యెహోషువ 24

యెహోషువ 24

యెహోషువ 24:1-14

1. Congregavit itaque Josue omnes tribus Israel in Sichem, vocavitque seniores Israel, et capita ejus, judicesque ejus, ac praefectos ejus: steteruntque coram Deo.

1. యెహోషువ ఇశ్రాయేలీయుల గోత్రములన్నిటిని షెకెములో పోగుచేసి, ఇశ్రాయేలీయుల పెద్దలను వారి ముఖ్యులను వారి న్యాయాధిపతులను వారి నాయకులను పిలిపించినప్పుడు వారు దేవుని సన్నిధిని నిలిచిరి.

ఇక్కడ “itaque” (కాబట్టి) అను పదము మూలాధారము లేకుండ చేర్చబడినది; అయితే కాల్విన్ ఈ వచనముపై తన వ్యాఖ్యానములో వివరించినట్లు, మునుపటి అధ్యాయముతో సంబంధమును నిలుపుటకును, తన అభిప్రాయము చొప్పున ఈ రెండు అధ్యాయములు ఒక్క సమావేశమును గూర్చిన వృత్తాంతమునే కలిగియున్నవని చూపుటకును అది అవసరమని తలంచుచున్నాడు. దీనికి భిన్నముగా, 264వ పుటలోని గమనికలో చెప్పబడినట్లు, ఇక్కడ ఇయ్యబడిన వృత్తాంతము యొక్క సమస్త ధోరణియు, ఇది మునుపటి సమావేశము యొక్క కొనసాగింపును గూర్చినది కాదనియు, తరువాత ఒక సందర్భమున ఇంకను గంభీరమైన ఉద్దేశ్యముతో జరిగిన మరియొక సమావేశమును గూర్చినదనియు సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. — సం.

2. అప్పుడు యెహోషువ జనులందరితో ఇట్లనెను—ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవా సెలవిచ్చునదేమనగా—పూర్వకాలమునుండి మీ పితరులు, అనగా అబ్రాహామునకును నాహోరునకును తండ్రియైన తెరహు, నది అద్దరిని నివసించి యితర దేవతలను సేవించిరి.
2. Dixitque Josue ad universum populum, Sic dicit Jehova Deus Israel, Trans flumen habitaverunt patres vestri a seculo, ut Thare pater Abraham, et pater Nachor, servicruntque diis alienis.

3. అయితే నేను నది అద్దరినుండి మీ తండ్రియైన అబ్రాహామును తోడుకొనివచ్చి, కనాను దేశమందంతట అతని నడిపించి, అతని సంతానమును విస్తరింపజేసి, అతనికి ఇస్సాకును ఇచ్చితిని.

3. Et tuli patrem vestrum Abraham e loco qui erat trans flumen, et deduxi per universam terram Chanaan: multiplicavique semen ejus, et dedi ei Isaac.

4. ఇస్సాకునకు యాకోబు ఏశావులను ఇచ్చితిని; శేయీరు మన్నెమును స్వాధీనపరచుకొనుటకు ఏశావునకు ఇచ్చితిని; యాకోబును అతని కుమారులును ఐగుప్తునకు దిగిపోయిరి.

4. Et dedi ipsi Isaac Jacob et Esau: tradidique ipsi Esau montem Seir, ut possideret eum: Jacob autem et filii ejus descenderunt in Aegyptum.

5. తరువాత నేను మోషే అహరోనులను పంపి, ఐగుప్తు మధ్యను నేను చేసిన క్రియలచొప్పున దానిని తెగుళ్లచేత బాధపరచితిని; అటుతరువాత మిమ్మును బయటికి రప్పించితిని.

5. Misique Mosen et Aharon, et percussi Aegyptum, quemadmodum feci in medio ejus, et postea eduxi vos.

6. నేను ఐగుప్తులోనుండి మీ తండ్రులను రప్పింపగా మీరు సముద్రమునొద్దకు వచ్చితిరి; ఐగుప్తీయులు రథములతోను గుఱ్ఱపు రౌతులతోను ఎఱ్ఱ సముద్రమువరకు మీ తండ్రులను తరిమిరి.

6. Et eduxi patres vestros ex Aegypto, deveniestique ad mare, et persequuti sunt Aegyptii patres vestros cum curribus, et equitibus usque ad mare rubrum.

7. Tum clamaverunt ad Jehovam, et posuit caliginem inter vos et Aegyptios: induxitque super eum mare, ac operuit eum: et viderunt oculi vestri quae feci in Aegypto, et habitastis in solitudine in diebus multis.

7. వారు యెహోవాకు మొఱ్ఱపెట్టగా ఆయన మీకును ఐగుప్తీయులకును మధ్య చీకటి కల్పించి, సముద్రమును వారిమీదికి రప్పించి వారిని ముంచివేసెను; ఐగుప్తులో నేను చేసినదానిని మీరు కన్నులార చూచితిరి; తరువాత మీరు బహుదినములు అరణ్యములో నివసించితిరి.

8. అప్పుడు యొర్దాను అవతల నివసించిన అమోరీయుల దేశమునకు మిమ్మును రప్పించితిని; వారు మీతో యుద్ధము చేయగా, మీరు వారి దేశమును స్వాధీనపరచుకొనునట్లు నేను వారిని మీ చేతికి అప్పగించితిని; మీ యెదుటనుండి వారిని నశింపజేసితిని.

8. Postea adduxi vos ad terram Aemorrhaei habitantis trans Jordanem: praeliatique sunt vobiscum, et tradidi eos in manum vestram: possedistisque terram eorum, ac delevi eos a facie vestra.

9. తరువాత మోయాబు రాజును సిప్పోరు కుమారుడునైన బాలాకు లేచి ఇశ్రాయేలీయులతో యుద్ధము చేసి, మిమ్మును శపించుటకు బెయోరు కుమారుడైన బిలామును పిలువనంపెను.

9. Surrexit autem Balac filius Sippor rex Moab, et praeliatis est cum Israel: misitque et vocavit Bileam filium Beor, ut malediceret vobis:

10. అయితే నేను బిలాము మనవి విననొల్లనైతిని గనుక అతడు మిమ్మును దీవించుచునే వచ్చెను; అతని చేతిలోనుండి నేను మిమ్మును విడిపించితిని.

10. Et nolui audire Bileam, sed benedixi benedicendo vobis, et liberavi vos e manu ejus.

11. మీరు యొర్దాను దాటి యెరికోకు వచ్చినప్పుడు యెరికోవారును అమోరీయులును పెరిజ్జీయులును కనానీయులును హిత్తీయులును గిర్గాషీయులును హివ్వీయులును యెబూసీయులును మీతో యుద్ధము చేయగా నేను వారిని మీ చేతికి అప్పగించితిని.

11. Transistisque Jordanem, et venistis ad Jericho: pugnaveruntque contra vos viri Jericho, Aemorrhaeus, et Perizaeus, et Chananaeus, et Hittaus, et Girgasaeus, et Hivaeus, et Jebusaeus: tradidique eos in manum vestram.

ఇక్కడ “వారు మొఱ్ఱపెట్టిరి,” “ఆయన కల్పించెను,” “ఆయన రప్పించెను,” “ఆయన ముంచివేసెను” అను క్రియాపదములలో ఉత్తమపురుషనుండి ప్రథమపురుషకు అతి ఆకస్మికమైన మార్పు కనబడుచున్నది; యెహోషువ నిజమైన సందేశమును అందించుట మానివేసి కేవలము కథకుడాయెనో అన్నట్లున్నది. అయినను “ఐగుప్తులో నేను చేసినదానిని మీరు కన్నులార చూచితిరి” అని ఆ సందేశము వెంటనే తిరిగి కొనసాగుచున్నది. సెప్టువజింటు ఈ వచనము ఆరంభమున “ἀνεβοήσαμεν,” “మేము మొఱ్ఱపెట్టితిమి” అని అనువదించి, అటుతరువాత యెహోషువ 24:13 చివరవరకు కథన రూపమునే వాడుచు, యెహోషువ 24:8లో “ఆయన రప్పించెను” అనియు, యెహోషువ 24:10లో “మీ దేవుడైన ప్రభువు విననొల్లకుండెను” అనియు చెప్పుచున్నది. — సం.

12. మరియు నేను మీకంటె ముందుగా పెద్ద కందిరీగలను పంపితిని; అవి అమోరీయుల యిద్దరు రాజులను మీ యెదుటనుండి తోలివేసెను; అది నీ ఖడ్గముచేతనైనను నీ విల్లుచేతనైనను జరుగలేదు.

12. Et misit ante vos crabrones, qui expulerunt eos a facie vestra duos reges Aemorrhaei, non gladio tuo, nec arcu tuo.

13. మరియు మీరు సేద్యము చేయని దేశమును, మీరు కట్టని పట్టణములను మీకిచ్చియున్నాను; మీరు వాటిలో నివసించుచున్నారు; మీరు నాటని ద్రాక్షతోటల పండ్లను ఒలీవతోటల పండ్లను మీరు తినుచున్నారు.

13. Dedique vobis terram in qua non laborastis, et urbes quas non aedificastis, et habitastis in eis: vineas et oliveta quae non plantastis, comedetis.

14. కాబట్టి మీరు యెహోవాయందు భయభక్తులుగలవారై ఆయనను నిష్కపటముగాను సత్యముగాను సేవించుచు, మీ తండ్రులు నది అద్దరిని ఐగుప్తులోను సేవించిన దేవతలను తొలగద్రోసి యెహోవానే సేవించుడి.

14. Nunc ergo timete Jehovam, et servite ei in perfectione, et veritate, et auferte deos quibus servierunt patres vestri trans flumen, et in Aegypto, et servite Jehovae.

1. యెహోషువ ఇశ్రాయేలీయుల గోత్రములన్నిటిని పోగుచేసి మొదలైనవి. నా అభిప్రాయములో, ఇంతకుముందు సంక్షేపముగా చెప్పినదానినే అతడు ఇప్పుడు మరింత విపులముగా వివరించుచున్నాడు. ఏలయనగా ఒకే కారణము నిమిత్తము జనులను రెండుసార్లు ఒక పరస్థలమునకు రప్పించుట తగియుండదు. కావున ఈ పునరుక్తిచేత వృత్తాంతము యొక్క క్రమము కొనసాగింపబడుచున్నది. మునుపు అతడు గమనింపనిదానిని, అనగా వారందరును ప్రభువు సన్నిధిని నిలిచియుండిరను సంగతిని అతడు ఇప్పుడు తెలుపుచున్నాడు; ఈ మాట ఆ సమావేశము యొక్క మరింత పవిత్రమైన ఘనతను గాంభీర్యమును సూచించుచున్నది. కావుననే వృత్తాంతము ఆరంభింపబడినదై ఇప్పుడు ముందుకు సాగుచున్నదని సూచించుటకై కాబట్టి అను పూరకపదమును నేను చేర్చితిని. ఏలయనగా యెహోషువ క్రమబద్ధముగాను గంభీరముగాను యెహోవా నామమును ప్రార్థించి, ఆయన సన్నిధిలో ఉన్నట్లుగా జనులను సంబోధించెననుటలో సందేహము లేదు; అందువలన అక్కడ జరుగుచున్న సమస్త కార్యములమీద దేవుడే అధ్యక్షుడైయున్నాడనియు, తాము అక్కడ ఏదో స్వంత వ్యవహారములో నిమగ్నులై యుండక దేవునితోనే పవిత్రమైనదియు భంగపరచరానిదియునైన ఒడంబడికను స్థిరపరచుచున్నారనియు ప్రతివాడును తనకుతానే తలంచుకొనవలసియుండెను. కొంతసేపటి తరువాత చెప్పబడినట్లు, అక్కడ ఆయన పరిశుద్ధస్థలము ఉండెనని మనము దీనికి కలుపవచ్చును. కావున నిబంధన మందసము అక్కడికి తేబడెనని తలంచుట సంభవమే; దాని స్థలమును మార్చవలెనను ఉద్దేశ్యముతో కాదు గాని, అంత గంభీరమైన కార్యములో వారు దేవుని భూలోక న్యాయపీఠము ఎదుట తమ్మును తాము నిలుపుకొనవలెనని అట్లు చేయబడెను. ఏలయనగా మందసమును కదల్చుటను నిషేధించు మతసంబంధమైన బాధ్యత ఏదియు లేదు; మరియు షెకెము ఉన్న స్థలము ఎక్కువ దూరమున లేదు.

లాటిన్‌లో, “Terrestre Dei tribunal.” ఫ్రెంచిలో, “Le siege judicial que Dieu avoit en terre;” “దేవునికి భూమిమీద ఉండిన న్యాయపీఠము.” — సం.

2. మీ పితరులు నది అద్దరిని నివసించిరి మొదలైనవి. వారివైపునుండి ఏ ప్రయత్నమైనను జరుగకమునుపే దేవుడు వారిని ముందుగా ఆదరించిన ఆయన ఉచితమైన దత్తస్వీకారమును జ్ఞాపకము చేయుటతో అతడు తన ప్రసంగమును ఆరంభించుచున్నాడు; దీనివలన తమకు ఏదో ప్రత్యేకమైన శ్రేష్ఠతయైనను యోగ్యతయైనను ఉన్నదని వారు అతిశయింపలేరు. ఏలయనగా వారు ఇతరులకంటె ఏ మాత్రమును మంచివారు కానప్పుడు, కేవలము తన దయాసంకల్పమును తప్ప మరి దేనిని లక్ష్యపెట్టక, వారిని తన స్వకీయ జనముగా కూర్చుకొని, దేవుడు వారిని మరింత సన్నిహితమైన బంధముచేత తనతో బంధించుకొనెను. మరియు తాము అతిశయించుటకు వారియందు ఏదియు లేదని స్పష్టముగా కనబడునట్లు, అతడు వారిని వారి మూలమునకు తిరిగి నడిపించి, వారి పితరులు కల్దీయలో నివసించుచు ఇతరులతోపాటు విగ్రహములను పూజించుచు, తమ దేశస్థులైన మహాజనసమూహమునుండి ఏ విషయములోను భిన్నముగా లేకుండిరని వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు. దీనినిబట్టి, అబ్రాహాము విగ్రహారాధనలో మునిగియుండగా అతడు అగాధమైన లోతులోనుండి వలె పైకి లేవనెత్తబడెనని నిర్ధారింపబడుచున్నది.

యూదులైతే తమ వంశమునకు అసత్యమైన ఘనతను ఆపాదించుటకై, కల్దీయుల అగ్నిని దేవునిగా ఒప్పుకొనుటకు నిరాకరించినందున అబ్రాహాము తన దేశమునుండి ప్రవాసియాయెనని కల్పితకథలు చెప్పుదురు. అయితే ప్రేరేపితుడైన రచయిత మాటలను మనము గమనించినయెడల, ప్రజల సామాన్య విగ్రహారాధన దోషమునుండి తెరహు నాహోరులకంటె అతడు ఏ మాత్రమును మినహాయింపబడలేదని మనము చూచెదము. ఏలయనగా జనుల పితరులు అన్యదేవతలను సేవించిరనియు, అబ్రాహాము ఆ దేశములోనుండి విడిపింపబడెననియు చెప్పబడుట, వారి మూలమునందే దేవుని ఉచితమైన కనికరము ఎట్లు ప్రదర్శింపబడెనో చూపుటకే గాక మరి దేనికి? అబ్రాహాము తన దేశస్థులలో మిగిలినవారివంటివాడు కాకుండినయెడల, అతని స్వంత భక్తియే అతనిని వేరుపరచియుండును. అయినను అతనికి అనుగ్రహింపబడిన కృపను తగ్గింపగల ప్రత్యేకమైన శ్రేష్ఠత ఏదియు అతనికి స్వతహాగా లేదనియు, కావున అతడు నశించినవాడైయుండగా మరణములోనుండి జీవమునకు లేవనెత్తబడెనని అతని సంతతివారు ఒప్పుకొనవలసియుండెననియు చూపుటకై దానికి విరుద్ధమైనదే స్పష్టముగా పేర్కొనబడుచున్నది.

నోవహు ఇంకను జీవించియుండగానే విగ్రహారాధన లోకమందంతట వ్యాపించుట మాత్రమే కాక, కనీసము మరింత పవిత్రమైన మతము వర్ధిల్లవలసిన షేము కుటుంబములోనికి సహితము చొచ్చుకొనిపోయెననుట దాదాపు నమ్మశక్యము కానిదియు ఘోరమైనదియునైన విషయముగా కనబడుచున్నది. ఈ విషయములో మానవుని మూఢత్వము ఎంత వెఱ్ఱిదియు అణచరానిదియునో దీనివలన రుజువగుచున్నది: దైవాశీర్వాదము ప్రత్యేకముగా అనుగ్రహింపబడిన ఆ పరిశుద్ధ పితరుడు తన సంతతివారిని అదుపులో ఉంచి, వారు నిజదేవుని విసర్జించి మూఢభక్తికి తమ్మును తాము వ్యభిచారముగా అప్పగించుకొనకుండ అడ్డగింపలేకపోయెను.

3. నేను మీ తండ్రియైన అబ్రాహామును తోడుకొనివచ్చితిని మొదలైనవి. అబ్రాహాము తన స్వంత సద్గుణముచేత గాఢమైన అజ్ఞానములోనుండియు దోషము యొక్క అగాధములోనుండియు బయటపడలేదు గాని దేవుని హస్తముచేత బయటికి లాగబడెనని నేను ఇప్పుడే చూపినదానికి ఈ మాట అదనపు దృఢీకరణను ఇచ్చుచున్నది. ఏలయనగా అతడు తనంతట తానే దేవుని వెదకెనని చెప్పబడలేదు గాని, దేవునిచేత తీసికొనబడి మరియొక చోటికి తరలింపబడెనని చెప్పబడుచున్నది. తరువాత అబ్రాహాము యొక్క దీర్ఘమైన యాత్రాకాలమందంతట అతనిని అద్భుతరీతిగా క్షేమముగా కాపాడుటలో కనబడిన దైవకటాక్షమును యెహోషువ విస్తరించి వర్ణించుచున్నాడు. అయితే తరువాత వచ్చునది కొంత సందేహమును పుట్టించుచున్నది; అదేదనగా, దేవుడు అబ్రాహాము సంతానమును విస్తరింపజేసెను, అయినను అతనికి ఇస్సాకును మాత్రమే ఇచ్చెను; ఏలయనగా అతడు తప్ప మరెవడును పేర్కొనబడలేదు. అయితే ఈ పోలిక వారియెడల దేవుని విశిష్టమైన కృపను విశదపరచుచున్నది; ఏలయనగా అబ్రాహాము సంతానము వేరువిధముగా విస్తారముగా ఉండినను, వారి పూర్వికుడు ఒక్కడే న్యాయమైన వారసుని స్థానమును పొందెను. అదే భావముతో, ఏశావు యాకోబులు సహోదరులును కవలపిల్లలునైయుండగా ఆ ఇద్దరిలో ఒకడు నిలుపుకొనబడెననియు మరియొకడు విడువబడెననియు వెంటనే చెప్పబడుచున్నది. కావున ఇష్మాయేలు అతని సహోదరుని విషయములోను, ఏశావు విషయములోను వలెనే, యాకోబుయెడల దైవకనికరమును మంచితనమును అతడు ఎందుకు బిగ్గరగా కొనియాడుచున్నాడో మనము చూచుచున్నాము; దేవునిచేత ప్రత్యేకముగా ఏర్పరచబడుట అను ఒక్క విషయములో తప్ప మరి ఏ విషయములోను అతని వంశము ఇతరులకంటె శ్రేష్ఠమైనది కాదని అతడు చెప్పుచున్నట్లే యున్నది.

ఇక్కడ సూచింపబడిన కల్పితకథలలో ఒకటి ఏదనగా, తెరహు విగ్రహములను పూజించువాడు మాత్రమే కాక వాటిని చేయువాడునైయుండెననియు, విగ్రహారాధనయొక్క మూర్ఖత్వమును గ్రహించిన అబ్రాహాము తన తండ్రి విగ్రహములన్నిటిని నాశనము చేసెననియు చెప్పబడుచున్నది. అట్లు చేసిన తరువాత అతడు ఒక వరుస తర్కములచేత తన ప్రవర్తన సరియైనదని తన తండ్రిని ఒప్పింప ప్రయాసపడెను; ఆ తర్కములు గంభీరముగా నమోదు చేయబడియున్నవి; అయితే తన భక్తియుక్తమైన ప్రయత్నములలో సఫలుడు కానందున అతడు పారిపోవలసివచ్చి, ఆ విధముగా దేశదిమ్మరి ఆయెను. — సం.

4. యాకోబును అతని కుమారులును దిగిపోయిరి మొదలైనవి. ఏశావు విసర్జింపబడుటను పేర్కొనిన తరువాత, యాకోబు ఐగుప్తునకు ఎట్లు దిగిపోయెనో చెప్పుటకు అతడు సాగుచున్నాడు; అతడు ఒక్క మాటకే పరిమితమైనను, అది దేవుని పితృసంబంధమైన అనుగ్రహము యొక్క విస్తారమైనదియు సమృద్ధియైనదియు స్పష్టమైనదియునైన ప్రత్యక్షతను సూచించు మాటయైయున్నది. పరిశుద్ధ చరిత్రకారుడు జరిగిన ప్రతి అద్భుతమును గూర్చి ఘనమైన మాటలతో చెప్పకపోయినను, యెహోషువ వారి విమోచనను గూర్చి చాలినంత సంక్షిప్త వివరణను జనులకు ఇచ్చెననుటలో సందేహము లేదు. మొదట అతడు ఐగుప్తులో జరిగిన అద్భుతములను సూచించుచున్నాడు; తరువాత దేవుడు తన అమూల్యమైన శక్తియొక్క సహాయమును వారికి అనుగ్రహించిన ఎఱ్ఱ సముద్రపు దాటుటను కొనియాడుచున్నాడు; మూడవదిగా వారు అరణ్యములో సంచరించిన కాలమును వారికి జ్ఞాపకము చేయుచున్నాడు.

8. అప్పుడు దేశమునకు మిమ్మును రప్పించితిని మొదలైనవి. వారి నివాసస్థలములను స్వాధీనపరచుకొనుటకు మార్గము తెరచిన విజయములను గూర్చి అతడు ఎట్టకేలకు మాటలాడ నారంభించుచున్నాడు. ఏలయనగా యొర్దాను అవతలి దేశము స్వాస్థ్యములో భాగముగా వాగ్దానము చేయబడకపోయినను, దేవుడు తన నిర్ణయముచేత తన ఔదార్యమునకు అదనపు సూచనగా దానిని కనాను దేశముతో కలిపెను గనుక, జనులయెడల దైవౌదార్యమును ప్రశంసించుటలో యెహోషువ దానిని మిగిలినదానితో జతపరచుట నిర్హేతుకము కాదు; మరియు దైవసహాయమును నమ్మి వారు ఆయుధములలోను బలములోను పైచేయి పొందిరని మాత్రమే కాక, బాలాకు వారికొరకు పన్నిన ప్రాణాంతకమైన ఉచ్చులనుండి కూడ వారు కాపాడబడిరని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఏలయనగా వంచకుడైన బిలాము తన శాపములచేతను దూషణలచేతను ఏమియు సాధింపలేకపోయినను, అతని దుష్టత్వమును భంగపరచుటలో ప్రదర్శింపబడిన దేవుని ఆశ్చర్యకరమైన శక్తిని గమనించుట మిక్కిలి ప్రయోజనకరము. ఏలయనగా ఆయన దగ్గరకు వచ్చి వారికి హానిచేయగల సమస్తముతో యుద్ధము చేసినట్లే యుండెను.

తాము దేవుని నడిపింపుచేత మాత్రమే కాక కేవలము ఆయన శక్తిచేతనే జయించితిమని వారిని మరింత దృఢముగా ఒప్పించుటకై, మనుష్య హస్తము లేకుండ శత్రువును చెదరగొట్టుటకు కందిరీగలు పంపబడెనని మోషే గ్రంథములలో (ద్వితీయోపదేశకాండము 7:20) మనము చదువుదానిని అతడు మరల చెప్పుచున్నాడు. వారు మరి ఏ విధముగానైనను ఓడింపబడి, పారద్రోలబడి, చెదరగొట్టబడియుండినదానికంటె ఇది మరింత విశేషమైన అద్భుతము. ఏలయనగా నిరీక్షణకు విరుద్ధముగా ఏ కష్టమును లేకుండ విజయము పొందువారు, యుద్ధము యొక్క శుభఫలితము దేవుని వరమని ఒప్పుకొనినను, వెంటనే గర్వముచేత గ్రుడ్డివారగుటకు తమ్మును తాము అనుమతించుకొని, ఆ కీర్తిని తమ స్వంత జ్ఞానమునకును చురుకుదనమునకును శౌర్యమునకును ఆపాదించుకొందురు. అయితే ఆ కార్యము కందిరీగలచేత నెరవేర్చబడినప్పుడు, దైవకార్యము నిస్సందేహముగా స్థాపింపబడుచున్నది. కావున జనులు ఆ దేశమును తమ స్వంత ఖడ్గముచేతనైనను విల్లుచేతనైనను సంపాదించుకొనలేదని ఇందుమూలముగా నిర్ధారింపబడుచున్నది; ఈ నిర్ధారణ 44వ కీర్తనలో మరల చెప్పబడినది, మరియు అది ఇక్కడి భాగమునుండియే తీసికొనబడినట్లు కనబడుచున్నది. తుదకు, ఇతరుల కష్టముచేత సిద్ధపరచబడిన ఫలములను తాము తినుచున్నామని వారికి జ్ఞాపకము చేసిన తరువాత, ఆయన ఉపకారము యోగ్యమైనట్లుగా దేవుని ప్రేమింపవలెనని అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు.

యెహోషువ 24:15-24

15. Quod si molestum est vobis servire Jehovae, eligite vobis hodie quos colatis: sive deos, quibus servierunt patres vestri, qui fuerunt trans flumen, sive deos Aemorrhaei, in quorum habitatis terra: ego vero, et domus mea colemus Jehovam.
15. యెహోవాను సేవించుట మీ దృష్టికి కీడని తోచినయెడల, మీరు ఎవని సేవించెదరో, నది అద్దరిని మీ పితరులు సేవించిన దేవతలను సేవించెదరో, మీరు నివసించుచున్న దేశములోని అమోరీయుల దేవతలను సేవించెదరో, నేడు మీరు కోరుకొనుడి; అయితే నేనును నా యింటివారును యెహోవానే సేవించెదము.

16. అందుకు జనులు ఇట్లు ఉత్తరమిచ్చిరి—యెహోవాను విసర్జించి యితర దేవతలను సేవించుట మాకు దూరమగును గాక.

16. Cui respondit populus, dicens, Absit a nobis ut derelinquamus Jehovam, serviendo diis alienis.

17. ఐగుప్తు దేశమను దాస్యగృహములోనుండి మనలను మన తండ్రులను రప్పించి, మన కన్నులయెదుట ఆ గొప్ప సూచక క్రియలను చేసి, మనము నడచిన మార్గమంతటిలోను మనము దాటివచ్చిన జనములన్నిటిలోను మనలను కాపాడినవాడు మన దేవుడైన యెహోవాయే.

17. Jehova enim Deus noster ipse est qui eduxit nos et patres nostros e terra AEgypti, e domo servorum, et qui fecit in oculis nostris signa ista magna: servavitque nos in omni via per quam ambulavimus, et in omnibus populis per quorum transivimus medium.

అక్షరార్థముగా, “అది మీ కన్నులకు కీడైనయెడల.” ఇది ఆంగ్ల అనువాదమైన “And if it seem evil unto you” (అది మీకు కీడని తోచినయెడల) అను దానికి కొంచెము మాత్రమే భిన్నమైయున్నది; మరియు కాల్విన్ లాటిన్ అనువాదమైన “Quod si molestum est,” “అయితే అది కష్టముగా ఉన్నయెడల” అను దానికంటెను, సెప్టువజింటు యొక్క Εἰδὲμὴἀρέσκει ὑμῖν, “అది మీకు ఇష్టము కానియెడల” అను దానికంటెను ఉత్తమమైనది. ఈ చివరిదానినే లూథర్ “Gefallt es euch aber nicht” అని యథాతథముగా అనుసరించుచున్నాడు. — సం.

18. యెహోవా ఆ దేశమున నివసించిన అమోరీయులు మొదలైన జనములన్నిటిని మన యెదుటనుండి తోలివేసెను; కాబట్టి మేమును యెహోవానే సేవించెదము, ఆయనే మా దేవుడు.

18. Expulitque Jehova omnes populos, atque adeo Aemorrhaeum habitatorem terrae a facie nostra: etiam nos serviemus Jehovae, quiae ipse est Deus noster.

19. అందుకు యెహోషువ జనులతో ఇట్లనెను—మీరు యెహోవాను సేవింపలేరు; ఆయన పరిశుద్ధ దేవుడు, ఆయన రోషముగల దేవుడు; ఆయన మీ అపరాధములను మీ పాపములను క్షమింపడు.

19. Dixitque Josue ad populum Non poteritis servire Jehovae, quia Deus sanctus est, Deus aemulator est: non parcet sceleribus vestris, atque peccatis vestris.

20. మీరు యెహోవాను విసర్జించి అన్యుల దేవతలను సేవించినయెడల, ఆయన మీకు మేలుచేసిన తరువాత మనస్సు త్రిప్పుకొని మీకు కీడుచేసి మిమ్మును నిర్మూలము చేయును.

20. Si dereliqueritis Jehovam, et servieritis deo alieno, convertet se et malefaciet vobis, consumetque vos, postquam benefecerit vobis.

21. అందుకు జనులు—అట్లు కాదు, మేము యెహోవానే సేవించెదమని యెహోషువతో చెప్పిరి.

21. Cui respondit populus, Nequaquam: sed Jehovae serviemus.

22. అప్పుడు యెహోషువ—యెహోవానే సేవించుటకు మీరు ఆయనను కోరుకొంటిరనుటకు మీమీద మీరే సాక్షులైయున్నారని జనులతో చెప్పగా, వారు—మేము సాక్షులమే అనిరి.

22. Dixitque Josue ad populum, Testes estis contra vos quod vos elegeritis vobis Jehovam ut illi serviatis. Et dixerunt, Testes.

23. అందుకతడు—ఆలాగైతే మీ మధ్యనున్న అన్యుల దేవతలను తొలగద్రోసి, ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవాతట్టు మీ హృదయమును త్రిప్పుకొనుడని చెప్పెను.

23. Nunc ergo auferte deos alienos, qui sunt in medio vestri, et inclinate cor vestrum ad Jehovam Deum Israel.

సెప్టువజింటు “దాస్యగృహములోనుండి” అను మాటలను విడిచిపెట్టుచున్నది. — సం.

సెప్టువజింటు జనుల ప్రత్యుత్తరమును విడిచిపెట్టుచున్నది. — సం.

24. అప్పుడు జనులు—మన దేవుడైన యెహోవానే సేవించెదము, ఆయన మాటయే విందుమని యెహోషువతో చెప్పిరి.

24. Cui respondit populus Jehovae Deo nostro serviemus, et voci ejus obediemus.

15. యెహోవాను సేవించుట మీ దృష్టికి కీడని తోచినయెడల మొదలైనవి. యథార్థుడును సరియైన హృదయముగలవాడునైన నాయకునికి తగినదానిని యెహోషువ ఇక్కడ అంతగా లక్ష్యపెట్టనట్లు కనబడుచున్నది. జనులు దేవుని విసర్జించి విగ్రహముల వెంట వెళ్లియుండినయెడల, వారి భక్తిహీనమైనదియు హేయమైనదియునైన తిరుగుబాటుమీద శిక్ష విధించుట అతని విధియైయుండెను. అయితే ఇప్పుడు వారు కోరుకొనినట్లే దేవుని సేవించుటకైనను సేవింపకుండుటకైనను వారికి ఎంపికను ఇచ్చుటద్వారా అతడు పగ్గములను సడలించి, వారు ధైర్యముగా పాపములోనికి పరుగెత్తుటకు అనుమతి ఇచ్చుచున్నాడు. వారు ప్రభువును సేవింపలేరని అతడు వారితో చెప్పునప్పుడు, కాడిని విదిలించుకొనుటకు వారిని కావాలని ప్రేరేపింపగోరుచున్నాడో అన్నట్లు, తరువాత వచ్చునది మరింత అసంగతముగా కనబడుచున్నది. అయితే వారి మనోభావములను రేపి బయలుపరచుటలో అతని నాలుక ఆత్మ ప్రేరణచేత నడిపింపబడెననుటలో సందేహము లేదు. ఏలయనగా ప్రభువు మనుష్యులను తన అధికారము క్రిందికి తెచ్చునప్పుడు, వారు భక్తియందు ఆసక్తిని ప్రకటించుటకు సాధారణముగా చాలినంత సమ్మతితో ఉందురు, అయినను వెంటనే దానినుండి తొలగిపోవుదురు. ఈ విధముగా వారు పునాది లేకుండ కట్టుదురు. వారు తమ స్వంత బలహీనతను తాము అనుమానింపవలసినంతగా అనుమానింపకపోవుటయు, తమ్మును తాము పూర్తిగా ప్రభువునకు బద్ధులనుగా చేసికొనుట ఎంత కష్టమో ఆలోచింపకపోవుటయు ఇందుకు కారణము. కావున మనము ఏదో తలతిరుగుడు ఆవేశముచేత పైకి ఎత్తబడి, మన మొదటి ప్రయత్నములలోనే విఫలులము కాకుండునట్లు గంభీరమైన పరీక్ష అవసరము. ఈ ఉద్దేశ్యముతోనే యెహోషువ పరీక్షార్థముగా యూదులకు విడుదల ఇచ్చి, వారిని తమకుతామే యజమానులనుగాను, తాము ఏ దేవుని సేవింప ఇష్టపడుదురో దానిని ఎంచుకొనుటకు స్వతంత్రులనుగాను చేయుచున్నాడు; అప్పటికే వారు అతిగా మొగ్గియున్నట్లు వారిని నిజమైన మతమునుండి తొలగించు ఉద్దేశ్యముతో కాదు గాని, కొంతకాలము తరువాత తాము భంగపరచబోవు అనాలోచిత వాగ్దానములను వారు చేయకుండునట్లు అట్లు చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా మనము చూడబోవునట్లు, దేవునితో అప్పటికే చేయబడిన నిబంధనను నూతనపరచి స్థిరపరచుటయే యెహోషువ యొక్క నిజమైన ఉద్దేశ్యము. కావున వారు తమ స్వంత సమ్మతిచేతనే తమ్మును తాము బద్ధులనుగా చేసికొనినప్పుడు, తరువాత తాము బలవంతము క్రింద ఉంటిమని వారు సాకు చెప్పకుండునట్లు అతడు వారికి ఎంపిక స్వాతంత్ర్యమును ఇచ్చుట నిర్హేతుకము కాదు. ఇంతలో వారిలో సిగ్గుపాటును పుట్టించుటకై, తానును తన యింటివారును దేవుని ఆరాధనలో స్థిరముగా నిలిచియుందుమని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు.

16. అందుకు జనులు ఉత్తరమిచ్చిరి మొదలైనవి. జనులు మరియొకని మాటలచొప్పున ప్రమాణము చేయక, బయటినుండి వచ్చిన ఆజ్ఞకు దాస్యముగా లోబడక, దేవునినుండి తిరుగబడుట భక్తిహీనమైన కార్యమగునని ప్రకటించినప్పుడు, తాను ఇచ్చిన ఎంపికను గూర్చి అతడు పశ్చాత్తాపపడుటకు కారణము లేకపోయెనని ఇక్కడ మనము చూచుచున్నాము. ఈ విధముగా జనులు ఇష్టపూర్వకముగా తమమీద తామే నియమమును విధించుకొనినప్పుడు, అది నిబంధనను స్థిరపరచుటకు ఎంతో తోడ్పడుచున్నది. వారి ప్రత్యుత్తరము యొక్క సారాంశము ఇదే: ప్రభువు ఆశ్చర్యకరమైన విమోచనచేత వారిని తనకు స్వకీయ జనముగా సంపాదించుకొని, నిరంతరము వారికి తన సహాయమును అనుగ్రహించి, తాను వారి మధ్య వారి దేవుడుగా ఉన్నానని చూపియున్నాడు గనుక, ఆయనను విసర్జించి ఇతర దేవతలతట్టు తిరుగబడుట హేయమైన కృతఘ్నతయగును.

లాటిన్‌లో, “Atque ita inter primos conatus nos successus destituet.” ఫ్రెంచిలో, “Et qu'ainsi entre les premiers efforts nous nous trouvions n'estre pas bien fournis pour rencontrer ainsi qu'il faut, et tenir bon;” “ఈ విధముగా మొదటి ప్రయత్నములలోనే, తగినట్లుగా ఎదుర్కొని స్థిరముగా నిలుచుటకు మనము సరిగా సిద్ధపడలేదని కనుగొనెదము.” — సం.

19. అందుకు యెహోషువ జనులతో ఇట్లనెను మొదలైనవి. భయమునకు కారణమును సూచించి జనుల సిద్ధమైనదియు చురుకైనదియునైన ఆసక్తిని అణచివేయుటలో యెహోషువ ఇక్కడ పూర్తిగా అసంగతముగా ప్రవర్తించుచున్నట్లు కనబడుచున్నది. ఏలయనగా తమ సంపూర్ణ నిస్సహాయతను గ్రహించి వారు నిరాశకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, ఆ విధముగా అనివార్యముగా దేవుని భయమునుండి దూరమగునట్లు చేయుటకు తప్ప, వారు ప్రభువును సేవింపలేరని అతడు ఏ ఉద్దేశ్యముతో నొక్కి చెప్పుచున్నాడు? అయినను నిర్భయత్వముచేత మరింత మందులైన సోమరి జనులను మేల్కొలుపుటకై ఈ కఠినమైన ప్రమాణపూర్వక హెచ్చరిక విధానమును ఉపయోగించుట అవసరమాయెను. మరియు ఆ ఉపాయము కనీసము తాత్కాలికమైన విజయమునైనను పొందకపోలేదని మనము చూచుచున్నాము. ఏలయనగా వారు నిరుత్సాహపడలేదు, మరింత సోమరులును కాలేదు గాని, ఆ అడ్డంకిని అధిగమించి, తాము తమ విధిని నెరవేర్చుటలో స్థిరముగా ఉందుమని నిర్భయముగా ఉత్తరమిచ్చిరి.

సంక్షేపముగా, యెహోషువ దేవుని సేవించుటనుండి వారిని నివారించుటలేదు గాని, వారు తమ స్వభావమును మార్చుకొనుటకు నేర్చుకొనునట్లు, వారు ఎంత మొండివారును అవిధేయులునైయున్నారో మాత్రమే వివరించుచున్నాడు. అట్లే మోషే తన కీర్తనలో (ద్వితీయోపదేశకాండము 32) దేవునికిని జనులకును మధ్య విడాకులు కల్పించుచున్నట్లు కనబడునప్పుడు, వారు మేలుకొరకు మారుటకు త్వరపడునట్లు వారిని పొడిచి పదునుపెట్టుట తప్ప మరేమియు చేయుటలేదు. యెహోషువ నిజముగా దేవుని స్వభావమునుండి నిరపేక్షముగా తర్కించుచున్నాడు; అయితే అతడు ప్రత్యేకముగా గురిపెట్టునది జనుల వక్రమైన ప్రవర్తనయు అణచబడని మొండితనమునైయున్నది. యెహోవా పరిశుద్ధుడును రోషముగలవాడునైన దేవుడని అతడు ప్రకటించుచున్నాడు. ఇది నిశ్చయముగా మనుష్యులు ఆయనను ఆరాధింపకుండ ఏ విధముగాను ఆటంకపరచకూడదు; అయితే దీనినుండి వచ్చు పర్యవసానమేదనగా, మతము లేని అపవిత్రులును దుష్టులును భ్రష్టులునైన తిరస్కారులు ఆయన కోపమును రేపుదురు, వారికి ఆయనతో ఎట్టి సంబంధమును ఉండనేరదు; ఏలయనగా ఆయన శాంతింపనివాడని వారు అనుభవించెదరు. మరియు ఆయన వారి దుష్టత్వమును క్షమింపడని చెప్పబడినప్పుడు, సాధారణ నియమమేదియు నిర్ణయింపబడుటలేదు గాని, ఇతర స్థలములలో తరచుగా వలెనే, ఆ ప్రసంగము వారి అవిధేయ స్వభావమునకు విరోధముగా నిర్దేశింపబడుచున్నది. అది సాధారణముగా దోషములను గూర్చియైనను ప్రత్యేక దోషములను గూర్చియైనను చెప్పబడలేదు గాని, తరువాతి వచనము నిరూపించునట్లు, దేవుని ఘోరముగా విసర్జించుటకే పరిమితమైయున్నది. కావున జనులు తాము ప్రభువును సేవించెదమని మరింత సంసిద్ధముగా ఉత్తరమిచ్చుచున్నారు.

22. అప్పుడు యెహోషువ జనులతో చెప్పెను మొదలైనవి. యెహోషువ ఇంతవరకు గురిపెట్టిన ఉద్దేశ్యము ఏమిటో మనము ఇప్పుడు గ్రహించుచున్నాము. జనులను భయపెట్టి వారు తమ మతమునుండి తొలగిపోవునట్లు చేయుట అతని ఉద్దేశ్యము కాదు గాని, వారు తమంతట తామే ఆయన పరిపాలనను ఎంచుకొని, ఆయన సంరక్షణ క్రింద జీవించునట్లు ఆయన నడిపింపునకు తమ్మును తాము అప్పగించుకొనుటద్వారా ఆ బాధ్యతను మరింత పవిత్రమైనదిగా చేయుటయే. కావున తాము అవిశ్వాసులుగా కనబడినయెడల, తమ స్వంత మనస్సాక్షియే తమమీద నేరము మోపి తమ్మును విశ్వాసఘాతకులుగా ఎంచునని వారు ఒప్పుకొనుచున్నారు. అయితే తమ స్వంత శిక్షావిధికి తామే సాక్షులమగుదుమని ప్రకటించుటలో వారు కపటులు కాకపోయినను, ఈ వాగ్దానము యొక్క జ్ఞాపకము ఎంత సులభముగా మాసిపోయెనో న్యాయాధిపతుల గ్రంథమునుండి స్పష్టమగుచున్నది. ఏలయనగా వారిలో వృద్ధులైనవారు మరణించినప్పుడు, వారు త్వరలోనే నానావిధములైన మూఢభక్తులతట్టు తొలగిపోయిరి. మనుష్యుల ఇంద్రియములను ఆక్రమించు మోసములు ఎన్నివిధములుగా ఉన్నవో, వారు వ్యర్థమైన నమ్మికచేత తమ్మును తామే మోసపుచ్చుకొనుచు తమ వేషధారణను మూర్ఖత్వమును దాచుకొను మరుగుస్థలములు ఎంత వంకరవైనవో ఈ దృష్టాంతము మనకు నేర్పుచున్నది.

లాటిన్‌లో, “Liberius.” ఫ్రెంచిలో, “Plus hardiment et franchement;” “మరింత ధైర్యముగాను నిష్కపటముగాను.” — సం.

23. కాబట్టి అన్యుల దేవతలను తొలగద్రోసి మొదలైనవి. ఇటీవలనే మూఢభక్తికి అంత కఠినమైన ప్రతీకారకులైనవారు తామే విగ్రహములకు చోటిచ్చుట ఎట్లు సాధ్యము? అయినను అన్యదేవతలను తమ మధ్యనుండి తొలగద్రోయవలెనని ఆ మాటలు స్పష్టముగా ఆజ్ఞాపించుచున్నవి. వారి స్వంత గృహములు ఇంకను విగ్రహములచేత అపవిత్రపరచబడియుండెనని మనము అర్థము చేసికొనినయెడల, ఇతరులయందు తాము కనికరములేని కాఠిన్యముతో శిక్షించు దుర్గుణములలో మానవజాతిలో అధికభాగము ఎంత నిశ్చింతగా తాము మునిగియుండగలరో ఒక ప్రకాశమానమైన అద్దములో వలె మనము చూడవచ్చును. అయితే ఆకాను శిక్షింపబడిన తరువాత వారు బహిరంగమైన దేవద్రోహముచేత తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొనుటకు సాహసించిరనుట సంభవమని నేను తలంచను గనుక, ఇక్కడ వారి ఆచరణను గూర్చి కాక వారి మనోవాంఛలను గూర్చియే సూచింపబడుచున్నదనియు, అబద్ధదేవతలను గూర్చిన సమస్త తలంపులను తమకు దూరముగా త్రోసివేయవలెనని వారికి చెప్పబడుచున్నదనియు నేను భావించుటకు మొగ్గుచున్నాను. ఏలయనగా తమ పితరులు నది అద్దరిని ఐగుప్తులోను సేవించిన దేవతలను తొలగద్రోయవలెనని అతడు ఇదే అధ్యాయములో మునుపు వారిని హెచ్చరించెను. అయితే కల్దీయ విగ్రహములు వారి భాండారములలో భద్రపరచబడియుండెననియు, దేవునికిని తమకును మధ్య శత్రుత్వమునకు కారణమగునట్లు వారు ఐగుప్తునుండి అపవిత్ర దేవతలను తమతో తెచ్చుకొనిరనియు ఎవడును తలంపడు. కావున దాని భావము కేవలము ఇదే: వారు దేవుని ఒక్కనినే పవిత్రముగా ఆరాధించునట్లు సమస్త విగ్రహములను త్యజించి, సమస్త అపవిత్రతనుండి తమ్మును తాము శుద్ధిచేసికొనవలెను.

ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవాతట్టు మీ హృదయమును త్రిప్పుకొనుడి అను వాక్యభాగము యొక్క తాత్పర్యము ఇదేనని కనబడుచున్నది; దీనిని, ఆయనయందు విశ్రమించుడి, ఆయన ఒక్కనియందే ఆనందించి తృప్తిపొందునట్లు మీ హృదయమును ఆయన ప్రేమకు అప్పగించుడి అను మాటకు సమానార్థకముగా తీసికొనవచ్చును.

ఫ్రెంచిలో, “Leur propre conscience les redarguera comme coulpables et conveincus de desloyaute, et d'avoir fausse leur foy, s'ils ne tiennent leur promesse;” “వారు తమ వాగ్దానమును నిలుపుకొనకపోయినయెడల, వారి స్వంత మనస్సాక్షియే వారిని అపరాధులుగాను, విశ్వాసఘాతకులుగా రుజువైనవారుగాను, తమ మాట తప్పినవారుగాను ఖండించును.” — సం.

ఫ్రెంచి ప్రతి ఇట్లు చేర్చుచున్నది: “Comme s'il n'y avoit rien a redire en eux;” “తమయందు ఆక్షేపింపదగినది ఏదియు లేనట్లు.” — సం.

“మీ మధ్యనున్న దేవతలు” అని అక్షరార్థముగా భావమిచ్చు ఆ మాటలు, ఈ కాలమందు సహితము ఇశ్రాయేలీయులలో కొందరు రహస్యముగా విగ్రహారాధనకు లోనైయుండిరని సూచించుచున్నట్లు కనబడుచున్నవి. — సం.

యెహోషువ 24:25-33

25. అట్లు యెహోషువ ఆ దినమున జనులతో నిబంధన చేసి, షెకెములో వారికి కట్టడను విధిని నియమించెను.

25. Percussit itaque Josue foedus cum populo in die illa: et prosposuit ei praeceptum et judicium in Sechem.

26. మరియు యెహోషువ దేవుని ధర్మశాస్త్ర గ్రంథములో ఆ మాటలను వ్రాసి, ఒక పెద్ద రాతిని తీసికొని, యెహోవా పరిశుద్ధస్థలమునొద్దనున్న సింధూరవృక్షము క్రింద అక్కడ దానిని నిలువబెట్టెను.

26. Scripsit Josue verba ista in libro Legis Dei: tulit quoque lapidem magnum, statuitque eum ibi subter quercum, quae erat in sanctuario Jehovae.

27. అప్పుడు యెహోషువ జనులందరితో ఇట్లనెను—ఇదిగో, ఈ రాయి మనమీద సాక్షిగా ఉండును; యెహోవా మనతో చెప్పిన మాటలన్నియు ఇది వినియున్నది; కావున మీరు మీ దేవుని విసర్జింపకుండునట్లు ఇది మీమీద సాక్షిగా ఉండును.

27. Dixitque Josue ad universum populum, En lapis iste erit nobis in testimonium: ipse enim audivit omnia verba Jehovae quae loquutus est nobiscum, eritque contra vos in testimonium, ne forte mentiamini contra Deum vestrum.

28. అప్పుడు యెహోషువ జనులను వారి వారి స్వాస్థ్యములకు పంపివేసెను.

28. Remisitque Josue populum, quemlibet in haereditatem suam.

29. ఆ సంగతులు జరిగిన తరువాత, నూను కుమారుడును యెహోవా సేవకుడునైన యెహోషువ నూట పది సంవత్సరముల వయస్సుగలవాడై మృతినొందెను.

29. His autem gestis, mortuus est Josue filius Nun servus Jehovae centum et decem annorum.

సెప్టువజింటు “షిలోహులో, ఇశ్రాయేలీయుల దేవుని గుడారము ఎదుట” అని చెప్పుచున్నది; కొందరు వ్యాఖ్యాతలు దీనిచేతను ఇతర కారణములచేతను ప్రేరేపింపబడి, ఇక్కడ నమోదైన సమస్త వ్యవహారము షిలోహులోనే జరిగెననియు, షెకెము అను పేరు ఇక్కడ ఆ పేరుగల పట్టణమునకు కాక, షిలోహు సహితము దానిలో చేరియుండునంత విశాలమైన ఒక ప్రాంతమునకు ఇయ్యబడెననియు చూపుటకు ప్రయాసపడుదురు, అయితే వారి వాదమునకు అంతగా బలము లేదు. — సం.

30. వారు ఎఫ్రాయిము మన్నెములో గాయషు కొండకు ఉత్తరముగానున్న తిమ్నత్సెరహులో అతని స్వాస్థ్యపు సరిహద్దులో అతనిని పాతిపెట్టిరి.

30. Sepelieruntque eum in termino haereditatis ejus in Thimnatserah, quae est in monte Ephraim ad aquilonem montis Gaas.

31. యెహోషువ దినములన్నిటను, యెహోషువ తరువాత ఇంక బ్రదికినవారును యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల కొరకు చేసిన క్రియలన్నిటిని ఎరిగినవారునైన పెద్దల దినములన్నిటను ఇశ్రాయేలీయులు యెహోవాను సేవించుచు వచ్చిరి.

31. Servivitque Israel Jehovae cunctis diebus Josue, cunctisque diebus eniorum qui diu vixerunt post Josue, quinque noverunt omne opus Jehovae quod fecerat ipsi Israel.

32. ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తులోనుండి తెచ్చిన యోసేపు ఎముకలను షెకెములో, అనగా యాకోబు నూరు వెండి నాణములకు షెకెము తండ్రియైన హమోరు కుమారులయొద్ద కొనిన చేని భాగములో పాతిపెట్టిరి; అది యోసేపు పుత్రులకు స్వాస్థ్యమాయెను.

32. Ossa autem Joseph quae detulerant filii Israel ex Aegypto, sepelierunt in Sechem, in parte agri quam acquisierat Jacob a filiis Hamor patris Sechem centum nummis, et fuerunt filiis Joseph in possessione sua.

33. అహరోను కుమారుడైన ఎలియాజరు మృతినొందగా, ఎఫ్రాయిము మన్నెములో అతని కుమారుడైన ఫీనెహాసునకు ఇయ్యబడిన కొండమీద అతనిని పాతిపెట్టిరి.

33. Porro Eleazar filius Aharon mortuus est, et sepelierunt eum in Gibeath Phinees filii ejus, qui datus fuit illi in monte Ephraim.

25. అట్లు యెహోషువ నిబంధన చేసెను మొదలైనవి. ఏ ఉద్దేశ్యము కొరకు ఆ సమావేశము పిలువబడెనో ఈ భాగము నిరూపించుచున్నది; అదేదనగా, నిబంధనను నూతనపరచుటద్వారా జనులను మరింత సంపూర్ణముగాను మరింత గంభీరముగాను దేవునికి బద్ధులనుగా చేయుటయే. కావున ఈ ఒడంబడికలో, జనులు వాగ్దానము చేసిన భక్తిపూర్వక విధేయతను ఆయన నామమున స్వీకరించుటకు దేవుని పక్షమున నియమింపబడినవానివలె యెహోషువ ప్రవర్తించెను. కావుననే రెండవ వాక్యభాగములో వివరణార్థముగా, అతడు వారి యెదుట కట్టడను విధిని ఉంచెను అని చేర్చబడుచున్నది. ఏలయనగా కొందరు వ్యాఖ్యాతలు దీనిని యెహోషువ చేసిన ఏదో క్రొత్త ప్రసంగమును సూచించుచున్నట్లు వివరించి దాని భావమును చెరిపి వక్రీకరించుచున్నారు; అయితే దీనిని సరిగా మోషే ధర్మశాస్త్రమును గూర్చినదిగానే గ్రహింపవలెను; అనగా వారు ధర్మశాస్త్రమును ఆచరించుటలో స్థిరముగా నిలిచియుండవలెనను ఒప్పందము తప్ప యెహోషువ మరి ఏ ఒప్పందమును చేయలేదనియు, నిబంధనకు సంబంధించిన మరి ఏ అంశములును ముందుకు తేబడలేదనియు చెప్పబడినట్లే యున్నది; తాము మునుపు అంగీకరించి ఒప్పుకొనిన సిద్ధాంతములోనే వారు స్థిరపరచబడిరి. అదే విధముగా మలాకీ వారిని దేవుని కాడి క్రింద ఉంచుటకై, వారు మోషే ధర్మశాస్త్రమును జ్ఞాపకముంచుకొనవలెనని మాత్రమే కోరుచున్నాడు, అంతకుమించి ఏమియు కోరుటలేదు. (మలాకీ 4:4)

సెప్టువజింటు ఇక్కడ యెహోషువ 24:29, 31 వచనములను స్థానమార్పిడి చేసి, ఆ విధముగా తన యెహోషువ 24:31 అయిన యెహోషువ 24:29 చివర, ఒక విచిత్రమైన కథనమును జతచేయుచున్నది; అదేదనగా, ప్రభువు వారికి ఆజ్ఞాపించినట్లు ఐగుప్తునుండి ఇశ్రాయేలీయులను బయటికి తెచ్చినప్పుడు గిల్గాలులో అతడు వారికి సున్నతి చేసిన రాతి కత్తులను, అక్కడ అతనికొరకు వారు కట్టిన సమాధిలో వారు ఉంచిరి; అవి నేటివరకు అక్కడనే యున్నవి. — సం.

26. మరియు యెహోషువ ఆ మాటలను వ్రాసెను మొదలైనవి. నిరంతర జ్ఞాపకార్థము భద్రపరచబడిన బహిరంగ పత్రములను కలిగియున్నట్లుగా, నిబంధన మందసమునొద్ద ఉంచబడిన ఆ ప్రామాణిక గ్రంథమును ఇక్కడ గ్రహింపవలెను. మరియు ధర్మశాస్త్రము చదువబడినప్పుడు ఈ నిబంధన ప్రకటనయు దానితో చేర్చబడెననుటలో సందేహము లేదు. అయితే వ్రాయబడినది తెరువబడని గ్రంథములలో మరుగైయుండుట తరచుగా జరుగును గనుక, జ్ఞాపకమునకు మరియొక సహాయము ఇయ్యబడుచున్నది; అది ఎల్లప్పుడును కంటికి కనబడుచుండవలసినది, అనగా పరిశుద్ధస్థలమునొద్ద మందసము క్రిందనున్న రాయి. మందసము యొక్క శాశ్వత స్థానము అక్కడ ఉండెనని కాదు గాని, వారు దేవుని సన్నిధిని కనబడునట్లు అది అక్కడ ఉంచబడెను. కావున వారు ఆయన సన్నిధికి వచ్చినప్పుడెల్లను, చేయబడిన నిబంధనకు సాక్ష్యమైనను జ్ఞాపకచిహ్నమైనను వారు విశ్వాసములో మరింత బాగుగా నిలుపబడునట్లు వారి కన్నులయెదుట ఉండెను.

రాయి ఆ మాటలను వినెనని యెహోషువ చెప్పిన మాట నిజముగా అతిశయోక్తియే; అయినను దైవవాక్యము యొక్క ప్రభావమును శక్తిని వ్యక్తపరచుటకు అది అనుచితము కాదు; అది నిర్జీవమైన బండలను రాళ్లను సహితము చొచ్చుకొనిపోవునని చెప్పబడినట్లే యున్నది; కావున మనుష్యులు చెవిటివారైనయెడల, వారి శిక్షావిధి సమస్త భూతములలోను ప్రతిధ్వనించును. అబద్ధమాడుట అను మాట ఇతర స్థలములలో తరచుగా వలెనే ఇక్కడను, కపటముగాను మోసముగాను ప్రవర్తించుటకు, ఇచ్చిన వాగ్దానమును నిరర్థకము చేసి భంగపరచుటకు వాడబడుచున్నది. ఇంత బాగుగా స్థాపింపబడిన నిబంధన అనేక యుగముల పర్యంతము సంతతివారికి స్థిరమైనదిగాను పవిత్రమైనదిగాను ఉండునని ఎవడు తలంపడు? అయినను యెహోషువ తన మిక్కుటమైన ఆతురతచేత సాధించినదంతయు, కొన్ని సంవత్సరముల పర్యంతము మాత్రమే దాని కఠినమైన ఆచరణను భద్రపరచుటయే.

29. ఆ సంగతులు జరిగిన తరువాత మొదలైనవి. సమాధిసంస్కారము యొక్క ఘనత భక్తిపూర్వక గౌరవమునకు ఒక గుర్తు; అది తనంతట తానే జనుల ప్రేమపూర్వకమైన ఆదరణకు సాక్ష్యమిచ్చెను. అయితే ఈ గౌరవమైనను ప్రేమయైనను లోతుగా వేరుపారినది కాదు. యెహోషువ మరణానంతరము అతడు యెహోవా సేవకుడు అని పిలువబడుటద్వారా అతనికి ఇయ్యబడిన బిరుదు, తమ మధ్య ఆశ్చర్యకార్యములు చేసిన ప్రభువును కొంతకాలము తరువాత తృణీకరించిన ఆ దౌర్భాగ్యులును భ్రష్టులునైన మనుష్యులకు ప్రతి సాకును తీసివేసెను. కావున యెహోషువ జీవించియున్నంతకాలమును, వృద్ధులైనవారు మరణించువరకును వారు ప్రభువును సేవించిరని చెప్పబడినప్పుడు, వారి చంచలత్వముపై పరోక్షముగా దృష్టి మళ్లింపబడుచున్నది. ఏలయనగా దైవానుగ్రహములను గూర్చిన మరుపు వారిని హఠాత్తుగా ఆవరించినప్పుడు, పతనమును విముఖతను సూచించు ఒక మౌనమైన వ్యతిరేకార్థము ఇందులో ఉన్నది. కావున దేవుడు తన సేవకులలో ఎవనికైనను విశిష్టమైనవియు శ్రేష్ఠమైనవియునైన వరములను అనుగ్రహించినప్పుడు, వారి అధికారము సంఘము యొక్క క్రమమును స్థితిని కాపాడి సంరక్షించుననియు, వారు మరణించినప్పుడు వెంటనే ఘోరమైన వినాశనము ఆరంభమై, మరుగైయున్న భక్తిహీనత అదుపులేని విచ్చలవిడితనముతో బయలువెడలుననియు నేటి దినములలో సహితము జరిగినయెడల అది ఆశ్చర్యము కాదు.

ఫ్రెంచి ప్రతి ఇట్లు చేర్చుచున్నది: “Et on le laisse la dormir;” “మరియు అది అక్కడ నిద్రించునట్లు విడువబడుచున్నది.” — సం.

32. మరియు యోసేపు ఎముకలను మొదలైనవి. యోసేపు ఎముకలు పాతిపెట్టబడిన కాలము పేర్కొనబడలేదు; అయితే ఇశ్రాయేలీయులు షెకెము పట్టణములో సమాధానకరమైన నివాసమును పొందిన తరువాత ఈ విధిని నెరవేర్చిరని సులభముగా ఊహింపవచ్చును. ఏలయనగా అతడు సమాధికొరకు ఒక ప్రత్యేక స్థలమును నిర్ణయింపకపోయినను, యాకోబు కొనిన పొలములో అతని ఎముకలను ఉంచుట గౌరవసూచకమని వారు తలంచిరి. అయితే ఇది జనుల సోమరితనముపై ఒక గద్దింపుగా చెప్పబడియుండవచ్చును; ఆ ప్రదేశము ఇంకను శత్రువు అధికారములోనే యుండినందున యోసేపు అబ్రాహాముతోపాటు పాతిపెట్టబడలేకపోవుటకు ఆ సోమరితనమే కారణము. స్తెఫను (అపొస్తలుల కార్యములు 7) పండ్రెండుమంది గోత్రకర్తల ఎముకలను పేర్కొనుచున్నాడు; ఇతర గోత్రములవారు పోటీభావముచేత తమ పూర్వికుల భస్మమును పోగుచేసియుండుట అసంభవము కాదు. ఆ పొలము అబ్రాహాముచేత కొనబడెనని అక్కడ చెప్పబడుచున్నది; అయితే పేరులో ఒక పొరపాటు చొరబడెనని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. సమాధిసంస్కారమును గూర్చి, లేఖనములో అది తరచుగా పేర్కొనబడుటకు కారణము అది భావి పునరుత్థానమునకు సూచనయైయుండుటయే అని మనము సాధారణముగా గ్రహింపవలెను.