యెహోషువ 11

యెహోషువ 11

యెహోషువ 11:1-15

1. హాసోరు రాజైన యాబీను ఆ సంగతులు విని మాదోను రాజైన యోబాబుకును షిమ్రోను రాజుకును అక్షాపు రాజుకును,
1. Quum autem Jabim rex Hasor, misit ad Jobab regem Madam, et ad regem Simeron, et ad regem Achsaph,

2. ఉత్తరమునందలి కొండలలోను కిన్నెరెతుకు దక్షిణముననున్న మైదానములలోను లోయలోను పడమటనున్న దోరు సరిహద్దులలోను ఉన్న రాజులకును,

2. Ad reges quoque qui habitabunt ab aquilone in montanis, et in planitie ad meridiem Cineroth, et in planitie in Naphoth-Dor ab occidente.

3. తూర్పు పడమరలయందున్న కనానీయులకును అమోరీయులకును హిత్తీయులకును పెరిజ్జీయులకును కొండలలోనున్న యెబూసీయులకును మిస్పా దేశములో హెర్మోను దిగువనున్న హివ్వీయులకును వర్తమానము పంపెను.

3. Ad Chananaeum ab oriente et occidente, et Amorrhaeum, et Hitthaeum, et Pherisaeum, et Jebusaeum in montanis, et Hivaeum sub Hermon in terra Mispath.

4. అప్పుడు వారును వారితోకూడ వారి సైన్యములన్నియు, అనగా సముద్రతీరమందున్న ఇసుకవలె లెక్కకు విస్తారమైన జనసమూహమును, అతివిస్తారమైన గుఱ్ఱములును రథములును బయలుదేరెను.

4. Et egressi sunt ipsi, et omnes exercitus eorum cum ipsis, populus multus tanquam arena quae est juxta littus maris, prae multitudine, et equi, et currus multi valde.

5. ఆ రాజులందరు కూడుకొని ఇశ్రాయేలీయులతో యుద్ధము చేయుటకై వచ్చి మేరోము నీళ్లయొద్ద ఏకముగా దిగిరి.

5. Congregati sunt omnes reges isti, et venientes castrametati sunt pariter ad aquas Merom, ut pugnarent cum Israele.

6. అప్పుడు యెహోవా యెహోషువతో ఇట్లనెను—వారికి భయపడకుము; రేపు ఈ వేళకు నేను వారినందరిని ఇశ్రాయేలీయుల యెదుట హతులనుగా అప్పగించుదును; నీవు వారి గుఱ్ఱముల గుదికాలి నరములు తెగగొట్టి వారి రథములను అగ్నిచేత కాల్చివేయవలెను.

6. Dixit autem Jehova ad Josuam, Ne timeas a facie eorum: cras enim hoc tempore tradam omnes istos occisos coram Israele, equos eorum subnervabis, et currus eorum combures igni.

7. కాబట్టి యెహోషువయు అతనితోకూడ యుద్ధజనులందరును మేరోము నీళ్లయొద్ద వారిమీదికి హఠాత్తుగా వచ్చి వారిమీద పడిరి.

7. Venit itaque Josue, et cunctus populus bellator cum eo adversus ipsos ad aquam Merom repente, et irruerunt in eos.

8. యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల చేతికి వారిని అప్పగింపగా వారు వారిని హతముచేసి మహాసీదోనువరకును మిశ్రేఫోత్మాయిమువరకును తూర్పువైపుననున్న మిస్పె లోయవరకును వారిని తరిమి, ఒకడును మిగులకుండ వారిని హతముచేసిరి.

8. Et tradidit eos Jehova in manum Israelis, percusseruntque eos, et persequuti sunt usque ad Sidonem magnam, et usque ad fervores aquarum, et usque ad campum Mispe ad orientem: ac percusserunt eos donec non reliquerit eis superstitem.

9. యెహోవా తనకు సెలవిచ్చినట్లు యెహోషువ వారికి చేసెను; వారి గుఱ్ఱముల గుదికాలి నరములను తెగగొట్టి వారి రథములను అగ్నిచేత కాల్చివేసెను.

9. Fecitque eis Josue quemadmodum dixerat eis Jehova, equos eorum subnervavit, et currus eorum combussit igni.

10. ఆ కాలమున యెహోషువ వెనుకకు తిరిగి హాసోరును పట్టుకొని దాని రాజును కత్తివాత హతముచేసెను; పూర్వము హాసోరు ఆ రాజ్యములన్నిటికి ముఖ్యమైనదై యుండెను.

10. Et reversus Josue eodem tempore cepit Hasor, et regem ejus percussit gladio, aHasor enim antea fuerat caput omnium istorum regnorum.

11. వారు దానిలోనున్న నరులందరిని కత్తివాత హతముచేసి వారిని నిర్మూలము చేసిరి; ఊపిరిగలది యేదియు మిగిలియుండలేదు; మరియు అతడు హాసోరును అగ్నిచేత కాల్చివేసెను.

11. Percusserunt quoque omnem animam quae illic erat, acie gladii perdendo: non remansit ulla anima: et Hasor combussit igni.

12. యెహోషువ ఆ రాజుల పట్టణములన్నిటిని వాటి రాజులనందరిని పట్టుకొని, యెహోవా సేవకుడైన మోషే ఆజ్ఞాపించినట్లు వారిని కత్తివాత హతముచేసి నిర్మూలము చేసెను.

12. Omnes urbes regum istorum, et universos reges earum cepit Josue, percussitque eos acie gladii, perdendo eos sicuti praeceperat Moses servus Jehovae.

13. అయితే తమ బలములో నిలిచియున్న పట్టణములలో దేనిని ఇశ్రాయేలీయులు కాల్చలేదు; హాసోరును మాత్రమే యెహోషువ కాల్చివేసెను.

13. Tantummodo omnes urbes quae manebant in statu suo non combussit Israel, praeter Hasor solam quam combussit Josue.

14. ఇశ్రాయేలీయులు ఆ పట్టణముల సొమ్మంతటిని పశువులను తమకొరకు దోచుకొనిరి; అయితే ప్రతి మనుష్యుని నిర్మూలము చేయువరకు కత్తివాత హతముచేసిరి; ఊపిరిగల దేనిని వారు మిగులనియ్యలేదు.

14. Et omnia spolia urbium istarum, et jumenta praedati sunt sibi filii Israel: veruntamen omnes homines percusserunt acie gladii quousque perderent eos: non reliquerunt ullam animam.

15. యెహోవా తన సేవకుడైన మోషేకు ఆజ్ఞాపించినట్లు మోషే యెహోషువకు ఆజ్ఞాపించెను; యెహోషువ ఆలాగే చేసెను; యెహోవా మోషేకు ఆజ్ఞాపించిన వాటన్నిటిలో దేనిని అతడు చేయక విడువలేదు.

15. Quemadmodum praeceperat Jehova Mosi servo suo: sic praecepit Moses Josue, et Josue sic fecit, ut non omitteret quidquam ex omnibus quae praeceperat Jehova Mosi.

1. హాసోరు రాజైన యాబీను ఆ సంగతులు విని మొదలైనవి. ఈ క్రొత్త సంధియందు కూడ, తన జనులకు అపాయములు రాకుండ తొలగించుటలోను, దయతోను మృదుత్వముతోను వారి బలహీనతకు సహాయము చేయుటలోను, దేవుని యొక్క తండ్రి ప్రేమను మించిన పరామర్శ మనకు ప్రకాశమానముగా కనబడుచున్నది. ఇప్పుడు పేర్కొనబడిన తన మిత్రరాజులతోకూడ యాబీను చుట్టుపట్ల రాజులకు తాను మిత్రుడనని బహిరంగముగా ప్రకటించియుండిన యెడల, ఇశ్రాయేలీయులమీద ఇంకను భయంకరమైన యుద్ధము చెలరేగియుండును, మరియు ఇంకను అధికమైన చింతయు ఆందోళనయు వారి మనస్సులను ఆవరించియుండును. వారి బలములన్నిటిని ఒక్కసారిగా పారదోలుట ప్రభువునకు సులభమే, వారిని గూర్చిన భయమును జడుపును అంతయు చెదరగొట్టుటయు ఆయనకు సులభమే. అయినను మిగుల బలహీనులైన తన స్వజనులను మితిమీరి ఒత్తిడి చేయుటకు ఆయనకు ఇష్టము లేకపోయెను; శత్రువుల అత్యధిక సంఖ్య వారిని భయభ్రాంతులనుచేసి నిరాశలోనికి త్రోయునేమో అని ఆయన తలంచెను. కాబట్టి, త్వరపడి ఆయుధములు పట్టుట ఏ జనములకు ప్రయోజనకరమైయుండెనో ఆ అనేక జనములను, ఏర్పరచబడిన జనులు సూచనార్థమైన విజయములచేత ఉత్సాహపరచబడి ఇంకను మిగిలియున్న యుద్ధములను నడిపించుటకు సిద్ధపడువరకు, ఆయన మత్తులోను విస్మయములోను ఉంచెను. వారు విశాలమైన ప్రదేశమును దోచుకొని పాడుచేసి, దానిని నివాసులు లేనిదిగాను వనరులు లేనిదిగాను విడిచిపెట్టుచున్నారు. తరువాత దాడిచేయబోవు చుట్టుపట్ల అధికారులలో ఒక్కడును కొంచెమైనను కదలలేదు. ఇశ్రాయేలీయులు సురక్షితముగా తమ భార్యలయొద్దకును పిల్లలయొద్దకును తిరిగి వచ్చుచున్నారు. వారు ధైర్యము తెచ్చుకొని క్రొత్త యుద్ధమునకు సిద్ధముగా ఉన్నప్పుడు, అకస్మాత్తుగా వేరువేరు జనములతో కూడిన మిక్కిలి గొప్ప సైన్యము కనబడుచున్నది; వారు ఇంతవరకు ఊరకుండుటచేత విజయమునకు అవకాశము కలుగజేసియుండిరి. వారు ఈ విధముగా తరువాతి కాలమున ముందుకు వచ్చుట, వారు యుద్ధవిరామ సంధి చేసికొనియుండినట్లే యుండెను. ఈ విధముగా దేవుడు తాను ఏర్పరచుకొనిన జనుల పక్షమున యుద్ధము చేయుట మాత్రమే గాక, శత్రువులను విభజించుటచేత వారి బలమును అనేక రెట్లు హెచ్చించెను.

ఇశ్రాయేలీయులు క్రమక్రమముగా యుద్ధమునందు ధైర్యము వహించుటకు శిక్షణ పొందియుండక, అదే సమయమున దేవుని ప్రత్యక్ష సహాయమును అనుభవించియుండని యెడల, ఆ దాడి ఎంత భయంకరమైయుండెనో గదా! మొదట వారి సంఖ్య సముద్రపు ఇసుకతో పోల్చబడుచున్నది, తరువాత వారికి గుఱ్ఱములును రథములును ఉన్నవి. ఇశ్రాయేలీయులకు అశ్వదళము ఏమాత్రమును లేకపోయెను గనుక, ఈ వ్యూహమును చూచి వారు భయపడకపోవుట ఆశ్చర్యమే. కాబట్టి దానిని సహింపగలుగువరకు వారు క్రమక్రమముగా ముందుకు నడిపింపబడిరి. ఏలయనగా, వారి పూర్వపు యుద్ధములలో ఆయన ఒక విధమైన ఆహ్లాదకరమైన పూర్వరంగములచేత మాత్రమే వారికి అభ్యాసము కలుగజేసెను. మరియు, తన శక్తిని తగినదానికంటె తేలికగా వారు ఎంచకుండునట్లు, ప్రభువు అనేక విజయములచేత మాటిమాటికి దానికి సాక్ష్యమిచ్చుచు వచ్చెనని చేర్చవచ్చును. వారి శత్రువులందరు ఒక్కసారిగా పారదోలబడియుండిన యెడల, వారు నిజముగా దేవుని స్తోత్రములను ఘనముగా కొనియాడియుండవచ్చును, గాని వాటి జ్ఞాపకమును సులభముగా పోగొట్టుకొనియుండవచ్చును. కాబట్టి, వారు ఒక విజయమును దైవయోగమునకు ఆరోపింపకుండునట్లు, ఒకదానినుండి ఒకటి వేరైన పలు రుజువులు మరల మరల వారి కన్నులయెదుట ఉంచబడుట అవసరమాయెను.

లాటిన్‌లో, "Judundis praeludiis." ఫ్రెంచిలో "Escarmouches plaisantes;" "ఆహ్లాదకరమైన చిన్న పోరాటములు." — సం.

6. అప్పుడు యెహోవా యెహోషువతో ఇట్లనెను మొదలైనవి. ఇంత విస్తారమైనదియు ఇంత చక్కగా సన్నద్ధమైనదియునైన సైన్యమును నాశనము చేయుటలో ప్రయాసయు కష్టమును ఎంత అధికమో, వారిలో క్రొత్త ధైర్యమును పుట్టించుట అంత అవసరమాయెను. కాబట్టి ప్రభువు తన సేవకుడైన యెహోషువకు ప్రత్యక్షమై, పూర్వము అనేక సందర్భములలో తాను అతనికి అనుగ్రహించిన విజయమునే వాగ్దానము చేయుచున్నాడు. ఆయన తన వాగ్దానములను మరల మరల చెప్పునప్పుడెల్ల మనుష్యులు తమ మరపును గూర్చియు, తమ సోమరితనమును గూర్చియు, తమ చంచలత్వమును గూర్చియు జ్ఞాపకము చేయబడుచున్నారని జాగ్రత్తగా గమనింపవలెను. ఏలయనగా విశ్వాసమునకు మాటిమాటికి క్రొత్త పోషణ ఇయ్యబడని యెడల, అది వెంటనే సొమ్మసిల్లి తొలగిపోవును. అయినను ఒకే సంగతిని రెండుసార్లు వినుట సాధారణముగా విసుగుగా తోచునంతటి వక్రమైన అరుచి మనలో కలదు. కాబట్టి క్రొత్త పోరాటములలో ప్రవేశించుటకు పిలువబడినప్పుడెల్ల, మన మాంద్యమును సరిదిద్దగల, లేక మన సోమరితనమునుండి మనలను మేల్కొలుపగల దైవ వాగ్దానములను జ్ఞాపకమునకు తెచ్చుకొనుట నేర్చుకొందము. విశేషముగా ఇక్కడ సాధారణముగా చెప్పబడినదానిని మన అనుదిన అభ్యాసమునకు అన్వయించుకొందము; ఏలయనగా జనములన్నిటిని గూర్చి తాను ప్రకటించినది ప్రస్తుత సందర్భమున విశేషముగా నిశ్చయమైనదిగాను స్థిరమైనదిగాను ఉండునని ప్రభువు ఇప్పుడు సూచించుచున్నాడు.

ఆ రాజులు గిల్గాలులో నున్న యెహోషువమీదను జనులమీదను దాడిచేయుటకై గణనీయమైన దూరము ప్రయాణము చేసియుండిరని వినియోగింపబడిన కాలమును గూర్చిన వృత్తాంతమునుబట్టి మనము ఊహించుచున్నాము. ఏలయనగా దైవ సూచన వచ్చిన వెంటనే యెహోషువ చూపిన త్వరితమైన దండయాత్ర పేర్కొనబడుచున్నది. మరుసటి దినమున విజయము అతనికి వాగ్దానము చేయబడుచున్నది. కాబట్టి వారు చాల దూరమున లేరు. మరియు వారు తమ పాళెము దిగిన మేరోము సరస్సు యొర్దానుకు ఆనుకొనియున్నది; శత్రువులలో కొందరు బయలుదేరి వచ్చిన గెన్నేసరెతు ప్రాంతముకంటె అది గిల్గాలుకు చాల సమీపముగా ఉన్నది. కొండలమీది మంచు గడ్డకట్టుటనుబట్టియు కరుగుటనుబట్టియు ఈ సరస్సు తగ్గుచు పెరుగుచు ఉండునని చెప్పబడుచున్నది. మరియు, గుఱ్ఱముల కాళ్లను లేక తొడలను నరుకవలెననియు రథములను కాల్చవలెననియు యెహోషువకును జనులకును ఇయ్యబడిన ఆజ్ఞ, అపవిత్ర జనములలో వాడుకలోనున్న ఆ ఎక్కువ కృత్రిమమైన యుద్ధరీతులను వారు అవలంబింపకుండ ఆపుటకే ఉద్దేశింపబడినదనుటకు సందేహము లేదు. వారు సైనికులుగా సేవచేసి శత్రువులతో బలముగా పోరాడవలసియుండుట నిజముగా అవసరమే; అయినను వారు ప్రభువుమీద మాత్రమే ఆధారపడవలెను, ఆయన శక్తియందు మాత్రమే తాము బలవంతులమని ఎంచుకొనవలెను, ఆయనమీద మాత్రమే ఆనుకొనవలెను.

వారికి అశ్వదళమును రథముల వ్యూహమును సమకూర్చబడియుండిన యెడల, ఇది జరుగుట దుర్లభమైయుండును. ఏలయనగా అట్టి ఆడంబరమైన సన్నాహము కన్నులకు ఎట్లు మిరుమిట్లు గొలుపునో, మనస్సును మితిమీరిన ఆత్మవిశ్వాసముతో ఎట్లు మత్తెక్కించునో మనకు తెలియును. మరియు, వారి రాజులు గుఱ్ఱములను రథములను తమకొరకు సంపాదించుకొనకూడదని ఒక నియమము విధింపబడెను (ద్వితీయోపదేశకాండము 17:16); దేవుడు తనకే చెందునని చెప్పుకొనినదానిని వారు తమ సొంత యుద్ధశిక్షణకు ఆరోపించుటకు మిక్కిలి సిద్ధముగా ఉండియుందురన్నదే స్పష్టముగా దానికి కారణము. అందుచేతనే "కొందరు రథములను బట్టియు కొందరు గుఱ్ఱములను బట్టియు అతిశయపడుదురు, మనమైతే మన దేవుడైన యెహోవా నామమును బట్టి అతిశయపడుదము" (కీర్తనలు 20:7) అను సామాన్య వాక్యము కలిగెను.

ఫ్రెంచిలో, "Elle secoule et evanouist; "అది" (విశ్వాసము) "కరిగి అదృశ్యమగును." — సం.

లాటిన్‌లో, "Oraculo enim subnectitur expeditio Josue." ఫ్రెంచిలో, "Car l'expedition de Josue est conjointe avec l'avertissement que Dieu luy donne;" "ఏలయనగా యెహోషువ దండయాత్ర దేవుడు అతనికి ఇచ్చిన సూచనతో జతచేయబడియున్నది." — సం.

వారు తమ సొంత సరిహద్దులతో తృప్తిపడి నెమ్మదిగా జీవించునట్లును, తమ పొరుగువారిమీద అన్యాయముగా దాడిచేయకుండునట్లును, తెగువకు ప్రేరేపించు సాధనములన్నిటిని వారినుండి తీసివేయవలెనని దేవుడు కోరెను. మరియు దుష్టమైన ఆశ వారి రాజులను గుఱ్ఱములను కొనుటకు ప్రేరేపించినప్పుడు, వారు దుస్సాహసముగాను అంతే అపజయముతోను యుద్ధములలో దిగిరని అనుభవము చూపించెను. కాబట్టి ఇశ్రాయేలీయులు అన్యజనుల ఆచారములకు అలవాటుపడకుండునట్లు, గుఱ్ఱముల నరములు తెగగొట్టుటచేత వాటిని యుద్ధమునకు పనికిరానివిగా చేయుటయు, రథములను నాశనము చేయుటయు అవసరమాయెను.

8. యెహోవా ఇశ్రాయేలీయుల చేతికి వారిని అప్పగింపగా మొదలైనవి. మేరోము సరస్సుకు బహుదూరముగా నున్న సీదోనువరకు సంహారము కొనసాగెనను దానినిబట్టి ఆ పరాజయము ఎంత గొప్పదో ఊహింపవచ్చును. వర్తక కేంద్రముగా దానికున్న ప్రఖ్యాతినిబట్టియు, దాని నివాసుల అధిక సంఖ్యనుబట్టియు సీదోను మహా సీదోను అని పిలువబడుచున్నది. అదే పేరుగల ఒక చిన్న పట్టణముతో దానికి ఇక్కడ పోలిక చేయబడుటలేదు. కొందరు మార్పులేకుండ సరియైన నామవాచకముగా నిలుపుకొను మిశ్రేఫోత్ అను హెబ్రీ నామవాచకమును మేము "నీళ్ల కాగుట" అని అనువదించుటకు ఇష్టపడితిమి; ఏలయనగా అక్కడ కాగుచుండిన ఉష్ణజలపు ఊటలు ఉండియుండుట సంభవనీయము. మరియు, వారిని అంత చెల్లాచెదరైన పలాయనములోనికి తరిమిన భయము, ప్రభువు యొక్క మర్మమైన భీతిచేత వారు తలక్రిందులుగా తరుమబడిరని స్పష్టముగా చూపించుచున్నట్లే, అంత అపాయముల గుండా పారిపోవువారిని వెంబడించుటకు తెగించిన ఇశ్రాయేలీయులు పరలోక ప్రభావముచేత మానవాతీతమైన పరాక్రమ స్థాయికి లేపబడిరనుటయు నిశ్చయము.

లాటిన్‌లో, "Et lacus Merom, ubi castra locaverant, qui Jordani contiguns est, longe propius accedit ad Gilgal quam Gennesara ex cujus tractu pars hostium profecta erat." ఫ్రెంచిలో, "Et le lac de Merom ou ils s'estoyent campez, qui est contigu au Jourdain, approche beaucoup plus pres de Gilgal que ne fait Genesara, du rivage duquel ume partie des ennemis s'estoit levee;" "మరియు వారు పాళెము దిగిన మేరోము సరస్సు యొర్దానుకు ఆనుకొనియుండి, శత్రువులలో ఒక భాగము ఏ తీరమునుండి సమకూర్చబడెనో ఆ గెన్నేసరెతుకంటె గిల్గాలుకు చాల సమీపముగా ఉన్నది." ఇక్కడ ఇయ్యబడిన భౌగోళిక వివరములు, విశేషముగా మేరోము సరస్సునకు సంబంధించినవి, అసంపూర్ణమైనవియు సరికానివియునై యున్నవి. ఈ భయంకరమైన సంధిని ఏర్పరచిన రాజులు తమ సైన్యములను ఏకము చేసిన తరువాత దక్షిణముగా నడువసాగి, గిల్గాలుకు ఒక మోస్తరు దూరములోనికి వచ్చిరనియు, అక్కడ యెహోషువమీద హఠాత్తుగా పడి అతనిని తెలియకుండ పట్టుకొనవలెనని వారు బహుశః నిరీక్షించిరనియు ఈ వ్యాఖ్యానము కలిగించు అభిప్రాయము. ఈలోగా వారు మేరోము సరస్సుయొద్ద పాళెము దిగిరి; యెహోషువ దైవ సూచననుబట్టి తన సైన్యముతో త్వరపడి బయలుదేరి, వారు తనకు కలిగింపవలెనని నిరీక్షించిన ఆకస్మిక దాడిని తానే వారికి కలిగించెను. ఈ దృష్టినిబట్టి మేరోము సరస్సు గిల్గాలుకు సాపేక్షముగా సమీపమైయుండెను; అందుచేతనే ఈ వివరణ ఆరంభములోని లాటిన్ మరియు ఫ్రెంచి ఉల్లేఖనములో ఇది స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది. గెన్నేసరెతు సరస్సునుండి కంటె మేరోము సరస్సునుండి గిల్గాలుకు తక్కువ దూరము ఉండెనని ఫ్రెంచి స్పష్టముగా చెప్పుచున్నది. మరియు లాటిన్ సందిగ్ధతనుండి విముక్తము కాకపోయినను, అదే సంగతినైనను, లేక ఇంకను సరికాని సంగతినైనను, అనగా మేరోము సరస్సు గెన్నేసరెతు సరస్సుకంటె గిల్గాలుకు సమీపముగా ఉండెనని చెప్పుచున్నది. దానికి విరుద్ధముగా, ఆధునికమైన ఎల్ హూలే అను మేరోము సరస్సు గెన్నేసరెతు సరస్సుకు ఉత్తరముగా పది మైళ్ల దూరమున ఉన్నదనియు, తత్ఫలితముగా గెన్నేసరెతు సరస్సుకంటె సరిగా అన్ని మైళ్లు గిల్గాలునుండి ఎక్కువ దూరమున ఉన్నదనియు ఇప్పుడు బాగుగా తెలియును; గిల్గాలునుండి ఆ సరస్సుల దూరములు వరుసగా మేరోమునకు సుమారు డెబ్బది ఐదు మైళ్లు, గెన్నేసరెతుకు అరువది ఐదు మైళ్లు. వాస్తవము ఇట్లుండగా, మరుసటి దినమున విజయమును వాగ్దానము చేయు దైవ సందేశముచేత యెహోషువ ఘనపరచబడినప్పుడు అతడు గిల్గాలులో ఉండియుండలేడని స్పష్టము. నిజమైన పరిస్థితి ఇట్లుండినట్లు కనబడుచున్నది: యెహోషువ దేశము యొక్క మధ్య మరియు దక్షిణ భాగములను జయించిన తరువాత, వాగ్దాన దేశపు ఉత్తర భాగమంతటిమీద వ్యాపించియున్న ప్రదేశములుగల అనేకమంది రాజులు లేక అధిపతులు ఒక ఉమ్మడి సంధి చేసికొని, మేరోము సరస్సును తాము కలిసికొను స్థలముగా నియమించుకొనిరి. ఆ సంధిని గూర్చి బాగుగా తెలిసికొని దాని భయంకర స్వభావమును గ్రహించిన యెహోషువ, శత్రువులు తమ పన్నాగములను పరిపక్వము చేసికొనుటకు వారికి సమయమియ్యవలెనని కనిపెట్టలేదు, వారు నిజముగా తన పాళెమునకు ఒక దినపు ప్రయాణ దూరములోనికి వచ్చువరకు నిష్క్రియుడై యుండలేదు; దాడిచేయవలెనను నిశ్చయముతో బయలుదేరి, ఆ ఉద్దేశముతో ఉత్తరముగా శత్రువుల దేశపు నడిబొడ్డు వరకు చాల దూరము ముందుకు సాగెను; అప్పుడు వారి భయంకరమైన వ్యూహము అతనిలోనైనను అతని సైన్యములోనైనను కలిగించియుండగల భయములన్నియు, శీఘ్రమైనదియు సూచనార్థమైనదియునైన విజయమును గూర్చిన నిశ్చయతచేత పూర్తిగా తొలగింపబడెను. — సం.

యెహోషువ తన శీఘ్రమైన విధేయతనుబట్టి మాత్రమే గాక తన నిగ్రహమునుబట్టియు స్తుతింపబడుచున్నాడు. దేవుని భయము అతనిని అదుపులో ఉంచియుండని యెడల, అన్ని గుఱ్ఱములను రథములను పోగొట్టుకొనుటకు అతడు అంత ఇష్టపూర్వకముగా సమ్మతించియుండడు. ఏలయనగా సాకులు కల్పించుటలో మనకున్న నేర్పు ఎట్టిదనగా, వాటిని యుద్ధమునకు పనికివచ్చునట్లు సిద్ధపరచలేకపోయినను వాటి విలువ ఏమాత్రమును తృణీకరింపదగినది కాదని వాదించుట సమంజసముగా తోచియుండును. అయితే దేవుని చిత్తము తప్ప మరిదేనిని లెక్కలోనికి తీసికొనుటకు తనకు హక్కు లేదని అతడు తలంచెను. మరియు తన సొంత సత్ప్రవర్తనచేత జనులను ఇష్టముగలవారినిగాను విధేయులనుగాను చేయుటలో అతడు సఫలుడాయెను గనుక, అందరు సామూహికముగా చేసినదానికి ఒక వ్యక్తిగా అతడు న్యాయముగానే స్తుతి పొందెను.

12. యెహోషువ ఆ రాజుల పట్టణములన్నిటిని మొదలైనవి. సైన్యమును పారదోలిన తరువాత వారు దేశమును దోచుకొని పాడుచేయుటకును, పట్టణములను పట్టుకొని పడగొట్టుటకును మొదలుపెట్టిరి. చెక్కుచెదరక నిలిచియున్న పట్టణములు కాల్చబడలేదని చెప్పబడుటనుబట్టి, కొన్ని బలాత్కారముచేతను దాడిచేతను పట్టుకొనబడి ఆ విధముగా నేలమట్టము చేయబడెనని కొంత సంభావ్యతతో ఊహింపవచ్చును. ముట్టడి ముగిసి పోరాటపు వేడి చల్లారిన తరువాత హాసోరు మాత్రమే అగ్నిచేత నాశనము చేయబడెను; ఏలయనగా యుద్ధమును రగిల్చిన దివిటీని పట్టుకొనినది అదే. అయితే ఇంతకుముందే ఇయ్యబడిన వివరణకు అనుగుణముగా, యెహోషువ చిన్నవానినుండి పెద్దవానివరకు అందరిని హతముచేసినప్పుడు అతడు తన ఆవేశమునకు పగ్గములు వదలలేదని ఈ భాగములో మరల మరల మరింత స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది. ఏలయనగా ఇంతవరకు వ్యక్తపరచబడనిది ఇప్పుడు స్పష్టముగా చెప్పబడుచున్నది, అదేమనగా, ప్రభువు మోషేద్వారా ఆజ్ఞాపించిన ప్రతిదానిని నెరవేర్చుటచేత యెహోషువ తన పాత్రను నమ్మకముగా నిర్వర్తించెను. ఆయన ఆజ్ఞచొప్పున ఆ జనములను నాశనము చేసినప్పుడు, అతడు తన చేతులను దేవుని అధీనములో ఉంచినట్లే యుండెను. కాబట్టి లోకమంతయు మనలను ఖండించినను, మనకు దేవుని అధికారము ఉండుటయే సమస్త నిందనుండి మనలను విడిపించుటకు చాలునని మనము గట్టిగా పట్టుకొనవలెను. అదే సమయమున, ఎవడైనను యెహోషువను అనుకరింపగోరి తన ఆసక్తికి స్వేచ్ఛనిచ్చుటచేత, దేవుని ఖచ్చితమైన సేవకునిగా కాక క్రూరునిగాను రక్తపిపాసిగాను ఎంచబడకుండునట్లు, ప్రతి మనుష్యుని పిలుపు దేనిని కోరుచున్నదో వివేకముతో ఆలోచించుట మనకు తగును.

లాటిన్‌లో, "Deum habere authorem." ఫ్రెంచిలో, "Que nous ayons Dieu pour garant et autheur de ce que nous faisons;" "మనము చేయుదానికి దేవుడు మనకు హామీగాను కర్తగాను ఉన్నాడు." — సం.

యెహోషువ 11:16-23

16. ఆలాగున యెహోషువ ఆ దేశమంతటిని, అనగా కొండలను దక్షిణదేశమంతటిని గోషెను దేశమంతటిని లోయను మైదానమును ఇశ్రాయేలీయుల కొండను దాని లోయను పట్టుకొనెను.

16. Et cepit Josue omnem terram istam montanam, et omnem australem, omnemque Gosen et planitiem atque campestria, montem quoque Israel et planitiem ejus.

17. శేయీరువైపుగా ఎక్కు హాలాకు కొండ మొదలుకొని హెర్మోను కొండ దిగువను లెబానోను లోయలోనున్న బయల్గాదువరకును పట్టుకొనెను; వారి రాజులనందరిని పట్టుకొని హతముచేసి చంపెను.

17. A monte Laevi qui assurgit versus Seir usque ad Baalgad in campo Libani sub monte Hermon: omnes quoque reges eorum cepit, et percussit eos et interfecit.

18. యెహోషువ ఆ రాజులందరితో బహుదినములు యుద్ధము చేసెను.

18. Diebus multis gessit Josue cum omnibus regibus istis bellum.

19. గిబియోను నివాసులైన హివ్వీయులు తప్ప ఇశ్రాయేలీయులతో సమాధానపడిన పట్టణము ఒకటియు లేదు; తక్కిన వాటినన్నిటిని వారు యుద్ధములో పట్టుకొనిరి.

19. Non fuit urbs quae pacem fecerit cum filiis Israel praeter Hivaeos habitatores Gibeon: omnes coeperunt praelio.

20. వారు ఇశ్రాయేలీయులతో యుద్ధము చేయుటకు ఎదురుపడునట్లు వారి హృదయములను కఠినపరచుట యెహోవావలన కలిగెను; వారు కనికరము పొందక పూర్తిగా నిర్మూలము కావలెనని, యెహోవా మోషేకు ఆజ్ఞాపించినట్లు ఆయన వారిని నశింపజేయవలెనని యిట్లు జరిగెను.
20. Quia a Jehova fuit, ut induraretcor eorum in occursum belli cum Israel: ut deleret eos, nec restaret illis misericordia: sed ut disperderet eos, sicut praeceperat Jehova Mosi.

21. ఆ కాలమున యెహోషువ వచ్చి కొండలలోనుండియు, హెబ్రోనునుండియు దెబీరునుండియు అనాబునుండియు యూదా కొండలన్నిటిలోనుండియు ఇశ్రాయేలీయుల కొండలన్నిటిలోనుండియు అనాకీయులను నిర్మూలము చేసెను; యెహోషువ వారిని వారి పట్టణములతోకూడ నిర్మూలము చేసెను.

21. Venit autem Josue tempore illo, et excidit Anakim e montanis: ex Hebron, ex Debir, ex Anab, et ex omni monte Jehuda, et ex omni monte Israel: una cum urbibus eorum delevit eos Josue.

22. ఇశ్రాయేలీయుల దేశములో అనాకీయులలో ఎవడును మిగిలియుండలేదు; గాజాలోను గాతులోను అష్డోదులోను మాత్రము కొందరు మిగిలియుండిరి.

22. Non remansit ex Anakim in terra filiorum Israel: tantum in Gad et in Asdod residui fuerunt.

23. ఆలాగున యెహోవా మోషేతో సెలవిచ్చిన వాటన్నిటిచొప్పున యెహోషువ ఆ దేశమంతటిని పట్టుకొనెను; యెహోషువ ఇశ్రాయేలీయుల గోత్రముల విభాగములచొప్పున దానిని వారికి స్వాస్థ్యముగా ఇచ్చెను. అప్పుడు యుద్ధము లేకుండ దేశము నెమ్మదిగా ఉండెను.

23. Accepit itaque Josue totam terram prorsus ut dixerat Jehova Mosi, et tradidit eam in haereditatem Israeli secundum divisiones eorum per tribus suas: et terra quievit a bello.

16. ఆలాగున యెహోషువ ఆ దేశమంతటిని పట్టుకొనెను మొదలైనవి. ఇశ్రాయేలీయులకు స్వతంత్ర స్వాధీనమును ఇచ్చుటకై దేశము తనంతట తానే తన పూర్వ నివాసులను కక్కివేసినప్పుడు, ఎడతెగని విజయ పరంపరయందు, కీర్తనలో చెప్పబడినట్లు, "వారు తమ ఖడ్గముచేత దేశమును స్వాధీనపరచుకొనలేదు, వారి బాహువు వారికి జయము నియ్యలేదు; నీవు వారిని కటాక్షించితివి గనుక నీ దక్షిణహస్తమే నీ బాహువే నీ ముఖకాంతియే వారికి విజయము కలుగజేసెను" (కీర్తనలు 44:3) అనునది ప్రత్యక్షముగా కనబడెను.

స్థలములను ప్రదేశములను లెక్కించుటలోని ఉద్దేశము, దేవుడు తాను ఆరంభించిన కార్యమును ఆటంకము లేకుండ కొనసాగించుచు వచ్చెనని మనము తెలిసికొనుటయే. అయితే కొందరు అనుకొనునట్లు, ఇశ్రాయేలు అను పేరుచేత ఒక నిర్దిష్టమైన కొండ సూచింపబడుచున్నదని తలంచుట పొరపాటు. ఏలయనగా ఈ పదము ఇశ్రాయేలు యూదాల కొండప్రాంతమునకు భేదము లేకుండ అన్వయింపబడుచున్నదని అధ్యాయము చివరనుండి (యెహోషువ 11:21) స్పష్టమగును. కాబట్టి ఈ లెక్కింపులో ఒక విస్తరణ కలదు, ఏలయనగా పది గోత్రముల కొండలు యూదా కొండలతో మౌనముగా పోల్చబడుచున్నవి. అందుచేత ఒక వ్యతిరేకార్థము గ్రహింపవలెను. మరియొక కొండ విషయములో (యెహోషువ 11:17) దాని ఉపనామము సందిగ్ధమైనది. అది రెండుగా నరకబడినట్లు విభజన అని దానికి అర్థమని కొందరు గ్రహించుచున్నారు; మరికొందరు బట్టతలచేత తల నున్నగా అగునట్లే, అది వృక్షములు లేనిదైయుండెను గనుక నున్ననిది అని దానికి అర్థమని గ్రహించుచున్నారు. ఈ సంగతి అనిశ్చితమైనదియు స్వల్ప ప్రాముఖ్యము గలదియు గనుక, చదువరి తనకిష్టమైనదానిని ఎన్నుకొనుటకు స్వేచ్ఛ కలదు.

లాటిన్‌లో, "Dissectus." ఫ్రెంచిలో, "Couppee ou fendue;" "నరకబడినది, లేక చీల్చబడినది." — సం.

18. యెహోషువ ఆ రాజులందరితో బహుదినములు యుద్ధము చేసెను మొదలైనవి. మునుపు అతడు స్వల్పకాలములోనే, పరుగెత్తునంత వేగముతోనో అన్నట్లు, ఐదు రాజ్యములను స్వాధీనపరచుకొనెను; తక్కినవాటి విషయములో పరిస్థితి వేరుగా ఉండెను; అది సంకోచమువలననో అలసటవలననో సోమరితనమువలననో కాదు గాని, ప్రభువు తన కృపను ఒకే విధముగా మాత్రమే ప్రదర్శించినయెడల సాధారణముగా మన దృష్టిలో దాని విలువ తగ్గిపోవును గనుక, తన బహువిధమైన కృపను మరింత ప్రకాశమానముగా కనుపరచుటకై ఆయన తన జనులను వివిధ రీతులలో అభ్యసింపజేసెను. కాబట్టి శత్రువులు క్షణములో పారదోలబడినప్పుడు నమ్మశక్యము కానంత సులభముగా కార్యము నెరవేరుటచేత దైవశక్తి పూర్వము సూచనార్థముగా ప్రత్యక్షపరచబడినట్లే, ఇప్పుడు దీర్ఘకాలపు యుద్ధము పరలోక సహాయమునకు అనేక రుజువులను సమకూర్చెను. ఇది అకస్మాత్తుగాను అనూహ్యముగాను జరుగలేదు; ఏలయనగా దేశము ఒక్కసారిగా అరణ్యముగా మారినయెడల అడవి మృగములు ప్రబలునేమో అని, అట్లు జరుగునని దేవుడు మోషేద్వారా ముందే తెలియజేసెను (ద్వితీయోపదేశకాండము 7:22). సంక్షేపముగా, ప్రభువు మోషేద్వారా వాగ్దానము చేసినది ఏదైనను వాస్తవముగాను సందేహాస్పదము కాని సంఘటనచేతను నెరవేర్చబడెనని మనము ఇక్కడ అద్దములోవలె గ్రహించుచున్నాము. అయితే దేవుని వాగ్దానముల నిశ్చయతను మనము గుర్తించుచుండగా, ఆయన ఏర్పరచుకొనిన జనులయెడల స్థిరపరచబడిన ఆయన అనుగ్రహమును గూర్చియు ధ్యానింపవలెను; ఏలయనగా ఆయన దూరదృష్టిగల కుటుంబ యజమానునివలె ప్రవర్తించి, వారి మేలుకొరకైన దేనిని నిర్లక్ష్యము చేయలేదు, విడిచిపెట్టలేదు.

19. ఇశ్రాయేలీయులతో సమాధానపడిన పట్టణము ఒకటియు లేదు మొదలైనవి. ఇశ్రాయేలీయులు ఆ జనములతో ఏ సంధియు చేసికొనకూడదనియు, వారితో ఏ సమాధాన నిబంధనలను ఏర్పరచుకొనకూడదనియు, దానికి భిన్నముగా వారిని పూర్తిగా నిర్మూలముచేసి వారి వంశమును పేరును తుడిచివేయవలెననియు మోషే గ్రంథములలో అంతట చెప్పబడినదానికి ఈ వాక్యము మొదటి చూపులో విరుద్ధముగా కనబడుచున్నది (నిర్గమకాండము 23:32; ద్వితీయోపదేశకాండము 7:2). ఆ జనములకు ఏ ఒడంబడికయు చేసికొను సాధనము ఈ విధముగా నిరాకరింపబడియుండగా, సమాధానము కొరకు వారు చేయు ప్రతిపాదనలన్నియు వ్యర్థమైయుండగా, తప్పించుకొనుటకు వేడుకొను సాధనమైనను లేని నాశనమును వారి మొండితనమునకు ఆరోపించుట అసంబద్ధముగా కనబడుచున్నది.

యోసీఫసు ప్రకారము (Antiquit., 5:2,) యెహోషువ తన యుద్ధములలో గడిపిన కాలము ఐదు సంవత్సరములు; మరికొందరు దానిని ఏడు సంవత్సరములని చెప్పి, ఈ క్రింది లెక్కచేత తమ అంచనాను సమర్థించుచున్నారు: — యెహోషువ 14:7-10లో, దేశమును వేగుచూచుటకు కాదేషు బర్నేయనుండి పంపబడినప్పుడు తాను నలుబది సంవత్సరముల వాడనని, అప్పటినుండి ప్రస్తుత కాలమువరకు (స్పష్టముగా యుద్ధములు అప్పుడే ముగిసిన కాలము) నలుబది ఐదు సంవత్సరములు గడచెనని కాలేబు చెప్పుచున్నాడు. ఈ నలుబది ఐదు సంవత్సరములలో ముప్పది ఎనిమిది అరణ్యములో గడచెను; తత్ఫలితముగా మిగిలిన ఏడు సంవత్సరములు యొర్దానును దాటినది మొదలుకొని కాలేబు తన మాటను పలికిన కాలమువరకు గడచిన పూర్తి కాలమైయున్నది. — సం.

ఇక్కడ పేర్కొనబడినవంటి ఆలోచనలచేతనే ప్రేరేపింపబడినట్లు, సెప్టువజింటు 19వ వచనమును (యెహోషువ 11:19) "ఇశ్రాయేలు పట్టుకొనని పట్టణము ఒకటియు లేదు; వారు అన్నిటిని యుద్ధములో పట్టుకొనిరి" అని అనువదించుటచేత ఈ పైకి కనబడు అసంగతిని తప్పించుకొనినది. అయితే సాధారణ అనువాదముతో దాదాపు మాటకుమాట సరిపోలు ఒక పాఠభేదము కలదు. — సం.

ఏలయనగా, వారు తమ చేతులలో ఒలీవ కొమ్మలతో రాయబారులను తమకు ముందుగా పంపి, సమాధాన మార్గములయందు ఆసక్తి కలిగియుండిరని అనుకొందము; ప్రభువు దానిని నిషేధించెను గనుక తాను న్యాయబద్ధముగా ఏ సంప్రదింపులలోను ప్రవేశింపలేనని యెహోషువ వెంటనే జవాబిచ్చియుండును. కాబట్టి యుద్ధమును తప్పించుకొనుటకు వారు నూరు ప్రయత్నములు చేసియుండినను, వారు నశింపవలసినవారే. అట్లయితే, శాంతింపజేయ వీలులేని జనముతో తమకు పని కలిగెనని చూచిన తరువాత యుద్ధము చేయుటకు వారు అవసరముచేత నెట్టబడలేదన్నట్టు, సమాధానము వెదకనందుకు వారు ఏల నిందింపబడుచున్నారు? వారు మరొక విధముగా ప్రవర్తించుటకు స్వేచ్ఛ లేకపోయిన యెడల, తమ శత్రువుల రౌద్రమును ఎదిరించుటలో బలవంతముచేత ప్రవర్తించినప్పుడు వారిమీద ఏ నిందయైనను మోపుట అన్యాయము.

ఈ ఆక్షేపణకు నేను చెప్పు జవాబేమనగా, ఇశ్రాయేలీయులు వారికి ఏ కనికరమును చూపకూడదని నిషేధింపబడినను, యుద్ధము న్యాయమైనదగునట్లు వారు శత్రుభావముతో ఎదుర్కొనబడిరి. మరియు నాశనమునకు నియమింపబడిన వారు స్వచ్ఛందముగా దానికి తమ్మును తాము అప్పగించుకొని, ఇశ్రాయేలీయులను రెచ్చగొట్టుటచేత తమ సొంత నాశనమునకు తామే కారణమగునట్లు దేవుని మర్మమైన సంకల్పముచేత ఆశ్చర్యకరముగా ఏర్పాటు చేయబడెను. కాబట్టి ప్రభువు వారికి క్షమాపణ నిరాకరింపబడవలెనని ఆజ్ఞాపించుటయే గాక, కనికరమునకు ఏ అవకాశమును మిగులకుండునట్లు గ్రుడ్డి రౌద్రమునకు వారిని ప్రేరేపించెను. మరియు ఈ విషయములో జనులు మితిమీరిన జ్ఞానులుగాను పరిశోధకులుగాను ఉండకూడదు. ఏలయనగా ప్రభువు ఒకవైపున ఏ నిబంధనలోనైనను ప్రవేశింపకూడదని వారిని నిషేధించి, మరియొకవైపున రెచ్చగొట్టబడకుండ వారు శత్రు చర్యలు తీసికొనుటకు ఇష్టపడకుండగా, ఈ విధానమును గూర్చి మితిమీరిన ఆతురతతో చర్చించుట వారి మనస్సులను బహుగా కలవరపరచియుండును. కాబట్టి తమ చింతను దేవుని ఒడిలో ఉంచుటయే కలవరమునుండి తమ్మును తాము విడిపించుకొను ఏకైక మార్గము. మరియు కార్యము చేయవలసిన సమయము వచ్చినప్పుడు తన జనులు తమ మార్గములో ఏ ఆటంకముచేతను అడ్డగింపబడకుండునట్లు ఆయన తన అగ్రాహ్యమైన జ్ఞానముచేత ఏర్పాటు చేసెను. ఈ విధముగా యొర్దాను అవతలి రాజులు మొదట ఆయుధములు పట్టినవారు గనుక, తమ దుస్సాహసమునకు తగిన శిక్షను న్యాయముగా అనుభవించిరి. ఏలయనగా ఇశ్రాయేలీయులు రెచ్చగొట్టబడువరకు శత్రు ఆయుధములతో వారిమీద దాడిచేయలేదు. అదే విధముగా యెరికో పౌరులును తమ గవునులను మూసివేయుటచేత మొదట యుద్ధము ప్రకటించిరి. తమ మొండితనముచేత యుద్ధమును కొనసాగించుటకు ఇశ్రాయేలీయులకు ఆధారము కలుగజేసిన తక్కినవారి విషయమును అట్టిదే.

ఈ రెండు సంగతులు ఎంత సంపూర్ణముగా పొసగుచున్నవో ఇప్పుడు కనబడుచున్నది. తాను నాశనమునకు నియమించిన జనములను నాశనము చేయవలెనని ప్రభువు మోషేకు ఆజ్ఞాపించెను; మరియు భ్రష్టులను కఠినపరచినప్పుడు ఆయన తదనుగుణముగా తన సొంత నిర్ణయమునకు మార్గము తెరచెను. కాబట్టి మొదటి స్థానములో దేవుని చిత్తము నిలుచుచున్నది; దానినే ప్రధాన కారణముగా ఎంచవలెను. ఏలయనగా వారి దోషము పరాకాష్ఠకు చేరెను గనుక వారిని నాశనము చేయవలెనని ఆయన నిశ్చయించెను. మోషేకు ఇయ్యబడిన ఆజ్ఞకు మూలము ఇదే; అయితే నాశనము చేయబడవలసినవారి వక్రబుద్ధిచేతను మొండితనముచేతను ఏర్పరచబడిన జనులు దైవ తీర్పును అమలుపరచుటకు సాయుధులు చేయబడియుండని యెడల, ఆ ఆజ్ఞ తన ఫలమును పొందక విఫలమైయుండును. వారు కనికరమునుండి తమ్మును తాము మూసివేసికొనవలెనను ఈ ఉద్దేశముతోనే దేవుడు వారిని కఠినపరచుచున్నాడు. కాబట్టి ఆ కాఠిన్యము ఆయన సంకల్పము నెరవేరుటను నిశ్చయపరచుచున్నది గనుక అది ఆయన కార్యమని పిలువబడుచున్నది. మనుష్యులు ఏమి చేయుటకు ఇష్టపడుదురో చూచుటకు దేవుడు పరలోకమునుండి క్రిందికి చూచుచుండునని మాత్రమే ఊహించుచు, మనుష్యుల హృదయములు ఆయన మర్మమైన కార్యముచేత అదుపుచేయబడుచున్నవని తలంచుటకైనను సహింపలేనివారు ఇంత స్పష్టమైన విషయమును చీకటిమయము చేయుటకు ఏదైనను ప్రయత్నము చేసిన యెడల, వారు తమ సొంత అహంకారమును తప్ప మరేమి కనుపరచుచున్నారు? వారు దేవునికి కేవలము అనుమతించు శక్తిని మాత్రమే ఆరోపించి, ఈ విధముగా ఆయన ఆలోచనను మనుష్యుల ఇష్టముమీద ఆధారపడునదిగా చేయుచున్నారు. అయితే ఆత్మ ఏమి చెప్పుచున్నది? కఠినపరచుట దేవునివలన కలుగుచున్నది, ఆయన తాను నాశనము చేయదలచినవారిని ఈ విధముగా తలక్రిందుగా పడద్రోయుచున్నాడు.

21. ఆ కాలమున యెహోషువ వచ్చి మొదలైనవి. అనాకు కుమారులను గూర్చి మేము మరియొకచోట చెప్పియున్నాము. వారు రాక్షసుల జాతివారు; వారి మహా దేహపరిమాణమును గూర్చిన వర్ణనచేత వేగులవారు జనులను ఎంతగా భయపెట్టిరనగా, వారు కనాను దేశములోనికి సాగిపోవుటకు నిరాకరించిరి. కాబట్టి వారు అంత భయమునకు కారణమైయుండిరి గనుక, వారు తొలగింపబడుటయు, విజయమును గూర్చిన మంచి నిరీక్షణచేత జనులు మరింత ఉత్సాహవంతులగుటయు ప్రాముఖ్యమైయుండెను. వారికి భయమును చింతను కలిగించు వస్తువులను ఎల్లప్పుడు వారి మనస్సుల యెదుట ఉంచుట మిక్కిలి హానికరమైయుండును; ఏలయనగా తమ పోరాటములన్నిటిలో అతి కష్టమైనది ఇంకను తమకొరకు కనిపెట్టుచున్నదని వారు తలంచుకొనుచుండగా, భయము పూర్వ విజయములనుబట్టి దేవునికి ఆరోపింపబడిన మహిమను మరుగుపరచి వారి విశ్వాసమును పడద్రోసెను. కాబట్టి అట్టి భీకర జీవులనుండి దేశమును శుద్ధిచేయుటచేత అది జనులకు తగిన నివాసస్థలముగా చేయబడెనని, ఇతర దైవ సహాయపు నిదర్శనములలో పేర్కొనబడుట కారణము లేకుండ కాదు. వారితో విజయవంతముగా యుద్ధము చేయవచ్చునని నమ్ముట ఎంత కష్టముగా తోచెనో, దైవశక్తి అంత ప్రకాశమానముగా ప్రదర్శింపబడెను.

ఫ్రెంచిలో, "Dieu les endurcit, afin qu'ils se monstrent indigne de toute pitie et compassion qu'on eust peu avoir d'eux;" "వారియెడల కలిగియుండగల సమస్త జాలికిని కనికరమునకును తాము అపాత్రులమని కనుపరచుకొనునట్లు దేవుడు వారిని కఠినపరచుచున్నాడు." — సం.

లాటిన్‌లో, "Perquam noxium." ఫ్రెంచిలో, "Fort dangereuse;" "మిక్కిలి అపాయకరమైనది." — సం.

23వ వచనము (యెహోషువ 11:23) యొక్క లాటిన్ పాఠము "Accepit itaque Josue totam terram prorsus ut dixerat Jehova Mosi;" "కాబట్టి యెహోవా మోషేతో చెప్పినట్లే యెహోషువ దేశమంతటిని సంపూర్ణముగా స్వీకరించెను" అని ఆరంభమగుచు, పైకి కనబడు సరికానితనమును తొలగించుచున్నది; అయితే అది అక్షరార్థమును త్యాగము చేయుటచేత మాత్రమే అట్లు చేయుచున్నది; ఆ అక్షరార్థము ఆంగ్ల అనువాదముచేత సంపూర్ణముగా అందింపబడుచున్నది: "ఆలాగున యెహోవా మోషేతో సెలవిచ్చిన వాటన్నిటిచొప్పున యెహోషువ ఆ దేశమంతటిని పట్టుకొనెను." ఆంగ్ల అనువాదము అక్షరార్థమైన అనువాదముచేత అంతే చక్కగా పొందుదానిని వ్యాఖ్యానముచేత పొందుటకు ప్రయత్నించు లాటిన్ కంటె ఇది నిశ్చయముగా శ్రేష్ఠమైనది. వ్యాఖ్యానములో ఉల్లేఖింపబడిన 23వ వచనము (యెహోషువ 11:23) యొక్క మాటలు Et cepit Josue అని యున్నవి. దీనినిబట్టి పాఠములోని Accepit అనునది Et cepit యొక్క ముద్రణ దోషము మాత్రమే అనుట అసంభవము కాదు. — సం.

23. ఆలాగున యెహోషువ ఆ దేశమంతటిని పట్టుకొనెను మొదలైనవి. యెహోషువ వాస్తవముగా దేశమంతటిని సంపాదించెనని చెప్పుట సత్యమునకు బహుదూరమైనను, దేవుడు మోషేతో ప్రకటించినట్లు అతడు దానిని పొందెనని చెప్పబడుట సత్యమే; ఏలయనగా తరువాతి ఖండము ఆ సాధారణ వాక్యపు అర్థమును పరిమితము చేయుచున్నది. ఏలయనగా వారు నిర్జనమైన పాడుప్రదేశములోనికి చొచ్చుకొనిపోయిన యెడల తరువాత అడవులలోని క్రూర మృగములతో యుద్ధము చేయవలసి రాకుండునట్లు, దేవుడు వాగ్దానము చేసిన జయము క్రమక్రమముగా జరుగునని స్పష్టముగా చేర్చబడియుండెను. కాబట్టి, ప్రభువు తన జనులను వాగ్దాన దేశమును స్వాధీనపరచుకొనునట్లు ఇంకను చేయకపోయినను, ఆయన అనుకూలమైనదియు ప్రస్తుత కాలమునకు చాలినదియునైన నివాసస్థలమును ఇచ్చెను గనుక, తాను చేయుదునని ఒప్పుకొనినదానిని ఆయన వాస్తవముగా నెరవేర్చెనని చెప్పుటకు మనకు స్వేచ్ఛ కలదు. మరియు వాడబడిన మాటలు ఇంకను వారి సంపూర్ణమైన వాస్తవ స్వాధీనములోనికి రాని ఇతర ప్రదేశములు కూడ ఇందులో చేర్చబడియున్నవని సూచించుచున్నవి; ఏలయనగా వారు సంపాదించినది వంశములచొప్పున పంచిపెట్టబడెనని చెప్పబడుచున్నది. మరియు సంక్షేపముగా, యెహోషువ మరణించువరకు, ఇంతేల, అనేక యుగముల తరువాత వరకు, జనులచేత వాస్తవముగా లోబరచుకొనబడని భూములు కూడ వంతులుగా పంచబడెనని తరువాత విభజనలో మనము చూచుచున్నాము. ఇప్పుడు స్పష్టమైన ఈ మాటల భావము కేవలము ఇదే: యెహోషువ ఇంకను జీవించియుండగానే వాగ్దానము యొక్క నిశ్చయమైన ఒక నమూనా ప్రదర్శింపబడెను; అది దేశమును చీట్లచేత పంచుటలో అతనికి సంపూర్ణ నిశ్చింతను కలిగించెను.

ఫ్రెంచిలో, "Or en la division nous verrons puis apres, que les regions qui furent assujetties a l'empire de peuple apres la mort de Josue, voire plusieurs siecles depuis, furent mises en sort pour voir a qui elles escherroyent;" "ఇప్పుడు విభజనలో, యెహోషువ మరణించిన తరువాత, ఇంతేల, అనేక యుగముల తరువాత జనుల ఆధిపత్యమునకు లోబరచబడిన దేశములు, అవి ఎవరికి చెందవలెనో చూచుటకై చీట్లలో ఉంచబడెనని మనము తరువాత చూతము."

లాటిన్‌లో, "Exhibitum fuisse certum specimen promissionis ut secure licuerit terram sorte dividere." ఫ్రెంచిలో, "La promesse fut tellement ratifice, et si bien eprouvee par effect, qu'il leur fut loisible de diviser la terre par sort;" "ఆ వాగ్దానము ఎంతవరకు స్థిరపరచబడి వాస్తవముచేత రుజువుచేయబడెననగా, వారు నిమ్మళముగా దేశమును చీట్లచేత పంచుకొనగలిగిరి." — సం.