యెహోషువ 10

యెహోషువ 10

యెహోషువ 10:1-14

1. యెహోషువ ఐని పట్టుకొని దానిని నిర్మూలము చేసెననియు, అతడు యెరికోకును దాని రాజునకును చేసినట్లు ఐకిని దాని రాజునకును చేసెననియు, గిబియోను నివాసులు ఇశ్రాయేలీయులతో సమాధానపడి వారి మధ్య నున్నారనియు యెరూషలేము రాజైన అదోనీసెదెకు వినినప్పుడు,

1. Quum audisset Adoni-zedec rex Jerusalem quod cepisset Josue Hai, et eam perdidisset (quemadmodum feceret Jericho, et regi ejus, quod sic fecisset Hai et regi ejus) et quod pacem fecissent habitatores Gibeon cum Israel, et essent inter ipsos:

2. గిబియోను రాజపట్టణములలో ఒకదానివలె గొప్ప పట్టణమై యుండుటచేతను, అది ఐ కంటె గొప్పదై దాని జనులందరు శూరులై యుండుటచేతను వారు మిక్కిలి భయపడిరి.

2. Tunc timuerunt valde, quod civitas magna esset Gibeon tanquam una e civitatibus regiis, quia major erat quam Hai, omnesque viri ejus fortes.

3. కాబట్టి యెరూషలేము రాజైన అదోనీసెదెకు హెబ్రోను రాజైన హోహామునొద్దకును యర్మూతు రాజైన పిరామునొద్దకును లాకీషు రాజైన యాపీయ యొద్దకును ఎగ్లోను రాజైన దెబీరునొద్దకును దూతలను పంపి,

3. Propterea misit Adoni-zedec rex Jerusalem ad Hoham regem Hebron et ad Piram regem Jarmuth, et ad Japhiam regem Lachis, et ad Debir regem Eglon, dicendo,

4. గిబియోను యెహోషువతోను ఇశ్రాయేలీయులతోను సమాధానపడెను గనుక మనము దానిని హతము చేయునట్లు మీరు నాయొద్దకు వచ్చి నాకు సహాయము చేయుడని వర్తమానము పంపెను.

4. Ascendite ad me et suppetias ferte mihi, ut percutiamus Gibeon qui pacem fecit cum Josue et filiis Israel.

5. కాబట్టి అమోరీయుల అయిదుగురు రాజులు, అనగా యెరూషలేము రాజును హెబ్రోను రాజును యర్మూతు రాజును లాకీషు రాజును ఎగ్లోను రాజును, తామును తమ సమస్త సైన్యములును కూడుకొని బయలుదేరి గిబియోను ఎదుట దిగి దానితో యుద్ధము చేసిరి.

5. Congregati sunt itaque, et ascenderunt quinque reges Amorrhaei, rex Jerusalem, rex Hebron, rex Jarmuth, rex Lachis, rex Eglon, ipsi et omnes exercitus eorum, et castrametati sunt juxta Gibeon, pugnaveruntque adversus eam.

6. అప్పుడు గిబియోను జనులు గిల్గాలులోని పాళెములో నున్న యెహోషువ యొద్దకు దూతలను పంపి — నీ దాసుల యెడల నీ చేతిని వెనుకకు తీయకుము; మన్యములో నివసించు అమోరీయుల రాజులందరు మాకు విరోధముగా కూడియున్నారు; త్వరగా మాయొద్దకు వచ్చి మమ్మును రక్షించి మాకు సహాయము చేయుమని చెప్పించిరి.

6. Miserunt ergo viri Gibeon ad Josuam ad castra in Gilgal, dicendo, Ne contrahas manus tuas a servis tuis: ascende ad nos cito, et serva nos, atque auxiliare nobis: congregati enim sunt contra nos omnes reges Amorrhaei habitantes in monte.

7. కాబట్టి యెహోషువయు అతనితో కూడ యోధులందరును పరాక్రమశాలులందరును గిల్గాలునుండి బయలుదేరిరి.

7. Ascendit itaque Josue de Gilgal, ipse, et universus populus bellator cum eo, omnes potentes viribus.

8. అప్పుడు యెహోవా — వారికి భయపడకుము, నేను వారిని నీచేతికి అప్పగించియున్నాను; వారిలో ఒక్కడును నీ యెదుట నిలువడని యెహోషువతో సెలవిచ్చెను.

8. Dixit autem Jehova ad Josue, Ne timeas ab eis: in manum enim tuam tradidi eos, nec consistet quisquam ex eis in conspectu tuo.

9. యెహోషువ గిల్గాలునుండి రాత్రి అంతయు నడచి వచ్చి హఠాత్తుగా వారిమీద పడెను.

9. Et venit ad eos Josue repente: tota enim nocte ascendit de Gilgal.

10. అప్పుడు యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల యెదుట వారిని కలవరపరచెను; ఆయన గిబియోనులో వారిని గొప్ప సంహారముగా హతముచేసి, బేత్‌హోరోను ఎక్కుమార్గమున వారిని తరిమి, అజేకా వరకును మక్కేదా వరకును వారిని హతము చేసెను.

10. Et contrivit eos Jehova coram Israel, percussitque eos plaga magna in Gibeon, et persequutus est eos per viam ascensus Beth-horon, et percussit eos usque Azecah et usque Makedah.

11. మరియు వారు ఇశ్రాయేలీయుల యెదుటనుండి పారిపోయి బేత్‌హోరోను దిగుమార్గమున నుండగా, యెహోవా అజేకా వరకు ఆకాశమునుండి వారిమీద గొప్ప రాళ్లను పడవేయగా వారు చచ్చిరి; ఇశ్రాయేలీయులు కత్తిచేత చంపినవారికంటె వడగండ్లచేత చచ్చినవారు ఎక్కువమంది.

11. Dum autem fugerent a facie Israel, et essent in descensu Bethhoron, Jehova demisit super eos lapides magnos e coelo usque ad Azecah, et mortui sunt, plures mortui sunt lapidibus grandinis, quam quos interfecerunt filii Israel gladio.

12. యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల యెదుట అమోరీయులను అప్పగించిన దినమున, యెహోషువ యెహోవాతో మాటలాడి ఇశ్రాయేలీయుల కన్నుల యెదుట — సూర్యుడా, నీవు గిబియోనులో నిలువుము; చంద్రుడా, నీవు అయ్యాలోను లోయలో నిలువుమని చెప్పెను.

12. Tunc loquutus est Josue ad Jehovam die qua tradidit Jehova Amorrhaeum coram filiis Israel. Dixitque in oculis Israel, Sol in Gibeon expecta, et Luna in valle Ajalon.

13. జనులు తమ శత్రువులమీద పగతీర్చుకొనువరకు సూర్యుడు నిలిచెను, చంద్రుడు ఆగెను. ఈ సంగతి యాషారు గ్రంథములో వ్రాయబడియున్నది గదా. సూర్యుడు ఆకాశమధ్యమున నిలిచి యించుమించు ఒక నిండు దినము అస్తమింప త్వరపడలేదు.

13. Et expectavit Sol, et luna constitit donec ulcisceretur se gens de inimicis suis. Annon hoc scriptum est in libro Jasar? (vel, recti) Stetit ergo sol in medio coeli, nec festinavit occumbere circiter die una integra.

14. యెహోవా ఒక నరుని మనవి వినిన ఆ దినమువంటి దినము దానికి ముందేగాని దాని తరువాతనేగాని యుండలేదు; ఏలయనగా యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల పక్షముగా యుద్ధము చేసెను.

14. Et non fuit sicut dies illa ante eam nec post eam, qua exaudivit Jehova vocem viri: Jehova enim pugnabat pro Israel.

1. “జరిగినదేమనగా” మొదలైనవి. పర్వతములలోను మైదానములోను నివసించిన రాజుల కుట్రను అతడు ఇంతకుముందు క్లుప్తముగా సూచించియుండెను; ఇప్పుడు దానిని మరింత విపులముగా వివరించుచున్నాడు. ఏలయనగా వారు భయముచేత కొట్టబడి, ఉమ్మడిగా యుద్ధము చేయుటకు ఒకరితో ఒకరు సంధిచేసికొనిరని చెప్పిన తరువాత, అతడు ఆ మాటను అకస్మాత్తుగా నిలిపివేసి గిబియోనీయులను గూర్చి మాటలాడుటకు మళ్లెను. అయితే ఇంతకుముందు రాజులందరిని గూర్చి సామాన్యముగా చెప్పినదానిని ఇప్పుడు అతడు ఒక్కనికే అన్వయించుచున్నాడు; అదోనీసెదెకు ఒక్కడే భయపడెనని కాదు గాని, అతడే మిగిలినవారినందరిని రేపి, ఇశ్రాయేలీయులపై యుద్ధము నడిపించుటలో ముఖ్య ప్రారంభకుడును నాయకుడునై యుండెను గనుకనే. ఈ సంగతి క్రియాపదము బహువచనములో ఉండుటచేత చాలినంతగా వ్యక్తమగుచున్నది; ఏలయనగా “అదోనీసెదెకు వినినప్పుడు — వారు మిక్కిలి భయపడిరి” అని వ్రాయబడియున్నది. దీనిని బట్టి వారందరు ఏకమనస్సుగలవారై యుండిరనియు, అయితే వారిలో కొందరు భయముచేత వెనుకంజవేయుచుండగా, అధిక అధికారము కలిగి ఆపదకు దగ్గరగా నున్నవాడు మిగిలిన నలుగురిని ఆయుధములు పట్టుటకు పిలిచెననియు స్పష్టమగుచున్నది.

అధ్యాయము ప్రారంభములో, తమ అందరిని బెదిరించుచున్న నాశనమును తప్పించుకొనుటకై ఇశ్రాయేలీయులను ఎదుర్కొనవలెనని అయిదుగురు రాజులు ఎట్లు సంధి చేసికొనిరో మరల చెప్పబడుచున్నది. అయితే ఈ లోపల గిబియోనీయులు లోబడియుండిరి గనుక, వారు మొదట తమ ఆయుధములను వారిమీదికే త్రిప్పిరి; స్వదేశద్రోహులని వారిని శిక్షించుట ద్వారా పొరుగువారందరికి వారిని ఒక దృష్టాంతముగా చేయవలెననియు, ఓడిపోయిన శత్రువులలో భయము పుట్టించుట ద్వారా తమ సొంత సైనికులలో ధైర్యమును కూడ పుట్టించవలెననియు వారి ఉద్దేశము. కాబట్టి తమ రాయబారము ద్వారా సంధిని భంగపరచి ఇశ్రాయేలీయులకు మార్గము తెరచిన గిబియోనీయులపై దండెత్తవలెనని వారు తీర్మానించుకొనిరి. నిజముగా, తమ పొరుగువారిని నమ్మకముగా కాపాడుటకంటె దేశమంతటిని పాడుచేయబోవు పరదేశులకు సమ్మతి నిచ్చుటకే కోరుకొనిన వారి పిరికితనమును శిక్షింపవలెనని తీర్మానించుటలో వారికి యుద్ధమునకు సమంజసమైన నెపము ఉండెను. ఇశ్రాయేలీయులు కనికరముచేత వారిని రక్షింపకపోయియుండినయెడల తమ కపటపు ఆలోచన ఎంత నిష్ప్రయోజనమై యుండెనో గిబియోనీయులు అనుభవపూర్వకముగా తెలిసికొనిరి. ఈ లోపల, రెండుమారులు విడిపింపబడినవారై వారు మరింత ఇష్టపూర్వకముగాను సాత్వికముగాను కాడికి లోబడునట్లు, ప్రభువు వారిని అపాయములో చిక్కుకొననిచ్చెను.

మూలములో లేనిదియు, సామాన్య అనువాదములు చేర్చనిదియునైన ఒక అదనపు వాక్యభాగము ఇక్కడ సెప్టువజింటులో ఈ మాటలతో చేర్చబడియున్నది: “ἡνίκα συνέτριψεν αὐτοὺς ἐν Γαβαὼν καὶσυνετρίβησαν ἀπὸπροσώπου υἱω̑ν Ισραήλ;” “ఆయన గిబియోనులో వారిని నలుగగొట్టినప్పుడు, వారు ఇశ్రాయేలీయుల సన్నిధిని నలుగగొట్టబడిరి.” — సం.

ఫ్రెంచిలో, “Appela et suscita les autres a prendre les armes;” “మిగిలినవారిని ఆయుధములు పట్టుటకు పిలిచి రేపెను.” యెరూషలేము గిబియోనుకు దక్షిణ-దక్షిణ-ఆగ్నేయముగా ఇంచుమించు అయిదు మైళ్ల దూరములోనే యుండెను; మిగిలిన పట్టణములు దక్షిణ-దక్షిణ-నైరృతి దిశగా ఇరువది నుండి ముప్పది మైళ్ల వరకు వివిధ దూరములలో నుండెను. — సం.

6. “గిబియోను జనులు యెహోషువ యొద్దకు దూతలను పంపి” మొదలైనవి. ఇక్కడ కథనము యొక్క క్రమము తారుమారైనది; ఏలయనగా గిబియోనీయులు తాము ముట్టడివేయబడువరకు నిశ్చయముగా కనిపెట్టియుండలేదు; ఒక సైన్యము సమకూర్చబడి సిద్ధపరచబడుట చూచి, తాము సర్వజనుల ద్వేషమునకు గురియైరి గనుక మొదటి దాడిని తామే భరింపవలసియుండునని ఏమాత్రము సందేహింపక, వారు ఆ దాడికి ముందుగానే యెహోషువ సంరక్షణను ఆశ్రయించుటకు త్వరపడిరి. ఎవరికి ప్రాణదానము చేయబడెనో వారిని విడిచిపెట్టుట ఒకేసారి అధర్మమును అన్యాయమును క్రూరమునై యుండెడిది. అంతేకాదు, వారి లోబడుట ఒప్పందమును అనుసరించి జరిగెను గనుక, బలాత్కారమునుండియు హానినుండియు కాపాడబడుటకు వారికి హక్కుండెను. కాబట్టి తాము ఎవరి సంరక్షణ క్రింద నుండిరో ఆ ఇశ్రాయేలీయులను వారు న్యాయముగానే వేడుకొనుచున్నారు; తాను అంగీకరించుటకు ఒప్పుకొనిన లోబడుబాటు గలవారిని కాపాడుట తన విధియని ఎంచుకొనిన యెహోషువ పక్షమున ఏ సంకోచమును లేదు. వారు అతనిని మోసపుచ్చిరి, అది నిజమే; అయితే ఆ మోసము బయటపడి, వారు కొన్ని తగ్గింపు కారణములను చూపుచు దానిని ఒప్పుకొనిన తరువాత, వారు క్షమాపణ పొందియుండిరి.

ఈ విధముగా న్యాయబుద్ధియు కర్తవ్యభావనయు గిబియోనీయులను వారి గతికి వదిలివేయుటకు ఇశ్రాయేలీయులను అనుమతింపలేదు. అయినను ఆ మనవిని అంగీకరించి ఆలస్యము లేకుండ సహాయము పంపుటలో యెహోషువ చూపిన చురుకుదనము ప్రశంసార్హమైనది. అతడు రాత్రి అంతయు నడచెనని చెప్పబడుచున్నది; కాబట్టి జనులందరి క్షేమమే అపాయములో నుండినను అతడు ఇంతకంటె త్వరగా సాగిపోలేకపోయియుండును. అన్యజనములు ఎల్లప్పుడు ఇదే యథార్థతను కనుపరచియుండినయెడల, తమ మిత్రులు విపత్తులకు లోనైన తరువాత వాటికి ప్రతీకారము చేయుటకంటె సకాలములో వారికి సహాయము చేసియుండెడివారు. అయితే “హఠాత్తుగా” అను మాటను ఒక్క దినమునకే పరిమితము చేయకూడదు; యెహోషువ మూడు దినముల ప్రయాణమును ఒక్క రాత్రిలో ముగించి మరునాటి ఉదయమున గిబియోనీయుల మధ్య ప్రత్యక్షమాయెనని భావింపకూడదు. అతని మహావేగమును, అతడు తన ప్రయాణమును మరునాటికి వాయిదావేయలేదనియు మాత్రమే ఇక్కడ వ్యక్తపరచబడుచున్నది.

ఇక్కడ కథనము తారుమారైనదను ఊహ కొంత నిరాధారమైనదిగా కనబడుచున్నది. పట్టణములన్నిటిలో అత్యంత దూరమైన లాకీషు ముప్పది మైళ్లకంటె ఎక్కువ దూరములో లేదు; ఇంతకుముందే చెప్పినట్లు యెరూషలేము అయిదు మైళ్ల దూరములోనే యుండెను; కాబట్టి కేవలము దూరమును మాత్రమే లెక్కించినయెడల, రాజులు హఠాత్తుగా గిబియోనుమీదికి దండెత్తివచ్చి, గిబియోనీయులు యెహోషువ యొద్దకు తమ రాయబారమును పంపునప్పటికి వాస్తవముగా దానిని ముట్టడివేయుచుండిరని కథనము యొక్క అక్షరార్థమును అనుసరించి గ్రహించుటకు మనకు ఏ అడ్డంకియు లేదు.

ఇశ్రాయేలీయులు ఐనుండిగాని దాని పరిసరములనుండిగాని తమ పాళెమును ఎత్తినను, వారు గిబియోనీయుల సరిహద్దులలో ప్రవేశించునప్పటికి మూడవ దినమాయెను. అప్పుడు వారు యుద్ధవ్యూహముగా మెల్లగా సాగిపోయిరని ఒప్పుకొనినను, గిబియోనీయులకు సహాయము చేయుమని అతనికి మనవి చేయబడినప్పుడు యెహోషువ ఇంకను కొంత దూరములో నుండెను. యొర్దానును దాటిన తరువాత గిల్గాలే మొదటి మజిలీయనియు, కాబట్టి అది యెరికోకంటె ఎక్కువ దూరములో నుండెననియు మనము చూచియున్నాము. అనేక పట్టణముల లోబడుబాటును అంగీకరించిన తరువాత అతడు వెనుకకు మళ్లి, ఒక ప్రదేశమును ఖాళీగా విడిచిపెట్టెననియు, దానిని శత్రువునుండి మరల సంపాదించుటకు క్రొత్త ప్రయాసము పట్టవచ్చుననియు ఎవరైనను అసంగతమని ఎంచినయెడల, నేను చెప్పు ప్రత్యుత్తరమిది: శత్రువు ముందుకు వచ్చి దానిని ఆక్రమించుకొని, గొప్ప అపాయమును కష్టమును గల దండయాత్రకు పూనుకొనునని భయపడుటకు ఏ కారణమును లేకుండెను. యెరికోపై దాడిచేయుటకు ఒక సైన్యదళము ఏర్పరచబడినప్పుడు, స్త్రీలును పిల్లలును యుద్ధమునకు పనికిరాని ఇతరులందరును ఆ ప్రశాంతమైన మూలలో నిలిచియుండిరనుట సంభవము; అక్కడ యొర్దాను అవతలి తీరమున విడువబడిన రూబేనీయులు గాదీయులు మనష్షే అర్ధగోత్రపువారు వారిని కాపాడగలిగియుండిరి. ఏలయనగా పిల్లలను, గర్భిణీ స్త్రీలను, చనుబాలు త్రాగు శిశువులను వారు తమ యుద్ధములలోనికి ఏ ప్రయోజనము కొరకు వెంట తీసికొనిపోయియుందురు? శత్రువుల దేశములో దండెత్తి సంచరించుచుండగా అంత జనసమూహమునకు ఆహారమును, వారి మందలకును పశువులకును చాలినంత నీటిని ఎట్లు సంపాదించగలరు? కాబట్టి యెహోషువయు అతని సైనికులును తమ భార్యలతోను పిల్లలతోను కొంతకాలము విశ్రాంతి పొందుటకును, తాము సంపాదించిన కొల్లసొమ్మును అక్కడ ఉంచుటకును తమ గుడారములకు తిరిగి వచ్చిరని నేను నిర్ధారించుచున్నాను.

8. “యెహోవా వారిని కలవరపరచెను” మొదలైనవి. యెహోషువ ఏ ప్రయత్నమును చేయకమునుపే ప్రభువు ముందుగానే కదలి, తన దైవోక్తి ద్వారా అతనిని ఆయుధధారిగా చేసి గిల్గాలునుండి బయటికి నడిపించెనో, లేక అతడు బయలుదేరుటకు సన్నాహములు చేసికొనిన తరువాత మాత్రమే ఆయన అతనిని స్థిరపరచెనో నిశ్చయముగా చెప్పలేము. యెహోషువ తనకు మనవి చేయబడగానే దేవుని సంప్రదింపకుండ పరుగెత్తిపోలేదనియు, చివరకు ఆయన చిత్తమును తెలిసికొనిన తరువాత ధైర్యముగాను త్వరగాను ఆయుధములు పట్టెననియు నాకు ఎక్కువ సంభవమైనదిగా కనబడుచున్నది. అతడు ఇటీవలనే మితిమీరిన సులభ విశ్వాసము కొరకు గద్దింపబడెను గనుక, ఈ కష్టమైన సందర్భములో దేవుని ఆజ్ఞ తనకు ఉన్నంతవరకే తప్ప మరేదియు అతడు ప్రయత్నింపలేదనుట కనీసము సంభవమైన ఊహయే. కాబట్టి ప్రభువు దీనులైన గిబియోనీయులు తన ప్రజల సహాయము లేక నిరాధారులుగా నుండనియ్యక వారిని లక్ష్యపెట్టెను.

ఇక్కడ కూడ, దూరమును అతిశయించి ఎంచుటవలననే అని తోచుచున్నది, కాల్విన్ ఒక చమత్కారమైన వివరణను ఆశ్రయించి కథనమునకు ఒక విధమైన రంగు పూయవలసియున్నదని తలంచుచున్నాడు. గిల్గాలునుండి గిబియోనుకు దూరము పదునెనిమిది మైళ్లకంటె కొంచెము ఎక్కువ; దీనిని ఒక్క రాత్రిలో త్వరితపు నడకతో నిశ్చయముగా ముగించవచ్చును. “యెహోషువ మూడు దినముల ప్రయాణమును ఒక్క రాత్రిలో ముగించెనని” మనము భావింపకూడదని కాల్విన్ చెప్పుచున్నాడు. అయితే గిబియోను గిల్గాలునుండి మూడు దినముల ప్రయాణమని ఎక్కడను చెప్పబడలేదు. “ఇశ్రాయేలీయులు ప్రయాణము చేసి మూడవ దినమున వారి పట్టణములకు వచ్చిరి” (యెహోషువ 9:17) అనునవే ఆ మాటలు. మరొక విధముగా చెప్పినయెడల, ఇశ్రాయేలీయులు ఆ ప్రత్యేక సందర్భములో మూడు దినములు, లేక సామాన్య హెబ్రీ గణన పద్ధతిని అనుసరించినయెడల మొదటి దినములో కొంత భాగము, రెండవ దినమంతయు, మూడవ దినములో కొంత భాగము వెచ్చించిరి. ఈ రెండు స్థలముల మధ్య ప్రయాణము చేయుటకు సాధారణముగా పట్టు కాలము మూడు దినములని ఊహించుటకు ఈ మాట ఏమాత్రమును ఆధారము కాదు. — సం.

యెహోషువ వారికి సహాయము చేయునట్లు అతనికి విజయమునుగూర్చి నిశ్చయత కలుగజేయబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు ఆజ్ఞాపించుటకంటె వాగ్దానము చేయుట ద్వారానే మనలను కర్తవ్య నిర్వహణకు మరింత బలముగా ప్రేరేపించును. ఇక్కడ ఒక్కనికి వాగ్దానము చేయబడినది అందరికిని చెందినదే; అయితే యెహోషువను ఘనపరచుటకై, అతడు తరువాత దానిని తన సైన్యమునకు అందించువాడగునట్లు, అది ప్రత్యేకముగా అతని యొద్ద ఉంచబడుచున్నది. ఏలయనగా దేవుడు ఆకాశమునుండి అన్ని రకముల మనుష్యులతో విచక్షణ లేకుండ మాటలాడడు; శ్రేష్ఠులైన సేవకులకును ఏర్పరచబడిన ప్రవక్తలకును మాత్రమే ఆ ఘనతను అనుగ్రహించును.

మరియు యెహోషువ దైవవాగ్దానమును సోమరితనమునకు సాకుగా చేసికొని దానిని దుర్వినియోగపరచలేదు; సంతోషకరమైన ఫలితమునుగూర్చి నిశ్చయత పొందిన తరువాత అతడు మరింత తీవ్రముగా ఉద్రేకపడెనను సంగతి గమనింపదగినది. అనేకులు తమ విశ్వాసమును ఆడంబరముగా ప్రకటించుకొనుచుండగా, వక్రమైన నిర్భయత్వముచేత సోమరులును మందులును అగుదురు. విజయము తన చేతిలో నున్నదని యెహోషువ వినుచున్నాడు; దానిని సంపాదించుటకై యుద్ధమునకు వేగముగా పరుగెత్తుచున్నాడు. ఏలయనగా సంతోషకరమైన ఫలితము తన నడకను మందగింపజేయుటకుగాని తనను మరింత అజాగ్రత్తపరునిగా చేయుటకుగాని కాక, తాను మరింత ఆసక్తితో ప్రయాసపడునట్లు చేయుటకే బయలుపరచబడెనని అతడు ఎరిగియుండెను. కాబట్టియే అతడు శత్రువును హఠాత్తుగా పట్టుకొనెను.

10. “యెహోవా వారిని కలవరపరచెను” మొదలైనవి. మొదటి సంహారములో ప్రభువు తన సొంత శక్తిని ప్రయోగించెను గాని ప్రజల ఖడ్గములను ఉపయోగించెను. దీనిని బట్టి, ఆయన మనుష్యుల ద్వారా పనిచేయునప్పుడెల్లను ఆయన మహిమనుండి ఏదియు తీసివేయబడదనియు, జరుగునదంతయు ఆయనకు మాత్రమే చెందుననియు మనము గ్రహించుచున్నాము. ఏలయనగా ఆయన మనుష్యుల సహకారమును ఉపయోగించుకొనునప్పుడు, సహాయక సైన్యముగా మిత్రులను పిలుచుట లేదు, వారియొద్దనుండి దేనిని అరువు తీసికొనుట లేదు; తాను కేవలము సైగతోనే తనకిష్టమైన దేనినైనను నెరవేర్చగలవాడై యుండియు, మనుష్యులు తన హస్తముచేతను చిత్తముచేతను పరిపాలింపబడుచున్నారని చూపుటకై వారిని కూడ సాధనములుగా ఉపయోగించుకొనుచున్నాడు. ఈ లోపల, శత్రువులు దేవునిచేతనైనను ఇశ్రాయేలీయులచేతనైనను ఓడింపబడి నలుగగొట్టబడిరని రెండు విధములుగాను సత్యముగానే చెప్పబడుచున్నది; ఏలయనగా దేవుడు ఇశ్రాయేలీయుల సాధనము ద్వారా వారిని నలుగగొట్టెను.

రెండవ సంహారములో, శత్రువులు వడగండ్లచేత నాశనమైనప్పుడు, దేవుని హస్తము మరింత స్పష్టముగా కనబడెను. విజయము ఆకాశమునుండి సంపాదింపబడెనను విషయములో ఏ సందేహమును లేకుండునట్లు, ఖడ్గముచేత చంపబడినవారికంటె వడగండ్లచేత నాశనమైనవారు ఎక్కువమంది అని స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది. దీనిని బట్టి, తుఫానుల సమయములో సాధారణముగా పడు వడగండ్లవంటి సామాన్య వడగండ్లు ఇవి కావని మరల గ్రహింపబడుచున్నది. ఏలయనగా మొదటిగా, హఠాత్తుగా నాశనమగుటకంటె ఎక్కువమంది గాయపడియుందురు లేక చెదరిపోయియుందురు; రెండవదిగా, దేవుడు వాటిని సూటిగా విసరకపోయినయెడల, వాటిలో కొంతభాగము ఇశ్రాయేలీయుల తలలమీద కూడ పడియుండును. ఇప్పుడు ఒక సైన్యము ప్రత్యేకముగా దాడిచేయబడుచుండగా, హానినుండి కాపాడబడిన మరియొకటి సహాయక దళములతో కలియుటకువలె ముందుకు వచ్చుచుండగా, దేవుడు ఆకాశమునుండి యుద్ధము చేయుచున్నాడని సంపూర్ణముగా స్పష్టమగుచున్నది. ఇదే భావముతో దేవుడు ఆకాశమునుండి గొప్ప వడగండ్ల రాళ్లను పడవేసెనని చెప్పబడుచున్నది; అవి అసాధారణమైన బలముతో పడెననియు, సాధారణ పరిమాణముకంటె చాల పెద్దవై యుండెననియు దాని భావము. ఎప్పుడైనను సాధారణ యుద్ధములలో హఠాత్తుగా ఒక తుఫాను లేచి, పక్షములలో ఒకదానికి ప్రయోజనకరమైనప్పుడు, దేవుడు ఆ పక్షమునకు తన అనుగ్రహపు గురుతు నిచ్చెనని తోచెను; అందుచేతనే “ఎవని పక్షమున పంచభూతములు సైన్యములో చేరునో వాడు ఆకాశమునకు మిక్కిలి ప్రియుడు” అను పద్యపంక్తి పుట్టెను. అయితే ఇక్కడ దేవుని సర్వశక్తి బహిరంగముగా ప్రదర్శింపబడిన మరింత ప్రసిద్ధమైన అద్భుతకార్యము యొక్క వృత్తాంతము మనకున్నది.

12. “అప్పుడు యెహోషువ యెహోవాతో మాటలాడెను” మొదలైనవి. అక్షరార్థమైన పాఠము ఇదే; అయితే కొందరు దీనిని “యెహోవా సన్నిధిని” అను అర్థముగా వివరించుచున్నారు; ఏలయనగా భక్తి నేర్పునట్లు దీనముగా ప్రార్థింపవలసిన దేవునితో మాటలాడుట విశ్వాసము యొక్క వినయమునకు అంతగా తగినట్లు కనబడదు; మరియు యెహోషువ తన మాటలను సూర్యునివైపు త్రిప్పెనని వెంటనే చేర్చబడుచున్నది. మొదటి వాక్యభాగముచేత ప్రార్థనగాని మ్రొక్కుబడిగాని సూచింపబడుచున్నదనియు, రెండవది అతని మనవి వినబడిన తరువాత కలిగిన నిశ్చయత యొక్క వ్యక్తీకరణమనియు నాకు ఏ సందేహమును లేదు; ఏలయనగా ముందుగా అనుమతి పొందకుండ సూర్యుని నిలువుమని ఆజ్ఞాపించుట అహంకారమును గర్వమునై యుండెడిది. కాబట్టి అతడు మొదట దేవుని సంప్రదించి అడుగుచున్నాడు; వెంటనే జవాబు పొందినవాడై, దేవునికి ఇష్టమైనదని తాను ఎరిగినదానిని చేయుమని ధైర్యముగా సూర్యునికి ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు.

క్రీస్తు పుట్టించు విశ్వాసము యొక్క శక్తియు ఆధిక్యతయు ఇట్టిదే (మత్తయి 17:20; లూకా 17:6); దాని ఆజ్ఞచేత పర్వతములును సముద్రములును తొలగిపోవును. భక్తిపరులు తమ సొంత శూన్యతను ఎంత ఎక్కువగా గ్రహించుదురో, అంత ఎక్కువ ఉదారముగా దేవుడు తన శక్తిని వారికి అప్పగించును; విశ్వాసము వాక్యముతో జతపరచబడినప్పుడు, ఆయన దానియందు తన సొంత శక్తిని ప్రదర్శించును. సంక్షేపముగా, విశ్వాసము తాను ఆధారపడియున్న వాక్యమునుండి ఆజ్ఞాపించు ధైర్యమును అరువు తెచ్చుకొనును. ఈ విధముగా ఏలీయా దేవుని ఆజ్ఞచేత ఆకాశమును మూసి తెరచెను, దానినుండి అగ్నిని దింపెను; ఈ విధముగా క్రీస్తు పంచభూతములను తమకు లోబరచుకొనుటకై తన శిష్యులకు పరలోక శక్తిని అనుగ్రహించెను.

అయితే ఎవడును తన సొంత ఇష్టముచొప్పున తొందరపాటు ఆజ్ఞలు ఇచ్చుటకు తెగింపకుండునట్లు జాగ్రత్త వహింపవలెను. దేవుని సంకల్పమును గూర్చి చక్కగా ఉపదేశింపబడకమునుపు యెహోషువ సూర్యుని గమనమును ఆలస్యపరచుటకును ఆపుటకును ప్రయత్నింపలేదు. అతడు దేవునితో మాటలాడెనని చెప్పబడినప్పుడు, ఆ మాటలు దేవుని సేవకుడు తన ప్రార్థనలను పలుకుటలో తగిన వినయమును లోబడుబాటును చాలినంతగా వ్యక్తపరచకపోయినను, యెహోషువ తాను కోరినదానిని అనుగ్రహింపుమని దేవుని బతిమాలెననియు, తన మనవి సిద్ధించిన తరువాత, అంతకుముందు ఎన్నడును జరుగని, నమ్మశక్యము కాని అద్భుతకార్యమునకు స్వేచ్ఛగల ఉదారచిత్తుడైన ప్రకటనకర్తయాయెననియు సూచింపబడుచున్నదని క్లుప్తముగా గ్రహించుట మనకు చాలును. తన పిలుపును గూర్చి అతడు సంపూర్ణముగా ఎరిగియుండనియెడల, అందరి యెదుట అంత ధైర్యముగా సూర్యునికి ఆజ్ఞాపించుటకు ఎన్నడును తెగించియుండడు. అట్లు కానియెడల, అతడు నీచమైనదియు సిగ్గుకరమైనదియునైన అవమానమునకు తన్ను గురిచేసికొనియుండును. సంకోచము లేకుండ అతడు తన నోరు తెరచి, ప్రకృతి యొక్క నిత్యనియమమునుండి తొలగుమని సూర్యచంద్రులకు చెప్పినప్పుడు, తనకు అనుగ్రహింపబడిన దేవుని అపరిమిత శక్తిని బట్టి వారికి ప్రమాణపూర్వకముగా ఆజ్ఞాపించినట్లే యున్నది. ఇక్కడ కూడ ప్రభువు తన సంఘము యెడల తనకున్న విశేష అనుగ్రహమును ప్రకాశమానముగా ప్రదర్శించుచున్నాడు. మానవజాతి యెడల దయచేత ఆయన సూర్యుని అనుదిన గమనముచేత పగటిని రాత్రినుండి వేరుపరచుచు, ఆ మహాగోళమును అలసటలేని వేగముతో నిరంతరము త్రిప్పుచున్నట్లే, ఇశ్రాయేలీయుల శత్రువులు నాశనమగువరకు అది కొంతసేపు ఆగియుండవలెనని ఆయనకు ఇష్టమాయెను.

ఇక్కడ చేర్చబడిన వాక్యభాగము లాటిన్ కవియైన క్లాడియన్ నుండి తీసికొనబడిన ఉదాహరణ; అతడు థియోడోసియస్ పై రచించిన ప్రశంసాకావ్యములో, పంచభూతములు ఆ చక్రవర్తి పక్షమున యుద్ధము చేసినట్లు కనబడిన అతని విజయమును ప్రస్తావించుచు ఇట్లు ఎలుగెత్తి పలుకుచున్నాడు — O nimium dilecte Deo, tibi militat aether, Et conjurati veniunt ad classica venti! — సం.

13. “సూర్యుడు నిలిచెను” మొదలైనవి. సూర్యుడు గిబియోనులో ఎట్లు నిలిచెనను ప్రశ్నను కొందరు అసందర్భముగా లేవనెత్తుచుండగా, మరికొందరు దానిని అంతే అనైపుణ్యముగా వివరించుచున్నారు. ఏలయనగా యెహోషువ సూర్యుని ఏదో ఒక నిర్దిష్ట బిందువులో సూక్ష్మముగా ఉంచలేదు; అట్లు ఉంచినయెడల ఆ యుద్ధము గ్రీష్మ అయనాంతమున జరిగెనని కల్పింపవలసివచ్చును; అయితే కంటికి కనబడినంత మేరకు అది అయ్యాలోను ప్రాంతమువైపు తిరుగుచుండగా, యెహోషువ దానిని అక్కడ నిలిచి విశ్రమించుమని, అనగా క్షితిజము అనబడుదానికి పైగా నిలిచియుండుమని ఆజ్ఞాపించుచున్నాడు. సంక్షేపముగా, అప్పటికే పడమటి వైపుకు దిగుచున్న సూర్యుడు అస్తమింపకుండ ఆపబడెను.

గంటల సంఖ్యను గూర్చి నేను పెద్దగా చింతింపను; ఏలయనగా ఆ పగలు రాత్రి అంతయు కొనసాగెనని తెలిసికొనుట నాకు చాలును. ఆ కాలపు చరిత్రలు నిలిచియుండినయెడల, అవి నిస్సందేహముగా ఈ మహా అద్భుతకార్యమును కీర్తించియుండును; అయినను దాని విశ్వసనీయత ప్రశ్నింపబడకుండునట్లు, దాని వృత్తాంతము మరియొక చోట ఇయ్యబడెనని ఈ గ్రంథకర్త పేర్కొనుచున్నాడు; అతడు ఉదహరించు గ్రంథము పోయినది, “యాషారు” అను పదమును గూర్చి వ్యాఖ్యాతలు చక్కగా ఏకీభవించుటలేదు. ఇది మోషేను సూచించుచున్నదని తలంచువారు, ఇక్కడ ఇయ్యబడిన దృష్టాంతమును సామాన్య ప్రవచనములకు అన్వయింపవలెనని పట్టుపట్టుచున్నారు. మోషే ఈ పేరును ఏర్పరచబడిన ప్రజలకు అన్వయించుచున్నాడు గనుక, వారి చరిత్రలోని సంఘటనలపై వ్రాయబడిన వృత్తాంత గ్రంథములు ఇక్కడ సూచింపబడుచున్నవని గ్రహించుట మరింత సమంజసము. నా మట్టుకు నేను, దీనిచేత ఒక చరిత్రకారుని కంటె దేవునిగాని ఇశ్రాయేలునుగాని గ్రహించుచున్నాను.

14. “ఆ దినమువంటి దినము యుండలేదు” మొదలైనవి. హిజ్కియా రాజునకు అనుగ్రహముగా తరువాత సూర్యుని గమనము మార్చబడెనని యెషయాలోను పరిశుద్ధ చరిత్రలోను మనము చదువుచున్నాము (యెషయా 38:5-8). అతని ఆయుష్షు ఇంకను పదునైదు సంవత్సరములు పొడిగింపబడునని అతనికి నిశ్చయత కలుగజేయుటకై, సూర్యుని నీడ అది దిగియున్న పది మెట్లు వెనుకకు తీసికొనిపోబడెను. కాబట్టి అట్టిదేదైనను మరి ఏ వ్యక్తికిని ఎన్నడును అనుగ్రహింపబడలేదని సంపూర్ణముగా నిరాకరింపబడుట లేదు గాని, ఈ అద్భుతకార్యము అసమానమైనదిగా కీర్తింపబడుచున్నది. కొందరు స్వీకరించినట్లు שמע అను పదమును “లోబడెను” అని అనువదించుటను మిక్కిలి కఠినమైనదని నేను త్రోసివేయుచున్నాను. ఏలయనగా ప్రభువు తన సేవకుల కోరికచొప్పున చేయునని కీర్తనలో చెప్పబడినను, అది లోబడుటతో సమానమని ఎంచవచ్చునైనను, దేవునికి అధీనమైన పదవిని ఆపాదించుచున్నట్లు కనబడు దేనినైనను విసర్జించుటయే మేలు. కాబట్టి అంతకుముందు దానివంటిది ఎన్నడును చూడబడలేదు, తరువాత ఎన్నడును జరుగలేదు గనుక, కేవలము ఆ అద్భుతకార్యము యొక్క శ్రేష్ఠతయే ప్రశంసింపబడుచున్నది. వచనము యొక్క రెండవ భాగము యెహోషువ మనవిని వినుటలో దేవుని దయను, తగ్గింపును, ఆయన ఎవరి పక్షముగా యుద్ధము చేసెనని చెప్పబడెనో ఆ ప్రజల యెడల ఆయనకున్న పితృ అనుగ్రహమును కీర్తించుచున్నది.

ఈ ముగింపు వాక్యమును బట్టి, కాల్విన్ కోపర్నికస్ పద్ధతిని ఎరుగనివాడనియు, తిరుగునది భూమి కాదు సూర్యుడేయని ఇంకను నమ్ముచుండెననియు ఎవరైనను దాదాపు అనుమానింపవచ్చును. అయితే అనేక విషయములలో అతడు తన కాలమునకంటె ముందుండెనని మనకు తెలియును గనుక, ఈ విషయములో అతడు తన కాలమునకంటె వెనుకబడియుండెనని మనము నమ్మజాలము. — సం.

ఈ అద్భుతకార్యమును వివరించుటకు ప్రయత్నించువారిపై ఇక్కడ చేయబడిన గద్దింపు, దానిని వివరించి కొట్టివేయుటకు ప్రయత్నించువారికి రెట్టింపు బలముతో వర్తించును. ఈ సంఖ్యలో లేవీ బెన్ గెర్షోన్, మైమోనిడీస్ వంటి అత్యంత ప్రసిద్ధులైన యూదా రబ్బీలలో కొందరు ఉండుట కొంత విచిత్రమే; వారిద్దరును అక్కడ అద్భుతకార్యమేమియు జరుగలేదనియు, కేవలము దానిని పోలినదేదో జరిగెననియు వాదించుచున్నారు. ఈ అసాధారణమైన అభిప్రాయమును స్వీకరించుటకు వారికి ముఖ్య ప్రేరణ మోషే ఘనతను గూర్చిన ఆసక్తియే; మోషే ఎన్నడును చేయని అద్భుతకార్యము అతని వారసుడైన యెహోషువ సాధనము ద్వారా జరిగెనని ఒప్పుకొనినయెడల ఆ ఘనతకు తీవ్రమైన భంగము కలుగునని వారు తలంచుచున్నారు. — సం.

ఫ్రెంచిలో, “En somme, le soleil remonte estant ja commence a se coucher;” “సంక్షేపముగా, సూర్యుడు అస్తమింప మొదలుపెట్టిన తరువాత మరల పైకి లేచెను.” — సం.

యెహోషువ 10:15-28

15. అప్పుడు యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును గిల్గాలులోని పాళెమునకు తిరిగి వచ్చిరి.

15. Reversus autem est Josue et universus Israel cum eo ad castra in Gilgal.

16. ఆ అయిదుగురు రాజులు పారిపోయి మక్కేదాలోని గుహలో దాగుకొనిరి.

16. Fugerant vero ipsi reges, et absconderant se in spelunca in Makeda.

ఫ్రెంచిలో, “Quant a moy, pour dire la verite, je le prends comme s'il estoit parle de Dieu ou du peuple d'Israel, plutost que de celuy qui a escrit Phistoire;” “నా మట్టుకు, సత్యము చెప్పవలెనంటే, చరిత్రను వ్రాసినవానిని గూర్చి కంటె దేవునిగూర్చి గాని ఇశ్రాయేలు ప్రజలనుగూర్చి గాని చెప్పబడినట్లు నేను దీనిని గ్రహించుచున్నాను.” యాషారు అను మాట యొక్క అర్థమును గూర్చి ఇక్కడ స్వీకరింపబడిన అభిప్రాయమునకు ప్రాచీనులును ఆధునికులునైన అనేకమంది ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యాతల సమర్థన కలదు; ఏర్పరచబడిన ప్రజల చరిత్రలోని ముఖ్య సంఘటనల వృత్తాంతము క్రమముగా చేర్చబడుచుండిన ఏదో ఒక దస్తావేజు అదియనియు, కాబట్టి మనము “మహనీయుల గ్రంథము”, “హతసాక్షుల గ్రంథము” మొదలైనవాటిని గూర్చి మాటలాడు విధముగానే దానిని సామాన్యముగా “నీతిమంతుని గ్రంథము” అని పిలువవచ్చుననియు వారు ఎంచుచున్నారు. యాషారు గ్రంథమును గూర్చిన మరియొక ప్రస్తావన 2 సమూయేలు 1:18 లో మాత్రమే కలదు; అక్కడ సౌలును యోనాతానును గూర్చిన దావీదు విలాపగీతమును అది కలిగియున్నట్లుగా, లేక కనీసము దానితో సంబంధముగలదిగా అది సూచింపబడుచున్నది. ఈ ప్రస్తావనను ఆధారము చేసికొని డి వెట్టెయు ఇతర హేతువాదులును, యెహోషువ గ్రంథము సామాన్యముగా దానికి ఆపాదింపబడు ప్రాచీన కాలమునకు చెందినది కాదనియు, దావీదు కాలము తరువాత వ్రాయబడియుండవలెననియు వాదించుచున్నారు. యాషారు అనునది దావీదు కాలములోగాని దాని తరువాతగాని జీవించిన ఒక గ్రంథకర్త పేరని ఈ వాదము ఊహించుకొనుచున్నది; ఏ సరియైన ఆధారమును చూపబడని ఈ ఊహయే లేకపోయినయెడల, దానికి ఏమాత్రమును విశ్వసనీయత లేదు. — సం.

ఫ్రెంచిలో, “Neantmoins si est ce meilleur d'eviter toujours toutes facons de parler derogantes a la majeste de Dieu, comme s'il estoit question de la ranger;” “అయినను దేవుని ఘనతకు భంగకరమైన, ఆయనను అధీనునిగా చేయవలెనని ఉద్దేశించినట్లున్న మాటలాడు విధములన్నిటిని ఎల్లప్పుడు విసర్జించుటయే మేలు.” — సం.

17. మక్కేదాలోని గుహలో ఆ అయిదుగురు రాజులు దాగియుండగా కనబడిరని యెహోషువకు తెలుపబడెను.

17. Et nuntiatum est Josue his verbis, Inventi sunt quinque reges absconditi in spelunca in Makeda.

18. అప్పుడు యెహోషువ — ఆ గుహ ద్వారముమీద గొప్ప రాళ్లను దొర్లించి, వారిని కాచుటకు దానియొద్ద మనుష్యులను ఉంచుడి;

18. Tunc dixit Josue, Devolvite saxa magna ad os speluncae, et constituite juxta eam viros ut custodiant eos.

19. మీరు నిలువక మీ శత్రువులను తరిమి వారి వెనుకటి దండును హతము చేయుడి; వారిని తమ పట్టణములలో ప్రవేశింపనియ్యకుడి; మీ దేవుడైన యెహోవా వారిని మీచేతికి అప్పగించియున్నాడని చెప్పెను. 19. Vos autem persequimini inimicos vestros, et caudam eorum caedite, nec sinatis eos ingredi urbes suas: tradidit enim eos Jehova Deus vester in manum vestram.

20. యెహోషువయు ఇశ్రాయేలీయులును వారు నశించువరకు బహు గొప్ప సంహారముతో వారిని హతము చేయుట ముగించిన తరువాత, వారిలో తప్పించుకొని మిగిలినవారు ప్రాకారములుగల పట్టణములలో ప్రవేశించిరి.

20. Quum autem finem fecisset Josue, et filii Israel percutiendi plaga magna valde, donec consumerentur, et superstites qui evaserant ex ipsis ingressi essent urbes munitas.

21. జనులందరు మక్కేదాలోని పాళెములో నున్న యెహోషువ యొద్దకు క్షేమముగా తిరిగి వచ్చిరి; ఇశ్రాయేలీయులలో ఎవనిమీదను ఎవడును తన నాలుక ఆడింపలేదు.

21. Reversi sunt universus populus ad castra ad Josue in Makeda in pace: non movit contra filios Israel quisquam linguam suam.

22. అప్పుడు యెహోషువ — గుహ ద్వారమును తెరచి ఆ గుహలోనుండి ఆ అయిదుగురు రాజులను నాయొద్దకు తీసికొని రండని చెప్పెను.

22. Tunc dixit Josue, Aperite os speluncae, et adducite ad me quinque illos reges de spelunca.

మూలములోను, సెప్టువజింటులోను, ఇంగ్లీషు అనువాదములోను, ఇతర అనువాదములలోను ఉన్న “మీరు నిలువక” అను మాటలు కాల్విన్ లాటిన్ అనువాదములో విడువబడినవి. — సం.

23. వారు ఆలాగు చేసి, యెరూషలేము రాజును హెబ్రోను రాజును యర్మూతు రాజును లాకీషు రాజును ఎగ్లోను రాజును, ఆ అయిదుగురు రాజులను ఆ గుహలోనుండి అతనియొద్దకు తీసికొని వచ్చిరి.

23. Atque ita fecerunt, nempe adduxerunt ad eum quinque illos reges de spelunca, regem Jerusalem, regem Hebron, regem Jarmuth, regem Lachis, regem Eglon.

24. వారు ఆ రాజులను యెహోషువ యొద్దకు తీసికొని వచ్చినప్పుడు, యెహోషువ ఇశ్రాయేలీయులందరిని పిలిపించి, తనతో కూడ వెళ్లిన యోధుల అధిపతులతో — మీరు దగ్గరకు వచ్చి మీ పాదములను ఈ రాజుల మెడలమీద ఉంచుడని చెప్పగా, వారు దగ్గరకు వచ్చి తమ పాదములను వారి మెడలమీద ఉంచిరి.

24. Quumque eduxissent quinque reges illos ad Josue, vocavit Josue omnes viros Israel, dixitque ducibus virorum bellatorum, qui profecti erant secum, Accedite, ponite pedes vestros super colla regum istorum. Et accesserunt, posueruntque pedes suos super colla ipsorum.

25. అప్పుడు యెహోషువ వారితో — మీరు భయపడకుడి, వెరవకుడి, నిబ్బరము గలిగి ధైర్యముగా నుండుడి; మీరు ఎవరితో యుద్ధము చేయుదురో ఆ మీ శత్రువులందరికిని యెహోవా ఈలాగుననే చేయునని చెప్పెను.

25. Tunc dixit ad eos Josue, Ne timeatis, et ne paveatis, fortes estoate, et roborate vos: sic enim faciet Jehova omnibus inimicis vestris contra quos pugnatis.

26. తరువాత యెహోషువ వారిని కొట్టి చంపి అయిదు చెట్లమీద వారిని వ్రేలాడదీసెను; సాయంకాలమువరకు వారు ఆ చెట్లమీద వ్రేలాడుచుండిరి.

26. Posthaec percussit eos Josue, et interfecit eos, et suspendit in quinque lignis, fueruntque suspensi in lignis usque ad vesperum.

27. సూర్యుడు అస్తమించు సమయమున యెహోషువ సెలవియ్యగా, వారు ఆ చెట్లమీదనుండి వారిని దింపి, వారు దాగియుండిన గుహలో వారిని పడవేసి, ఆ గుహ ద్వారమున గొప్ప రాళ్లను వేసిరి; అవి నేటివరకు ఉన్నవి.

27. Fuit praeterea tempore quo occumbit sol praecepit Josue, et deposuerunt eos e lignis, projeceruntque eos in speluncam in qua se absconderant, et posuerunt lapides magnos ad os speluncae usque in hunc diem.

28. ఆ దినమున యెహోషువ మక్కేదాను పట్టుకొని కత్తివాతను దానిని హతము చేసెను; దాని రాజును దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని నిర్మూలము చేసెను; అతడు ఎవనిని మిగులనియ్యలేదు; అతడు యెరికో రాజునకు చేసినట్లు మక్కేదా రాజునకును చేసెను.

28. Makedam vero cepit Josue eo die, et percussit eam acie gladii, et regem ejus occidit una cum illis, et nullam animam quae esset in ea reliquit superstitem, fecitque regi Makeda quemadmodum fecerat regi Jericho.

15. “యెహోషువ తిరిగి వచ్చెను” మొదలైనవి. ఈ వచనము దాని సరియైన స్థానములో చేర్చబడలేదు; ఏలయనగా కొంతసేపటికే యుద్ధము యొక్క ముగింపును, యుద్ధము తరువాత రాజులకు విధింపబడిన శిక్షయు చేర్చబడుచున్నవి. తరువాత మక్కేదాలో పాళెము దిగుటను గూర్చి మనకు చెప్పబడుచున్నది; చివరకు అధ్యాయాంతమున, కాలక్రమమును లక్ష్యపెట్టకుండ ప్రారంభములో చెప్పబడిన గిల్గాలునకు తిరిగి వచ్చుట మరల చెప్పబడుచున్నది. కాబట్టి రాజులు పారిపోయి దాగుకొనుటను గూర్చిన కథనము ముందు జరిగిన కార్యములతో జతపరచబడుచున్నది. ఏలయనగా యుద్ధము తీవ్రముగా జరుగుచుండగా వారు ఒక గుహలో దాగియున్నారని తెలిసికొని, తాను వారిని పట్టుకొనుటకు పూనుకొనినయెడల మిగిలినవారు తప్పించుకొందురేమో అని భయపడి, యెహోషువ వివేకముతో ఆ గుహ ద్వారమును పెద్ద రాళ్లతో మూయించి, వారిమీద కావలివారిని ఉంచుటతో తృప్తిపడెను; ఈ విధముగా చెరసాలలోవలె మూయబడినవారై, వారు తగిన సమయమున బయటికి తేబడి మరణశిక్ష పొందుదురని అతని ఉద్దేశము. దీనిని బట్టి శత్రుసైన్యము చాల పెద్దదని కూడ స్పష్టమగుచున్నది; ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు పారిపోవుచున్నవారిని దగ్గరగా వెంటాడినను, సూర్యుడే వారిని సంహరించుటకు అదనపు కాలమును ఇచ్చినను, వారిలో అనేకులు ప్రాకారముగల పట్టణములలోనికి తప్పించుకొనిపోకుండ అడ్డగించుట అసాధ్యమాయెను. అయినను ఇశ్రాయేలీయులు అలసిపోవువరకు తాము ఎదుర్కొనినవారినందరిని తమ ఇష్టము వచ్చినట్లు సంహరించుచు, తరువాత క్షేమముగా తిరిగివచ్చిరను సంగతిచేత వారికి అనుగ్రహింపబడిన దైవసహాయము చాలినంతగా ధ్రువపరచబడెను. ఏలయనగా ఎవడును నాలుక ఆడించుటకు తెగింపలేదను మాట, ఇశ్రాయేలీయులు రక్తపాతము లేని విజయము పొందిరని సూచించుచున్నది; వారు యుద్ధము చేయుటకు కాక కేవలము సంహరించుటకే బయలుదేరిరా యన్నట్లున్నది.

18. “యెహోషువ — దొర్లించుడి” మొదలైనవి. శత్రువు సంపూర్ణముగా ఓడింపబడిన తరువాత, యెహోషువ ఇప్పుడు రాజులను శిక్షించుటకు స్వతంత్రుడును, ఒక విధముగా తీరిక గలవాడునై యున్నాడు. దీనిని ఆలోచించుటలో దేవుని ఆజ్ఞను ఎల్లప్పుడు దృష్టియందుంచుకొనవలెను. అది లేనియెడల, రాజుల మెడలను త్రొక్కుటయు వారి శవములను ఉరికంబములమీద వ్రేలాడదీయుటయు అపరిమితమైన అహంకారమును అనాగరిక క్రూరత్వమును సూచించును. వారు ఇటీవలనే దైవకార్యముచేత పవిత్రమైన ఘనతకు హెచ్చింపబడి రాజసింహాసనముమీద ఉంచబడిరనుట నిశ్చయము. కాబట్టి దేవుడు ఆలాగు నియమింపనియెడల వారి అవమానమును చూచి ఉల్లసించుట మానవత్వపు భావములకు విరుద్ధమై యుండెడిది. అయితే అది ఆయన చిత్తమై యుండెను గనుక, ఆయన ఎందుకు అంత కఠినముగా నుండెనని విచారించుటకు తెగింపక, ఆయన తీర్పుకు మనము సమ్మతించుట మనకు విధియై యున్నది.

(15వ వచనము) సెప్టువజింటులో ఇది పూర్తిగా విడువబడినది. — సం. “రక్తపాతము లేని విజయము.” లాటిన్‌లో, “Incruenta victoria.” ఫ్రెంచిలో, “De la part des Israelites ils ont acquis la victoire sans qu'il leur ait couste la vie d'un seul homme;” “ఇశ్రాయేలీయుల పక్షమున ఒక్క మనుష్యుని ప్రాణమైనను నష్టము కాకుండ వారు విజయము సంపాదించిరి.” — సం.

అదే సమయములో, నేను ఇంతకుముందు సూచించినట్లు, మనము ఈ సంగతులను జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను: మొదటిది, వారి దోషము పరాకాష్ఠకు చేరెను గనుక అల్పులు మొదలుకొని ఘనుల వరకు అందరును మరణమునకు పాత్రులై యుండిరి, మరియు రాజులు ఇతరులకంటె ఎక్కువ దోషులై యుండిరి గనుక మరింత కఠినమైన శిక్షకు పాత్రులైరి; రెండవది, వక్రమైన కనికరపు నటనచేత ప్రజలు క్షమించుటకు మిక్కిలి మొగ్గుచూపగల రాజుల వ్యక్తులయందు నిర్దాక్షిణ్యమైన కఠినత్వమునకు ఒక దృష్టాంతము ఇయ్యవలసియుండెను. అందరును నాశనము చేయబడవలెనని దేవుని చిత్తమై యుండెను; ఈ తీర్పును అమలుపరచు పనిని ఆయన తన ప్రజలమీద ఉంచెను. దానిని నెరవేర్చుటకు ఆయన వారిని బలముగా ప్రేరేపింపనియెడల, క్షమాపణ ఇచ్చుటకు వారు సమంజసముగా కనబడు సాకులను కనుగొనియుండెడివారు. అయితే మనుష్యుని ఇష్టముచొప్పున దేవుని అధికారమును బలహీనపరచు కనికరము అసహ్యమైనది. ఇప్పుడైతే రాజఘనతయే విడిచిపెట్టబడనప్పుడు, సామాన్యులకును అల్పజనులకును మానవత్వము చూపుటకు ఉన్న ప్రతి నెపమును తొలగింపబడుచున్నది.

ఈ దృష్టాంతము ద్వారా ప్రభువు తాను ఏర్పరచుకొనిన ప్రజలయెడల ఎంత గొప్ప శ్రద్ధ చూపుచున్నాడో మనకు కనుపరచుచున్నాడు; ఏలయనగా రాజులను వారి పాదముల క్రింద ఉంచి, వారు అల్ప దొంగలైనట్లు వారి ఘనతను తిరస్కరించుటకు వారిని అనుమతించుట అరుదైన తగ్గింపుతో కూడిన అనుగ్రహమై యుండెను; కీర్తనలో చెప్పబడినట్లు: “అన్యజనులమీద ప్రతికారము చేయుటకును ప్రజలను శిక్షించుటకును, గొలుసులతో వారి రాజులను ఇనుప సంకెళ్లతో వారి ఘనులను బంధించుటకును, విధింపబడిన తీర్పును వారిమీద నెరవేర్చుటకును రెండంచులుగల ఖడ్గము వారి చేతిలో నుండును; ఆయన భక్తులకందరికి ఈ ఘనత కలుగును” (కీర్తనలు 149:6-9). అదే సమయములో ఆ భయంకరమైన దృశ్యము భయము పుట్టించు ఫలితమును కలిగియుండెను; తాము చూచిన నేరములు అంత కఠినముగా శిక్షింపబడిన జనముల ఆచారములను ఇశ్రాయేలీయులు అనుకరింపకుండ అది వారిని అడ్డగించెను. అందుచేత మోషే గ్రంథములలో ఈ హెచ్చరిక మనకు పదేపదే కనబడుచున్నది: “మీకంటె ముందుగా కనాను దేశములో నుండిన జనములమీద దేవుడు ఎట్లు ప్రతికారము చేసెనో మీరు చూచియున్నారు. కాబట్టి వారి వక్రక్రియలచేత మీ దేవుని ఉగ్రతను రేపకుండ జాగ్రత్తపడుడి.” ఒక్క మాటలో, దేవుడు మరింత పరిశుద్ధతతో ఆరాధింపబడునట్లు, దేశము సమస్త అపవిత్రతలనుండి శుద్ధిచేయబడవలెనని ఆయన ఆజ్ఞాపించెను; ఆ నివాసులు మితిమీరిన దుష్టులై యుండిరి గనుక, ఆయన శాపము క్రొత్తదియు అసాధారణమైనదియునైన విధముగా వారిమీద నిలిచియుండవలెనని ఆయన చిత్తగించెను.

25. “యెహోషువ వారితో — మీరు భయపడకుడి” మొదలైనవి. ఇప్పుడు యెహోషువ ఆ అయిదుగురు రాజుల వ్యక్తులయందు మిగిలియున్న ఇతరులందరిమీద జయోత్సవము చేయుచున్నాడు. ఏలయనగా ఇంకను లోబడక నిలిచియున్నవారు వాస్తవముగా తమ పాదముల క్రింద సాష్టాంగపడియున్నట్లే, అతడు తన ప్రజలను ధైర్యము వహింపుమని హెచ్చరించుచున్నాడు. దీనిని బట్టి, కొద్దిమందిని త్రొక్కివేయుట ద్వారా ప్రజలందరు ఎంతగా ఉత్సాహపడిరనగా, ఇతరులందరు అప్పటికే పడద్రోయబడినట్లు వారిని తృణీకారముతో చూచిరని మనము గ్రహించుచున్నాము. నిశ్చయముగా, భవిష్యత్తును గూర్చి ఈ విధముగా ధైర్యము పుట్టించగల దైవశక్తి యొక్క మరింత ప్రకాశమానమైన ప్రదర్శన ఇక్కడ మనకున్నది.

ఫ్రెంచిలో, “Or c'este une misericorde qui merite d'estre deteestee, quand elle derogue a l'authorite de Dieu, et qu'elle la deminue selon qu'il semble bon aux hommes;” “దేవుని అధికారమునకు భంగము కలిగించి, మనుష్యులకు మంచిదని తోచినట్లు దానిని తగ్గించునప్పుడు, అది అసహ్యింపబడదగిన కనికరమే.” — సం.

అయితే రాజులు వారిమీద మరింత కఠినత్వము చూపుటకై కాదు, వారు అప్పటికే చంపబడిరి గనుక కేవలము అవమానము కొరకే వ్రేలాడదీయబడిరని గమనింపవలెను. దైవప్రతికారము యొక్క ఈ స్మరణీయమైన కార్యము అందరి కన్నుల యెదుట బహిరంగముగా ప్రదర్శింపబడుట ప్రయోజనకరమై యుండెను. బహుశః ఇతర జనములను నిరాశచేత ఉద్రేకపరచి ఉన్మాదమునకు నడిపించి, వారు తమ మొండితనముచేత ఇశ్రాయేలీయుల ఉగ్రతను పదునుపెట్టుచు తమమీదికి మరింత త్వరితమైన నాశనమును తెచ్చుకొనునట్లు చేయుట కూడ దేవుని సంకల్పమై యుండవచ్చును. మక్కేదా రాజు తన సైన్యములను బయటికి నడిపింపకపోయినను అతనికి అదే అవమానము విధింపబడుచున్నది; తమ ప్రాకారముల లోపల నిమ్మళముగా నుండిన ప్రజలందరిమీదను అట్టి నాశనమే అమలుపరచబడుచున్నది. వారు ఏదో ఒక శత్రుప్రయత్నము చేసియుండిరనుట సంభవమే; అయితే ముఖ్య కారణమేమనగా, దేవుడు అందరిమీద ఒకే తీర్పును విధించియుండెను. శవములు సాయంకాలమున గుహలో ఎందుకు పడవేయబడెనో నేను మరియొక చోట వివరించియున్నాను. మరియు ప్రభువు తన న్యాయపీఠముమీద ఆసీనుడైనప్పుడు ఆయన యెదుట లౌకిక వైభవమంతయు ఎట్లు మాయమగునో, శ్రేష్ఠులుగా కనబడినవారి మహిమ ఆయన తీర్పుచేత ఎట్లు మహా అవమానముగా మార్చబడునో, ఈ చరిత్ర యావత్తు అద్దములోవలె మనకు చూపుచున్నది.

యెహోషువ 10:29-43

29. అప్పుడు యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును మక్కేదానుండి లిబ్నాకు వెళ్లి లిబ్నామీద యుద్ధము చేయగా,

29. Transivit deinde Josue et universus Israel cum eo de Makeda in Libna, et oppugnavit Libna.

30. యెహోవా దానిని దాని రాజును ఇశ్రాయేలీయుల చేతికి అప్పగించెను; అతడు కత్తివాతను దానిని దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని హతము చేసెను; దానిలో ఎవనిని మిగులనియ్యలేదు; అతడు యెరికో రాజునకు చేసినట్లు దాని రాజునకును చేసెను.

30. Tradiditque Jehova illam etiam in manum Israel, et regem ejus, et percussit eam acie gladii, omnemque animam quae erat in ea: non reliquit in ea superstitem, fecitque regi ejus quemadmodum fecerat regi Jericho.

ఫ్రెంచిలో, “Tout le peuple qui n'estoit point sorti de la ville n'en a pas eut meilleur conte;” “పట్టణములోనుండి బయటికి రాని ప్రజలందరికిని ఇంతకంటె మేలైన గతి పట్టలేదు.” — సం.

31. యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును లిబ్నానుండి లాకీషుకు వెళ్లి దానియెదుట దిగి దానిమీద యుద్ధము చేయగా,

31. Postea transivit Josue, et universus Israel cum eo de Libna in Lachis, et castrametatus est juxta eam, et oppugnavit eam.

32. యెహోవా లాకీషును ఇశ్రాయేలీయుల చేతికి అప్పగించెను; రెండవ దినమున వారు దానిని పట్టుకొని, తాము లిబ్నాకు చేసిన సమస్తము చొప్పున కత్తివాతను దానిని దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని హతము చేసిరి.

32. Deditque Jehova Lachis in manum Israel, et cepit eam die secunda, et percussit eam acie gladii, omnemque animam quae erat in ea prorsus ut fecerat Libna.

33. అప్పుడు గెజెరు రాజైన హోరాము లాకీషుకు సహాయము చేయుటకు రాగా, యెహోషువ అతనిని అతని జనులను ఒకడును మిగులకుండ హతము చేసెను.

33. Ascendit autem Horam rex Geser ad opem ferendam Lachis, et percussit eum Josue ac populum ejus, ut non reliquerit ei superstitem.

34. యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును లాకీషునుండి ఎగ్లోనుకు వెళ్లి దానియెదుట దిగి దానిమీద యుద్ధము చేసిరి.

34. Transivit insuper Josue et universus Israel cum eo de Lachis in Eglon, et castrametati sunt contra eam, et oppugnaverunt eam.

35. ఆ దినమున వారు దానిని పట్టుకొని కత్తివాతను దానిని హతము చేసిరి; అతడు లాకీషుకు చేసిన సమస్తము చొప్పున ఆ దినమున దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని నిర్మూలము చేసెను.

35. Ceperuntque eam die illo, et percusserunt acie gladii, et omnem animam quae illic erat, die illa interfecit prorsus ut fecerat Lachis.

36. యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును ఎగ్లోనునుండి హెబ్రోనుకు వెళ్లి దానిమీద యుద్ధము చేసిరి.

36. Ascendit postea Josue et universus Israel cum eo ab Eglon in Hebron, et oppugnaverunt eam.

37. వారు దానిని పట్టుకొని కత్తివాతను దానిని దాని రాజును దాని ఊళ్లన్నిటిని దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని హతము చేసిరి; అతడు ఎగ్లోనుకు చేసిన సమస్తము చొప్పున ఎవనిని మిగులనియ్యక దానిని దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని నిర్మూలము చేసెను.

37. Et ceperunt eam, et percusserunt acie gladii, et regem ejus, et omnia oppida ejus, atque omnem animam quae illic erat: non reliquit superstitem prorsus ut fecerat Eglon. Perdidit ergo eam atque omnem animam quae illic erat.

38. అప్పుడు యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును దెబీరుకు తిరిగి వచ్చి దానిమీద యుద్ధము చేసిరి.

38. Postea reversus est Josue, et universus Israel cum eo in Debir, et oppugnavit eam.

39. అతడు దానిని దాని రాజును దాని ఊళ్లన్నిటిని పట్టుకొనెను; వారు కత్తివాతను వారిని హతముచేసి దానిలోనున్న ప్రాణులన్నిటిని నిర్మూలము చేసిరి; అతడు ఎవనిని మిగులనియ్యలేదు; అతడు హెబ్రోనుకు చేసినట్లు దెబీరుకును దాని రాజునకును చేసెను; లిబ్నాకును దాని రాజునకును చేసినట్లును చేసెను.

39. Et ceperunt eam, et percusserunt acie gladii, et regem ejus, et omnia oppida ejus, percusseruntque eos acie gladii, atque interfecerunt omnem animam quae illic erat. Non reliquit superstitem, quemadmodum fecerat Hebron, sic fecit Debir, et regi ejus: et quemadmodum fecerat Libna, et regi ejus.

40. అట్లు యెహోషువ మన్యప్రదేశమును దక్షిణదేశమును మైదానమును కొండచరియలను వాటి రాజులనందరిని హతము చేసెను; ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవా ఆజ్ఞాపించినట్లు అతడు ఎవనిని మిగులనియ్యక ఊపిరిగల సమస్తమును నిర్మూలము చేసెను.

40. Percussit itaque Josue omnem terram montanam, et meridianam, et campestrem, descensus acclives, et omnes reges earum: non reliquit superstitem: et omnem animam interfecit, quemadmodum praeceperat Jehova Deus Israel.

41. కాదేషు బర్నేయ మొదలుకొని గాజా వరకును, గిబియోను వరకున్న గోషెను దేశమంతటిని యెహోషువ హతము చేసెను.

41. Percussit itaque Josue a Cades Barne usque ad Asa, et universam terram Gosen usque ad Gibeon.

42. ఇశ్రాయేలీయుల దేవుడైన యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల పక్షముగా యుద్ధము చేసెను గనుక యెహోషువ ఆ రాజులనందరిని వారి దేశమును ఒక్కసారే పట్టుకొనెను.

42. Cunctos vero reges istos, et terram eorum cepit Josue simul: quia Jehova Deus Israelis pugnabat pro Israele.

43. అప్పుడు యెహోషువయు అతనితో కూడ ఇశ్రాయేలీయులందరును గిల్గాలులోని పాళెమునకు తిరిగి వచ్చిరి.

43. Inde reversus est Josue et universus Israel cum eo in castra in Gilgal.

29. “అప్పుడు యెహోషువ వెళ్లెను” మొదలైనవి. శత్రుసైన్యము ఏ పట్టణములనుండి సమకూర్చబడెనో ఆ పట్టణములను పట్టుకొనుటను గూర్చిన వర్ణన ఇప్పుడు మనకున్నది; ముఖ్యముగా దాని వేగమును ఆలోచించినప్పుడు, దేవుడు బహిరంగ రణరంగములో కంటె ఇందులో తక్కువ ఆశ్చర్యకరముగా తన శక్తిని ప్రదర్శింపలేదు. ఏలయనగా భయకంపితులై ఇక్కడికి పారిపోయివచ్చినవారు కొంతమేర భయాందోళనను పుట్టించియుండవచ్చునుగాని, ఆ భయము శాంతించిన తరువాత వారు రక్షణకు ఉపయోగపడియుండవచ్చును. వారి సంఖ్యచేత కావలిదళము పెరిగియుండెను. కాబట్టి స్వల్పకాలములోనే యెహోషువ పట్టణములన్నిటిని పట్టుకొని చిన్న ఊళ్లను స్వాధీనపరచుకొనినప్పుడు, నమ్మశక్యము కానిదియు అనుకోనిదియునైన విజయములో దేవుని సన్నిధి ప్రస్ఫుటముగా ప్రత్యక్షపరచబడెను. ఏలయనగా దాడిచేయబడినప్పుడు వారు తమ గుమ్మములను మూసికొనియుండినను చాలును, యెహోషువ ప్రాకారములు ఎక్కుటకు నిచ్చెనలనుగాని వాటిని పడగొట్టుటకు యంత్రములనుగాని తేలేదు గనుక, ప్రతి ముట్టడియు గణనీయమైన శ్రమతోను ఆలస్యముతోను కూడియుండెడిది. కాబట్టి అతడు ఒక పట్టణమును మరునాడు, మరియొకదానిని దాడిచేసిన ఆ దినముననే పట్టుకొనినప్పుడు, ఈ నిరంతరమైన, సులభమైన, త్వరితమైన విజయములు మానవ శక్తికి అతీతమైనవని స్పష్టమగుచున్నది.

కాబట్టి యెహోషువ ఒక్కసారే అంతమంది రాజులను వారి ప్రదేశములతో కూడ పట్టుకొని జయించినప్పుడు, దేవుడు ఇశ్రాయేలీయుల పక్షముగా యుద్ధము చేయుచుండెనని ప్రత్యక్షపరచబడెను గనుక, అధ్యాయాంతమున దేవుని మంచితనము ప్రత్యేకముగా కీర్తింపబడుట నిర్హేతుకము కాదు. నిజముగా, అడ్డంకులు తొలగింపబడి దైవికముగా మార్గము తెరువబడకపోయినయెడల, కేవలము తనిఖీ చేయుచు తిరుగుచున్నను అతడు పట్టణమునుండి పట్టణమునకు అంత త్వరగా ఎన్నడును వెళ్లగలిగియుండడు. ఇతరులకు సహాయము చేయుటకు, నిస్సందేహముగా ఫలితమును గూర్చి సంపూర్ణ నమ్మకముతో వచ్చిన గెజెరు రాజు దాదాపు ఏ ప్రయాసము లేకుండనే హఠాత్తుగా పారద్రోలబడి, ఇశ్రాయేలీయుల ప్రయాణమును ఏమాత్రమును ఆలస్యపరచలేకపోయినప్పుడు, ఆ అద్భుతకార్యము మరింత గొప్పదాయెను. పట్టణములలో చంపబడినవారు, సర్వశక్తుడు ఇతరులమీద వాస్తవముగా ప్రతికారము చేయుచుండగా ఎవరి శిక్షను ఆయన నిలిపియుంచునో వారిని అద్దములోవలె సూచించుచున్నారు. ఏలయనగా ఈ విధముగా తమకు ఇయ్యబడిన గడువును బట్టి వారు గర్వించినను, వారు వెంటనే మరణమునకు ఈడ్చబడినదానికంటె వారి స్థితి అధ్వాన్నమైనది.

ఫ్రెంచిలో, “Ils pourroyentt servir de defense pour garder les villes;” “పట్టణములను కాపాడుటకు వారు రక్షణగా ఉపయోగపడవచ్చును.” — సం.

రణరంగములో పడిపోవుట భయంకరమైన విపత్తుగా కనబడును; కాబట్టి వారు తప్పించుకొని తమ ప్రాకారముల లోపల క్షేమమును వెదకుదురు. అయితే అక్కడ వారికొరకు కనిపెట్టియున్నది మరింత భయంకరమైనది. వారి కన్నుల యెదుటనే వారి భార్యలును పిల్లలును వధింపబడుదురు; వారి సొంత మరణము చేతిలో ఖడ్గముతో నశించినదానికంటె ఎక్కువ అవమానకరమైనది. కాబట్టి ప్రభువు కొన్నిసార్లు భ్రష్టులకు అనుగ్రహించు స్వల్పకాలమును చూచి వారిమీద అసూయపడుటకు ఏ కారణమును లేదు; ఏలయనగా వారు తమకు తాము క్షేమమును వాగ్దానము చేసికొన మొదలుపెట్టినప్పుడు, అకస్మాత్తుగా నాశనము వారిమీదికి వచ్చును (1 థెస్సలొనీకయులకు 5:3). ఈ లోపల, దేవుడు తన తీర్పును అమలుపరచుట వాయిదావేయునప్పుడు ఆయన దీర్ఘశాంతమును దుర్వినియోగపరచకుండ ఉండుటను మనము నేర్చుకొందము; మనము ఏదైనను అపాయమునుండి విడిపింపబడినట్లు కనబడునప్పుడుగాని, దానినుండి తప్పించుకొను మార్గములు కనబడునప్పుడుగాని ఆత్మసంతృప్తిలో మునిగిపోక, యిర్మీయా మాటలను (యిర్మీయా 24:2) ధ్యానించుదము: తొలి అంజూరపు పండ్ల గంపకు కనీసము కొంత రుచి యుండెను గాని, రెండవది తినశక్యముకానంత పుల్లగా నుండెను.

40. “అట్లు యెహోషువ దేశమంతటిని హతము చేసెను” మొదలైనవి. క్రూరత్వపు నేరారోపణనుండి యెహోషువను సంపూర్ణముగా నిర్దోషిగా తీర్చుటకై ఇక్కడ దైవాధికారము మరల జోక్యము చేసికొనుచున్నది. అతడు తన సొంత ఇష్టముచొప్పున స్త్రీలను పిల్లలను విచక్షణ లేకుండ ఊచకోత కోయుటకు పూనుకొనియుండినయెడల, పశువుల స్థాయికి కొంచెమైనను పైకి ఎదుగని క్రూర జాతులు చేసినట్లు మనము చదువు దేనినైనను మించిన, అసహ్యమైన క్రూరత్వపు అపరాధమునుండి అతనిని ఏ సాకును విడిపింపలేకపోయియుండును. అయితే లేనియెడల అందరు న్యాయముగా భయకంపితులగుదురో, అది దేవునినుండి వచ్చినది గనుక, దానిని భయభక్తులతో స్వీకరించుట వారికి తగును. కనికరము ముఖ్య సద్గుణములలో ఒకటిగా న్యాయముగానే ప్రశంసింపబడుచున్నది; అయితే అది, తమకు హాని జరిగినప్పుడు, వ్యక్తులుగా రక్తము చిందించుటలో సమర్థింపబడియుండియు, తమ కోపమును అదుపులో ఉంచుకొనువారి కనికరమే. అయితే దేవుడు తన ప్రజల ఖడ్గములను అమోరీయుల సంహారమునకు నియమించియుండెను గనుక, యెహోషువ ఆయన ఆజ్ఞకు లోబడుట తప్ప మరేమియు చేయలేకపోయెను.

కాబట్టి ఈ సంగతిచేత నోళ్లన్నియు మూయబడుట మాత్రమే కాదు, నిందించుటకు తెగించకుండ మనస్సులన్నియు కూడ అదుపులో ఉంచబడుచున్నవి. ఆయుధములను క్రింద పడవేసి దీనముగా కనికరము వేడుకొనినను, యెహోషువ తనకు అడ్డువచ్చినవారినందరిని విచక్షణ లేకుండ చంపెనని ఎవరైనను వినినప్పుడు, కేవలము ఆ సాదాసీదా వృత్తాంతముచేతనే అత్యంత శాంతమైన మనస్సులు సైతము కలవరపడును; అయితే దేవుడు ఆలాగు ఆజ్ఞాపించెనని చేర్చబడినప్పుడు, నేరస్థులకు తీర్పు తీర్చువారిమీద నిందకు ఎంత ఆధారమున్నదో అతనిమీద అంతకంటె ఎక్కువ ఆధారము లేదు. కనీసము మన దృష్టిలో పిల్లలును స్త్రీలలో అనేకులును నిర్దోషులై యుండినను, పరలోక న్యాయపీఠము మన చట్టములకు లోబడియుండదని మనము జ్ఞాపకము చేసికొందము. అంతేకాదు, పచ్చని మొక్కలు ఈ విధముగా కాల్చబడుట చూచినప్పుడు, ఎండిన కట్టెలమైన మనము మనమీదికి మరింత భారమైన తీర్పు వచ్చునని భయపడుదము. నిశ్చయముగా తన్నుతాను పూర్తిగా పరీక్షించుకొను ఏ మనుష్యుడైనను తాను నూరు మరణములకు పాత్రుడని కనుగొనును. అట్లయితే తల్లి గర్భమునుండి ఇప్పుడే బయటికి వచ్చిన ఏ శిశువునందైనను ఒక్క మరణమునకు న్యాయమైన కారణమును ప్రభువు ఎందుకు గుర్తింపకూడదు? శపింపబడిన జాతి యొక్క సంతానమంతటిని ఆయన ఒకే నాశనమునకు నియమించెనని మనము సణుగుకొనినను గోలపెట్టి ఫిర్యాదు చేసినను వ్యర్థమే; కుమ్మరి తన పాత్రలమీద, మరి సరిగా చెప్పవలెనంటే తన సొంత మంటిమీద, సంపూర్ణ అధికారము కలిగియుండును.

లాటిన్‌లో, “Quam si mox ad mortem traherentur.” ఫ్రెంచిలో, “Que s'ils estoyent depeschez soudainement sur le champ;” “వారు అక్కడికక్కడే హఠాత్తుగా హతము చేయబడినదానికంటె.” — సం. మూల ప్రతిలో 2 థెస్సలొనీకయులకు 5:3 అని ప్రస్తావన ఉండెను; అది స్పష్టమైన ముద్రణ దోషము. — fj.

లాటిన్‌లో, “Ficus praecoces.” ఫ్రెంచిలో, “Les figues hastives;” “తొలి అంజూరపు పండ్లు, లేక మిక్కిలి త్వరగా పండిన అంజూరపు పండ్లు.” — సం.

ముగింపు వచనము, ప్రజలందరి స్థిరమైన మజిలీ గిల్గాలులోనే యుండెననియు, యుద్ధమునకు బయలుదేరిన సైనికులు తమ ప్రయాసలనుండి విశ్రాంతి పొందుటకును తమ కొల్లసొమ్మును భద్రముగా ఉంచుటకును అక్కడికే తిరిగివచ్చిరనియు ఇంతకుముందు చేయబడిన వ్యాఖ్యను ధ్రువపరచుచున్నది. ప్రతివాడు తన శాశ్వత నివాసమును ఎక్కడ పొందవలెనో చీట్లు వేయుట ద్వారా చూపబడువరకు వారు మరింత విస్తారముగా చెదరిపోవుటకు అనుమతించుట తగినది కాదు.

ఫ్రెంచిలో, “Car cela n'empeschera point que le potier n'ait puissance de faire de ses pots tout ce qu'il luy plaira;” “ఏలయనగా కుమ్మరి తన పాత్రలను తనకిష్టమైనట్లు చేయుటకు అతనికి అధికారము లేకుండ అది అడ్డగింపదు.” — సం.

ఈ వచనము కూడ సెప్టువజింటులో విడువబడినది. — సం.