యెహోషువ 22

యెహోషువ 22

యెహోషువ 22:1-9

1. అప్పుడు యెహోషువ రూబేనీయులను గాదీయులను మనష్షే అర్ధగోత్రపువారిని పిలిపించి

1. Tunc accersivit Josue Rubenitas et Gaditas ac dimidiam tribum Manasse,

2. వారితో ఇట్లనెను – యెహోవా సేవకుడైన మోషే మీకాజ్ఞాపించినదంతయు మీరు గైకొంటిరి; నేను మీకాజ్ఞాపించిన దానియంతటి విషయములో మీరు నా మాట వింటిరి.

2. Dixitque ad eos, Vos custodistis omnia quae praecepit vobis Moses servus Jehovae, et obedistis voci meae in cunctis quae praecepi vobis.

3. ఇన్ని దినములనుండి నేటివరకు మీరు మీ సహోదరులను విడువక, మీ దేవుడైన యెహోవా ఆజ్ఞను జాగ్రత్తగా గైకొంటిరి.

3. Non deseruistis fratres vestros jam diebus multis usque ad diem hanc, sed custodistis custodiam praecepti Jehovae Dei vestri.

4. ఇప్పుడు మీ దేవుడైన యెహోవా మీ సహోదరులకు తాను సెలవిచ్చినట్లు వారికి నెమ్మది కలుగజేసెను; కాబట్టి మీరు తిరిగి యొర్దాను అవతల యెహోవా సేవకుడైన మోషే మీకిచ్చిన మీ స్వాస్థ్యమైన దేశమునకును మీ గుడారములకును వెళ్లుడి.

4. Nunc autem requiem dedit Jehova Deus vester fratribus vestris, quemadmodum dixerat eis: nunc igitur revertimini, et proficiscimini ad tabernacula vestra, ad terram possessionis vestrae, quam dedit vobis Moses servus Jehovae trans Jordanem.

5. అయితే మీ దేవుడైన యెహోవాను ప్రేమించుచు, ఆయన మార్గములన్నిటిలో నడుచుచు, ఆయన ఆజ్ఞలను గైకొనుచు, ఆయనను హత్తుకొని మీ పూర్ణహృదయముతోను మీ పూర్ణాత్మతోను ఆయనను సేవించుచు, యెహోవా సేవకుడైన మోషే మీకాజ్ఞాపించిన ఆజ్ఞను ధర్మశాస్త్రమును అనుసరించి నడుచుకొనుటకు బహు జాగ్రత్తగా ఉండుడి.

5. Tantum observate diligenter ut faciatis praeceptum et legem quam praecepit vobis Moses servus Jehovae, ut diligatis Jehovam Deum vestrum, et ambuletis in omnibus viis ejus, servetisque praecepta ejus, et adhaereatis ei, atque serviatis ei toto corde vestro, et tota anima vestra.

6. అప్పుడు యెహోషువ వారిని దీవించి పంపివేయగా వారు తమ గుడారములకు వెళ్లిరి.

6. Benedixitque eis Josue, ac dimisit eos, abieruntque in tabernacula sua.

7. మనష్షే అర్ధగోత్రమునకు మోషే బాషానులో స్వాస్థ్యమిచ్చెను; దాని రెండవ అర్ధభాగమునకు యెహోషువ యొర్దాను ఇవతల పడమటిదిక్కున వారి సహోదరుల మధ్యను స్వాస్థ్యమిచ్చెను. మరియు యెహోషువ వారిని వారి గుడారములకు పంపివేసినప్పుడు వారిని దీవించి,

7. Dimidiae autem tribui Manasse dederat Moses in Basan: alteri autem ejus parti dedit Josue cum fratribus suis trans Jordanem ad occidentem. Et etiam quum dimitteret eos Josue in tabernacula sua, et benedixisset eis.

8. వారితో ఇట్లనెను – మీరు బహు ధనముతోను అతివిస్తారమైన పశువులతోను వెండితోను బంగారముతోను ఇత్తడితోను ఇనుముతోను అతివిస్తారమైన వస్త్రములతోను మీ గుడారములకు తిరిగి వెళ్లుడి; మీ శత్రువులయొద్ద దోచుకొనిన సొమ్మును మీ సహోదరులతో పంచుకొనుడి.

8. Tunc dixit ad eos, dicendo. Cum divitiis multis revertimini ad tabernacula vestra, et cum aquisitione multa valde, cum argento, et auro, et aere, et ferro, et vestibus multis valde: dividite spolia inimicorum vestrorum cum fratribus vestris.

9. అప్పుడు రూబేనీయులును గాదీయులును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారును మోషేద్వారా యెహోవా సెలవిచ్చిన మాటచొప్పున తాము స్వాధీనపరచుకొనిన తమ స్వాస్థ్యమైన గిలాదు దేశమునకు వెళ్లవలెనని, కనాను దేశములోనున్న షిలోహులోనుండి ఇశ్రాయేలీయులయొద్దనుండి బయలుదేరి తిరిగి వెళ్లిరి.

9. Reversi sunt itaque, et abierunt filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse a filiis Israel de Silo quae est in terra Channan, ut irent ad terram Gilead, ad terram possessionis suae, in qua possessionem acceperunt secundum sermonem Jehovae per manum Mosis.

1. “అప్పుడు యెహోషువ రూబేనీయులను” మొదలైనవి. శేష ప్రజలను వెంబడించిన రెండు గోత్రములకును అర్ధగోత్రమునకును ఇయ్యబడిన సెలవు ఇక్కడ వివరింపబడుచున్నది. వారు తమకొరకు ఏదైనను సంపాదించుకొనవలెనని వెంబడింపలేదు; చీటిలేకయే తమకు నివాసములును భూములును ముందుగానే లభించియుండెను గనుక, తమ సహోదరులకును నెమ్మదిగల స్వాస్థ్యము కలుగువరకు వారితోకూడ ఉమ్మడిగా యుద్ధము జరుపవలెనని వారు వెంబడించిరి. వారు తమ సహోదరులకు నమ్మకమైన సహచరులుగాను సహాయకులుగాను ఉండిరి గనుక వారు సెలవుపొందుటకు అర్హులని యెహోషువ ప్రకటించి, ఈ విధముగా వారిని బాధ్యతనుండి విడిపించి స్వతంత్రులనుగా వారి ఇండ్లకు తిరిగి పంపుచున్నాడు. అయితే దేశమును ఏకైక స్వాస్థ్యముగా పొందుటయే యుద్ధమునకు సరియైన ముగింపు కావలసియుండగా, శత్రువులు ఆ దేశములో కొంతభాగమును ఇంకను స్వాధీనములో ఉంచుకొనియుండగనే, వారు తమ వంతు సైనిక సేవను పూర్తిగా నెరవేర్చిరని అతడు ఎట్లు ఎంచగలడు అని ఎవరైనను అడుగవచ్చును. అయితే నేను ఇంతకుముందే చెప్పినదానిని మనము జ్ఞాపకము చేసికొనినయెడల ఈ ముడి విడిపోవును. ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని ఆహ్వానమును అనుసరించి ఆయన కార్యమునకు తోడ్పడియుండినయెడల — అంతేకాదు, ఆయన తన చేతిని వారివైపు చాచుచుండగా వారు నీచముగా వెనుకకు తగ్గకుండినయెడల — యుద్ధములో మిగిలిన భాగము ఏ అపాయమును లేకుండను స్వల్ప ప్రయాసతోను ముగిసియుండెడిది. కాబట్టి దేవుడు అనుగ్రహించుటకు సిద్ధముగానున్నదానిని వారు తమ సొంత సోమరితనముచేత నిరాకరించిరి. ఈ విధముగా రెండు గోత్రములును అర్ధగోత్రమును తమ్మును తాము బద్ధులనుగా చేసికొనిన ఒడంబడిక ఇక వారిని బంధింపకుండ పోయెను. ఏలయనగా పది గోత్రములతోకూడ వెళ్లి, తమ స్థితియు సరిగ్గా వారి స్థితివంటిదే అయినట్లు వారి స్వాస్థ్యము కొరకు అంతే పట్టుదలతో పోరాడవలెననునదే వారు అంగీకరించిన ఏకైక బాధ్యత. ఇప్పుడు వారు నమ్మకమైన మిత్రులుగా తమ వంతును స్థిరముగా నెరవేర్చిన తరువాత, పది గోత్రములు తమకు ప్రస్తుతమున్న స్థితితో తృప్తిపొంది వారి సహాయమును కోరకపోవుటయే గాక, దానిని మౌనముగా నిరాకరించుచుండగా, వారు స్వేచ్ఛగా తమ ఇండ్లకు తిరిగి వెళ్లుటకు న్యాయముగానే అనుమతి ఇయ్యబడుచున్నది. సేవయందు విసుగుచెంది తమకు సెలవిమ్మని వేడుకొనక, యెహోషువ తనంతట తానే వారిని పిలిపించువరకు నెమ్మదిగా కనిపెట్టియుండిన వారి సహనముగల ఓర్పునుబట్టి వారు నిశ్చయముగా మెప్పునకు పాత్రులు.

లాటిన్‌లో, “Cujus sola possessio justum debuit bello imponere finem.” ఫ్రెంచిలో, “De laquelle il faloit qu'ils fussent paisibles possesseurs avant qu'ils peussent avoir licence de se desparter, et avant que finir la guerre;” “విడిచివెళ్లుటకు వారికి అనుమతి లభించకముందే, యుద్ధము ముగియకముందే, వారు దానిని నెమ్మదిగా స్వాధీనపరచుకొనినవారై యుండుట అవసరమైయుండెను.” — సం.

5. “అయితే బహు జాగ్రత్తగా ఉండుడి” మొదలైనవి. అతడు వారిని ఏకైక సత్యదేవుని అధికారమునకు నిత్యము బద్ధులనుగా చేయవలెనని, తాత్కాలికమైన సేవనుండి వారిని ఈ విధముగా విడిపించి స్వతంత్రులనుగా చేయుచున్నాడు. కాబట్టి వారు ఇంటికి తిరిగి వెళ్లుటకు అతడు అనుమతించుచున్నాడు, అయితే వారు ఎక్కడ ఉన్నను దేవుని సైనికులుగా ఉండవలెనను షరతుమీదనే; మరియు అదే సమయములో దాని విధానమును, అనగా ఆయన ధర్మశాస్త్రమును గైకొనుటను, అతడు నిర్దేశించుచున్నాడు. అయితే మానవ మనస్సు ఎంత వ్యర్థమైనదియు చంచలమైనదియు అనగా, భక్తి హృదయమునుండి సులువుగా మాసిపోవుచుండగా అజాగ్రత్తయు తిరస్కారమును లోపలికి చొరబడును; కాబట్టి ధర్మశాస్త్రమును నెరవేర్చుటలో ఆసక్తిని శ్రద్ధను అతడు వారియొద్ద కోరుచున్నాడు. వారు గాలిలోని ఊహాగానములచేత ఇటు అటు కొట్టుకొనిపోక, దేవుని నమ్మకమైన సేవకునియొద్ద తాము నేర్చుకొనిన సిద్ధాంతమునందు స్థిరముగా నిలిచియుండవలెనని అతడు దానిని మోషే ధర్మశాస్త్రమని పిలుచుచున్నాడు. ధర్మశాస్త్రము యొక్క గమ్యమును సారాంశమును, అనగా దేవుని ప్రేమించుటను ఆయనను హత్తుకొనియుండుటను కూడ అతడు స్పృశించుచున్నాడు; లేనియెడల బాహ్యమైన ఆరాధనకు విలువ అంతగా ఉండదు. యథార్థతను సూచించు మరికొన్ని మాటలచేత, అనగా తమ పూర్ణహృదయముతోను పూర్ణాత్మతోను ప్రభువును సేవించుట అను మాటలచేత, అతడు అదే సంగతిని స్థిరపరచుచున్నాడు.

8. “బహు ధనముతో తిరిగి వెళ్లుడి” మొదలైనవి. ఇతరులు యుద్ధము జరుపుటకు నది దాటిపోయినప్పుడు రెండు గోత్రములలోను అధికభాగము యొర్దాను అవతలనున్న తమ ప్రాంతములలోనే విడువబడిరని ఇంతకుముందు చూచియున్నాము గనుక, వారు తమ కుటుంబములతో సుఖముగా జీవించుచు, లేక గృహకార్యములయందు మాత్రమే నిమగ్నులైయుండిరి కాబట్టి, తమ సొంత జీవనోపాధితోను తమ సొంత ప్రయాసఫలముతోను తృప్తిపొందుట న్యాయమే. మరియు ఆ ప్రయాసయంతటిలోను అపాయములోను వారు ఏ పాలును తీసికొనలేదు గనుక, దోపుడుసొమ్ములోను కొల్లసొమ్ములోను ఏ భాగమైనను తమకు పంచిపెట్టవలెనని వారు అడిగియుండినయెడల అది నిశ్చయముగా యథార్థత లేని పనియై యుండెడిది. అయినను యెహోషువ కఠినమైన న్యాయవిధిని పట్టుబట్టక, కొల్లసొమ్మును తమ దేశస్థులతో పంచుకొనుటద్వారా వారియెడల ఉదారముగా ప్రవర్తించుడని సైనికులను హెచ్చరించుచున్నాడు. ఇక్కడ ఎవడైనను అసందర్భముగా, దోపుడుసొమ్ము ఉమ్మడిదా కాదా అను ప్రశ్నను లేవదీయవచ్చును. ఏలయనగా తాను ఆజ్ఞాపించినట్లు చేయుట వారి విధియని యెహోషువ ఖచ్చితముగా నిర్ణయించుటలేదు; దైవాశీర్వాదముచేత వారు ధనవంతులైన తరువాత తమ సహోదరులయెడల ఉదారముగాను దయగాను ఉండకపోవుట తగిన మనోభావము లేకపోవుటను బయలుపరచునని, ముఖ్యముగా ఆ సహోదరులు అదే దండయాత్రలో పాలుపొందకపోవుట వారి తప్పిదము కాదు గనుక అట్లు బయలుపరచునని, అతడు వారిని హెచ్చరించుచున్నాడు. మరియు పంచుకొనుడని అతడు వారికి ఆజ్ఞాపించునప్పుడు, భాగస్వాములలోను సమానులలోను సాధారణముగా జరుగునట్టి సమభాగమును అతడు కోరుటలేదు; అసూయకును ద్వేషమునకును గల కారణమంతటిని తొలగించుటకు చాలినంత కొంత ఇయ్యవలెనని మాత్రమే కోరుచున్నాడు.

ఫ్రెంచిలో, “Ou pour mieux dire, s'ils n'eussent vilainement tourne le dos arriere, quand il leur tendoit la main;” “లేక సరిగా చెప్పవలెనంటే, ఆయన వారివైపు తన చేతిని చాచినప్పుడు వారు నీచముగా వెన్నుచూపకుండినయెడల.” — సం.

యూదా రచయితలు, నమ్మదగినట్లు కనబడు ఆధారములపై నిలిచి, తమ సహోదరులకు సహాయము చేయుటకై యొర్దాను దాటిన సహాయక గోత్రములు పదునాలుగు సంవత్సరములపాటు తమ ఇండ్లకు దూరముగా ఉండిరని లెక్కించుచున్నారు. — సం.

యెహోషువ 22:10-20

10. కనాను దేశములోనున్న యొర్దాను ప్రాంతములకు వచ్చినప్పుడు రూబేనీయులును గాదీయులును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారును అక్కడ యొర్దాను దగ్గర ఒక బలిపీఠమును కట్టిరి; అది చూచుటకు గొప్ప బలిపీఠము.

10. Devenerunt autem ad limites Jordanis qui erant in terra Chanaan, et aedificaverunt filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, ibi altare juxta Jordanem, altare magnum visu.

11. అప్పుడు – ఇదిగో రూబేనీయులును గాదీయులును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారును కనాను దేశమునకు ఎదురుగా, యొర్దాను ప్రాంతములలో ఇశ్రాయేలీయులు దాటు స్థలమునొద్ద ఒక బలిపీఠమును కట్టిరని ఇశ్రాయేలీయులు వినిరి.

11. Audierunt autem filii Israel dici, Ecce aedificaverunt filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, altare e regione terrae Chanaan, in confinibus Jordanis in transitu filiorum Israel.

12. ఇశ్రాయేలీయులు ఆ సంగతి వినినప్పుడు, ఇశ్రాయేలీయుల సర్వసమాజము వారిమీద యుద్ధమునకు పోవలెనని షిలోహులో కూడుకొనెను.

12. Audierunt, inquam, filii Israel, et convenerunt universus coetus filiorum Israel in Silo, ut ascenderent contra eos ad pugnam.

సెప్టువజింట్ ఆజ్ఞార్థకమునకు బదులుగా భూతకాలమును ఉంచి, దానిని యెహోషువ ప్రసంగములోని భాగముగా కాక జరిగిన సంగతిని తెలుపు వాక్యముగా చదువునట్లు చేయుటద్వారా ఈ వాక్యభాగమంతటి భావమును మార్చుచున్నది: “వారు బహు ధనముతో వెళ్లిరి” మొదలైనవి, మరియు “వారు తమ శత్రువుల దోపుడుసొమ్మును తమ సహోదరులతో పంచుకొనిరి.” — సం.

13. అప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు గిలాదు దేశములోనున్న రూబేనీయులయొద్దకును గాదీయులయొద్దకును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారియొద్దకును యాజకుడైన ఎలియాజరు కుమారుడగు ఫీనెహాసును,

13. Miserunt autem filii Israel ad filios Ruben, et ad filios Gad, et ad dimidiam tribum Manasse, ad terram Gilead, Phinees filium Eleazar sacerdotis.

14. అతనితోకూడ పదిమంది ప్రధానులను, అనగా ఇశ్రాయేలీయుల గోత్రములన్నిటిలో ప్రతి పితరుల కుటుంబమునకు ఒక్కొక్క ప్రధానుని, పంపిరి; వారిలో ప్రతివాడును ఇశ్రాయేలీయుల సహస్రములలో తన పితరుల కుటుంబమునకు పెద్దయై యుండెను.

14. Et decem principes cum eo, singulos principes per singulas domos avitas ex omnibus tribubus Israel: singuli namque principes familiarum patrum suorum erant in millibus Israel.

15. వారు గిలాదు దేశములోనున్న రూబేనీయులయొద్దకును గాదీయులయొద్దకును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారియొద్దకును వచ్చి వారితో ఇట్లనిరి –

15. Venerunt ergo ad filios Ruben, et ad filios Gad, et ad dimidiam tribum Manasse, ad terram Gilead, loquutique sunt cum eis, dicendo,

16. యెహోవా సర్వసమాజము ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నది – మీరు చేసిన ఈ ద్రోహమేమి

16. Sic dicunt universus coetus Jehovae, Quae est praevaricatio ista, qua praevaricati estis contra Deum Israel, ut avertamini hodie ne eatis post Jehovam aedificando vobis altare, ut rebelletis hodie contra Jehovam? — ఇశ్రాయేలీయుల దేవునికి విరోధముగా, నేడు యెహోవాను అనుసరింపక తొలగిపోవునట్లును, నేడు యెహోవామీద తిరుగబడునట్లును మీకొరకు బలిపీఠమును కట్టుకొనుట?

17. పెయోరు విషయములో మనము చేసిన దోషము మనకు చాలదా? దానివలన యెహోవా సమాజములో తెగులు కలిగినను, నేటివరకు మనము దానినుండి పవిత్రపరచబడలేదు;

17. An parum nobis est cum iniquitate Peor, a qua nec dum sumus mundati etiam hodie, et tamen fuit plaga in coetu Jehovae?

18. అయినను మీరు నేడు యెహోవాను అనుసరింపక తొలగిపోవలెనా? నేడు మీరు యెహోవామీద తిరుగబడినయెడల రేపు ఆయన ఇశ్రాయేలీయుల సర్వసమాజముమీద కోపపడును.

18. Vos autem avertimini hodie ne eatis post Jehovam, et erit, vos rebellabitis hodie contra Jehovam, et cras in totum coetum Israel irascetur.

19. అయితే మీ స్వాస్థ్యమైన దేశము అపవిత్రమైనయెడల, యెహోవా గుడారము నివసించుచున్న యెహోవా స్వాస్థ్యమైన దేశమునకు దాటివచ్చి మా మధ్యను స్వాస్థ్యము పొందుడి; మన దేవుడైన యెహోవా బలిపీఠము గాక మీకొరకు వేరొక బలిపీఠమును కట్టుకొని యెహోవామీద తిరుగబడకుడి, మామీదను తిరుగబడకుడి.

19. Et quidem si immunda est terra possessionis vestrae, transite ad terram possessionis Jehovae, in qua habitat tabenaculum Jehovae, et possessiones accipite in medio nostrum et contra Jehovam ne rebellitis: neque a nobis deficiatis, aedificendo vobis altare praeter altare Jehovae Dei nostri.

20. జెరహు కుమారుడైన ఆకాను శపితమైనదాని విషయములో ద్రోహము చేయగా ఇశ్రాయేలీయుల సర్వసమాజముమీదికి కోపము వచ్చెను గదా? తన దోషమువలన ఆ మనుష్యుడు ఒక్కడే నశింపలేదు.

20. Nonne Achan filius Zerah praevaricatus est praevaricatione in anathemate, et contra omnem coetum Israel fuit ira? Et ille vir unus non obiit propter iniquitatem suam.

10. “కనాను దేశములోనున్న యొర్దాను ప్రాంతములకు వచ్చినప్పుడు” మొదలైనవి. ఈ చరిత్ర ప్రత్యేకముగా గమనింపదగినది: రెండు గోత్రములును అర్ధగోత్రమును ఉమ్మడి విశ్వాసమునకును సహోదర ఐక్యమునకును ఒక జ్ఞాపకచిహ్నమును నిలుపవలెనని ఉద్దేశించి, అవివేకమైన ఆసక్తిచేత తమ సహోదరులు న్యాయముగానే అనుమానించిన ఒక విధానమును అవలంబించిరి. దేవుని ఆరాధన భక్తిహీనమైన తెగువచేతను దుడుకుతనముచేతను భంగపరచబడెనని తలంచి పది గోత్రములు పరిశుద్ధమైన ఆగ్రహముతో మండిపడి, తమ సొంత రక్తసంబంధులమీదనే ప్రయోగించుటకు ఆయుధములు పట్టిరి; తమకు సంపూర్ణ సంతృప్తి కలుగువరకు వారు శాంతింపలేదు. బలిపీఠమును కట్టుటకు గల ప్రేరణ దానియంతట అది సరియైనదే. ఏలయనగా రూబేను గాదు మనష్షే సంతతివారి ఉద్దేశము, మధ్యనున్న నదిచేత తాము తమ సహోదరులనుండి వేరుపరచబడినను, మతవిషయములో వారితో ఐక్యమైయున్నామనియు ధర్మశాస్త్ర సిద్ధాంతములో పరస్పర ఏకాభిప్రాయమును కాపాడుకొనుచున్నామనియు సాక్ష్యమిచ్చుటయే. దేవుని ఆరాధనలో ఏ విషయమందైనను నూతనమైనదానిని ప్రవేశపెట్టుట వారి ఉద్దేశమునకు బహుదూరము. అయినను ప్రధానయాజకుని ఏమాత్రము లక్ష్యపెట్టకయు తమ సహోదరులను సంప్రదింపకయు, సులువుగా అపార్థమునకు గురియగు రూపములో, ఒక నూతనకార్యమును తలపెట్టుటలో వారు అల్పముగా కాక గొప్పగా పాపము చేసిరి.

ధర్మశాస్త్రము రెండు బలిపీఠములను ఎంత ఖచ్చితముగా నిషేధించెనో మనకు తెలియును (నిర్గమకాండము 20:24); ఏలయనగా ప్రభువు ఒక్క స్థలములో మాత్రమే ఆరాధింపబడ గోరెను. కాబట్టి ఆ సంగతిని మొదట చూచినవెంటనే, వారు రెండవ బలిపీఠమును కట్టుచున్నారని అందరును తలంచినప్పుడు, దేవుని ధర్మశాస్త్రమునకు విరుద్ధమైన భ్రష్టరూపముగల ఒక ఆచారమును కల్పించుటలో వారు దైవద్రోహమునకు అపరాధులని ఎవడు తీర్పుతీర్చకుండును? కాబట్టి ఆ కార్యము దోషముగలదిగా ఎంచబడవచ్చును గనుక, అంత గొప్పదియు అంత గంభీరమైనదియునైన విషయములో వారు కనీసము తమ సహోదరులను తమ ఆలోచనలో భాగస్వాములనుగా చేసియుండవలసినది; మరి ముఖ్యముగా ఎవని పెదవులనుండి దైవచిత్తము తెలిసికొనవలసియుండెనో ఆ ప్రధానయాజకుని సంప్రదింపకపోవుటలో వారు తప్పిదము చేసిరి. కాబట్టి లోకములో తాము మాత్రమే ఉన్నట్లు, ఆ ఉదాహరణ యొక్క నూతనత్వమువలన ఏ అభ్యంతరము కలుగునో వారు ఆలోచింపలేదు గనుక వారు నిందకు పాత్రులైరి. కాబట్టి ఒక కార్యము నిందారహితమైనదైనను దుడుకుగా దేనిని తలపెట్టకుండ నేర్చుకొందము; మరియు న్యాయమైనదానిని మాత్రమే గాక ప్రయోజనకరమైనదానిని కూడ లక్ష్యపెట్టవలెనని పరిశుద్ధ పౌలు చేయు హెచ్చరికను (1 కొరింథీయులకు 6:12; 1 కొరింథీయులకు 10:23) ఎల్లప్పుడును తగినట్లుగా గమనించుదము; మరి ముఖ్యముగా ఏ విధమైన నూతనత్వమునైనను ప్రవేశపెట్టుటద్వారా భక్తిగల మనస్సులను కలవరపరచకుండ జాగ్రత్తగా కాచుకొందము.

11. “ఇశ్రాయేలీయులు వినిరి” మొదలైనవి. వారు పరిశుద్ధమైన ఆసక్తితో మండిపడిరనుటలో సందేహము లేదు; రాళ్లకుప్పను బట్టి తమ దేశస్థులను నాశనము చేయుటకు ఆయుధములు పట్టుటలో వారి ఉగ్రత మితిమీరినదిగా కనబడనక్కరలేదు. ఏలయనగా ఈ కారణములనుబట్టియే సర్వప్రజలను ఒక్క బలిపీఠమునకు అంత గంభీరముగా బద్ధులనుగా చేసిన దేవునికి రెండు స్థలములలో బలులు అర్పింపబడినయెడల, దేవుని న్యాయమైన పరిశుద్ధస్థలము అపవిత్రపరచబడి ఆయన ఆరాధన భ్రష్టపరచబడుననియు, పరిశుద్ధమైనవి ఉల్లంఘింపబడుననియు, భక్తిగల ఐక్యత నాశనమగుననియు, మూఢాచారముల స్వేచ్ఛకు ద్వారము తెరువబడుననియు వారు సత్యముగాను జ్ఞానముగాను తీర్పుచేసిరి. కాబట్టి అపవిత్రమైన బలిపీఠమును గూర్చి వినినప్పుడు పది గోత్రములు దాని దైవద్రోహపు తెగువను అసహ్యించుకొనుట దుడుకుగా చేసినది కాదు.

కాబట్టి దేవుని పవిత్రమైన ఆరాధన భ్రష్టపరచబడుట మనము చూచినయెడల, మన శక్తికొలది దానిని కాపాడుటకు మనము ఉత్సాహముతో పాటుపడవలెనని బోధించు భక్తి యొక్క ప్రశస్తమైన ప్రదర్శన ఇక్కడ మనకున్నది. ఖడ్గము అందరి చేతులకు అప్పగింపబడలేదు నిజమే; అయినను ప్రతివాడును తన పిలుపును తన పదవిని బట్టి, సమస్తమైన భ్రష్టత్వమునకు విరోధముగా మతము యొక్క పవిత్రతను ధైర్యముగాను స్థిరముగాను కాపాడుటకు ప్రయాసపడవలెను. శరీరసంబంధమైన సమస్త లక్ష్యమును ప్రక్కనబెట్టి తమ సొంత కుటుంబమునైనను విడిచిపెట్టని మనష్షే అర్ధగోత్రము యొక్క ఆసక్తి మరి ముఖ్యముగా అత్యధిక ప్రశంసకు పాత్రమైనది. అయితే ఈ ఆసక్తి భక్తిగలదైనను కలవరపెట్టు ఆవేశమునుండి విముక్తమైనది కాదని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఏలయనగా తమ సహోదరుల మనస్సు ఏమిటో విచారించి సంగతి యొక్క స్థితిని సరిగా నిర్ధారించుకొనకముందే వారు యుద్ధము ప్రకటించుటకు త్వరపడుచున్నారు. యుద్ధము షరతులతో మాత్రమే ప్రకటింపబడెనని నేను ఒప్పుకొనుచున్నాను; ఏలయనగా విషయమును జాగ్రత్తగా విచారించిన తరువాత వార్త తెచ్చుటకు వారు రాయబారులను పంపుచున్నారు, మరియు నేరము జరిగినదని నిశ్చయముగా తెలిసికొనువరకు శిక్ష విధించు విషయములో వారు ఒక్క వ్రేలైనను కదల్పరు. కాబట్టి ఏదైనను మతభ్రష్టత కనుగొనబడినయెడల యుద్ధమునకు సిద్ధపడుచుండిన వారి ఆవేశపు తీవ్రతకు క్షమాపణ చెప్పవచ్చును.

లాటిన్‌లో, “Pios animos.” ఫ్రెంచిలో, “Les bonnes consciences;” “మంచి మనస్సాక్షులు.” — సం.

16. “యెహోవా సర్వసమాజము ఈలాగు సెలవిచ్చుచున్నది” మొదలైనవి. ఈ రెండవ బలిపీఠము దేవుని ఏకైక బలిపీఠమునకు విరోధమైనదని తెలిసిపోయినట్లే, వారు బహు కఠినముగాను తీవ్రముగాను వారిని నిందించుటతో ఆరంభించుచున్నారు. ఈ విధముగా రెండు గోత్రములు దానిమీద బలులు అర్పించు ఉద్దేశముతోనే ఆ బలిపీఠమును కట్టిరని ఒప్పుకొనబడిన సంగతిగా వారు ఎంచుచున్నారు. ఇందులో వారు పొరబడుచున్నారు, ఏలయనగా అది వేరొక ఉపయోగమునకును ఉద్దేశమునకును నియమింపబడినది. మరియు వారు ఏర్పరచుకొనిన తలంపు సరియైనదైయుండినయెడల, వారు ఉపయోగించు వాదమంతయు న్యాయమైనదైయుండెడిది; ఏలయనగా సమస్త బలులకంటె విధేయతను ఎక్కువగా ఎంచు దేవుని ధర్మశాస్త్రములో ఏ మార్పునైనను చేయుట (1 సమూయేలు 15:22) స్పష్టమైన అపరాధపూర్వక తిరుగుబాటే; మరియు ఏకైక బలిపీఠమునుండి తొలగిపోయినందుకు వారిని మతభ్రష్టులని ఖండించుటకు సంపూర్ణమైన ఆధారము ఉండెడిది.

17. “పెయోరు విషయములో మనము చేసిన దోషము మనకు చాలదా?” మొదలైనవి. తమ హేయక్రియలచేత ప్రభువును మాటిమాటికి కోపపరచుట మానని వారి వక్రమైన మొండితనమునుబట్టి వారు ఆ నేరమును మరింత ఘోరమైనదిగా చూపుచున్నారు. ఇటీవల జరిగిన ఒక ప్రముఖ ఉదాహరణను వారు ముందుకు తెచ్చుచున్నారు. దేవుని మంచి కావలివారివలె వారు నాలుగు ప్రధాన దిక్కులనుండి దేవుని పరిశుద్ధస్థలమును చుట్టుకొనియుండగా, తగిన ఆరాధన యొక్క రూపమును పొంది నిరంతర అభ్యాసముచేత దానికి అలవాటుపడియుండగా, వేశ్యల మోసకరమైన ప్రలోభములచేత వారు హేయమైన మూఢాచారములచేత తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొనుటకు అనుమతించి బయల్పెయోరును పూజించిరి. సర్వప్రజలు ఈ నేరములో చిక్కుకొనిరి గనుక, ఆ అపరాధములో తామును భాగస్వాములమని ఒప్పుకొనుటకు పదిమంది రాయబారులు సంకోచింపరు. కాబట్టి బయల్పెయోరు విషయములో మనము కట్టుకొనిన దోషము చాలదా? అని వారు అడుగుచున్నారు. దానినుండి తాము ఇంకను పవిత్రపరచబడలేదని వారు చేర్చుచున్నారు; అనగా దాని జ్ఞాపకము ఇంకను పూర్తిగా సమాధిచేయబడలేదనియు, లేక దేవుని ప్రతీకారము ఇంకను ఆరిపోలేదనియు చెప్పినట్లే; మరియు దీనినుండి వారు, రెండు గోత్రములును అర్ధగోత్రమును భక్తిహీనమైన మొండితనముతో దేవునినుండి తొలగిపోయి ఆయన కాడిని విదిలించుకొనుచుండగా, తమకే కీడు తలపెట్టుకొనుటయే గాక సర్వప్రజలమీదికి అట్టి నాశనమునే రప్పించుచున్నారని, ఏలయనగా తనకు చేయబడిన అవమానమునకు దేవుడు మరింత విస్తృతముగా ప్రతీకారము చేయునని, తీర్మానించుచున్నారు. దీనిని వారు ఆకాను ఉదాహరణచేత స్థిరపరచుచున్నారు; అతడు శపితమైనదానిలోనిది రహస్యముగా దొంగిలించినప్పుడు ఒంటరిగా ఉన్నను, తన దైవద్రోహమునకు శిక్షను ఒంటరిగా అనుభవింపలేదు, ఇతరులను కూడ తనతోకూడ ఈడ్చుకొనిపోయెను; ఏలయనగా ప్రజలకు అపవిత్రత అంటుకొనియుండెను గనుక, కొందరు యుద్ధపంక్తిలో పడిపోగా అందరును అవమానకరముగా పారదోలబడుట కనబడెను.

వారు అల్పమైనదానినుండి అధికమైనదానికి వాదించుచున్నారు. ఒక్క మనుష్యుని రహస్య దుష్కార్యమునుబట్టి దేవుని కోపము అనేకులమీద మండినయెడల, ప్రజలు బహిరంగమైన విగ్రహారాధనను చూచీచూడనట్లు ఊరకుండినయెడల ఆయన వారిని తప్పించుకొననిచ్చుట మరి ఎంత అసాధ్యము! అయితే ఒక మధ్యేమార్గము చేర్చబడుచున్నది: రెండు గోత్రములును అర్ధగోత్రమును బలిపీఠమును కట్టియుండినయెడల, మరియు కనాను దేశములో నివసింపనందున వారి స్థితి హీనమైనదైయుండినయెడల, వారు వచ్చి కనాను దేశములోనే నివాసము పొందుదురు గాక, అయితే దుష్టమైన పోటీచేత దేవుని కోపపరచకుందురు గాక. దీనినుండి, వారు ఏదో ఉబ్బిన ఆవేశముచేత ప్రేరేపింపబడలేదని మనము గ్రహించుచున్నాము; ఏలయనగా తమకు నష్టమును వ్యయమును కలిగినను, తమకొరకు వేరొకచోట నివాసమును స్థిరనివాసమును కోరుకొనినవారికి వారు దయతో భాగస్వామ్యమును ఇయ్య ఇష్టపడుచున్నారు.

ఫ్రెంచిలో, “S'il se trouve que les autres se soyent revoltez de la religion;” “ఇతరులు మతమునుండి తిరుగబడిరని కనుగొనబడినయెడల.” — సం.

యెహోషువ 22:21-34

21. అప్పుడు రూబేనీయులును గాదీయులును మనష్షే అర్ధగోత్రపువారును ఇశ్రాయేలీయుల సహస్రములకు పెద్దలైనవారితో ఇట్లనిరి –

21. Responderunt autem filii Ruben, et filii Gad, et dimidia tribus Manasse, loquutique sunt cum principibus millium Israel.

22. దేవాది దేవుడైన యెహోవా, దేవాది దేవుడైన యెహోవాయే ఎరుగును, ఇశ్రాయేలీయులును తెలిసికొందురు; ఇది తిరుగుబాటుచేతనైనను యెహోవామీది ద్రోహముచేతనైనను జరిగినయెడల (నేడు మమ్మును రక్షింపకుము),

22. Deus deorum Jehova, Deus deorum Jehova ipse novit, et Israel cognoscet, si per rebellionem, et si per prevaricationem in Jehovam, ne serves nos die hac.

23. యెహోవాను అనుసరింపక తొలగిపోవుటకు మేము మాకొరకు బలిపీఠమును కట్టుకొనియుంటిమేని, లేక దానిమీద దహనబలినైనను నైవేద్యమునైనను అర్పించుటకు గాని, దానిమీద సమాధానబలులను అర్పించుటకు గాని దానిని కట్టియుంటిమేని, యెహోవాయే దానిని విచారించును గాక.

23. Si cogitavimus aedificare nobis altare, ut averteremur ne iremus post Jehovam, et si ad immolandum super illud holocausta et sacrificium, et si ad faciendum super illud sacrificia prosperitatum, Jehova ipse inquirat.

24. రాబోవు కాలమున మీ పిల్లలు మా పిల్లలతో – ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవాతో మీకేమి పని? అని చెప్పుదురేమో అను భయముచేతనే గదా మేము దీనిని చేసితిమి.

24. Et si non potius timore hujusce rei fecimus hoc dicendo: Cras dicent filii vestri filiis nostris dicendo: Quid vobis et Jehovae Deo Israel?

లాటిన్‌లో, “Prava aemulatione.” ఫ్రెంచిలో, “Abusant en mal de ce qu'ils ont veu faire aux autres;” “ఇతరులు చేయుట తాము చూచినదానిని దుష్టముగా దుర్వినియోగము చేయుచు.” — సం.

25. రూబేనీయులారా, గాదీయులారా, యెహోవా మాకును మీకును మధ్య యొర్దానును సరిహద్దుగా నియమించెను; యెహోవాయందు మీకు పాలులేదు; ఆలాగున మీ పిల్లలు మా పిల్లలను యెహోవాయందు భయభక్తులు చూపకుండ మాన్పింతురు.

25. Nam terminum posuit Jehova inter nos et vos filii Ruben et filii Gad, Jordanem: non est vobis portio in Jehova: et cessare facient filii vestri filios nostros, ut non timeant Jehovam.

26. కాబట్టి మేము – దహనబలి నిమిత్తమైనను బలి నిమిత్తమైనను కాక, మనము ఇప్పుడు మనకొరకు ఒక బలిపీఠమును కట్టుకొనుటకు సిద్ధపడుదమని అనుకొంటిమి:

26. Et diximus, Demus nunc operam ut aedificemus altare, non pro holocausto, nec pro sacrificio:

27. మేము మా దహనబలులతోను మా బలులతోను మా సమాధానబలులతోను యెహోవా సన్నిధిని ఆయన సేవ చేయుదుమనుటకు మాకును మీకును మా తరువాతి మా తరములకును మధ్య అది సాక్షిగా ఉండవలెననియు, రాబోవు కాలమున మీ పిల్లలు – యెహోవాయందు మీకు పాలులేదని మా పిల్లలతో చెప్పకుండవలెననియు దానిని కట్టితిమి.

27. Sed ut testis sit inter nos et vos, et inter generationes nostras post nos, ut serviamus servitutem Jehovae coram eo in holocaustis nostris, et in sacrificiis nostris, et prosperitatibus nostris: et ne dicant filii vestri cras filiis nostris, Non est vobis pars in Jehova.

28. కాబట్టి రాబోవు కాలమున వారు మాతోనైనను మా తరములవారితోనైనను ఆలాగు చెప్పినయెడల, మేము – దహనబలుల నిమిత్తమైనను బలుల నిమిత్తమైనను కాక, మాకును మీకును మధ్య సాక్షిగా ఉండుటకై మా పితరులు చేసిన యెహోవా బలిపీఠపు నమూనాను చూడుడి అని మరల చెప్పగలమని అనుకొంటిమి.

28. Diximus itaque, Et erit, si dixerint nobis aut generationibus nostris cras, tum dicemus, Videte similitudinem altaris Jehovae quod fecerunt patres nostri, non pro holocausto, neque pro sacrificio, sed ut testis sit inter nos et vos.

29. మన దేవుడైన యెహోవా గుడారము ఎదుటనున్న ఆయన బలిపీఠము గాక, దహనబలులకైనను నైవేద్యములకైనను బలులకైనను వేరొక బలిపీఠమును కట్టి, యెహోవామీద తిరుగబడి నేడు యెహోవాను అనుసరింపక తొలగిపోవుట మాకు దూరమగును గాక.

29. Absit a nobis ut rebellemus contra Jehovam, et avertamur hodie ne eamus post Jehovam, aedificando altare pro holocausto, pro oblatione, et pro sacrificio, ultra altare Jehovae Dei nostri quod est ante tabernaculum ejus.

30. యాజకుడైన ఫీనెహాసును అతనితోకూడనున్న సమాజ ప్రధానులును ఇశ్రాయేలీయుల సహస్రములకు పెద్దలును రూబేనీయులును గాదీయులును మనష్షీయులును పలికిన మాటలు వినినప్పుడు అవి వారికి మంచివిగా కనబడెను.

30. Porro quum audisset Phinees sacerdos, et principes coetus, capitaque millium Israel qui cum eo erant, verba quae loquuti fuerant filii Ruben, et filii Gad, et filii Mannasse, placuit in oculis eorum.

31. అప్పుడు యాజకుడైన ఎలియాజరు కుమారుడగు ఫీనెహాసు రూబేనీయులతోను గాదీయులతోను మనష్షీయులతోను – మీరు యెహోవాకు విరోధముగా ఈ ద్రోహము చేయలేదు గనుక యెహోవా మన మధ్యనున్నాడని నేడు ఎరిగియున్నాము; ఇప్పుడు మీరు యెహోవా చేతిలోనుండి ఇశ్రాయేలీయులను విడిపించితిరి అనెను.

31. Dixitque Phinees filius Eleazar sacerdotis filiis Ruben, et filiis Gad, et filiis Manasse, Hodie novimus quod in medio nostri sit Jehova, quod non praevaricati sitis contra Jehovam praevaricationem istam: tunc liberastis filios Israel de manu Jehovae.

32. అప్పుడు యాజకుడైన ఎలియాజరు కుమారుడగు ఫీనెహాసును ప్రధానులును గిలాదు దేశములోనున్న రూబేనీయులయొద్దనుండియు గాదీయులయొద్దనుండియు కనాను దేశములోనున్న ఇశ్రాయేలీయులయొద్దకు తిరిగి వచ్చి వారికి ఆ సమాచారము తెలియజేసిరి.

32. Reversus est igitur Phinees filius Eleazar sacerdotis, et principes illi a filiis Ruben, et a filiis Gad, de terra Gilead ad terram Chanaan ad reliquos filios Israel, et retulerunt eis rem.

33. ఆ సంగతి ఇశ్రాయేలీయులకు మంచిదిగా కనబడెను; ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని స్తుతించి, రూబేనీయులును గాదీయులును నివసించుచున్న దేశమును నాశనము చేయుటకు వారిమీద యుద్ధమునకు పోవలెనని ఇక తలంచలేదు.

33. Placuitque res in oculis filiorum Israel, atque benedixerunt Deo filii Israel: neque decreverunt ascendere contra eos ad pugnam, ut disperderent terram in qua filii Ruben et filii Gad habitabant.

34. మరియు రూబేనీయులును గాదీయులును – యెహోవాయే దేవుడని మన మధ్య ఇది సాక్షిగా ఉండునని చెప్పి ఆ బలిపీఠమునకు ఏదు అని పేరు పెట్టిరి.

34. Vocaverunt autem filii Ruben et filii Gad altare Hed, dicendo: Quia testis erit inter nos quod Jehova est Deus.

21. “అప్పుడు రూబేనీయులును” మొదలైనవి. ఈ సంగతి యొక్క స్థితి నిర్వచనముమీద ఆధారపడియున్నది. ఏలయనగా రూబేను గాదు మనష్షే సంతతివారు తమ ఉద్దేశము వేరైనదని వివరించి, ఆ కార్యము యొక్క స్వభావము ఇతరులు తలంచినదానికంటె పూర్తిగా భిన్నమైనది గనుక, ఈ విధముగా ఆ నేరారోపణనుండి తమ్మును తాము నిర్దోషులుగా చేసికొనుచున్నారు. తమకు జరిగిన అన్యాయమునుబట్టి కలహము రేపకయు జగడమాడకయు ఉండుటలో వారు అరుదైన వినయమునకు ఒక మాదిరిని చూపుచున్నారు; అది మనము అనుసరించుటకై మన యెదుట ఉంచబడినది; కాబట్టి మనము సరిగా చేసిన ఏ కార్యమైనను దాని స్వభావము ఎరుగనివారిచేత ఎప్పుడైనను అన్యాయముగాను అసత్యముగాను నిందింపబడినయెడల, మనలను మనము నిర్దోషులుగా చూపుకొనుటకు అవసరమైనంతమట్టుకు మాత్రమే ఆ నిందను ఖండించుట చాలునని ఎంచుదము. మరియు తమకు మరింత విశ్వాసము కలుగునట్లును, తమ యథార్థతను మరింత బాగుగా ధ్రువపరచునట్లును, వారు గంభీరమైన ప్రమాణపూర్వక ప్రకటనచేత తమమీద అనుమానింపబడిన దుష్టత్వమును తమనుండి దూరముగా త్రోసివేయుచున్నారు. ఏలయనగా “దేవాది దేవుడైన యెహోవా, దేవాది దేవుడైన యెహోవా” అను ద్విరుక్తిలో బలమును భావమును ఉన్నవి; దానిచేత వారు ధర్మశాస్త్ర సిద్ధాంతమునందు ఎంత నమ్మకముగా నిలిచియుండ గోరుచున్నారో, దానికి విరుద్ధమైన సమస్త మూఢాచారములను ఎంతగా అసహ్యించుకొనుచున్నారో తీవ్రముగా దృఢపరచుచున్నారు. అయితే వారి ఉద్దేశము మనుష్యులకు స్పష్టముగా తెలియదు గనుకను, ప్రతివాడును తన సొంత బుద్ధిచొప్పున దానిని వేర్వేరుగా వివరించుచుండెను గనుకను, వారు దేవుని తీర్పుకు అప్పీలు చేసికొని, తాము ఏదైనను దుష్టముగా తలపెట్టితిమని ఆయన తీర్పుతీర్చినయెడల శిక్షకు లోబడుటకు సిద్ధపడుచున్నారు. మరియు తమ సొంత మనస్సులలో దోషులుగా నిర్ధారింపబడినప్పుడును తెగించిన దుష్టత్వముతో వందసార్లు దేవునిని న్యాయాధిపతిగా పిలుచు వేషధారులవంటివారు తాము కారని రుజువుచేయుటకు, వారు మనస్సాక్షిని ముందుకు తెచ్చుటయే గాక, సర్వప్రజలు సాక్షులగుదురని అదే సమయములో ప్రకటించుచున్నారు; అనగా ఏ నూతన ఆరాధనావిధానమునైనను కల్పించవలెనను ఉద్దేశము తమకెన్నడును లేదని కార్యమే స్పష్టముగా చూపునని చెప్పినట్లే; మరియు ఆ బలిపీఠము ఏ విధముగా అన్యాయమైనదైయుండెడిదో, అనగా బలులు అర్పించు ఉద్దేశముతో దానిని కట్టియుండినయెడల అన్యాయమైనదైయుండెడిదని, వారు సరిగానే వివరించుచున్నారు. ఏలయనగా ధర్మశాస్త్రము రాళ్లకుప్పలను కేవలము పేర్చుటను ఖండింపలేదు; మతము చీలిపోకుండునట్లును, మానవ అహంకారమునకు స్వేచ్ఛ ఇయ్యబడకుండునట్లును, ఈ విధముగా ప్రతివాడును తన సొంత కల్పనలను అనుసరించుటకు తొలగిపోకుండునట్లును, ప్రజలను ఒకే విశ్వాసములో నిలిపియుంచు ఉద్దేశముతో బలులు ఒక్క స్థలములో మాత్రమే అర్పింపబడవలెనని ఆజ్ఞాపించెను. ఈ విధముగా ఆ కార్యము యొక్క స్వభావమును వివరించుట పది గోత్రములు దానియెడల ఏర్పరచుకొనిన అసహ్యమును ఎట్లు తొలగించునో మనము చూచుచున్నాము.

లాటిన్‌లో, “Quod autem non tumultuantur.” ఫ్రెంచిలో, “Et en ce qu'ils n'escarmouchent point;” “మరియు వారు కొట్లాటకు దిగకుండుటలో.” — సం.

మన దేవుని సమస్త దేవతలకు పైగా ఉంచుట, స్థూలమైన గ్రహణశక్తికి తగినంత అనుకూలమైనదే అయినను, ఖచ్చితముగా సరియైనది కాదు. ఏలయనగా వాస్తవముగా వేరెవరును లేరు గనుక ఆయనను ఇతరులతో పోల్చుట అసాధ్యము. కాబట్టి కనబడు అసంగతమును తప్పించుకొనుటకై కొందరు వ్యాఖ్యాతలు దేవతలకు బదులుగా దేవదూతలను ఉంచుచున్నారు; ఈ భావము కొన్ని సందర్భములలో సరిపోవును గాని అన్నిటిలో కాదు. అయినను ఏకైక సర్వోన్నతుడైనవాడు దేవాది దేవుడని పిలువబడుట కఠినముగా కనబడనక్కరలేదు; ఏలయనగా ఆయనకు సమానుడు లేడు; ఆయన సమస్తమైన ఇతర ఔన్నత్యమునకు పైగా ప్రకాశించుచు, ఈ విధముగా తన మహిమచేత లోకములో ప్రసిద్ధిపొందిన దేవత్వపు నామములన్నిటిని మరుగుపరచి శూన్యముచేయుచున్నాడు. కాబట్టి ఈ వాడుకను సామాన్యజనుల సాధారణ గ్రహణమును దృష్టిలో ఉంచుకొని చూడవలెను.

26. “కాబట్టి మేము అనుకొంటిమి” మొదలైనవి. వారిమీద మోపబడిన ఘోరమైన భక్తిహీనత ఇప్పుడు చక్కగా ఖండింపబడినది; అయినను ధర్మశాస్త్రము ఏ విధమైన ప్రతిమలను నిలుపుటనైనను నిషేధించుచున్నది గనుక, వారు అన్ని విషయములలోను నిందారహితులు కారని కనబడుచున్నది. అయితే దేవుని సూచించుటకు ఉద్దేశింపబడిన ప్రతిమలు తప్ప మరి ఏ విధమైన ప్రతిమలును ఖండింపబడలేదని చెప్పుటద్వారా దీనికి సులువుగా సమాధానము చెప్పవచ్చును. విజయచిహ్నముగా గాని, ఒక అద్భుతమునకు సాక్ష్యముగా గాని, దేవుని యొక్క ఏదైనను ప్రత్యేక అనుగ్రహమునకు జ్ఞాపకచిహ్నముగా గాని రాళ్లకుప్పను నిలుపుటను ధర్మశాస్త్రము ఎక్కడను నిషేధింపలేదు (నిర్గమకాండము 20:4; లేవీయకాండము 26:1; ద్వితీయోపదేశకాండము 5:8). లేనియెడల యెహోషువయు అతని తరువాత అనేకులైన పరిశుద్ధ న్యాయాధిపతులును రాజులును అపవిత్రమైన నూతనకార్యములచేత తమ్మును తాము అపవిత్రపరచుకొనినవారగుదురు. అయితే మనుష్యుల మనస్సులు ఇటు అటు లాగబడి స్థూలమైనట్టియు భూసంబంధమైనట్టియు విధానములో ఆయనను ఆరాధించుటను చూచుటయే దేవునికి అయిష్టమైన ఏకైక సంగతి. రూబేను గాదు మనష్షే సంతతివారు ఆ బలిపీఠమును సహోదర ఐక్యమునకు బంధముగా మాత్రమే ఉపయోగింతుమని ప్రకటించుటద్వారా తమ నిర్దోషత్వమునకు అవసరమైనదంతయు చేయుచున్నారు; మరియు చాలినంత కారణమును కూడ చేర్చుచున్నారు, అనగా దీర్ఘకాలము గడచిన తరువాత ఇతరులు తమతో ఒకే దేశములో నివసింపనందున పది గోత్రములు వారిని పరదేశులనుగా వెలివేయుదురేమో అను అపాయము ఉండెను. ఏలయనగా యొర్దాను అవతలి దేశము మొదట నిబంధనలో చేర్చబడలేదు గనుక, నివాసస్థలములోని భేదము చివరకు కలహమునకు కారణము కావచ్చును. కాబట్టి ఒక విధమైన బహిరంగ పత్రమువలె ఆ బలిపీఠముద్వారా తమ హక్కును కాపాడుకొనగలుగునట్లును, పరస్పరము ఒకరినొకరు గుర్తించుకొనునట్లును, ఏకైక దేవుని సేవించుటలో ఉమ్మడిగా ఐక్యమగునట్లును, వారు తమ సంతతికొరకు సకాలములో ముందుచూపుతో ఏర్పాటుచేయుచున్నారు.

అనేకమంది రోమీయ రచయితలు ఈ సంఘటనను సాధ్యమైనంతగా తమకు అనుకూలముగా వాడుకొనుటకు ప్రయత్నించిరి; బలులు అర్పింపబడిన బలిపీఠమువంటిదైనను వేరొక ఉద్దేశముకొరకు నియమింపబడిన బలిపీఠమును నిలుపుటకు ఇది ఇచ్చునట్లు కనబడు అంగీకారములో, తమ అంతులేని ప్రతిమారాధనా రూపములకు ఆధారము దొరకునని వారు తలంచుచున్నారు. అట్టి వాదమును గంభీరముగా పరిగణించుట దాదాపు అసాధ్యము; అయినను దీనికి ఇచ్చు ఈ సమాధానము నిశ్చయముగా చాలును: రూబేనీయులును వారి సహచరులును, తాము దానిని మతసంబంధమైన సేవకు ఉపయోగింపవలెనని ఎన్నడును ఉద్దేశింపలేదనియు, ఎన్నడును ఉపయోగింపకూడదని స్థిరముగా నిశ్చయించుకొనియున్నామనియు అత్యంత గంభీరముగా ప్రకటించుటద్వారా తమ బలిపీఠమును నిలుపుటను సమర్థించుకొనిరి; అయితే రోమను మతస్థులు దీనికి భిన్నముగా, తమ ప్రతిమలను సరిగ్గా అట్లు ఉపయోగించుటకే స్పష్టమైన ఉద్దేశముతో నిలుపుచున్నారు, మరియు వాటిని ఈ దైవద్రోహపూర్వకముగా ఉపయోగించుటవలన కలుగునని తాము ఊహించు ప్రయోజనములను ఎడతెగక పొగడుచున్నారు. — సం.

30. “యాజకుడైన ఫీనెహాసు వినినప్పుడు” మొదలైనవి. ఫీనెహాసును రాయబారులును తాము ఏర్పరచుకొనిన దురభిప్రాయమును కఠినముగా పట్టుబట్టి నొక్కిచెప్పుటకు బదులుగా, సాత్వికముగాను ఇష్టపూర్వకముగాను ఆ సమాధానమును అంగీకరించునప్పుడు, తమ ఆసక్తిని సరిగానే నిగ్రహించుకొనుచున్నారు. అనేకులు ఏదైనను విషయమునుబట్టి ఒకసారి అభ్యంతరపడి కోపము రేగినయెడల ఏ సమాధానముచేతను శాంతింపరు; హేతువునకు లోబడినట్లు కనబడుటకంటె ఎల్లప్పుడును దురుద్దేశముతోను అన్యాయముగాను తప్పుపట్టుటకు ఏదో ఒకటి కనుగొందురు. ఇక్కడి ఉదాహరణ గమనింపదగినది. తగినంతగా తెలియని విషయమునుగూర్చి మనము ఎప్పుడైనను అభ్యంతరపడినయెడల మొండితనమునుండి జాగ్రత్తపడి, వెంటనే న్యాయమైన దృష్టితో చూచుటకు సిద్ధముగా ఉండవలెనని అది మనకు బోధించుచున్నది. మరియు రూబేను గాదు మనష్షే సంతతివారు నేరరహితులని కనుగొనబడినప్పుడు, ఫీనెహాసును రాయబారులును దానిని దేవుని కృపకు ఆరోపించుచున్నారు. ఏలయనగా “యెహోవా మన మధ్యనున్నాడని ఎరిగియున్నాము” అను మాటలచేత దేవుడు తమయెడల కటాక్షముగలవాడై తమ క్షేమమును కాపాడెనని వారు సూచించుచున్నారు.

ఇది జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను; ఏలయనగా దేవుడు మనలను విడిచిపెట్టి, అట్లు విడువబడిన మనలను భ్రష్టమనస్సునకు అప్పగించితేనే గాని మనము ఎన్నడును దేవునినుండి తిరుగబడము, భక్తిహీనతలోనికి పడిపోము అని దీనినుండి మనము గ్రహింపగలము. కాబట్టి సమస్త విగ్రహారాధనయు, దేవుడు ముందుగానే మనకు దూరమైయున్నాడనియు, న్యాయతీర్పుగా కలుగు అంధత్వమును విధించి మనలను శిక్షింపబోవుచున్నాడనియు చూపుచున్నది. ఈలోగా, దేవుడు తన చేతితో మనలను ఆదుకొనుటకును తన ఆత్మ కార్యముచేత స్థిరత్వమునందు మనలను దృఢపరచుటకును సన్నిహితుడైయున్నంతమట్టుకే మనము భక్తియందు నిలిచియుందుమని మనము గ్రహించవలెను. అపరాధము గూర్చిన అనుమానమంతయు తొలగిపోయినప్పుడు దైవప్రతీకారమునుగూర్చి భయపడుటకు ఇక ఏ కారణమును లేదు గనుక, ఫీనెహాసును రాయబారులును రూబేను గాదు మనష్షే సంతతివారిచేత తాము విడిపింపబడినట్లు మాటలాడుచున్నారు. చివరకు సర్వప్రజలును తమ సహోదరుల సమాధానమును అంగీకరించి, తన ప్రజలను అపరాధమునుండి కాపాడినందుకు దేవునికి కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లించినప్పుడు అట్టి న్యాయబుద్ధినే మానవత్వమునే కనుపరచుచున్నారు.

వారు హఠాత్తుగా మండిపడినను నెమ్మదిగల మనస్సులతో వెళ్లిపోవుచున్నారు. అదే విధముగా రెండు గోత్రములును అర్ధగోత్రమును ఆ బలిపీఠము యొక్క సరియైన ఉపయోగమును వివరించుటద్వారా ప్రజలను సమస్త మూఢాచారమునుండి దూరముగా మళ్లించు పేరును దానికి పెట్టి, తమ విధిని నెరవేర్చుటకు జాగ్రత్తగా ప్రయాసపడుచున్నారు.