సంపూర్ణముగా శుద్ధిచేయువరకు మనుష్యులు అంతరంగ గర్వముతో ఎల్లప్పుడు ఉబ్బుదురు. కావున సహజముగా ఉన్నదియు, ప్రభువు తన ఆత్మచేత మనలను పునర్జన్మింపజేయువరకు మనచేత ఏ విధముగాను విదిలించుకొనజాలనిదియునైన ఈ సాతాను సంబంధమైన గర్వముతో మనము నిండకుండునట్లు, దేవుడు తన విశేష కృపచేత మనలను రిక్తపరచుట అవసరము. ఇది ప్రత్యేకముగా ఈ లోకపు రాజులందరిలో కనబడును. రాజులు దేవుని కృపచేత పరిపాలించుదురని వారు నిజముగా ఒప్పుకొందురు; మరియు వారు ఏ విజయమును పొందినప్పుడు, ప్రార్థనలు చేయబడును, మ్రొక్కుబడులు చెల్లింపబడును. కాని ఆ విజేతలతో ఎవడైనను “దేవుడు మీయందు కరుణ చూపెను” అని చెప్పినయెడల, “ఏమి! అట్లయితే నా సన్నాహము ఏమియు కాదా? నేను ముందుగా అనేకమును సమకూర్చలేదా? అనేకుల స్నేహమును నేను సంపాదించలేదా? నేను సంధులను ఏర్పరచలేదా? ఇట్టి ఇట్టి ప్రతికూలతలను నేను ముందుగా చూడలేదా? తగిన సమయమున నేను నివారణ చేయలేదా?” అని జవాబు వచ్చును. ఒక్క మాటలో, వారు పైకి దేవునికి బలులు అర్పించుదురు గాని, ఆ తరువాత ముఖ్యముగా తమ యీడ్పువలను తమ వలను లక్ష్యపెట్టి దేవుని ఏమియు ఎంచరు. ఇవి ఇంత స్పష్టముగా లేకుండిన యెడల ఎంత మేలు.

కాని దేవుని ఆత్మ ఈ సంగతి యొక్క సజీవ చిత్రమును మన యెదుట ఉంచుచున్నందున, నిజమైన వినయమేదో నేర్చుకొందము; మనము ఏమియు కామనియు, ఏమియు చేయలేమనియు, మనలను జీవములో నిలిపి కొనసాగించుట మాత్రమే కాక తన ఆత్మచేత మనలను పరిపాలించువాడు దేవుడొక్కడే అనియు, మన హృదయములను ఆదుకొనువాడును ధైర్యమిచ్చువాడును, ఆ తరువాత మనము చేపట్టు దానిని వర్ధిల్లజేయునట్లు మనలను ఆశీర్వదించువాడును ఆయనే అనియు తలంచునప్పుడు మాత్రమే మనకు ఇది కలదని నేర్చుకొందము. మనుష్యులు తమ్మును తాము పూర్తిగా రిక్తపరచుకొనినప్పుడు తప్ప దేవుడు నిజముగా మహిమపరచబడజాలడని ఇందునుబట్టి నేర్చుకొందము.

ఆ తరువాత అతడు–వాటిలో (లేక వాటిచేత) వాని క్రొవ్విన భాగమును వాని సమృద్ధికరమైన ఆహారమును ఉన్నవి అని చేర్చుచున్నాడు. కొందరు {,}בראהberae ను శ్రేష్ఠమైన ఆహారము అనియు, మరికొందరు క్రొవ్విన ఆహారము అనియు అనువదించినను, నేను సమృద్ధికరమైనది అను అర్థమునే ఇష్టపడుదును. 27 కావున వాని ఆహారము సమృద్ధికరమైనదగును. మనుష్యులు వర్ధిల్లుటచేత ఎంతగా గ్రుడ్డివారగుదురనగా తమకే బలులు అర్పించుకొందురని ప్రవక్త ఇక్కడ సూచించుచున్నాడు; కావున వారి కృతఘ్నత మరింత గద్దింపదగినది; ఏలయనగా ప్రభువు మనపట్ల ఎంత ఉదారముగా వ్యవహరించునో, మనము ఆయనను మహిమపరచుటకు అంతగా కారణము కలదనుటలో సందేహములేదు. కాని మనుష్యులు చక్కగా సమకూర్చబడినవారై సంపూర్ణ తృప్తి పొందినవారై ఇట్లు గర్వముతో ఉబ్బి తమకే బలులు అర్పించుకొనునప్పుడు, వారి భక్తిహీనత ఈ విధముగా మరింత సంపూర్ణముగా బయలుపడదా? అయితే అష్షూరీయులు దేవుని దయను దుర్వినియోగపరచిరని ప్రవక్త రుజువుచేయుట మాత్రమే కాదు, లోకమంతటి స్వభావమేదో వారి వ్యక్తిత్వములో అతడు చూపించుచున్నాడు. ఏలయనగా మనుష్యులు గొప్ప ధనమును కూడబెట్టి, ఇతరుల ఆస్తినుండి పెద్ద కుప్పను పోగుచేసికొనునప్పుడు, వారు అంతకంతకు గ్రుడ్డివారగుదురు.

27 “అతని క్రొవ్విన భాగము, సమృద్ధికరమైన ఆహారము” అనునవి అతడు జయించిన ప్రజలే. పదపదమునకు ఈ మాటలు ఇవి,— వారిద్వారా సమృద్ధిగా వాని భాగము, వాని ఆహారము బాగుగా పోషింపబడినది. యీడ్పువల, వల అనువాటి పోలిక కొనసాగింపబడుచున్నది; దీనిచేత సైనిక బలమును శక్తియు సూచింపబడుచున్నవి. యెషయా 10:13 చూడుము.—సం.

కావున మన క్రొవ్వు ఎంతగా పెరుగునంటే మనకు ఏమియు కనబడకుండా పోవునేమోయని, వర్ధిల్లుటలోని కీడునకు మనము న్యాయముగా భయపడవలెనని ఇందునుబట్టి చూచుచున్నాము; ఏలయనగా అధిక క్రొవ్వుచేత కన్నులు మసకబారును. కావున దీనిని మనము ఎల్లప్పుడు జ్ఞాపకముంచుకొందము. ఆ తరువాత ప్రవక్త తన ప్రసంగమును ముగించుచున్నాడు: కాని మొదటి అధ్యాయములో ఒక్క వచనము మాత్రమే మిగిలియున్నందున, దానిని నేను సంక్షేపముగా గమనించెదను.

హబక్కూకు 1:17

17. వాడు తన వలను ఖాళీచేసి, జనములను ఎడతెగక సంహరించుచు కనికరింపక యుండునా?

17. An propterea extendet 28 sagenam suam, et assiduus erit ad occidendas gentes, ut non parcat (alii vertuat, annon negative; atqui debuisset esse {}לע-{]}וכ

ఇది ఒక నిశ్చయార్థక ప్రశ్న, “వాడు ఇందువలన ...నా;” అయినను దీనికి నిషేధార్థక సమాధానము అవసరము. కావున వ్యాఖ్యాతలందరును పొరపడుచున్నారు; ఏలయనగా ఒక పట్టు పట్టిన తరువాత అతడు వెంటనే తన వలను విస్తరించుననియే ప్రవక్త ఇక్కడ ఫిర్యాదు చేయుచున్నాడని వారు తలంచుదురు, కాని అతని భావము ఇది: “వాడు ఎప్పుడైనను తన వలను విస్తరించవలెనా?” అనగా, “ప్రభువా, అష్షూరీయులు క్రొత్త కొల్లలకు సాగిపోవుటకు ఎంతకాలము నీవు అనుమతించెదవు? అడవిపందినైనను జింకనైనను పట్టిన తరువాత మరింత ఆత్రుతతో వెంటనే తన వేటను తిరిగి ఆరంభించు వేటగాని వలెనో; లేక తన చిన్న పడవను నింపుకొనిన తరువాత మరింత ఆశతో తన వృత్తిని కొనసాగించు జాలరివలెనో వారు ఉండుట ఎంతకాలము? ప్రభువా, అష్షూరీయులు తమ నాశన కార్యములో మరింత పట్టుదల గలవారగుటకు నీవు అనుమతించెదవా?” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. మరియు వారు దేవుని ఓర్పునకు ఎంత అయోగ్యులో అతడు చూపించుచున్నాడు, ఏలయనగా వారు జనములను సంహరించిరి. “నేను ఇక్కడ చేపలనుగాని ఇతర జంతువునుగాని గూర్చి మాట్లాడుట లేదు, ఈ మనుష్యుని గూర్చియైనను ఆ మనుష్యుని గూర్చియైనను మాట్లాడుట లేదు, కాని అనేక జనములను గూర్చి మాట్లాడుచున్నాను. ఈ వధలు ఇట్లు లోకమంతటను జరుగుచుండగా, ప్రభువా, ఎంతకాలము వారు శిక్షింపబడకుందురు? ఏలయనగా వారు ఎన్నడును మానరు” అని అతడు చెప్పుచున్నాడు. ప్రవక్త ఫిర్యాదు యొక్క భావమును ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నాము; కాని అతడు తన్ను తాను ఎట్లు తిరిగి కూడదీసికొనునో తరువాతి ఉపన్యాసములో మనము చూచెదము.

ప్రార్థన

సర్వశక్తిగల దేవా, మా శరీరపు బలహీనతవలన ఈ లోకపు అనేక కల్లోలకరమైన చలనములచేత మేము ఇటు అటు కదిలింపబడి కొట్టబడకుండా ఉండజాలమను నిజమైనను,---ఓ అనుగ్రహింపుము, నీవు లోకమును పరిపాలించువాడవనియు, మనుష్యులు ఒకప్పుడు నీచేత సృష్టింపబడుట మాత్రమే కాక నీ హస్తముచేత కాపాడబడుచున్నారనియు, నీవు నీతిగల న్యాయాధిపతివనియు ఉన్న ఈ ఆధారముచేత మా విశ్వాసము ఆదుకొనబడునట్లు చేయుము, అప్పుడు మేము తగినట్లు మమ్ము అదుపులో ఉంచుకొనగలము; మరియు మేము అనేక అవమానములను తరచుగా భరింపవలసి వచ్చినను, 28 క్రియాపదము [{,[{יריק హిఫిల్ రూపము, దీనికి ఖాళీ చేయుట, రిక్తపరచుట, ఖాళీగా పోయుట అని అర్థము; ద్రూసియస్, మార్కియస్, న్యూకమ్, హెండర్సన్ ఇక్కడ దానిని ఈ అర్థములోనే తీసికొనిరి. కాని ఈ క్రియాపదమునకు లాగుట, అనగా ఖడ్గమును (నిర్గమకాండము 15:9, లేవీయకాండము 26:33), సైన్యమును బయటికి నడిపించుట (ఆదికాండము 14:14) అని కూడ అర్థము; గ్రోటియస్, జూనియస్, సెప్టువజింటు ఈ అర్థమునే ఇచ్చిరి. బయటికి లాగుట, విస్తరించుట, లేక వ్యాపింపజేయుట అనునది వాక్యభాగపు ఉద్దేశమునకు ఎక్కువగా సరిపోవునట్లున్నది. తన వలను ఖాళీచేయుట, అది తిరిగి నింపుకొనుటకే అయియుండవలెను గనుక, ఇది కొంచెము అతిదూరపు భావన.---సం.

మేము ఎన్నడును క్షీణింపకుందుము గాక; మా విశ్వాసము సమస్త శ్రమలపై జయము పొందువరకును, మేము నిరంతర పోరాటముల పరంపరను దాటిన తరువాత, నీ కుమారుడైన క్రీస్తు మా కొరకు సంపాదించిన ఆ పరలోక విశ్రాంతిని చివరకు చేరువరకును క్షీణింపకుందుము గాక. ఆమేన్.